Sąd Okręgowy w Poznaniu
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 1536/23
Data wyroku: 2024-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Ryszard Małecki
Słowa kluczowe: Zapłata, Kredyt
Podstawa prawna: art. 43 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2024 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Ryszard Małecki
po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2024 r. w Poznaniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki komandytowej z siedzibą wP.
przeciwkoBankowi (...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu

z dnia 26 czerwca 2023 r.
sygn. akt I C 1805/21

I
oddala apelację;

II
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 900 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia o kosztach procesu do dnia zapłaty.

Ryszard Małecki

UZASADNIENIE
Apelacja pozwanego okazała się bezzasadna.
Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji i poczynione na ich kanwie rozważania – są one wyczerpujące i nie wymagają uzupełnienia.
Odnosząc się do zarzutów apelacji, przede wszystkim należało odnieść się do kwestii ważności umowy cesji, z której powód wywodził swoją legitymację materialną.
Sąd Okręgowy wskazuje, że brak jest podstaw do uznania, że umowa ta miała na celu obejście ustawy. Taki zamiar stron umowy cesji nie wynika z jej treści, ani też z zeznań konsumenta-cedenta. W szczególności sam fakt, że przedmiotem cesji jest wierzytelność z tytułu naruszenia przez innego przedsiębiorcę praw konsumenta, nie czyni takiej umowy nieważną. Z obowiązujących przepisów nie sposób również wywieść zakazu, ani też żadnego ograniczenia praw konsumenta do zbywania na rzecz przedsiębiorcy przysługujących mu wierzytelności, w tym wierzytelności wynikających z naruszenia jego praw konsumenckich przez innego przedsiębiorcę.
Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że co do zasady sąd w sprawie z powództwa cesjonariusza przeciwko przedsiębiorcy na zarzut pozwanego ma obowiązek zbadać ważność umowy cesji zawartej przez powoda z konsumentem. Przede wszystkim wymaga oceny, czy cesjonariusz-przedsiębiorca wypełnił obowiązek informacyjny wobec konsumenta i czy konsument miał świadomość istnienia i wartości przysługującej mu wierzytelności. Rozsądnie rozumujący konsument musi mieć dostateczne podstawy do podjęcia racjonalnej decyzji w oparciu o ocenę uciążliwości w dochodzeniu swoich praw i ryzyka wiążącego się z wynikiem sprawy. Wiedza i świadomość konsumenta w tym zakresie jest decydująca dla oceny, czy nie doszło do naruszenia praw konsumenta przez cesjonariusza-przedsiębiorcę.
Takiej oceny Sąd Rejonowy dokonał i ocenę tę Sąd II instancji podziela. Z treści umowy cesji oraz z zeznań świadka (konsumenta-cedenta) wynika, że konsument miał świadomość istnienia i wysokości przysługującej mu wierzytelności, zdawał więc sobie sprawę, że zbywa tę wierzytelność za cenę 6-krotnie niższą niż jej możliwa do uzyskania wartość. Zarazem już sama postawa procesowa pozwanego pozwala ocenić ewentualne samodzielne dochodzenie przez konsumenta jego wierzytelności od pozwanego jako uciążliwe i mocno odsunięte w czasie (konsument otrzymał cenę wierzytelności w 2021 r., a cesjonariusz otrzyma zapłatę 3 lata później). Sąd Okręgowy nie dostrzega więc żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o pokrzywdzeniu konsumenta.
Sąd Okręgowy nie znajduje podstaw do kwalifikacji przedmiotowej umowy pożyczki jako odnowienia.
Umowa została zawarta przez Bank, podmiot wyspecjalizowany, nie sposób przyjąć, by zamiarem Banku było odnowienie zobowiązania (art. 506 kc.), skoro nie zostało to w żaden sposób zaznaczone w treści umowy. Zdiagnozowanie tej instytucji (jako formy zaspokojenia zobowiązania z innej umowy) wymaga wyraźnego ustalenia zgodnego zamiaru stron. Przedmiotowa umowa pożyczki z dnia 27 czerwca 2017 r. zawiera wszelkie istotne postanowienia klasycznej umowy pożyczki i nie różni się niczym od umowy pożyczki z dnia 5 listopada 2015 r.
Sąd II instancji podziela również wykładnię art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim dokonaną przez Sąd I instancji w oparciu o wyrok TSUE z dnia 11 września 2019 r. (C-383/18) i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2019 r. (III CZP 45/19). W kontekście wyroku TSUE z dnia 9 lutego 2023 r. (C-555/21) Sąd Okręgowy stwierdza za Sądem I instancji, że potraktowanie danego kosztu (tu: prowizji) jako niezwiązanego z okresem obowiązywania umowy wymaga wyraźnego stwierdzenia takiego jego charakteru w umowie lub wyraźnego poinformowania konsumenta o takim charakterze kosztu w ramach ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku informacyjnego. Niewskazanie w umowie sposobu wyliczenia wysokości danego kosztu nie pozwala na jego weryfikację ex post w kierunku ustalenia jego niezależnego od okresu trwania umowy charakteru.
Nie budzi również wątpliwości sposób wyliczenia należnej do zwrotu kwoty. Wysokość prowizji została w umowie określona kwotowo i z treści umowy nie wynika, by wysokość prowizji była zależna od wysokości kwoty pożyczki udostępnionej pożyczkobiorcy (jak wspomniano w umowie nie wskazano żadnych podstaw wyliczenia wysokości prowizji). Skoro kwota konkretnego kosztu kredytu, o którym mowa wart. 49 u.k.k., odnoszona jest do czasu trwania umowy, naturalnym i logicznym jest jej proporcjonalne zmniejszenie właśnie w odniesieniu do tego kryterium.
Sąd Okręgowy nie znalazł w świetle powyższego podstaw do przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego o treści sugerowanej w apelacji. TSUE jest wyłącznie uprawniony do dokonywania wiążącej wykładni przepisów unijnych, nie oznacza to jednak, że sądy krajowe nie dokonują takiej wykładni. Sąd krajowy ma każdorazowo obowiązek dokonać wykładni prawa krajowego poprzez jego konfrontację z treścią i duchem dyrektywy, którą to prawo krajowe implementuje. Takiej wykładni prawa krajowego w postaciart. 49 u.k.k.sądy polskie dokonywały przed wydaniem wyroku TSUE z dnia 11 września 2019 r. (w sprawie C-383/18) – wykładnia ta prowadziła do licznych rozbieżności w orzecznictwie krajowym, a stanowisko najpierw TSUE (w sprawie C-383/18), a następnie Sądu Najwyższego (w sprawie III CZP 45/19) pozwoliło tę wykładnię ujednolicić. Okoliczność, że wykładnia zaprezentowana przez TSUE w powołanym wyroku nie była znana w dacie zawarcia przedmiotowej umowy, nie może przemawiać za odmową zastosowania tejże wykładni do umów zawartych wcześniej, skoro źródłem praw konsumenta i skorelowanych z nimi obowiązków przedsiębiorcy jako kontrahenta konsumenta jest przepis prawa, a nie jego interpretacja, przepis ten zaś obowiązywał w dacie zawarcia umowy.
W tym stanie rzeczy należało oddalić apelację na podstawieart. 385 kpc.
Koszty procesu w instancji odwoławczej obciążały pozwanego na podstawieart. 98 § 1 kpc. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powoda została ustalona na podstawie§ 2 pkt 4w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Ryszard Małecki