Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 828/21
Data wyroku: 2024-04-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Marek Dziwiński
Słowa kluczowe: Odszkodowanie, Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 444 kc, art. 445 kc, 481 kc

Sygnatura akt I C 828/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 kwietnia 2024 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: sędzia Marek Dziwiński
Protokolant: Joanna Pulkowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. wK.
sprawy z powództwaB. T.
przeciwko(...)z siedzibą wW.
o zapłatę

I
zasądza od strony pozwanej(...)z siedzibą wW.na rzecz powodaB. T.kwotę 28.600,00 zł (słownie złotych: dwadzieścia osiem tysięcy sześćset i 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi następująco:

- od kwoty 28.400,00 zł od dnia 10.11.2020 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 200,00 zł od dnia 31.01.2022 r. do dnia zapłaty;

II
dalej idące powództwo oddala;

III
zasądza od strony pozwanej(...)z siedzibą wW.na rzecz powodaB. T.kwotę 3.369,08 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty;

IV
nakazuje powodowiB. T., aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze kwotę 771,23 zł tytułem zwrotu wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa, zaś stronie pozwanej(...)z siedzibą wW.nakazuje, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa z tego tytułu kwotę 1.888,17 zł.

Sygn. akt I C 828/21

UZASADNIENIE
Przedstawiciel ustawowy małoletniegoB. T.wystąpił o zasądzenie od strony pozwanej(...)z siedzibą wW.na rzecz powoda kwoty 40.266,00 zł, na którą składały się: 40.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 11 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty i 266,00 zł tytułem odszkodowania za poniesione koszty leczenia od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Wniósł także o zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kosztów procesu.
Uzasadniając swoje żądanie powód podał, że w dniu 4.12.2019 r. kierująca pojazdem markiF. (...)najechała na przejściu dla pieszych na małoletniegoB. T.. Wskutek tego zdarzenia poszkodowany doznał złamania kości podstawy czaszki, wstrząśnienia mózgu, złamania nasady dalszej piszczeli i licznych ran powierzchniowych. Powód wskazał, że sprawca zdarzenia był ubezpieczony u strony pozwanej w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Powód podniósł, że jego stan psychiczny i fizyczny był zły, bardzo cierpiał, wymagał całodobowej opieki. Zdarzenie spowodowało utratę kontaktu z przyjaciółmi, stał się apatyczny i obojętny, a w wyniku złamania nogi odczuwał ból w czasie wysiłku.
Powód podał, że zgłosił fakt wypadku u strony pozwanej w dniu 16.10.2020 r. i ubezpieczyciel przyznał i wypłacił poszkodowanemu 11.600 zł tytułem zadośćuczynienia po czym powód pismem z 2.11.2021 r. wezwał stronę pozwaną do dalszej zapłaty tytułem zadośćuczynienia kwoty 40.000,00 zł oraz 266.,00 zł jako zwrot kosztów leczenia.
Strona pozwana(...)z siedzibą w(...)wniosła oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu.
Uzasadniając swoje stanowisko strona powodowa potwierdziła okoliczności wypadku z dnia 4.12.2019 r. uznając co do zasady swoją odpowiedzialność za skutki zdarzenia. Wskazała, że przyznała poszkodowanemu tytułem zadośćuczynienia kwotę 11.600,00 zł, zaś z tytułu zwrotu kosztów leczenia wypłaciła 216,00 zł. Strona powodowa podniosła, że przyznanie zadośćuczynienia ponad wypłacone byłoby rażąco wygórowane i nadmierne w stosunku do doznanej krzywdy. Przede wszystkim – zdaniem strony pozwanej – leczenie małoletniego trwało 6 miesięcy i zostało zakończone. Przybrało ono postać obserwacji i rehabilitacji, a następstwa wypadku nie mają postaci trwałych uszkodzeń ciała. Według strony pozwanej samo odczuwanie bólu miało charakter przejściowy i trwało około 6 tygodni.
