Sąd Rejonowy w Człuchowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 548/22
Data wyroku: 2023-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sylwia Piasecka
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 822 kc, art. 363 kc., art 509 kc

Sygn. akt: I C 548/22 upr

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 grudnia 2023 roku
Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Sylwia Piasecka

Protokolant:

p.o. protokolanta sądowego Ilona Szczepańska

po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 roku w Człuchowie
na rozprawie
sprawy
z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki komandytowej z siedzibą wW.
przeciwko(...) Spółka AkcyjnawW.
o zapłatę

1
oddala powództwo,

2
zasądza od powoda(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki komandytowej z siedzibą wW.na rzecz pozwanego(...) Spółka AkcyjnawW.kwotę 3.617,00 złotych (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty,

3
nakazuje pobrać od powoda(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki komandytowej z siedzibą wW.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Człuchowie kwotę 281,95 złotych (słownie: dwieście osiemdziesiąt jeden złotych i dziewięćdziesiąt piec groszy) tytułem nieopłaconych kosztów sądowych.

Sygn. akt I C 548/22

UZASADNIENIE
Powód– (...) sp. z o.o.z siedzibą wW., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożył pozew przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.o zasądzenie kwoty 10.315,04 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 10.015,04 złotych od dnia 9 lipca 2021 roku do dnia zapłaty oraz kwoty 300,00 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, a nadto o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 5 czerwca 2021 roku doszło do zdarzenia komunikacyjnego, w następstwie którego uszkodzeniu uległ pojazd poszkodowanejM. K.– pojazd markiA.onumerze rejestracyjnym (...). Pojazd sprawcy zdarzenia posiadał w chwili wypadku obowiązkowe ubezpieczenie OC u pozwanej, która zarejestrowała szkodę pod numerem(...)i przeprowadziła postępowanie likwidacyjne w sprawie. Na skutek postępowania likwidacyjnego pozwana uznała swoją odpowiedzialność za zdarzenie co do zasady i ostatecznie przyznała poszkodowanej odszkodowanie za szkodę w pojeździe w łącznej wysokości 17.059,84 złotych.
Powód zaznaczył, że poszkodowana nie zgodziła się z ustalonym przez pozwaną odszkodowaniem i z uwagi na to, że nie posiada wiadomości specjalnych w zakresie techniki motoryzacyjnej, postanowiła zlecić sporządzenie kalkulacji profesjonaliście. Rzeczoznawca samochodowy sporządził kalkulację naprawy w dniu 16 września 2022 roku i stwierdził, iż rzeczywisty koszt naprawy pojazdu poszkodowanej powstały w następstwie zdarzenia komunikacyjnego z dnia 5 czerwca 2021 roku opiewa na kwotę 27.074,88 złotych, a zatem na kwotę o 10.015,04 złotych wyższą aniżeli wynika to z kosztorysu pozwanej. Dlatego też poszkodowana zdecydowała się w dniu 16 września 2022 roku na zbycie wierzytelności za przedmiotową szkodę w pojeździe powódki, która wniosła w dniu 21 września 2022 roku odwołanie od decyzji pozwanej i przesłała sporządzony na zlecenie poszkodowanego prywatny kosztorys naprawy. Pozwana nie zmieniał jednak swojego stanowiska.
Powódka podkreśliła, że ustalenie odszkodowania powinno być uwzględniać ceny części oryginalnych.
Powódka wskazała nadto, że skoro poszkodowana nie posiadała wiedzy specjalistycznej w zakresie techniki motoryzacyjnej, to sporządzenie kosztorysu było niezbędne do zweryfikowania stanowiska pozwanej i określenie wartości szkody. Z ostrożności procesowej powódka zaznaczyła, że bez znaczenia był fakt, iż w chwili przelewu wierzytelności wierzytelność tytułem poniesionych kosztów prywatnej kalkulacji naprawy jeszcze nie istniała. Możliwy jest bowiem przelew wierzytelności przyszłej.
Powódka wskazała, że poszkodowana zgłosiła szkodę 6 lipca 2021 roku, a zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Oznacza to, że pozwana pozostaje w opóźnieniu od co najmniej 9 lipca 2021 roku.
W odpowiedzi na pozew pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu przyznał, że likwidował szkodę jaką doznałaM. K.w należącym do niej samochodzie. Ponadto podkreślił, że zaproponował poszkodowanej wykonanie naprawy w warsztacie naprawczym współpracującym z pozwanym, jednakże ani poszkodowana ani powód nie skorzystali z tej możliwości. Pozwany podkreślił, że poinformował poszkodowaną, że jeśli nie zdecyduje się na naprawę w proponowanym przez pozwanego warsztacie, to niezbędne będzie uzgodnienie z(...)wysokości kosztów naprawy i w tym celu koniecznym będzie dostarczenie kosztorysu naprawy przez warsztat naprawczy, któremu poszkodowany powierzy naprawę pojazdu. Jest to konieczne w celu weryfikacji, albowiem w przypadku gdy koszty naprawy wskazane w kosztorysie okażą się wyższe niż ustalone w(...) S.A., to w dalszym ciągu poszkodowany mógł skorzystać z oferty pozwanego.
Odnośnie kosztów naprawy pojazdu, pozwany zaznaczył, że wycenił te koszty w sposób prawidłowy w oparciu o stosowny kosztorys, która to kwota została wypłacona poszkodowanej.
Pozwany zwrócił również uwagę na okoliczność, że naprawa pojazdu powoda po szkodzie nie stanowiła ani pierwszego montażu, ani naprawy gwarancyjnej – samochód został bowiem wyprodukowany i zarejestrowany w 2015 roku, a zatem w chwili zdarzenia był pojazdem starym, 6 – letnim, tym samym zastosowanie oryginalnych części zamiennych, zamiast zamienników, było nieuzasadnione.
Pozwany podniósł nadto, że wskazał poszkodowanemu możliwość ponownego rozpatrzenia roszczeń, jeżeli udokumentuje je stosownymi fakturami poniesienia kosztów naprawy auta w wyższej kwocie. Powód nie przedstawił takich rachunków i faktur.
Odnosząc się natomiast do żądania zapłaty poniesionych kosztów kalkulacji, pozwany stwierdził, że powód nie nabył prawa do dochodzonego zwrotu kosztów sporządzenia kalkulacji. Szkoda w rozumieniuart. 361 kcstanowi różnicę pomiędzy stanem majątkowym poszkodowanego, który powstał po nastąpieniu zdarzenia powodującego uszczerbek, a stanem jaki by w jego majątku istniał, gdyby zdarzenie nie nastąpiło. Natomiast z treści przepisuart. 509 kcnie wynika, że w na skutek cesji cesjonariuszowi przysługują prawa związane z likwidacją szkody poprzez restytucję naturalną. Tym samym powód nie może dochodzić kosztów zlecenia oceny technicznej. Ponadto koszty kalkulacji nie zostały poniesione przez poszkodowanego – zbywcę wierzytelności, a przez samego powoda, zatem powód nie nabył tej wierzytelności, a wydatek na koszt opinii prywatnej nie jest szkodą. Pozwany wskazał także, że powód nie wykazał aby faktycznie poniósł koszty sporządzenia kalkulacji, gdyż wskazana na fakturze kwota nie została zapłacona, a ponadto suma 7.200,00 złotych nie jest współmierna do rzeczywistych kosztów sporządzenia kalkulacji. Z faktury zaś nie wynika czy ma ona jakikolwiek związek z niniejszą sprawą.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 5 czerwca 2021 roku doszło do zdarzenia drogowego w wyniku którego uszkodzeniu uległ samochód osobowy markiA. (...)onumerze rejestracyjnym (...), stanowiący własnośćM. K..
W dacie zdarzenia sprawca zdarzenia korzystał z ochrony ubezpieczeniowej w zakresie OC w pozwanego.
Poszkodowana –M. K.zgłosiła szkodę do pozwanego.
bezsporne, nadto dowód: akta szkody k. 49.
Poszkodowana –M. K.sprowadziła auto z Niemiec. W dacie zakupu pojazd miał uszkodzony przód lampy, zderzak i przód maski. Samochód został naprawiony w warsztacie wS..
Pojazd wykorzystywany był przezM. K.do wyjazdów służbowych, w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W 2019 roku poszkodowana –M. K.uczestniczyła pojazdem w kolizji drogowej. W jej wyniku uszkodzeniu uległa prawa strona auta, a mianowicie błotnik, lampa i część zawieszenia z prawej strony. W ramach naprawy wymieniono lampę, błotnik, pas przedni, maska i polakierowano wymienione części. Były to części nowe i oryginalne. Naprawa nie odbyła się w(...) serwisie (...).
dowód: zeznania świadkaM. K.00:03:49 – 00:13:55 k.72v, zeznania świadkaK. S.00:03:23 – 00:09:13 k. 94v.
W dniu 5 czerwca 2021 roku auto ponownie uczestniczyło w kolizji drogowej. W tym czasie było ono w posiadaniu i użytkowaniuK. S., ponieważ właścicielka pojazdu –M. K.zawiesiła działalność gospodarczą i wyjechała do Holandii. W wyniku tego zdarzenia drogowego uszkodzeniu uległ błotnik lewy, lampa, zderzak, kawałek maski, drzwi i felga.(...)z uwagi na wysokie koszty naprawy w autoryzowanym serwisie(...)zostało naprawione w warsztacie samochodowym wZ..
dowód: zeznania świadkaK. S.00:09:13 – 00:16:44 k. 94v.
Właścicielka pojazdu –M. K.- zgłosiła szkodę do pozwanego i w wyniku postępowania likwidacyjnego otrzymała tytułem naprawienia szkody kwotę 17.059,84 złotych.
Otrzymane od pozwanego środki w całości zostały przeznaczone na naprawę auta. Poszkodowana –M. K.nie poniosła dodatkowych kosztów z tytułu naprawy auta.
W wyniku naprawy pojazd został przywrócony do stanu pierwotnego i jest jezdny.
dowód: zeznania świadkaK. S.00:16:44 k. 94v, dowód z innych wniosków dowodowych: wydruk pisma pozwanego – ustalenie wysokości szkody wraz z kalkulacją k. 10 – 15v, informacja z dnia 1 lipca 2021 roku k. 16.
Właścicielka pojazduA. (...)–M. K., mimo że nie kwestionowała u pozwanego kosztorysu i kwoty wypłaconej na jego podstawie tytułem naprawienia szkody w pojeździe, zleciła powodowi sporządzenie kalkulacji naprawy, z której wynikało, że koszt naprawy auta wyniósł sumę 27.074,88 złotych. W konsekwencji tego poszkodowana –M. K.w dniu 16 września 2022 roku zawarła z powodem umowę cesji wierzytelności. W umowie wskazano, że w ramach likwidacji szkody pozwany wypłacił odszkodowanie w wysokości 17.059,84 złotych. Pozwany został powiadomiony o przelewie wierzytelności.
W dacie zawarcia umowy cesji wierzytelności, jak również obecnie, auto znajdowało się w posiadaniuK. S., którego poszkodowana upoważniła do odbioru środków odfirmy (...).
Powód w związku z zawarciem umowy cesji wierzytelności wypłacił jakieś środki finansowe.
dowód: umowa sprzedaży wierzytelności z dnia 16 września 2022 roku k. 21 – 23, zawiadomienie z dnia 16 września 2022 roku k. 24, zeznania świadkaM. K.00:13:55 k. 72v - 73.

Powód– (...) sp. z o.o.sp. komandytowa z siedzibą wW., po nabyciu wierzytelności od poszkodowanej –M. K., nie zgadzając się z oszacowaną przez pozwanego wysokością odszkodowania, odwołał się na podstawie nowej kalkulacji naprawy, od decyzji pozwanego i wezwał go do wypłaty kwoty 10.015,04 złotych tytułem dalszego odszkodowania za szkodę w przedmiotowym pojeździe.
Pozwany nie uznał żądania powoda wskazując, że odszkodowanie odpowiada stracie powstałej w majątku osoby poszkodowanej w zdarzeniu, jak również, że poszkodowany/cedent nie przedstawił wystarczających dowodów, że poniósł wyższe koszty przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia od tych, które zostały już skompensowane wypłaconym odszkodowaniem.
(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.wystawił fakturę za wykonanie kosztorysów naprawy na kwotę 7.200,00 złotych. Płatność tej sumy miała nastąpić przelewem w terminie 14 dni, to jest do dnia 14 października 2022 roku.
dowód: kalkulacja naprawy z dnia 16 września 2022 roku k. 17 – 20, opinia biegłego sądowegoK. R.k. 110 – 135, dowód z innych wniosków dowodowych: wydruk odwołanie od decyzji z dnia 21 września 2022 roku k. 25 – 25v, wydruk pisma pozwanego z dnia 6 października 2022 roku k. 26, wydruk –faktura nr (...)k. 27.
Sąd zważył co następuje:
Roszczenie strony powodowej nie zasługiwało na uwzględnienie.
Powód– (...) sp. z o.o.sp. komandytowa z siedzibą wW.wywodził swoje roszczenie z umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 16 września 2022 roku, na podstawie której nabył on wszelkie wierzytelności, jakie przysługiwały poszkodowanej –M. K.z tytułu odszkodowania za szkodę w pojeździe markiA. (...), onumerze rejestracyjnym (...), powstałą w wyniku zdarzenia w dniu 5 czerwca 2021 roku.
Zgodnie z treściąart. 509 k.c.przelew wierzytelności to umowa, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej (cesjonariusza). Zatem przelew wierzytelności zart. 509 k.c.w relacji dłużnik cedowanej wierzytelności, a jej cesjonariusz, powoduje zmianę podmiotu, któremu dłużnik powinien spełnić świadczenie. Dlatego też z chwilą dokonania cesji nabywca wierzytelności uzyskuje status wierzyciela. Przy czym nie można pomijać, że cesjonariusz nabywa w drodze przelewu tylko tyle praw, ile przysługiwało jego poprzednikowi prawnemu - cedentowi.
Istotnym jest również, że przedmiotem przelewu co do zasady może być wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać. Powinna ona być też w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Ponadto konieczne jest wyraźne określenie stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność. Wymaga się również oznaczenia stron tego stosunku zobowiązaniowego oraz przedmiotu świadczenia(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 roku, III CKN 423/98, Biuletyn Sądu Najwyższego 2000/1 str. 1).
W piśmiennictwie prawniczym rozważa się również kwestię zbyciawierzytelności przyszłych. Zasadniczo panuje zgoda co do możliwości ich przenoszenia w drodze czynności prawnych(por. E. Łętowska, w: SPC, t. 3, cz. 1, 1981, s. 903; J. Mojak, w: K. Pietrzykowski, Komentarz KC, t. 2, 2005, s. 117 i n.; K. Zawada, Umowa, s. 34–36; A. Szpunar, Glosa do uchw. SN z 19.9.1997 r., III CZP 45/97, s. 382 i n.; J. Kuropatwiński, Cesja, s. 19 i n.; P. Drapała, Glosa do wyr. SN z 3.11.1998 r., I CKN 653/98, s. 43–44; G. Kozieł, w: A. Kidyba, Komentarz KC, t. 3, 2010, s. 738; A. Śmieja, Z problematyki, s. 449 i n.), jeżeli, co oczywiste, nie istnieją przeszkody uniemożliwiające jej zbycie. Przedmiotem przelewu mogą być bowiem zindywidualizowane części wierzytelności przyszłej(por. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 20 lutego 2008 roku, II CSK 445/07, Legalis). Przy czym, już samo pojęcie tego rodzaju wierzytelności wymaga uściślenia albowiem nie ulega wątpliwości, że chodzi o takie wierzytelności, które w chwili zawarcia umowy jeszcze nie istnieją. Dlatego też istotne jest, i to nie tylko z teoretycznego punktu widzenia, wyjaśnienie czy owa umowa przelewu wierzytelności przyszłej ma charakter li tylko zobowiązujący, wskutek czego już po powstaniu wierzytelności konieczne będzie dodatkowe rozporządzenie, czy jest to rozporządzenie, tyle że jego skuteczność zależy od ziszczenia się warunku lub nadejścia terminu W tym drugim wypadku wierzytelność powstaje już bezpośrednio w majątku nabywcy.
Jeśli chodzi natomiast o kategorię innych wierzytelności, to zawiera ona w sobie takie, które jeszcze nie powstały, chociaż istnieje stosunek prawny, z którego mogą one wynikać. Wskazuje się wśród nich i takie, o których istnieniu trudno przesądzać, skoro nie ma nawet więzi prawnej, uzasadniającej ich powstanie. W pierwszym wypadku nie ma przeszkód, by zawierać umowy zmierzające do ich przeniesienia, z tym że i wówczas przepisy o przelewie stosowane będą w drodze analogii(por. J. Mojak, w: K. Pietrzykowski, Komentarz KC, t. 2, 2005, s. 118).W odniesieniu do grupy drugiej innych wierzytelności przyjęcie założenia, że można je przenosić, prowadzi do wniosku, że nastąpi to na podstawie umowy nienazwanej(zob. E. Łętowska, w: SPC, t. 3, cz. 1, 1981, s. 903; J. Mojak, w: K. Pietrzykowski, Komentarz KC, t. 2, 2005, s. 118).
W przedmiotowej sprawie poza sporem był zakres uszkodzeń pojazdu markiA. (...)stanowiący własnośćM. K., fakt posiadania przez sprawcę szkody ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oraz uznania przez pozwanego odpowiedzialności za wyrządzoną poszkodowanemu szkodę i wypłatę, w ramach postępowania likwidacyjnego, poszkodowanej –M. K.kwoty 17.059,84 złotych. Bezspornym jest również, że auto przed zawarciem umowy sprzedaży wierzytelności, zostało naprawione a poszkodowana nie poniosła z tego tytułu dodatkowych kosztów albowiem kwota wypłacona przez pozwanego, po zakończeniu postępowania likwidacyjnego, w całości wystarczyła na naprawę auta i jego przywrócenie do stanu sprzed zdarzenia. Istotnym jest także, że auto jest jezdne.
Kwestią sporną była natomiast zasadność samego roszczenia, albowiem pozwany twierdził, że kwota wypłacona poszkodowanej –M. K.tytułem naprawienia szkody w wysokości 17.059,84 złotych odpowiadała stracie powstałej w majątku osoby poszkodowanej w zdarzeniu, natomiast powód twierdził, że wysokość szkody wynosi kwotę 27.074,88 złotych. Ponadto pozwany wskazał, że w toku postępowania likwidacyjnego zaproponował poszkodowanej wykonanie naprawy w warsztacie naprawczym współpracującym z pozwanym, jednakże ani poszkodowana ani powód nie skorzystali z tej możliwości. Podkreślił także, że poinformował poszkodowaną, że jeśli nie zdecyduje się na naprawę w proponowanym przez pozwanego warsztacie, to niezbędne będzie uzgodnienie z(...)wysokości kosztów naprawy i w tym celu koniecznym będzie dostarczenie kosztorysu naprawy przez warsztat naprawczy, któremu poszkodowany powierzy naprawę pojazdu. Jest to konieczne w celu weryfikacji, albowiem w przypadku gdy koszty naprawy wskazane w kosztorysie okażą się wyższe niż ustalone w(...) S.A., to w dalszym ciągu poszkodowany mógł skorzystać z oferty pozwanego. Odnosząc się natomiast do kosztów naprawy pojazdu, pozwany zaznaczył, że wycenił te koszty w sposób prawidłowy w oparciu o stosowny kosztorys, która to kwota została wypłacona poszkodowanej.
Zgodnie z treściąart. 805 k.c.przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Nadto zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1844, t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1170)zakład ubezpieczeń udziela ochrony ubezpieczeniowej na podstawie umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczającym. Umowa ubezpieczenia ma charakter dobrowolny, z zastrzeżeniem przepisówustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
Stosownie zaś do treściart. 822 k.c.zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za te szkody ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której zawarta została umowa ubezpieczenia. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, dla ustalenia pojęcia szkody ubezpieczeniowej należy sięgać do odpowiednich regulacji zawartych wkodeksie cywilnym, albowiem nie ma różnicy w pojęciu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego i prawa ubezpieczeniowego. W obu przypadkach chodzi bowiem o utratę lub zmniejszenie aktywów bądź powstanie lub zwiększenie pasywów osoby poszkodowanej(por. uchwała z dnia 18 marca 1994r. w sprawie III CZP 25/94 i z dnia 15 listopada 2001r.w sprawie III CZP 68/01).
Pojęcie szkody rozumianej jako uszczerbek majątkowy może mieć dwojaką postać – szkody rzeczywistej oraz utraty korzyści. W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że koszty i wydatki poniesione w związku ze zdarzeniem wyrządzającym szkodę wchodzą w skład takiej szkody. Podkreślenia przy tym wymaga fakt, iż pojęcie szkody ubezpieczeniowej, gdy podstawą odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń jest umowa odpowiedzialności cywilnej, jest tożsame z pojęciem szkody zawartym wart. 361 k.c.Przepis ten stanowi, iż zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (§ 1). W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2). Zgodnie zaś z treściąart. 363 § 1 k.c.naprawienie szkody winno nastąpić - według wyboru poszkodowanego - bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Nie budzi zatem wątpliwości, że skoro odszkodowanie pieniężne ma pełnić taką samą funkcję jak przywrócenie do stanu poprzedniego, to jego wysokość powinna pokryć wszystkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki niezbędne dla przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu. Podkreślić też trzeba, że przywrócenie stanu poprzedniego ma miejsce, jeżeli stan pojazdu po naprawie pod każdym istotnym względem (stanu technicznego, zdolności użytkowania, części składowych, trwałości, wyglądu estetycznego itd.) odpowiada stanowi pojazdu przed uszkodzeniem. Przywrócenie stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu wiąże się z reguły z koniecznością wymiany elementów, które uległy zniszczeniu.
Wobec powyższego treśćart. 361 § 2 kckonstytuuje zasadę tzw. pełnego odszkodowania. Oznacza to, że w sytuacji wystąpienia szkody, spowodowanej przez ubezpieczonego, ubezpieczyciel sprawcy szkody obowiązany jest do jej naprawienia w całości.Obowiązek ten powstaje z chwilą jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić, oraz czy sam zorganizuje naprawę pojazdu, a zatem po niższych cenach (np. w warsztacie nieautoryzowanym lub przy użyciu zamienników), czy też naprawa odbywa się w warsztacie autoryzowanym. Jednakże zgodnie z przyjętą i ugruntowaną linią orzecznictwa, którą Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Co istotne, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi(por. uchwała Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów z dnia 12 kwietnia 2012 roku(CZP 80/11, L.)). Ponadto konieczność naprawienia szkody w całości oznacza, iż wartość techniczna i rynkowa pojazdu sprzed jej zaistnienia i po tym fakcie winna być taka sama, a naprawiony pojazd ma zapewnić poszkodowanemu komfort jazdy i bezpieczeństwo w takim stopniu, jak przed zdarzeniem. Ma to pierwszorzędne znaczenie, bowiem uznanie zaistnienia stanu wzbogacenia w wyniku wymiany uszkodzonych, a już używanych części na nowe wynika z przyjęcia założenia, że każda część pojazdu stanowi odrębną całość.
Istotnym jest również, że przepisart. 822 § 1 k.c.modyfikuje normę wynikającą z treściart. 363 § 1 k.c.jedynie w ten sposób, że roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego przekształca w roszczenie o zapłatę kosztów restytucji. W istocie jednak naprawienie szkody przez ubezpieczyciela polega na zapłaceniu kwoty pieniężnej koniecznej do przywrócenia samochodu do stanu poprzedniego. Pod względem ekonomicznym (wartości świadczenia) występuje w takiej sytuacji ekwiwalentność obu postaci świadczeń odszkodowawczych przewidzianych wart. 363 § 1 k.c.Można zatem przyjąć, że poszkodowanemu przysługuje roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego także wobec ubezpieczyciela, ale ze względu na charakter świadczenia ubezpieczeniowego roszczenie to przybiera postać żądania restytucji pieniężnej umożliwiającej definitywne przywrócenie stanu poprzedniego. Takie zachowanie powoda nie może jednak kreować obowiązku odszkodowawczego i jego zakresu albowiem zakład ubezpieczeń w dalszym ciągu odpowiada tylko w granicachart. 361 kc.Odszkodowanie ma bowiem zrekompensować szkodę, a nie służyć wzbogaceniu poszkodowanego. Dlatego też w razie naprawienia pojazdu we własnym zakresie uprawniony nie może żądać zapłaty odszkodowania obliczonego metodą kosztorysową, tzn. stanowiącego równowartość kosztów restytucji, czyli hipotetycznych kosztów naprawy tego pojazdu albowiem w razie wykonania naprawy samochodu szkoda nie odpowiada wydatkom, które poszkodowany musiałby ponieść w celu restytucji swego majątku (w praktyce: uszkodzonej rzeczy) do stanu, który istniałby, gdyby nie wystąpiło zdarzenie szkodzące(por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 8 grudnia 2022 roku,(...)726/22).
W przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest, że samochód osobowy markiA. (...), stanowiący własnośćM. K., w dacie zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności z powodem, był już naprawiony i nadal jest sprawny. Niewątpliwym jest również, że kwota wypłacona przez pozwanego w całości została przeznaczona na koszty naprawy auta, a poszkodowany i powód nie ponieśli żadnych dodatkowych kosztów w związku z naprawą pojazdu i przywrócenia go do stanu sprzed zdarzenia, które miało miejsce w dniu 5 czerwca 2021 roku.
Zatem żądanie zapłaty kwoty dochodzonej w niniejszej sprawie mogło dotyczyć jedynie – oczekiwanego przez powoda – „uzupełnienia” kwoty odszkodowania do sumy równej kosztom restytucji, obliczonym przez niego metodą kosztorysową. Jednakże, w ocenie Sądu, mogłoby to mieć miejsce wówczas gdyby zapłata na rzecz poszkodowanego nie pokryła całej szkody.
Z zebranego natomiast w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadka –K. S., który w dacie zdarzenia w dniu 5 czerwca 2021 roku, korzystał z przedmiotowego auta i był uczestnikiem kolizji, w której autoA. (...)zostało uszkodzone, jednoznacznie wynika, że kwota otrzymana od pozwanego tytułem naprawienia szkody w całości została przeznaczona na naprawę tego samochodu, jak również, że na skutek naprawy auto zostało przywrócone do stanu sprzed kolizji i jest jezdne, a nadto, że właścicielka pojazdu –M. K.nie dopłacała do naprawy samochodu(dowód: zeznania świadkaK. S.00:16:44 k. 94v).
Zatem, zdaniem Sądu, powód mimo iż nabył prawo do żądania od ubezpieczyciela zapłaty uzupełniającego odszkodowania, to winien wykazać w toku niniejszego procesu zarówno zasadność, jak i wysokości dochodzonego roszczenia. Czyli, zgodnie z treściąart. 6 kc, przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, a mianowicie istnienie oraz rozmiar szkody i to w wysokości co najmniej równy żądanemu odszkodowaniu.
Powód celem wykazania zasadności i wysokości dochodzonego roszczenia przedstawił umowę sprzedaży wierzytelności z dnia 16 września 2022 roku oraz kalkulację z dnia 16 września 2022 roku. W toku procesu sporządzona została również, zgodnie z wnioskiem powoda, opinia biegłego sądowegoK. R., z której wynikało, że koszt naprawy pojazdu jest zbliżony do kosztów naprawy wynikającej z kalkulacji naprawy z dnia 16 września 2022 roku przedłożonej przez powoda.
W ocenie Sądu, powyższy materiał dowodowy, absolutnie nie może stanowić podstawy do uwzględnienia roszczenia powoda. Świadczy on bowiem jedynie o tym, że koszt naprawy autaA. (...)mógł być wyższy. Powód nie wykazał natomiast, w toku niniejszego procesu, czy i faktycznie poniósł, jak również czy zamierza ponieść w przyszłości koszty związane z usunięciem uszczerbku doznanego wskutek uszkodzenia przedmiotowego pojazdu w wysokości dochodzonej pozwem. Ma to o tyle istotne znaczenie, że samochód osobowy markiA. (...), którego dotyczyła umowa sprzedaży wierzytelności z dnia 16 września 2022 roku, nie znajduje się w majątku powoda, a cały czas jest on własnością poszkodowanej –M.K.. Ponadto należy pamiętać o tym, że w dacie zawarcia tej umowy auto było już naprawione i przywrócone do stanu sprzed zdarzenia, jak również jest ono jezdne. Istotnym jest także, że poszkodowana –M. K.nie poniosła dodatkowych kosztów w związku z naprawą auta, ponad kwotę przyznaną przez pozwanego tytułem naprawienia szkody.
Zgodnie natomiast z przyjętą i ugruntowaną linią orzecznictwa, którą Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego ponosi odpowiedzialność w granicach odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody i w takich też granicach ustalane jest i wypłacane odszkodowanie. Przy czym odszkodowanie ustala się z jednej strony respektując zasadę pełnego odszkodowania, a z drugiej strony nie przekraczając wysokości faktycznie doznanej przez poszkodowanego szkody(por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznychz dnia 30 marca 2022 roku, I NSNc 184/21, postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 16 grudnia 2021 roku, III CZP 66/20).Dlatego też w razie wykonania naprawy samochodu szkoda nie odpowiada wydatkom, które poszkodowany musiałby ponieść w celu restytucji swego majątku (w praktyce: uszkodzonej rzeczy) do stanu, który istniałby, gdyby nie wystąpiło zdarzenie szkodzące. Dlatego też wobec naprawienia pojazdu kompensacja nie może już nastąpić przez zapłatę równowartości hipotetycznych kosztów przywrócenia stanu poprzedniego, bowiem uszczerbek w tej postaci (uszkodzenia samochodu) już nie istnieje, a szkoda zmieniła swą postać na wydatkowanie własnych aktywów na naprawę pojazdu i ten właśnie uszczerbek podlegał naprawieniu przez ubezpieczyciela poprzez zapłatę równowartości kwoty wyłożonej na przeprowadzenie naprawy. W konsekwencji w razie naprawienia pojazdu we własnym zakresie uprawniony nie może żądać zapłaty odszkodowania obliczonego metodą kosztorysową, tzn. stanowiącego równowartość kosztów restytucji, czyli hipotetycznych koszów naprawy tego pojazdu(por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 8 grudnia 2022 roku,(...)726/22).
W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie roszczenie powoda w zakresie kwoty 300,00 złotych tytułem kosztów poniesionych za sporządzenie kalkulacji naprawy. Celem wykazania zasadności i wysokości tej kwoty powód przedłożyłfakturę nr (...)wraz z załącznikiem, z których to dokumentów prywatnych wynika, że powód za wykonanie kosztorysów naprawy według załącznika zobowiązany był zapłacić sprzedawcy(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.kwotę 7.200,00 złotych, w tym kwotę 300,00 złotych za sporządzenie kosztorysu naprawy samochodu osobowego markiA. (...)onumerze rejestracyjnym (...), do dnia 14 października 2022 roku.
Powód nie wykazał natomiast, mimo że okoliczność ta była kwestionowana przez pozwanego, aby faktycznie uiścił tę kwotę na poczet sprzedawcy.
Wobec powyższego, skoro powód nie wykazał zasadności dochodzonego roszczenia, to powództwo należało oddalić w całości, o czym Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach procesu orzeczono na mocyart. 98 § 1, 11i 3 kpc, który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu - za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
W przedmiotowej sprawie powód jest stroną przegrywająca proces, zatem zasadnym było zasądzić od niego a rzecz pozwanego koszty procesu.
W przedmiotowej sprawie pozwany reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Zatem koszty procesu obejmują opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 3.600,00 złotych, zgodnie z treścią § 2 pkt 5rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 roku (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1800) tj. z dnia 24 sierpnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).
Dlatego też Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
O kosztach sądowych Sąd orzekł na mocyart. 113 ust. 1ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku(Dz.U. Nr 167, poz. 1398), który stanowi, że kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.
W przedmiotowej sprawie powód uiścił w toku niniejszego procesu zaliczkę na poczet opinii biegłego sądowego z zakresu mechaniki samochodowej kwotę 2.000,00 złotych. została ona w całości wykorzystana na wynagrodzenie biegłego sądowegoK. R., któremu prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Człuchowie z dnia 22 sierpnia 2023 roku przyznano kwotę 2.281,95 złotych. Zatem kwota 281,95 złotych została tymczasowo pokryta przez Skarb Państwa Sąd Rejonowy w Człuchowie.
Dlatego też, skoro strona powodowa przegrała proces w całości, to zasadnym było nakazać powodowi uiszczenie na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Człuchowie kwoty 281,95 złotych.
Wobec powyższego Sad orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku.