Sygnatura akt: XXVIII C 7460/22
Data wyroku: 2024-02-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Sędzia Henryk Walczewski
Podstawa prawna: art. 385^1^ k.c.
Teza: Abuzywność marży banku nie prowadzi do upadku całej umowy kredytu.

Sygn. akt XXVIIIC 7460/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 lutego 2024 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXVIII Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia del. Henryk Walczewski
Protokolant:  Stażysta Adam Gałecki
po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. w Warszawie, na rozprawie
sprawy z powództwa:Ł. Z.iK. M.
przeciwko:Bank (...) S.Az siedzibą wG.
o zapłatę i ustalenie

1
Ustala, że umowa o kredyt hipoteczny z dnia 31 marca 2008 r. nr(...)zawarta między powodamiK. M.obecnieZ. M.iŁ. Z.a poprzednikiem prawnym strony pozwanej(...) Bank SAwG., jest dla powodów niewiążąca w zakresie korekty kursu średniego NBP o odpowiednie marże kupna lub sprzedaży wskazane w § 17 tej umowy,

2
Oddala powództwo o ustalenie nieważności powyższej umowy w całości, ponieważ z pominięciem postanowień wskazanych w pkt 1 powyższa umowa jest możliwa do dalszego wykonywania, w szczególności po zawarciu aneksu z dnia 7 stycznia 2014 r.

3
Koszty postępowania wzajemnie znosi pomiędzy stronami

4
Oddala powództwo w pozostałym zakresie

Sygn. XXVIII C 7460/22
U z a s a d n i e n i e w y r o k uz dnia 8 lutego 2024 r
Pozwemprzeciwko pozwanemuBank (...) Spółka AkcyjnawG.z dnia 9 kwietnia 2021 r. (data naniesiona na pozwie) strona powodowa w osobachŁ. Z.iK. M.wniosła o ustalenie nieważności umowy kredytu walutowego z dnia 31 marca 2008 r. nr.(...)w całości i zapłatę kwoty 259 536, 46 zł i kwoty 119 417, 13 CHF tytułem zwrotu dokonanych rat kapitałowo – odsetkowych, uznające je za świadczenie nienależne. Ponadto pozew zawiera żądanie ewentualne w postaci uznania częściowej nieważności powyższej umowy, oraz zasądzenia kwoty 91 845, 15 zł i kwoty 119 417, 13 CHF jako zwrotu środków wpłaconych tytułem rat w zawyżonej wysokości uznając je za bezpodstawne wzbogacenie. Obok żądania głównego i żądania ewentualnego, strona powodowa w pozwie wnosi o zasądzenie odsetek za opóźnienie i zwrot kosztów procesu. Wraz z pozwem przedstawione zostały dowody w postaci dokumentów, a w szczególności umowa kredytu wraz z aneksem, zaświadczenie banku o wysokości wpłat dokonanych przez stronę powodową na poczet spornej umowy kredytu, oraz odpis wniosku o wezwanie do próby ugodowej. W obszernym uzasadnieniu zostały wyjaśnione żądania pozwu, w tym wskazane postanowienia umowy jakie strona powodowa uznaje za abuzywne, wraz z objaśnieniem przyczyn abuzywności oraz przesłanek dla których umowa po ich wyeliminowaniu staje się niemożliwa do wykonania, czyli jest bezskuteczna (nieważna) w całości.

    W odpowiedzi na pozewz dnia 24 stycznia 2023 r. (data stempla pocztowego k 186) pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa w całości za przyznaniem kosztów procesu, kwestionując powództwo co do zasady i co do jego wysokości. Pozwany zaprzeczył głównym twierdzeniom pozwu co do abuzywności i nieważności postanowień umownych wskazanych w pozwie. W szczególności pozwany zaprzeczył aby w umowie znalazły się zabronione postanowienia umowne, strona powodowa nie została właściwie poinformowana – a tym samym że umowa jest bezskuteczna (nieważna) z przyczyn podanych w pozwie. Pozwany Bank wskazuje że celem umowy było uzyskanie kredytu dla powodów oprocentowanego stawką LIBOR a pozew został wniesiony w celu uniknięcia negatywnych skutków zmiany kursu PLN/CHF.
Tym samym pozwany Bank kwestionuje interes prawny w wytoczeniu powództwa przez powodów, wskazując że strona powodowa miała możliwość spłaty bezpośrednio w walucie kredytu, a tym samym zapobiec wyższym kosztom obsługi zadłużenia, jeżeli uważa że kurs waluty zastosowany do spłaty rat był za wysoki i powodował zawyżenie wysokości rat (tzw. „nadpłatę”) – k 84. Ponadto pozwany bank wskazuje brak możliwości zmiany umowy poprzez tzw. „odfrankowienie” tzn. uznania że umowa kredytu jest umową złotową opartą na stawce LIBOR, ponieważ zasady stawek referencyjnych LIBOR/ SARON nie przewidują ich stosowania do waluty PLN.
W odpowiedzi na pozew przywołane zostało obszernie orzecznictwo sądów krajowych, oraz SN i TSUE, oraz przedstawiona kompletna dokumentacja kredytowa w tym wniosek kredytowy wraz z oświadczeniami powodów jako kredytobiorców.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny
W dniu 31 marca 2008 r. strona powodowa w osobach;K. M.(obecnieZ. M.) iŁ. Z.zawarła z poprzednikiem prawnym strony pozwanej(...) Bank SAwG., umowę kredytu walutowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów budowy domu mieszkalnego realizowanego przez dewelopera (§ 1 ust 2 i § 3). Jak wskazane zostało w Części Szczególnej umowy; kwota udzielonego kredytu to 1 235 095, 40 zł (§ 1 ust 1) indeksowana kursem CHF na warunkach określonych w umowie – w dniu wypłaty indeksacja następuje wg. kursu kupna waluty kredytu z Tabeli kursów(...)Banku. Prawnym zabezpieczeniem kredytu postanowiono hipotekę oraz ubezpieczenia (§ 2 ust 2 i § 12 -13). Zgodnie z § 10 umowy spłata będzie następować w ratach zgodnie z harmonogramem, płatnych w złotych (§ 10 ust 2 ppkt b in fine), a wysokość raty wyrażonej w walucie kredytu zostanie przeliczona na złote wg. kursu sprzedaży waluty do której indeksowany jest kredyt, z Tabeli kursów(...)Banku dla kredytów hipotecznych (§ 10 ust 6). W celu spłaty kredytobiorca był zobowiązany do zasilania osobnego rachunku bankowego do spłaty kredytu (§ 10 ust 4) .
Aneksem z dnia 7 stycznia 2014 r. strony postanowiły zmienić umowę z dnia 31 marca 2008 r. w ten sposób że od dnia wejścia aneksu w życie spłata kredytu może następować zarówno w złotych jak i w walucie kredytu bezpośrednio. W przypadku wpłat złotowych nadal obowiązywać będzie średni kurs NBP skorygowany odpowiednio o marżę kupna lub sprzedaży obowiązującą według Tabeli Banku.

