Sąd Rejonowy w Gdyni
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI GC 687/23
Data wyroku: 2024-01-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska
Słowa kluczowe: Uszkodzenie mienia
Podstawa prawna: art 435 kc

Sygn. akt VI GC 687/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 stycznia 2024 roku
Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marta Denc
po rozpoznaniu w dniu 03 stycznia 2024 roku w Gdyni
w postępowaniu gospodarczym
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.
przeciwkoPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.
o zapłatę

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powoda(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.na rzecz pozwanegoPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.kwotę 3 617 złotych (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

III
kosztami procesu w pozostałym zakresie obciąża powoda(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.uznając je za uiszczone.

Sygn. akt VI GC 687/23

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 13 kwietnia 2023 roku powód(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.domagał się zasądzenia od pozwanegoPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.kwoty 12 865,51 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 04 maja 2021 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – tytułem odszkodowania obejmującego poniesione przez powoda koszty usunięcia awarii elementów majątku sieciowego powoda uszkodzonych w sposób zawiniony przez podmiot, za który odpowiedzialność ponosił pozwany.
Nakazem zapłaty z dnia 25 kwietnia 2023 roku wydanym w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VI GNc 1551/23 referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości.
W sprzeciwie od powyższego orzeczenia pozwanyPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.domagał się oddalenia powództwa kwestionując roszczenie powoda co do zasady i co do wysokości.
W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył, ażeby sprawcą szkody polegającej na uszkodzeniu gazociągu, którego właścicielem jest powód był pozwany lub jakakolwiek osoba, za którą pozwany ponosi odpowiedzialność, okoliczności tej nie potwierdza bowiem żaden z przedłożonych przez powoda dowodów, a protokół awarii z dnia 18 marca 2021 roku nie tylko jest nieczytelny, ale nie zawiera w ogóle oświadczenia osoby, która jest wskazywana jako sprawca awarii, a która miałaby pochodzić z ramienia pozwanego. Pozwany podniósł przy tym, że z dokumentu tego wynika jednocześnie, że kierownik budowyT. C.wskazał, iż faktyczny przebieg sieci gazowej był niezgodny z planem jej przebiegu zawartym w dokumentacji projektowej robót.
Pozwany zakwestionował również swoją legitymację procesową podnosząc, że prace na spornym terenie wR.przyulicy (...)wykonywał na zlecenie innego podmiotu– (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG., wobec czego z powodem nie łączył go żaden stosunek prawny.
Odnośnie do wysokości żądania pozwany wskazał, że powód przedstawił jedynie dokumenty prywatne, nie wykazał zaś w szczególności ani faktu utraty paliwa gazowego wskutek awarii ani jej wysokości ani też w jaki sposób została ona ustalona.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Przedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.prowadzi działalność gospodarczą polegającą m. in. na wykonywaniu robót związanych z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych.
Przedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.na zlecenie(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.wykonywał wR.przyulicy (...)na wysokości nieruchomości oznaczonej numerem(...)prace budowlane.
Kierownikiem budowy byłT. C.– przedstawiciel(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG..
niesporne, a nadto: protokół awarii – k. 45 akt, oświadczenie osób ze strony sprawcy awarii – k. 46 akt, odpis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego numer(...)– k. 75-79 akt
W dniu 18 marca 2021 roku na terenie budowy wR.przyulicy (...)na wysokości nieruchomości oznaczonej numerem(...)doszło do uszkodzenia podczas prac wykonywanych wiertnicą infrastruktury – gazociągu – będącego własnością(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT..
W protokole awarii sporządzonym przez przedstawiciela przedsiębiorstwa gazowego –S. R.wskazano, że sprawcą uszkodzenia byłM., nazwisko nieczytelne – jako przedstawicielPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW., zaś świadkiem tego zdarzenia –S., nazwisko nieczytelne.
W protokole awarii pod oświadczeniem sprawcy uszkodzenia gazociągu brak było jakiegokolwiek podpisu.
W protokole awarii wskazano także dane potrzebne do wyliczenia strat gazu: czas wypływu gazu (min) – 75, ciśnienie (kPa) – 300, powierzchnia otworu (mm2) – 2 500.
protokół awarii – k. 45 akt
T. C.jako kierownik budowy oświadczył, że w dniu 18 marca 2021 roku doszło do uszkodzenia sieci gazowej, jednakże jej ułożenie było niezgodne z projektem zagospodarowania terenu.
oświadczenia osób ze strony sprawcy awarii – k. 46 akt
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.usunął awarię sieci gazowej.
niesporne, a nadto: dokumentacja zdjęciowa – k. 53-54 akt, protokół likwidacji awarii – k. 50-51 akt, mapa – k. 52 akt
W dniu 19 kwietnia 2021 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.wystawiłPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.notę księgową numer (...)na kwotę 12 865,51 złotych tytułem odszkodowania, z terminem płatności do dnia 03 maja 2021 roku.
Powyższa kwota obejmowała kwotę 10 094,89 złotych tytułem opłat związanych z utratą paliwa gazowego do atmosfery, kwotę 127,21 złotych tytułem kosztów materiałów, kwotę 2 451,26 złotych – tytułem robocizny, 134,18 złotych – tytułem kosztów transportu i kwotę 57,98 złotych tytułem wykorzystania sprzętu.
nota księgowa – k. 44 akt, naliczenie opłat z tytułu utraty paliwa gazowego do atmosfery – k. 47-48 akt, kalkulacja kosztów – k. 49 akt
W piśmie z dnia 19 kwietnia 2021 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.wezwałPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.do zapłaty kwoty 12 865,51 złotych wynikającej z noty numer 8120084110.
pismo z dnia 19 kwietnia 2021 roku – k. 43 akt
W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 15 maja 2021 roku
Przedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.odmówił zapłaty wskazanej w nocie należności i podniósł, że przyczyną awarii był niezgodny niż projektowy przebieg sieci gazowej wyjaśniając, że przed rozpoczęciem robót sieć gazowa została odkryta w kilku miejscach w celu zweryfikowania jej przebiegu, po czym przystąpiono do robót z wykonaniem przewiertu wzdłuż sieci gazowej. Okazało się jednak, że sieć ta nie przebiega w linii prostej wzdłuż odkrytych punktów, lecz posiada znacznej wielkości wyboczenia, zaś zahaczenie o jedno z tych wyboczeń było bezpośrednią przyczyną uszkodzenia.
pismo z dnia 15 maja 2021 roku wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru – k. 81 akt
W piśmie z dnia 08 czerwca 2021 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.wezwałPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.do zapłaty kwoty 12 936,60 złotych, jednakże bezskutecznie.
wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem – k. 55-56 akt
Wobec braku uregulowania powyższej należności, w dniu 11 stycznia 2022 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.złożył do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie w elektronicznym postępowaniu upominawczym pozew przeciwkoPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.o zapłatę kwoty 12 865,51 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 04 maja 2021 roku do dnia zapłaty.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI Nc-e 19324/22.
W sprzeciwie od wydanego nakazu zapłaty pozwanyPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.zakwestionował roszczenie co do zasady, jak i wysokości, jak też, aby jakiekolwiek zachowanie, za które ponosi odpowiedzialność skutkowało uszkodzeniem majątku powoda.
Wobec powyższego sprzeciwu od nakazu zapłaty, postanowieniem z dnia 24 marca 2022 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie umorzył postępowanie w sprawie.
pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 19324/22 – k. 84 akt, nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 19324/22 – k. 85 akt, sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 19324/22 – k. 86 akt, postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 19324/22 – k. 87 akt
Wobec braku uregulowania w dalszym ciągu żądanej należności, w dniu 28 grudnia 2022 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.złożył do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie w elektronicznym postępowaniu upominawczym pozew przeciwkoPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.o zapłatę kwoty 12 865,51 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 04 maja 2021 roku do dnia zapłaty.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI Nc-e 1809460/22.
W sprzeciwie od wydanego nakazu zapłaty pozwanyPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.zakwestionował roszczenie co do zasady, jak i wysokości, jak też, aby jakiekolwiek zachowanie, za które ponosi odpowiedzialność skutkowało uszkodzeniem majątku powoda.
Wobec zaś powyższego sprzeciwu od nakazu zapłaty, postanowieniem z dnia 07 kwietnia 2023 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie umorzył postępowanie w sprawie.
pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 1809460/22 – k. 11-12 akt, nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 1809460/22 – k. 13-14 akt, sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 1809460/22 – 15-16, 28-29 akt, postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 1809460/22 – k. 42 akt

Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dowodów przedłożonych przez strony w toku postępowania, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych nie budziła wątpliwości Sądu, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 25 stycznia 2023 roku Sąd na podstawieart. 4585§ 1 i § 4 k.p.c.orazart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.pominął dowód z dokumentacji projektowej i odbiorowej sieci gazowej średniego ciśnienia (na fakt, że uszkodzony gazociąg został odebrany bez jakichkolwiek zastrzeżeń, a tym samym wykonany został zgodnie z pozwoleniem na budowę, projektem i sztuką budowlaną i w sposób prawidłowy został naniesiony na mapy geodezyjne, a jego lokalizacja jest zgodna z mapą geodezyjną) oraz dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu budowy i naprawy gazociągów (na fakt, czy uszkodzony gazociąg został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę, projektem i sztuką budowlaną oraz oszacowania szkody, oszacowania uzasadnionych i koniecznych kosztów naprawy gazociągu, a także kosztów z tytułu utraty paliwa gazowego do atmosfery oraz ustalenia związku przyczynowo – skutkowego między zachowaniem pozwanego, tj. wykonywaniem prac sprzętem mechanicznym a szkodą).
Sąd zważył, że powyższe wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów oraz dowodu z opinii biegłego sądowego zostały złożone przez powoda reprezentowanego w sprawie od początku postępowania sądowego przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego dopiero w piśmie procesowym z datą w nagłówku „dnia 17 sierpnia 2023 roku” (data prezentaty: 2023-08-23, k. 121-233 akt), w którym na zobowiązanie przewodniczącego powód zobligowany był do ustosunkowania się do twierdzeń, zarzutów i dowodów wskazanych przez pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 111 akt), a nie do powoływania nowych dowodów w sprawie, bo te – stosownie do treściart. 4585§ 1 k.p.c.– winien był powołać już w pozwie. W postępowaniu w sprawach gospodarczych zgodnie z treścią tego przepisu powód bowiem zobowiązany jest powołać wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie. Twierdzenia i dowody powołane z naruszeniem tego przepisu podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, że ich powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. W takim przypadku dalsze twierdzenia i dowody na ich poparcie powinny być powołane w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym ich powołanie stało się możliwe lub wynikła potrzeba ich powołania. W niniejszej sprawie powód nie tylko nie wykazał powyższych okoliczności, ale nawet nie powoływał się na nie.
Podkreślić przy tym należy, że zarzut dotyczący braku odpowiedzialności pozwanego za uszkodzenie sieci gazowej powoda został przez pozwanego sformułowany już na etapie przedsądowym, tj. w piśmie z dnia 15 maja 2021 roku (k. 80 akt), w którym pozwany wskazywał, że przyczyną szkody był inny niż w dokumentacji projektowej przebieg uszkodzonej sieci gazowej, jak też w dwóch sprzeciwach od nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym (powód bowiem dwukrotnie inicjował postępowanie przed Sądem Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie), w których pozwany zaprzeczał, aby jakiekolwiek zachowanie, za które ponosi odpowiedzialność skutkowało uszkodzeniem majątku powoda (k. 15-16, 28-29, 86 akt). W tej sytuacji uznać należało, że wyżej wskazane wnioski dowodowe w zakresie, w jakim zmierzały do wykazania przez powoda, że uszkodzony gazociąg został odebrany bez jakichkolwiek zastrzeżeń, a tym samym wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę, projektem i sztuką budowlaną i w sposób prawidłowy został naniesiony na mapy geodezyjne, a jego lokalizacja była zgodna z mapą geodezyjną były spóźnione, jak też zbędne. W tym zakresie Sąd zważył bowiem, że w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym złożonym w niniejszej sprawie pozwany wprost zaprzeczył, ażeby sprawcą szkody polegającej na uszkodzeniu gazociągu, którego właścicielem jest powód był pozwany lub jakakolwiek osoba, za którą pozwany ponosi odpowiedzialność podnosząc, że okoliczności tej nie potwierdza żaden z przedłożonych przez powoda dowodów, a protokół awarii z dnia 18 marca 2021 roku nie tylko jest nieczytelny, ale nie zawiera w ogóle oświadczenia osoby, która jest wskazywana jako sprawca awarii, a która miałaby pochodzić z ramienia pozwanego.
W odniesieniu zaś do tego zarzutu powód reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego nie wykazał inicjatywy dowodowej, w tym np. nie złożył wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań osoby wskazanej jako sprawca awarii, czy jej świadek, stąd uznając, o czym szerzej poniżej, że powód nie wykazał, że to pozwany (lub osoba, za którą pozwany odpowiada) ponosi odpowiedzialność za przedmiotową szkodę, przeprowadzenie dowodów z dokumentacji projektowej i dowodu z opinii biegłego sądowego było zbędne, powód nie wykazał bowiem w pierwszej kolejności sprawstwa pozwanego. Z tych też względów nie miałby znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (wobec niewykazania przez powoda kwestii odpowiedzialności pozwanego) dowód z opinii biegłego sądowego na fakt ustalenia wysokości szkody, przy czym w tym zakresie wniosek ten również był spóźniony, pozwany bowiem już przed niniejszym postępowaniem sądowym (tj. w elektronicznym postępowaniu upominawczym) kwestionował roszczenie powoda co wysokości.
Mając na względzie powyższe okoliczności wnioski powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów projektowych i odbiorowych oraz dowodu z opinii biegłego sądowego należało uznać za spóźnione i zbędne, i jako takie – na podstawie powyżej powołanych przepisów – podlegały one pominięciu, nie pozwalały one przy tym w żadnej mierze na wykazanie za ich pomocą, że to pozwany lub osoba, za którą on odpowiada, ponosi odpowiedzialność za uszkodzenie gazociągu przyulicy (...)wR.. Wskazać przy tym należy, że cechą systemu prekluzji obowiązującej w postępowaniu gospodarczym jest to, że skutek w postaci wykluczenia danego twierdzenia strony, zarzutu, czy dowodu, które zostało przedstawione po upływie terminu następuje z mocy ustawy, przy czym prekluzja obejmuje wszystkie twierdzenia, zarzuty i dowody na ich poparcie, bez względu na ich znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Na powyższą decyzję procesową Sądu (o pominięciu powyższych dowodów) żadna ze stron nie złożyła zastrzeżenia w trybieart. 162 k.p.c.
Odnośnie natomiast do protokołu awarii (k. 45 akt), to Sąd nie oparł się na nim w zakresie, w jakim nie było możliwe ustalenie jego treści, co dotyczy w szczególności nazwiska osoby wskazywanej jako bezpośredni sprawca szkody i nazwiska osoby wskazywanej jako świadek zdarzenia. Sąd miał przy tym na uwadze, że mimo zarzutu pozwanego co do nieczytelności przedmiotowego dokumentu, powód nie przedłożył tegoż dokumentu w takiej wersji, aby możliwe było ustalenie pełnej jego treści, w tym nazwisk osoby wskazywanej jako bezpośredni sprawca awarii i świadek tego zdarzenia, a co jest okolicznością obciążającą wyłącznie powoda, który reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego nie zachował w tych okolicznościach wymaganej od niego, i to w stopniu podwyższonym, należytej staranności.
W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie powód(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.domagał się zasądzenia od pozwanegoPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.kwoty 12 865,51 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 04 maja 2021 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – tytułem odszkodowania obejmującego poniesione przez powoda koszty usunięcia awarii elementów majątku sieciowego powoda uszkodzonych w sposób zawiniony przez podmiot, za który odpowiedzialność ponosił pozwany.
Kwestionując żądanie pozwu pozwanyPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.zaprzeczył, ażeby sprawcą szkody polegającej na uszkodzeniu gazociągu, którego właścicielem jest powód był pozwany lub jakakolwiek osoba, za którą pozwany ponosi odpowiedzialność. Pozwany zakwestionował również swoją legitymację procesową podnosząc, że prace na spornym terenie wR.przyulicy (...)wykonywał on na zlecenie innego podmiotu– (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG., wobec czego z powodem nie łączył go żaden stosunek prawny, zaś jak wynika z oświadczenia kierownika budowy przyczyną uszkodzenia gazociągu był inny przebieg sieci niż wskazany na mapach projektowych. Odnośnie zaś do wysokości żądania pozwany wskazał, że powód przedstawił jedynie dokumenty prywatne, nie wykazał zaś w szczególności ani faktu utraty paliwa gazowego wskutek awarii ani jej wysokości ani też w jaki sposób została ona ustalona.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu braku legitymacji procesowej pozwanego związanej z faktem, że pozwany był podwykonawcą(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.i nie łączył go z powodem żaden węzeł obligacyjny, to wskazać należy, że zarzut ten był niezasadny, powód bowiem swoje roszczenie opierał nie na treściart. 471 k.c., lecz wywodził z reżimu odpowiedzialności deliktowej, który ma zastosowanie właśnie w sytuacji wyrządzenia szkody innemu podmiotowi, gdy sprawcy i poszkodowanego nie łączy żaden stosunek prawny. Odpowiedzialności pozwanego przy tym nie wyłącza bynajmniej treśćart. 429 k.c., czyart. 430 k.c., które dotyczą odmiennej sytuacji i ewentualnej odpowiedzialności podmiotu, który zleca wykonanie czynności innej osobie.
Odpowiedzialność natomiast pozwanego jako sprawcy szkody może być oparta na treściart. 415 k.c.(zasada winy) lubart. 435 k.c.(zasada ryzyka). Ocena, czy zdarzenie objęte jest odpowiedzialnością zaostrzoną ryzykiem, a nie winą, powinna być dokonywana z uwzględnieniem faktycznego znaczenia określonych technologii w działalności przedsiębiorstwa oraz na podstawie ustalenia, czy możliwe byłoby osiągnięcie zakładanych celów produkcyjnych bez użycia sił przyrody.
Zgodnie z treściąart. 435 § 1 k.c.prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Ocena, czy zdarzenie objęte jest odpowiedzialnością zaostrzoną ryzykiem, a nie winą powinna być dokonywana z uwzględnieniem faktycznego znaczenia określonych technologii w działalności przedsiębiorstwa oraz na podstawie ustalenia, czy możliwe byłoby osiągnięcie zakładanych celów produkcyjnych bez użycia sił przyrody. W tym kontekście uzewnętrznia się przyczyna zaostrzenia odpowiedzialności w przedsiębiorstwach wprowadzanych w ruch za pomocą sił przyrody, która wynika z niemożliwości zapewnienia pełnej kontroli ich eksploatacji. Siły te bowiem mogą dochodzić do wielkich napięć i dlatego kontrola nad nimi nie stwarza pełnej gwarancji bezpieczeństwa. Dlatego ze względu na zwiększone ryzyko wyrządzenia szkody ustanowiona została powinność naprawienia szkody przez tego, kto prowadzi przedsiębiorstwo wprowadzane w ruch za pomocą sił przyrody. Odpowiedzialność ta powstaje bez względu na winę prowadzącego przedsiębiorstwo i nie wyklucza jej to, że działalność przedsiębiorstwa była w pełni zgodna z prawnie określonymi wymaganiami. Odpowiedzialność taka powstanie zatem nawet jeżeli nie naruszono żadnych ogólnie obowiązujących norm ani zasad postępowania, jak również gdy prowadzący przedsiębiorstwo działał z najwyższą starannością i ostrożnością (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 07 kwietnia 1970 roku, sygn. akt III CZP 17/70).
Podstawę odpowiedzialności w ramachart. 435 § 1 k.c.stanowi ryzyko wyrządzenia szkody związane z działalnością gospodarczą. Przesłaniem tego unormowania jest więc powinność naprawienia szkody przez tego, kto prowadzi przedsiębiorstwo wprawiane w ruch, między innymi za pomocą energii, nastawione na zysk. Pojęcie ruchu przedsiębiorstwa odnosi się przy tym do jego funkcjonowania jako całości, a nie do poszczególnych elementów. Związek przyczynowy pomiędzy ruchem a szkodą występuje na gruncie tego unormowania już wtedy, gdy uszczerbek nastąpił w wyniku zdarzenia funkcjonalnie powiązanego z działalnością przedsiębiorstwa (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 1963 roku, sygn. akt II CR 116/63). Ruch przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisuart. 435 § 1 k.c.oznacza zatem każdy przejaw działalności takiego przedsiębiorstwa, wynikający z określonej struktury organizacyjnej i jego funkcji usługowo – produkcyjnej (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 grudnia 2001 roku, sygn. akt IV CKN 1563/00).
Zgodnie zaś z dyspozycjąart. 361 § 1 k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła. W myśl§ 2niniejszego przepisu, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Przepisart. 361 § 2 kodeksu cywilnegostatuuje zatem zasadę pełnego odszkodowania. Podstawową funkcją odszkodowania jest bowiem kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody. Jednocześnie naprawieniu podlega jedynie taka szkoda, która pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem wyrządzającym szkodę. Oceny, czy poniesienie określonych kosztów mieści się w ramach szkody i normalnego związku przyczynowego, należy dokonywać na podstawie indywidualnej sytuacji poszkodowanego i konkretnych okoliczności sprawy. Powstanie roszczenia w stosunku do ubezpieczyciela o zapłacenie odszkodowania, a tym samym jego zakres odszkodowania, nie zależą od tego, czy poszkodowany dokonał restytucji i czy w ogóle ma taki zamiar. Wskazać jednocześnie trzeba, że reguły przepisuart. 361 § 1 i § 2 k.c.nakazują przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach adekwatnego związku przyczynowego (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 15 listopada 2001 roku, sygn. akt III CZP 68/2001 i z dnia 21 marca 2003 roku, sygn. akt III CZP 6/2003). Oceny, czy poniesienie określonych kosztów mieści się w ramach szkody i normalnego związku przyczynowego, jak podkreślał Sąd Najwyższy, należy dokonywać na podstawie indywidualnej sytuacji poszkodowanego i konkretnych okoliczności sprawy (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 maja 2002 roku, sygn. akt V CKN 1273/2000).
W niniejszej sprawie, jak wynika z wpisów w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego dla pozwanego, pozwany prowadzi działalność gospodarczą polegającą m. in. na wykonywaniu robót związanych z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych. Wykonywanie takich prac niewątpliwie odbywa się z wykorzystaniem rozmaitych narzędzi, w tym elektrycznych, a więc nie budzi wątpliwości, że odpowiedzialność pozwanego mogła być oparta o zasadę ryzyka.
Aby jednakże móc przypisać odpowiedzialność pozwanemuPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.za przedmiotową szkodę (na zasadzie winy, czy ryzyka), obowiązkiem powoda było wykazanie w pierwszej kolejności, że do uszkodzenia gazociągu doszło w dniu 18 marca 2021 roku na skutek pracy pozwanego (czy osób, za które ponosi odpowiedzialność pozwany, a więc jego podwykonawców), w tym ewentualnie pracy maszyn tego przedsiębiorstwa, tj. przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwo Produkcji,Usług i Handlu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.. Dla wykazania tej okoliczności powód nie przedłożył żadnych wiarygodnych dowodów, w szczególności o powyższym nie przesądza protokół szkody z dnia 18 marca 2021 roku (k. 45 akt), w którym jako sprawcę szkody wskazano osobę o imieniuM., nazwisko nieczytelne, z firmy Przedsiębiorstwo Produkcji,Usług i Handlu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW., tym bardziej, że protokół ten nie został podpisany ani przez osobę wskazaną jako bezpośredni sprawca szkody, ani przez osobę występującą w imieniu tak wskazanego (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) sprawcy szkody. Na przedmiotowym protokole widnieją jedynie podpisy pracownika przedsiębiorstwa energetycznego oraz świadka awarii – osoby o imieniuS., nazwisko nieczytelne, a dokument taki jako dokument prywatny nie korzysta z domniemania, że jego treść przedstawia rzeczywisty stan rzeczy i potwierdza, że miały miejsce fakty w nim stwierdzone (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 08 marca 2012 roku, sygn. akt I CSK 25/12). Ocena charakteru dokumentów prywatnych prowadzi do wniosku, że Sąd może oczywiście wyrokować także w oparciu o treść takich dokumentów prywatnych, ale jedynie w sytuacji, gdy nie została ona (ich treść) zaprzeczona przez stronę przeciwną lub gdy została potwierdzona innymi środkami dowodowymi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, pozwany bowiem zaprzeczał, aby sprawcą tej awarii był pozwany lub jakakolwiek osoba, za którą ponosi on odpowiedzialność.
Nadto dowodem na wyrządzenie spornej szkody przez pozwanegoPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.nie mógł być także dokument w postaci „oświadczenia osób ze strony sprawcy awarii” (k. 46 akt), zawiera on bowiem wskazanie pozwanego jako inwestora oraz oświadczenieT. C.złożone w imieniu(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG., że w dniu 18 marca 2021 roku doszło do uszkodzenia gazociągu przy pracach wykonywanych wiertnicą, czego przyczyną miał być niezgodny z mapami projektowymi faktyczny przebieg sieci gazowej. Powyższe oświadczenie w żadnej zaś mierze nie może stanowić dowodu na odpowiedzialność pozwanego za przedmiotową szkodę, nie wskazuje ono przy tym pozwanego jako jej sprawcy, lecz jako inwestora, zaś samo oświadczenie pochodzi nie od pozwanego, lecz od innego podmiotu (innej spółki, w imieniu której oświadczenie złożyłT. C.).
W tej sytuacji więc, kiedy to pozwany zaprzeczał, ażeby ponosił on odpowiedzialność za sporną szkodę, powyższe dokumenty – jako dokumenty prywatne i nie korzystające z domniemania zgodności ich treści ze stanem rzeczywistym, nie były wystarczające do uznania, że powód wykazał, że sprawcą uszkodzenia gazociągu w dniu 18 marca 2021 roku wR.przyulicy (...)był właśnie pozwany (czy osoba, za którą pozwany ponosił odpowiedzialność), choć sam fakt uszkodzenia infrastruktury powoda był bezsporny. Powód zaniechał przy tym dla wykazania sprawstwa pozwanego dalszej inicjatywy dowodowej, w tym odnośnie do np. dowodu z zeznań wskazanego w protokole faktycznego sprawcy awarii (M., nazwisko nieczytelne), świadka tego zdarzenia (S., nazwisko nieczytelne), czy składającego oświadczenia kierownika budowyT. C.i to jego – powoda – obciążają negatywne konsekwencje powyższych zaniedbań w związku z rozkładem ciężaru dowodu, zaś Sąd w kontradyktoryjnym modelu procesu cywilnego nie znalazł żadnych podstaw do podjęcia w tym zakresie działań z urzędu, tym bardziej, że pozwany był reprezentowany w procesie przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Raz jeszcze podkreślić należy, że na podstawie przedłożonych przez powoda dokumentów z przyczyn wskazanych w powyższej części uzasadnienia nie można przypisać odpowiedzialności pozwanemu w niniejszej sprawie, a powód nie zaoferował żadnych innych dowodów na wykazanie tejże okoliczności (w tym w szczególności osobowych źródeł dowodowych).
Na marginesie wskazać należy, że w ocenie Sądu również i pozostałe przesłanki odpowiedzialności sprawcy szkody nie zostały przez powoda wykazane, a w szczególności, że pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa pozwanego a szkodą zaistniał związek przyczynowy. Skoro bowiem powód nie przedstawił wiarygodnego dowodu na okoliczność, że szkoda została wywołana pracą związaną z ruchem maszyn pozwanego, za pomocą których to konkretne przedsiębiorstwo działa, to brak zasadności wniosku o powstaniu zależności przyczynowo – skutkowej pomiędzy zdarzeniem mogącym mieć źródło w ruchu tegoż przedsiębiorstwa a szkodą poniesioną przez powoda, choć sam fakt, że do uszkodzenia gazociągu doszło podczas pracy wiertnicą nie był kwestionowany. Powód nie wykazał jednak, że wiertnicą tą operował pozwany, czy działające na jego zlecenie inne podmioty, a pozwany swojej odpowiedzialności za uszkodzenie gazociągu przeczył podnosząc, że ani on ani osoba, za którą odpowiada nie były sprawcami szkody.
Wobec zaś powyższego uznać należało, mając na uwadze treść zarzutów pozwanego, że powód nie zdołał wykazać za pomocą zaoferowanych dowodów że za uszkodzenie sieci gazowej w dniu 18 marca 2021 roku odpowiada pozwanyPrzedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.. W tej zaś sytuacji zbędne były rozważania na temat wysokości kosztów naprawienia tej szkody i zasadności ich poniesienia, choć pozostałyby one niewykazane wobec przedłożenia jedynie ogólnikowych dokumentów prywatnych sporządzonych przez powoda oraz uznania wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego za spóźniony.
Mając na uwadze powyższe i uznając, że powód nie wykazał swojego roszczenia ani co do zasady (ani co do wysokości), Sąd w punkcie pierwszym wyroku na podstawieart. 435 k.c.w zw. zart. 6 k.c.stosowanyma contrariopowództwo oddalił.
O kosztach procesu w punkcie drugim i trzecim wyroku orzeczono zgodnie zart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.w zw. zart. 108 k.p.c.zasądzając od powoda na rzecz pozwanego jako strony wygrywającej niniejszy proces kwotę 3 617 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (ustalone w oparciu o treść § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935) wraz z opłatą skarbową od tegoż pełnomocnictwa. Kosztami procesu w pozostałym zakresie na podstawie wyżej wskazanych przepisówk.p.c.Sąd obciążył powoda uznając je za uiszczone (punkt trzeci wyroku).

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3
(...)

4
(...)

5
(...)

SSR Justyna Supińska
Gdynia, dnia 14 lutego 2024 roku