Sąd Okręgowy w Łodzi
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 166/21
Data wyroku: 2023-03-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Przywłaszczenie
Podstawa prawna: 284§2 kk, 294§1 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

IV K 166/21

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1

USTALENIE FAKTÓW

1.1

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn  przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.

Z. N.

jak w punkcie 1. wyroku

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

1
Z. N.prowadził jednoosobową działalność gospodarczą podfirmą (...)z siedzibą wC., REGON(...). Od 8 lipca 2014 r. jako(...) Sp. z o.o.z siedzibą wC..

wydruk z KRS

8-11

zeznania E.C.

27,467v-468

3
22 lipca 2013 r.Z. N.zawarł umowę sprzedaży jabłek nr(...)zespółką (...)((...) sp. z o.o.) z siedzibą wM., reprezentowanej przezI. A.. Przedstawicielami firmy rosyjskiej, z którymZ. N.utrzymywał kontakt byłK. G.orazA. Z.. Następnie strony zawarły szereg aneksów precyzujących warunki kontraktu i tryb jego realizacji, wśród którychaneksem numer (...)zmieniono dotychczasowe postanowienie kontraktu, wskazując, żeL. V.jest zobowiązana do zapłaty jednorazowej zaliczki na rzeczZ. N.w kwocie 600.000 USD.

zeznaniaT. T.

57, 468v., 469-469v.

kopia dokumentów tożsamości

53, 297-299

świadectwo rejestracji państwowej wraz z wypisem z Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych

98-110, 391-403

zeznaniaA.I.

181-204

Kontrakt nr 001/2013

205-224

zeznaniaM. C.

261-262, 445v -447v

wyjaśnienia

295v.-296

10
W okresie od 31 lipca 2013 r. do 13 grudnia 2013 r.spółka (...)w kilku transzach przelała na rachunek bankowyZ. N.wB. S.wB.łącznie 600.000 USD tytułem zaliczki na zakupiony towar.

zeznaniaA..I.

181-190

potwierdzenia przelewów, dokumentacja bankowa

225-232
97 i nast.( załącznik tom II)

12
5 listopada 2014 r. strony zawarły kolejny – 6 aneks do umowy, zgodnie z którymZ. N.miał zwrócić całość wpłaconej mu zaliczki przezL. V.do 20 grudnia 2014 r. 19 listopada 2014 r.Z. N.przelał na konto kontrahenta jedynie 50.000 USD, zamiast 600.000 USD.

zeznania E.C.

27,467v-468

zeznaniaA.I.

189-190

wyjaśnienia

295v.

15
22 grudnia 2014 r. strony zawarły 7 aneks do umowy, na mocy któregoZ. N.zobowiązał się przelać na rachunek bankowyL. V.pozostałą kwotę 550.000 USD do 28 lutego 2015 r.Z. N.nie wykonał zobowiązania.

zeznaniaA.I.

189-190

aneks nr (...)

233-236

17
Orzeczeniem z 19 października 2017 r. Sądu Polubownego przyP. (...)zasądzono odZ. N.na rzeczL. V.kwotę 550.000 USD.

ORZECZENIE

78-96, 111-121, 237-253, 371-389, 404-413

zeznaniaA.I.

191-192

19
L. V.wielokrotnie wzywałaZ. N.do zwrotu pieniędzy. W 2019 rokuA.I.osobiście był wW.celem uregulowania zobowiązań. Czynności okazały się bezskuteczne.

wezwanie

31-39

zeznaniaA.I.

186, 191-192

zeznania E.C.

27

1.2

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

-

-

-

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

-

-

-

2

OCena DOWOdów

2.1

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

zeznania E.C.

Zeznania świadka wiarygodne jedynie w części niekwestionowanej przez strony, tj. co do zawarcia kontraktu(...)Z. N.zL. V.oraz co do wizytyR. (...)w 2019 r. W tym zakresie zeznania korespondują z wyjaśnieniami, zeznaniamiA.I.oraz kontraktem z k. 205 i nast.

zeznaniaT. T.

Zeznania świadków są wiarygodne co do faktu zawarcia umowy zL. V.na sprzedaż jabłek, co zostało potwierdzone stosownym kontraktem i depozycjami stron umowy oraz w zakresie utrzymywania przez oskarżonego kontaktów z K.G., co potwierdził oskarżony w swoich wyjaśnieniach.

zeznaniaM. C.

zeznania A.I.

Zeznania świadka w pełni wiarygodne i stanowiące główne źródło ustaleń faktycznych w sprawie. Zeznania są spójne oraz obiektywne, skupiają się na faktach mających oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Korespondują z kontraktem, dokumentami polecenia przelewów, aneksem numer 7, zeznaniami E.C., orzeczeniem Sądu Polubownego. Świadek miał bezpośrednią wiedzę w przedmiocie wykonania zobowiązań wynikających z kontraktu i zawieranych następnie aneksów. Zeznania odpowiadają zasadom logicznego rozumowania oraz doświadczeniu życiowemu. Nienależyte wykonywanie zobowiązań umowy rodziło konieczność zawarcia aneksów do umowy (w formie pisemnej), zgodnie z jej postanowieniami. Forma tych czynności została zachowana, również dla potrzeb dowodowych. Obrót znaczną kwotą pieniędzy – zgodnie z interesem stron – odbywał się drogą elektroniczną, czemu dowodzą załączone dokumenty przelewów. Świadek dodatkowo zadeklarował, że nie chce żądać żadnych sankcji dla(...), a jedynie zwrotu zapłaconej zaliczki. Wzmacnia to wiarygodność jego depozycji, jako osoby niezainteresowanej składaniem nieprawdziwych zeznań, by tym obciążyć oskarżonego.

wyjaśnienia

Wyjaśnienia sąd potraktował jako wiarygodne w zakresie okoliczności niekwestionowanych w sprawie, to jest – zawarcia kontraktu z 22 lipca 2013 r. zL. V.oraz przelania na jego rachunek bankowy kwoty 600.000 USD tytułem zaliczki na zakup jabłek. Znajduje to potwierdzenie w zeznaniach A.I.oraz dokumentach – kontrakcie, dot. przelewów, orzeczeniu Sądu Polubownego.

pozostały pozaosobowy materiał dowodowy

Dowody niekwestionowane, brak wątpliwości co do ich autentyczności.

2.2

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

zeznania E.C.

W pozostałym zakresie zeznania świadka nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w głównym nurcie procesu. Świadek w dacie zawarcia i realizowania przedmiotowego kontraktu pracowała w grupieZ., niezarządzanej przez oskarżonego. O umowie i zobowiązaniu do zwrotu 550.000 USD przez oskarżonego dowiedziała się dopiero w 2018 r.

zeznaniaT. T.

Zeznania świadka w przeważającym zakresie niewiarygodne bądź niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia. W toku postępowania przygotowawczego świadek przyznał, że nie interesowała go realizacja umowy sprzedaży jabłek doR. (...)stąd nie ma wiedzy w tym przedmiocie, nie bywał przy rozmowach zR. (...)Zeznania w zakresie polecenia wypełnienia dokumentów kasowych w 2014/2015 r. nie znalazły potwierdzenia w sprawie. Depozycje w zakresie sugerowanych rozliczeń gotówkowych oskarżonego zK.ocenić należy analogicznie jak wyjaśnienia oskarżonego i zeznaniaM. C.w tej części (wiersze poniżej).

zeznaniaM. C.

Świadek nie miał bezpośredniej wiedzy w przedmiocie umowy z 22 lipca 2013 r. Jego zeznania w zakresie realizacji wzajemnych zobowiązań są niekonkretne, labilne, niekonsekwentne. Świadek nie wiedział jaką spółkę miał reprezentowaćK.. Nie wiedział, jaka firma miała przelać pieniądze i na jaki rachunek. Zeznania świadka opierają się na skojarzeniach, przekazach o zasłyszanych rozmowach ze spotkań oskarżonego ze wspomnianymK.. Zeznania w zakresie częstotliwości wizytK.są wewnętrznie sprzeczne i niekonsekwentne. W zakresie rozliczeń gotówkowych – analogicznie jak przy okazji oceny wyjaśnień. Na rozprawie świadek podawał więcej informacji i szczegółów aniżeli w postępowaniu przygotowawczym, co przeczy naturalnej konsekwencji upływu czasu i sugeruje konsultowanie z oskarżonym treści depozycji. W postępowaniu przygotowawczym świadek nie potrafił określić kwot rzekomo przekazywanejK.gotówki, podczas gdy na rozprawie (po upływie ponad 6 lat od daty czynu) zeznał, że na pewno było to 20-30 tys. USD jednorazowo. Dodatkowo, w postępowaniu przygotowawczym przyznał, że tylkoK.przeliczał gotówkę. Natomiast na rozprawie – że świadek również to robił. Zeznania świadka ukierunkowane na poprawę pozycji procesowej oskarżonego.

wyjaśnienia

Wyjaśnienia oskarżonego w przeważającym zakresie należy potraktować jako niewiarygodne, sprzeczne z zeznaniami A.I.i stanowiące jedynie przyjętą linię obrony. Jako niezgodne z zasadami prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego należy potraktować okoliczności mające najistotniejsze znaczenie dla sprawy, to jest rzekomego oddania zaliczki w kwocie 550.000 USD w gotówce do rąkK.(w wyjaśnieniach jako(...)) orazZ.. Zauważyć należy, że każda czynność mająca znaczenie dla prawidłowego wykonania umowy dokumentowana była w formie pisemnej (aneksami). Dodatkowo przelew zaliczki w tak znacznej kwocie przezspółkę (...)dokonany był drogą elektroniczną. Nie sposób przyjąć, by okoliczności wzajemnych rozliczeń w sprawie miały ulec zmianie. Podawane ku temu powody przez oskarżonego nie znajdują racjonalnego uzasadnienia. Oskarżony jest doświadczonym przedsiębiorcą. Na datę czynu miał świadomość, że dokonywanie obrotów na tak ogromną skale powinno mieć swoje odzwierciedlenie dowodowe. Ryzyko płatności gotówkowej (z oczekiwaniem na pokwitowanie przedstawicieli wM.), o której zapewniał oskarżony nie znajdują logicznego uzasadnienia w realiach obrotu gospodarczego. Co więcej, uzasadnienia takiego brak w świetle pisemnego uznania roszczenia pokrzywdzonej spółki – poprzez podpisanieaneksu numer (...)do umowy, stanowiącego zobowiązanie do zwrotu zaliczki w kwocie 600.000 USD. Wyrazem tego uznania było również przelanie na rzecz pokrzywdzonej kwoty 50.000 USD. Wywieranie w tym zakresie presji czy też kierowanie gróźb wobec oskarżonego przezR. (...)nie znalazło potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. ŚwiadkowieE. C.orazM. C.podali, że podczas wizyt Rosjanie zachowywali się w sposób grzeczny i uprzejmy. Kwestia problemów handlowych z uwagi na embargo oraz ewentualnego wydatkowania zaliczki na zakup jabłek dla pokrzywdzonej spółki – w świetle ustalenia zobowiązania do jej zwrotu – nie ma znaczenia dla ustalenia kwestii realizacji znamion czynu, tym samym nie ma potrzeby jej rozstrzygania.

3

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

x

3.1
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

1.

Z. N.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Zgodnie z treściąart. 284 § 2 k.k.odpowiedzialności karnej opisanej w tym przepisie podlega ten, kto przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą. Rzeczą ruchomą jest m.in. także obcy pieniądz lub inny środek płatniczy, środek pieniężny zapisany na rachunku (art. 115 § 9 k.k.).

    W realiach niniejszej sprawy oskarżony wykorzystał stosunek zaufania wynikający z zawartego zespółką (...)kontraktu z 22 lipca 2013 r. i aneksu numer 4, zgodnie z którym kupujący dokonał wpłaty zaliczki 600.000 USD na rachunek oskarżonego na poczet zakupu jabłek. Konsekwencją tych czynności prawnych było legalne wejście w posiadanie wskazanych środków pieniężnych przez oskarżonego. Następnie, wskutek braku wykonania przez oskarżonego zobowiązania wynikającego z kontraktu – w przedmiocie dostawy towaru do Rosji – sporządzony został ostatecznie aneks numer 7, zgodnie z którym oskarżony zobowiązał się do zwrotu pozostałej części zaliczki w kwocie 550.000 USD do 28 lutego 2015 r. Oskarżony zaniechał wykonania zobowiązania, pozostawiając w swoim majątku powierzone mu pieniądze. Od 1 marca 2015 r. pozbawiłspółkę (...)wskazanych rzeczy ruchomych. Oskarżony postąpił z nimi jak właściciel. Oceniając stan faktyczny niniejszej sprawy sąd nie ma wątpliwości co do sprawstwa i winy oskarżonego. Oskarżony w chwili dokonania czynu był w pełni poczytalny, rozumiał jego znaczenie i mógł pokierować swoim postępowaniem. Oskarżony działał umyślnie, z zamiarem bezpośrednim, o czym świadczy lekceważenie wezwań spółki do zwrotu pieniędzy i zaprzeczenie przysługującego jej roszczenia pomimo sporządzenia aneksu numer 7. W niniejszej sprawie sąd nie doszukał się żadnych okoliczności wyłączających winę oskarżonego.

Ponadto, z uwagi na równowartość przywłaszczonych pieniędzy w przeliczeniu na PLN wg tabeli kursów NBP nr 41/A/NBP z 2 marca 2015 r. , tj. 2 035 000 zł, należało kwalifikację prawną uzupełnić oart. 294 § 1 k.k., jako odpowiadającą mieniu znacznej wartości. Zgodnie zart. 115 § 5 k.k.jako takie należy traktować mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu przekracza 200 000 zł.

☐

3.2
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

-

-

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

-

☐

3.3
Warunkowe umorzenie postępowania

-

-

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

-

☐

3.4
Umorzenie postępowania

-

-

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

-

☐

3.5
Uniewinnienie

-

-

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

-

4

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

Z. N.

1.

1.

Sąd poczytał wysoki stopień winy oskarżonego. Stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu był znaczny. Swoim zachowaniem oskarżony wykroczył przeciwko takim dobrom jak mienie oraz własność, a zatem jedno z podstawowych praw gwarantowanych konstytucyjnie. Dokonał przywłaszczenia sumy pieniężnej w wysokości 550.000 USD (w przeliczeniu – 2 035 000 zł), co aż 10-krotnie przekracza minimalny prób definiowany jako znaczna wartość (art. 115 § 5 k.k.). Szkoda wyrządzona w mieniu pokrzywdzonej spółki jest więc istotna i pomimo wydania orzeczenia Sądu Polubownego przyP. (...)w 2017 r., nadal nie została naprawiona. Sposób i okoliczności popełnienia czynu ocenić należy negatywnie. Oskarżony wykorzystał zaufanie kontrahenta. Nie wykonał postanowień kontraktu w żadnej części. Zobowiązany aneksem numer 6 z 5 listopada 2014 r. do oddania całości zaliczki, wykonał zobowiązanie jedynie co do kwoty 50.000 USD. Zgodnie z aneksem numer 7 – na zwrot pozostałej części 550.000 USD miał ponad 2 miesiące, czemu również nie uczynił zadość. Nie reagował na wezwania do zwrotu przywłaszczonej sumy. Oskarżony naruszył tym zasady uczciwości kupieckiej, obowiązek respektowania dobrych obyczajów w obrocie gospodarczym. Oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim, motywowany osiągnięciem korzyści majątkowej w sposób nieuprawniony.
Sąd uwzględnił ponadto zasady i dyrektywy wymiaru określoneart. 53 § 1 i 2 k.k.
Do okoliczności obciążających sąd zaliczył uprzednią karalność oskarżonego, w tym dwukrotną za przestępstwa podobne - przeciwko mieniu zart. 286 § 1 k.k.
Sąd nie dopatrzył się po stronie oskarżonego żadnych okoliczności łagodzących.
Powyższe zadecydowało o wymierzeniu oskarżonemu bezwzględnej kary pozbawienia wolności. Ustawowe zagrożenie przypisanego przestępstwa to bowiem od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności. Kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności nie przekracza ustalonego wysokiego stopnia winy, odpowiadając znacznemu stopniowi społecznej szkodliwości popełnionego czynu. Oskarżony jawi się jako osoba nieuczciwa. Kara izolacyjna pozwoli na ukształtowanie właściwej postawy oskarżonego, wyrabiając w jego świadomości przekonanie, że każdorazowy konflikt z prawem będzie miał swoje konsekwencje. Wymierzona sankcja w ocenie sądu spełni więc swe cele wychowawcze i zapobiegawcze względem oskarżonego. Ponadto jest wyraźnym sygnałem dla społeczeństwa, że tego typu zachowania nie mogą liczyć na pobłażliwe traktowanie.

5

1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

-

-

-

-

7.6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Wniosek oskarżyciela posiłkowego o nałożenie obowiązku naprawienia szkody nie jest w sprawie zasadny z uwagi na klauzulę antykumulacyjną – orzeczenie Sądu Polubownego przyP. (...)opatrzone zostało w klauzulę wykonalności przez Sąd Okręgowy w Łodzi.

7

KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawieart. 627 k.p.k.Przepis ten stanowi, że od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa. Stanowi to zasadę. Jednocześnie w sprawie nie ujawniły się okoliczności uzasadniające przekonanie, że ich uiszczenie przez oskarżonego byłoby niemożliwe bądź znacznie utrudnione. Wydatki Skarbu Państwa wyniosły w niniejszej sprawie łącznie 5 907,21 złotych (tytułem wynagrodzeń tłumaczy, ryczałtu z tytułu doręczeń wezwań i pism sądowych, opłaty za dane z rejestru karnego). Na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych, sąd wymierzył wobec oskarżonego opłatę w kwocie 300 złotych.

6

1Podpis

Edyta Markowicz