Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 623/22
Data wyroku: 2023-02-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Joanna Składowska
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art. 153 kc

Sygn. akt I Ca 623/22

POSTANOWIENIE
Dnia 8 lutego 2023 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Joanna Składowska
Protokolant : Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. S. (1)
z udziałemA. D.
o rozgraniczenie
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu
z dnia 28 października 2022 roku, sygnatura akt I Ns 950/19
postanawia:

1
oddalić apelacje;

2
zasądzić odJ. S. (1)na rzeczA. D.360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 lutego 2023 roku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I Ca 623/22

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 28 października 2022 r., wydanym pod sygn. akt I Ns 950/19, Sąd Rejonowy w Wieluniu dokonał rozgraniczenia nieruchomości położnychwW., obręb 7:
- stanowiącej własnośćJ. S. (1), składającej się z działki oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...)o powierzchni 0,0115 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Wieluniu prowadzona jestksięga wieczysta Kw Nr (...),
- stanowiącej własnośćA. D., składającej się z działki oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...)o powierzchni 0,0135 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Wieluniu prowadzona jestksięga wieczysta Kw Nr (...), ustalając, że granica między tymi nieruchomościami przebiega wzdłuż linii zaznaczonej na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego geodetęP. M., którą wyznaczają punkty 2372-2376, znajdującej się na karcie 255 akt sprawy, stanowiącej integralną część postanowienia (pkt 1), oddalając wnioski zainteresowanych o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (pkt 2) oraz  nie obciążając zainteresowanych kosztami postępowania ponad dotychczas poniesione (pkt 3).
Rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach:
Postanowieniem z 26 listopada 1957 r., Sąd Powiatowy wW., w sprawie o sygn. akt Ns 492/57 stwierdził, że prawa do spadku poE. W., zmarłej 6 września 1945 r. wW., dziedziczą z mocy testamentu jej siostrzeniceA. S. (1)iH. C.każda z nich po ½ części spadku.
Na podstawie umowy sprzedaży z 28 maja 1958 r., za Nr Rep. A(...), sporządzonejw Państwowym Biurze Notarialnym wW.przed notariuszemH. B. (1),J. B.nabył odH. C.iA. S. (1)część nieruchomości położonejwW.przyPlacu (...), stanowiącej zabudowaną działkę budowlaną o obszarze 491m2, oznaczoną literą A o obszarze 131m2oraz udział wynoszący połowę części przedmiotowej nieruchomości oznaczonej literą C o obszarze 246m2- na planie sporządzonym przez inżynieraZ. Ł.wW.w dniu 26 maja 1958 r.,a zatwierdzonym przez Kierownika Powiatowego Zarządu(...)K. R..
Postanowieniem z 14 grudnia 1971 r., Sąd Powiatowy wW., w sprawie o sygn. akt Ns 712/71 z wnioskuA. B.iZ. B.stwierdził, że spadek poJ. B., zmarłym w 7 lipca 1971 r. wW., z mocy ustawy nabyły żonaA. B.i córkaZ. B.po ½ części każda.
Na postawie umowy przeniesienia własności z 22 maja 1974 r., za Nr Rep. A 2555/74, sporządzonej w Państwowym Biurze Notarialnym wW.przed notariuszemM. Ś.,G. K. (1)iG. K. (2)działający w imieniu OgólnokrajowejSpółdzielni (...)z siedzibą wW.nabyli odA. B.iH. C.połowę zabudowanej nieruchomości o obszarze 1a 14m2położonej wW.przyulicy (...)oznaczonej jako działka literą B na mapie, wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 27 maja 1958 r., udział wynoszący ¼ część nieruchomości, stanowiącej podwórze o obszarze 2a 46m2, położonej wW.przyPlacu (...)oznaczonej jako działka literą C na mapie.
Na podstawie umowy przeniesienia własności z 30 kwietnia 1975 r., za Nr Rep. A 1997/75, sporządzonej w Państwowym Biurze Notarialnym wW.przed notariuszemM. Ś.,B. A.iH.małżonkowieD.nabyli odZ. B.iA. B.własność zabudowanej nieruchomościo obszarze 1a 31m2, położonej wW.przyPlacu (...)oznaczonej jako działka literą A na mapie, wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej, odZ. B.udział wynoszący 5/16 części iA. B.udział wynoszący 3/16 części nieruchomości stanowiącej podwórze o obszarze 2a 46m2, położonej wW.przyPlacu (...)oznaczonej jako działka literą C na mapie.
Postanowieniem z 27 maja 1975 r., Sąd Powiatowy wW., w sprawie o sygn. akt Ns 419/75 z wnioskuA. B.stwierdził, że spadek poH. C., zmarłej 13 stycznia 1975 r. wW., na podstawie dziedziczenia ustawowego nabyła siostra spadkodawczyniA. B.w całości.
Postanowieniem z 10 grudnia 1991 r., Sąd Rejonowy w Wieluniu, w sprawie o sygn. akt Ns 549/91 z wnioskuZ. B.stwierdził, że spadek poA. B., zmarłej 30 października 1991 r. wW., na podstawie testamentu ustnegoz dnia 24 sierpnia 1990 r., ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Wieluniu w sprawie Ns 549/91 nabyła w całościZ. B..
W dniu 4 lutego 1992 r. sporządzono wyrys z mapy ewidencyjnej Nr(...)gruntu położonego przyulicy (...)wW., w którym wskazano żedziałce nr (...)odpowiada działka nr C przed odnową ewidencji gruntów -Kw (...),działce nr (...)odpowiada działka nr A przed odnową ewidencji gruntów -Kw (...),działce nr (...)odpowiada działka nr B przed odnową ewidencji gruntów -Kw (...). Powierzchnie działek uległy zmianie podczas pomiaru do odnowy ewidencji gruntów w stosunku do powierzchni zawartych w księgach wieczystych.
Na podstawie umowy sprzedaży z 6 lutego 1992 r., sporządzonej w Państwowym Biurze Notarialnym wW.przed notariuszemI. K., za Nr Rep. A(...),B. A.iH.małżonkowieD.nabyli odZ. B.udział wynoszący ½ część nieruchomości, składającej się zdziałki oznaczonej numerem (...)położonejwW., obręb 7 przyulicy (...), stanowiącej działkę zabudowaną murowanym domem mieszkalnym, piętrowym, krytym blachą, o obszarze 1a 15m2oraz udział wynoszący 4/16 części nieruchomości składającej się zdziałki oznaczonej numerem (...)położonej wW., obręb 7 przyulicy (...), stanowiącej działkę niezabudowaną o obszarze 1a 97m2.
Umową darowizny z 5 października 1994 r., sporządzoną przed notariuszemA. M.w Kancelarii Notarialnej wW.za Nr Rep. A 3556/94,B.iH.małżonkowieD.darowaliJ. S. (1)udział wynoszący ¼ w części nieruchomości położonej wW.przyulicy (...), składającej się z działki oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...), stanowiącej teren zabudowany o powierzchni 0,0197 ha oraz ½ część nieruchomości położonej wW.przyulicy (...), składającej się z działki oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...)o powierzchni 0,01115 ha.
Umową darowizny z 13 czerwca 1995 r., sporządzoną przed notariuszemA. M.w Kancelarii Notarialnej wW., a Nr Rep. A 2738/95,B.iH.małżonkowieD.darowaliB.iC.małżonkomD.udział wynoszący ½ w nieruchomości położonej wW., składającej się zdziałki nr (...)obszarze 0,0135 ha, zabudowanej murowanym 7 - izbowym budynkiem mieszkalnym krytym blachą.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Wieluniu z 30 sierpnia 2004 r., sygn. akt I Ns 895/03, zniesiono współwłasność nieruchomości należącej doJ. S. (1)i OgólnopolskiejSpółdzielni (...)wW., położonej wW.,o powierzchni 0,0115 ha, oznaczonej numeremdziałki (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Wieluniu V Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzona jestksięga wieczysta Kw Nr (...),w ten sposób, że przyznano ją na wyłączność własność na rzecz wnioskodawczyniJ. S. (1).
Wyrokiem z 8 kwietnia 2015 r., Sąd Rejonowy w Wieluniu, w sprawie o sygn. akt I C 273/11 z powództwaJ. S. (1)przeciwkoB. D.o wydanie lokalu użytkowego, oddalił powództwo. Wyrokiem z 12 sierpnia 2015 r., Sąd OkręgowywS., w sprawie o sygn. akt I Ca 241/15, oddalił apelację powódki.
Umową darowizny z 27 kwietnia 2017 r., sporządzoną przed notariuszemA. P.w Kancelarii Notarialnej wO., za Nr Rep. A(...),B. D.iJ. J., działająca w imieniu i na rzecz ubezwłasnowolnionej całkowicieC. D.jako kurator, darowaliA. D.przysługująceC. D.iB. D.udziały w wysokości po ½ części we współwłasności zabudowanej nieruchomości położonej wW.przyulicy (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,0135 ha oraz udziały w wysokości po 4/16 części we współwłasności niezabudowanej nieruchomości położonej wW., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,0197 ha.
W dniu 6 sierpnia 2018 r. wpłynął do Urzędu Miejskiego wW.wniosekJ. S. (1)o rozgraniczeniedziałki nr (...)o powierzchni 0,0115 ha, będącej własnością wnioskodawczyni z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jakodziałki (...).
Pismem Nr(...).6830.3.2018 z 5 października 2018 r., w odpowiedzi na wnioseko przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, BurmistrzW., wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że granica pomiędzy zabudowaną nieruchomością oznaczoną ewidencyjnie jakodziałka nr (...)a zabudowaną nieruchomością przyległą oznaczoną ewidencyjnie jakodziałka nr (...)idziałka numer (...)została prawnie ustalona przy pracach geodezyjnych związanych z podziałemdziałki numer (...)- operat Nr P.(...).1992.271.
Postanowieniem z 31 stycznia 2019 r., za Nr(...).6830.3.2018, BurmistrzW.wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia zabudowanej nieruchomości położonejwW., obręb 7 przyPl. (...), oznaczonej ewidencyjnie, jakodziałka nr (...), stanowiącej własnośćJ. S. (1), dla której Sąd Rejonowy w Wieluniu prowadziksięgę wieczystą Kw Nr (...)z zabudowaną nieruchomością gruntową przyległą położoną wW., obręb 7 przyPl. (...), oznaczoną ewidencyjnie, jakodziałka nr (...), stanowiącą własnośćA. D., dla której Sąd Rejonowy w Wieluniu prowadziksięgę wieczystą Kw Nr (...). Do przeprowadzenia czynności związanychz ustaleniem przebiegu granic został upoważniony geodeta uprawnionyH. B. (2).
Wyrokiem z 4 kwietnia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny wŁ., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 103/19 oddalił skargęJ. S. (1)na decyzję Wojewody(...)z 19 grudnia 2018 r. Nr(...)znak: IR-V.(...).299.2018 UBw przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W dniu 4 czerwca 2019 r. sporządzono protokół graniczny wraz ze szkicem granicznym przebiegu granic. W trakcie czynności rozgraniczeniowych uprawniony geodetaH. B. (2), opierając się na dokumentach w postaci mapy podziału z 1958 r. - Nr mapy II-45-58, operatu podziału P.(...).1992.271, operatu wznowienia granic P.(...).2012.(...)ustalił, że granica międzydziałkami (...)przebiega od punktu 2372 do punktu 2376 (środek korytarza).
J. S. (1)wniosła, aby granica pomiędzy spornymi nieruchomościami przebiegała od punktu 1 do punktu 2 linią prostą środkiem ściany nośnej, oznaczonych na szkicu granicznym geodetyH. B. (2)kolorem czerwonym. Natomiast uczestnik postępowaniaA. D.wnioskował, aby granica przebiegała środkiem korytarza od punktu 2372 do punktu 2376.
Decyzją z 2 sierpnia 2019 r., za Nr(...).6830.3.2018, BurmistrzW.umorzył postępowanie.
W toku prowadzonego postępowania przed Sądem, biegły sądowy geodetaP. M., po dokonaniu analizy dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w aktach sprawy oraz w zasobie(...)wW., a także po przeprowadzeniu czynności technicznych ustalił, że linia graniczna pomiędzydziałkami numer (...), opisana punktami 2372-2376 - linia biegnąca środkiem korytarza - została wyznaczona w 1958 r. przez mierniczegoZ. Ł., który dokonał podziału nieruchomości na trzy części. Podział nieruchomości został zatwierdzony przez Kierownika Powiatowego Zarządu(...)inż.K. R., zatem granica ta stanowi granicę prawną pomiędzydziałkami nr (...). Biegły sądowyP. M.nie oznaczył przebiegu linii granicznej według ostatniego spokojnego stanu posiadania, ponieważ na obecnym etapie nie da się wyznaczyć takiej linii, można jedynie mówić o obszarze wspólnego spokojnego stanu posiadania, który stanowi obszar korytarzy i klatek schodowych na wszystkich kondygnacjach.
Decyzją Nr (...)z 4 marca 2020 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru BudowlanegowW.umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego - handlowego zlokalizowanego nadziałce nr (...)wW..
Jak zauważył Sąd Rejonowy, rozgraniczenie nieruchomości następuje według kryteriów określonych w treściart. 153 k.c., z których każde ma priorytet przed następnym. Analiza podstaw powstania rozgraniczanych nieruchomości oraz podstaw ich nabycia wskazuje zaś, że działka nr A (obecnie 417/2) o obszarze 131m2oraz udział wynoszący połowę części nieruchomości oznaczonejliterą Co obszarze 246m2- na planie sporządzonym przez inżynieraZ. Ł.wW.w dniu 26 maja 1958 r., a zatwierdzonym przez Kierownika Powiatowego Zarządu(...)K. R., na podstawie umowy sprzedaży z dnia 28 maja 1958 r., za Nr Rep. A(...)nabyłJ. B.. Działka oznaczona literą B należała doH. C.iA. S. (2). Zatem w 1958 r. został dokonany podział nieruchomości 417 na trzy części:działkę nr (...)- poprzednio C (obecnie 417/4 i 417/5),działkę nr (...)- poprzednio A idziałkę (...)- poprzednio B. Linia podziałowa pomiędzy częściami A i B została poprowadzona przez środek korytarza (wspólny korytarz o szerokości 1,6m), zapewniając komunikację pomiędzyulicą (...)a podwórzem. Nieruchomość w kolejnych latach była przedmiotem dziedziczenia, umów sprzedaży oraz umów darowizny. W wyniku opracowania P.(...).1992.271 ponownie podzielonodziałkę (...)na trzy części, tak jak w 1958 r. Biegły geodetaP. M.wskazał, że opracowania Nr P.(...).1992.271 i P.(...).2012.(...)odtwarzają ten sam przebieg linii granicznej pomiędzydziałkami (...), jaki został opisany na mapie z 1958 r. Zatem taki przebieg linii granicznej, w aktualnej bazie(...)opisany punktami nr(...)- (...), stanowi granicę prawną międzydziałkami nr (...). Wobec tego, Sąd postanowił ustalić sporną granicę w oparciu o kryterium wskazanej granicy prawnej.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o treśćart. 520 § 1 k.p.c.orazart. 102 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
Apelację od postanowienia Sądu Rejonowego wniosła wnioskodawczyni, zaskarżając orzeczenie w całości i podnosząc następujące zarzuty:

1
naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnięi niewłaściwe zastosowanieart. 153 k.c., przez przyjęcie możliwości zastosowania pierwszego kryterium w oparciu, o które dokonuje się rozgraniczenia, a mianowicie kryterium stanu prawnego granicy pomiędzydziałką nr (...)idziałką nr (...), gdy tymczasem nie da się stwierdzić granicy prawnej pomiędzy nieruchomościami, brak jest także możliwości określenia ostatniego spokojnego stanu, a zatem należało dokonać rozgraniczenia z uwzględnieniem wszelkich okoliczności;

2
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

a
nierozpoznanie istoty sprawy poprzez zamknięcie przewodu sądowegoi wydanie orzeczenia podczas gdy koniecznym było przeprowadzenie szeregu dowodów w celu ustalenia właściwego sposobu dokonania rozgraniczenia nieruchomości;

b
art. 233 k.p.c., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego myślenia przejawiającej się w:

- bezpodstawnym uznaniu, że możliwym jest ustalenie granicy w oparciu o aktualny stan prawny, podczas gdy brak jest dokumentów, które jednoznacznie wskazują granicę podziału, w konsekwencji Sąd uznał granicę wskazaną w zaledwie 1 dokumencie - mapa z 1959 r. (i powtórzonym w drugim), która pozostaje sprzeczna z rzeczywistym sposobem użytkowania nieruchomości, nie rozwiązuje konfliktu uczestników, przebiega „w powietrzu”, przecina dwa pomieszczenia przez ich środek;
- bezpodstawnym pominięciu faktu, że w 2006 r.(...) Ośrodek (...)z siedzibą wW., dokonał spisu w terenie i modernizację ewidencji gruntów (dokument o nr P.(...).2007.(...)), co spowodowało zmianę powierzchnidziałki nr (...)przez jej zwiększenie z 115 m2 do 122 m2 idziałki nr (...)przez jej zmniejszenie z 135 m2 do 129 m2, zatem oparcie orzeczenia o nieaktualne ewidencje wskazujące błędne powierzchnie;
- bezpodstawnym ustaleniu granicy w oparciu o mapę sporządzoną w 1958 r. przezZ.Ł., mimo że operat sporządzony podczas zakładania ewidencji gruntów dla miastaW.o nr P.l 017.1984.154, a zatem pierwszy istotny dokument ewidencjonujący grunty, nie uwzględnił podziału z 1958 r.;
- bezpodstawnym pominięcie faktu, że podział oznaczony na mapie sporządzonej w 1958 r.(i przyjęty przez Sąd w zaskarżonym orzeczeniu) nie odzwierciedla faktycznej granicy wyznaczonej sposobem użytkowania przez uczestników, tj. przebiega przez środek pokoju na piętrzeJ. S., strychu, przez środek korytarza z którego korzystają uczestnicy, zatem granica ta nie ma potwierdzenia w rzeczywistym użytkowaniu;
- w konsekwencji powyższego bezpodstawnym pominięciu opiniiE. E.iJ. O., jako nieprzydatnych do rozstrzygnięcia sprawy, mimo że biegli wskazali najbardziej właściwy sposób podziału nieruchomości, uwzględniając zarówno interesy uczestników oraz techniczne możliwości budynku;
c)art. 278 k.p.c.w zw. zart. 2352k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., poprzez pominięcie wniosków dowodowych wnioskodawczyni zawartych w piśmie z 11 kwietnia 2022 r. - pkt 1, 3, 4 i 5 (k. 415-416), a które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych i uznanie, że w sprawie można stwierdzić stan prawny i ustalić granicę zgodnie z mapą z 1958 r., podczas gdy granica ta nie została potwierdzona w późniejszych dokumentach, stała się sporna i odbiegała od rzeczywistego użytkowania nieruchomości przez uczestników.
W oparciu o wskazane zarzuty skarżąca wniosła o:

1
uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; ewentualnie zmianę zaskarżonego orzeczenia i dokonanie rozgraniczenia nieruchomości położnych wW., obręb 7:

a
- stanowiącej własnośćJ. S. (1), składającej się z działki oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...), dla której w Sądzie RejonowymwW.prowadzona jestksięga wieczysta Kw Nr (...),

b
- stanowiącej własnośćA. D., składającej się z działki oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Wieluniu prowadzona jestksięga wieczysta Kw Nr (...),

ustalając, że granica między tymi nieruchomościami przebiega wzdłuż linii według drugiego wariantu opinii mgr inż.J. O., tj. po ścianie nośnej;

2
zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wedle norm prawem przepisanych;

3
wezwanie obu biegłych, tj. mgr. inż.E. E. (2)oraz mgr. inż.J. O.(jednocześnie) na termin rozprawy celem przesłuchania - w szczególności w zakresie tego dlaczego zachodzą tak znaczne rozbieżności w opiniach biegłych;

4
zlecenie biegłemu mgr inż.J. O. (2)sporządzenie projektu inwentaryzacji przedmiotowego budynku - kierując się uwagami zawartymi w opinii biegłego sadowego mgr inż.E. E. (2); po doręczeniu projektu inwentaryzacji budynku wnoszę o zlecenie biegłemu sądowemu mgr inż. Berlińskiemu naniesienie na przekroje własnego operatu geodezyjnego na wszystkie rzuty kondygnacji przedmiotowego budynku; a po przeprowadzeniu ww. wniosków dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego sądowego mgr. inż.E. E. (2), po zapoznaniu się z wszystkimi wydanymi opiniamiw sprawie na fakt wykazania czy możliwe jest dokonanie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonejdziałkami (...)poprzez poprowadzenie granicy po jedynej ścianie nośnej budynku, która przebiega przez wszystkie kondygnacje między tymi budynkami, a jeżeli nie, to w jaki inny sposób można dokonać takiego rozgraniczenia w oparciuo jaką inną granicę, z zastrzeżeniem aby granica ta nie przebiegała przez środek piwnicy i przez pokój na I piętrze.

Uczestnik domagał się oddalenia apelacji na koszt skarżącej.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim podkreślić należy, że całkowicie chybiony jest zarzut w zakresie błędnych ustaleń faktycznych i nie może być mowy o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji przepisów procesowych regulujących przebieg postępowania dowodowego. Nie doszło też do nierozpoznaniu istoty sprawy, bowiem następuje to tylko wtedy, gdy sąd pierwszej instancjiw ogóle nie zbadał podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia.
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.). Zatem zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla wydania prawidłowego orzeczenia wyznacza norma prawna, która ma w danej sprawie zastosowanie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozgraniczenie dwóch nieruchomości gruntowych, nie zaś podział nieruchomości. Budynek to jedynie część składowa nieruchomości (art. 48 k.c.). Nie mają zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestie, w jakich wypowiadali się, czy mieli wypowiadać biegli z zakresu budownictwaE. E. (2)iJ. O. (2), a dotyczące możliwości podziału budynku. Pominięcie zatem dowodów wskazanych w apelacji byłow kontekście zastosowania właściwych przepisów właściwe, stąd analogiczna decyzja w ich przedmiocie podjęta przez Sąd Okręgowy w trybieart. 2352§ 1 pkt 2 i 5 k.p.c.
Stan prawny w rozumieniuart. 153 k.c., który jest podstawą ustalenia spornej granicy, kształtują wszystkie zdarzenia prawne (czynności prawne, decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe, wynikające bezpośrednio z przepisu prawa), które według przepisów prawa materialnego mają wpływ na zakres - co do powierzchni - prawa własności sąsiadujących ze sobą nieruchomości. Dokumentami stwierdzającymi stan prawny nieruchomości są zaś przede wszystkim odpisy z ksiąg wieczystych lub odpisy dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów, wypisy aktów notarialnych oraz ostateczne decyzje administracyjne,a dokumentami określające położenie punktów granicznych: zarysy pomiarowe z pomiaru granic oraz szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości (vide: rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych oraz(...)z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości). Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne).
Wyznaczenie przebiegu granic na podstawie danych geodezyjnych wymaga wiadomości specjalnych z zakresu geodezji i Sąd Rejonowy, zgodnie zart. 278 § 1 k.p.c., dopuścił w tym zakresie dowód z opinii biegłego o stosowanej specjalności, czyniąc z niej następnie podstawę rozstrzygnięcia. BiegłyP. M.sporządził opinię po zapoznaniu się z całością dokumentacji zgromadzonej w aktach niniejszej sprawy, a także dokumentamiz zasobu(...) Ośrodka (...)wW., wyjaśniając w opinii uzupełniającej, że opracowania wykonywane przez Wydział Geodezji dotyczyły modernizacji ewidencji gruntów i budynków i polegały na utworzeniu mapy cyfrowej miastaW.z dokładnym naliczeniem współrzędnych punktów granicznych,a następnie nowego obliczenia powierzchni działek, skąd mogą wynikać różnicew powierzchni. Jest oczywiste, że metody i przyrządy pomiarowe stosowane w przeszłości nie były tak dokładne jak współczesne, stąd dopuszczalny większy margines błędu.
Skarżąca opinii biegłegoP. M.skutecznie nie podważyła, a dodatkowym potwierdzeniem jej prawidłowości była zbieżność z pomiarami dokonanymiw administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym przez geodetęH. B. (2).
Oczywiście, zadaniem biegłego jest udzielenie sądowi, na podstawie posiadanych wiadomości fachowych i doświadczenia zawodowego, informacji i wiadomości niezbędnych do ustalenia i oceny okoliczności sprawy. Ustalenia i oceny faktów oraz sposób rozstrzygnięcia należą do wyłącznej kompetencji sądu. Kwestia zaś, czy dokumenty, na których oparł się biegły z zakresu geodezji, dokonując wyznaczenia granicy, odzwierciadlają stan prawny jest domeną sądu, chodzi tu bowiem o stosowanie norm prawa materialnego. Przepisy te nie zostały zaś przez Sąd pierwszej instancji naruszone.
Waga kolejnych kryteriów zart. 153 k.c.i ich wzajemne wyłączanie się wyklucza stanowisko, żeby przy rozgraniczeniu według stanu prawnego, wbrew temu stanowi, posiadanie czy „wszelkie okoliczności” mogą uzasadniać korektę przebiegu granic. Takżez punktu widzenia zasady samodzielnego rozstrzygania przez sąd o przesłankach swego orzeczenia nie jest dopuszczalne inne ustalenie granic od ustalenia, które wynika ze stanu prawnego.
W sprawie niniejszej stanowisko Sądu pierwszej instancji, że plan sporządzony przez inżynieraZ. Ł.wW.w dniu 26 maja 1958 r., a zatwierdzony przez Kierownika Powiatowego Zarządu(...)K. R.odzwierciedla granice prawne nieruchomości jest w pełni prawidłowe. Przed dokonanym w nim podziałem, mieliśmy do czynienia z jedną nieruchomością stanowiącą własnośćH. C.iA. S. (2). Ówczesne właścicielki, umową sprzedaży z dnia 28 maja 1958 r., za Nr Rep. A(...), przeniosły własność działki oznaczonej na planie litera A naJ. B., którego następcą prawnym w zakresie własności nieruchomości został ostatecznie uczestnik postępowania. Plan został sporządzony na potrzeby umowy, która wprost się do niego odnosi, zakreślając przedmiot sprzedaży i granice własności nabywcy. Linia podziałowa pomiędzy częściami A i B została celowo poprowadzona przez środek korytarza, tak aby zapewnić komunikację pomiędzyulicą (...)a podwórzem. Opracowanie geodezyjne P.(...).1992.271 odtworzyło ten podział. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że operat sporządzony podczas zakładania ewidencji gruntów dla miastaW.o nr P.l 017.1984.154, nie uwzględnił podziału z 1958 r., nie ma żadnego znaczenia dla oceny, że podział ten wykreował granice własności.
Spór o linię graniczną łączy się ze sporem o to komu spośród właścicieli sąsiadujących nieruchomości służy prawo własności do spornego pasa gruntu wzdłuż nieruchomości, który według twierdzeń każdego z tych właścicieli byłby objęty granicami jego nieruchomości. Stosując pierwsze i nieusuwalne kryterium zart. 153 k.c.sąd nie oznacza dotychczas nieistniejących granic, lecz tylko ustala sporną granicę w szczegółach. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 września 2000 r., IV CKN 319/00, LEX nr 1166902, skoro celem postępowania rozgraniczeniowego nie jest stworzenie nowej nie istniejącej dotychczas granicy i w miejscu w którym ona nie przebiegała, a tylko jej odtworzenie, to orzeczenie ustalające przebieg linii granicznej według stanu prawnego nie może - przy zastosowaniu omawianego kryterium - spotkać się ze skutecznym zarzutem, że następujew wyniku rozgraniczenia - naruszenie integralności budynku (jego rozczłonkowanie), bowiem taki stan istniał przed wydanym zaskarżonym orzeczeniem.
Podnoszone zatem przez skarżącą kwestie, że wyznaczona granica pozostaje sprzeczna z rzeczywistym sposobem użytkowania nieruchomości, nie rozwiązuje konfliktu uczestników, przebiega „w powietrzu”, przecina dwa pomieszczenia przez ich środek, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Zmiany w użytkowaniu mogłyby mieć wpływ na przebieg granic tylko w sytuacji, gdyby polegały na samoistnym posiadaniu ściśle określonego przygranicznego pasa przez okres prowadzący do zasiedzenia, a więc 30 lat (art. 172 k.c.), tylko wtedy bowiem doszłoby do przesunięcia granic prawa własności. Na takie zdarzenia wnioskodawczyni nie wskazuje. Na przebieg konkretnej linii granicznej nie wpływają również zmiany w ewidencji co do ogólnych powierzchni nieruchomości, jeśli nie są wynikiem zasiedzenia w obrębie granicy.
Podsumowując, zupełnie nieuprawnione jest twierdzenie skarżącej, że nie da się ustalić stanu prawnego, a odpowiednie dokumenty, wymienione w opinii biegłegoz zakresu geodezji: plan sporządzony przez inżynieraZ. Ł.wW.w dniu 26 maja 1958 r., zatwierdzony przez Kierownika Powiatowego Zarządu(...)K. R., umowa sprzedaży z dnia 28 maja 1958 r., za Nr Rep. A(...)oraz opracowania geodezyjne Nr P.(...).1992.271 i P.(...).2012.(...), jednoznacznie na granicę prawną wskazują. Wnioskodawczyni myli rozgraniczenie z podziałem nieruchomości, takżew apelacji odwołując się do opiniiE. E.iJ. O.i podnosząc, że określają one właściwy sposób podziału nieruchomości, uwzględniający zarówno interesy uczestników oraz techniczne możliwości budynku.
Ze wskazanych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił apelację, na podstawieart. 385w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., jako bezzasadną.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadzieart. 520 § 2 k.p.c.
Na koszty poniesione przez uczestnika, podlegające zasądzeniu na jego rzecz złożyła się opłata od czynności pełnomocnika ustalona zgodnie z § 5 pkt 2 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U.2015., poz. 1800 ze zm.).