Sąd Rejonowy w Głubczycach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 85/23
Data wyroku: 2024-12-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Krzysztof Chruszczewski

Sygn. akt: I C 85/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2024 roku
Sąd Rejonowy w Głubczycach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Krzysztof Chruszczewski
Protokolant: sekretarz sądowy Bożena Piróg-Lipińska
po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2024 roku
sprawy z powództwaM. S.
przeciwkoJ. S. (1)
o zachowek

1
oddala powództwo.

2
kosztami postępowania w całości obciąża powodaM. S..

3
zasądza od powodaM. S.na rzecz pozwanejJ. S. (1)kwotę 4 428,00 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu, w tym kwotę 828,00 zł (osiemset dwadzieścia osiem złotych), tytułem podatku VAT, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE
PowódM. S.wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanejJ. S. (1)kwoty 16 666,67zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 marca 2023 roku do dnia zapłaty, tytułem należnego mu zachowku po zmarłym ojcuJ. S. (2).
PozwanaJ. S. (1)wniosła o oddalenie w całości żądania powodaM. S..

Sąd ustalił:
SpadkodawcaJ. S. (2)był właścicielem udziału wynoszącego 1/2 część nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny, położony wG., przyulicy (...)III(...)/12, opisanej wksiędze wieczystej nr (...), o wartości 100 000,00 zł./ niesporne /

J. S. (2)zmarł dnia(...)roku. W testamencie z dnia(...)roku do całego spadku po sobie powołał żonęJ. S. (1). Sąd Rejonowy wG.postanowieniem z dnia(...)roku w sprawie(...), stwierdził nabycie spadku poJ. S. (2), na podstawie testamentu z dnia(...)roku, w całości na rzecz żonyJ. S. (1).
Spadkobiercami ustawowymi po zmarłymJ. S. (2)są jego synowie z pierwszego małżeństwaM. S.iJ. S. (3)oraz druga żonaJ. S. (1).
W testamencie z dnia(...)rokuJ. S. (2)wydziedziczył swojego synaM. S.. Jako powód tego wydziedziczenia podał to, iż synM. S.postępuje w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami wobec niego, w szczególności nie utrzymuje on z nim żadnych kontaktów rodzinnych ani osobistych, ani telefonicznych, nie odwiedza go od 2002 roku, nie interesuje się jego zdrowiem, nie dostarczał i nie dostarcza mu pomocy w chorobie i w potrzebie.
W tym testamencieJ. S. (2)z tych samych powodów wydziedziczył także synaJ. S. (3)i wnukaA. S., syna powodaM. S..

J. S. (2)pozostawał w związku z małżeńskim zW. S.od(...)roku. Z tego związku małżonkowie mieli dwóch synówM. S.iJ. S. (3). Sąd Okręgowy w(...)dnia(...)roku orzekł rozwód małżeństwa bez orzekania o winie. Po orzeczeniu rozwoduJ. S. (2)mieszkał wN.. Był osobą starszą i schorowaną. W trakcie trwania postępowania rozwodowego podczas wizyty u lekarza poznałJ. S. (1). Dnia(...)roku zawarli oni związek małżeński.J. S. (2)przeprowadził się zN.doG.i zamieszkał zJ. S. (1)w lokalu mieszkalnym przyulicy (...)III(...)/12. Dnia(...)roku małżonkowieS.wykupili ten lokal na własność od Spółdzielni Mieszkaniowej wG.. Po rozwodzie z pierwszą żoną kontakty pomiędzyJ. S. (2)a jego synemM. S.były sporadyczne. Obaj nie szukali kontaktu ze sobą. Po przeprowadzceJ. S. (2)doG.kontakt pomiędzy nimi urwał się całkowicie.J. S. (2)był bardzo schorowany. Przebył operację serca, cierpiał na cukrzycę, chorował na kręgosłup, miał problemy z prostatą, nie dosłyszał, miał kłopoty z chodzeniem. W problemach ze zdrowiem i w codziennym funkcjonowaniu wspomagały go żonaJ. S. (1)i jej córkaE. K..
PowódM. S.nie zrzekł się dziedziczenia po swoim ojcuJ. S. (2). Pismem z dnia(...)roku powódM. S.wezwał pozwanąJ. S. (1)o dobrowolną zapłatę kwoty 16 666,67 zł, jako należnego mu zachowku w terminie do dnia(...)roku. Pismem z dnia(...)roku pozwanaJ. S. (1)odmówiłaM. S.zapłaty żądanej kwoty zachowku z uwagi na to, że w testamencieJ. S. (2)wydziedziczył go.
/ dowody: akta Sądu Rejonowego wG.(...)o stwierdzenie nabycia spadku poJ. S. (2), dokumenty k 10 – 19, 83 – 112, zeznania świadkaE. K.k. 177 zeznania powodaM. S.k. 183 oraz zeznania pozwanejJ. S. (1)k. 183 – 184 /

Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu, powództwo wywiedzione przez powodaM. S.przeciwko pozwanejJ. S. (1)o zachowek, po jego zmarłym ojcuJ. S. (2)nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z tym przepisemart. 991 § 1 k.c.zstępnemu spadkodawcy, który byłby powołany do spadku z ustawy, należy się połowa wartości udziału spadkowego, który przypadałby mu przy dziedziczeniu ustawowym.
Jeżeli uprawniony zstępny spadkodawcy, nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy testamentowemu roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej, potrzebnej do pokrycia zachowku.
Jednak w ocenie Sądu powódM. S., jako syn zmarłegoJ. S. (2)nie jest uprawniony do zachowku po nim. Nie budzi bowiem w sprawie wątpliwości fakt, iż w testamencie z dnia(...)rokuJ. S. (2)wydziedziczył swojego synaM. S.. Jako powód tego wydziedziczenia podał to, iż synM. S.postępuje w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami wobec niego, w szczególności nie utrzymuje on z nim żadnych kontaktów rodzinnych ani osobistych, ani telefonicznych, nie odwiedza go od 2002 roku, nie interesuje się jego zdrowiem, nie dostarczał i nie dostarcza mu pomocy w chorobie i w potrzebie.
Zgodnie z przepisemart.1008 k.c.spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnego zachowku poprzez wydziedziczenie, jeżeli wbrew woli spadkodawcy postępuje on uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci bądź też uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu./art. 1009 k.c./
Postępowanie dowodowe ewidentnie wykazało, że po rozwodzie z pierwszą żoną kontaktyJ. S. (2)z synemM. S.praktycznie ustały. Był on już w tym czasie osobą starszą i schorowaną. Wymagał opieki. Po zapoznaniu się z pozwanąJ. S. (1)ożenił się z nią i przeprowadził się do niej doG.. Razem wykupili mieszkanie w Spółdzielni Mieszkaniowej wG.. PozwanaJ. S. (1)i jej córkaE. K.wspomagały go w problemach ze zdrowiem i w codziennym funkcjonowaniu. Od momentu wyprowadzenia się doG.J. S. (2)nie miał żadnego kontaktu z synemM. S.. Z racji wieku i stanu zdrowia był dość niedołężny i nieobyty z urządzeniami technicznymi typu komputer czy telefon komórkowy. Uwzględniając relacje rodzinne oraz wiek i stan zdrowiaJ. S. (2)należałoby oczekiwać, że to powódM. S.będzie szukał kontaktu ze swoim ojcem ale w toku postępowania dowodowego nie wykazał on ażeby podejmował jakieś konkretne działania w tym kierunku, pomimo istniejących możliwości.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że wydziedziczenie przezJ. S. (2)swojego synaM. S.w testamencie z dnia(...)roku jest skuteczne i rozporządzeniem tym został on pozbawiony zachowku zgodnie z przepisemart. 1008 ust.1 i ust.3 k.p.c.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, uzasadnione jest treścią przepisuart. 98 k.p.c., w związku z przepisemart. 122 k.p.c.