Jeśli chodzi o żądanie zwrotu kosztów leczenia strona powodowa wskazała, ze zapłaciła już powodowi cześć dochodzonej z tego tytułu należności t. j. 216,00 zł, na która opiewa rachunek dołączony do pozwu. Co do kosztów konsultacji psychologicznej, to zdaniem strony pozwanej, powód nie wykazał konieczności korzystania z prywatnej praktyki w tej mierze.
Strona pozwana podniosła na koniec, że odsetki od ewentualnie zasądzonej kwoty na rzecz powoda powinny być naliczane od dnia orzekania, albowiem wówczas będą przedstawione i analizowane wszystkie okoliczności sprawy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 4 grudnia 2019 r. na przechodzącego przejściem dla pieszych 10 letniegoB. T.najechała kierująca pojazdem markiF. (...). Kierująca była ubezpieczona u strony pozwanej w ramach odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.
/okoliczności bezsporne/
Bezpośredni po zdarzeniu małoletni został przewieziony do szpitala wL.i przyjęty na Oddział Chirurgiczny(...). Poszkodowany doznał w wyniku wypadku złamania łuski kości potylicznej, wstrząśnienia mózgu, złamania nasad dalszych kości podudzia prawego i stłuczeń ogólnych. Leczenie polegało głównie na obserwacji i przeprowadzaniu badań. Występowały u niego dolegliwości bólowe głowy, złamaną kończynę dolną unieruchomiono w opatrunku gipsowym, a przy ustawianiu odłamów przeprowadzono przy powtarzanych badaniach rtg. Pacjent przebywał w szpitalu do 12 grudnia 2019 r. i został wypisany w stanie ogólnym dobrym. Był zmuszony chodzić o kulach dla odciążenia złamanej nogi, miał zwolnienie z zajęć szkolnych do 10.01.2020 r., a zwolnienie z w-f było przewidziane do 27 marca 2020 r.
Dowód:
- karta informacyjna leczenia szpitalnego – k-13-16.
W związku z urazami głowy i wstrząśnienia mózgu małoletni cierpiał bóle głowy, nudności, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji. Nie wystąpiły uszkodzenia organiczne, lecz pojawiły się objawy nerwicowe. Złamanie łuski kości potylicznej skutkuje 5% trwałym uszczerbkiem na zdrowiu powoda, a samo zdarzenie i doznane urazy prowadziło do 3% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu małoletniego
Dowód:
- opinia biegłej z zakresu neurologii – lek. med.A. D., k – 106-110, opinia uzupełniająca, k – 156.
Po wyjściu zeszpitala (...)przebywał w domu, miał zwolnienie od zajęć szkolnych. Małoletni zamknął się w sobie, ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający uczęszczanie do szkoły(...)Pedagogiczna orzekła w dniu 7 stycznia 2020 r. o potrzebie indywidualnego nauczania. Na skutek wypadku powód cierpi na zaburzenia adaptacyjne z elementami stresu pourazowego. Uraz psychiczny spowodował zaburzenia w sferze emocjonalno – motywacyjnej wyrażającej się podwyższonym poziomem leku, niepokojem, napięciem wywołanym każdorazowym wspomnieniem o wypadku, nadmiernej czujności, zaburzeń snu, drażliwości, wycofaniem z kontaktów rówieśniczych. Ponadto jego hospitalizacja i absencja w szkole wpłynęły na obniżenie wyników w nauce, nauczanie indywidualne ograniczyło kontakty z rówieśnikami, co spowodowało przygnębieni i zniechęcenie. Trudności w akceptowaniu siebie po utracie swoich zainteresowań, możliwości uprawiania dawnych aktywności sportowych sprawiły, że dominowały u małoletniego myśli rezygnacyjne, dlatego był konsultowany psychiatrycznie oraz był w terapii psychologicznej. Leczenie psychiatryczne i terapię psychologiczną powód odbywał w 2020 r. wL.i w 2022 r. wB.. Ta traumatyczna sytuacja spowodowała długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoda w wysokości 4%.
Dowód:
- zeznania świadkaW. T.złożone na rozprawie w dniu 23.02.2022 r., k – 87,
- opinia psychiatryczno – psychologiczna mgrK. B.i lek. med.B. K., k- 185-201,
- zaświadczenie psychologiczne z 30.09.2020 r., k – 204, 207,
- orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, k – 205-206,
- historia wizyt małoletniego w(...)dla(...), k - 34-37.
Leczenie złamania nogi miało postać leczenia zachowawczego, opatrunek gipsowy usunięto w dniu 29.01.2020 r. zalecając noszenie ortezy przez cztery tygodnie. Powód podlegał kilkukrotnym kontrolom w Poradni Chirurgicznej, leczenie tego urazu zostało zakończone w 2020 r. – uraz kończyny dolnej uległ wyleczeniu, nie powinny wystąpić dalsze następstwa wypadku. Obrażenia w tym zakresie doprowadziły do 10% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu małoletniego.
Dowód:
- opinia biegłego z zakresu ortopedii i traumatologii lek. med.R. B.– k – 233-236.
W związku z dolegliwościami powoda rodzice kupili mu kule ortopedyczne za 66,00 zł.
Dowód:
-faktura nr. (...), k – 43.
Za konsultacje psychologiczne połączone z sesją terapeutyczna odbyte w dniu 6.10.2020 r. rodzice zapłacili kwotę 200,00 zł.
Dowód:
-faktura nr (...), k -44.
Pismem z 28 września 2020 r., które wpłynęło do strony pozwanej 10.10.2020 r. występujący w imieniu małoletniego pełnomocnik zgłosił żądanie zapłaty 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia i kwoty 340,00 zł zwrotu kosztów leczenia.
Dowód: pismo z 28.09.2020 r. znajdujące się w aktach szkodowych,
Strona pozwana przyznała powodowi zadośćuczynienia w kwocie 11.600, zł, a także zwrot kosztów leczenia w kwocie 216,00 zł. Zwrot kosztów leczenia obejmował m.in. koszty zakupu kul ortopedycznych, potwierdzonychfakturą nr. (...).
Dowód:
- pismo strony pozwanej 16.10 2020 r. znajdujące się w aktach szkodowych.
Sąd zważył co następuje:
Ustaleń powyższych sad dokonał w głównej mierze na podstawie dokumentów przedłożonych przez powoda i opinii biegłych, których rzetelność - w ocenie sądu - nie budziła wątpliwości. Biegła z zakresu neurologii odniosła się w uzupełniającej opinii do zastrzeżeń strony pozwanej co do treści opinii i wyjaśniła w sposób rozwiewający wszelkie wątpliwości swoje przedstawione ustalenia i wnioski.
Zeznania świadkaW. T.dotyczyły oceny skutków wypadku jakie miały wpływ na sferę mentalną małoletniego i w tej mierze w znacznej mierze pokrywają się z ustaleniami biegłych z zakresu psychiatrii i psychologii.
Strona pozwana nie kwestionowała co do zasady swej odpowiedzialności za skutki zdarzenia z 4 grudnia 2019 r. Wypłaciła powodowi tytułem zadośćuczynienia kwotę 11.600,00 zł, a odszkodowanie w wysokości 216,00 zł
W tych warunkach istota sporu sprowadza się do oceny wysokości zadośćuczynienia za doznaną w związku ze zdarzeniem z 4 grudnia 2019 r. krzywdę oraz należnego odszkodowania, w tym wypadku dotyczących zwrotu kosztów leczenia małoletniego.
Podstawę roszczenia o zadośćuczynienie stanowi przepisart. 445 § 1 k.c.Ustawodawca nie s[precyzował kryteriów, jakimi należy kierować się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Zostały one jednak określone w orzecznictwie, a także w doktrynie, gdzie podkreśla się, ze ustalenie odpowiedniej sumy z tytułu zadośćuczynienia powinno być dokonane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danego wypadku, mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Należą do nich: nasilenie i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, stopień kalectwa, oszpecenia, poczucie bezradności życiowej i nieprzydatności , wiek poszkodowanego, prognozy na przyszłość, w tym także co do możliwości nauki, zdobycia i wykonywania zawodu, uprawiania sportów, utrzymywania kontaktów towarzyskich, możliwości wyjazdów, wycieczek.
Zadośćuczynienie zart. 445 k.c.ma głównie charakter kompensacyjny, a więc powinno stanowić ekonomicznie odczuwalna wartość, adekwatna do warunków gospodarki rynkowej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w uchwale z 8.12.1973 r. w sprawie III CZP 37/73, ze nie można przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia stosować taryfikatora według procentowego trwałego uszczerbku na zdrowiu, bowiem zdrowie ludzkie jest dobrem szczególnie wysokiej wartości, w związku z czym zadośćuczynienie z tytułu uszczerbku na zdrowiu powinno być odpowiednio wysokie (patrz. OSN 1974 nr 2 poz. 145). Z drugiej strony, szczególne w przypadku osoby młodej stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu powstałego w związku wypadkiem ma szczególne znaczenie dla rozwoju takiej osoby. W przypadku powoda, stwierdzono trwały uszczerbek związany z uszkodzeniami w obrębie czaszki na poziomie 5%, co niewątpliwie ma bardzo istotne znaczenia dla przyszłości małoletniego. Istotne wpływ na samopoczucie powoda po wypadku i zakres jego cierpień miał fakt istotnych (wysokich) wskaźników długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Warto w tym miejscu przytoczyć fragment opinii psychiatryczno – psychologicznej, w której wskazano, że „bezpośrednimi konsekwencjami doznanego urazu wskutek wypadku były ból i cierpienia spowodowane doznanymi urazami fizycznymi, leczeniem: pobyt w szpitalu, unieruchomienie poprzez noszenie gipsu, częste konsultacje lekarskie. U dzieci i młodzieży każdy poważniejszy uraz może powodować następstwa emocjonalne i behawioralne. Ograniczenie sprawności ruchowej spowodowane urazem fizycznym spowodowało u chłopca szereg zaburzeń w funkcjonowaniu, co wpłynęło negatywnie na sferę emocjonalną i społeczną dziecka. Doznane przez chłopca cierpienia i ograniczenie potrzeby ruchu ze względu na uraz kończyny dolnej spowodowały niepokój i wyzwoliły negatywne emocje. Chłopiec w chwili wypadku był w okresie intensywnego rozwoju fizycznego i psychicznego, każda przeszkoda, trauma powoduje zahamowanie zahamowanie rozwoju emocjonalnego dziecka”.
Powyższe okoliczności dotyczące cierpień powoda w wyniku wypadku, fakt doznania złamania kości potylicznej w obrębie czaszki, wskazują na znaczny zakres cierpienia i krzywdy doznanych prze małoletniego powoda. Niewątpliwie wypłacona przez stronę pozwaną kwota 11.600,00 zł z tytułu zadośćuczynienia nie rekompensuje dolegliwości z jakimi się musiał zmierzyć 10- letni chłopiec. Z drugiej strony, przy poważnych skutkach wypadku, stosowane leczenie nie przybrało charakteru inwazyjnego, a skutki wypadku w zakresie złamanej nogi, czy wpływu na emocje małoletniego w zasadzie ustąpiły.
