Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 260/24
Data wyroku: 2024-05-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Morycz
Słowa kluczowe: Przedawnienie karalności
Podstawa prawna: art. 5 § 1 pkt 4 kpw

Warszawa, dnia 17 maja 2024 r.
Sygn. akt VI Ka 260/24

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:SSO Tomasz Morycz
protokolant: protokolant sądowy Małgorzata Jaworska
po rozpoznaniu dnia 10 maja 2024 r.
sprawyP. B., synaJ.iJ.,ur. (...)wW.
obwinionego o wykroczenia zart. 86 § 1kw,art. 97kw w zw. zart. 44 ustawy prawo o ruchu drogowym,art. 94 § 1kw w zw. zart. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie
z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. akt V W 259/23
I. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawieart. 5 § 1 pkt 4 kpwumarza postępowanie;
II. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Wołominie na rzecz obwinionego kwotę 2.400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w sprawie, to jest dwukrotnie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i dwukrotnie w postępowaniu drugoinstancyjnym;
III. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.
Sygn. akt VI Ka 260/24

UZASADNIENIE
P. B.został obwiniony o to, że:

1
w dniu 31 marca 2021 r., w miejscowościZ.ul. (...)spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierował pojazdem markiR.onr rej. (...)i podczas zmiany kierunku jazdy w lewo nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu kierującemu motocyklemH.onr. rej. (...)jadącemu na wprost z przeciwnego kierunku w wyniku czego doszło do zderzenia;

tj. o wykroczenie z art. 86 § 1 k.w.

2
ponadto w wyżej wymienionym miejscu i czasie oddalił się z miejsca;

tj. o wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z art. 44 PRD

3
ponadto w wymienionym miejscu i czasie na drodze publicznej kierował pojazdem m-kiR.onr rej. (...)nie posiadając do tego wymaganego uprawnienia;

tj. o wykroczenie zart. 94 § 1k.w. w zw. zart. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami
W dniu 18 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Wołominie wydał wyrok w sprawie o sygn. akt V W 259/23, którym:

1
obwinionegoP. B.uznał za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu wpunkcie I, ustalając jednak dodatkowo, że czynu tego obwiniony dopuścił się, mając w czasie jego popełnienia w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem – i za to na podstawieart. 86 § 1k.w. w zw. zart. 17 § 2k.w. w zw. zart. 2 § 1k.w., tj. zgodnie z przepisamikodeksu wykroczeń z 31 marca 2021 roku, skazuje obwinionego;

2
obwinionegoP. B.uznał za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w punkcie II, ustalając jednak dodatkowo, że czynu tego obwiniony dopuścił się, mając w czasie jego popełnienia w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem – i za to na podstawie art. 97 k.w. w zw. z art. 17 § 2 k.w. skazuje obwinionego;

3
obwinionegoP. B.uznał za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu wpunkcie III, ustalając jednak dodatkowo, że czynu tego obwiniony dopuścił się, mając w czasie jego popełnienia w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem – i za to na podstawieart. 94 § 1k.w. w zw. zart. 17 § 2k.w. w zw. zart. 2 § 1k.w., tj. zgodnie z przepisamikodeksu wykroczeń z 31 marca 2021 roku, skazuje obwinionego;

4
na podstawie art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w., w związku z czynem przypisanym w punkcie 3, orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 (jednego) roku;

5
na podstawie art. 86 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 2 § 1 k.w. wymierzył obwinionemu łącznie karę grzywny w kwocie 600 (sześciuset) złotych;

6
zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty oraz 100 (sto) złotych tytułem zryczałtowanych wydatków w sprawie.

Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca obwinionego zaskarżonemu wyrokowi zarzucając:

1
mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku obrazę prawa procesowegoart. 7 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.s.w. polegającej na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów a w szczególności dowodu z przesłuchania pokrzywdzonego (oskarżyciela posiłkowego), któremu bezzasadnie Sąd Rejonowy nadał walor wiarygodności, w sytuacji gdy z akt sprawy niezbicie i jednoznacznie wynika, że pokrzywdzony miał interes do wskazania jakiegokolwiek sprawcy kolizji drogowej, a gdyby takiej osoby nie wskazał byłby pozbawiony możliwości ubiegania się o odszkodowanie z tytułu wypadku komunikacyjnego;

2
mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia obrazęart. 5 § 2 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.s.w., polegającą na zaniechaniu przez funkcjonariuszy policji przeprowadzenia dowodu z okazaniaP. B.wśród innych osób, co budzi wątpliwości, czy pokrzywdzony rozpoznałbyP. B., w sytuacji, gdyby wcześniej nie okazano mu jego fotografii;

3
mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia obrazę prawa procesowegoart. 173  k.p.k.poprzez okazanie przez funkcjonariuszy policji wyłącznie wizerunku obwinionegoP. B., co skutkowało tym, że pokrzywdzony zapamiętał wizerunek obwinionego okazany mu z bazy PESEL, a następnie sugerował się tym wizerunkiem i zeznaniem, że jest on całkowicie pewien, że sprawcą kolizji jestP. B.;

4
mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia obrazę prawa procesowegoart. 39 § 4 k.p.s.w. polegającą na zastąpieniu dowodu z przesłuchania funkcjonariusza policji notatką urzędową — co stanowi ustawowy zakaz dowodowy zarówno w sprawach o wykroczenia jak i innych sprawach w postępowaniu karnym.

Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu czynu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Charakter apelacji, zbiorczo podniesione zarzuty przemawiały za ich łącznym omówieniem, tym bardziej, że wszystkie były bezzasadne. Wbrew twierdzeniom obwinionego Sąd meriti dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i poczynił trafne ustalenia faktyczne, słusznie uznając go za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu.
Na wstępie przypomnieć należy, że by ocena dowodów przeprowadzona przez organ postępowania została wykonana zgodnie z regułamiart. 7 kpkkonieczne jest: 1) oparcie jej na wszystkich przeprowadzonych dowodach, mając na względzie, że podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia danej kwestii; 2) uwzględnienie zasad prawidłowego rozumowania; 3) uwzględnienie wskazań wiedzy; 4) uwzględnienie doświadczenia życiowego. Zasada swobodnej oceny dowodów jest zasadą kontrolowanej oceny dowodów, która wyraża się w dwóch aspektach. Po pierwsze, organ procesowy musi uzasadnić, dlaczego oparł się na jednych, a nie na innych dowodach oraz dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Po drugie, organ odwoławczy kontroluje swobodną ocenę dowodów dokonaną przez organ pierwszej instancji. Przy czym zarzut naruszeniaart. 7 kpknie może ograniczać się do wskazania wadliwości sędziowskiego przekonania o wiarygodności jednych, a niewiarygodności innych źródeł czy środków dowodowych, lecz powinien wykazać konkretne błędy w samym sposobie dochodzenia do określonych ocen, przemawiające w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu. W grę może wchodzić np. pominięcie istotnych środków dowodowych, niedostrzeżenie ważnych rozbieżności, uchylenie się od oceny wewnętrznych czy wzajemnych sprzeczności.
Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt III KK 78/21, prezentowanie własnej - możliwej w realiach konkretnej sprawy - oceny dowodów, bez wykazania błędności tej, której dokonał sąd pierwszej instancji, nie upoważnia jeszcze sądu odwoławczego do zajęcia w tej materii stanowiska odmiennego. Sąd odwoławczy, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie prowadzi samodzielnie postępowania dowodowego co do istoty sprawy, jest bowiem głównie sądem kontrolującym procedowanie przed sądem pierwszej instancji i stanowisko tego sądu może zakwestionować jedynie wówczas, gdy wykaże, że to postępowanie i jego wynik obrażają prawo. Sąd Okręgowy podziela również pogląd zawarty w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 173/19. Wskazano w nim, że na uzasadnienie błędu ustaleń faktycznych lub naruszenie standardów swobodnej oceny bądź interpretacji dowodów nie wystarczy subiektywne przekonanie skarżącego o niesprawiedliwości orzeczenia, a konieczne jest wykazanie, że w zaskarżonym wyroku poczyniono ustalenie faktycznie nie mające oparcia w przeprowadzonych dowodach, albo że takiego ustalenia nie poczyniono mimo, że z przeprowadzonych dowodów określony fakt jednoznacznie wynikał, względnie wykazanie, iż tok rozumowania sądu I instancji był sprzeczny ze wskazaniami doświadczenia życiowego, prawidłami logiki, czy zasadami wiedzy. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, Sąd meriti nie dopuścił się żadnych uchybień w tym zakresie. Dokonana przezeń ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości. Zarzuty sformułowane w apelacji opierały się na subiektywnych odczuciach obwinionego i stanowiły gołosłowną polemikę z zapadłym rozstrzygnięciem.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że wina obwinionego w ocenie Sądu Odwoławczego nie budziła żadnych wątpliwości. Przede wszystkim sąd meriti w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawidłowo wskazał, że niedochowanie zasad okazania wizerunku nie skutkuje nielegalnością dowodu w postaci zeznań złożonych w związku z okazaniem. Ustawodawca nie zawarł żadnego zakazu dowodowego w odniesieniu do rezultatów nieprawidłowo wykonanego okazania. Na poparcie powyższego prawidłowo przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt III KK 92/13. Dlatego zarzut obrońcy w tym zakresie jawi się jako chybiony. Zeznania pokrzywdzonego, w połączeniu z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił jako wiarygodne. W istocie nie można nie zgodzić się z tym, że pokrzywdzony miał interes w ustaleniu sprawcy, jednak nie miał żadnego interesu w tym, aby bezpodstawnie oskarżać akuratP. B., bowiem mężczyźni nie znają się, nie mieli ze sobą w przeszłości styczności. Pokrzywdzony w swoich zeznaniach opisał zdarzenie, następnie rozpoznał obwinionego jako sprawcę, a to korespondowało z fakturą znalezioną w samochodzie, a z której wynikało, że to obwiniony jest właścicielem samochodu oraz z tym, że inny świadek jako sprawcę zdarzenia również rozpoznałP. B.. Odnośnie ostatniego z zarzutów, wskazać należy, że sąd meriti ustalając stan faktyczny oparł się na zeznaniachA. S.(k. 12, 325v.-326v) oraz zeznaniach z rozprawy w dniu 17.03.2022 r.), szkicu (k. 3), protokołach oględzin pojazdów (k. 4-5), kserokopii faktury (k. 20), kserokopii wyroku wydanego w sprawie II K 1238/20 (k. 241), kserokopii aktu oskarżenia (k. 245), kopii opinii (k. 292-305) oraz notatce służbowej z 15.12.2023 r. (k. 320). Notatka ta była sporządzona na podstawie analizy akt dokonanej przez sędziego referenta, z której treści wynika jedynie, że sąd uporządkował informacje na temat tego, czy obwiniony w chwili zdarzenia posiadał uprawnienia do kierowania, a także o kierowanej do niego korespondencji. Sąd wydając wyrok w przedmiotowej sprawie wbrew twierdzeniom skarżącego nie dopuścił się obrazy prawa procesowego polegającej na zastąpieniu dowodu z przesłuchania funkcjonariusza policji notatką urzędową — co stanowi ustawowy zakaz dowodowy zarówno w sprawach o wykroczenia jak i innych sprawach w postępowaniu karnym. Wynika to bezpośrednio z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd dostrzega, że notatka ta została dopuszczona z urzędu jako dowód z dokumentu, niemniej jak już wyżej wskazano, nie stanowiła podstawy ustaleń faktycznych.
W związku z powyższym sąd prawidłowo uznał obwinionego za winnego zarzucanych mu czynów.
W sprawie zachodziła jednak konieczność wydania przez sąd odwoławczy rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym, gdyż niezależnie od granic zaskarżenia i zarzutów podniesionych w apelacji stwierdzić należy, że w chwili orzekania przez sąd odwoławczy zaistniała negatywna przesłanka procesowa określona wart. 5 § 1 pkt 4 k.p.w., a mianowicie nastąpiło przedawnienie orzekania i sąd odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić tę okoliczności z urzędu. Bezspornym bowiem jest fakt, iż zdarzenia, które zostały przypisane obwinionemu zostały popełnione w dniu 31 marca 2021 r.Art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.stanowi, że sąd odwoławczy niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli zachodzi m.in. okoliczność wyłączająca postępowanie, określona wart. 5 § 1 pkt 4 k.p.w., czyli w sytuacji, gdy nastąpiło przedawnienie karalności wykroczenia.
Brzmienie art. 45 § 1 k.w. stanowi, że karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu
Zatem zgodnie z powyższym przedawnienie karalności wykroczenia przypisanego obwinionemuK. S.nastąpiło z dniem 31 marca 2024 roku. Zaistnienie tej okoliczności, zgodnie zart. 104 § 1 pkt 7 k.p.w., skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego wyroku i umorzeniem postępowania przeciwkoK. S.na postawieart. 5 § 1 pkt 4 k.p.w.w zw. zart. 45 § 1k.w.
Na podstawie § 11 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 i 4 w zw. § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Sąd Okręgowy zasądził na rzeczP. B.kwotę 2400 złotych tytułem zwrotu poniesionych przez niego wydatków w związku z ustanowieniem obrońcy w sprawie. Kosztami postępowania, zgodnie zart. 119 § 2 pkt 1 k.p.w., Sąd Okręgowy obciążył Skarb Państwa.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak na wstępie.