Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 46/22
Data wyroku: 2023-01-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Tadeusz Kotuk
Słowa kluczowe: Zachowek
Podstawa prawna: art.991 k.c.

Sygn. akt I C 46/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 stycznia 2023 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2023 r. wG.
sprawy z powództwaA. N.przeciwkoE. G.
o zachowek

I
zasądza od pozwanejE. G.na rzecz powódkiA. N.kwotę35.650zł (trzydzieści pięć tysięcy sześćset pięćdziesiąt złotych) płatną w terminie 1 (jednego) miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku;

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

III
zasądza od pozwanejE. G.na rzecz powódkiA. N.kwotę1.791,07zł (jeden tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt jeden złotych siedem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE
Stan faktyczny
Z. N.zmarła 25 stycznia 2017 r. Spadkobiercami zmarłej są:E. G.– córka (1/2 części),A. B.– wnuczka (1/4 części),A. N.– wnuczka (1/4 części). W skład spadku po zmarłej wchodziły dwie złote obrączki – nieznanej wartości.
Okoliczności bezsporne
Spadkobierczyni w dniu 3 kwietnia 1992 r. zawarła zE. G.umowę darowizny lokalu mieszkalnego przyul. (...)wG..
Okoliczność bezsporna
Lokal ten wg stanu na dzień dokonania darowizny nadawał się do remontu, był tam piec kaflowy z wkładem elektrycznym, instalacja elektryczna była oryginalna, na podłodze płytki PCV, z wyjątkiem łazienki, w łazience na podłodze – terakota, okna były w ramach plastikowych.
Dowód:  zeznania powódki, k. 113 verso
zeznania pozwanej, k. 113 verso
zeznaniaśw. A. B., k. 113 – 113 verso
Wartość rynkowa tego lokalu wg stanu z daty darowizny oraz aktualnego poziomu cen wynosi: 285.200 zł.
Dowód: opinia biegłego sądowegoJ. Ś., k. 133-170
Powódka nie otrzymała zachowku po zmarłej babce w jakiejkolwiek formie.
Okoliczność bezsporna
Ocena dowodów
Zeznania świadka i stron są wiarygodne, jako wzajemnie spójne i szczere.
Opinia biegłego sądowegoJ. Ś.jest jasna, pełna, wewnętrznie niesprzeczna, oparta na prawidłowej i przejrzystej metodologii, zgodnej z normami obowiązującymi przy sporządzaniu operatów szacunkowych. Zarzuty powódki do opinii zostały przez biegłego zdaniem Sądu jednoznacznie wyjaśnione (k. 196-197), bez potrzeby dalszego uzupełniania dotychczasowej lub zasięgania dowodu z opinii innego biegłego.
Kwalifikacja prawna
Sąd nie dostrzegł podstaw do obniżenia wartości doliczonej do spadku darowizny o wartość prawa służebności osobistej, albowiem obciążenie to obowiązuje już po zdziałaniu darowizny, a więc bezpośrednio przed dokonaniem darowizny nie istnieje. Logicznym jest, że relewantna prawnie jest wartość prawa objętego darowizną bezpośrednio przed jej zdziałaniem, a nie po dokonaniu darowizny, i w taki właśnie sposób Sąd dokonał wykładniart. 995 § 1 k.c.W przeciwnym razie mogłoby dojść do sytuacji (np. w przypadku istotnego obciążenia darowanej nieruchomości, np. służebnościami i hipotekami), w której po darowiźnie wartość wynikowa dałaby wynik pasywny, co mogłoby służyć do łatwego obejścia roszczeń o zachowek.
W danej sytuacji nie ma wątpliwości, że przedmiotowa darowizna – mimo zdziałania jej ponad 20 lat przed otwarciem spadku – podlega doliczeniu do spadku zgodnie zart. 993-994 k.c., gdyż została dokonana na rzecz zstępnej będącej jednocześnie spadkobierczynią i uprawnioną do zachowku.
Wzmiankowane w pozwie dwie złote obrączki nie były podstawą faktyczną naliczenia roszczenia zachowkowego (por.art. 321 § 1 k.p.c.).
Powódka jest osobą uprawnioną do zachowku po zmarłej babce jako jej zstępna z kręgu spadkobierców ustawowych (art. 991 k.c.). Jak dotąd zachowku o po babce nie otrzymała w żadnej formie.
Substrat zachowku wynosi więc w danym przypadku 285.200 zł (wartość przedmiotu darowizny doliczonej do spadku). Udział powódki w spadkobraniu ustawowym to ¼, z czego połowa tego udziału daje wartość: 35.650 zł, stanowiąc należny powódce od pozwanej zachowek.
W tym stanie rzeczy powództwo uwzględniono w powyższym zakresie na mocyart. 991-992, art. 993-995 k.c.(punkt I. sentencji). Sposób oznaczenia przez powódkę oczekiwanego terminu zapłaty zachowku jest dopuszczalny stanowiąc jednocześnie granicę wyrokowania (art. 321 k.p.c., odsetek od kwoty głównej nie żądano). W pozostałym zakresie było zawyżone i niezasadne, podlegając oddaleniu –art. 993-995 k.c.(punkt II. sentencji).
Koszty
Powódka wygrała proces w 71%, pozwana – w 29%. Koszty powódki to: opłata sądowa od pozwu 2500 zł, zaliczka 1500 zł. 71% z sumy tych kosztów to: 2840 zł. Koszty pozwanej to: opłata za czynności radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600 zł, § 2 pkt 5 rozp. MS z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, ze zm.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). 29% z sumy tych kosztów to: 1.048,93 zł. Różnica na korzyść powódki to kwota 1.791,07 zł, zasądzona na podstawieart. 100 k.p.c.w zw. zart. 98 § 11k.p.c.w punkcie ostatnim z należnymi odsetkami od kosztów.