Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGa 232/21
Data wyroku: 2023-01-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Krężołek
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: art. 750 kc

Niniejszy dokument nie stanowi doręczenia w trybie art. 15 zzs9ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U.2021, poz. 1842)
Sygn. akt I AGa 232/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 stycznia 2023 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Grzegorz Krężołek

po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaS. C.
przeciwko Gminie(...)
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII GC 118/20

1
oddala apelację,

2
zasądza od powodaS. C.na rzecz strony pozwanej Gminy(...)kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt : I AGa 232/21

UZASADNIENIE
S. C.prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...)-Przedsiębiorstwo Usług (...)wniósł o zasądzenie od Gminy(...)kwoty 85 397,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 4 listopada 2019r. Domagał się także obciążenia strony przeciwnej kosztami procesu.
Uzasadniając żądanie wskazał , iż na podstawie wyników procedury przetargowej wszczętej przez gminę, w celu wyłonienia podmiotu z którym zostanie zwarta umowa na odbiór odpadów z jej terenu w 2019r strony taką umowę podpisały. Obejmowała ona odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów zmieszanych oraz zbieranych selektywnie ze wszystkich nieruchomości mieszkańców gminy. Zgodnie z SIWZ oraz złożoną a przez niego ofertą, , którym odpowiadała umowa stron w zakresie obowiązków powoda, niesegregowane śmieci, jak i odpady zbierane selektywnie: papier, metal, tworzywa sztuczne szkło, opakowania wielomateriałowe oraz odpady biodegradowalne miały być zbierane raz w miesiącu.
Na jednostkową prośbę wójta gminy ,złożoną w czasie trwania umowy, powód zgodził się odebrać także odpady wielkogabarytowe , przy czym w ilości nie większej aniżeli trzy sztuki z każdej nieruchomości. W ten sposób chciał dać wyraz dobrej woli, w ramach właściwej współpracy z drugą stroną .
W dniu 30 Września 2019r kiedy przystąpił do ich odbioru, okazało się że takich odpadów jest znacznie więcej. W tej sytuacji uzgodnił z przedstawicielką strony pozwanej , że będzie kontynuował odbiór ale za dodatkowym wynagrodzeniem w wysokości 800 zł od 1 Mg takich odpadów. Uzgodnienie to , także w zakresie stawki wynagrodzenia zostało potwierdzone informacją elektroniczną , pochodzącą od pracownika gminyI. J..
Ono było podstawa do wystawienia faktury obejmującej należne powodowi wynagrodzenia za rzeczywiście wykonaną wówczas usługę , której zapłaty strona przeciwna odmówiła. Dlatego sumy tejS. C.dochodzi w pozwie.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz przyznania na swoją rzecz kosztów postępowania.
W swoim stanowisku procesowym argumentowała , iż w wynagrodzenie ustalone w umowie stron, należne powodowi , miało charakter ryczałtowy.
S. C.na jej podstawie był był obowiązany także do odbioru odpadów wielkogabarytowych, a postanowienie to nie było zmieniane , w szczególności w formie pisemnej , która była zastrzeżona dla takich zmian pod rygorem nieważności.
Nie zaszła także żadna zmiana okoliczności, która po myśliart. 144 ustawy o zamówieniach publicznych, uzasadniać by mogła skorygowanie zakresu świadczeń , które wykonawca na siebie przyjął.
Zdaniem gminy wykluczone jest aby dochodzona przez powoda należność obciążała ją w oparciu o ustną umowę na którą się powołuje , skoro zawarcie nowej – kolejnej - obejmującej zlecenie wykonania takiego świadczenia , potencjalnie także przezS. C.,możliwe tylko po przeprowadzeniu następnej procedury przetargowej. Co więcej jej zawarcie wymagałoby , pod rygorem nieważności, kontrasygnaty skarbnika gminy , która nie mogła być udzielona w warunkach ustnej formy czynności prawnej.
Pozwany przeczył zasadności tych argumentów, w sposób szczególny akceptując to , że umowa podpisana przez strony w dniu 14 stycznia 2019r została zawarta w wyniku drugiego w kolejności przetargu na odbiór i wywóz odpadów z terenu miny , w sytuacji gdy pierwszy dla braku oferentów , organizator - pozwana - unieważnił. W ramach powtórzonej procedury, świadczenie przyszłego wykonawcy, według SIWZ, nie obejmowało odbioru odpadów wielkogabarytowych.
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2021r Sąd Okręgowy w Kielcach :
- oddalił powództwo [ pkt I ],
- zasądził odS. C.na rzecz Gminy(...)kwotę 7 200 zł, tytułem kosztów procesu[ pkt II ] oraz
- nakazał pobrać odS. C.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 179,85 zł, tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. [pkt III sentencji orzeczenia ].
Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :
W listopadzie 2018r. Gmina(...)zorganizowała przetarg na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z jej terenu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2019r. Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia przewidywała, że wykonawca raz w miesiącu będzie odbierał i zagospodarowywał odpady zmieszane, odpady zbierane w sposób selektywny: papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło, opakowania wielomateriałowe oraz odpady podlegające biodegradacji.
Ponadto jeden raz w trakcie obowiązywania umowy – odbierze zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny , meble i odpady wielkogabarytowe oraz zużyte opony .
Ponieważ cena najkorzystniejszej oferty, którą złożyłS. C., na kwotę 719 992,80 zł przekraczała sumę , którą zamawiająca przeznaczyła na sfinansowanie zamówienia -336 960 zł-postępowanie przetargowe zostało przez organizatora unieważnione.
Drugi przetarg ogłoszono w oparciu o SIWZ z grudnia 2018r., która przewidywała odbiór i zagospodarowanie zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zbieranych w sposób selektywny raz w miesiącu. W projekcie umowy stanowiącym składnik Specyfikacji ponownie zawarto postanowienie przewidujące także obowiązek odbioru przez wykonawcę odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon i sprzętu elektrycznego i elektronicznego.S. C.złożył ofertę przekraczającą kwotę 800 000 zł.
W wyniku wyboru oferty powoda, w dniu 14 stycznia 2019 r. strony zawarły umowę na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu Gminy(...)w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2019r.
W jej § 1 ust. 3 wskazano, że zamawiający zleca, a wykonawca przyjmuje do wykonania prace polegające na odbieraniu opadów komunalnych z nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy (nieruchomości zamieszkałe stale i czasowo), w tym: odbieraniu odpadów komunalnych niesegregowanych (zmieszanych) w tym odpadów remontowo-budowlanych, odbieraniu odpadów segregowanych, odpadów ulegających biodegradacji, a także odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, zużytego sprzętu elektryczno-elektronicznego – jeden raz w trakcie obowiązywania umowy z terenów nieruchomości.
Za wykonanie przedmiotu zamówienia umowa przewidywała, niepodlegające w trakcie trwania umowy zmianie, kwartalne wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 195 000 zł netto (§5 ust. 1 i 2 ).
Zmiany umowy wymagały formy pisemnej – aneksu podpisanego przez obie strony pod rygorem nieważności o ile nie będzie to sprzeczne zprawem zamówień publicznych(§10 ust. 2).
Powód przyznał, że nie zapoznał się z treścią całej umowy oprócz postanowień o karach umownych.
Z dalszej części ustaleń wynika , iż w maju albo czerwcu 2019rS. C.przedstawił obowiązujący w drugim półroczu tego roku harmonogram odbioru odpadów, w którym, na jego polecenie, pracownikS. P.ujął odbiór odpadów wielkogabarytowych w dniu 30 września 2019r, nie czyniąc w tym dokumencie żadnej adnotacji dotyczącej ewentualnych ograniczeń ilościowych w zakresie odbioru takich odpadów.
Gdy pracownicy powoda przystąpili we wskazanym dniu do ich odbierania okazało się, że jest ich bardzo duża ilość. Dlatego zaczęli zabierać tylko niektóre spośród wystawionych przez mieszkańców. Spowodowało to interwencje zainteresowanych w urzędzie gminy, kierowane do doI. J., inspektora ds. ochrony środowiska, odpowiedzialnej m. in. za odbiór i zagospodarowanie odpadów. Interweniował w tej sprawie także radnyK. B..
W rozmowie telefonicznej ze wskazaną inspektor , pracownik powodaA. B.powiedziała że odbiór takich odpadów może nastąpić , bez dodatkowego wynagrodzenia pod warunkiem, że będą to maksymalnie trzy sztuki z jednej posesji. Jeżeli odbiór miałby dotyczyć wszystkich - bez ograniczeń ilościowych -nastąpi to za wynagrodzeniem określonym w osobno wystawionej przez powoda fakturze.
Na te warunkiI. J.przystała, w przesłanej e- mailem odpowiedzi , prosząc o zabranie wszystkich odpadów i wystawienie dodatkowej faktury. PracownicaS. C.odpowiedziała , iż powód przyjmuje zlecenie i wycenia je na 800 zł za 1 Mg odebranych odpadów. InspektorJ.na tę informację nie udzieliła odpowiedzi . Kierowcy przedsiębiorstwa powoda powrócili do czynności odbioru odpadów wielkogabarytowych zabierając z posesji wszystkie jakie zostały przez mieszkańców wystawione. Tego samego dnia powód wystawił fakturę obciążając minę kwotą 85 397,76 zł. Dokument został zwrócony przez stronę pozwaną wystawcy bez zapłaty.
Ocenę prawną roszczeniaS. C.Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które można podsumować w następujący sposób :
a/ z niekwestionowanych wzajemnie przez strony sporu faktów wynika , że w dniu 30 września 2019 r powód odebrał w celu zagospodarowania z posesji należących do(...)odpady wielkogabarytowe.
Dochodzone w pozwie dodatkowe wynagrodzenie za realizowanie tego odbioru nie jest powodowi , wbrew jego odmiennemu stanowisku , od strony pozwanej należne.
Łącząca strony umowa z dnia 14 stycznia 2019r., która w §1 ust. 3 przewidywała, że wynagrodzenie wykonawca ma charakter ryczałtowy i wynosi 195 000 zł netto na kwartał. Obejmowała również odbiór i zagospodarowanie takich odpadów. Umowa ta zawarta w trybiePrawa zamówień publicznychbyła ważna i nigdy nie została zmieniona. Co więcej została wykonana i pomiędzy stronami finansowo rozliczona,
b/ niezasadny jest zarzutS. C., który twierdził , że założenia wynikające z materiałów postępowania przetargowego nie przewidywały aby przyszła umowa ze zwycięzcą przetargu obejmowała odbiór i zagospodarowanie tego typu odpadów. Stanowisko to nie jest , w świetle poczynionych ustaleń faktycznych , trafne.
SIWZ w charakterystyce przedmiotu zamówienia w części ustalającej częstotliwość odbiorów określonych rodzajów odpadów, w przeciwieństwie do pierwszego przetargu, rzeczywiście nie wskazywała ich odbioru co jednak nie oznacza, że wolą strony pozwanej było wyeliminowanie tego rodzaju usługi z zamówienia.
Projekt umowy, który stanowił integralną część dokumentacji przetargowej w §1 ust. 3 taki obowiązek po stronie potencjalnego wykonawcy przewidywał. Sama umowa , którą strony podpisały także zaliczył go do zakresu świadczeniaS. C..
W realizacji tego obowiązku powód opracował harmonogram odbioru odpadów, w którym przewidział , iż w dniu 30 września 2019r. będzie miał miejsce odbiór odpadów wielkogabarytowych,
c/ podnoszony przez powoda zarzut jest chybiony także dlatego , że w czasie trwania procedury przetargowej nie zwrócił zamawiającej uwagi eksponowaną w procesie rozbieżności ani nie skorzystał z możliwości zadawania pytań organizatorowi przetargu, w celu jej wyjaśnienia,
Zgodnie zart. 140 ust. 1obowiązującej w tym czasieustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych( Dz. U. 2018.1986 j.t. ) zakres świadczenia wykonawcy wynikający z umowy jest tożsamy z jego zobowiązaniem zawartym w ofercie. Umowa podlegała unieważnieniu w części wykraczającej poza określenie przedmiotu zamówienia zawartego w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w przewidzianej ustawą procedurze.
S. C.nie podjął jednak w tym celu żadnych kroków , co oznacza, że umowa w postaci podpisanej przez strony pozostawała ważna i powód ją akceptował,
d/ powód nie wykazał w postępowaniu , że wójt strony pozwanej,I. M., działając jej imieniem zleciła mu wykonywanie dodatkowe świadczenia jakim w jego ocenie był odbiór i zagospodarowanie odpadów dniu 30 września 2019r.
Powód oparł powództwo na twierdzeniu, że zobowiązał się wobec wójta do nieopłatnego odebrania trzech sztuk takich odpadów z każdej posesji, a gdy okazało się, że odpadów tych jest znacznie więcej, uzyskał od pozwanej osobne zlecenie na odbiór wszystkich, a przy tym strona pozwana zaaprobowała cenę tej dodatkowej usługi.
Zdaniem Sądu I instancji twierdzenie to nie jest uzasadnione w sytuacji gdy korespondencja na ten temat była prowadzona przez pracownika powoda z inspektoremI. J., która nie mogła skutecznie zobowiązać się w ten sposób ze skutkiem dla strony pozwanej.
Uzyskana w ten sposób akceptacja zapłaty faktury za usługę z dnia 30 września 2019r. , nie odpowiada wymogowi jaki przewidywała umowa z dnia 14 stycznia 2019r., uzależniająca możliwość jej zmiany od zawarcia pisemnego aneksu podpisanego przez obie strony, pod rygorem nieważności i tylko w wypadkach przewidzianych przezPrawo zamówień publicznych,
e/ inspektorJ.ta nie mogła zaciągnąć takiego zobowiązania także dlatego , iż zgodnie z art. 46 ust.1ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2018.994 j.t. ) oświadczenie woli w imieniu gminy, w zakresie zarządu mieniem, składa jednoosobowo wójt albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta osobą. Ponadto w myśl ust. 3 jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu) lub osoby przez niego upoważnionej. Wymienione ustawowe warunki nie z zostały spełnione,
f/ zobowiązanie do zapłaty świadczenia dochodzonego pozwem po stronie pozwanej nie mogło powstać również z tego powodu , że gmina nie mogła w sposób prawnie wiążący, udzielić zlecenia na odbiór i zagospodarowanie odpadów wielkogabarytowych ustnie albo w formie elektronicznej.
Odwołując się do treści art. 6c ust. 1 i 6 d. ust. 1 ustawy z dnia z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2018.1454 j.t.) ,Sąd I instancji wskazał, iż ustawodawca ograniczył swobodę gminy w zakresie wyboru sposobu i formy realizacji zadania odbioru odpadów komunalnych , poprzez nałożenie na nie obowiązku zorganizowania przetargu i to również wówczas, gdy zadania te miałaby wykonywać spółka utworzona przez gminę.
Jedynie wtedy, gdy chodzi o samo zagospodarowanie odpadów może ona zlecić tę czynność własnej spółce bez przetargu.
Wobec tego ewentualne ustne zlecenie odbioru i zagospodarowania odpadów wielkogabarytowych na które powoływał się powód, jako podstawę obowiązku strony pozwanej do zapłaty dochodzonego pozwem wynagrodzenia , byłoby nieważne na podstawieart. 58 § 1 k.c.jako niezgodne zart. 6cwskazanej ustawy,
g/ w konkluzji swojego stanowiska prawnego, Sąd Okręgowy ocenił , że świadczenie , któreS. C.spełnił w dniu 30 września 2019r nie było objęte uprzednim, dodatkowym zleceniem strony pozwanej, wynikającym w odrębnej umowy , a zostało wynagrodzone powodowi w ramach umowy podpisanej przez strony w dniu 14 stycznia 2019r , przewidującej ryczałtowo oznaczoną jego sumę.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była normaart. 98 kpci zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 kpc.
Wynik postępowania zdecydował również o tym , iż powód , na podstawie art. 113 u.k.s.c. , został obciążony brakującą częścią kosztów sądowych [wydatków odpowiadających kwotom wypłaconym ze środków budżetowych świadkom kompensującym ich wydatki związane ze stawiennictwem przed Sądem orzekającym ].
W apelacji od tego orzeczenia , kwestionując je w całości , powód domagał się wydania przez Sąd Odwoławczy rozstrzygnięcia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie uwzględnione, a strona przeciwna obciążona na rzecz powoda kosztami procesu i postępowania apelacyjnego .
Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :
- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści wyroku istotne znaczenie , a toart. 233 §1 kpc, wobec braku wszechstronności oceny zgromadzonych dowodów. Skarżący upatrywał jej w przyjęciu przez Sąd I instancji , że koszt odbioru i zagospodarowania odpadów wielkogabarytowych powód musiał przewidywać w składanej w drugim przetargu ofercie, skoro obejmowała ona wyższą niż uprzednio , w pierwszym unieważnionym , kwotę wynagrodzenia dla wykonawcy.
Zdaniem skarżącego w ten sposób oceniając jego [ drugą - uwaga redakcyjna SA ] ofertę, Sąd I instancji nie uwzględnił treści całości oferty, koncentrując się tylko na wskazanej w niej cenie za zrealizowanie przedmiotu zamówienia.
Podnoszonej wady apelujący upatrywał także w braku oceny informacji e- mailowej wystosowanej przezI. J.w dniu 30 września 2019r do pracownika powoda z potwierdzeniem przyjęcia warunków na jakich miał się odbywać odbiór tych odpadów, bez ograniczeń ilościowych. ZdaniemS. C.poprawna ocena tej informacji powinna prowadzić do wniosku , iż gmina zaaprobowała warunki realizacji tej usługi , które określił powód.
Wada ta miała również polegać na nie wyciągnięciu przez Sąd niższej instancji wniosków ze sprzeczności pomiędzy treścią §1 ust. 3 umowy z 14 stycznia 2019r , a rozdziałem III Ust. 5 SIWZ , zawierającym opis przedmiotu zamówienia . Z tego ostatniego wynika , że sporny odbiór na podstawie kontraktowej nie obciążał powoda,
- sprzeczności istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Tej nieprawidłowości apelujący upatrywał w ustaleniu przez Sąd Okręgowy , iż wolą strony pozwanej było to aby wskazany już wielokrotnie obowiązek, obciążał wykonawcę umowy mimo, iż co innego wynika z powołanej wyżej części Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia,
- naruszenia prawa materialnego poprzez:
a/ nieprawidłowe zastosowanieart. 65 §2 kc, w następstwie którego Sąd I instancji uznał, że w oparciu o §1 ust. 3 umowy stron, powód w ramach wynagrodzenia ustalonego w niej jako ryczałtowe, miał obowiązek wykonać odbiór i zagospodarować takie odpady. Tymczasem jego oferta przetargowa w ogóle nie obejmowała realizacji takiego świadczenia, skoro nie ujmowała go Specyfikacja opisująca przedmiot zamówienia,
b/art. 405 kcpoprzez jego niezastosowanie i nie uznanie , że warunkach wykonania odbioru odpadów , powodowi należne jest za to wynagrodzenie a jego brak prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej gminy kosztem skarżącego.
Odpowiadając na apelację gmina(...)domagała się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążeniaS. C.kosztami postępowania apelacyjnego.
Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny rozważył :
Środek odwoławczy powoda nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.
Nie można podzielić żadnego z zarzutów na których została oparta jego konstrukcja.
Rozpoczynając ich ocenę od zarzutów procesowych , wskazać należy na wstępie , i zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.
Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.
Odnosząc tę regułę do zarzutu naruszenia normyart. 233 §1 kpcpoprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, trzeba również pamiętać, iż skuteczne postawienie tego zarzutu wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.
W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.
Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia , polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.
/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/
Zważywszy na to, w czymS. C.upatruje podnoszonego błędu Sądu w zakresie oceny ,a w szczególności jak tę nieprawidłowość motywuje, należy uznać , że jego stanowisko , wykluczające podzielenie weryfikowanego zarzutu , sprowadza się do przeciwstawienia ocenie dowodów przeprowadzonych przez Sąd i wynikających z niej ustaleń , własnej wersji faktów , które apelujący uznaje za poprawne i odpowiadające rzeczywistości.
Już tylko z tych powodów zarzut podlega odparciu.
Jedynie dla porządku należy dodać ,iż wbrew stanowisku skarżącego, uzasadnionym było przyjęcie przez Sąd I instancji , iż określenie w ofercie powoda , składanej w ramach drugiego [ kolejnego ] przetargu na odbiór i wywóz odpadów w 2019r., wyższej sumy wynagrodzenia w porównaniu z tym o jakim stanowiła jego oferta sformułowana na potrzeby udziału w poprzednim - unieważnionym przez gminę, było jednym z elementów faktycznych wniosku Sądu zgodnie z którym zakres świadczenia umownego , które przyjął na siebie powód na podstawie czynności prawnej z dnia 14 stycznia 2019r był szerszy niż poprzednio , w tym obejmował także odbiór i zagospodarowanie odpadów wielkogabarytowych . Jak należy podkreślić była to tylko jedna z kilku niezależnych od siebie ale nawzajem uzupełniających się przesłanek faktycznych , które rozważane wspólnie , uzasadniły , podważane w ramach zarzutu ustalenie Sądu I instancji, co do zakresu obowiązku świadczenia umownego po stronie powoda.
Trzeba wskazać , że tak eksponując postanowienia SIWZ określające przedmiot zamówienia,S. C.zapełnienie pomija okoliczność , że jednym z elementów materiałów przetargowych / w drugim przetargu / był projekt umowy z potencjalnym wykonawcą Wynikało z niego wprost , że przedmiotem świadczenia przyszłego kontrahenta gminy(...)będzie także odbiór odpadów wielkogabarytowych / por. k. 86 akt/.
Ponadto taki obowiązek po stronieS. C.wirnika wprost z §1 ust 3 umowy , którą strony podpisały w dniu 14 stycznia 2019r. Przez cały okres trwania procedury przetargowej, rzeczywiście istniejąca rozbieżność pomiędzy postanowieniami rozdziału III SIWZ poświęconego opisowi przedmiotu zamówienia , a stanowiącym także element materiałów przetargowych projektem umowy, nie była przedmiotem zainteresowania powoda , chociaż miał on możliwość a także powinien był rozbieżność tę wyjaśnić u organizatora przetargu , mając do tego ustawowe instrumenty na które trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji.
Nawet już po podpisaniu umowy , której , jak sam przyznał, dokładnie nie czytał , powinien był dostrzec tę tak eksponowaną obecnie niezgodność, ewentualnie sięgając po uprawnie wynikające z ust. 3 art. 144 ówcześnie obowiązującejustawy Prawo zamówień publicznych[ jedn. tekst DzU z 2018 poz. 1986] , pozwalające na unieważnienie umowy zawartej z organizatorem przetargu w części obejmującej świadczenie wykonawcy, wykraczające poza zakres objęty opisem przedmiotu zamówienia. Nie skorzystał z niego , stąd brak jest podstaw do uznania , że nie przyjął w sposób ważny na siebie tego spornego obowiązku.
Zaniechanie to usprawiedliwia zatem konkluzję ,iż tym samym zaaprobował stan w którym przyjął na sobie obowiązki szersze niż te , które wynikają z porównania opisu przedmiotu zamówienia oraz przedmiotu świadczenia wykonawcy w umowie z dnia 14 stycznia 2019r.
Że tak właśnie było świadczy także to , w jaki sposóbS. C.wykonywał obowiązki umowne w trakcie jej obowiązywania.
W szczególności w opracowanym przez siebie harmonogramie odbioru odpadów w drugim półroczu 2019r , który przesłał do gminy w dniu 31 maja 2019r ujął także odbiór odpadów wielkogabarytowych , określając datę jego przeprowadzenia na 30 września 2019r. Przy tym nie wynikało z treści tego dokumentu aby odbiór ten został ilościowo ograniczony do trzech sztuk z każdej nieruchomości / por. k. 61 i 62 akt /.
Twierdzenie faktyczne powoda o tym , że takie ograniczenie ilościowe zostało uzgodnione z zamawiającą reprezentowaną przez wójtaI. M.nie zostało dowiedzione , a przesłuchana w charakterze strony wójt , zaprzeczyła takiemu porozumieniu , podając inną - finansową- przyczynę nie zrealizowania przezS. C.obowiązku odbiorów tych odpadów zgodnie z umową stron / por. k. 182 akt/.
Nie można również nie uwzględniać , w ramach oceny weryfikowanego zarzutu, iż jak wynika z zeznań powoda , odbierał i wywoził odpady z terenu gminy(...)od 2013r na podstawie umów zawieranych corocznie i zawsze odbiór takich odpadów był objęty jego obowiązkami kontraktowymi / por. k. 181 v akt./. Potwierdziła to także w swoim zeznaniu zajmująca się odbiorem i zagospodarowaniem odpadów w gminie inspektorI. J./ por. k. 142 akt/.
Nie ma racji skarżący , gdy potwierdzenia słuszności omawianego zarzutu upatruje w przyjęciu przez Sąd Okręgowi ,żeI. J.nie miała kompetencji do tego aby skutecznie zaciągnąć , imieniem gminy, zobowiązanie z którego wywodzi on swoje roszczenie.
Fakt braku takiego uprawnienia przyznała wprost sama , przesłuchana w charakterze świadka,I. J./ por. k.142 akt / tłumacząc , iż do podjęcia korespondencji elektronicznej z pracownicą przedsiębiorstwa powoda,A. B.w dniu 30 września 2019r , zmusiła ją sytuacja ; niezadowolenie mieszkańców , którzy interweniowali w urzędzie w związku ze sposobem w jakim następuje odbiór odpadów oraz interwencja radnegoK. B.w tej samej sprawie.
Na brak w tym zakresie kompetencji tego pracownika, wskazywała także w swoim zeznaniu wójtI. M..
Nie można również w sposób usprawiedliwiony upatrywać realizacji tego zarzutu w podnoszonej przez apelującego niezgodności pomiędzy treścią umowy zawartej przez strony a opisem przedmiotu zamówienia wskazanym w SIWZ z powodów które zostały już wskazane wyżej.
Niezasadny jest zarzut sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Zważywszy na to w czym apelujący upatruje jego realizacji , wystarcza aby - odpierając go wskazać , że ustalone w sprawie okoliczności , a nawet tylko ta ich część, , która nie jest przez apelanta kwestionowana, wystarcza dla potwierdzenia tego, iż zamiarem zamawiającej strony pozwanej było aby zakres obowiązków umownych powoda w umowie z dnia 14 stycznia 2019r obejmował także odbiór i zagospodarowanie odpadów wielkogabarytowych.
Świadczy o tym nie tylko to, w jaki sposób obowiązek ten po stronieS. C.był kształtowany w umowach na wywóz odpadów z terenu gminy w latach poprzednich - co najmniej od 2013r - ale także sposób w jaki strony wykonywały aż do dnia 30 września 2019r sporną umowę.
Potwierdzał ,że zakres obowiązków umownych powoda nie stanowił do tej daty przedmiotu jakiejkolwiek kontrowersji pomiędzy nimi mimo , że rzeczywiście istniała niezgodność pomiędzy nim, a opisem przedmiotu zamówienia w rozdziale III SIWZ,w zakresie , który jest podstawą sporu stron.
Uznanie , iż zadem z zarzutów procesowych oraz dotyczących ustaleń, nie jest uzasadniony ma to następstwo, iż ustalenia stanowiące podstawę faktyczną ocenianego instancyjnie orzeczenia , jako poprawne i kompletne dla oceny roszczenia powoda , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.
W odwołaniu się do tych ustaleń, Sąd Odwoławczy uznaje , że stosując w ramach tej oceny prawo materialne , Sąd Okręgowy nie popełnił błędów w szczególności tych , które zarzuca apelujący.
Nietrafny jest zarzut naruszeniaart. 65 §2 kc
Wykładni podlega każde oświadczenie woli, nawet takie które prima facie wydaje się jasne. Reguła ta odnosi się zatem także do oświadczenia powoda, zawartego w umowie z dnia 14 stycznia 2019r. w jej §1 ust 3 , którym opisany jest zakres jego obowiązków w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów i ich rodzajów, tym bardziej , że skarżący uznaje ,iż jest ono niejednoznaczne w świetle okoliczności sprawy, w tym rozbieżności pomiędzy tym postanowieniem, a opisem przedmiotu zamówienia w SIWZ i ofertą opracowaną przez powoda na jego podstawie .
Trzeba pamiętać , że proces wykładni oświadczenia woli musi mieć swoją granicę , którą jest usunięcie wątpliwości interpretacyjnych , po zastosowaniu kolejnych reguł , na których wykładnia, zgodnie ze wskazaną normą kodeksową być oparta.
Wart. 65 kcprzyjęta jest kombinowana metoda wykładni , przy czym zasadnicze znaczenie ma przy jej stosowaniu element obiektywny z uwagi na konieczność zapewnienia ochrony zaufania adresata oświadczenia.
Odbiorca oświadczenia woli może skutecznie powołać się na własane rozumienie jego treści / sensu / wtedy, gdy typowy adresat, znajdujący się w podobnej sytuacji, dysponujący takim samym zakresem wiedzy o oświadczeniu i okolicznościach jego złożenia, zrozumiałby tak samo jego znaczenie.
Decyduje zatem normatywny i zindywidualizowany punkt widzenia odbiorcy, który z należytą starannością wymaganą w obrocie , dokonuje interpretacji oświadczenia drugiej strony.
W powołaniu się na te generalne założenia , uzasadnionym, w świetle ustalonych faktów, jest wniosek zgodnie z którym oświadczenie wykonawcy zawarte w umowie stron , dotyczące zakresu jego obowiązku świadczenia pozbawiane było niejasności , a jego adresat- zamawiająca gmina - w sposób usprawiedliwiony okolicznościami w których było ono składane - mogła postanowienie §1 ust. 3 rozumieć jako podstawę do przyjęcia , że w granicach świadczeniaS. C.jest także odbiór i wywóz odpadów wielkogabarytowych.
Niezbędnym jest także w tym kontekście przypomnienie , że do czasu pojawienia się sporu pomiędzy stronami na tle zapłaty faktury wystawionej przez powoda, obejmującej dodatkowe wynagrodzenie za wykonanie odbioru tych odpadów w dniu 30 września 2019 także wykonawca nie podnosił wobec adresatki oświadczenia woli żadnych wątpliwości co do jego treści, także co do tego przyjętego na siebie obowiązku
Niezasadny jest również zarzut naruszeniaart. 405 kc.
Argumenty , które powód powołał dla jego uzasadnienia nie są przekonujące.
Podnosząca jeS. C.nie bierze pod rozwagę tego w jaki sposób - będąc profesjonalnie przez cały okres trwania postępowania zastępowany - formułował , stanowiące przedmiot sporu roszczenie procesowe, skierowane przeciwko gminie(...).
Roszczenie procesowe jest definiowane przez dwa elementy : treść zadania skierowanego przeciwko zindywidualizowanemu podmiotowi oraz okoliczności faktyczne powoływane dla jego uzasadnienia.
W ramach podstawy faktycznejS. C.jednoznacznie odwołał się do okoliczności wskazujących na to ,że kieruje roszczenie przeciwko drugiej stronie albowiem nie spełniła dobrowolnie świadczenia – nie zapłaciła za usługę , którą powód wykonał na podstawie podstawie umowy , którą strony zawarły , w sposób przezeń opisany, w dniu 30 września 2019r.
Przez cały czas trwania sporu aż do zamknięcia rozprawy przed Sądem Okręgowym w Kielcach ta podstawa faktyczna żądania była podtrzymywana przez skarżącego, nie podlegając jakiejkolwiek modyfikacji , w kierunku dostatecznie usprawiedliwiającym wniosek , iż mógłby rozważać kwalifikacje prawą dochodzonego roszczenia także na podstawie norm składających się na instytucję bezpodstawnego wzbogacenia.
Ukształtowana przez powoda podstawa faktyczna sporu nie obejmowała zatem [ także] okoliczności wskazujących na bezpodstawne wzbogacenie gminy kosztem powoda.
Trzeba w tym kontekście dodać , że wykluczonym jest aby te same fakty dawały podstawę do jednoczesnego kwalifikowania opartego na nich roszczenia tej samej treści [także w zakresie treści żądania ] jako wywodzonego z podstawy umownej i z przepisów składających się na instytucję bezpodstawnego wzbogacenia
Opisany sposób zachowania procesowego powoda wykluczał możliwość oceny przez Sąd I instancji roszczenia zgłoszonego w pozwie na podstawieart. 405 i n. kc .Stanowiłoby to bowiem przypadek orzekania ponad żądanie w rozumieniuart. 321 §1 kpc
Oto bowiem Sąd może [ i pewien] wprawdzie sam określić podstawę prawną powództwa, ale tylko wtedy, gdy nie wymaga to zmiany oceny okoliczności faktycznych, na których strona opiera swoje roszczenie
/ por. bliżej w tej materii także , powołany jedynie ilustracyjnie, wyrok SN z dnia 22 marca 20012 , sygn. IV CSK 345/ 11 , wskazany za zbiorem Lex/.
W konsekwencji - odpierając stawiany zarzut - należy uznać , że normaart. 405 kcnie została w sposób wskazany przez apelującego naruszona albowiem Sąd I instancji nie był uprawniony do tego aby roszczenie dochodzone przez powoda w rozstrzyganej sprawie oceniać na jej podstawie.
Nie wyklucza to uprawnieniaS. C.do rozważenia formułowania wobec strony przeciwnej odrębnego roszczenie na wskazanej podstawie skoro uznaje ja za zrealizowaną ale pozostaje to poza granicami oceny apelacyjnej Sądu II instancji.
Ponieważ oddalając powództwo Sąd Okręgowy nie popełnił także innych błędów w zakresie wykładni oraz zastosowania relewantnych dla jego oceny norm materialnych, Sąd Apelacyjny, jako niezasadną, apelację powoda oddalił , na podstawieart. 385 kpc.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem II instancji była normaart. 98 §1i 3w zw zart. 99 kpci wynikająca z niej , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.
Kwota należna wyrywającej pozwanej od przerywającego powoda , będąc pochodną wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia, odpowiadając wynagrodzeniu zawodowego pełnomocnika gminy - radcy prawnego - została ustalona na podstawie §2 pkt 6 w zw. z §10 ust. 1 pkt Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz.265.].