Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 873/20
Data wyroku: 2023-11-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

sygn. akt I Ns 873/20

UZASADNIENIE
J. Z.iM. Z.wnieśli o zniesienie współwłasności nieruchomości, położonej wI., w gminieB., o powierzchni 0,2018 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadziksięgę wieczystą (...), poprzez podział nieruchomości na dwie części: 1)działkę nr (...), o powierzchni 0,0607 ha, z przeznaczeniem na własność uczestnikowi postępowaniaS. J. (1); oraz 2)działkę nr (...), o powierzchni 0,1411 ha, z przeznaczeniem na własność wnioskodawcomJ.iM. Z., na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, zgodnie z przedstawionym projektem podziału nieruchomości, stanowiącym złącznik do decyzji z dnia 4 lutego 2020r., wydanej przez BurmistrzaB.w sprawie sygn. GGG.6831.3.2020, bez obowiązku dopłat na rzecz któregokolwiek ze współwłaścicieli.
W odpowiedzi na wniosek uczestnikS. J. (1)nie sprzeciwił się wnioskowi. Zarzucił jednak, że pomimo wielokrotnych prób kontaktu z BurmistrzemB., nie zapewniono współwłaścicielom nieruchomości dojazdu do niej. Zgodził się na podział nieruchomości według dołączonego do wniosku projektu, pod warunkiem zapewnienia dla nowopowstałych działek dostępu do drogi publicznej.
Postanowieniem z dnia 25 marca 2021r. Sąd wezwał do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania GminęB., jako właścicieladziałki nr (...), położonej wI., zobowiązując do udzielenia informacji na temat dostępu przedmiotowej nieruchomości, składającej się zdziałek nr (...), do drogi publicznej. Odpis postanowienia wraz z odpisem wniosku, odpisem odpowiedzi na wniosek uczestnikaS. J.i decyzji BurmistrzaB.o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, z dnia 4.02.2020r., doręczono uczestnikowi GminieB.w dniu 29 marca 2021r.
W piśmie z dnia 1 kwietnia 2021r. wnioskodawcy wnieśli o ustanowienie służebności drogi koniecznej na nieruchomości –działce nr (...), na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości, powstałych wskutek podziałudziałki nr (...),.
W piśmie z dnia 10 czerwca 2021r. GminaB.podała, że do lipca 1997r. dojazd do przedmiotowej nieruchomości odbywał się przez istniejący wówczas most, który uległ zniszczeniu na skutek powodzi. Od tej pory dojazd ten odbywa się przez usypaną z kamienia drogę w obrębie przedmiotowej nieruchomości, naprawa mostu dotychczas nie została zrealizowana. Wskazała, że zgodnie z decyzją BurmistrzaB.Kł. z dnia 2.02.2010r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, obszar, zawierający m.in.działkę nr (...), objęty jest warunkami lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającego na budowie i remoncie drogi gminnej.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu geodezji - na okoliczność podziału nieruchomości zabudowanej, położonej wI.,działki nr (...), o pow. 2018 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadziksięgę wieczystą (...), poprzez wydzielenie dwóch działek w sposób, przedstawiony w projekcie podziału nieruchomości, stanowiącym załącznik do decyzji BurmistrzaB.z dn. 4.02.2020r. (sygn. GGG.6831.3.2020; k. 7-8 akt), z ustalonym dostępem nowopowstałychdziałek (...)do drogi publicznej, przy uwzględnieniu służebności drogi koniecznej jak w projekcie wnioskodawcy, dołączonym do jego pisma z dnia 1 kwietnia 2021r. (k.54 akt); odpis postanowienia doręczono uczestnikowi GminieB.w dniu 7.07.2021r.
W piśmie z dnia 16.06.2023r., złożonym po doręczeniu odpisu opinii biegłego, uczestnik GminaB.podała, żedziałka nr (...), ujęta w propozycjach służebności drogi koniecznej, przeznaczona jest na realizację inwestycji, polegającej na budowie i remoncie drogi gminnej, która służyć będzie dla obsługi komunikacyjnej m.in. przedmiotowej nieruchomości, wobec tego, zdaniem uczestnika, ustanowienie służebności wg któregokolwiek z wariantów przedstawionych w opinii biegłego, wydaje się zbyteczne.
W piśmie z dnia 16.08.2023r. wnioskodawcy wnieśli o obciążenie uczestnika GminyB.Kł. kosztami opinii biegłego sądowego.
W piśmie z dnia 27.09.2023r. uczestnik GminaB.Kł. wniosła o nieuwzględnienie tego wniosku. Podtrzymała to stanowisko na rozprawie w dniu 5.10.2023r., podnosząc, że zarówno wnioskodawca jak i uczestnikS. J.mogą jeździć tą drogą bez ustanawiania służebności.
Stan faktyczny:
Nieruchomość, położona wI., w gminieB., o powierzchni 0,2018 ha, składającej się aktualnie zdziałek nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadziksięgę wieczystą (...), stanowi współwłasność wnioskodawcówJ.iM. Z.w udziale 70/100 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, i uczestnika postępowaniaS. J. (1)w udziale 30/100 części.

Działki nr (...)(o pow. 0,0607 ha) i(...)(o pow. o,1411 ha) powstały w wyniku podziałudziałki nr (...), o pow. 0,2018 ha, na podstawie decyzji BurmistrzaB.z dnia 4 lutego 2020r., wydanej w sprawie o sygn. GGG.6831.3.2020. Zatwierdzenie podziału nastąpiło pod warunkiem, iż przy wydzielaniu działek zostanie zapewniony dla tych działek dostęp do drogi publicznej przez ustanowienie służebności drogowej albo innej służebności, bądź też, wraz ze zbyciem wydzielanych działek, zostanie zbyty udział w prawie własności działki gruntu, przeznaczonej pod drogę wewnętrzną. Podział, zatwierdzony w.w. decyzją, został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej. Właściciele nieruchomości przed i po podziale nie zmienili się. Podział został wykonany w ten sposób, że powierzchniadziałki nr (...)(0,0607 ha) odpowiada udziałowi w 30/100 części we współwłasności nieruchomości, a powierzchniadziałki nr (...)(0,1411 ha) odpowiada udziałowi w 70/100 części. W obrębie przedmiotowej nieruchomości znajdują się inne nieruchomości:działki nr (...), zabudowane budynkami (granica działek przebiega po obrysach budynków; stanowiły one enklawy nadziałce nr (...)(przed podziałem). Po podziale budynek usytuowany nadziałce nr (...)stanowi enklawę nadziałce (...), natomiast budynki nadziałkach nr (...)– enklawy nadziałce nr (...). Właścicielem nieruchomościdziałki nr (...), objętejksięgą wieczystą (...), jest uczestnikS. J.. Właścicielamidziałek nr (...), objętejksięgą wieczystą (...), objętejksięgą wieczystą (...), są wnioskodawcyJ.iM. Z.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Podział nieruchomości nadziałki nr (...)(o pow. 0,0607 ha) i(...)(o pow. o,1411 ha) oraz sposób korzystania ze wspólnej nieruchomości był zgodny.
Przedmiotowa nieruchomość wnioskodawców nie ma dostępu do drogi publicznej. Dodziałek nr (...)wykorzystywany jest dojazd od głównej drogi asfaltowej, przebiegającej przezI.–działka nr (...)(stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie Wojewody(...),(...)) przezdrogę nr (...)(stanowiącą własność GminyB., ozn. jakoużytek dr.,(...), następnie fragmentem drogi –(...)(stanowiącej własność GminyB., ozn. jakoużytek dr.,(...)) i dalej fragmentem drogi utwardzonej – oznaczonej jakodziałka nr (...), stanowiącej własność GminyB.,użytek: pastwiska trwałe – PsIII,(...). Fragmentdziałki nr (...)został urządzony pod drogę dojazdową do przedmiotowej nieruchomości, przez wysypanie kamienia.
Dla terenu, gdzie położona jest przedmiotowa nieruchomość, brak jest ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomość położona jest w terenie obowiązywania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminyB., zatwierdzonego uchwałą nr XLI/412/13 Rady Miejskiej wB.z dnia 28 lutego 2013r.
Dowód:
odpisy z ksiąg wieczystych (k-10-16, 55-59)
Decyzja BurmistrzaB.z dnia 4.02.2020r. (k-7-8)
fotografie drogi szutrowej (k-60-61)
pismo wnioskodawców do BurmistrzaB.Kł. z dnia 28.0.2019r. (k-62)
opinia biegłego sądowego z zakresu geodezjiA. Z.(k-91 i nast.).

Działka nr (...)wI.powstała z podziałudziałki nr (...), zatwierdzonego decyzją BurmistrzaB.Kł. z dnia 16.03.2009r.; została przekazana GminieB.Kł. w dniu 7.10.2010r. z przeznaczeniem na drogę. Pismem z dnia 22.11.2021r. BurmistrzB.Kł. poinformował wnioskodawców, że w grudniu 2021r. Gmina zleci okazanie granic i wykonanie mapy do celów projektowych dla zadania pod nazwą „Budowa drogi wewnętrznej dz. nr(...)i część dz. nr(...)”.
Dowód:
pismoD..(...)weW.do wnioskodawców z dnia 24.11.2021r. (k-80);
pismo Kierownika(...) Ośrodka (...)z dnia 1.12.2021r. (k-81);
pismo BurmistrzaB.Kł. z dnia 22.11.2021r. (k-82).

Sąd zważył, co następuje:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności (art. 210 kc) przez podział rzeczy wspólnej (art. 211 kc).
W rozpoznawanej sprawie wszyscy współwłaściciele złożyli zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, dlatego Sąd wydał postanowienie odpowiadające treści wniosku, przy czym projekt podziału nie sprzeciwiał się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie naruszał w sposób rażący interesu osób uprawnionych (art. 622 § 2 kpc).
Podstawą prawną ustanowienia służebności drogi koniecznej są przepisyart. 145 kc.
Zgodnie z przepisemart. 145 § 1 kc, jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić (§ 2). Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy (§ 3).
Przez brak odpowiedniego dostępu nieruchomości do drogi publicznej lub należących do niej budynków gospodarskich należy rozumieć nie tylko zupełną izolację nieruchomości, lecz także przypadek, w którym ten dostęp wprawdzie istnieje, ale jest szczególnie niedogodny. Wobec nieistnienia definicji legalnej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej należy tę przesłankę stosowaniaart. 145 k.c.rozważać na tle okoliczności konkretnej sprawy. Zasadniczo, jeżeli nie jest możliwe korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem przy istniejącym dostępie do drogi publicznej, dostęp ten jest nieodpowiedni.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem był, że przedmiotowa nieruchomość nie ma dostępu do drogi publicznej, co potwierdził w swojej opinii biegły sądowy. W tej sytuacji wnioskodawcom, jako współwłaścicielom nieruchomości izolowanej, służyło roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej nadziałce działki nr (...). Nie sprzeciwia się temu interes uczestnika GminyB.Kł., której to działka i tak jest przeznaczona w przyszłości do wykorzystywania jako droga.
Służebność drogi koniecznej została ustanowiona bez wynagrodzenia, skoro uczestnik GminaB.Kł. z tego uprawnienia zrezygnowała, wyrażając zgodę na nieodpłatny przejazd przez jej działkę (vide: pismo BurmistrzaB.Kł. do wnioskodawców z dnia 21.06.2023r., k. 120).
Zgodnie z przepisemart. 520 § 1 kpc, w postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników (§ 2). Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie (§ 3). Na tej postawie należało obciążyć uczestnika GminęB.Kł. kosztami opinii biegłego z zakresu geodezji. Gdyby nie bezczynność Gminy w zajęciu stanowiska procesowego w niniejszej sprawie, nie byłoby potrzeby zasięgania opinii geodety, celem ustalenia dostępu przedmiotowej nieruchomości do drogi publicznej. Dopiero w piśmie przygotowawczym z dnia 16.06.2023r., złożonym już po doręczeniu odpisu opinii biegłego i ponad dwóch latach od zawiadomienia o toczącym się postępowaniu, uczestnik GminaB.zajęła stanowisko co do, stanowiącej jej własność,działki nr (...), objętej wnioskiem o ustanowienie służebności drogi koniecznej, wskazując, że działka ta jest przeznaczonana realizację inwestycji, polegającej na budowie i remoncie drogi gminnej, która służyć będzie dla obsługi komunikacyjnej m.in. przedmiotowej nieruchomości, co, zdaniem uczestnika, czyni zbytecznym ustanowienie służebności wg któregokolwiek z wariantów przedstawionych w opinii biegłego. Nieuzasadniona opieszałość Gminy w zajęciu stanowiska w niniejszej sprawie spowodowała konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Wywołane tym koszty postępowania, wydatkowane na wynagrodzenie biegłego, powinny zatem obciążać w całości uczestnika GminęB.. Wysokość tych kosztów wynika z prawomocnego postanowienia wydanego w niniejszej sprawie w dniu 30 maja 2023r. (k. 109). Wynagrodzenie biegłego zostało częściowo pokryte z zaliczki, uiszczonej w kwocie 1000 zł przez wnioskodawców – na podstawie powołanego wyżej przepisuart. 520§3 kpczasądzono zwrot tych kosztów od uczestnika GminyB.na rzecz wnioskodawców, obciążając zarazem Gminę wydatkami, poniesionymi w postępowaniu tymczasowo przez Skarb Państwa na wynagrodzenie biegłego w dalszej części, przekraczającej uiszczoną zaliczkę (art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych[t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1144]).
Wnioskodawcy i uczestnikS. J. (1)byli w tym samym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania i ich interesy nie były sprzeczne. Wyrażona w powołanymart. 520 § 1 kpczasada oznacza, że każdego uczestnika postępowania obciążają koszty tej czynności, której sam dokonał, jak i koszty czynności, podjętej w jego interesie. Dlatego koszty w postaci uiszczonej przez wnioskodawców opłaty sądowej od wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości, złożonego także w interesie uczestnikaS. J. (1), powinny w równych częściach obciążać wszystkich współwłaścicieli. Wobec tego zasądzono od tegoż uczestnika na rzecz wnioskodawców małżonkówJ.iM. Z.kwotę 500 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, w części obejmującej połowę uiszczonej opłaty sądowej od wniosku.

Z/ - odnotować;
- odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć:
- uczestnikowi postepowaniaS. J. (1)z pouczeniem o apelacji;
- pełn. uczestnika GminyB.Kł. r.pr.M. P.-(...);
kal. 14 dni
16.11.2023r.