Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1008/24
Data wyroku: 2024-07-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Anna Przybylska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 145 a kpa

Sygn. akt VIII U 1008/24

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6.03.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wŁ.w związku ze skargą o wznowienie postępowania wniesioną przezW. S.odmówił mu wznowienia postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, żeT.Konstytucyjny w wyroku z 15 listopada 2023 r. orzekł, że artykuł 17 ustawy zmieniającej z dnia 24.06.2021 r. związku z art. 25a ust. 2 pkt 2 i ust. 2a ustawy emerytalnej z dnia 17.12.1998 r., w zakresie, w jakim pomija emerytury przyznane na wniosek zgłoszony przed 1 czerwca 2021 r., jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku zart. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 listopada 2023 r. został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 16 listopada 2023 r. i od tego dnia wszedł w życie.
ZUS podał, że zgodnie zart. 145a § 2 k.p.a.ubezpieczony mógł wnieść do organu rentowego skargę o wznowienie postępowania w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. do 16 grudnia 2023 r. Z uwagi na to, że 16 grudnia 2023 r. to sobota, a 17 grudnia 2023 r. to niedziela (dzień uznany ustawowo za wolny od pracy), zgodnie zart. 57 § 3 i 4 k.p.a.termin na zgłoszenie skargi o wznowienie postępowania upływał w dniu roboczym następującym po dniu wolnym od pracy, tj. 18 grudnia 2023 r.
Ponieważ skarga ubezpieczonego została wniesiona 4.03.2024 r., tj. po ustawowym terminie i nie zwrócił się on z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania – organ rentowy odmówił wznowienia postępowania.(decyzja k. 10 akt ZUS)
Odwołanie od w/w decyzji wniósłW. S., wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania i o ponowne przeliczenie przyznanej mu emerytury, która na dzień jej przyznania tj. 3.10.2017 r. była rażąco niska i wynosiła 2049,76 zł brutto.(odwołanie – k. 3)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, a dodatkowo podał, że decyzją z 15.04.2024 r. organ rentowy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawieart. 59 § 1 k.p.a.w zw. zart. 83b ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychponieważ wnioskodawca nie wskazał żadnych okoliczności uchybienia terminowi bez jego winy, od której to decyzji ubezpieczony nie wniósł odwołania.(odpowiedź na odwołanie k. 4)
Decyzją z dnia 15.04.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wŁ.odmówiłW. S.przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawieart. 59 § 1 k.p.a.w zw. zart. 83b ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychponieważ wnioskodawca we wniosku o przywrócenie terminu z 4.04.2024 r. w związku z wyrokiem TK z dnia 15.11.(...). ogłoszonym w Dzienniku Ustaw w dniu 16.11.2023 r., nie wskazał żadnych okoliczności uchybienia terminowi 1 miesiąca zart. 145a § 2 k.p.c.do wniesienia skargi o wznowienie postępowania bez jego winy, wobec czego Zakład nie może ustalić czy został przez ubezpieczonego zachowany termin 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia rzeczonej skargi, co wynika zart. 58 § 2 k.p.a.(decyzja w aktach ZUS)
Odwołanie od w/w decyzji wniósłW. S., wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia skargi o ponowne przeliczenie przyznanej mu emerytury. Argumentował, że należy do grupy ubezpieczonych niesprawiedliwie potraktowanych przez ustawodawcę, który uniemożliwił im skorygowanie wysokości przyznanych emerytur według metody wprowadzonej ustawą nowelizującą z 2021 r. przez co doszło do zróżnicowania, bo część osób uzyskała możliwość przeliczenia wcześniej przyznanej emerytury z uwzględnieniem nowego korzystniejszego sposobu waloryzacji kwartalnej, natomiast część – w tym ubezpieczony – nie ma takiej możliwości. Podał, że jest osobą schorowaną, jest po wypadku, miał złamanie kręgosłupa Th 12 i(...)oraz kości potylicznej, w okresie od 20.11.2023 r. do 1.12.2023 r. miał zabiegi rehabilitacyjne, aby zmniejszyć stany bólowe kręgosłupa i sprawność chodzenia. Podniósł, że wyrok TK w sprawie tzw. emerytur czerwcowych nie został odpowiednio nagłośniony w mediach, dlatego dowiedział się o tej sprawie zbyt późno. Wyjaśnił, że uchybił terminowi bez swojej winy z powodu choroby i braku odpowiednich informacji. (odwołanie k. 3-4 akt VIII U 1129/24)
W odpowiedzi na ww. odwołanie ZUS(...)Oddział wŁ.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. (odpowiedź na odwołanie k. 5 akt VIII U 1129/24)
Obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. (postanowienie k. 8 akt VIII U 1129/24)
W piśmie procesowym z 20.05.2024 r. wnioskodawca podał dodatkowo co do swojego stanu zdrowia, że prawie rok czekał na operację i w lutym tego roku przeszedł zabieg, poza tym ma bardzo duży ubytek słuchu, jest głuchy i nosi aparat słuchowy, a wszelkie informacje docierają do niego z dużym opóźnieniem lub wcale. Podkreślił, że jego zły stan zdrowia wynika z dołączonej do pisma dokumentacji medycznej. Dodał, że od czasu pandemii mieszka z żoną na działce, gdzie nie korzysta z Internetu, a dostęp do telewizji ma ograniczony ze względu na zasięg, co także było powodem braku informacji o wyroku TK, o którym dowiedział się od znajomych, zaznaczając, że nie miał pojęcia, że istnieją ramy czasowe do złożenia wniosku. Zarzucił, że to ZUS popełniając błąd w naliczaniu emerytur powinien poinformować o tym i umożliwić ponowne przeliczenie emerytury. Konkludując wniósł o wznowienie postępowania i o ponowne przeliczenie emerytury. (pismo k. 12-13)
Pozwany odnosząc się w piśmie z dnia 3.06.2024 r. do ww. pisma wnioskodawcy, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i podał, że jest to powielenie argumentacji z odwołania od decyzji ZUS, a dodatkowo stwierdził, że złożona przez ubezpieczonego dokumentacja medyczna nie uprawdopodabnia takiego stanu zdrowia wnioskodawcy, który uniemożliwiał mu złożenie do ZUS wniosku we właściwym czasie.(pismo k. 44)
Na rozprawie w dniu 14.06.2024 r. wnioskodawca poparł odwołania, natomiast pełnomocnik ZUS wniósł o ich oddalenie.(e-protokół z 14.06.2024 r.: 00:01:02,00:04:30)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W. S.urodził się w dniu (...)(okoliczność bezsporna)
W dniu 15 listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt P 7/22) po rozpoznaniu, z udziałem(...), pytania prawnego(...)orzekł, że art. 17 ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw związku zart. 25a ust. 2 pkt 2 i ust. 2a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- w zakresie, w jakim pomija emerytury przyznane na wniosek zgłoszony przed 1 czerwca 2021 r., jest niezgodny zart. 32 ust. 1w związku zart. 67 ust. 1 Konstytucji RPWyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w dniu 16 listopada 2023 r. i od tego dnia wszedł w życie.(okoliczność bezsporna)
Wnioskodawca nie występował w 2021 r. ani w 2022 r. z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości świadczenia na podstawie art. 17 ustawy zmieniającej z dnia 24.06.2021 r. oraz nie otrzymał decyzji odmownej, w związku z takim wnioskiem.(okoliczność bezsporna, a nadto zeznania wnioskodawcy e-prot. z 14.06.2024 r.: 00:01:20 w zw. z 00:03:37)
W dniu 4.03.2024 r. wnioskodawca złożył do ZUS wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno – rentowego zgodnie z zasadami określonymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023 roku wydanego w sprawie o sygn. akt P 7/22.(wniosek - k. 9 akt ZUS)
Termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania upływał zgodnie zart. 145a § 2 k.p.a.w dniu 18.12.2023 r.(okoliczność bezsporna)
W dniu 6.03.2024 r. ZUS(...)Oddział wŁ.wydał pierwszą zaskarżoną decyzję. Organ rentowy stał na stanowisku, że skoro skarga ubezpieczonego o wznowienie postępowania została wniesiona 4.03.2024 r., tj. po ustawowym terminie i nie zwrócił się on z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania, to zasadnym było odmówienie wznowienia postępowania.(decyzja – k. 10 akt ZUS)
Wnioskodawca jest osobą schorowaną, nie słyszy, leczy się na schorzenia zwyrodnieniowe kręgosłupa od 2006 r. Od 2014 r. leczy się też z powodu nawrotowego wodniaka jądra prawego. W 2019 r. uległ wypadkowi – spadł z drabiny z wysokości 3 metrów, doznając urazu głowy z krótkotrwałą utratą przytomności. W wyniku tego upadku stwierdzono u niego złamanie kręgosłupa(...), Th 7 i złamanie kości potylicznej prawej. W okresie od 20.11.2023 r. do 1.12.2023 r. korzystał z zabiegów(...)w związku z dolegliwościami kręgosłupa. W okresie od 20 do 23.02.2024 r. przebywał planowo na oddziale(...)Kliniki (...),(...)L.,(...)
(...)wŁ., gdzie przeszedł 21.02.2024 r. zabieg obustronnej polipektomii, edmoitektomię, operację zatok szczękowych klinowych i czołowych metodą endoskopową. Zbieg i okres pooperacyjny był bez powikłań. (

    dokumentacja medyczna k. 14-42)

Wnioskodawca nie wiedział, nie słyszał o tym, że skargę o wznowienie postępowania w związku z zapadłym wyrokiem TK z dnia 15.11.2023 r. winien złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący mieszka z żoną na działce i nie korzysta tam z Internetu, ani z telewizji. Rzadko opuszcza swoje miejsce zamieszkania – wychodzi z domu na rehabilitację. Wniosek o wznowienie postępowania złożył, gdy dowiedział się o ww. wyroku TK.(zeznania wnioskodawcy e-prot. z 14.06.2024 r.: 00:01:20 w zw. z 00:03:37)
W dniu 4.04.2024 r. wnioskodawca w odwołaniu od pierwszej zaskarżonej decyzji wniósł także o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania.(wniosek – k. 3)
Drugą zaskarżoną decyzją z dnia 15.04.2024 r. organ rentowy w związku ze złożonym przez ubezpieczonego ww. wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie, na podstawieart. 59 § 1 k.p.a.w zw. z art. 83b ust 1 ustawy systemowej odmówił mu przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Jednocześnie organ rentowy podkreślił, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił we wniosku, że uchybienie powyższemu terminowi nastąpiło bez jego winy, wobec czego odmówiono przywrócenia terminu.(decyzja w aktach ZUS)
Powyższy stan faktyczny, który nie był sporny między stronami, Sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów, których wiarygodność nie budziła wątpliwości, a także na podstawie zeznań wnioskodawcy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołania podlegają oddaleniu.
Spór w przedmiotowej sprawie koncentrował się wokół tego, czy ZUS zasadnie odmówił wnioskodawcy wznowienia postępowania w sprawie w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 15.11.2023 r., sygn. akt P 7/22.
Zgodnie zart. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego(dalej jako „k.p.a.”) można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Art. 145a § 2 k.p.a.wskazuje, że w sytuacji określonej wart. 145a § 1 k.p.a.skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
To oznacza, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt P 7/22 został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 16 listopada 2023 r., to miesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego przed ZUS winien upłynąć w dniu 16 grudnia 2023 r. jednakże biorąc pod uwagę, że 16 grudnia 2023 r. przypadał w sobotę, to termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania upływał zgodnie zart. 145a § 2 k.p.a.w dniu 18.12.2023 r.,będącym pierwszym dniem roboczym po 16 grudnia 2023 r. przypadającym w sobotę. Podzielić należy zatem stanowisko organu rentowego, że zgodnie zart. 57 § 4 k.p.a.termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał w dniu roboczym następującym po dniu tj. sobota, a więc 18 grudnia 2023 r. (poniedziałek). Odwołujący natomiast wniósł skargę o wznowienie postępowania dopiero w dniu 4.03.2024 r., a więc z przekroczeniem terminu przewidzianego na jej złożenie.
Wymieniony termin jest terminem o charakterze procesowym, wobec czego ma do niego zastosowanie instytucja przywrócenia terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wG.z dnia 24 listopada 2010r., sygn. akt(...)SA/Go 710/10, LEX 753130). W przepisachKodeksu postępowania administracyjnegojest ona uregulowana wart. 58 § 1 i 2, który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W dniu 4.04.2024 r. wnioskodawca złożył (zawarty w odwołaniu od pierwszej zaskarżonej decyzji) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowej skargi, bez podania przyczyny, zatem organ rentowy uznał, że odwołujący nie uprawdopodobnił braku winy w niezachowaniu terminu. W wyniku powyższego drugą decyzją z dnia 15.04.2024 r. organ rentowy w związku ze złożonym przez ubezpieczonego wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z 4.04.2024 r., na podstawieart. 59 § 1 k.p.a.w zw. z art. 83b ust 1 ustawy systemowej odmówił mu przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu w rozumieniuart. 58 § 1 k.p.a.wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Można więc termin przywrócić, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W orzecznictwie podkreśla się także, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, a contrario zatem, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2019r., I OSK 401/18). W kontekście powyższego sama okoliczność braku wiedzy o wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny co do zasady nie może zostać uznana za przesłankę uzasadniającą przywrócenie terminu, ponieważ orzeczenia Trybunału, jako akty powszechnie obowiązujące, podlegają niezwłocznemu i obowiązkowemu ogłoszeniu w dzienniku urzędowym. Publikacja w dzienniku urzędowym stanowi główną i nadrzędną formę ogłoszenia aktów normatywnych i orzeczeń, a przez to również ich upublicznienia, w celu stworzenie możliwości zapoznania się z treścią danego aktu lub orzeczenia przez ogół społeczeństwa. Tym samym publikacja orzeczenia w dzienniku urzędowym stwarza domniemanie powszechnej znajomości prawa. Nie wyklucza to potencjalnych sytuacji, kiedy strona z przyczyn obiektywnych nie miała możliwości uzyskania wiedzy co do faktu wydania i wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ( zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt(...)FSK 4057/14 i z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt(...)FSK 1144/15).
Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala się na wyręczenie inną osobą, powódź, pożar itp.
Okolicznościami uzasadniającymi brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminunie mogą byćw szczególności m. in.: wyjazd za granicę (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2014 r.,(...) SA/Gd 172/14, LEX 1471525), nieznajomość prawa, „przeoczenie” wynikające ze słabej znajomości procedury, nieznajomość prawa polskiego i postępowania przed organami państwowymi (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2014 r.,(...), LEX 1457672), brak dostępu do internetu czy nieczytanie prasy specjalistycznej (wyrok NSA wW.z dnia 22 marca 2013 r.,(...)OSK(...), LEX 1299454).
Odwołując się od decyzji z dnia 15.04.2024 r. dot. odmowy ZUS-u w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie w związku z zapadłym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.11.2023 r., wnioskodawca wskazywał na okoliczności, które w jego ocenie miały uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi o wznowienie. Stanowisko odwołującego koncentrowało się przede wszystkim na stwierdzeniu, że jest osobą schorowaną- rzadko opuszcza swoje mieszkanie, w okresie od 20.11.2023 r. do 1.12.2023 r. rehabilitował się, ma też problemy ze słuchem, w lutym 2024 r. miał zabieg operacyjny, nie ma dostępu do Internetu, ani telewizji, za pośrednictwem których mógłby się dowiedzieć o zapadłym wyroku TK. Wnioskodawca wskazywał, że nie wiedział, nie słyszał o tym, że skargę o wznowienie postępowania w związku z zapadłym wyrokiem TK z dnia 15.11.2023 r. winien złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zaznaczył też, że jak tylko dowiedział się o ww. wyroku TK od znajomych to złożył wniosek do ZUS.
Sąd nie neguje złożonych w powyższym kształcie zeznań odwołującego, pragnie jednak zauważyć, że postępowanie sądowe w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych wszczynane jest w rezultacie odwołania wniesionego przez ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ma więc ono charakter odwoławczy. Jego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Jest zatem postępowaniem kontrolnym. Badanie owej legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Mówiąc inaczej - postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 20 maja 2004 r.,(...)UK 395/03, OSNAPiUS rok 2005, Nr 3, poz. 43.). Postępowanie sądowe jest bowiem wtórne wobec postępowania administracyjnego, a kontrola sądu winna korespondować z zakresem rozstrzygnięcia dokonanego w decyzji administracyjnej.
Na organie administracji publicznej nie ciąży obowiązek poinformowania strony, po stwierdzeniu, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o podstawę zart. 145a § 1 KPAzostał złożony po upływie terminu jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, że przysługuje jej prawo do złożenia prośby o przywrócenie terminu (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. I OSK 168/09,L.).
Poza sporem jest, iż skarżący wnosząc odwołanie od decyzji z dnia 4.03.2024 r. wszczął niniejsze postępowanie sądowe oraz to, że w odwołaniu od tej decyzji zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, który został odmownie rozpoznany drugą zaskarżoną decyzją ZUS z dnia 15.04.2024 r. Przedmiotem analizy Sądu z uwagi na odwołanie skarżącego od decyzji z 15.04.2024 r. może być zatem także ocena i zasadność również i tej decyzji. W ramach badania prawidłowości drugiej zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarżący nie podniósł skutecznie argumentów mających uprawdopodobnić brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, ponieważ załączone dokumenty medyczne z jego leczenia nie potwierdzają, że rzeczywiście stan zdrowia uniemożliwił mu złożenie wniosku we właściwym czasie. Argumentacja wnioskodawcy, która koncentrowała się na wyjaśnieniu z jakich przyczyn uchybił on terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie potwierdza wobec złożonej dokumentacji medycznej, że uprawdopodobnił on, iż do uchybienia terminowi doszło bez jego winy. Co do stanu zdrowia wnioskodawcy, to w żadnym stopniu nie wykazał, że posiadane przez niego jednostki chorobowe, czy też zabiegi rehabilitacyjne od 20.11.2023 r. do 1.12.2023 r. oraz hospitalizacja w związku z zabiegiem otolaryngologiczny w lutym 2024 r. - w okresie na złożenie skargi wyłączały go z codziennych spraw życiowych. Natomiast brak wiedzy o konieczności złożenia skargi w terminie miesiąca od ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, bez zaistnienia jakichkolwiek obiektywnych przeszkód czy okoliczności w uchybieniu terminu do wniesienia tej skargi, należało uznać za niedbalstwo strony, niedające podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, mając na uwadze cytowane wyżej orzecznictwo.
Na marginesie Sąd Okręgowy zważył, że wskazywany powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023 roku wydany w sprawie o sygn. akt P 7/22, ma charakter tzw. wyroku zakresowego, a skutkiem tego typu wyroku jest częściowa utrata mocy obowiązującej przepisu, polegająca na wyłączeniu możliwości jego stosowania w zakresie oznaczonym w wyroku. Utrata mocy obowiązującej, jako skutek orzeczenia negatoryjnego, nie dotyka całego przepisu, który nadal pozostaje elementem ustawy (zob. np. wyr. TK z 18.12.2008 r., K 19/07, OTK-A 2008, Nr 10, poz. 182).
W uzasadnieniu wskazanego rozstrzygnięcia Trybunał stwierdził, że nie sam mechanizm waloryzacji kwartalnej tzw. emerytur czerwcowych jest nieodpowiedni, lecz zbyt wąskie ujęcie art. 17 ustawy nowelizującej z 2021 r. Przepis ten rozstrzyga, że nowe – wprowadzone ustawą nowelizującą z 2021 r. – zasady waloryzacji składek w przypadku ustalania wysokości emerytury w czerwcu mają zastosowanie nie tylko na przyszłość, lecz także do sytuacji sprzed wejścia w życie ustawy, przy czym tylko do niektórych z nich, a mianowicie do emerytur przyznanych na wniosek zgłoszony po 31 maja 2021 r. lub przyznanych na podstawie art. 24a u.e.r. FUS osobom, które wiek emerytalny ukończyły po 31 maja 2021 r. Tymczasem, takiej samej sytuacji, jak emeryci, którzy zgłosili wniosek w czerwcu 2021 r. lub którym, w tym miesiącu, przyznano emeryturę z urzędu, są także osoby, które wystąpiły z wnioskiem lub którym przyznano emeryturę z urzędu, w czerwcu, w latach poprzednich (Rzecznik wskazuje na lata 2009-2019). To podobieństwo sytuacji powoduje, że nowy mechanizm waloryzacji kwartalnej „emerytur czerwcowych” powinien mieć szersze, niż przyjęto, zastosowanie do sytuacji (zdarzeń) przeszłych.
W obrębie wyróżnionej wyżej grupy podmiotów – wskutek postanowienia wyrażonego w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej z 2021 r. – doszło do zróżnicowania: część osób uzyskała możliwość przeliczenia wcześniej przyznanej emerytury z uwzględnieniem nowego korzystniejszego sposobu waloryzacji kwartalnej, natomiast części osób takiej możliwości od-mówiono.
Zdaniem Trybunału oceniane rozwiązanie nie ma charakteru relewantnego, ponieważ nie pozostaje w bezpośrednim związku z deklarowanym celem jego wprowadzenia, którym były naprawa wcześniej obowiązującego stanu prawnego i przyjęcie jednolitych zasad waloryzacji składek także dla osób, które występują z wnioskiem o emeryturę w czerwcu, w szczególności wobec osób, które z takim wnioskiem wystąpiły również przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2021 r.
Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń o charakterze podmiotowym (nie tylko co do emerytur przyznanych na wniosek zgłoszony po 31.05.2021 r.) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy, gdyż możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 ustawy nowelizującej i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do określonego mechanizmu waloryzacji .
Treść tego wyroku przede wszystkim jest skierowana do ustawodawcy, którego obowiązkiem jest znowelizowanie przepisu, którego treść Trybunał Konstytucyjny uznał za niepełną (art. 17 ustawy z dnia 24.06.2021 o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). Sam wyrok nie spowodował żadnej zmiany normatywnej, a jedynie spowodował nałożenie na ustawodawcę obowiązku uzupełnienia wskazanej luki prawnej. W szczególności z wyroku nie wynika, iż mechanizm waloryzacji przewidziany w art. 17 może być wprost zastosowany do emerytur przyznanych na wniosek zgłoszony przed 1.06.2021 r.
W konsekwencji powszechnie obowiązujący i ostateczny wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023 roku (art. 190 Konstytucji) nie dotyczy odwołującego się, bo ten nie wystąpił z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości świadczenia na podstawie art. 17 ustawy zmieniającej z dnia 24.06.2021 r. oraz nie otrzymał decyzji odmownej i w efekcie rzeczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z uwagi na jego charakter nie może stać się podstawą wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją na podstawieart. 145 i nast. k.p.a.Z powyższych względów w przypadku wnioskodawcy nie istniałaby zatem podstawa do wznowienia postępowania.
Przepisy te służą wzruszeniu decyzji wydanej m.in w oparciu o akt normatywny uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny zKonstytucją, a zatem do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji i ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia. Jednakże możliwość wznowienia postępowania istnieje tylko w takim zakresie, w jakim Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności danego przepisu zKonstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Organ administracji publicznej, czy sąd wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, a w konsekwencji decyzję lub wyrok, jest związany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Nie można w takiej sytuacji przez analogię zastosować instytucji wznowienia w innej chociażby podobnej sytuacji por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2020 r., III AUa 890/19, Legalis Numer 2327829/.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w Łodzi na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołania wnioskodawcy, uznając je za niezasadne.