Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 115/24
Data wyroku: 2024-04-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Społeczna szkodliwość czynu, Przestępstwo przeciwko ochronie informacji
Podstawa prawna: art. 267§1 kk
Teza: Na podstawie art. 267§1 kk odpowiadał będzie sprawca, który uzyskuje dostęp do informacji przez podstępnie zdobyty klucz lub hasło, w tym także podstępnie uzyska wiedzę o kształcie znaku graficznego stanowiącego takie zabezpieczenie.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 115/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 8 listopada 2023 roku w sprawie II K 1250/21

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐  oskarżyciel posiłkowy

☐  oskarżyciel prywatny

☒  obrońca

☐  oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐  inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☒  w całości

☐  w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Zarzuty obrazy prawa materialnego tj.art. 26 § 1 i 2 kkpoprzez nieuwzględnienie działania w stanie wyższej konieczności. Ponadto zarzuty obrazyart. 4 § 1 kkoraz art.art. 12 § 1 kki powiązane z nimi zarzuty obrazy prawa procesowego, tj. 14§ 1 kpkiart. 413 § 2 pkt 1 kpk.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒  niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty związane z naruszeniemart. 26 § 1 i 2 kkpoprzez nieprzyjęcie stanu wyższej konieczności są bezzasadne. Stan wyższej konieczności zachodzi w sytuacji, w której sprawca działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć. Udowodnienie małżonkowi zdrady i w związku z tym uzyskanie dowodów korzystnych dla jednego z małżonków w procesie rozwodowym nie jest dobrem chronionym prawem pozwalającym na poświęcanie innego dobra prawem chronionego. Cudzołóstwo w Polsce (jak dotąd) nie jest penalizowane, a dla udowodnienia swoich racji w procesie cywilnym nie można popełniać przestępstw. Ponadto nie zachodzi w tym przypadku warunek bezpośredniości zagrożenia ( w czasie czynu oskarżonego termin rozprawy rozwodowej nie był nawet wyznaczony). Wreszcie, można było takie dowody uzyskać w inny sposób. Przecież, gdyby prywatny detektyw wynajęty przez zdradzanego męża w celu uzyskania takich dowodów przełamał zabezpieczenia telefonu żony klienta w analogiczny sposób, jak zrobił to oskarżony, również zostałby skazany, a jego powoływanie się na stan wyższej konieczności uznano by za niepoważne.
Zarzuty obrazyart. 4 § 1 kkoraz art.art. 12 § 1 kki powiązane z nimi zarzuty obrazy prawa procesowego, tj. 14§ 1 kpkiart. 413 § 2 pkt 1 kpknie będą omawiane, albowiem wobec zmiany zaskarżonego wyroku dokonanej przez Sąd Okręgowy ( o czym szerzej za chwilę) stały się bezprzedmiotowe (art. 436 kpk).

Wniosek

Wniosek o uniewinnienie ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wnioski są bezzasadne, co było powyżej omówione.

3.2.

Zarzuty obrazy prawa procesowego tj.art. 4 kpk,art. 5 § 2 kpk,art. 7 kpk,424 § 1 kpk, i powiązany z nim zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez błędną ocenę dowodów i odmowę wiary oskarżonemu oraz błędną ocenę zeznań pokrzywdzonej i błędną interpretację opinii biegłego oraz brak tłumaczenia wątpliwości na korzyść oskarżonego i w wyniku tego błędne ustalenie, że telefon pokrzywdzonej był zabezpieczony i że oskarżony ominął to zabezpieczenie oraz że przeglądał wiadomości w tym telefonie częściej niż raz ( tj. również w inne dni niż tylko w dniu 31 października 2020 roku).

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐  niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty są częściowo zasadne.
Co do zabezpieczenia telefonu pokrzywdzonej, to od dnia 10 kwietnia 2020 roku był on zabezpieczony wzorem graficznym, co wynika z jednoznacznej w tej kwestii opinii biegłego ( k. 107). Wątpliwości biegły podnosił jedynie co do zabezpieczenia tego telefonu kodem pin lub jeszcze innym zabezpieczeniem niż znak graficzny, natomiast nie miał ich do co zabezpieczenia znakiem graficznym i wyraźnie odróżniał te dwie kwestie ( k. 183). Ewentualne zmiany kształtu tego symbolu i daty wprowadzenia tych zmian nie mają znaczenia, albowiem jasne jest, że w dniu 31 października 2020 roku telefon pokrzywdzonej był zabezpieczony takim czy innym symbolem graficznym. Zatem w tym zakresie zarzuty apelanta są bezzasadne.
Sąd Rejonowy słusznie dał wiarę pokrzywdzonej, że w dniu 31 października 2020 roku jej telefon zabezpieczony był znakiem graficznym, że dbała o to i pilnowała tego, aby nie pozostawiać go bez nadzoru, gdy nie jest zabezpieczony, a w dniu 31 października 2020 roku oskarżony miał okazję ominięcia zabezpieczenia, gdy odsypiała nocną zmianę w pracy – jednak przez zaśnięciem zadbała o zabezpieczenie telefonu ( k. 18 v). Data ta wynika ze zdjęcia z k. 6, z w/w zeznań pokrzywdzonej, a także z wyjaśnień oskarżonego, który co do przeglądania zawartości telefonu pokrzywdzonej w tym dniu przyznał ten fakt ( k. 67). Ponadto zasady logiki wskazują, że pokrzywdzona, zdradzająca męża, z pewnością dbała o to, aby nie miał dostępu do jej telefonu, w którym zapisane były rozmowy z jej kochankiem. Zresztą logicznie i szczerze wytłumaczyła to, zeznając, że po dniu 26 czerwca 2020 roku bardzo pilnowała swojego telefonu ( k. 107). Wynikało to z tego, że po ujawnieniu przez nią, że oskarżony ma kochankę ( oskarżony też przyznał, że fakt ten wyszedł na jaw w dniu 10 kwietnia 2020 roku – k. 107), ten wyprowadził się z domu w kwietniu 2020 roku, ale powrócił w dniu 26 czerwca 2020 roku i mieszkał z nią do dnia 15 listopada 2020 roku, kiedy ponownie się wyprowadził ( k. 69). Zrozumiałe jest, że w tym okresie pokrzywdzona, wytaczająca mężowi proces rozwodowy i żądająca rozwodu z jego winy, a jednoczenie sama uprawiająca za jego plecami cudzołóstwo, pilnowała telefonu jak oka w głowie. Dlatego słusznie odmówiono wiary oskarżonemu, jakoby w dniu 31 października 2020 roku telefon ten nie był zabezpieczony, oraz, jakoby oskarżony przejrzał jego zawartość wykorzystując moment wyjścia pokrzywdzonej do łazienki i pozostawienia przez nią niezablokowanego telefonu.
Natomiast zupełnie niezrozumiałe jest, dlaczego Sąd Rejonowy przypisał oskarżonemu, że dokonywał przeglądania tego telefonu w październiku 2020 roku „czynem ciągłym” (abstrahując od nieprecyzyjności tego stwierdzenia), lub „co najmniej dwukrotnie” jak to ujęto w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ( i poza tymi słowami nie poświęcono temu ani jednego zdania więcej). Nie wynika to z wyjaśnień oskarżonego ( jak słusznie podniósł obrońca ), powierzchownie sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku też nie przynosi na to odpowiedzi ( i tu również apelant trafnie podnosi zarzuty co do jakości tego uzasadnienia). Sąd odwoławczy sięgnął więc do akt i może jedynie przypuszczać, że Sąd meriti prawdopodobnie oparł swoje ustalenie na jednym wyrwanym z kontekstu zdaniu z zeznań pokrzywdzonej o treści „Oskarżony mówił do mnie że wielokrotnie uzyskiwał dostęp w październiku 2020 roku”( k. 146). Jednak to, że oskarżony tak mówił w kłótniach z pokrzywdzoną nie oznacza, że to faktycznie robił. Przecież pokrzywdzona sama zeznała, że wówczas ( po dniu 26 czerwca 2020 roku, aż do dnia 15 listopada 2020 roku) pilnowała swojego telefonu jak oka w głowie, a jedyną okazję do jego przeglądania oskarżony miał w dniu 31 października 2020 roku, kiedy odsypiała nocną zmianę i pozostawiła telefon poza sypialnią. Oskarżony też przyznał się do przeglądania telefonu pokrzywdzonej jedynie w dniu 31 października 2020 roku. Zatem pokrzywdzona wiarygodnie zeznała, że oskarżony przechwalał się, jakoby wielokrotnie zaglądał do jej telefonu, a oskarżony mógł tak jej mówić, aby wywierać na nią presję w toku procesu rozwodowego ( można powiedzieć, że blefował), ale faktycznie omijał zabezpieczenie jej telefonu jedynie raz, w dniu 31 października 2020 roku.
W sprawie nie ma i nie było więc żadnych nieusuniętych wątpliwości, bo zostały one rozwiane w drodze rzetelnej i logicznej oceny dowodów – po dokonaniu jej korekty przez Sąd odwoławczy. To, że apelant się z tą oceną nie zgadza, nie jest równoznaczne z sytuacją określoną wart. 5 § 2 kpk. Przecież kwestionując ocenę dowodów i ustalenia faktyczne apelant podniósł zarzuty naruszeniaart. 7 kpk, które w dużej części okazały się zasadne. Zatem nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro reo, a częściowe uwzględnienie apelacji nie wynikało z uznania trafności tego akurat zarzutu, tylko z podzielenia przez Sąd odwoławczy części innych zarzutów związanych z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi.
Dlatego w tej części Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelanta za trafne i ustalił, że oskarżony ominął zabezpieczenia telefonu pokrzywdzonej raz, tj. w dniu 31 października 2020 roku. Nie popełnił więc tzw: czynu ciągłego, jak błędnie przypisał mu Sąd Rejonowy ( abstrahując od nieprawniczego języka, jakim posłużył się w wyroku), tylko jeden czyn wyczerpujący znamionaart. 267 § 1 kk.
Pozostałe zarzuty nie będą szczegółowo analizowane, albowiem omówienie tych przestawionych powyżej oraz zmiana wyroku i warunkowe umorzenie postępowania ( o czym poniżej) powoduje, że byłoby to bezprzedmiotowe (art. 436 kpk).

Wniosek

Wniosek o uniewinnienie ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wnioski są bezzasadne, co było powyżej omówione

3.3.

Zarzut rażącej niewspółmierności kary. Powiązany z nim i wyrażony w uzasadnieniu apelacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych co do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐  niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty są zasadne. Czyn oskarżonego miał charakter incydentalny. Oskarżony działał w szczególnej sytuacji motywacyjnej. Nie był to stan wyższej konieczności w rozumieniu prawa karnego materialnego ( o czym pisano we wcześniejszej części uzasadnienia), ale niewątpliwie „stał pod ścianą”, albowiem jego małżonka domagała się rozwodu z jego winy wyłącznej i miała dowody jego zdrady, a on chciał rozwodu za porozumieniem stron lub z winy wzajemnej, wiedział, że żona też go zdradza, ale nie potrafił tego udowodnić. Nie da się ukryć, że postawa pokrzywdzonej była w tej sytuacji nomen omen dwuznaczna, wręcz można nazwać to hipokryzją.
Poza tym wziąć należy pod uwagę nietypowe okoliczności sprawy – oskarżony działał w celu udowodnienie prawdy na temat związku małżeńskiego i zachowania małżonki, aby ostatecznie prawda materialna zatriumfowała. Te nietypowe okoliczności czynu oraz motywacja sprawcy – co prawda nie zasługująca na aprobatę, bo przecież łamał przepisy, ale jednocześnie nie zasługująca na jednoznaczne potępienie, gdyż dążył do ujawnienia prawdy – powodują, że stopień winy oskarżonego i stopień społecznej szkodliwości jego czynu nie był znaczny. Pozwala to na warunkowe umorzenie postępowania w tej sprawie. Mimo braku skazania postawa oskarżonego i dotychczasowy sposób jego życia pozwalają prognozować, że ponownie nie wejdzie w konflikt z prawem.
Dlatego orzeczono okres próby na jeden rok, albowiem osobowość oskarżonego nie przemawia za stosowaniem dłuższej probacji. Pokrzywdzona nie poniosła szkody materialnej, trudno również mówić o krzywdzie w rozumieniu prawa, choć z pewnością ujawnienie, że miała kochanka, pogorszyło jej sytuację procesową, to przecież ujawniło to też jej hipokryzję, więc Sąd Okręgowy nie widzi podstaw do zasądzania odszkodowania i zadośćuczynienia. Z uwagi na jednostkowy charakter czynu, oraz jego nietypowe okoliczności, nie ma również potrzeby orzekać świadczenia pieniężnego, tym bardziej, że oskarżony ponosi wysokie koszty procesu.

Wniosek

Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania zawarty w uzasadnieniu apelacji.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek jest zasadny, co było powyżej omówione

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Przyjęcie, że oskarżony ominął zabezpieczenie w rozumieniuart. 267 § 1 kkoraz brak powołaniaart. 4 § 1 kk

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Przez pojęcie ominięcia zabezpieczenia należy rozumiećstworzenie możliwości dojścia do informacji poprzez ścieżkę dostępu nieobjętą zabezpieczeniem(por.P. Kardas, Prawnokarna ochrona informacji, s. 72). Tym samym zdaniem Sądu Okręgowegona podstawieart. 267 § 1 kkodpowiadał będzie sprawca, który uzyskuje dostęp do informacji przez podstępnie zdobyte klucz lub hasło, w tym także podstępnie uzyska wiedzę o kształcie znaku graficznego stanowiącego takie zabezpieczenie(podobnie Kodeks karny. Część szczególna. Tom III Komentarza pod red. Prof. dr hab. Michała Królikowskiego, Legalis). Oskarżony zamieszkiwał z pokrzywdzoną i miał wielokrotnie możliwość obserwowania jej dyskretnie podczas odblokowywania telefonu, a następnie podejmowania prób odwzorowania stosowanego przez nią znaku graficznego. Miał co prawda tylko kilka prób zanim telefon by się zablokował, ale mógł takie próby ponawiać wielokrotnie przy różnych okazjach, eliminując „nietrafione” znaki graficzne. Poza tym pokrzywdzona pozwalała swoim dzieciom na użytkowanie telefonu, one również mogły poznać ten znak, a oskarżony mógł podstępnie informację tę od nich otrzymać. Uzyskując w ten sposób wiedzę na temat kształtu znaku graficznego, a następnie stosując go w tajemnicy przed pokrzywdzoną, ominął to zabezpieczenie. Tym samym wyczerpał dyspozycjęart. 267 § 1 kk.
Ponieważ Sąd Okręgowy warunkowo umorzył postępowanie nie było potrzeby przywoływaniaart. 4 § 1 kkw podstawie prawnej kwalifikacji przypisanego czynu, albowiem stan prawny z daty czynu co do przestępstwa zart. 267 § 1 kki co do warunkowego umorzenia postępowania nie zmienił się do dnia wyrokowania.

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok zmieniono w ten sposób, że ustalono, iż czyn miał miejsce jedynie w dniu 31 października 2020 roku i warunkowo umorzono postępowanie.

Zwięźle o powodach zmiany

Było to omawiane.

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

3

Na podstawieart. 643 kpkw zw. zart. 629 kpkw zw. zart. 627 kpkiart. 10 ust. 1w zw. zart. 7 ustawy o opłatach w sprawach karnychSąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze, na które złożył się ryczałt za doręczenia w kwocie 20 zł, oraz opłatę za obie instancje. Koszty te nie są wysokie i oskarżony jest je w stanie ponieść bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i swoich najbliższych.

7

PODPIS

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

skazanie

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana