Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1079/24
Data wyroku: 2024-11-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Warszawa, dnia 25 listopada 2024 r.
Sygn. akt VI Ka 1079/24

1.

2.WYROK

2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
3.Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
4. Przewodniczący: SSO Adam Bednarczyk
6.protokolant: protokolant sądowy Dominika Mroczka
7.przy udziale prokuratora Marzeny Szerszeń – Pietrak
8.po rozpoznaniu dnia 19 listopada 2024 r.
9.sprawyS. J., synaD.iB.,ur. (...)wG.
10.oskarżonego o przestępstwo zart. 286 § 1 kk
11.na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
12.od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
13.z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt IV K 1156/23
15.zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa, zwalniając z nich oskarżycieli posiłkowychJ. S.iR. S..

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 1079/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sadu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt IV K 1156/23

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☒ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☐  na korzyść
☒  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

zarzuty apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych dotyczące obrazy przepisów postępowania tj.art.4,7,167§1,366§1,410§1 kpk.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty obu apelacji są niezasadne. Na wstępie dla swego rodzaju oczyszczenia przedpola wskazać trzeba, iż przepisyart.167 i 410 kpk. nie zawierają paragrafów, także powyższe wskazanie jest odzwierciedleniem zarzutu apelacji prokuratora, niemniej jak się zdaje uznać trzeba ten passus za oczywistą omyłkę pisarską.
Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów obu apelacji skupić się trzeba przede wszystkim na ewentualnej obrazieart. 7 kpk. jak to wskazał w swej apelacji pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych. W ocenie sadu odwoławczego zarzuty obu apelacji w tym zakresie mają charakter wyłącznie polemiczny i niejako odzwierciedlają własną wizję obu skarżących co do istoty sprawy. Polemika ta i towarzysząca jej argumentacja ma na celu wykazanie, iż oskarżony od samego początku a więc w momencie zawierania umowy nie miał zamiaru wywiązania się z umowy. Na ta okoliczność obaj skarżący wykazują następujące okoliczności. Mianowicie , iż oskarżony w ogóle nie posiadał firmy, a nadto nie posiadał sił środków i umiejętności do wykonania zlecenia. Są to argumenty całkowicie niezasadne , albowiem obaj skarżący nie dostrzegają całego zestawu dokumentów złożonych przez obrońcę oskarżonego do akt sprawy ( k-224-274) z których to dokumentów w sposób oczywisty wynika, iż oskarżony posiadał firmę , która co wynika także z tychże dokumentów wykonywała liczne prace brukarskie, nadto oskarżony opłacał ZUS ( o ile fakt ten może mieć znaczenie dla ustalenia popełnienia przestępstwa oszustwa) , a fakt iż w pewnym momencie zawiesił działalność gospodarczą nie ma znaczenia bowiem na moment zawarcia umowy w przedmiotowej sprawie ponowił ją. Reasumując oskarżony firmę posiadał i co istotne zajmował się od co najmniej kilku lat pracami brukarskimi. Odnośnie kwestii posiadania sił i środków przez oskarżonego odwołać się trzeba do doświadczenia życiowego i praktyki życia gospodarczego w Polsce. Jest bowiem powszechnie znanym fakt, iż firmy budowlane zwłaszcza niewielkie ale też i większe korzystają z wypożyczalni sprzętu budowlanego, które to wypożyczalnie są liczne i jest to powszechna praktyka życia gospodarczego w naszym kraju. Po prostu małym firmom nie opłaca się inwestować w drogi sprzęt budowlany bez gwarancji jego stałego wykorzystywania. Tak więc fakt nie posiadania przez oskarżonego w tym wypadku koparki w żaden sposób nie świadczył o zamiarze oszustwa. Zresztą oskarżony w efekcie w tej właśnie sprawie wypożyczył koparkę i wykonał nią odpowiednie prace czemu żadna ze stron nie zaprzecza, a więc argumentację w tym zakresie uznać należy za niezrozumiałą Odnośnie zatrudnianych pracowników podobnie praktyką jest , iż zatrudnianie odpowiedniej ilości pracowników uzależnione jest od zleceń co także jest powszechną praktyką w branży budowlanej. Kolejnym argumentem jest zakup, rzekomo nie odpowiedniego materiału w postaci kamieni polnych. Dla obu skarżących kluczowym zarzutem jest fakt zakupu kamieni polnych od rolników oraz fakt , iż niejakiR. U.kamieniarz nie przesłuchiwany w sprawie stwierdził w rozmowie z oskarżycielami posiłkowymi, iż był to kamień niskiej jakości. W ocenie sądu odwoławczego jednak fakt zakupu kamienia od rolników jak i oceny wskazanej wyżej osoby nie mają znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności karnej oskarżonego za czyn zarzucany mu w przedmiotowej sprawie. Fakt bowiem zakupu tegoż kamienia jak słusznie wskazuje sąd i przewiezienia na posesję oskarżycieli posiłkowych świadczy wbrew ich twierdzeniom o chęci wykonania zamówienia.
Wreszcie jako kluczowy argument obaj skarżący odnoszą się do kwestii pogody jaka miała panować w czasie realizacji umowy. Niewątpliwie argument ten należy przeanalizować bowiem jak wynika z korespondencji pomiędzy oskarżonym a oskarżycielem posiłkowym przyczyną nie wykonania prac w terminie była kwestia pogody uniemożliwiająca prace według oskarżonego. Analiza ta jednak sprowadzić się musi do stwierdzenia, iż oskarżony jeśli od samego początku miał zamiar nie wywiązać się z umowy musiał by przewidywać jak będzie pogoda w przyszłości. Zakładając bowiem że będzie w ten sposób odmawiał stawiania się na placu budowy musiał by mieć pewność iż pogoda owa nie będzie sprzyjała pracom brukarskim. Natomiast fakt, iż oskarżyciel posiłkowy załączył do akt prognozy pogody z okresu realizacji umowy także nie wskazuje na zamiary oskarżonego, ten bowiem od samego początku wskazywał iż do wykonania pracy potrzebny jest dwutygodniowy okres bez opadów bowiem zamówienie wymagało osadzenia kamieni przy pomocy tzw, suchego betonu.
Wreszcie kwestia nierozliczenia się przez oskarżonego z zaliczki. Słusznie sąd zauważa , iż choć faktycznie do zwrotu zaliczki nie doszło to po pierwsze to oskarżyciele posiłkowi zerwali umowę , a po wtóre oskarżony wykonał dodatkowe prace nie objęte pierwotną umową za które miał prawo domagać się wynagrodzenia. Reasumując zatem żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie podważa skutecznie prawidłowości rozumowania sądu rejonowego prowadzącego do wniosku, iż oskarzony nie wypelnil swoim zachowaniem dyspozycjiart.286§1 kpk.

Wniosek

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

3.2.

Zarzuty apelacji prokuratora oraz obrońcy związane z nie przeprowadzeniem dowodów oraz ich oddalaniem.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty te nie są zasadne. Odnośnie kwestii dokumentów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez oskarżonego to jak wskazano w pkt. 3.1 są one zawarte na kartach 224-274 akt sprawy. Odnośnie przesłuchania świadkaR. F.to wskazać trzeba, iż nie budzi wątpliwości ile razy oskarżony był obecny na placu budowy natomiast nie jest jasnym na jakiej podstawie świadek ten miał by się wypowiadać na temat jakości materiału zakupionego przez oskarżonego, podobnie jak świadekM. C., zaś fakt wywiezienia i miejsca składowania materiału zakupionego przez oskarżonego nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie skoro to nie oskarżony go wywiózł. Zasadnie też sąd oddalił wnioski o dopuszczenie biegłych z zakresu materiałoznawstwa i budownictwa, bowiem jakość materiału, jak i ocena jakości czy też możliwości wykonania pracy w określonych warunkach pogodowych nie należy do elementów oceny wypełnienia dyspozycjiart.286§1 kk. Natomiast jeśli chodzi o kwestię historycznych zapisów pogody to po pierwsze zauważyć trzeba, iż oskarżyciel posiłkowy dostarczył takie zapisy tyle że nie pochodzące z(...), po wtóre w marcu 2022 r. oskarżony zadeklarował kontynuację prac na co nie otrzymał odpowiedzi. Wreszcie zauważyć trzeba, iż nie tylko pogoda była przyczyną nie wywiązania się z harmonogramu prac lecz także awaria sprzętu oraz choroba oskarżonego, tak więc nawet przyjmując sprzyjającą pogodę w określonych przedziałach czasu przyczyną nie kontynuowania prac mogły być inne okoliczności. Jeśli chodzi o fakt nie przesłuchania świadkówA. M.iM. Z.to zauważyć trzeba, iż nie byli oni świadkami ani zawarcia umowy ani też nie prowadzili korespondecji z oskarżycielami posiłkowymi , tak więc nie jest jasne na jakie okoliczności mieli by zeznawać.

Wniosek

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

3.3.

zarzut błędu w ustaleniach faktycznych

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Obie apelacje zawierają zarzut błędu w ustaleniach faktycznych oraz ściśle powiązany zarzut apelacji pełnomocnika obrazyart.410 kpk. Są to zarzuty niezasadne. Sąd poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne na podstawie dowodów ocenionych w ramach art,7kpk. i trafnie wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie można mówić o wypełnieniu przez oskarżonego znamionart. 286§1 kk. Obaj skarżący lansują tezę jakoby oskarżony w momencie zawierania umowy nie miał zamiaru wywiązania się z umowy. Jednocześnie fakt stawienia się na placu budowy, wykonanie określonych prac w postaci wykopu, zakup oraz przewiezienie kamienia na plac budowy, wykonanie prac dodatkowych, utylizację ziemi z wykopu, traktują jako podstępne działania mające na celu tylko pozorowanie chęci wykonania zlecenia. Argumentami ma tu być rzekome wykonanie wykopu niezgodnie ze sztuką, zakup materiału złej jakości. Z taką argumentacją nie można się zgodzić. Owszem oskarżonego można posądzać o nie do końca rzetelne wykonawstwo umowy i w tym sensie oskarżyciele mogą czuć się oszukani wyobrażając sobie w inny sposób wykonanie czy też jakość zleconej usługi. To jednak odczucie nawet jeśli uprawnione nie oznacza automatycznie , iż zdarzenie to winno być zakwalifikowane zart.286§1 kk. Innymi słowy przepis ten nie jest przewidziany do dyscyplinowania nierzetelnych wykonawców usług w obrocie gospodarczym. Brak jest dowodu na to , iż oskarżony nie miał zamiaru wykonać zlecenia, a wręcz odwrotnie to pokrzywdzeni nie chcieli kontynuować z nim współpracy do czego oczywiście mieli prawo, niemniej taka sytuacja faktyczna winna być oceniana na gruncie postępowania cywilnego, gdzie jest miejsce na ocenę jakości wykonanych prac, jakości zakupionego materiału czy też czasokresu wykonania zlecenia.

Wniosek

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

brak tego rodzaju okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt IV K 1156/23

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Zarzuty jak i argumentacja apelacji prokuratora oraz pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych nie mogły spowodować uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

O kosztach orzeczono na podstawieart.636§1 kpk.

7

PODPIS

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe wWarszawie z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt IV K 1156/23

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

1.12

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt IV K 1156/23

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana