Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 83/22
Data wyroku: 2023-02-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek, Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 321 § 1 k.p.c., art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorskich

Sygn. akt III Ca 83/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lutego 2023 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2023 r. wG.
sprawy z powództwa MiastaG.
przeciwkoJ. S.iB. S.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt I C 419/21
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
SSO Leszek Dąbek
Sygn. akt III Ca 83/ 22

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicachw wyroku z dnia 24 11 2021r. oddalił powództwo MiastaG.przeciwkoJ. S.iB. S.o zapłatę oraz orzekł o nieuiszczonych kosztach sądowych.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacjeart. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnegoorazart. 691 k.c.Ocenił, lokal mieszkalny przyul. (...)wG.wynajmowała do dnia swojej śmierci matka pozwanychR. S..B. S.wyprowadziła się z mieszkania w marcu 2010 r. do matki swojego partnera. Była wówczas w ciąży. Mieszkała u niej przez 5 lat. W dniu 16 09 2010 . oświadczyła na piśmie wobec powoda, że w lokalu przyulicy (...)wG.mieszka wspólnie z małoletnią siostrąJ. S.. Oświadczenie to złożyła na druku zarządcy nieruchomości jako najemca. Pozwana w dniu 3 11 2010 r. na złożony wniosek o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu uzyskała odpowiedź odmowną. Lokal mieszkalny został opróżniony i przejęty przez powoda 25 02 2013 r.. Żadna z pozwanych nie uiszczała czynszu za mieszkanie ani opłat eksploatacyjnych. Pozwane nie otrzymały od gminy wezwań do wydania lokalu. Zaległość za korzystanie z lokalu mieszkalnego przyulicy (...)wG.za okres od listopada 2010 r. do lutego 2013 r. wyniosła 6357,71 zł z tytułu należności głównej oraz 2484,28 zł z tytułu odsetek za zwłokę liczonych na dzień 31 01 2015 r. Następnie ocenił, że sporna między stronami była okoliczność bezumownego korzystania z przedmiotowego lokalu przez pozwane w okresie od 1 listopada 2010 roku do 28 lutego 2013 roku. Zgodnie zart. 6 k.c.to na powódce spoczywał ciężar wykazania faktu zajmowania lokalu bez tytułu prawnego przez pozwane we wskazanym okresie.B. S.w dniu 16 09 2010 r. oświadczyła na piśmie wobec powoda, że w lokalu przyulicy (...)wG.mieszka wspólnie zJ. S.. Podyktowane to było chęcią uzyskania upieki nad małoletnią siostrą oraz przyznania prawa do lokalu. W dniu 3 1 2010 r. na złożony wniosek o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu uzyskała odpowiedź odmowną. Fakt niezamieszkiwania przez pozwanąB. S.w całym spornym okresie oraz przezJ. S.w okresie od grudnia 2010 r. do końca spornego okresu wynikał z dokumentów złożonych przez powoda. W lipcu 2011r. zarządca nieruchomości w piśmie skierowanym do powoda podniósł kwestię przedłużającej się nieobecnościB. S..J. S.przebywała w mieszkaniu ul.ulicy (...)wG.do grudnia 2010 r. Do rozważenia pozostawało, czy w okresie listopad-grudzień 2010 r. pozwana ta zajmowała lokal bez tytułu prawnego. Powód twierdził, że obie pozwane zamieszkiwały przyulicy (...)wG.. W związku zart. 691 k.c.pozwane powinny wstąpić w stosunek najmu lokalu bezpośrednio po śmierci matki. Wstąpienie w stosunek najmu następuje z mocy prawa. MiastoG.nie wykazało, mimo spoczywającego na nim ciężaru dowodu, że korzystanie przez pozwaną z lokalu w okresie do grudnia 2010 roku odbywało się bez tytułu prawnego. Sąd przyjął, że nawet wobec braku nawiązania najmu na podstawieart. 691 k.c.,per facta concludentiapomiędzyJ. S.a powodem nawiązał się stosunek prawny regulujący prawo do korzystania z mieszkania. Tym samym podstawa prawna wskazana w pozwie niniejszej sprawy nie była właściwa. Stwierdził, że w świetle tego przepisu niedopuszczalne jest zasądzenie określonego świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów o bezumownym korzystaniu z nieruchomości,
gdy strony łączyła umowa. W konsekwencji roszczenie wobec pozwanejJ. S.za listopad i grudzień 2010 r. na podstawieart. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnegomusiało zostać oddalone.
O nieuiszczonych kosztach sądowych orzekł na mocy regulacji art. 113 u.k.s.c.
Powód MiastoG.zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz od pozwanych zwrotu kosztów procesu za obie instancje.
Zarzucał, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenie naruszono wskazane w apelacji przepisy prawa procesowego i materialnego w sposób w niej podany.
Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w Gliwicachdnia 09 11 2022r. zarządził rozpoznanie sprawy w postępowaniu procesowym uproszczonym.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powódki przyjmując,
że mają one źródło w regulacjiart. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(Dz.U. nr 71, poz. 733, z późniejszymi zmianami), ewentualnie w treści łączącego strony stosunku najmu spornego lokalu, lecz wadliwie rozpoznał sprawę.
Jakkolwiek bowiem w jej ramach powódka dochodzi od pozwanych zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie przez nie z przedmiotowego lokalu,
to w istocie obejmują one równowartość należnego czynszu za ten lokal oraz opłat eksploatacyjnych, które zobowiązany jest także uiszczać jego najemca.
Z tej przyczyny dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy drugorzędne znaczenie ma – jak przyjął Sąd Rejonowy – wskazana przez powódkę podstawa prawna dochodzonych należności, gdyż w obecnym stanie prawnym zgodnie z regulacjąart. 1562k.p.c.„Jeżeli w toku posiedzenia okaże się, że o żądaniu lub wniosku strony można rozstrzygnąć na innej podstawie prawnej, niż przez nią wskazana, uprzedza się o tym strony obecne na posiedzeniu”.
Wprowadzenie tej regulacji prawnej spowodowało, że w świetle przywołanej przez Sąd Rejonowy  regulacjiart. 321 § 1 k.p.c.nie budzi już żadnej wątpliwości,
iż przy rozpoznaniu sprawy sąd związany jest wyłącznie podstawą faktyczną
i nie wiąże go dokonana przez powoda jego kwalifikacja prawna.
W realiach sprawy oznacza to, że zgodnie z podstawą faktyczna powództwa należy także rozważyć, czy istnieje po stronie pozwanych obowiązek zapłaty dochodzonych należności w ramach ewentualnie łączącego strony stosunku najmu przedmiotowego lokalu.
Tego zaś Sąd pierwszej instancji zaniechał z uwagi na dokonaną wykładnię regulacjiart. 321 § 1 k.p.c.
Niezależnie od tego przy dokonaniu wykładni regulacji art. 18 ust. 1 i 2 przywołanej na wstępie ustawy z dnia 21 06 2001r umknęło jego uwadze, że prawodawca posłużył się w jej treści określeniem„osoby zajmujące lokal”,którego nie należy utożsamiać - jak de facto czyni to Sąd Rejonowy - z pojęciem„zamieszkiwania w lokalu”.
Niewątpliwie bowiem jest to pojęcie znacznie szersze i należy je utożsamiać
z„posiadaniem lokalu”(władania nim) i wyprowadzenie się ze spornego lokalu, czy też jego czasowe zajęcie i zdewastowanie przez osoby trzecie, samo w sobie nie przesądza jeszcze o tym, że pozwane utraciły, czy też same wyzbyły się jego posiadania.
Ocena tego zagadnienia wymaga szczegółowego wyjaśnienia okoliczności związanych z opuszczeniem przez pozwane przedmiotowego lokalu, czego nie uczyniono, stąd też apelacja jest uzasadniona.
Zgromadzone w sprawie dowody nie dają przy tym wystarczających podstaw
do zmiany zaskarżonego wyroku, a to w świetle regulacjiart. 50512§ 1 k.p.c.obligowało Sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Reasumując zaskarżony wyrok jest wadliwy i dlatego apelację powoda jako uzasadnioną uwzględniono, orzekając jak w sentencji w oparciu o regulacjęart. 505  
12
         § 1 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i podejmie czynności mające na celu ustalenia wskazanych okoliczności.
W tym celu zakreśli stronom stosowny termin do złożenia wniosków dowodowych, które następnie rozpozna, a dopuszczone dowody przeprowadzi.
Jeżeli wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego w dalszym ciągu nie pozwolą poczynić ustaleń faktycznych dotyczących wskazanych okoliczności, w celu ich ustalenia dopuści i przeprowadzi z urzędu dowód z uzupełniającego przesłuchania stron.
Orzekając w sprawie zadba o to, żeby podstawa faktyczna orzeczenia zawierała ustalenia dotyczące wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

SSO Leszek Dąbek