Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 264/22
Data wyroku: 2023-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Tadeusz Kotuk
Słowa kluczowe: Przedawnienie
Podstawa prawna: art.125§1 k.c.

Sygn. akt I C 264/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2023 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:Przewodniczący: sędzia Tadeusz KotukProtokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. wG.sprawy z powództwaM. P.przeciwkoB. (...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wG.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

I
pozbawia wykonalności zaopatrzony w klauzulę wykonalności nakaz zapłaty Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 12 marca 2002 r. (sygn. akt I Nc 40331/01) częściowo, to jest w zakresie dotychczas niewyegzekwowanych odsetek od kwoty głównej za okres poprzedzający 6 września 2018 r.;

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

III
znosi pomiędzy stronami koszty procesu.

UZASADNIENIE
Stan faktyczny
W dniu 12 marca 2002 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (sprawa sygn. I Nc 40331/01 z powództwa(...) sp. z o.o.wW.przeciwkoM. P.). Nie wiadomo kiedy orzeczenie to się uprawomocniło (akta po upływie terminu przechowywania zostały przekazane na makulaturę), przy czym z pewnością najpóźniej w dniu opatrzenia go klauzulą wykonalności (2 październik 2003 r.).
Dowód: kopia nakazu, k. 24
Komornik sądowyJ. B.prowadził w kolejnych latach postępowania egzekucyjne na podstawie w/w tytułu wykonawczego, przy czym akta tych spraw uległy całkowitemu zniszczeniu w skutek pożaru jego kancelarii komorniczej. Informacje o tych postępowaniach są dostępne obecnie wyłącznie z urządzeń ewidencyjnych. Wynika z nich, że 31 grudnia 2008 r. umorzono egzekucję wobec stwierdzenia jej bezskuteczności (sygn. Km 6246/08), w dniu 31 grudnia 2012 r. umorzono kolejną egzekucję wobec stwierdzenia jej bezskuteczności (sygn. Km 154777/12), w dniu 18 grudnia 2018 r. umorzono egzekucjęna wniosek wierzyciela(sygn. akt Km 519928/14). Ta ostatnia egzekucja była częściowo skuteczna (wierzycielowi wypłacono łącznie 4.288,67 zł).
Dowód: informacja komornikaD. K., k. 40
Następca prawny wierzyciela (pozwany w sprawie) obecnie nie prowadzi egzekucji.
Okoliczność bezsporna
Ocena dowodów
Materiał dowodowy jest z pewnością niepełny, bo część źródłowej dokumentacji już nie istnieje. Sąd ani strony nie mają na to żadnego wpływu. Natomiast ten materiał, który znalazł się w aktach sprawy pozwolił na niewątpliwe ustalenia, które z niego jednoznacznie wynikają.
Kwalifikacja prawna
Podstawą powództwa był zarzut przedawnienia roszczenia po powstaniu tytułu wykonawczego. Zarzut ten jest niezasadny jak chodzi o należność główną, gdyż wszczynane w latach 2008 oraz 2012 r. postępowania egzekucyjne przerwały bieg przedawnienia w tym zakresie (dziesięcioletni – zgodnie zart. 125 k.c.w brzmieniu pierwotnym).
Postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 519928/14 nie wywołało takiego skutku, gdyż zostało umorzone na wniosek wierzyciela (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2018 r., I ACa 81/17).
Inaczej sprawa się ma co do odsetek zasądzonych na przyszłość, gdyż w tym przypadku termin przedawnienia pozostaje 3-letni (art. 125 § 1 zdanie drugie k.c.). Przedawnieniu uległy więc niewyegzekwowane dotychczas odsetki za okres 3 lata wstecz od daty złożenia pozwu w niniejszej sprawie, czy za okres poprzedzający 6 września 2018 r. (jak wskazano wyżej – przerwy w biegu przedawnienia nie wywołało postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 519928/14, choć należy uściślić, że ten braku skutku w postaci przerwy biegu przedawnienia na potrzeby niniejszego procesu ogranicza się tylko do sum odsetek dotychczas niewyegzekwowanych).
Mając powyższe orzeczono jak wpunkcie I. sentencji na mocyart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.w zw. zart. 125 § 1 zdanie drugie k.c.
W pozostałym zakresie powództwo oddalono na mocyart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.w zw. zart. 125 § 1 zdanie pierwsze k.c.–a contrario(punkt II. sentencji).
Koszty
Na mocyart. 100 k.p.c.zniesiono koszty stron wzajemnie (punkt III.), gdyż każda przegrała proces w porównywalnym zakresie. Kwestia roszczenia głównego jest przegraną powoda, zaś większość odsetek (przedawniona) – leży po stronie przegranej pozwanego. Należy też zwrócić uwagę, że profesjonalnie reprezentowany pozwany domagał się oddalenia powództwaw całości, mimo że nie negował przedawnienia znacznej części objętego tytułem wykonawczym roszczenia odsetkowego (por. k. 56). Takie zachowanie strony jest przejawem nadużycia uprawnień procesowych – wyrażanie maksymalistycznych stanowisk (tj. o oddalenie powództwa w całości) w sytuacji, w której są one w dużej mierze nieuzasadnione i strona ma tego pełną świadomość. Zniesienie kosztów w rozumieniuart. 100 k.p.c.nie jest zależne od tego, czy strony poniosły rzeczywiście określone koszty i czy ich matematyczna proporcja jest zbliżona, lecz od tego,czy w porównywalnym stopniu przegrały proces. Przyjęcie koncepcji, że zniesienie kosztów zart. 100 k.p.c.nie może być zastosowane dlatego, że jedna ze stron korzystała z profesjonalnego pełnomocnika (bo np. jest instytucją rynku finansowego), a druga nie miała takich możliwości, bo jest uboga i została zwolniona od kosztów sądowych (por. postanowienie, k. 34) byłoby naruszeniem równości stron procesu i raziłoby oczywistą niesprawiedliwością. Upowszechnienie takiej praktyki orzeczniczej skutkowałoby sytuacją, w której strony nie posiadające zasobów umożliwiających zaangażowanie profesjonalnego pełnomocnika mogłyby rezygnować z dochodzenia roszczeń przed sądami z obawy na ryzyko obciążenia ich kosztami profesjonalnie reprezentowanej instytucji finansowej nawet w przypadku, w którym stopień wygranej stron okazałby się zbliżony. Tego rodzaju obawa ma niewątpliwie wymiar „zaporowy” i jest analogiczna do wniosków ETPCz na tle wygórowanych opłat sądowych (por.K.p-ko Polsce, nr skargi(...), §§ 60-67;P.i(...)p-ko Polsce, nr skargi(...), §§ 65-66;W.i inni p-ko Rumunii, nr skargi(...), §40). Świadomość konieczności poniesienia wygórowanych kosztów procesu (czy to sądowych, czy strony przeciwnej) nie musi dotyczyć momentu inicjowania postępowania – równoznaczny skutek może wywołać świadomość wygórowanych kosztów w wyniku rozpoznania sprawy. Reasumując, Sąd zastosował w niniejszej sprawie prokonwencyjną wykładnięart. 100 k.p.c., uwzględniając prawidłowo treść art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. Dla przyjętej wykładni nie ma żadnego znaczenia treść art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, albowiem od właściwego zastosowaniaart. 100 k.p.c.zależy, kto i w jakim zakresie pokrywa koszty przeciwnika. Przepis art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ma jednie sens uściślający (eksplanacyjny), a nie ściśle normatywny.