Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 698/22
Data wyroku: 2023-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Ciężar dowodu
Podstawa prawna: art. 6 kc

Sygn. akt III Ca 698/22

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 roku, wydanym w sprawiez wnioskuA. B.z udziałemA. K.iM. K.o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi:

zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z dnia 11 października 2001 roku wydane w sprawie I Ns 944/01 w ten sposób, że stwierdził, iż spadek poH. B.synuF.iS., zmarłym 1 grudnia 2000 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałym wŁ., na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 22 lipca 1988 roku, otwartego i ogłoszonego przed tutejszym Sądem w dniu 26 stycznia 2022 roku, nabyła żonaS. B.w całości;

zasądził od uczestników na rzecz wnioskodawcy kwoty po 1.186,90 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone przez uczestnikaM. K.w całości. Skarżący zarzucił skarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 233 § 1 k.p.c.poprzez niewszechstronną, wybiórczą i fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego, co skutkowało ogólną błędną oceną dowodów i pominięciem okoliczności mających istotne znaczenie lub nie nadaniem im odpowiedniej wagi, w szczególności poprzez nieprawidłową ocenę wyjaśnień wnioskodawcy i zeznań świadkaI. B.poprzez bezpodstawne danie wiary, że żałoba po śmierciS. B.trwała równo rok, a robienie porządku w rzeczach zmarłej mogło nastąpić jedynie po roku od dnia śmierci, w sytuacji gdy mało prawdopodobnym jest, że przez rok wnioskodawca i jego żona przechowywali kilkanaście pełnych worków z rzeczami i dokumentami, a robienie porządku w rzeczach wnioskodawca zaplanował akurat w rocznicę śmierci swojej matki, co doprowadziło do błędnego ustalenia początku biegu terminu, w którym wnioskodawca mógł złożyć wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabyciu spadku;

art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego w postaci wyjaśnień wnioskodawcy, pominięcie ich wewnętrznej niespójności i całkowite pominięcie faktu, iż wnioskodawca wiedział o istnieniu testamentu ojca w sytuacji, gdy wyjaśnienia wnioskodawcy są sprzecznew sobie w zakresie posiadania u wnioskodawcy informacji o istnieniu testamentu jego ojca;

art. 679 § 1 in fine k.p.c.poprzez jego pominięcie i uznanie, że wnioskodawca złożył wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadkuw ustawowo przewidzianym terminie, w sytuacji gdy przepis wskazuje, że roczny termin do złożenia wniosku rozpoczął się najpóźniej w dniu 1.02.18 r., co oznacza, że złożenie wniosku w dniu 06.02.19 nastąpiło po upływie ustawowego terminu.

W konkluzji pełnomocnik strony skarżącej wniósł o:

uchylenie zaskarżonego postanowienia i odrzucenie wniosku wszczynającego postępowanie jako wniesionego po terminie oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

ewentualnie o:

zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku wszczynającego postępowania oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wydania orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, znajdujących pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonej dyspozycjąart. 233 § 1w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Sąd Okręgowy ocenę tę w pełni podziela, zaś ustalenia stanu faktycznego poczynione przez Sąd I instancji przyjmuje za własne.
Skarżący w ramach zarzutów proceduralnych podnosił zarówno nieprawidłową ocenę dowodów, jak i też błędy w ustaleniach stanu faktycznego sprawy.
W toku postępowania przed Sądem I instancji ustalono, że w dniu 22 lipca 1988 rokuH. B.sporządził testament, zgodnie z treścią którego do spadku powołał żonęS. B.. Argumenty skarżącego sprowadzają się do próby wykazania, że wnioskodawca dowiedział się o istnieniu testamentu w innym, niż ustalił Sąd Rejonowy czasie, co mogło skutkować naruszeniem przez wnioskodawcę wskazanego wart. 679 § 1 k.p.c.rocznego terminu do złożenia wniosku o zmianę postanowienia stwierdzającego nabycie spadku.
Sąd Okręgowy nie podziela twierdzeń strony skarżącej. Ustalenia dokonane przez Sąd I Instancji znajdują pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Za trafny uznać należy pogląd wyrażany tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i sądów powszechnych, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodnez doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (zob. m. in. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r. II CKN 817/00 oraz Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2012 r. I ACa 1482/11).
W świetle wyżej wskazanych kryteriów, zarzuty poczynione przez skarżącego nie mogły doprowadzić do zmiany skarżonego orzeczenia. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów z zeznań wnioskodawcyA. B.oraz świadkaI. B., które były logiczne, spójne oraz korespondowałyz pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Z zeznań tych wynika, że testamentH. B.został odnaleziony pośród rzeczy pochodzących z mieszkania zmarłej w dniu 1 lutego 2018 roku matki wnioskodawcy –S. B.. Rzeczy te znajdowały się w domu wnioskodawcy od ok. lutego 2017 roku, kiedy to matka wnioskodawcy przeprowadziła się do niego i po przeprowadzce nie zostały w całości rozpakowane. Od tego czasu, aż do dnia1 lutego 2019 roku – rok po śmierci matki, wnioskodawca nie interesował się szczegółową zawartością worków z rzeczami po zmarłej matce. Jak zeznał testament znajdował się wśród dokumentów dotyczących działalności gospodarczej nieżyjącego brata wnioskodawcy, który stare dokumenty firmowe przechowywałw domu matki –S. B.. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, Sąd Okręgowy nie odnajduje istotnych sprzeczności w treści zeznań wnioskodawcy –A. B.. Okoliczność, iż jak zeznał wnioskodawca,S. B.niejednokrotnie przejawiała swoje poczucie własności co do nieruchomości będącej częścią spadku po jej zmarłym mężu –H. B.oraz nie godziła sięz podziałem spadku po nim, nie stanowi w żadnej mierze podstawy do twierdzenia, iż wnioskodawca wiedział o istnieniu testamentu. Co więcej nie świadczy o tym również fakt, iżS. B.miała wspominać o zapisaniu jej przez nieżyjącego męża domu naul. (...)wŁ.. Wnioskodawca wskazał, iżw jego ocenie zachowanie jego matki wskazywało, że w rzeczywistości nie wiedziała o istnieniu testamentu, co wpisuje się logicznie w okoliczności sprawy, gdyżw sytuacji gdybyS. B.wiedziała o istnieniu testamentu (o treści zgodnej z jej przekonaniem o słusznym podziale majątku po mężu) z pewnością podniosłaby ten fakt na etapie podziału spadku poH. B..
Nie sposób również potraktować inaczej niż li tylko jako subiektywną polemikę twierdzenia strony apelującej o tym, jak zwykle postępuje się przy pakowaniu dokumentów podczas przeprowadzki oraz iż wnioskodawca musiał rozpakować wszystkie rzeczy przywiezione z domu matki, mając na uwadze zajęcie przez te rzeczy przestrzeni w domu wnioskodawcy. Sposób postępowania przedstawiony przezA. B.nie budzi wątpliwości Sądu, nie jestw żaden sposób nietypowy, biorąc pod uwagę sytuację rodzinną wnioskodawcy.
Natomiast zarzuty strony skarżącej, mające wskazywać na inny bieg zdarzeń, niż przedstawił to wnioskodawca, nie zostały w żaden rzeczowy sposób poparte przez apelującego, a sprowadzają się jedynie do wysunięcia kilku stwierdzeń natury ogólnej odnoszących się do najbardziej typowego i racjonalnego, zdaniem skarżącego, postępowania w danej sytuacji.
Nadto Sąd ma na uwadze fakt, iż uczestnicy i wnioskodawca nie utrzymują kontaktów ze sobą od długiego czasu (matka wnioskodawcy w treści testamentu notarialnego wydziedziczyła uczestników z uwagi na brak zainteresowania jej sytuacją życiową). Stąd należy uznać, iż apelujący nie znał sytuacji rodzinnej wnioskodawcy i jego matki, okoliczności przeprowadzkiS. B.doW., jak również stanu zdrowia psychicznego i fizycznego wnioskodawcy po śmierci matki oraz jego stosunku osobistego do rzeczy pozostawionych przez zmarłą.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił moment odnalezienia testamentu, a więc nie może być mowy o zarzucanym naruszeniuart. 679 § 1in finek.p.c.Termin roczny został dochowany.
W tym stanie rzeczy, nie podzielając zarzutów sformułowanychw wywiedzionym środku zaskarżenia, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawieart. 385 k.p.c.w z zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął, uwzględniając ewidentną sprzeczność interesów pomiędzy uczestnikami, w oparciu oart. 520 § 2w zw. zart. 98 § 11k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.w zw. z § 6 pkt. 2 oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) zasądzając od uczestnikaM. K.na rzecz wnioskodawcyA. B.kwotę 360 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu apelacyjnym.