Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 680/23
Data wyroku: 2024-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Tomasz Choczaj
Słowa kluczowe: Nienależne świadczenie
Podstawa prawna: art. 410 kc

Sygn. akt I C 680/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2024 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: sędzia Tomasz Choczaj
Protokolant: Joanna Wołczyńska - Kalus
po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2024 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoA. O.iT. O.
o zapłatę

1
umarza postępowanie w zakresie żądania zawartego w pkt II pozwu wobec cofnięcia pozwu w tym zakresie;

2
oddala powództwo w pozostałej części;

3
zasądza od powódki(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz pozwanejA. O.kwotę10 817,00 zł (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz z ustawowymi odsetkamiza opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

4
zasądza od powódki(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz pozwanegoT. O.kwotę10 817,00 zł (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz z ustawowymi odsetkamiza opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

5
nakazuje zwrócić powódce(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.z środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 2 177,50 zł (dwa tysiące sto siedemdziesiąt siedem złotych 50/100) tytułem części opłaty stosunkowej.

Sygn. akt I C 680/23

UZASADNIENIE
(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.wniosła o zasądzenie od pozwanychA. O.iT. O.kwoty 384 540,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 20 listopada 2023 r. do dnia zapłaty ewentualnie o zasądzenie odA. O.kwoty 192 270,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 20 listopada 2023 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie odT. O.kwoty 192 270,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 20 listopada 2023 r. do dnia zapłaty; zmianę wysokości (ukształtowanie) dochodzonej wyżej kwoty poprzez poddanie jej waloryzacji sądowej i zasądzenie dodatkowo kwoty 87 089,58 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie kosztów procesu.
Pismem procesowym z 25 stycznia 2024 r. powód cofnął pozew w zakresie żądania zmiany wysokości dochodzonego świadczenia w kwocie 384 540,00 zł poprzez poddanie jej waloryzacji sądowej i zasądzenie dodatkowo kwoty 87 089,58 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódkina ich rzecz kosztów procesu, w tym kosztów związanych z cofniętym pozwem. Podnieśli zarzut potrącenia kwoty 384 540,00 zł z kwotą dochodzoną w pktI pozwu.
Powódka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia się postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt I WSC 84/23.
Pozwani wnieśli o oddalenie tego wniosku.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

Do zawarciaumowy nr (...)o kredyt mieszkaniowyN.-H.na kwotę 152 795,39 CHF pomiędzy poprzednikiem prawnym powoda a pozwanymi doszło 4 sierpnia 2009 r. Spłata kredytu miała nastąpić w równych ratach kapitałowo-odsetkowych i miała potrwać do 15 lipca 2039 r. Raty miały być pobierane z konta powodów w złotych polskich w równowartości kwot wyrażonych w walucie obcej, przy czymdo przeliczeń wysokości rat kapitałowo-odsetkowych spłacanego kredytu miał być stosowany kurs sprzedaży danej waluty - według tabeli kursów obowiązującychw banku w dniu spłaty, w momencie dokonywania przeliczeń kursowych. Oprocentowanie kredytu wynosiło 4,50833 %. Marża banku wynosiła 4,15 %. Rzeczywista stopa procentowa wynosiła 4,67 %, a roczna stopa procentowa dla zadłużenia przeterminowanego wynosiła 20 %. Prowizja wyniosła 2 966,90 CHF, co stanowiło 8 167,58 zł. Pozostałe koszty wyniosły 9 541,50 zł. Zabezpieczeniem kredytu miała być hipoteka kaucyjna w wysokości do 630 945,64 zł, która miała być ustanowiona na nieruchomości położonej wŁ.i na własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego położonego wŁ.oraz cesja praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych. Kredyt był ubezpieczony na okres przejściowy. Kredyt został uruchomiony jednorazowo 17 sierpnia 2009 r. w wysokości 152 795,39 CHF. Kwota ta została podzielona na dwie części: 384 540,00 zł (144 422,74 CHF po kursie 2,6626 zł), została wypłacona na rachunek wskazany we wniosku, a kwota 8 372,65 CHF została zarachowana na wcześniejszą spłatę kapitału z tytułu różnic kursowych,(dowód: umowa kredytu - k. 21 - 28 verte; wniosek o wypłatę - k. 31 - 31 verte; zaświadczenie - k. 32 - 35).
Z umowy ostatecznie wynikało, że kwota kredytu miała zostać przeznaczona do wysokości 365 0000,00 zł na finansowanie części kosztów nabycia nieruchomości położonej wŁ., do wysokości 12 000,00 zł na finansowanie budowy domu jednorodzinnego i do wysokości 7 540,00 zł na dowolny cel,(dowód: umowa kredytu - k. 21 - 28 verte).
Integralną częścią umowy były ogólne warunku udzielania przez(...) Bank (...) S.A.kredytu mieszkaniowegoN.-H.,(dowód: umowa kredytu - k. 21 - 28).
Strony podpisały dwa aneksy do umowy,(dowód: aneksy - k. 29 - 30).
W toku wykonywania umowy pozwani wpłacili kwotę 8 389,50 zł tytułem wszystkich prowizji, kwotę 50,00 zł za wydanie zaświadczenia i kwotę 30,00 złza przypomnienie o niedostarczeniu zaświadczenia,(dowód: zaświadczenie- k. 32 - 35).
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. aktI C 272/20, Sąd Okręgowy w Sieradzu zasądził od powódki łącznie na rzecz pozwanych kwotę 76 390,51 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienieod 8 września 2020 r. do dnia zapłaty; ustalił, żeumowa nr (...)o kredyt mieszkaniowy(...)zawarta 4 sierpnia 2009 r. pomiędzyA. O.iT. O.a(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wG.jest nieważna; w pozostałym zakresie powództwo oddalił i orzekł o kosztach procesu,

(dowód: wyrok z uzasadnieniem - k. 49 - 56 verte)

.
Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. aktI ACa 530/22, Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanych koszty procesu,

(dowód: wyrok z uzasadnieniem - k. 57 - 62)

.
Pismem z 8 lutego 2024 r. pozwani wezwali powódkę do zapłaty kwoty 76 390,51 zł zasądzonej wyżej wymienionym wyrokiem Sądu OkręgowegowS., kwoty 24 094,20 zł tytułem odsetek od tej kwoty za okresod 8 września 2020 r. do 8 lutego 2024 r. i kwoty 296 196,23 zł tytułem kwot uiszczanych na rzecz powódki w związku z wykonywaniem powyższej umowy(w tym kwoty 287 726,73 zł tytułem rat kapitałowo odsetkowych, kwoty 8 389,50 zł tytułem prowizji, kwoty 50,00 zł tytułem opłaty za wydanie dokumentu i kwoty 30,00 zł tytułem opłaty za przypomnienie o niedostarczeniu dokumentu. W piśmie tym pozwani dokonali potrącenia powyższych kwot z kwotą 384 540,00 zł należną bankowi z tytułu wypłaconego kapitału. Pismo to powódka otrzymała 9 lutego 2024 r.,

(dowód: pismo z dowodem nadania i odebrania - k. 118 - 121)

.
Powyższy stan faktyczny jest w zasadzie bezsporny, gdyż został opartyw całości na dokumentach, które nie były negowane przez strony.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisemart. 203 § 1 i 4 k.p.c.pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego, aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynnościsą sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzajądo obejścia prawa.
Mając powyższe na uwadze oraz to, że powódka skutecznie cofnęła pozew w zakresie pkt II, Sąd umorzył postępowanie w niniejszej sprawie, o czym orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawieart. 355 k.p.c.w zw. zart. 203 k.p.c., gdyż cofnięcie pozwu nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego i nie prowadziło do obejścia prawa.
Mając na uwadze to, że wyrok stwierdzający nieważność powyżej opisanej umowy o kredyt jest prawomocny, należało uznać za treściąart. 410 k.c.,iż pozwani winni zwrócić powódce kwotę kapitału wynoszącą 384 540,00 zł. Jednakże pozwani skutecznie złożyli oświadczenie materialnoprawneo potrąceniu i procesowy zarzut potrącenia. Na skutek tego zarzutu doszłodo umorzenia wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej (patrz wyroki Sądu Najwyższego z: 7 maja 2004 r., I CK 666/03, OSNC 2005/5, poz. 86; z 7.11.2008 r., II CSK 243/08, LEX nr 560544; 28 października 2016 r., I CSK 687/15, LEX nr 2188611; postanowienia Sądu Najwyższegoz: 22 stycznia 2014 r., III CZ 67/13, LEX nr 1463885 i 30 sierpnia 2018 r., V CSK 143/18, LEX nr 2539882).
Skuteczność zarzutu potrącenia uzależniona jest od spełnienia przesłanek formalnych i materialnych. Do pierwszych zalicza się udowodnienie,że oświadczenie o potrąceniu zostało złożone w sposób pozwalający na dotarcie do adresata, a także zgłoszenie zarzutu potrącenia w procesie w wymaganym terminie i w wymaganej formie. Do przesłanek materialnych należy zaliczyć wykazanie, że pozwanemu przysługiwała wierzytelność wzajemna, która została potrącona. Niespełnienie przesłanek formalnych powoduje pominięcie twierdzenia o potrąceniu i nierozpoznanie zarzutu. Niespełnienie przesłanek materialnych skutkuje nieuwzględnieniem żądania oddalenia powództwaz powodu wygaśnięcia wierzytelności powoda.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że pozwani spełnilite przesłanki. W odpowiedzi na pozew złożyli zarzut potrącenia. Ponadto złożyli oświadczenie o potrąceniu wraz z dowodem jego doręczenia powódce. Kwota potrącenia wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bowiem kwota 76 390,51 zł wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu, tak samo jak kwota 24 094,20 zł tytułem odsetek od powyższej kwoty za okres od 8 września 2020 r. do 8 lutego 2024 r., która jest prawidłowo wyliczona. Ponadto w sprawie jest bezsporne, iż pozwani wpłacili dodatkowo tytułem rat kapitałowo-odsetkowych kwotę 287 726,73 zł (powódka przyznała to w swoim piśmiez 9 stycznia 2023 r.). Ponadto w toku wykonywania umowy pozwani wpłacili kwotę 8 389,50 zł tytułem wszystkich prowizji, kwotę 50,00 zł za wydanie zaświadczenia i kwotę 30,00 zł za przypomnienie o niedostarczeniu zaświadczenia. Wynika to z zaświadczenia banku z 6 lipca 2020 r. Należało zatem uznać, że doszło do umorzenia wzajemnych wierzytelności stron do kwoty 384 540,00 zł. Z tego względu Sąd oddalił powództwo opisane w pkt I pozwu,o czym orzekł, jak w pkt 2 wyroku.
W tym miejscu należy stwierdzić, że na zarzut potrącenia nie ma wpływu to, że Sąd Apelacyjny w Łodzi wstrzymał wykonalność i skuteczność prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu, gdyż to postanowienie nie odnosi się do wstrzymania wymagalności wierzytelności.
W związku z tym, że wyrok Sądu Okręgowego jest prawomocny,a wierzytelności w nim wskazane są wymagalne, ale nie mogą być egzekwowane na skutek wydania postanowienia przez Sąd Apelacyjny w Łodzi, Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia się postępowania przed Sądem Najwyższym i dlatego wniosek powódki oddalił.
O kosztach Sąd orzekł, jak w pkt 3 i 4 wyroku, na podstawieart. 98 k.p.c., gdyż pozwani wygrali sprawę w całości. Każdy z nich poniósł koszty zastępstwa prawnego w kwocie 10 800,00 zł, które zostały ustalone na podstawie § 2 pkt 7rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn., Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) i które były powiększone o kwotę 17,00 zł tytułem opłaty skarbowejod pełnomocnictwa.
Na podstawieart. 79 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 959) Sąd nakazał zwrócić powódce z sum budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu część opłaty stosunkowej od cofniętego powództwaw kwocie 2 177,50 zł.