W tych warunkach należy ocenić, że właściwą kwotą spełniającą funkcję kompensacyjna zadośćuczynienia, będzie suma 40.000,00 zł. Skoro strona pozwana zapłaciła z tego tytułu na rzecz powoda kwotę 11.600,00 zł, to do zapłaty z tego tytułu pozostała kwota 28.400,00 zł. Odsetko ustawowe za opóźnienie od powyższej kwoty zostały zasądzone na podstawie przepisuart. 481 § 1 i 2 k.c.Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że świadczenie z tytułu zadośćuczynienia ma charakter bezterminowy i przekształcenie go w zobowiązanie terminowe następuje po wezwaniu dłużnika do jego wykonania przez wierzyciela. Skoro powód wezwał stronę pozwaną do zapłaty określonej kwoty w dniu 9 października 2020 r., to przy uwzględnieniu regulacji z art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych…, przewidujących 30 dniowy termin zapłaty zobowiązania, odsetki od zasadzonej kwoty należały się od 10.11.2020 r. Dalej idące żądanie powoda w tym względzie podlegało oddaleniu. Zapewne omyłkowo powód sformułował swoje żądanie w zakresie odsetek, żądając ich od 11.01.2019 r., a więc z daty, gdy jeszcze nie nastąpiło zdarzenie powodujące szkodę.
Jeśli chodzi o żądanie odszkodowania w związku z poniesionymi kosztami leczenia, to podstawę prawną tego typu roszczenia stanowi przepisart. 444 § 1 k.c.Stanowi on, ze w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Jeśli chodzi o kwotę 66,00 zł z tytułu zakupu kul ortopedycznych, to strona pozwana wypłaciła tę należność w toku postępowania likwidacyjnego i znajduje to odzwierciedlenie w dokumentach znajdujących się w aktach szkodowych. Co do zapłaty pozostałej kwoty 200,00 zł za podjęte konsultacje i sesję relaksacyjną w(...), to niewątpliwie koszty te zostały poniesione w związku z wypadkiem z 4 grudnia 2019 r. Nie można podzielić zarzutu strony pozwanej, by koszty te nie były celowe, a powód mógł skorzystać z bezpłatnego leczenia. Powszechnie znane jest, że zakres usług w zakresie terapii psychologicznej w ośrodkach, gdzie terapia jest bezpłatna, jest trudno dostępny im korzystanie z odpłatnych usług w tym względzie należy traktować jako uzasadnione i jako normalną praktykę korzystania Z pomocy specjalistów z zakresu psychologii. W tych warunkach zasądzono z tego tytułu na rzecz powoda kwotę 200,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 31.01.2022 r. oddalając dalej idące powództwo w tej mierze. Powód zgłosi to żądanie w pozwie dlatego odsetki od zasądzonej kwoty należały się po upływie 30 dni od doręczenia odpisu stronie pozwanej t. j. od dnia 31.01.2022 r.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisuart. 100 zd. 1 k.p.c.rozdzielając je wzajemnie stosunkowo do zakresu wygrania i przegrania sprawy. Powód wygrał sprawę w 71%, a przegrał w 29%. Odwrotne proporcje dotyczyły strony pozwanej. Łączne koszty poniesione prze powoda z tytułu opłaty sądowej od pozwu, kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i zaliczki na opinie biegłych, wyniosły 6.631,00 zł. Przy wygranej w 79% należność z tytułu zwrotu kosztów to 4.708,01 zł. Strona pozwana poniosła z powyższych tytułów (za wyjątkiem opłaty od pozwu) wydatki w kwocie 4.617,00 zł. Przy wygranej w 29 % należność strony pozwanej z tytułu zwrotu kosztów procesu wynosiła 1338,93 zł. Przy kompensacji powyższych należności zasądzono od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.369,08 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
W toku procesu Skarb Państw poniósł tymczasowo wydatki na uregulowanie należności biegłych i wyniosły one 2.659,40 zł. Stosownie do regulacji wynikającej z treści przepisu art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych kosztami tymi obciążono strony stosownie do wyniku postepowania. W związku z tym nakazano powodowi uiścić na rachunek Skarbu Państwa kwotę 771,23 zł, zaś stronie pozwanej kwotę 1.888,17 zł.