    Osobnym postanowieniem w umowie została określona zasada ustalania kursów walut w Tabeli kursowej(...)Banku - kursy kupna i sprzedaży walut to aktualny średni kurs NBP skorygowany o odpowiednią marżę kupna lub sprzedaży danej waluty (§ 17).

Dowód: umowa z dnia 31 marca 2008 r. oraz aneks z 7 stycznia 2014 r. na k 26 - 35
Jeszcze przed zawarciem spornej umowy, wraz z wnioskiem kredytowym powodowie podpisali oświadczenia, że została im przedstawiona oferta kredytu złotowego i że wybrali kredyt w walucie obcej będąc świadomi oraz poinformowani o ryzykach związanych z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, oraz ryzyka zmiennej stopy procentowej. Do tego oświadczenia nie została załączona żadna informacja pozwalająca kredytobiorcy zapoznać się ze skutkami zmiany kursu waluty kredytu na jego osobistą sytuację jako kredytobiorcy, tj. zmianę wysokości raty i salda zadłużenia
Dowód:oświadczenia k. 141 i 141 v
Bank stosownie do zawartej umowy wypłacił stronie powodowej jako kredytobiorcy, na rachunek sprzedawcy nieruchomości (dewelopera) kwotę kredytu wskazaną w zaświadczeniu banku. Nadto w oparciu o umowne zasady spłaty kredytu, strona powodowa dokonała wpłat tytułem spłaty rat na kapitał i odsetki w kwotach i wysokości podanych w zaświadczeniu banku z dnia 23 grudnia 2019 r.
Dowód:  zaświadczenie banku na k 36 – 39
Strona powodowa złożyła też wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z dnia 10 marca 2020 r., wskazując na abuzywność wskazanych we wniosku postanowień umowny kredytu. Do ugody jednak nie doszło.
Dowód: kopia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej na k 40
Na rozprawie w dniu 08 lutego 2024 r. strony były zainteresowane sporem.
Dowód:  protokół na k 230
Strona pozwana nie kwestionowała rachunkowej prawidłowości kwot podanych w pozwie, a powodowie nie kwestionowali że bank wypłacił im kredyt.
Zmierzając do wyjaśnienia sytuacji prawnej strony powodowej, aby udzielić jej o tym pouczenia mając na względzie że ma ona status konsumenta - Przewodniczący odebrał od pełnomocnika pozwanego oświadczenie o treści roszczeń wzajemnych wywołanych ewentualnym unieważnieniem umowy w całości. Strona pozwana wyjaśniła, że może dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału oraz wynagrodzenia za korzystanie z niego.
Mając powyższe na względzie, powodowie zostali pouczeni przez Sąd jako konsumenci o obowiązku zwrotu wzajemnych świadczeń w przypadku upadku umowy na podstawieart. 494 k.c., oraz co do innych roszczeń jakie może podnosić pozwany bank przez wniesienie pozwu, a także odpowiedzialności za koszty związane z wnoszeniem kolejnych pozwów służących rozliczeniu między stronami.
Strona powodowa zrozumiała pouczenie, a następnie oświadczyła Sądowi że wyraża wolę uznania umowy za nieważną w całości.
Nadto powodowie zostali przesłuchani w celu objaśnienia okoliczności w jakich doszło do zawarcia umowy kredytu, zaakceptowania warunków umowy, poinformowania o ryzyku kursowym i zmianie wysokości zadłużenia wyrażonej w PLN. Powodowie wyjaśnili że przeznaczeniem kredytu był zakup domu na zaspokojenie ich potrzeb mieszkaniowych, i mieszkają w nim nadal ze swoimi dziećmi w wieku 9 i 7 lat. Powodowie mają działalności gospodarcze zarejestrowane w miejscu zamieszkania, ale wykonywane poza nim. Są to usługo związane z doradztwem reklamowym, powodowie spotykają się ze swoimi kontrahentami w ich biurach oraz miejscach gdzie jest wykonywana działalność kontrahentów. W pozyskaniu kredytu powodom pomagał pośrednik finansowy, ale powodowie mieli już wcześniej kontakty z bankiem. Kredyt został zaciągnięty w banku wskazanym przez pośrednika i była to jedyna propozycja od niego. Kredyt złotowy nie był dla powodów dostępny z powodu zdolności kredytowej na niższą kwotę. Kiedy dom został już wybrany, powodowie potrzebowali kredytu na jego zakup ponieważ nie mieli na to własnych środków w wysokości ceny domu. Powiedziano powodom, że kredyt będzie wypłacony w złotych i spłacany w złotych, ale nie objaśniano zasady ustalania wysokości raty i salda. Powodowie podpisali umowę po sprawdzeniu swoich danych i wysokości kredytu oraz wyjaśnieniu ze strony banku że umowa jest standardowa. Przed kredytem na dom, powodowie mieli kredyt na mieszkanie też w CHF i ten kredyt został spłacony po 2- 3 latach.
Dowód: protokół rozprawy z dnia 8 lutego 2024 r. na k 230 - 231
Powyższy stan faktyczny, Sąd ustaliłna podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, które nie pozostawały ze sobą w sprzeczności i których autentyczności oraz zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, nie zakwestionowała skutecznie żadna ze stron niniejszego postępowania. W szczególności dotyczy to dokumentów w postaci umowy kredytu zawartej między stronami, zaświadczenia banku oraz oświadczeń składanych przez strony.
Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania powodów, którzy w sposób rzeczowy i konkretny przedstawili okoliczności towarzyszące zawieraniu przez nich umowy z pozwanym bankiem, a w szczególności w jaki sposób została im przedstawiona oferta kredytu i czym kierowali się podpisując umowę. Aczkolwiek nie pamiętali że podpisali oświadczenie o odrzuceniu oferty kredytu złotowego, być może była to oferta na niższą kwotę niż potrzebowali powodowie.
Sąd nie uwzględnił złożonych przez strony dokumentów ze stanowisk zajmowanych przez różne instytucje i organy państwowe, wyroków sądowych i artykułów, ponieważ są to dowody, które nie odnoszą się do wyjaśnienia stanu niniejszej sprawy. Obojętne z punktu widzenia rozstrzygnięcia roszczeń przedmiotowego pozwu o ustalenie i zapłatę - są oceny lub opinie podmiotów trzecich - wydawane co do zagadnień o charakterze ogólnym, niezwiązanym bezpośrednio z przedmiotem niniejszego sporu. Stanowiska i opinie prawne powoływane przez strony w charakterze dowodów, nie mogą służyć do wykazania konkretnych faktów, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a co najwyżej do wzmocnienia i wsparcia prezentowanej argumentacji prawnej. Zgodnie zart. 227 k.p.c.przedmiotem dowodu są fakty, a w sprawie o ustalenie nieważności kredytu walutowego powinny dotyczyć kwestii dotyczących danej umowy; zamieszczonych w niej postanowień oraz czynności które doprowadziły do jej zawarcia.
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2023 r. wydanym na rozprawie, Sąd na podstawieart. 2352§ 1 pkt 3 i 5 k.p.c.postanowił pominąć wskazany w pozwie dowód z opinii biegłego, a także pominąć wnioskowane w odpowiedzi na pozew dowody ze świadków i dowód z opinii biegłego w zakresie wskazanym w odpowiedzi na pozew - jako dowody nieprzydatne i zmierzające do przedłużenia sprawy, ponieważ mające wykazać fakty bezsporne, tudzież udowodnione już przez wnioskodawców w niniejszej sprawie, a tym samym powodujące znaczne przedłużenie postępowania oraz uniemożliwiające rozpoznanie sprawy na pierwszej rozprawie (art. 2061k.p.c.) .
Okoliczności co do przebiegu spotkań z przedstawicielem banku, zakresu pouczeń i informacji przekazanych na temat kredytu hipotecznego, dokumentów podpisanych przez stronę powodową w chwili zawarcia umowy – a więc ustalenia w jakim zakresie strona powodowa miała możliwość negocjowania warunków umowy, a w jakim musiała przystać na niepodlegające negocjacjom postanowienia wzorca umownego przedstawionego przez bank - zostały wykazane na rozprawie w oparciu o wyjaśnienia stron oraz dokumenty załączone do akt sprawy.
Tezy dowodowe pozwanego banku, dotyczyły w tym zakresie wyłącznie przedstawienia przez ww. osoby ogólnych założeń procedur udzielania kredytów hipotecznych obowiązujących w banku oraz okoliczności związanych z wykonywaniem spornej umowy, co jednak było bez znaczenia zarówno dla oceny ważności umowy łączącej strony, jak i dla oceny ewentualnego niedozwolonego charakteru niektórych jej po stanowień, które to kwestie dostatecznie wyjaśnił pozwany w odpowiedzi na pozew oraz strona powodowa zeznając jako strona na rozprawie.
W niniejszej sprawie pominięcie dowodu z opinii biegłego było spowodowane również i tym, że przedmiotowy dowód miał wykazać świadczenie ewentualne, czyli fakty nieistotne dla finalnego rozstrzygnięcia sporu zawisłego w niniejszej sprawie. Żądania pozwu tak w zakresie żądania o ustaleniem jak też żądania głównego o zapłatę, jak też żądania ewentualne – rozmijają się z ustaleniami Sądu co do tego, jaki stosunek prawny wynika ze wskazanej umowy kredytu.
Sąd miał na względzie brak zarzutów ze strony pozwanej, wskazujących na błędne sumowanie kwot podanych w pozwie jako wpłat powodów do pozwanego banku. W wyniku oceny zaświadczenia wystawionego przez pozwany bank, a dołączonego do pozwu, Sąd ustalił że kwoty dochodzone pozwem odpowiadają wysokością sumie należności faktycznie otrzymanych przez pozwany Bank od strony powodowej w okresie objętym pozwem. Wspomniana czynność nie wymagała posiadania przez Sąd żadnej wiedzy specjalnej, w tym z zakresu rachunkowości. Toteż Sąd uznał, że angażowanie biegłego sądowego do weryfikacji poprawności kwot podanych w zaświadczeniu banku jest zbędne. Ponadto Sąd miał na względzie, że pełnomocnik strony pozwanej na pytanie Sądu na początku rozprawy nie sprecyzował zarzutów co do wysokości kwoty żądanej w pozwie, oraz nie kwestionował zaświadczenia banku – co zobowiązuje i upoważnia Sąd do zastosowaniaart. 229 i 230 k.p.c.
Dowód:  protokół rozprawy z dnia 8 lutego 2024 r.
Co do konsumenckiego charakteru przedmiotowej umowy kredytu, Sąd uznał wyjaśnienia strony powodowej, która wyjaśniła że zakupiona za sporny kredyt nieruchomość posłużyła zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Strona powodowa zamieszkuje nadal w kredytowanej nieruchomości wraz z dziećmi.
Jak to wynika z zeznań na rozprawie, strona powodowa zawierając umowę miała doświadczenia w sprawach kredytów w CHF, ale w czasie gdy powodowie tamten kredyt zaciągali i spłacili – kurs był stabilny, więc zapewnienia pracownika banku o bezpieczeństwie zadłużenia wydawały się uzasadnione. Z tych powodów strona powodowa dokonała wyboru kredytu walutowego, kierując się jego dostępnością i atrakcyjnością wyrażoną w znacznie niższej racie, a także poleceniem pracownika banku, który udzielił kredytu. Tłumaczono powodom w banku, że kredyt jest wypłacany i spłacany w PLN, ale CHF jest po to aby było niskie oprocentowanie, na co jednoznacznie wskazywało porównanie kwoty miesięcznych rat tego samego zadłużenia w PLN i CHF. Przedstawiono powodowi gotową umowę do podpisania, nikt nie analizował z powodami jej treści, zmiany wysokości zadłużenia, ryzyka walutowego, spreadu itd.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny w zakresie żądania głównego, pozostaje treść umowy pisemnej i abuzywność postanowień wskazanych w pozwie. Nie mają istotnego znaczenia szczegółowe informacje, jak przebiegały spotkania z przedstawicielem banku, w jaki sposób przekazano pouczenia i informacje na temat produktu – kredytu hipotecznego. Zgodnie z zasadą pisemności umowy, powinny się one znajdować w dokumentach jakie kredytobiorca otrzymywał w chwili zawarcia umowy. Natomiast, czy kredytobiorca miał możliwość negocjowania umowy – należało ustalić i zostały to wykazane w oparciu o zeznania strony powodowej, oraz na podstawie odpowiedzi na pozew.
Po wysłuchaniu stanowisk stron i zamknięciu rozprawy został ogłoszony wyrok
Wyrok na k 234
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie żądania głównego o ustalenie że umowa kredytu jest nieważna w całości i wynikające z tego żądanie zapłaty jako zwrotu świadczenia nienależnego. Nie znajdują także uzasadnienia żądania ewentualne o „nadpłacie” z powodu zasady pozwu odmiennej od ustaleń poczynionych przez Sąd. W pozwie podano, że jest to różnica ponad sumę rat obliczonych jednostronnie przez powodów, jako kredytu złotowego na oprocentowaniu Libor. Stawka Libor jest określona dla pięciu walut i nie dotyczy złotego, a Sąd nie może zastosować Libor jako podstawy prawnej, ponieważ jest to porozumienie zagranicznych bankierów (nie jest więc prawem unijnym lub polskim, tylko strony w umowach mogą się na nie powoływać).
Decydującym dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej są postanowienia zawarte w § 17 umowy z dnia 31 marca 2008. Strony postanowiły w nim, że kursy w Tabeli kursów Banku są kursami średnimi NBP, odpowiednimi dla danej waluty oraz skorygowane odpowiednio o marżę kupna lub sprzedaży danej waluty.
Z powyższego wynika, że indywidualnie uzgodnione zostało zaczerpnięcie kursów bazowych walut na użytek umowy, z niezależnego i wiarygodnego źródła jakim są tabele średnich kursów NBP. Natomiast nie znajduje wyjaśnienia w spornej umowie kredytu, w jaki sposób bank tworzy marżę kupna i marżę sprzedaży o jaką mają być korygowane średnie kursy NBP. Z powyższego wynika że:

1
Kurs bazowy w postaci średniego kursu NBP jest obiektywny, wiarygodny i niezależny od Banku oraz dla niego wiążący. W tym zakresie zarzuty zmierzające do uznania kursu z Tabeli kursowej banku za abuzywne - są oczywiście bezzasadne. Żadna swoboda banku w zakresie kształtowania kursu średniego NBP nie zachodzi, bank jest tym kursem związany,

2
Korekta kursu bazowego czyli średniego kursu NBP nie została opisana w umowie, zatem w zakresie marży kupna lub marży sprzedaży bank dysponował swobodą. Brakuje w umowie indywidualnego ustalenia zasad, według których bank ustalał by te marże w sposób transparentny i przewidywalny dla kredytobiorcy. Zatem w zakresie marży jako korekty kursu średniego NBP, postanowienie umowy w § 17 nie zostało indywidulanie uzgodnione i narusza dobre obyczaje oraz interesy konsumenta. Z powodu spełnienia tych przesłanek które pochodzą zart. 385/1 k.c., powyższe postanowienie w zakresie korekty kursu marżą banku jest abuzywne.

Mając powyższe na względzie Sąd ustalił, że w zaskarżonej umowie znajduje się postanowienie abuzywne dotyczące korekty kursu średniego NBP marżą banku, a jako abuzywne nie powinny wiązać powodów (art. 385/1 k.c.).
Po usunięciu tej części dyspozycji z § 17 umowy zawartej w dniu 31 marca 2008 r. – znajduje zastosowanie średni kurs NBP w czystej postaci, jako pozostałej w mocy pozostałej części postanowienia umownego. Brak podstaw do kwestionowania jego zgodności z prawem, ponieważ średni kurs znajdował powszechne zastosowanie na podstawieart. 56 k.c.. a z mocy prawa znajduje zastosowanie także z przepisuart. 358 § 2 k.c.po jego nowelizacji (weszła w życie z dniem 9 stycznia 2009 r.). To pozwala na dalsze wykonywanie umowy po średnim kursie NBP, zamiast przewidzianego umową kursu z tabeli banku, korygowanego marżą ustalaną przez bank. Nie ma więc przesłanek do uznania, aby zaskarżona umowa miała być bezskuteczna (nieważna w całości) po usunięciu z jej treści postanowień abuzywnych, stanowiących istotne i konieczne postanowienia umowne.
Żądanie ewentualne o zapłatę kwot podanych w pozwie, oparte jest na innej podstawie prawnej i założeniach faktycznych niż zastąpienie kursów z tabeli banku kursem średnim NBP. Zostało to wskazane w pkt 4 pozwu (k 7v) jako przeliczenie kredytu z zupełnym pominięciem klauzul indeksacyjnych, czyli jako kredytu złotowego oprocentowanego stawką Libor/Saron. Takie założenie nie jest zgodne ze stanem faktycznym i postanowienia umowy – według których dokonywał oceny Sąd. Abuzywne i podlegające usunięciu z umowy są tylko korekty kursu wymiany marżą kupna lub sprzedaży banku. Zatem mechanizm indeksacji został ograniczony do kursu średniego NBP i pozostaje w mocy. Takiej możliwości pozew nie przewiduje a Sąd nie może badać pozwu ponad jego żądanie i ustalać swobodnie i według swego uznania nowej treści żądania pozwu poza żądaniami powodów (art. 321 k.p.c.).
Sąd jest zobowiązany do bezstronności i związany zakresem żądania pozwu (art. 321 k.p.c.), co przesądza o braku możliwości badania z urzędu wysokości różnicy pomiędzy kursem stosowanym przez bank a średnim kursem NBP, oraz sumowania tej różnicy za cały okres umowy. Nadto, żądanie ewentualne podane w pozwie nie zawiera żadnego uzasadnienia od strony rachunkowej, ponieważ podana kwota żądania ewentualnego okazała się kwotą „odfrankowienia” czego nie wskazano jako żądania pozwu a co wynika z analizy uzasadnienia.
Zgodnie dyspozycjąart. 3851k.c.w § 1 postanowienia abuzywne nie są dla konsumenta wiążące, co Sąd ustalił w pkt 1 sentencji. Zgodnie z § 2 tego przepisu, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Regulacja ta odnosząca się do abuzywności nie przewiduje w ogóle, aby cała umowa była nieważna, a jedynie selektywne usuwanie szkodliwych dla konsumenta postanowień. Zgodnie z żądaniem pozwu, szkodliwymi dla konsumenta są postanowienia odsyłające do tabeli kursowej banku, jako jednostronnej i arbitralnej decyzji wierzyciela pozwalającej na kształtowanie wysokości rat i całego zadłużenia konsumenta.
Od dnia 9 stycznia 2009 r obowiązuje znowelizowanyart. 358 § 2 k.c., który stanowi że wartość waluty obcej ustala się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że orzeczenie sądowe lub czynność prawna stanowią inaczej. Po usunięciu wskazanych w pozwie i sentencji wyroku postanowień abuzywnych, czynność prawna nie stanowi już inaczej (tabela kursów banku) i z mocy prawa znajduje zastosowanie norma ustawowa przepisu dyspozytywnego (kurs średni NBP). Nie ma więc przeszkód do dalszego wykonywania umowy po usunięciu z niej abuzywnych postanowień. Należało więc powództwo o ustalenie oddalić w takim zakresie – co zostało ustalone w pkt 2 sentencji.
Konsumentowi przysługuje prawo odmowy dalszego wykonywania umowy, zawierającej abuzywne postanowienia, może też umowę wykonywać dalej przy zachowaniu takich postanowień. W niniejszej sprawie, strona powodowa wyraziła wolę usunięcia z umowy wadliwych postanowień, do czego się Sąd przychylił. Nie ma więc zastosowania odwołanie do woli konsumenta nie wyrażającego woli dalszego wykonywania wadliwej umowy, ponieważ decyzją Sądu i zgodnie z żądaniem pozwu - umowa została selektywnie pozbawiona wadliwych postanowień i można ją wykonywać po średnim kursie NBP.
Należy odnotować, że wadliwe postanowienia zostały wprowadzone do wzorca umownego przez przedsiębiorcę, a usunięte z umowy na żądanie pozwu wniesionego  przez konsumenta. Zatem dalsze obowiązywanie umowy po średnim kursie NBP, wynika z woli konsumenta wyrażonej w pozwie. Natomiast żądanie pozwu o ustalenie nieważności a raczej bezskuteczności całej umowy, nie może być uwzględnione, ponieważ nie zachodzi przesłanka braku możliwości dalszego wykonywania umowy po usunięciu z niej koniecznych postanowień. Kredytobiorca jest upoważniony do zakończenia umowy na zasadach ogólnych, np. przez spłatę pozostałej części kredytu.
Na podstawieart. 3851k.c.konsument nie posiada dalej idących uprawnień, ponad żądanie selektywnego usunięcia z umowy postanowień abuzywnych. W szczególności konsumentowi nie przysługuje prawo do unieważnienia całej umowy jednostronnym aktem jego woli, odwołującej się do abuzywności niektórych postanowień umownych. Może natomiast domagać się uznania, że umowa nie nadaje się do dalszego jej wykonywania z przyczyn funkcjonalnych, po usunięciu z niej koniecznych postanowień.
Ponadto należało mieć na względzie że;
Do zawartej przez strony umowy mają zastosowanie przepisyustawy Prawo bankowe. Zgodnie zart. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Prawo bankowe(dalej też jako „UPrB”) - w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia spornej umowy - przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Stosownie do art. 69 ust. 2 cytowanej ustawy umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: strony umowy, kwotę i walutę kredytu, cel, na który kredyt został udzielony, zasady i termin spłaty kredytu, wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.
Umowa kredytu jest więc umową odpłatną, gdyż na kredytobiorcę nakłada obowiązek zapłacenia bankowi odsetek oraz prowizji, które mają charakter wynagrodzenia za korzystanie ze środków pieniężnych banku. Ponadto jest to umowa konsensualna, czyli dochodzi do skutku w wyniku samego uzgodnienia przez strony jej podstawowych postanowień. Przedmiotem kredytu musi być określona kwota pieniężna. W umowie muszą być także określone zasady spłaty kredytu w ratach kapitałowo – odsetkowych.
Ponadto wskazać należy, iż sporna umowa o kredyt hipoteczny została zawarta przed zmianąustawy Prawo bankowe, dokonaną ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. (Dz.U. z 2011 roku, Nr 165, poz. 984), na mocy której dodano art. 69 ust. 2 pkt 4a UPrB, zgodnie z którym w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, umowa kredytu powinna zawierać szczegółowe zasady określenia sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasady przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu. Ustawa ta wprowadziła także uregulowanie, zawarte w art. 69 ust. 3 zdanie 1 UPrB, zgodnie z którym w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, kredytobiorca może dokonywać spłaty rat kapitałowo-odsetkowych bezpośrednio w tej walucie, oraz dokonać przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie.
Podkreślić należy, iż zastosowany w umowie mechanizm indeksacji nie zmieniał kwoty kredytu wypłaconego w PLN, a stanowił on jedynie klauzulę przeliczeniową, mocą której strony ustaliły, że zobowiązanie w walucie polskiej w dniu uruchomienia kredytu zostanie przeliczone na walutę obcą wskazaną w umowie. Kredytobiorca zobowiązany był do dokonania spłaty kredytu - przy czym wysokość rat została ustalona w walucie obcej, do zapłaty w PLN według kursu waluty indeksacji. W zamian za ustanowiony w umowie mechanizm indeksacji oraz zadłużenie wyrażone w walucie obcej, kredytobiorca zyskiwał niskie oprocentowanie związane z walutą powiązaną ze stawką LIBOR / SARON.
Zgodnie z jednolitą linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, przed wejściem w życie ww. ustawy z dnia 29 lipca 2011 r., tzw. „ustawy antyspreadowej”, dopuszczalne było na zasadzie swobody umów zaciągnięcie zobowiązania kredytowego w walucie obcej z równoczesnym zastrzeżeniem, że wypłata i spłata kredytu będzie dokonywana w walucie krajowej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 25.03.2011 r., IV CSK 377/10; z 29,04.2015 r., V CSK 445/14; z 22.01.2016 r., I CSK 1049/14; z 27.02.2019 r., II CSK 19/18 oraz z 11.12.2019 r., V CSK 382/18). Argumentem przemawiającym za dopuszczalnością zawierania umów o kredyt indeksowany przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej było właśnie wprowadzenie doustawy Prawo bankoweprzepisu dotyczącego kredytów indeksowanych do waluty innej niż polska. Racjonalny ustawodawca nie wprowadziłby bowiem do porządku prawnego umowy, co do której zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności.

    Sporny kredyt był indeksowany kursem CHF, z którym powiązana była stopa referencyjna LIBOR. Na tej zasadzie kredytobiorca zyskiwał nie tylko niższą ratę spłaty kredu, ale w większości przypadków ogólną zdolność do zaciągnięcia kredytu.

Zaciągnięcie kredytu stanowiło dobrowolną decyzję powodów, skutkującą nabyciem własności domu za który zapłacił bank. Z tego powodu powodów obciąża obowiązek spłaty kredytu. Z żądania pozwu wynika natomiast:

1
W zakresie żądania głównego – uzyskanie darmowego kredytu i darmowej nieruchomości – ponieważ powodowie żądają zwrotu wszystkich swoich wpłat nie uwzględniając obowiązku rozliczenia się z bankiem w zakresie korzyści uzyskanych od banku bez podstawy prawnej czyli bezpodstawnego wzbogacenia, chociaż na podstawie bezpodstawnego wzbogacenia żądają zapłaty od banku,

2
W zakresie żądania ewentualnego - żądania darmowego kredytu ponieważ uwzględniają zwrot otrzymanego od banku kapitału, ale nie uwzględniają zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia polegającego na kilkunastoletnim korzystaniu z kapitału uzyskanego od banku, a w tym czasie wartość nieruchomości powodów znacznie wzrosła. Taka korzyść powodów została odniesiona wyłącznie dzięki uzyskaniu kredytu od banku.

3
Powodowie nie mieli zdolności do zaciągnięcia kredytu złotowego, a poprzez zdolność do kredytu walutowego i jego uzyskanie – zaspokajali swoje potrzeby mieszkaniowe na wysokim (ekskluzywnym) poziomie w domu nabytym za środki otrzymane od banku.

4
Powodowie nie biorą w ogóle pod uwagę, że mogli zrezygnować z kredytu walutowego i nabycia danej nieruchomości. Skoro jednak nabyli nieruchomość od banku, powinni być gotowi na uczciwe rozliczenie z bankiem w zakresie korzyści jakie przyniósł im kredyt.

5
Żądanie darmowego kredytu i darmowej nieruchomości oraz brak woli rozliczenia się z bankiem stanowią przesłanki do oceny dobrej wiary powodów w niniejszym procesie.

Zgodnie zart. 3531k.c.strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
W uzasadnieniu uchwały z dnia 22 maja 1991 r., w sprawie III CZP 15/91 (OSNCP 1992, nr 1, poz. 1), Sąd Najwyższy wskazał, że natura umowy gospodarczej i generowanego przez nią stosunku sprowadza się generalnie do tego, że wyraża ona i pozwala realizować interes każdej ze stron, ponieważ zaś interesy te bywają przeciwstawne, istotę umowy stanowi uzgodnienie woli stron, wyrażającej ich interesy. Zgoda obydwu stron jest oczywistym wymaganiem tak przy zawarciu umowy, jak i przy zmianach jej treści, stąd też nawet przy najdalej idących ułatwieniach w realizacji inicjatywy zmian pozostawiona jest drugiej stronie możliwość odmowy zgody na zmiany. W tym stanie rzeczy za sprzeczne z naturą umowy gospodarczej należy uznać pozostawienie w ręku jednej tylko strony możliwości dowolnej zmiany jej warunków. Sprzeczność ta występuje szczególnie wyraźnie zwłaszcza przy umowach zawieranych nie w oparciu o indywidualne pertraktacje, ale w oparciu o regulamin wydany przez profesjonalistę, skoro jest oczywiste, że zawsze jest on zainteresowany w najkorzystniejszym dla siebie ukształtowaniu regulacji masowo zawieranych umów.
Skoro zatem za sprzeczne z naturą umowy uznano pozostawienie w ręku jednej tylko strony możliwości dowolnej zmiany jej warunków, to tym bardziej uznać należy, iż sprzeczne z naturą każdej umowy jest pozostawienie już na etapie zawierania umowy wyłącznie jednej ze stron umowy możliwości ustalenia wysokości świadczenia.
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z 26 sierpnia 2020 r., w sprawie VI ACa 801/19 - które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela - zasada swobody umów nie zezwala na to, aby jedna strona, a zwłaszcza silniejsza ekonomicznie, mogła na etapie realizacji umowy kredytu narzucać drugiej stronie wymiar jej zobowiązań, szczególnie w zakresie podstawowych jej obowiązków wynikających z tej umowy. Jeżeli zatem określenie wysokości świadczenia pozostawione zostanie wyłącznie jednej ze stron umowy, to umowa taka sprzeczna będzie z naturą zobowiązania.
Po usunięciu z umowy postanowień uznanych za abuzywne okoliczności takie nie zachodzą.
Ochrona ustanowiona wart. 3851k.c.stanowi że postanowienia umowne wobec ich abuzywności nie są nieważne, lecz nie wiążą konsumenta jako sprzeczne z zasadami dobrych obyczajów oraz naruszające interes konsumenta w stopniu rażącym (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2022 r. sygn. akt III CZP 40/22). Zgodnie zart. 58 § 1 k.c.czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Odpowiednio wart. 3851§ 2strony są związane umową w pozostałym zakresie, tj. postanowień których nie uznano za abuzywne. Podobnie stanowią przepisy odnoszące się do nieważnych czynności prawnych - w§ 3 art. 58 k.c.jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
Mając powyższe na uwadze, ustalić należało, czy przedmiotowa umowa może pozostać w mocy co do pozostałych postanowień umownych, tj. czy z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością umowa ta i tak zostałaby przez strony zawarta.
W ocenie Sądu, przedmiotowa umowa zostałaby zawarta bez postanowień dotkniętych nieważnością, ponieważ usunięcie z umowy korekty średniego kursu NBP marżą banku w niczym nie zmienia istotnych postanowień umowy kredytu ani celu tej umowy.
Z dowodów zgromadzonych w sprawie jednoznacznie wynika, że strona powodowa przystąpiła do przedmiotowej umowy o kredyt jako konsument (art. 221k.c.), zaś pozwany Bank zawarł ją w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie czynności bankowych (art. 431k.c.). Powodowie mogą więc skorzystać z ochrony przysługującej konsumentom.
W niniejszym procesie nie budziły wątpliwości i poza sporem pozostawały, zagadnienia celu lub rozumienia postanowień umownych, ponieważ jej wykonanie w oparciu o zakwestionowaną Umowę nie rodziło problemów.
Sąd przyjął, że kwestia zakresu przekazanych stronie powodowej pouczeń, nie może stanowić samodzielnej przyczyny nieważności umowy. Albowiem konsument powinien również samodzielnie oceniać treść i znaczenie czynności prawnej, a nie polegać bezrefleksyjnie na drugiej stronie transakcji. W szczególności konsument bez względu na to w jaki sposób i czy dostatecznie został poinformowany – powinien być uważny i ostrożny adekwatnie do wartości i znaczenia zobowiązania. W szczególności powinien korzystać z możliwości zadawania pytań i samodzielnego weryfikowania kwestii przedstawionego mu ryzyka lub zapisów umownych. Nie można też abstrahować od doświadczenia życiowego przeciętnego obywatela, ponieważ każdy stykał się w jakiś sposób z potrzebą wymiany walut, a aktualne kursy są podawane regularnie w mediach. Zjawisko nieustannej zmiany kursów jest więc powszechne, nie można jednak oczekiwać aby przeciętny obywatel miał jakąś wiedzę na temat historycznego kształtowania się kursu waluty zadłużenia – mógł więc polegać na zapewnieniach banku lub pośrednika finansowego mającego status specjalisty i osoby której ufamy z racji specjalizacji i profesjonalnego doradztwa.
Wobec uznania, iż dopełnienie obowiązku informacyjnego nie może być wyłączną przesłanka oceny zaskarżonej umowy, konieczne jest przejście do pogłębionej analizy przesłanek zart. 3851k.c.w postaci naruszenia dobrych obyczajów ze skutkiem rażącego naruszenia interesów konsumenta.
Przez rażące naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w badanym stosunku obligacyjnym. Natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom (w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego) oznacza tworzenie przez przedsiębiorcę jako kontrahenta konsumenta takich klauzul umownych, które mogą doprowadzić do zaburzenia równowagi kontraktowej stron danego stosunku (tak w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 22 października 2020 r., w sprawie I ACa 709/19). Ocena zachowania w świetle dobrych obyczajów następuje najczęściej poprzez odwołanie się do takich wartości jak: szacunek wobec partnera, uczciwość, zaufanie, lojalność, rzetelność i fachowość. Postanowienia umów, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta, nie pozwalając na realizację tych wartości, uznawane są za sprzeczne z dobrymi obyczajami. Postanowienie umowne jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdy można rozsądnie założyć, że kontrahent konsumenta, traktujący go w sposób sprawiedliwy i słuszny i uwzględniający jego prawnie uzasadnione roszczenia, nie mógłby racjonalnie się spodziewać, że konsument zaakceptowałby w ramach negocjacji klauzulę będącą źródłem braku równowagi stron (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2016 r. w sprawie I CSK 125/15 i z dnia 04 kwietnia 2019 r. w sprawie III C 159/17).
Zgodnie natomiast zart. 3852k.c.oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy. Biorąc pod uwagę treść umowy, okoliczności jej zawarcia, oraz zapisy innych umów zawierające podobne postanowienia do przedmiotu niniejszej oceny.
Po wyeliminowaniu z umowy o kredyt indeksowany do waluty obcej postanowień dotyczących marży banku, nie zmieniła się natura przedmiotowego stosunku zobowiązaniowego. Umowa może być nadal wykonywana w zgodzie z celami stron – należy podkreślić że po stronie konsumenta jego cel został w pełni zrealizowany przez zakup nieruchomości, to pozwany bank oczekuje na spełnienie jego wierzytelności rozłożone w czasie na kilkadziesiąt lat. Brak więc zarzutów zart. 3531k.c., kierujących do sprzeczności z naturą zobowiązania. Stan rzeczy polegający na stosowaniu średniego kursu NBP został podniesiony do rangi normy prawnej od dnia 9 stycznia 2009 r. nowelizacjąart. 358 § 2 k.c.Natura kredytu indeksowanego / waloryzowanego opiera się na saldzie zadłużenia w walucie obcej, aby umożliwić stosowanie do niego korzystnego oprocentowania według stawki LIBOR. Bez normy ustawowej lub umownej dot. indeksacji, nie jest możliwa spłata salda w innej walucie, lub przeliczenie salda z waluty kredytu na walutę indeksacji.
Sąd podziela stanowisko, iż konsument może nie wyrazić zgody na dalsze obowiązywanie abuzywnego postanowienia, pod warunkiem i skutecznie tylko wtedy, gdy zostanie wyczerpująco poinformowany o konsekwencjach prawnych unieważnienia umowy.
W niniejszej sprawie Sąd informował stronę powodową o konsekwencjach prawnych unieważnienia umowy (pouczenie - protokół rozprawy). Należycie poinformowana strona powodowa odmówiła zgody na dalsze obowiązywanie ww. umowy,co spowodowało trwałą bezskuteczność (nieważność) ww. umowy (vide: uchwała 7 Sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 7 maja 2021 roku, III CZP 6/21, Legalis nr 2563899) w części w jakiej Sąd dokonał ustalenia o abuzywności umowy.
W niniejszej sprawie, orzeczenie wyrokiem o ustaleniu nieważności wskazanych w sentencji postanowień umowy, w równym stopniu upoważnia do kontynuowania umowy, co zobowiązuje strony do dokonania wzajemnych rozliczeń wynikających ze zmiany kursu wymiany, lub do zamknięcia kredytu na warunkach jakie obowiązują strony (poza kognicją Sądu w tym postępowaniu).
Reasumując powyższe Sąd postanowił co następuje
Postanowienia Umowy wskazane w pkt 1 sentencji wyroku, a odnoszące się do zasad spłaty kredytu stanowią klauzule abuzywne.
Zgodnie z dyspozycjąart. 385/1 k.c.nie wiążą one konsumenta - co skutkowało uznaniem ich bezskuteczności. Należało też mieć na względzie, że zgodnie z żądaniem pozwu dla konsumenta stają się niewiążące (nieważne) tylko postanowienia abuzywne wskazane w pkt 1 sentencji na podstawie żądania pozwu. Natomiast nieważność umowy jako całości może wynikać tylko z naruszenia lub obejścia prawa (art. 58 § 1 k.c.) we wszystkich przedmiotowo istotnych postanowieniach umowy, ewentualnie w zbiegu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Funkcjonalny brak możliwości wykonywania umowy, wobec usunięcia z niej istotnych postanowień, które przestają wiązać konsumenta może prowadzić tylko do bezskuteczności. Tym samym należało mieć na względzie dyspozycjęart. 3 i art. 6ust Dyrektywy unijnej 93/13 oraz odpowiednioart. 58 § 3 k.c.. Dyrektywa unijna wskazuje na związanie umową w pozostałym zakresie, chyba że dalsze wykonywanie umowy jest niemożliwe. Natomiast przepis prawa krajowego zwraca uwagę na inny aspekt jako zastrzeżenie – „chyba że bez postanowień dotkniętych nieważnością umowa nie została by dokonana”. To jest bardzo istotne rozróżnienie, ponieważ nieważność z prawa krajowego sięga wstecz do chwili dokonania czynności, czyniąc ją niebyłą w całości. Natomiast norma unijna zmierza do uwolnienia konsumenta od nieuczciwej klauzuli, zobowiązując do kontynuowania umowy a tym samym nie podważa ogólnej zasady dotrzymywania umów.
Strona powodowa potrzebowała finasowania na nabycie nieruchomości, więc aby z tego nabycia nie rezygnować, zasady kredytu walutowego musiała zaakceptować. Wypłata kredytu oznacza że cel umowy został spełniony, co przeczy tezie o świadczeniach nienależnych pozwu (art. 410 k.c).
Dlatego mając na względzie dyspozycjęart. 321 k.p.c.oraz częściowo uwzględniając żądanie pozwu, należało oddzielić w sentencji stwierdzenie zwolnienia od mocy wiążącej postanowień abuzywnych wskazanych w pozwie, od zagadnienia funkcjonalnej i wtórnej nieważności całej umowy. Jeżeli konieczne do wykonywania umowy postanowienia okażą się abuzywne lub nieważne, brak możliwości wykonywania całej umowy nie może skutkować nieważnością całej umowy, czyli nieważnością innych ważnych postanowień (np. o oprocentowaniu, zabezpieczeniu, wcześniejszej spłacie itd.). Inne ważne postanowienia umowy staną się więc bezskuteczne – czyli chociaż nie będą wykonywane na przyszłość wraz z całą umową, to będą wiązać wstecz dla rozliczenia umowy (tu zamknięcia kredytu).
W pkt 2 sentencji Sąd orzekł o dalszym wykonywaniu umowy, nie wychodząc poza granice żądania pozwu. Redakcja sentencji w tym punkcie odpowiada na dyspozycję zart. 385/1 § 2 k.c., która wskazuje na związanie umową w pozostałym zakresie, czyli w zakresie postanowień które nie zostały uznane za abuzywne. Jest to możliwe także według dyspozycjiart. 58 § 3 k.c..
Koszty procesu – pkt 3 sentencji -Sąd postanowił znieść koszty procesu miedzy stronami na podstawieart. 100 k.p.c., ponieważ żadna ze stron nie wygrała procesu, jak też go nie przegrała w całości.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Sędzia del. Henryk Walczewski
Z:(...)-(...)
Dnia 19 lutego 2024 r.