Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 863/22
Data wyroku: 2023-03-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Karol Troć
Słowa kluczowe: Apelacja

Sygn. akt II Ka 863/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 marca 2023 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Karol Troć

Protokolant:

st. sekr. sądowy Agnieszka Walerczak

przy udziale Prokuratora Patrycji Klimiuk – Romaniuk
po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r.
sprawyM. R.
oskarżonego zart. 226 §1 kkw zw. zart. 64 §1 kk,art. 224 §2 kkw zw. zart. 64 §1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach
z dnia 13 października 2022 r. sygn. akt II K 721/21

I
wyrok utrzymuje w mocy;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. M.840 złotych (w tym 157,07 zł podatku VAT) za obronę oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III
zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że jego wydatki ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 863/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 13 października 2022 r. w sprawie II K 721/21

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

----

----------------------

--------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

---------

----------------------

--------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

------------------

-------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

------------------

-------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku - obraza przepisów postępowania, poprzez: naruszenie przepisuart. 4 k.p.k.iart. 7 kpkw zw. zart. 410 kpkpoprzez dowolną a nie swobodną, jednostronną i wybiórczą, nieuwzględniającą należycie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, ocenę materiału dowodowego polegającą na:
- bezkrytycznym uznaniu za wiarygodne zeznania pokrzywdzonegoR. O., które stoją w sprzeczności z zeznaniami czterech świadków oraz wyjaśnieniami oskarżonego, a także są wewnętrznie niespójne,
- bezpodstawnym uznaniu za niewiarygodne zeznania świadkówK. J.,A. K.,K. B.orazM. A.co do zdarzenia z dnia 12 grudnia 2019, w sytuacji gdy nie ma jakiejkolwiek podstawy do sądzenia jakoby byli zainteresowani wprowadzaniem w błąd organy ścigania, zwłaszcza w sytuacji świadomości odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań,
- bezpodstawnym uznaniu za niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonego, które są logiczne, spójne i konsekwentne oraz odnajdują swoje potwierdzenie z zeznaniach czterech niespokrewnionych i niezależnych świadków,
a w konsekwencji
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść a mianowicie uznaniu iż oskarżony znieważył słowami wulgarnymi funkcjonariusza SW kapralaR. O.stosując wobec niego groźbę bezprawną w celu zmuszenia do zaniechania pranej czynności służbowej, w sytuacji gdy w rzeczywistości oskarżony jednie zgłosił swoje zastrzeżenia do przeprowadzanej kontroli.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia nie wykazała, ażeby ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego została przeprowadzona przez Sąd I instancji wadliwie, jak wskazywał w środku odwoławczym obrońca oskarżonego. Przeciwnie, była ona prawidłowa i w sposób należyty uwzględniała dyrektywy płynące z treściart. 7 kpk.
Dokładna analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż Sąd Rejonowy słusznie obdarzył zeznaniaR. O.przymiotem wiarygodności w całości. Należy zauważyć, że znajdują one odbicie w nieosobowym materiale dowodowym sprawy, tj. notatce służbowej (k. 2), wniosku o wymierzenie kary dyscyplinarnej (k. 21-22), informacji z Zakładu Karnego (k. 16).Na ich wiarygodność zdają się wskazywać także wnioski końcowe opinii biegłych (k. 192-194v), a także dokumentacja z Zakładu Karnego (k. 22-24). Korelują one w pewnej części również z wyjaśnieniami oskarżonego, m.in. w zakresie w którym oskarżony wskazywał, że żaden z innych współwięźniów nie zabierał głosu podczas ich wprowadzania do celi przez pokrzywdzonego. Owszem dostrzega się pewne rozbieżności w zeznaniach omawianego świadka w zakresie słów jakie miał kierować wobec niego oskarżony, jednakże nie sposób stwierdzić, ażeby miały one wpływ na ogólną wymowę tego dowodu. Ów świadek przecież konsekwentnie i logicznie, a przez to całkowicie wiarygodnie opisywał tło sytuacyjne inkryminowanego zajścia. Nawet jeżeli przytoczył odmienne słowa, to jednak ich sens się nie zmienił, a on w dalszym ciągu podnosił, że obawiał się zrealizowania groźby po opuszczeniu przez oskarżonego Zakładu Karnego.Sąd Okręgowy uznał, że w tym miejscu warto przypomnieć przekaz z rozprawy w dniu 18 maja 2022 r. (k. 237v) „Bardziej prawdopodobne są słowa, które napisałem w notatce służbowej. Ja teraz bazuje na tym co pamiętam. Ja obawiałem się wypowiedzianych słów (…)”.R. O.składał zeznania na rozprawie w dniu 18 maja 2022 r. ok. 2,5 roku po zdarzeniu, będącym przedmiotem osądu w niniejszej sprawie. W związku z tym naturalnym było, że jego depozycje mogły ulec zmianie. Taka postawa pokrzywdzonego w ocenie Sądu Okręgowego nie dezawuowała wiarygodności jego zeznań. Należy jednak zauważyć, że podczas wspomnianej rozprawy odczytano mu złożone w nieodległym czasie po zdarzeniu, poprzednie zeznania, a on je potwierdził. Kontynuując,R. O.jest dla oskarżonego osobą obcą i miał z nim styczność wyłącznie z racji wykonywania pracy w Zakładzie Karnym. Nie istniał zatem żaden powód aby bezpodstawnie obarczał go winą, relacjonując odmiennie niż miało to miejsce w rzeczywistości. Wreszcie należy zważyć, że jeszcze w dniu zdarzenia, tj. 12.12.2019 r. pokrzywdzony sporządził notatkę służbową, jak również został skierowany wniosek o wymierzenie kary dyscyplinarnejM. R.. Z kolei fakt, że zeznania pokrzywdzonego nie znalazły potwierdzenia w zeznaniachK. J.,A. K.,K. B.,M. A.wcale nie jest dowodem na to, że do czynów przypisanych oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem nie doszło, bowiem w świetle wszystkich powyżej podniesionych okoliczności sprawy, decyzja Sądu Rejonowego o obdarzeniu w całości wiarą zeznańR. O.była prawidłową, a argumentacja obrony nie zdołała jej skutecznie podważyć.
Odnośnie zaś wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadków:K. J.,A. K.,K. B.,M. A.stanowisko Sądu meriti co do tych dowodów spotyka się z pełną aprobatą ze strony Sądu Okręgowego. Treść zeznań ww. świadków wskazuje na to, że nie chcieli oni ujawniać faktów dla oskarżonego niekorzystnych. Warto jednak zwrócić uwagę, że nie byli w swojej relacji zupełnie zgodni z oskarżonym, gdyż żaden z nich nie podnosił, aby oskarżony w trakcie kiedy przebywali oni z nim w jednej celi reagował słownie względem funkcjonariusza Służby Więziennej po dokonaniu kontroli, podczas gdy sam oskarżony wskazał w trakcie rozprawy w dniu 18 maja 2022 r., że po przeprowadzeniu kontroli w dniu 12 grudnia 2019 r. upomniał pokrzywdzonego co do jej przebiegu. Z informacji z Zakładu Karnego (k. 30) wynika, że w owym dniu wszyscy ww. świadkowie przebywali w celi nr 308 wspólnie z oskarżonym, a zatem ich twierdzenia o braku wiedzy o takiej sytuacji, zasadnie zostały uznane za niewiarygodne. Fakt, że nie są oni spokrewnieni z oskarżonym nie powoduje a priori, że ich zeznania należało obdarzyć wiarą. Sąd bowiem ma obowiązek oceniać zeznania świadka,mając na względzie depozycjeart. 7 kpk, w oparciu o całokształt okoliczności wynikających ze zgromadzonych dowodów, nigdy zaś żaden dowód nie może być oceniony w oderwaniu od innych (wyrok SA w Warszawie z 11.03.2015 r., II AKa 47/15, LEX nr 1658992, wyrok SA w Krakowie z 7.10.2020 r., II AKa 77/20, LEX nr 3344218). Jak ujawnia pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, Sąd przeprowadził ocenę zeznań omawianych świadków w odniesieniu do pozostałego materiału dowodowego sprawy, zwracając trafnie m.in. uwagę na specyfikę kultury więziennej, tj. wynikających z niej zależności pomiędzy osadzonymi, a Sąd Okręgowy nie dostrzega aby była ona błędną. Podobnie tut. Sąd nie dostrzega wad w ocenie depozycji oskarżonego. Jego relacja zaprzeczająca sprawstwu przypisanych mu czynów wobec sprzeczności z zeznaniami świadkaR. O., a także nieosobowym materiałem dowodowym sprawy, prawidłowo nie została uznana za wiarygodną. Brak jest także logiki w wyjaśnieniach oskarżonego odnośnie powodów, wobec którychR. O.miałby go bezpodstawnie oskarżać. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że przyjął on swoistą linię obronę, mającą na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej. Tu należy podnieść, że odmówienie wiary niektórym zeznaniom lub wyjaśnieniom złożonym przez świadków lub oskarżonych, a w rezultacie ich pominięcie jako podstawy dowodowej podczas dokonywanych ustaleń faktycznych, nie może być utożsamiane ani z brakiem oceny okoliczności, których tego rodzaju dowód dotyczy w kontekście finalnego rozstrzygnięcia, ani też nie jest wyrazem złamania zasady bezstronności sądu, bowiem odmowa przyznania waloru wiarygodności niektórym z przeprowadzonych dowodów, przy jednoczesnej aprobacie i uwzględnieniu innych dowodów, jest niczym więcej niż realizacją przysługującego sądowi orzekającemu uprawnienia w ramach czynienia ustaleń faktycznych, z pełnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów (wyrok SA w Warszawie z 17.09.2021 r., II AKa 292/20, LEX nr 3287759).
W związku z tym, że ocena dowodów, jaką zaprezentował obrońca w środku odwoławczym, nie uwzględniała całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności, a więc nie respektowała wymogu zart. 410 kpk, jako nieuprawniona, a więc i dowolna nie mogła uzyskać akceptacji Sądu Okręgowego.
W konsekwencji uznania dokonanej przez Sąd I instancji oceny dowodów za prawidłową, za równie właściwe należało uznać dokonane na jej podstawie ustalenia faktyczne, wobec czego zarzut apelacji w tym zakresie, będący jedynie konsekwencją zarzutu pierwotnego, dotyczącego wadliwego procedowania, nie mógł się ostać.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów
ewentualnie
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

niezasadność zarzutów powodowała niezasadność wniosków.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

cały wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 13 października 2022 r. w sprawie II K 721/21

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

zarzuty apelacji okazały się w całości bezzasadne, zaś Sąd Okręgowy nie dostrzegł, ażeby w sprawie zachodziły podstawy do zmiany wyroku na podstawie okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach zmiany

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

-----------------------------------------------------------------------------------

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

-----------------------------------------------------------------------------------

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

----------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6

Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

w sprawie oskarżony reprezentowany był przez obrońcę ustanowionego z urzędu, zatem Sąd Okręgowy na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.Prawo o adwokaturze(t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 z późn. zm.), a także § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz§ 4ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18 z późn. zm.), wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. aktSK 78/21 (Dz. U. poz. 2790) uwzględnił wniosek obrońcy i zasądził od Skarbu Państwa kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym.

III.

apelacja obrońcy okazała się bezzasadna, jednakże z uwagi na konieczność odbycia przez oskarżonego wymierzonej mu zaskarżonym wyrokiem kary pozbawienia wolności, Sąd Okręgowy uznał na podstawieart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpk, że względy słuszności przemawiają za tym aby zwolnić go od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

7

PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana