Sąd Apelacyjny w Warszawie
VIII Wydział Karny
Sygnatura akt: VIII AKa 348/23
Data wyroku: 2024-02-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSA Sławomir Machnio, SSA Adam Wrzosek, Izabela Szumniak (spr.)
Słowa kluczowe: Uchylenie wyroku, Bezwzględny powód odwoławczy
Podstawa prawna: art.439§1 kpk

Sygn. akt VIII AKa 348/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 lutego 2024 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie VIII Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SA Izabela Szumniak (spr.)Sędzia SA Adam Wrzosek

Sędzia SA Sławomir MachnioProtokolant: Alicja Szostak

przy udziale prokuratora Stanisława Wieśniakowskiego i oskarżycielki

posiłkowejM. K.

po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r.

sprawyK. K. (1), synaT.iM., urodzonego(...)

(...)wN.

oskarżonego o przestępstwo zart. 157§2 k.k.

na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i

obrońcę

od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie

z dnia 1 czerwca 2023 r. sygn. akt V K 38/18

orzeka:

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu Warszawa-

P.wW.do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VIII AKa 348/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
z dnia 1 czerwca 2023 r. (sygn. akt V K 38/18)

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☒  na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

NIE DOTYCZY

NIE DOTYCZY

NIE DOTYCZY

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

NIE DOTYCZY

NIE DOTYCZY

NIE DOTYCZY

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

NIE DOTYCZY

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

NIE DOTYCZY

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obrońca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciłobrazę przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicieart. 157 § 2 i 3 k.k., poprzez przyjęcie, że oskarżony na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w obchodzeniu się z bronią, nieumyślnie oddał strzał z pistoletuB. (...)(...)w kierunkuM. K., łącząc tą okoliczność związkiem przyczynowym z obrażeniami jakich doznałaM. K.podczas gdy z dowodów zgromadzonych w sprawie w postaci opinii Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji z dnia 8 marca 2017 r. zeznań biegłegoG. B.specjalisty do spraw broni i balistyki na rozprawie w dniu 17 lutego 2020 r. zeznań biegłego sądowego z zakresu kryminalistyki i antropologiiB. M.złożonych przed Sądem w dniu 16 grudnia 2022 r., opinii lekarskiej sporządzonej przez biegłegoJ. M.- przesłuchanego na rozprawie 21 października 2019 r., wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadkówK. K. (2),Z. A.,R. L., wynika jednoznacznie, że nie można przypisać oskarżonemu w sposób bezsporny zamiaru oddania strzału w kierunku pokrzywdzonej (w żądnej opinii z zakresu balistyki nie ustalono trajektorii lotu pocisku w sposób odpowiadający przyjętemu w opisie czynu stwierdzeniu, iż "oddał strzał (...) w kierunkuM. K."), a całe zdarzenie jest wynikiem nieszczęśliwego wypadku, która to okoliczność została przez Sąd pominięta zarówno w trakcie procesu jak też w toku wyrokowania, co nie daje możliwości przypisania oskarżonemu jakiejkolwiek formy zawinienia po stronie podmiotowej i w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego skazaniaK. K. (1)zart. 157 § 2 i 3 k.k.
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- rażącą niewspółmierność kary, polegającą na wymierzeniu oskarżonemu kary pozbawienia wolności w zawieszeniu jej wykonania w wymiarze 1 roku, w sytuacji gdy kara ta pozostaje niewspółmiernie rażąco łagodna z racji na karygodność czynu oskarżonego oraz brak gwarancji przestrzegania prawa związanych z poddaniem sprawcy tak krótkiemu okresowi próby, co nie zapewnia bezpieczeństwa oskarżycielki posiłkowej;
- rażącą niewspółmierność kary, polegającą na zasądzeniu wobec oskarżonego na rzecz pokrzywdzonejM. K.zadośćuczynienia w kwocie 20.000 PLN, w sytuacji gdy rzeczywiste cierpienie pokrzywdzonej, potęgowane wspólnym zamieszkiwaniem z oskarżonym, długością trwania postępowania, faktyczną motywacją sprawcy oraz okolicznościami sprawy - powinno zostać ocenione przez Sąd jako zasługujące na orzeczenie wyższej kwoty zadośćuczynienia.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Wobec zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej statuowanej wart. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.Sąd Apelacyjny nie rozpoznawał zarzutów podniesionych w apelacjach, albowiem działanie te byłoby co najmniej przedwczesne.

Wniosek

Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu surowszej kary poprzez wydłużenie okresu próby do lat 3 oraz zasądzenie na rzecz pokrzywdzonej zadośćuczynienia w kwocie 50.000 zł.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

NIE DOTYCZY

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

ŁawnikA. G.biorąca udział w wydaniu zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 1 czerwca 2023 r. (sygn. akt V K 38/18) jest osobą skazaną prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym dworze Mazowieckim z dnia 22 września 2020 r. (sygn. akt II K 299/20) /vide: k. 839/.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

UdziałA. G.w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Warszawie, prowadzonej pod sygn. akt V K 38/18, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą o której mowa wart. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.z uwagi na jej prawomocne skazanie.

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

NIE DOTYCZY

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

NIE DOTYCZY

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

NIE DOTYCZY

Zwięźle o powodach zmiany

NIE DOTYCZY

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

W wydaniu zaskarżonego orzeczenia wzięła osoba nieuprawniona.

☒art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Sąd Apelacyjny powziął informację, żeA. G.będąca ławnikiem i biorąca udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu, a co za tym idzie, nie pełniła funkcji ławnika z mocy prawa, a dalej winna - zostać uznana za osobę nieuprawnioną, o czym mowa wart. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
Jak wynika z wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 22 września 2020 r., sygn. II K 299/20,A. G.została skazana, za czyn zart. 178a § 1 k.k., na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 1 roku próby; otrzymała również zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz nakaz zapłaty świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Zgodnie zart. 166 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych(Dz.U.2023.217), „mandat ławnika wygasa w razie prawomocnego skazania za przestępstwo bądź wykroczenie, w tym również za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Rada gminy, która wybrała ławnika, stwierdza wygaśnięcie mandatu z tego powodu i informuje o tym prezesa właściwego sądu”. Kategoryczne brzmienie tego przepisu (konkretnie słowa „mandat wygasa”) wskazuje, iż wygaśnięcie mandatu dokonuje sięex lege, z dniem uprawomocnienia się wyroku skazującego. W związku z faktem, iż wyrok skazującyA. G.uprawomocnił się z dniem 30 września 2020 r., przyjąć należy, iż od tej właśnie daty utraciła ona zdolność do wykonywania działań w charakterze ławnika. Bez znaczenia przy tym pozostaje, iż Rada Miejska wZ.uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu podjęła dopiero w dniu 30 listopada 2023 r., bowiem czynność ta jedynie potwierdziła zaistnienie skutku z mocy prawa.
Wobec powyższego, dostrzegając w sprawie występowanie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej wart. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., Sąd Apelacyjny zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania.

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

NIE DOTYCZY

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

NIE DOTYCZY

5.3.1.4.1.

NIE DOTYCZY

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

NIE DOTYCZY

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Zachowanie szczególnej dbałości o prawidłowe obsadzenie składu orzekającego.

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

NIE DOTYCZY

NIE DOTYCZY

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

NIE DOTYCZY

NIE DOTYCZY

7

PODPIS

Izabela Szumniak

    Sławomir Machnio Adam Wrzosek

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 1 czerwca 2023 r. (sygn. akt V K 38/18) w całości

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

1.12

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 1 czerwca 2023 r. (sygn. akt V K 38/18) co do kary i środka karnego.

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana