Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 92/23
Data wyroku: 2023-05-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 92/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1.

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2022r., sygn. akt II K 1225/21.

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

P. P. (1)

P. P. (1)posiada pozytywną opinie u pracodawcy.

Opinia pracodawcy.

157.

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.1.1.1.

Opinia pracodawcy.

Brak podstaw do odmowy nadania przymiotu wiarygodności.

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obraza przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art.5§2k.p.k. i art.7k.p.k., polegającą na rozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego przez przypisanie mu spowodowania naruszenia czynności narządów ciałaG. M.(czyn z pkt I) iM. M.(czyn z pkt II) na czas poniżej 7 dni, pomimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje możliwości ustalenia, czy poszczególne obrażenia ciała pokrzywdzonych zostały w istocie spowodowane przez(...), czy też przez działanie jednego z nich.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut obrońcy oskarżonego zasługiwał na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że szczegółowa analiza akt przedmiotowego postępowania wskazuje, że Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie rozpoznawcze w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy, gromadząc i ujawniając wszelki materiał dowodowy, dążąc do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii. Ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy zostały oparte na całokształcie zgromadzonego oraz ujawnionego w toku rozprawy głównej materiału dowodowego, który został oceniony z poszanowaniem reguł wynikających z art.7k.p.k., co sprawiło, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o - co do zasady - prawidłowe ustalenia faktyczne. Ponadto Sądmeritiswoje stanowisko w sposób należyty uzasadnił w pisemnych motywach wyroku, sporządzonych zgodnie z wymogami o jakich mowa w art.424k.p.k. Wymowa dowodów przeprowadzonych w toku postępowania nie pozostawia wątpliwości również dla Sądu Odwoławczego, który w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego daje wystarczające podstawy do uznania, że wina i sprawstwo oskarżonegoP. P. (1)w zakresie przypisanych mu przestępstw pobicia z art.158§1k.k. oraz przestępstwa z art.190§1k.k. - nie budzi wątpliwości.
Sąd Odwoławczy aprobuje w pełni przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko, że podstawą czynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie winny być przede wszystkim dowody o charakterze obiektywnym w postaci pozyskanych do sprawy opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej dot. doznanych przez pokrzywdzonychG. M.iM. M.obrażeń wraz ze świadectwami sądowo lekarskich oględzin ciała pokrzywdzonych oraz zgromadzoną dokumentacją medyczną, a także spójne, konsekwentne i korespondujące ze sobą wzajemnie zeznania pokrzywdzonychG. M.iM. M.- jako te, które w sposób najbardziej pełny i zgodny z rzeczywistością obrazują przebieg nagannego zachowania się oskarżonegoP. P. (1)orazP. P. (2)w stosunku do pokrzywdzonych dnia 26 czerwca 2021 r. Relacja pokrzywdzonych odnośnie nagannego zachowanie się oskarżonegoP. P. (1)jest spójna, logiczna oraz koresponduje wzajemnie ze sobą, a także pozostałym pozyskanym do sprawy materiałem dowodowym, w tym zwłaszcza zeznaniami przesłuchanych do sprawy bezpośrednich świadków inkryminowanego zdarzenia, a toV. M.(byłej żonyG. M.),N. C.(partnerkiM. M.),K. G.(znajomejV. M.) orazM. W.(znajomej państwaM.). Sąd Odwoławczy podobnie jak Sad Rejonowy nie doszukał się tu przy tym powodów do zakwestionowania wiarygodności zeznań wyżej wskazanych świadków, osób obcych dla obu oskarżonych, którzy jak podkreślali w swych zeznaniach, nie znali wcześniej mężczyzn, których dnia 26 czerwca 2021 r. zaatakowali pierwG. M., a potem takżeM. M.i którzy to świadkowie nie miel żadnego interesu w celowym pomawianiu oskarżonegoP. P. (1)o czyny, których się nie dopuścił. Podkreślić przy tym należy, że wiarygodności zeznań ww. świadków nie była kwestionowana także przez samego obrońcę oskarżonego we wniesionej apelacji.
Wyżej wskazane dowody o charakterze obiektywnym w postaci w szczególności opinii biegłych oraz zgromadzonej do sprawy dokumentacji medycznej, a także zeznań pokrzywdzonych i korespondujących z nimi zeznań świadków - przesądziły o uznaniu oskarżonegoP. P. (1)za winnego popełnienia zarzuconych mu przestępstw pobicia z art.158§1k.k., które polegać miały na tym, że w dniu 26 czerwca 2021 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zP. P. (2)dokonał pobiciaG. M.w ten sposób, że przyduszał go, uderzał go pięściami po głowie, a następnie przewrócił na ziemię i kopał go po głowie i po całym ciele w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń w postaci podbiegnięcia krwawe, obrzęk i otarcia naskórka na głowie, szyi, tułowiu, kończynach górnych i dolnych, wylewy krwi podspojówkowego w zakresie obu gałek ocznych oraz złamania kości nosowej i przegrody nosowej z obustronnym upośledzeniem drożności przewodów nosowych, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na czas poniżej 7 dni, narażając pokrzywdzonego na nastąpienie skutku określonego w art.157§1k.k. (czyn przypisany oskarżonemu w pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku) oraz na tym, że w dniu 26 czerwca 2021 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zP. P. (2)dokonał pobiciaM. M.w ten sposób, że uderzał go pięściami po głowie i twarzy oraz po całym ciele w wyniku czego pokrzywdzony doznał ranę, podbiegnięcia krwawe, obrzęki i otarcia naskórka na głowie, tułowi, kończynach górnych i kończynie dolnej lewej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na czas poniżej dni 7, narażając pokrzywdzonego na nastąpienie skutku określonego wart.157§1 k.k.(czyn przypisany oskarżonemu w pkt II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku) oraz przestępstwa zart.190§1k.k., polegającego na tym, że w dniu 26 czerwca 2021 r. weW.groziłW. M.pozbawieniem jej życia, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione (czyn przypisany oskarżonemu w pkt III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku).
Odnosząc się dalej szczegółowo do zarzutów obrony odnośnie czynów przypisanych oskarżonemuP. P. (1)w pkt I i II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku wskazać trzeba tu - nie kwestionując co do zasady dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych - że wskazane w przepisie art.158§1k.k. „pobicie” oznacza czynną napaść przynajmniej dwóch osób na jedną osobę, dzięki czemu możliwe jest jednoznaczne wskazanie atakujących i broniącego się. Przepis art.158§1k.k. nie określa przy tym sposobu udziału w pobiciu (a także w bójce), co oznacza, że może to być każda forma świadomego współdziałania uczestników pobicia, a w jej ramach również każdy środek użyty do ataku na inną osobę, jeżeli wspólne działanie powoduje narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku wskazanego w art.156§1k.k. lub w art.157§1k.k. Odpowiedzialność za udział w pobiciu ma bowiem charakter wspólnej odpowiedzialności za następstwa działania, co stanowi odstępstwo od zasady indywidualizacji odpowiedzialności karnej. Sprawcy odpowiadają niezależnie od tego, czy można ustalić, który z nich spowodował konkretne następstwa, ale pod warunkiem, że każdy możliwość ich nastąpienia przewidywał albo mógł przewidzieć. Przypisanie udziału w bójce nie wymaga zatem skomplikowanego dowodowo ustalenia, który z uczestników następstwa takie spowodował. Konstrukcja pobicia pozwala bowiem na ograniczenie się do stwierdzenia, czy dana osoba brała udział w bójce i jakiego typu była to bójka z uwagi na jej skutki (vide:wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2000 r., II AKa 181/00; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2009 r., IV KK 14/09; J. Giezek [w:] D. Gruszecka, K. Lipiński, G. Łabuda, A. Muszyńska, T. Razowski, J. Giezek, Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Warszawa 2021, art. 158).
Wskazując na powyższe, w odniesieniu do przyjętej przez Sad Rejonowy kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonemu w pkt I i II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku czynów wskazać należy, że kumulatywny zbieg między przepisami art.158§1k.k. i art.157§2k.k. może zachodzić zatem jedynie, gdy bezspornym jest, że to właśnie działanie określonego sprawcy spowodowało określone uszkodzenia ciała uczestnika zdarzenia, wskazane w art.157§2k.k. (vide:wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 21 listopada 2016r., V Ka 1035/16; wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 1 czerwca 2015 r., IV K 165/14; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 2 kwietnia 1993 r., II AKr 32/93). W przedmiotowej sprawie zaś jak ustalono zarówno oskarżonyP. P. (1), jak iP. P. (2)zadawali ciosy pierw pokrzywdzonemuG. M., a następnieM. M.. W wyniku przedmiotowego zdarzeniaG. M.doznał obrażeń w postaci podbiegnięcia krwawego, obrzęku i otarcia naskórka na głowie, szyi, tułowiu, kończynach górnych i dolnych, wylewu krwi podspojówkowego w zakresie obu gałek ocznych oraz złamania kości nosowej i przegrody nosowej z obustronnym upośledzeniem drożności przewodów nosowych, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jego ciała na czas poniżej 7 dni, narażając pokrzywdzonego na nastąpienie skutku określonego w art.157§1k.k.M. M.doznał zaś rany, podbiegnięcia krwawego, obrzęku i otarcia naskórka na głowie, tułowi, kończynach górnych i kończynie dolnej lewej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na czas poniżej dni 7, narażając pokrzywdzonego na nastąpienie skutku określonego w art.157§1k.k. Przy czym ani z ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego, ani z pozyskanej do sprawy dokumentacji medycznej, ani też z opinii biegłych nie wynika konkretnie, który z dwóch sprawców bójki spowodował u pokrzywdzonych jakie konkretnie obrażenia. Stąd też zakwalifikowanie przypisanych oskarżonemuP. P. (1)czynów kumulatywnie na podstawie art.158§1k.k. i art.157§2k.k. było niemożliwe.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku, a to:

a
w pkt I części dyspozytywnej przez wyeliminowanie z opisu i kwalifikacji prawnej czynu przepisu z art.157§2k.k. oraz wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym;

b
w pkt II części dyspozytywnej przez wyeliminowanie z opisu i kwalifikacji prawnej czynu przepisu z art.157§2k.k. oraz wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym.

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec podzielenia zarzutu obrony dokonano stosownej korekty zaskarżonego orzeczenia, w zakresie kwalifikacji karnej czynów przypisanych oskarżonemu w pkt I i II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku - o czym wypowiedziano się szerzej w pkt. 5.2.

3.2.

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia, polegający na przyjęciu, że zdarzenie z udziałem oskarżonego, jego brataP. P. (2)i pokrzywdzonegoG. M.zaczęło się od tego, że oskarżony i jego brat chcieli, by pokrzywdzony zaprosił ich do siebie do mieszkania, czego pokrzywdzony nie chciał zrobić, po czym oskarżony i jego brat zaczęli bić pokrzywdzonego, pomimo że zgromadzony w sprawie materiał nie daje żadnych podstaw do ustalenia genezy konfliktu między wymienionymi, albowiem:

a
wszyscy trzej uczestnicy zajścia znajdowali się w stanie silnego upojenia alkoholowego i żaden z nich nie potrafił wskazać, od czego zaczęła się między nimi bójka;

b
pokrzywdzonyG. M.zeznał:Ja nie pamiętam momentu, w którym zaczęła się awantura i bijatyka. Nie wiem też z jakiego powodu ci mężczyźni mnie zaczęli bić(k. 18v -19 akt sprawy);

w związku z czym nie można wykluczyć i takiej możliwości, że zajście zostało wywołane przez pokrzywdzonego, który również nadużył alkoholu.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut obrońcy oskarżonego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Nie powielając w tym miejscu argumentacji wyrażonej w pkt 3.1 wskazać należy, że błąd w ustaleniach faktycznych (error facti) przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd"braku"),bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd"dowolności").Może on więc być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów (art.7k.p.k.), np. błąd logiczny w rozumowaniu, zlekceważenie niektórych dowodów, danie wiary dowodom nieprzekonującym, bezpodstawne pominięcie określonych twierdzeń dowodowych, oparcie się na faktach w istocie nieudowodnionych itd. Przy czym błędne ustalenia faktyczne są konsekwencją wadliwych wniosków wywiedzionych z właściwie ocenionych dowodów lub pominięcia wynikających z tych dowodów okoliczności. Nie jest więc wewnętrznie spójne zarzucanie jednocześnie dowolnej oceny dowodów i błędu w ustaleniach faktycznych, co do tego samego rozstrzygnięcia (vide:wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2018 r., II AKa 379/18;wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 października 2019 r.,II AKa 296/19).
Jak już nadto wyżej wykazano w przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy zostały oparte na całokształcie zgromadzonego oraz ujawnionego w toku rozprawy głównej materiału dowodowego, który został oceniony z poszanowaniem reguł wynikających z art.7k.p.k., co sprawiło, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o - co do zasady - prawidłowe ustalenia faktyczne.
W odniesieniu do zarzutu obrony, nie powielając tu argumentacji wyrażonej w pkt 3.1 podkreślić trzeba, że ustalenia Sądu Rejonowego odnośnie początku inkryminowanego zdarzenia, do którego doszło dnia 26 czerwca 2021 r. weW., oparte zostały na zeznaniach pokrzywdzonegoG. M.oraz spójnych i korespondujących z nimi zeznaniach świadkówV. M.,K. G.iM. W.. Pokrzywdzony słuchany przed Sądem wyraźnie wskazał tu bowiem, że to on został tego dnia zaczepiony przez dwóch agresywnych mężczyzny, w tym oskarżonegoP. P. (1), którzy szli za nim, popychali go i chcieli iść do niego do domu. Jak wskazał pokrzywdzony , nie wspomniał o tym zeznając po raz pierwszy w sprawie (a to dnia 27 czerwca 2021 r., o godz.12.25– czyli dzień po zdarzeniu k.18) ponieważ „przypomniało mu się to później”, jak wskazał policjanci odwiedzili go zaraz po wyjściu ze szpitala. Mając na uwadze bardzo dynamiczny charakter inkryminowanego zdarzenia, a także doznane przez pokrzywdzonego obrażenia – powyższe uznać należy za zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym, gdyż pokrzywdzony miał prawo znajdować się wtedy jeszcze w szoku po przeżytej napaści. Dodatkowo zeznania pokrzywdzonego w tym zakresie pozostają zgodne także z zeznaniami bezpośrednich świadków zdarzenia, a toV. M.iK. G., które obserwowały z pewnej odległości także początkową fazę inkryminowanego zdarzenia. ŚwiadekV. M.wskazała tu, że siedząc na ławce przy drodze osiedlowej zauważyła swojego byłego męża w towarzystwie dwóch mężczyzn. Pokrzywdzony szedł w środku, a mężczyźni szli po jego bokach. Zdaniem świadka „to wyglądało tak jakby były mąż nie chciał z nimi iść, a oni go namawiali, popychali, pokazywali rękami gesty namawiania by szedł z nimi. W pewnym momencie było widać, że on nie chce z nimi iść, obrócił się (…) mężczyźni też zaczęli za nim iść (…) zaczęli się szamotać. To jest tych dwóch mężczyzn było widać jakby chcieli byłego męża zatrzymać”. Powyższe potwierdziła w swych zeznaniach także świadekK. G., która wskazała, że „siedziałam na ławce (..) i widziałam z daleka jak zaczepialiG. M.”. Powyższe pozostaje także zgodne z zeznaniamiM. W., która początek inkryminowanego zdarzenia obserwowała z okna swojej kuchni i wyraźnie wskazał, że widziała jak oskarżeni popychali, a potem biliG. M.. Jak zeznała świadek „podeszłam do okna i zauważyłamG.oraz dwóch nieznanych mężczyzn. Mężczyźni Ci głośno pytaliG.„gdzie mieszkasz?”.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku, a to:

a
wpkt Iczęści dyspozytywnej przez wyeliminowanie z opisu i kwalifikacji prawnej czynu przepisu zart. 157 § 2 k.k.oraz wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym;

b
wpkt IIczęści dyspozytywnej przez wyeliminowanie z opisu i kwalifikacji prawnej czynu przepisu zart. 157 § 2 k.k.oraz wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym;

c
w pkt III części dyspozytywnej przez wymierzenie oskarżonemu kary 3 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym;

d
w pkt IV części dyspozytywnej przez wymierzenie oskarżonemu kary łącznej 1 roku ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym;

e
przez orzeczenie od oskarżonego nawiązek na rzeczG. M.iM. M.w kwotach po 500 zł.

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Powyższy zarzut obrony nie zasługiwał na uwzględnienie. Wobec jednakże podzielenia innych zarzutów obrony dokonano stosownej korekty zaskarżonego orzeczenia, o czym wypowiedziano się szrzej w pkt. 5.2.

3.3.

Rażąca niewspółmierność kary, polegającą na wymierzeniu oskarżonemu jednostkowych kar pozbawienia wolności oraz kary łącznej 8 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności:

a
przy przecenieniu okoliczności obciążających, tj.:

-

uprzedniej karalności oskarżonego, pomimo że uprzednia karalność obejmowała innego rodzaju czyny, przeciwko innym dobrom prawnie chronionym, a oskarżony nigdy wcześniej nie popełnił przestępstwa z użyciem przemocy;

„bardzo dużej brutalności w zachowaniu oskarżonego i to w zasadzie bez powodu", pomimo że pokrzywdzeni doznali naruszeń czynności narządów ciała na czas poniżej 7 dni, a powody zachowania oskarżonego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie są jasne, gdyż tak oskarżony, jak i pokrzywdzonyG. M.w czasie zdarzenia byli silnie upojeni alkoholem, w związku z czym nie byli nawet w stanie zrelacjonować przebiegu zdarzenia;

b
przy niedocenieniu okoliczności łagodzących, tj.:

-

wyrażenia żalu i skruchy przez oskarżonego i przeproszenia pokrzywdzonych, które to przeprosiny zostały przyjęte przez pokrzywdzonych na rozprawie 23 września 2022 r.;

dotychczasowego sposobu życia oskarżonego, który zasadniczo w sposób prawidłowy funkcjonuje w społeczeństwie, na co dzień pracuje jako ratownik medyczny, będąc stale narażonym na stres związany z wykonywaniem tej pracy;

- które to okoliczności przemawiają za wymierzeniem oskarżonemu kary łagodniejszej rodzajowi, niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności.

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut obrońcy oskarżonego zasługiwał jedynie na częściowe uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy uznając oskarżonegoP. P. (1)za winnego popełnienia przypisanych mu czynów, a to przestępstw zart.158§1k.k. iart.157§2k.k. w zw. zart.11§2kkoraz przestępstwa zart.190§1k.k. wymierzył mu za przypisane czyny odpowiednio kary: 6 miesięcy pozbawienia wolności (za czyn przypisany w pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku); 5 miesięcy pozbawienia wolności (za czyn przypisany w pkt II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku) oraz 2 miesięcy pozbawienia wolności (za czyn przypisany w pkt III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku). Orzekając ostatecznie wobec oskarżonego karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności – i to wysokość tak orzeczonych oskarżonemu kar jednostkowych, jak i orzeczonej ostatecznie kary łącznej jako rażąco surowych - jest przedmiotem zarzutu apelacji obrony.
Przepis art. 53§1 i 2k.k. stanowi, że Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wymierzając karę, Sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego. Orzekając zaś karę łączną, zgodnie zart. 85a k.k.Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Mając nadto na uwadze relacje zachodzące pomiędzy poszczególnymi popełnionymi przez oskarżonego przestępstwami, a to łączący je związek przedmiotowo-podmiotowy. Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku i akta sprawy należy stwierdzić, iż Sąd I Instancji uczynił zadość wszystkim wymienionym wyżej dyrektywom ujętym wart.53k.k. - a co za tym idzie orzeczonych oskarżonemu za poszczególne przypisane mu czyny kar jednostkowych nie sposób uznać za nadmiernie surowych. Przy czym orzekając ostatecznie oskarżonemu karę łączną – w ocenie Sadu Odwoławczego – Sąd Rejonowy nie uwzględnił w wystarczającym stopniu bardzo silnego związku pomiędzy popełnionymi czynami, jak i celów wychowawczych orzeczonej kary łącznej.
Podkreślić w tym miejscu należy, że na gruncieart. 438 pkt 4 k.p.k.nie chodzi o każdą różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - uznać za "rażąco" niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2016r., sygn. II AKa 217/16).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że art.158§1k.k., który stał się podstawą orzeczonych oskarżonemu za przypisane mu w pkt I i II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku czyny kar (Sąd Odwoławczy dokonał korekty w zakresie kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonemu czynów o czym wypowiedziano się szerzej w pkt 3.1 i 5.2) przewiduje zagrożenie karą pozbawienia wolności do lat 3, a zatem kary odpowiednio 6 miesięcy pozbawienia wolności - za czyn przypisany oskarżonemu w pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku oraz 5 miesięcy pozbawienia wolności - za czyn przypisany oskarżonemu w pkt II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku- oscylują zdecydowanie w dolnej granicy ustawowego zagrożenia.
Sądmeritiargumentując wymiar kar jednostkowych orzeczonych oskarżonemu za wyżej wskazane czyny słusznie wskazał tu przy tym na stopień winy i społecznej szkodliwości czynów popełnionych przez oskarżonego, mając na uwadze, zgodnie z art.115§2k.k., w szczególności rodzaj i charakter naruszonego dobra – a to życie i zdrowie, rozmiary wyrządzonej szkody oraz grożącej szkody (wyższy w przypadku pokrzywdzonegoG. M.), sposób i okoliczności popełnienia czynu – w tym zwłaszcza działanie oskarżonego pod wpływem alkoholu oraz dużą brutalność, którą cechowało się jego zachowanie, polegające min. na biciu i kopaniu pokrzywdzonych w tak strategiczne miejsce jak głowa, jak również postać zamiaru i motywację sprawcy, który działał właściwie bez powodu. Uwzględniając nadto także właściwości i warunki osobiste oskarżonego, w tym zwłaszcza jego wcześniejszą karalność (mając tu na uwadze, że oskarżony nie był wcześniej karany za przestępstwo z użyciem przemocy, bądź groźbą jej użycia, a jego czyny skierowane były przeciwko innemu dobru prawnie chronionemu) oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa, a to wyrażenia żalu i skruchy oraz przeproszenia pokrzywdzonych. Mając także na uwadze cele zapobiegawcze i wychowawcze, które orzeczona kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Odnośnie zaś czynu przypisanego oskarżonemu w pkt III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku – wskazać należy, że art.190§1k.k., który stał się podstawą orzeczonej oskarżonemu za ten czyn kary przewiduje zagrożenie alternatywnie karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2, a zatem kara 2 miesięcy pozbawienia wolności oscylują zdecydowanie poniżej górnej granicy ustawowego zagrożenia.
Sądmeritiargumentując wymiar powyższej kary orzeczonej oskarżonemu za wyżej wskazane przestępstwo słusznie wskazał tu na stopień winy i społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego, mając na uwadze, zgodnie z art.115§2k.k., w szczególności rodzaj i charakter naruszonego dobra – a to wolność człowieka rozumiana jako wolność od strachu, obawy przed popełnieniem przestępstwa na jego szkodę, sposób i okoliczności popełnienia czynu – w tym zwłaszcza działanie oskarżonego pod wpływem alkoholu, w sposób agresywny, wobec pokrzywdzonej, która chciała jedynie powstrzymać go przed dalszym biciem i pomóc pokrzywdzonemu, a także działanie oskarżonego właściwie bez powodu. Uwzględniając także właściwości i warunki osobiste oskarżonego, w tym zwłaszcza jego wcześniejszą karalność, jak również zachowanie się już po popełnieniu przestępstwa. Mając także na uwadze cele zapobiegawcze i wychowawcze, które orzeczona kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Przy orzekaniu zaś oskarżonemu kary łącznej, jak już wyżej wskazywano, należało baczyć w szczególności na bardzo silny związek pomiędzy poszczególnymi przypisanymi oskarżonemu czynami (zbieżność czasokresu nagannego zachowania oskarżonego, stanowiącego właściwe jedno zdarzenie). Mając na uwadze zgodnie zart. 85a k.k., przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, który przeprosił za swoje naganne zachowanie i wyraził skruchę, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Uznano zatem za adekwatne zastosowanie tu zasady absorpcji, sprowadzająca się do wymierzenia jako kary łącznej najsurowszej z kar orzeczonych za przypisane oskarżonemu czyny, a to kary łącznej 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Reasumując powyższe należy stwierdzić, iż zarówno stopień winy jak i społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu czynów uzasadniały zarówno wymierzenie oskarżonemu tak orzeczonych mu za poszczególne przypisane mu czyny kar jednostkowych, jak i orzeczonej mu przy zastosowaniu zasady absorpcji kary łącznej 6 miesięcy pozbawienia wolności. Mając na uwadze okoliczność przypisanych czynów oraz sylwetkę osobowościową sprawcy kara ta, prócz sprawiedliwościowych i prewencyjnych, zrealizuje również cele wychowawcze, uświadamiając oskarżonemu wagę jego czynu, a także jednocześnie przekonując, że nie można bezkarnie lekceważyć przepisów prawa.
Na końcu wskazać trzeba, że orzeczenie wobec oskarżonego zamiast kary pozbawienia wolności, wnioskowanej przez obronę kary ograniczenia wolności było by we wskazanych wyżej okolicznościach sprawy, zwłaszcza z uwagi na wcześniejszą karalność oskarżonego w ocenie Sądu Odwoławczego niecelowe i nie uwzględniające celów tak wychowawczych, jak i zapobiegawczych orzeczonej kary. Stanowiąc nieproporcjonalnie zbyt łagodną reakcje prawno-karną na naganne zachowanie się oskarżonego.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku, a to:

a
w pkt I części dyspozytywnej przez wyeliminowanie z opisu i kwalifikacji prawnej czynu przepisu z art.157§2k.k. oraz wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym;

b
w pkt II części dyspozytywnej przez wyeliminowanie z opisu i kwalifikacji prawnej czynu przepisu z art.157§2k.k. oraz wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym;

c
w pkt III części dyspozytywnej przez wymierzenie oskarżonemu kary 3 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym;

d
w pkt IV części dyspozytywnej przez wymierzenie oskarżonemu kary łącznej 1 roku ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym;

e
przez orzeczenie od oskarżonego nawiązek na rzeczG. M.iM. M.w kwotach po 500 zł.

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec częściowego podzielenia zarzutów obrony, dokonano stosownej korekty zaskarżonego wyroku – o czym wypowiedziano się w pkt.5.2

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2022r., sygn. akt II K 1225/21.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Apelacja obrońcy oskarżonego zasługiwała jedynie na częściowe uwzględnienie.
W kwestii dokonanej korekty zaskarżonego orzeczenia oraz jej powodów wypowiedziano się szerzej w pkt. 3.1, 3.3 oraz 5.2.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanych na podstawie oceny tych dowodów ustaleń faktycznych, sprawstwo i winy oskarżonego w zakresie przypisanych mu czynów- co do zasady - nie budziły wątpliwości. Omówione wyżej zarzuty obrony zmierzające do zanegowania sprawstwa i winy oskarżonego okazały się nieskuteczne, gdyż za ich pomocą skarżący nie zdołał podważyć dokonanej przez Sąd I instancji oceny w tym przedmiocie.
Wobec stwierdzenia zatem niezasadności zarzutów obrony oraz nie dopatrzenia się w sprawie uchybień, które podlegały by uwzględnieniu niezależnie od kierunku i granic zaskarżenia - zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.15.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zmiana zaskarżonego wyroku w ten sposób, że:

a
wyeliminowano kwalifikacje z art.157§2k.k. i art.11§2k.k. przyjętą w pkt I i II części dyspozytywnej wyroku, uznając iż czyny wyczerpują kwalifikację z art.158§1k.k.;

b
obniżono wskazaną w pkt IV części dyspozytywnej karę łączną do 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Zwięźle o powodach zmiany

Ad.a.Wskazane w przepisie art.158§1k.k. „pobicie” oznacza czynną napaść przynajmniej dwóch osób na jedną osobę, dzięki czemu możliwe jest jednoznaczne wskazanie atakujących i broniącego się. Przepis art.158§1k.k. nie określa przy tym sposobu udziału w pobiciu, co oznacza, że może to być każda forma świadomego współdziałania uczestników pobicia, a w jej ramach również każdy środek użyty do ataku na inną osobę, jeżeli wspólne działanie powoduje narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku wskazanego w art.156§1k.k. lub w art.157§1k.k. Odpowiedzialność za udział w pobiciu ma bowiem charakter wspólnej odpowiedzialności za następstwa działania, co stanowi odstępstwo od zasady indywidualizacji odpowiedzialności karnej. Sprawcy odpowiadają niezależnie od tego, czy można ustalić, który z nich spowodował konkretne następstwa, ale pod warunkiem, że każdy możliwość ich nastąpienia przewidywał albo mógł przewidzieć. Przypisanie udziału w bójce lub pobiciu nie wymaga zatem skomplikowanego dowodowo ustalenia, który z uczestników następstwa takie spowodował. Konstrukcja bójki lub pobicia pozwala bowiem na ograniczenie się do stwierdzenia, czy dana osoba brała udział w bójce i jakiego typu była to bójka z uwagi na jej skutki (vide:wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2000 r., II AKa 181/00; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2009 r., IV KK 14/09; J. Giezek [w:] D. Gruszecka, K. Lipiński, G. Łabuda, A. Muszyńska, T. Razowski, J. Giezek, Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Warszawa 2021, art. 158).
Wskazując na powyższe, w zakresie przyjętej przez Sad Rejonowy kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonemu w pkt I i II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku czynów wskazać należy, że kumulatywny zbieg między przepisami art.158§1k.k. i art.157§2k.k. może zachodzić jedynie, gdy bezspornym jest, że to właśnie działanie określonego sprawcy spowodowało uszkodzenia ciała uczestnika zdarzenia, określone w art.157§2k.k. (vide:wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 21 listopada 2016 r., V Ka 1035/16; wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 1 czerwca 2015 r., IV K 165/14; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 2 kwietnia 1993 r., II AKr 32/93). Jako zaś, że w przedmiotowej sprawie ani z ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego, ani z pozyskanej do sprawy dokumentacji medycznej, ani też z opinii biegłych nie wynika konkretnie, który z dwóch sprawców bójki spowodował u pokrzywdzonych konkretnie obrażenia - stąd też zakwalifikowanie przypisanych oskarżonemu czynów kumulatywnie na podstawie art.158§1k.k. i art.157§2k.k. było niemożliwe.
Ad.b.Zgodnie zart. 85a k.k.orzekając karę łączną Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ta ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Mając nadto na uwadze relacje zachodzące pomiędzy poszczególnymi popełnionymi przez oskarżonego przestępstwami, a to łączący je związek przedmiotowo-podmiotowy.
Wskazując na powyższe stwierdzić trzeba, że orzekając ostatecznie oskarżonemu karę łączną – w ocenie Sadu Odwoławczego – Sąd Rejonowy nie uwzględnił w wystarczającym stopniu silnego związku pomiędzy popełnionymi czynami, jak i celów wychowawczych orzeczonej kary łącznej. Bacząc zatem w szczególności na silny związek przedmiotowy pomiędzy poszczególnymi przypisanymi oskarżonemu czynami (zbieżność czasokresu nagannego zachowania oskarżonego, stanowiącego właściwe jedno zdarzenie). Mając na uwadze zgodnie zart. 85a k.k., przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa - uznano za adekwatne zastosowanie tu zasady absorpcji, sprowadzająca się do wymierzenia jako kary łącznej najsurowszej z kar orzeczonych za przypisane oskarżonemu czynu, a to kary łącznej 6 miesięcy pozbawienia wolności.

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Orzeczenie oparto na podstawie art.624§1k.p.k.

7

PODPIS

SSO Marcin Sosiński

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Przypisanie oskarżonemu sprawstwa i winy w zakresie popełnienia zarzuconych czynów.

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana