Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II S 9/23
Data wyroku: 2023-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Robert Zdych, Cezariusz Baćkowski, Artur Tomaszewski
Słowa kluczowe: Skarga na przewlekłość
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

POSTANOWIENIE
W., 14 czerwca 2023 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karnyw składzie:
Przewodniczący: SSA Cezariusz Baćkowski
Sędziowie: SA Artur Tomaszewski
SA Robert Zdych
po rozpoznaniu skargi obrońcy podejrzanegoM. P.
na przewlekłość postępowania przygotowawczego toczącego się przed Prokuraturą(...)weW.pod sygn. akt(...)
na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowymbez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 75, z 2019 r. poz. 1349)

p o s t a n o w i ł :

I
stwierdzić, że w postępowaniu przygotowawczym toczącym sięw Prokuraturze(...)weW.pod sygn. akt(...)nastąpiła przewlekłość, co naruszyło prawo wnioskodawcy do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczymbez nieuzasadnionej zwłoki;

II
przyznać od Skarbu Państwa (Prokuratury(...)weW.)na rzeczM. P.sumę pieniężną w wysokości 10.000 zł (dziesięciu tysięcy złotych);

III
zwrócić skarżącemu wniesioną opłatę w kwocie 200 zł;

IV
k osztami postępowania skargowego obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Pismem z 30 marca 2023 r. obrońca podejrzanegoM. P., adw.K. C., wniósł o stwierdzenie, że w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przed Prokuraturą(...)weW.w sprawie o sygn. akt
(...)nastąpiło naruszenie prawa podejrzanegoM. P.do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki, albowiem przedmiotowe śledztwo trwa dłużej aniżeli jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia spray okoliczności faktycznych i prawnych. Ponadto obrońca podejrzanego wniósło przyznanie podejrzanemuM. P.od Skarbu Państwa sumę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że w przedmiotowym postępowaniu przygotowawczym, które dotyczy m.in. działań podejrzanegoM. P.jako prezesa zarządu(...) s. z o.o., polegających m.in. na wystawianiu nierzetelnych faktur VAT i nierzetelnym rejestrowaniu zakupów towarów w księgach rachunkowych spółki w 2014 r. doszło do przewlekłości. Jak wskazał obrońca podejrzanemuM. P.zarzuty zostały przedstawione 24 października 2018 r. i od tego czasu nie przeprowadzono z jego udziałem żadnych czynności procesowych poza stosowaniem wobec niego środków zapobiegawczych i kwestii odstępu do akt postępowania przygotowawczego. Jednocześnie obrońca podejrzanego zwrócił uwagę, że od momentu wniesienia ostatniej skargina przewlekłość podejrzanemu nie udostępniono żadnych nowych materiałów sprawy, a przewlekłość postępowania stała się podstawą skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, która została przyjęta do rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Prokurator(...)weW.wniósło oddalenie skargi, jako niezasadnej. Argumentował on, że kwestia odpowiedzialności karnej jest silnie sprężona z odpowiedzialnościąK. Ś.iP. Ś., a śledztwo wymagało kontynuowania celem m.ni. zgromadzenia dowodów pozwalających na rozstrzygnięcie kwestii odpowiedzialności karnejM. P., w szczególności w aspekcie strony podmiotowej działania podejrzanego, jak również jego „przełożonych” (braciŚ.).
Sąd Apelacyjny ustalił  następujący stan faktyczny :
Jest to kolejny wniosek podejrzanegoM. P.w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę(...)weW.pod sygn. akt
(...)(uprzednio rozpoznawanej pod sygn. akt II S 26/21). Od tego czasu w sprawie tego postępowania przygotowawczego rozpoznawana była skarga podejrzanejB. J.(sygn. akt II S 35/22).
Prokuratura(...)weW.nadzoruje śledztwo prowadzonepod sygn. akt(...), m.in. wobecM. P.(i 18 innych podejrzanych), o przestępstwa oraz przestępstwa skarbowe z następujących przepisów:

I
art. 258 § 1 k.k.;

II
art. 62 § 2 k.k.s.iart. 56 § 1 k.k.s.w zw. zart. 9 § 3 k.k.s.w zw. zart. 7 § 1 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.k.s.w zw. zart. 8 § 1 k.k.s.;

III
art. 271 § 1 i 3 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 8 § 1 k.k.s.;

IV
art. 299 § 1 i § 5 i § 6 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.

Na skutek zawiadomienia Generalnego Inspektora Informacji Finansowej Prokuratura Okręgowa w Legnicy1 lipca 2014 r.wszczęła śledztwo o czyn prania pieniędzy związanych z nielegalnym obrotem paliwami i uszczupleniami podatkowymi (k. 124–125, t. I).
21 grudnia 2015 r.dołączono materiały równoległego postępowaniaV Ds. 19/14/sp (k. 1415, t. VIII) odnoszące się do podobnych działań podejmowanych w ramach innej spółki. Analizy przepływów finansowych na rachunkach spółek powiązanych z zachowaniami będącymi przedmiotem śledztwa doprowadziłydo ustalenia szeregu podmiotów powiązanych z tym procederem.
22 lutego 2017 r.(k. 16145-16146, t. LXXXVIII) roku prokurator Prokuratury(...)wG.przedstawiłM. P.zarzutyw sprawie o sygn. akt(...). Kolejne zarzuty przedstawiono podejrzanemu 24 października 2018 r. (k. 11317-1138, t. LIV).
W toku czynności śledczych wykonywanych wobecM. P.w związku z jego udziałem w tej sprawie wykonano m.in. następujące czynności:

a
24 października 2018r. dokonano przeszukaniaM. P.(k. 11305, t. LIV);

b
30 października 2018r. przesłuchanoM. P.w charakterze podejrzanego, nie przyznał się on do popełnienia zarzuconych mu czynów(k. 11328-111333 t. LIV);

c
postanowieniem z30 października 2018r. zastosowano wobecM. P.środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego, dozoru Policji i zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu;

d
29 maja 2019r. wydano zarządzenie o częściowym uwzględnieniu wnioskuo zapoznanie się z aktami sprawy – wnioskujący nie skorzystał z tego zezwolenia (k. 15965, t. LXXVII)

e
10 czerwca 2019r. wpłynął wniosek obrońcy podejrzanego o umorzenie postępowania wobecM. P.(k. 16142-16148 t. LXXVIII);

f
13 czerwca 2019r. wpłynął wniosek o obrońcy podejrzanego o uchylenie środków zapobiegawczych (k. 16155, t. LXXVIII);

g
14 czerwca 2019r. wpłynęło zażalenie obrońcy podejrzanego na zarządzenie o częściowym uwzględnieniu wniosku o udostępnienie akt (k. 16151-16153, t. LXXVIII);

h
16 lipca 2019r. wydano postanowienie o odmowie uchylenia środków zapobiegawczych wobecM. P.(k. 16209 – 16210 t. LXXVIII);

i
30 lipca 2019r. obrońca podejrzanego wystąpił z zażaleniem na postanowienie dotyczące środków zapobiegawczych (k. 16258-16262 t. LXXVIII);

j
8 sierpnia 2019r. odmówiono obrońcyM. P.przyjęcia zażalenia na zarządzenie o częściowym uwzględnieniu wniosku o udostepnienie akt sprawy w części, w jakiej wniesione zażalenie dotyczy odmowy możliwości wykonywania fotokopii materiałów sprawy z uwagi na jego niedopuszczalność z mocy ustawy.(k. 16237-16239, t. LXXVIII)

k
26 sierpnia 2019r. obrońca podejrzanego wniósł zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia w części (k. 1380-1384, t. LXXIX),

l
24 września 2019r. Sąd Okręgowy w Legnicy utrzymał w mocy zarządzenie prokuratora Prokuratury(...)z 29 maja 2019 roku o częściowym wniosku o udostępnienie akt sprawy (k. 16479, t. LXXIX);

W okresie od 4 października 2021 r. (tj. dnia rozpoznania sprawy o sygn. akt II S 26/21) wobecM. P.w związku z jego udziałem w tej sprawie (k. 20546-20550, t. XCIX) wykonano następujące czynności:

a
pismem z7 grudnia 2021 r.obrońca podejrzanegoM. P., wniósł o podjęcie stosownych działań w związku z prowadzeniem wobec tego podejrzanego dwóch postępowań przygotowawczych dotyczących tego samego zdarzenia historycznego z uwagi na to, że wobec podejrzanego w tej samej sprawie prowadzono już postępowanie Prokuratury(...)wG.o sygn. akt RP 1 Ds. 4.2021, dotyczące tych samych czynów tego podejrzanego (k. 20879, t. C);

b
14 grudnia 2021 r.funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji wW.ustalił dane o podejrzanymM. P.w zakresie stanu majątkowego, rodzinnego i źródeł dochodów (k. 20905-20906, t. C);

c
postanowieniem z30 listopada 2021 r.,ze względu na łączność podmiotową i przedmiotową dołączono do przedmiotowego postępowania również materiały śledztwa RP I Ds. 4.2019 Prokuratury(...)wB.m.in. przeciwko podejrzanemuM. P.o przestępstwa zart. 56 § 1 k.k.s.i inne. Decyzja ta rozszerzyła zakres śledztwa o funkcjonujący w znacznej mierze równolegle łańcuch dostaw paliwa do(...)sp. j., „przechodzący” przezspółkę (...)Finland(...), w ramach której wystawiano faktury sprzedażowe na rzecz(...) sp. z o.o.w okresie od 22 stycznia 2014 r. do 9 lipca 2014 r. (k. 20860, t. C);

d
pismem z5 stycznia 2022 r.obrońca podejrzanegoM. P., adw.K. C., wniósł o uchylenie stosowanego wobec tego podejrzanego środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczenia kraju połączonegoz zatrzymaniem paszportu (k. 21038-21040, t. CII);

e
postanowieniem z20 stycznia 2022 r.nie uwzględniono powyższego wniosku, uchylając z urzędu obowiązek stawiennictwaM. P.we właściwej jednostce Policji, ustanowiony postanowieniem Prokuratury(...)wB.z 13 sierpnia 2020 r., z jednoczesnym pozostawieniem w mocy obowiązku zawiadamiania Prokuratury(...)weW.o zamierzonym wyjeździe poza miejsce zamieszkania (k. 21042-21045, t. CI –powyższe postanowienie jest niekompletne);

f
w następstwie wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie z6 kwietnia 2022 r.(k. 21299-21304, t. CII), postanowieniem z24 czerwca 2022 r.w sprawie o sygn. akt V Kp 401/22 Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy (k. 21558-21562, t. CIV);

g
postanowieniem z22 kwietnia 2022 r.w sprawie o sygn. akt(...)prokurator Prokuratury(...)wG.wyłączył z akt tej sprawy materiały m.in. w sprawie przeciwkoM. P.o przestępstwa m.in. zart. 61 § 1 k.k.s.i in. (k. 21306-21325, t. CII);

h
postanowieniem z25 kwietnia 2022 r.dołączono do przedmiotowego postępowania materiały wyłączone ze sprawy RP II Ds. 4.2021 Prokuratury(...)wG.przeciwkoM. P.podejrzanemuo przestępstwo zart. 56 § 1 k.k.s.i in., jak również dotyczące czynów zabronionych związanych z funkcjonowaniem kolejnego częściowo równoległego łańcucha dostaw „przechodzącego” przezspółkę (...), związanego zespółkami (...),G.orazB., funkcjonującego w okresie od listopada 2013 r. do marca 2014 r. (k. 21326, t. CII);

i
14 czerwca 2022 r. Sekretariat Prokuratury(...)wG.zawiadomił o przekazaniu do Prokuratury(...)weW.środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego stosowanego wobec podejrzanegoM. P.(k. 21420, t. CIII);

j
postanowieniem z

    9 sierpnia 2022 r.w sprawie o sygn. akt
P. D.(...)Prokurator(...)przedłużył okres śledztwa w sprawieo sygn. akt(...)do 16 lutego 2023 r. (k. 21599-21603, t. CIV);

k
pismem z30 września 2022 r.obrońca podejrzanegoM. P.wniósł o udostępnienie akt sprawy i wyrażenie zgody na sporządzenie ich fotokopii (k. 21712, t. CIV);

l
postanowieniem z

    8 lutego 2023 r.w sprawie o sygn. akt
P. D.(...)Prokurator(...)przedłużył okres śledztwa w sprawieo sygn. akt(...)do 16 sierpnia 2023 r. (k. 22129-22131, t. CVII);

m
10 marca 2023 r.udostępniono osobie upoważnionej przez obrońcę podejrzanegoM. P.część materiałów śledztwa w sprawieo sygn. aktP. D.573.2017 (k. 22218 – t. CVII).

Od 4 października 2021 r. w sprawie zostały przeprowadzone następujące czynności dowodowe:
-14-18 października 2021 r.dokonywano oględzin faktur wystawionych przez(...) Sp. z o.o.dla(...) Sp. z o.o.(k. 20533 – t. XCIX);

˗

19 października 2021 r.wydano postanowienie o zmianie postanowieniao przedstawieniu zarzutów wobecA. K.i przesłuchano go(k. 20436-20543 – t. XCIX);

pozyskano z Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu kopię aktu oskarżenia przeciwkoŁ. M.(k. 211110, t. CI) i przeciwkoA. B.;

kontynuowano roboczy kontakt z organami ścigania w Niemczech, realizowanego m.in. poprzez zapytanie skierowane8 listopada 2021 r.(k. 20759 – t. C) i udział w spotkaniu w Urzędzie Celnym wG.12-13 czerwca 2022 r. (k. 21073-21075, t. CI, k. 21349 i nast – t. CII, k. 21510 i nast. – t. CIII), a nadto21 listopada 2022 r.przedłużono umowę o działanie wspólnego zespołu śledczego (k. 21809-21815 – t. CV);

26 listopada 2021 r.pozyskano z(...)(...)Urzędu SkarbowegoS.informację dot. braku decyzji wydanych dla(...) Sp. z o.o.(k. 20807-20808 – t. C);

pozyskiwano dane osobowe innych podejrzanych w sprawie(m.in. k. 20810- 20854, 20883-20919 – t. C, k. 21057-21061, 21085-21099 – t. CI, k. 21990-22098 – t. CV, k. 22139-22215 – t. CCVII);

pozyskano raport z analizy kryminalnej z14 czerwca 2022 r.,l. dz. U-(...)-8/20, dotyczący podmiotów odpowiedzialnych za uiszczanie opłat celnych w imieniu spółek zaangażowanych w proceder (k. 21413-21417, t. CIII);

powołano tłumacza przysięgłego w celu przetłumaczenia części materiałów uzyskanych w języku niemieckim od niemieckich organów ściągania (k. 21422 –t. CIII, k. 21521-21556 – t. CIV, k. 21802- 21806 – t. CV, k. 22105 – t. CVI);

pozyskano sprawozdanie z analizy kryminalnej z18 sierpnia 2022 r.dot.2011-5.Ak.1.2021 (k. 21612-21687, t. CIV);

uzyskano odpisy wyroków dotyczących jednego z podejrzanych (t. CIV);

zwrócono się do Prokuratury(...)wB.o przekazanie dodatkowych materiałów dowodowych będących w jej posiadaniu (t. CIV);

pozyskano od Ministerstwa Finansów – Generalnego Inspektora Informacji Finansowej informacje o podejrzanymK. Ś.(k. 21753-21755, t. CV);

pozyskano od(...)Urzędu Celno-Skarbowego wK.dokumenty dotyczące postępowania kontrolnego prowadzonego wobec(...) sp. z o.o.w likwidacji (k. 21756-21758, t. CV);

18 listopada 2022 r.pozyskano od Urzędu Skarbowego wM.skany decyzji o dalszym stosowaniu tymczasowego aresztowania wobecK. S.(k. 21795 – t. CV);

ustalono miejsce pobytu podejrzanegoW. L.w ZK(...)(k. 21807 – t. CV);

pozyskano od Naczelnika(...)Urzędu Skarbowego wK.informację z1 lutego 2023 r.dot. braku posiadania decyzji bądź wyników kontroli podatkowej dot.(...) Sp. z o.o.(k. 22117 – t. CVI);

na podstawie wniosku z

    10 marca 2023 r.(k. 22219 – t. CVII) pozyskanood Naczelnika(...)Urzędu Celno-Skarbowego wB.informacje o decyzji z dnia 30 listopada 2017 r. dot. zobowiązań(...)sp. j. (k. 22239 – t. CVII);

na podstawie wniosku z10 marca 2023 r.(k. 22220 – t. CVIII) pozyskanood Prokuratury(...)wB.kopie materiałów pozyskanychz Lichtensteinu (k. 22245-22321 – t. CVII).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Przedmiotowa skarga, zarzucająca przewlekłość postępowania prowadzonego przed Prokuraturą(...)weW.pod sygn. akt(...)zasługiwała na uwzględnienie.
Wskazać należy, że przy ocenie, czy doszło do naruszenia prawa stronydo rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki – zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawyw postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 75, z 2019 r. poz. 1349) należy mieć w szczególności na uwadze terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez prokuratora w celu zakończenia postępowania, uwzględniając łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, jak również - charakter owej sprawy, stopień jej faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony (która wniosła skargę) rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Przyczyną stwierdzenia przewlekłości nie jest każda zwłoka, ale tylko zwłoka nieuzasadniona. Ocena czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie analizy charakteru przeprowadzanych czynności jak i stanu faktycznego sprawy. Aby rozstrzygnąć, czy zwłoka w dokonaniu tej czynności jest nieuzasadniona, rozważyć należy nie tylko czasokres zaniechania jej dokonania, ale także konkretne realia sprawy i jej kontekst sytuacyjny.
Przywołana wyżej ustawa nie określa wprawdzie wprost, jaki okres oczekiwania na zakończenie postępowania przygotowawczego należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesionapo upływie 12 miesięcy. Oznacza to, że ustawodawca – generalnie – uznałza przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy.
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny wskazuje, iż analiza całokształtu czynności podejmowanych od 4 października 2021 r. (a więc od momentu, kiedy wobec podejrzanegoM. P.sprawa była prowadzona już od 3 lat) wywołuje niewątpliwe przekonanie po stronie Sądu, że w następstwie nieodpowiedniego (przewlekłego) prowadzenia śledztwa, w odniesieniu do tego podejrzanego naruszone zostały przyjęte standardy podejmowania czynności bez zbędnej zwłoki.
Oczywiście Sąd Apelacyjny dostrzega obszerność sprawy i jej wielowątkowy charakter, jak również to, że dotyczy ona wielu osób, a w toku postępowania dołączano do niej kolejne sprawy i wątki, w tym także te dotyczące podejrzanegoM. P.(„wątekB.”, „wątekG.”). Sąd Apelacyjny miał teżna względzie, że wpływ na tok sprawy miała również konieczność prowadzenia postępowania przed tut. Sądem pod sygn. akt II S 35/22 (skarga na przewlekłość),a także konieczność prowadzenia postępowań wpadkowych m.in. w sprawie wnioskówo zmianę bądź uchylenie stosowania wobec różnych podejrzanych w sprawie środków zapobiegawczych.
Niemniej Sąd Apelacyjny zauważa, że postępowanie prowadzone pod sygn. akt(...)dotknięte jest wadą opieszałości i nie nabrało właściwej dynamiki, która powinna charakteryzować sprawę prowadzoną już od około 5 lat, w odniesieniu do zarzucanych podejrzanemu czynów, które miały być popełnione nawet do 9 lat temu. Brak dynamiki prowadzenia śledztwa niewątpliwie znajduje swoje konsekwencje w bardzo długim okresie prowadzenia postępowania, którego można było w pewnym zakresie uniknąć.
Sąd Apelacyjny zwraca w tym miejscu uwagę, że podstawowym zadaniem prowadzącego postępowanie jest kierowanie jego przebiegiem, m.in. sprawnościąi czuwanie nad tempem wykonywanych czynności. W orzecznictwie wskazuje się, że „przez przewlekłość postępowania rozumie się w praktyce brak czynności zmierzających do rozstrzygnięcia zachodzący dłużej niż jest to koniecznedo rozważenia sprawy bądź zgromadzenia dowodów. Chodzi o to, by czynności zmierzające do wydania orzeczenia kończącego zabierały odpowiednią ilość czasu, to jest odbywały się bez zbędnej zwłoki (…). Taką zbędną zwłoką nie jest każdy upływ czasu, ale dopiero nadmierne odstępstwo od czasu zwykle koniecznegodla wykonania określonych czynności. Przewlekłość postępowania zachodzi wtedy tylko, gdy zwłoka w czynnościach jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy” (postanowienie Sądu ApelacyjnegowK.z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II S 28/10, KZS 2016 nr 11, poz. 63; por. również postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt II S 5/05, KZS 2005, z. 7-8, poz. 155; postanowienie Sądu ApelacyjnegowK.z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II S 4/09, LEX nr 517108; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt WSP 13/10, LEXnr(...)). Przewlekłość postępowania uzasadniają bowiem nie tylko długotrwałei nieuzasadnione zaniechania organu prowadzącego postepowanie, ale również nieefektywność podejmowanych czynności lub też działania, które podejmowane czynności w sprawie jedynie pozorują (por. postanowienie Sądu ApelacyjnegowK.z 4 września 2012 r., sygn. akt I S 83/12, LEX nr 1217714).
Nie można również pomijać treści art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i rozumienia tego przepisu w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a zwłaszcza użytego w nim pojęcia „rozsądny termin zakończenia sprawy”. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie. Ocena, czy przewlekłość postępowania jest uzasadniona, musi być dokonywana w świetle szczególnych okoliczności sprawy i z uwzględnieniem takich kryteriów określonych w orzecznictwie Trybunału jak: stopień złożoności sprawy, zachowanie skarżącego i odpowiednich władz oraz znaczenie materii objętej skargą (por. m.in.M.-W.v. Polska,decyzja (...)z dnia 5 kwietnia 2001 r.;J.v. Polska, wyrok(...)z dnia 26 lipca 2001 r.;J.v. Polska,decyzja (...)z dnia 30 kwietnia 2002 r.;K.v. Polska, wyrok(...)z dnia 30 stycznia 2003 r.). Pamiętać należy również o tym, że śledztwo jest dopiero pierwszym etapem postępowania. Ewentualnym jego efektem będzie przecież postępowanie sądowe, na które także należy przewidywać odpowiedni czas. I w tym świetle nie sposób uznać, aby toczące się od 5 lat śledztwo nie naruszało prawa skarżącego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Przywołać warto w tym miejscu fragment uzasadnienia postanowieniaw sprawie o sygn. akt II S 26/21, w którym wskazano: „Podkreślenia wymaga fakt, że w sprawie tej pozaM. P.występuje jeszcze szereg innych osób mających status podejrzanych. Materia tej sprawy jest rozległa i obecnie mieści się już w 98 tomach akt. Jeśli uwzględnić jej zakres i powiązanie pomiędzy osobistei zawodoweM. P.zP.iK. Ś., co celnie podkreśla w odpowiedzi na skargę prokurator, to jasnym się staje w kontekście postawionych mu zarzutów, że nie tylko jego indywidualna rola w zarzucanym procederze wymaga wyjaśnienia, ale także rola choćby tych wymienionych osób oraz ich znaczenie w całej procedurze „fakturowego” handlu paliwem. Skoro prokurator dostrzega konieczność czynienia ustaleń dotyczących odpowiedzialności braciŚ., a co więcej łączy możliwą odpowiedzialność karną podejrzanegoz ich działaniami i do tego w ramach grupy przestępczej, to jasnym się staje, że dopóki nie będzie miał pewności, co do ich udziału w tym procederze, a w konsekwencji także roli podejrzanego, jego obowiązkiem jest podjęcie czynności weryfikujących ich udział oraz tym samym udział takżeM. P.”.
Tymczasem z analizy akt sprawy wynika, że ciągu ostatnich 1,5 rokuw istocie nie wykonano jakiegokolwiek postępu w śledztwie w zakresie rozstrzygnięcia ewentualnej kwestii odpowiedzialności karnejM. P.i jego roliw procedurze „fakturowego” handlu paliwem. Organ ścigania nie uczynił zadość zaufaniu, którym został obdarzony przez tut. Sąd w postępowaniu o sygn. akt II S 26/21 dotyczącym skargi na przewlekłość wniesionej przez podejrzanegoM. P.. Po stronie Prokuratury(...)weW.wystąpił zarówno brak odpowiedniej aktywności, jak i niewłaściwa organizacja pracy, która objawia się w marnowaniu zasobów ludzkich i rzeczowych, wynikającym ze zbędnego wielokrotnego podejmowania czy zlecania czynności takich, jak wyszukiwanie informacji o stanie majątkowo-rodzinnym podejrzanych, bez podejmowania czynności, które miałyby istotny wpływ na możliwość zakończenia śledztwa w sprawie. Wprawdzie prokurator wskazywał w odpowiedzi na wniosek na planowane zakończenie śledztwa do lipca 2023 r., jednak prognoza ta nie znajduje jakichkolwiek podstaw faktycznych w świetle tego, jak śledztwo było prowadzone w ostatnich miesiącach.
Niewątpliwie terminowość i sprawność całego postępowania nie mieści sięw powszechnie przyjętych wymogach w tym zakresie. W konsekwencji, na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa stronydo rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonymlub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania należało uwzględnić. Kwota odszkodowania wnioskowana przez skarżącego, wynosząca 10.000 zł, jest adekwatna i mieści się w granicach wskazanych w art. 12 ust. 4 ustawy. W myśl art. 12 ust. 5pkt 2 ustawy właściwą jednostką do wypłaty odszkodowania będzie właściwa Prokuratura(...)ze środków własnych tej jednostki. Jednocześniena podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze należało zwrócić skarżącemu wniesioną opłatę w kwocie 200 zł.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wskazuje w tym miejscu, iż Prokuratora(...)weW.powinna podjąć niezwłocznie działania polegające na zintensyfikowaniu czynności prowadzących do zakończenia śledztwa. Jednocześnie brak było podstaw do wydania prokuratorowi poleceń dokonania określonych czynności ze wyznaczeniem terminu ich wykonania (art. 12 ust. 3 ustawy). Trudno bowiem wskazać precyzyjnie, jakie czynności są niezbędne do zakończenia śledztwa, mając na względzie nieprawidłowości w toku toczącego się postępowania. Dotychczasowa długotrwałość śledztwa przekonuję jednak, że jej zakończenie winno być traktowane priorytetowo.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji orzeczenia.

  Artur Tomaszewski Cezariusz Baćkowski Robert Zdych