Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 712/23
Data wyroku: 2024-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Zasiłek chorobowy, Wypadek przy pracy

UZASADNIENIE
Decyzją z 30 października 2023 r., znak(...),(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłF. S.prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 17 sierpnia do 16 listopada 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że uznał zdarzenie, jakiemu uległ ubezpieczony w dniu 17 sierpnia 2023 r. za wypadek przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednak wobec niezastosowania przezF. S.przy pracach na wysokościach żadnych zabezpieczeń przed upadkiem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał takie zachowanie za rażące niedbalstwo i odmówił prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.
F. S.wniósł odwołanie od powyższej decyzji, przecząc temu, aby jego zachowanie nosiło znamiona rażącego niedbalstwa. Argumentował, że 17 sierpnia 2023 r. wykonywał czynności związane z oględzinami szczelności świetlika dachowego a nie zabezpieczeniem obiektu przed zawaleniem czy jego naprawą, zaś na dach, którego spadek wynosił nie więcej jak 5 stopni, dostał się za pomocą podnośnika. W trakcie dokonywania swoich czynności oparł się jedną ręką o świetlik nie wiedząc, że kołnierz świetlika był zmurszały i spadł na posadzkę betonową z wysokości ok. 5 m.
W odpowiedzi na odwołanie organ wniósł o jego oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i powielając dotychczasową argumentację.
Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:

F. S.prowadzi działalność gospodarczą podfirmą UsługiogólnobudowlaneF. S.”. Z tego tytułu podlega ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu chorobowemu.
Niesporne.
F. S.17 sierpnia 2023 r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej został poproszony o ocenę uszkodzenia dachu w budynku gospodarczym przyul. (...)wG.. Był to dach z blachy trapezowej z naświetlami z pleksy falistej. W trzech miejscach dachu były wstawione arkusze z pleksiglasu poprzez przykręcenie ich do łat dachu.  Dach miał pochylenie do 5 %.N.było wykonane z trzech arkuszy pleksiglasu o wymiarach 1 metr na 3 metry. Na dach ubezpieczony dostał się za pomocą podnośnika koszowego należącego do klienta.F. S.wszedł na dach i oparł się świetlik, który nagle pod ciężarem jego ciała skruszył się.F. S.spadł do wnętrza magazynu na betonową posadzkę z wysokości ok. 5 m na prawą stronę ciała.N., przez któreF. S.wpadł do magazynu znajdowało się w odległości około 4 metrów od krawędzi dachu. Na miejsce zdarzenia zostały wezwane służby medyczne i Policja.F. S.został przewieziony karetką do Szpitala wC., a następnie do(...)Wojewódzkiego Szpitala (...)wS., gdzie stwierdzono u niego: wielomiejscowe uszkodzenie miednicy, załamanie kolumny przedniej prawego stawu biodrowego, rozejście spojenia łonowego, nadwichnięcie ego stawu krzyżowo-biodrowego, złamanie wyrostków poprzecznych VL1 oraz(...).

Niesporne

, nadto dowód: karta wypadku nr 68/2023 r. – k. 13-13v. (także k. 8-8v. akt rentowych), wyjaśnienia poszkodowanego – k. 15-16v. (także k.9-10v. akt rentowych), dokumentacja medyczna – k. 6-12v., przesłuchanie ubezpieczonego – k. 30-31.
F. S.na skutek wypadku był niezdolny do pracy od 17 sierpnia do 16 listopada 2023 r.

Niesporne

, nadto dowód: wnioski o zasiłek chorobowy – k. 1-6 akt organu.
F. S.prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług ogólnobudowlanych, sporadycznie wykonuje naprawy konstrukcji i pokryć dachowych. Nie posiada szelek ani uprzęży. Poszycie dachowe, oprócz uszkodzonego elementu, któryF. S.poszedł oglądać, w ocenie ubezpieczonego pozostawało w dobrym stanie technicznym. Także jego kontrahent nie wskazywał na zły stan naświetli.

Dowód

: przesłuchanie ubezpieczonego – k. 30-31.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz.U.2022.2189 t.j.), dalej: „ustawa wypadkowa”, za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą: 1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych; 2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia; 3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.
Za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 3 ust. 3 pkt 8 ustawy).
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługuje zasiłek chorobowy – dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Zgodnie z art. 9 ust. 1 zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje w wysokości 100% podstawy wymiaru.
Art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej stanowi, iż świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków, o których mowa w art. 3, było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
W sprawie poza sporem pozostawało, że zdarzenie z 17 sierpnia 2023 roku było wypadkiem zaistniałym przy prowadzeniem działalności gospodarczej. Osią sporu było natomiast, czy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
Konstrukcja przywołanego przepisu art. 21 ust.1 ustawy wypadkowej jest taka, że jeżeli określone zdarzenie spełnia wszystkie warunki wypadku przy pracy (działalności gospodarczej) – a tak jest w rozpoznawanej sprawie, to osobie zainteresowanej przysługują świadczenia przewidziane w ustawie, chyba że organ rentowy udowodni naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia i to spowodowane w sposób określony w ustawie. Oznacza to, że organ jest obowiązany udowodnić umyślne lub rażące naruszenie przez ubezpieczonego określonych przepisów. Tym samym to nie ubezpieczony ma wykazywać, że żadnych przepisów nie naruszył. Sąd stoi na stanowisku, że takich okoliczności zdarzenia, jak opisane w art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej, organ nie wykazał.
Ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy określarozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy(Dz.U.2003.169.1650 t.j.). W myśl § 105-107 rozporządzenia, pracą na wysokości w rozumieniu rozporządzenia jest praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi. Do pracy na wysokości nie zalicza się pracy na powierzchni, niezależnie od wysokości, na jakiej się znajduje, jeżeli powierzchnia ta: 1) osłonięta jest ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5 m pełnymi ścianami lub ścianami z oknami oszklonymi; 2) wyposażona jest w inne stałe konstrukcje lub urządzenia chroniące pracownika przed upadkiem z wysokości. Na powierzchniach wzniesionych na wysokość powyżej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi, na których w związku z wykonywaną pracą mogą przebywać pracownicy, lub służących jako przejścia, powinny być zainstalowane balustrady składające się z poręczy ochronnych umieszczonych na wysokości co najmniej 1,1 m i krawężników o wysokości co najmniej 0,15 m. Pomiędzy poręczą i krawężnikiem powinna być umieszczona w połowie wysokości poprzeczka lub przestrzeń ta powinna być wypełniona w sposób uniemożliwiający wypadnięcie osób. Jeżeli ze względu na rodzaj i warunki wykonywania prac na wysokości zastosowanie balustrad, o których mowa w ust. 1, jest niemożliwe, należy stosować inne skuteczne środki ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości, odpowiednie do rodzaju i warunków wykonywania pracy. Prace na wysokości powinny być organizowane i wykonywane w sposób niezmuszający pracownika do wychylania się poza poręcz balustrady lub obrys urządzenia, na którym stoi.
Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych z dnia 6 lutego 2003 r. (Dz.U. Nr 47, poz. 401), do zabezpieczeń stanowisk pracy na wysokości, przed upadkiem z wysokości, należy stosować środki ochrony zbiorowej, w szczególności balustrady, siatki ochronne i siatki bezpieczeństwa. Stosowanie środków ochrony indywidualnej, w szczególności takich jak szelki bezpieczeństwa, jest dopuszczalne, gdy nie ma możliwości stosowania środków ochrony zbiorowej (§ 6 rozporządzenia). Osoba wykonująca roboty w pobliżu krawędzi dachu płaskiego lub dachu o nachyleniu do 20%, jest obowiązana posiadać odpowiednie zabezpieczenia przed upadkiem z wysokości, o których mowa powyżej. Osoba wykonująca roboty na dachu o nachyleniu powyżej 20%, jeżeli nie stosuje się rusztowań ochronnych, jest obowiązana stosować środki ochrony indywidualnej lub inne urządzenia ochronne (§ 7 rozporządzenia).
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę pochylił się nad wszelkimi argumentami zgłaszanymi przez strony w trakcie postępowania. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zważył jednak, że twierdzenia organu rentowego, w zakresie rażącego niedbalstwa w zachowaniu ubezpieczonego, są niezasadne. Nie budzi wątpliwości Sądu, że do wypadku doszło na skutek naruszenia przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, tym niemniej w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przypisać ubezpieczonemu ani umyślności, ani rażącego niedbalstwa.
Wyniki postępowania dowodowego przeprowadzonego wykazały, że istotnieF. S.nie posiadał szelek bezpieczeństwa ani nie zostały zamontowane na dachu odpowiednie balustrady. Jednak biorąc incydentalność podjętej przez niego czynności (wszak dokonywał on tylko oceny uszkodzenia, nie wykonywał prac na wysokości bez zabezpieczeń), a przede wszystkim fakt, że znajdował się on ponad 4 metry od krawędzi dachu, którego kąt nachylenia nie przekraczał 5 % żadną miarą nie sposób uznać, aby zachowanie ubezpieczonego nosiło znamiona rażącego naruszenia przepisów bezpieczeństwa. Taka okoliczność przez organ rentowy nie została udowodniona. Co więcej, ubezpieczony odwołując się do swojego doświadczenia zawodowego, wchodząc na dach ustalił jego stan techniczny jako dobry. Także jego kontrahent nie wskazywał na zły stan naświetli a jedynie na ich nieszczelność. Brak było zatem jakichkolwiek obiektywnych przesłanek, które mógłby wskazywać, że konstrukcja zapadnie się pod ciężarem ubezpieczonego i że w panujących warunkach ubezpieczony winien zastosować choćby szelki ochronne.
Konkludując, Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 21 ust. 1 tzw. ustawy wypadkowej, a ubezpieczony nie utracił prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił bądź jako bezsporny, bądź na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym w aktach organu rentowego, których prawdziwości ani rzetelności ich sporządzenia nie kwestionowała żadna ze stron. Za podstawę ustaleń faktycznych Sąd przyjął również dowód z przesłuchania ubezpieczonego.F. S.zeznawał spontanicznie i szczerze, jego słowa znajdowały potwierdzenie w zgromadzonej przez organ dokumentacji. Brak było podstaw, by odmówić wiary oświadczeniom składanym przez stronę. Sąd na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.pominął wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy uznając, że ustalenie stopnia winy ubezpieczonego nie wymaga wiadomości specjalnych. Ocena ta pozostaje oceną prawną i wymaga subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa, to zaś pozostaje w kompetencji Sądu, a nie biegłego sądowego.
Biorąc pod uwagę powyższe, w oparciu o przepisart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 30 października 2023 r. znak(...),(...)w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemuF. S.prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 17 sierpnia 2023 r. do 16 listopada 2023 r.

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3
(...)

(...)