Sąd Rejonowy w Grudziądzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 587/23
Data wyroku: 2023-11-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Dominik Bednarski

Sygn. akt I C 587/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 listopada 2023r.
Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:  sędzia Dominik Bednarski
Protokolant:  sekretarz sądowy Milena Kachniarz
po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023r. w Grudziądzu
na rozprawie
sprawy z powództwa:

(...)(...)(...)wG.

przeciwko:J.S.
o zapłatę

orzeka:

I
powództwo oddala;

II
ustala, że koszty procesu ponosi strona powodowa.

Sygn. akt I C 587/23

UZASADNIENIE
Powód

(...)(...)–(...)wG.,działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł pozew przeciwko

J.S.
o zapłatę kwoty 20.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 22 września 2020 r. Domagał się też zasądzenia kosztów procesu.
Pozew zawiera uzasadnienie (k. 4 – 5). Podano w nim, że pozwana otrzymała dotację z Urzędu Pracy celem podjęcia działalności gospodarczej. Pozwana nie dopełniła warunków umowy, dlatego zobowiązana jest do zwrotu dofinasowania.
W dniu 5 stycznia 2023 r. wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniając w całości żądanie pozwu (k. 22).
Od nakazu zapłaty pozwana wniosła sprzeciw zaskarżając go w całości (k. 34-36). Domagała się oddalenia powództwa oraz zasądzenia kosztów procesu. Wskazała, że w momencie składania wniosku o dofinansowanie zarejestrowana była jako bezrobotna i nie wykonywała żadnej pracy zarobkowej; nie miała świadomości, że nie spełniała warunków wymaganych przez powoda. Powołała się naart. 5 k.c.
W dalszym toku sprawy strony podtrzymały stanowiska.
Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym (k. 1).

Sąd ustalił, co następuje:
J. S.w dniu 16 lipca 2019 r. zarejestrowała się w(...)wG.jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Taki status posiadała pierwotnie do dnia 22 września 2020 r. (dzień otrzymania dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej).
J. S.jest osobą zaangażowaną w niesienie pomocy osobom potrzebującym.
J. S.w dniu 12 lutego 2020 r. zawarła ze(...)siedzibą wG.umowę zlecenia. Przedmiotem umowy było opracowanie wniosku o grant finansujący projekt „Życie w harmonii”. Był to projekt podjęty i realizowany z myślą o osobach starszych wykluczonych społecznie. Oferował osobom starszym udział w warsztatach i wsparcie psychologa. Umowa przewidywała symboliczne wynagrodzenie w wysokości 200 zł brutto. Pozwana zawarła umowę celem zdobycia praktycznej wiedzy i doświadczenia w zakresie opracowywania wniosków o dofinansowanie. Stowarzyszenie, jako płatnik, zgłosiło pozwaną do ubezpieczeń jako osobę wykonującą umowę zlecenia w okresie od dnia 12 lutego 2020 r. do dnia 24 kwietnia 2020 r.
W dniu 17 września 2020 r. strony zawarły umowę o przyznanieJ.S., jako osobie bezrobotnej, dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej. Na mocy kontraktuJ. S.w dniu 22 września 2020 r. otrzymała od powoda kwotę 20.000 zł.
J. S.podjęła działalność gospodarczą, którą kontynuuje do chwili obecnej.
Pismem z dnia 23 listopada 2021 r.(...)poinformował pozwaną o dopełnieniu przez nią warunków umowy. Jednocześnie w piśmie złożono oświadczenie, że dopełnienie warunków umowy wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron wynikające z umowy.
W dniu 14 marca 2022 r. do siedziby powoda wpłynęło pismo(...)wT., z którego wynika, że w okresie od dnia 12 lutego 2020 roku do dnia 24 kwietnia 2020 r. pozwana wykonywała inną pracę zarobkową (umowę zlecenie).
Decyzją PrezydentaG.z dnia 11 maja 2022 roku wstecznie pozbawiono pozwaną statusu osoby bezrobotnej od dnia 12 lutego 2020 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej (umowa zlecenie).
Pismem datowanym na dzień 29 czerwca 2022 roku(...)wezwałJ.S.do zwrotu refundacji w kwocie 20 000 zł. Powód argumentował, iż w dniu zawarcia umowy o dofinansowanie pozwana w istocie nie posiadała statusu osoby bezrobotnej.
Pozwana obecnie ma problemy ze zdrowiem. Współpracę ze(...)pozwana traktowała jako charytatywną i pierwotnie nie wiedziała, że dostanie jakiekolwiek wynagrodzenie.
Pozwana w grudniu 2020 r. otrzymała z rąk PrezydentaG.wyróżnienie(...).
(

dowód:

okoliczności bezsporne, w tym informacyjne wysłuchanie pozwanej - protokół skrócony rozprawy w dniu 19 października 2023 r. - k 50; ponadto dowód: pismo ZUS z 10 marca 2022 r. - k. 9, decyzja – k. 10-10v., wezwanie do zwrotu refundacji – k. 12-13 akt, pismo powoda z dnia 23 listopada 2021r. – k. 14, umowa z dnia 17 września 2020 roku – k. 15-17v., informacja - k. 46)

Sąd zważył, co następuje:
Przedstawiony stan faktyczny należy uznać za bezsporny. Potwierdzają go dokumenty przedłożone przez powoda oraz informacyjne wysłuchanie pozwanej.
Ww. dokumenty nie były kwestionowane.
Powód nie zaprzeczył faktom, o których wspominała pozwana w sprzeciwie, tudzież podczas informacyjnego wysłuchania. Dlatego Sąd uznał te fakty za przyznane (art. 230 k.p.c.).
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Kluczowe znaczenie – w ocenie Sądu - miało oświadczenie, jakie zostało złożone pozwanej w piśmie z dnia 23 listopada 2021 roku (k. 14). W piśmie tym(...)poinformowałJ.S.o dopełnieniu przez nią warunków umowy, jednocześnie oświadczając, że dopełnienie warunków umowy wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron wynikające z kontraktu. Jak stanowiart. 60 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).
Powód w ww. piśmie skutecznie złożył pozwanej oświadczenie nie tylko wiedzy, ale również woli. Można bronić zapatrywania, że po złożeniu przez powoda rzeczonego oświadczenia, został on wprowadzony przez pozwaną w błąd. Błąd polegający na tym, że w chwili składania oświadczenia powód nie wiedział, iż pozwana w dacie zawarcia umowy o dofinansowanie nie posiadała statusu osoby bezrobotnej. W takiej sytuacji powodowi przysługiwało uprawnienie do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych wady oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu (art. 86 k.c.w zw. zart. 88 k.c.). Powód z tego uprawnienia nie skorzystał i nie złożył pozwanej w terminie jednego roku od wykrycia błędu stosownego oświadczenia, a co za tym idzie uprawnienie do uchylenia się wygasło, a oświadczenie złożone w piśmie z dnia 23 listopada 2021r. pozostało skuteczne (art. 88 § 2 k.c.).
Niezależnie od powyższego uwzględnieniu powództwa sprzeciwiała się treśćartykułu 5 k.c.Zasądzenie żądanej kwotynie byłoby zgodne z zasadami współżycia społecznego(zasadami słuszności i elementarnej sprawiedliwości), biorąc pod uwagę motywację pozwanej przy zawieraniu umowy zlecenia, warunki tego kontraktu (zwłaszcza symboliczne wynagrodzenie), dotychczasową działalność pozwanej w charakterze wolontariuszki oraz jej aktualny stan zdrowia.
Zasądzenie roszczenia nie byłoby też zgodne zespołeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawado żądania zwrotu udzielonej pomocy. Wsparcie umożliwiło pozwanej rozpoczęcie działalności gospodarczej, którą kontynuuje do dzisiaj. Obowiązek zwrotu kwoty 20.000 zł mógłby ową działalnością zachwiać – w ostateczności - uniemożliwić ją. Strony powróciłyby do swoistego „punktu wyjścia”, to jest do bycia przez pozwaną osobą bezrobotną, która - co do zasady - stanowi finansowe obciążenie dla budżetu państwa (zob. też uzasadnienie i wyrok Sądu Rejonowego w Kutnie z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I C 471/16).
Sąd Rejonowy stoi na stanowisku, że przedmiotowa sprawa to wręcz modelowy przykład procesu, w którym żądanie pozwu powinno być oddalone z zastosowaniemart. 5 k.c.
Dlatego orzeczono jak w punkcie I. wyroku.
W II. wyroku wzięto pod uwagę zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c.) oraz fakt, iż pozwana - w przeciwieństwie do powoda - jakichkolwiek kosztów procesu dotychczas nie poniosła. Dlatego ustalono, że koszty te ponosi strona powodowa.