Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 265/22
Data wyroku: 2023-03-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Umowa zlecenie
Podstawa prawna: art. 734 k.c.

Sygn. akt III Ca 265/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 marca 2023 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Protokolant Beata Michalak
po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
wR.
przeciwkoW. D.
o zapłatę
oraz z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
wR.
przeciwkoA. G. (1)
o zapłatę
oraz z powództwa wzajemnegoW. D.
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
wR.
o zapłatę
oraz z powództwa wzajemnegoA. G. (1)
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
wR.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda – pozwanego wzajemnego(...)Spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością wR.
od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I C 213/19
uchyla zaskarżony wyrok w punktach: I. 2. i I. 3. oraz II. 2. i II. 3. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Rudzie Śląskiej do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

SSO Leszek Dąbek
Sygn. akt III Ca 265/22

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rudziew wyroku z dnia 13 01 2022r. zasądził od każdego
z pozwanychW. D.iA. G. (2)na rzecz powódki(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwR.kwoty po 5.535 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 11 2018r., oddalił ich powództwa w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu. Ponadto oddalił powództwa wzajemneW. D.iA. G. (2)oraz orzekł o kosztach procesu.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacje: art. 734
§ 1 k.c.iart. 735 § 1 k.c.Następnie uznał za nieuzasadnione zarzuty pozwanych dotyczące: nieważności łączącej strony umowy, określenia w niej w sposób nieprawidłowy i niezgodny z prawem terminu wypowiedzenia umowy oraz jej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Wskazał, że pomiędzy stronami było sporne: jaka„kwota należności”została wyegzekwowana przez pozwaną na rzecz powodów. Stwierdził, że dłużnikB. K.dokonał na rzecz powódki wpłat
w łącznej kwocie 92.000zł z której w sposób uprawniony dokonała ona potrącenia poniesionych przez nią kosztów w łącznej wysokości 2.000zł. W następstwie tego„wyegzekwowana suma odpowiada kwocie 90.000zł” izostała ona rozdysponowana przez nią w ten sposób, że przekazała każdemu z pozwanych kwotę 45.000zł.
Przyjął, że w tej sytuacji należne powódce wynagrodzenie jest równoważne 10% kwoty wyegzekwowanej od dłużnika (90.000zł) powiększonej o podatek od towarów i usług 23% (VAT). Wyliczył, że każdy z pozwany powinien zapłacić powódce kwotę 5.530zł. i w tych częściach uznał powództwa główne za uzasadnione. Ustosunkowując się
do pozwów wzajemnych ocenił, że w materiale sprawy należy uznać, że powódka – pozwana wzajemna przekazała pozwanym - powodom wzajemnym całość należności uzyskanych od dłużnikaB. K., w konsekwencji czego – wbrew dyrektywie zawartej wart. 6 k.c.– pozwani - powodowie wzajemni nie wykazali zasadności swych pozwów wzajemnych, co równocześnie czyni nieuzasadnionym ich zarzuty dokonania skutecznego potrącenia z tych należności z należnościami dochodzonymi przez powódkę – pozwaną wzajemną. Orzeczenie kosztach procesu oparł na regulacjiart. 108 § 1 zd. 2 k.p.c.
Orzeczeniezaskarżyła powódka – pozwana wzajemna(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwR.w części oddalającej jej powództwa przeciwko pozwanym i orzekającej o kosztach procesu, która wniosła
o ich zmianę poprzez zasądzenie od pozwanego – powoda wzajemnegoW. D.na jej rzecz „dalszejkwoty 21.939,58zł wraz z ustawowymi odsetkami
za opóźnienie od dnia 15 11 2018r. do dnia zapłat”,a od pozwanej powódki – wzajemnejA. G. (2)„dalszejkwoty 43.548,61zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 11 2018r. do dnia zapłat”.
Ponadto wnosiła o obciążenie ich kosztami procesu za pierwszą i drugą instancję.
Zarzuciła, że nie została rozpoznana istota sprawy, poprzez„brak oceny przez Sąd pierwszej instancji skuteczności wypowiedzenia umów w sytuacji toczących się postępowań egzekucyjnych”oraz że przy ferowaniu wyroku naruszono przepisy prawa procesowego i materialnego, tj. regulacjeart. 232 k.p.c.iart. 5 k.c.– w sposób podany w apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W toku rozpoznania sprawy przez Sąd pierwszej instancji umknęło jego uwadze (w szczególności w czasie przeprowadzanego postępowania dowodowego),
że w kontekście toczącego przez strony sporu, kardynalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zagadnienie treści zawartych przez strony umów.
Dotyczy to w szczególności postanowień ich § 2, w których postanawiano
o należnym powódce – pozwanej wzajemnej wynagrodzeniu za wykonaną usługę.
Zgodnie z tymi postanowieniami powódce – pozwanej wzajemnej jako „zleceniobiorcy” przysługiwało bowiem prawo do wynagrodzenia w wysokości„-10 %wyegzekwowanych kwotnależności głównych i kosztów sądowych /netto/ + podatek VAT” „-50%wyegzekwowanych kwotnależności odsetkowych /netto/ + podatek VAT”.
Z ich treści wynika zatem, że wysokość tego wynagrodzenia została uzależniona od „wyegzekwowanych kwot”przez skarżącą, co wymagało – przy zastosowaniu dyrektyw zawartych wart. 65  § 1 i 2 k.c.– ustalenia jaka była rzeczywista treść tego
o pojęcia.
W szczególności w kontekście prowadzonego przez strony w sprawie sporu wyjaśnienia:czy obejmowało ono swym zakresem kwoty uzyskane przez skarżącą od Komornika prowadzącego egzekucję, czy też także kwoty dobrowolnie przekazane skarżącej przez dłużnika pozwanych – powodów wzajemnych pod presją prowadzonej egzekucji, czy też wszystkie kwoty jakie zwrócił dłużnik pod presją prowadzonej egzekucji, w tym kwoty przekazane bezpośrednio jego wierzycielom, tj. pozwanym powodom wzajemną.
Pomimo wskazanej na wstępie doniosłości tego zagadnienia nie tylko nie było one przedmiotem oceny Sądu Rejonowego przy ferowaniu zaskarżonego wyroku,
ale też - co należy podkreślić – nie było przedmiotem czynności związanych z przeprowadzonym w sprawie postępowaniem dowodowym.
Jest to równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniuart. 386  § 4 k.p.c., co czyni apelację uzasadnioną i z mocy zawartej w tym przepisie prawnym regulacji prowadziło do uchylenia zaskarżonego wyroku w jego zaskarżonej części
i przekazania w tym zakresie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Reasumując zaskarżony wyrok jest wadliwy i dlatego apelację jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w sentencji na mocy regulacjiart. 386 § 4 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i z urzędu podejmie czynności w celu sanowania wskazanych powyżej nieprawidłowości w procedowaniu.
W tym celu dopuści i przeprowadzi uzupełniające dowody z osobowych źródeł dowodowych oraz z innych źródeł wskazanych przez strony.
Następnie orzekającej w sprawie poczyni w omawianej kwestii stosowne ustalenia, bądź wyjaśni dlaczego nie jest w stanie ich poczynić.
Dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego weźmie pod uwagę, że stosownie do regulacjiart. 6 k.c.ciężar dowodu tej okoliczności obciążą skarżącą, która z rozszerzonej treści użytego przez strony w umowie sformułowania „wyegzekwowanych kwot”wywodzi korzystny dla niej skutek w postaci ustalenia należnego
jej wynagrodzenia również od sum przekazanych przez dłużnika bezpośrednio pozwanym – powodom wzajemnym.

SSO Leszek Dąbek