Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 202/18
Data wyroku: 2020-09-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wioletta Sychniak

Sygn. akt I Ns 202/18

POSTANOWIENIE
Dnia 2 września 2020 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi Wydział I Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Wioletta Sychniak
Protokolant: aplikant sędziowski Jakub Zegarlicki
po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2020 roku w Łodzi na rozprawie
sprawy z wnioskuM. K.iA. K. (1)
z udziałemA. W.,R. W.iRolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...)wŁ.w likwidacji
o zasiedzenie
postanawia:

1
stwierdzić, żeC. K.iK. K. (1)we wspólności ustawowej nabyli z dniem 2 stycznia 2011 roku przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej wŁ., oznaczonej na mapie do zasiedzenia, sporządzonej przez geodetę uprawnionegoK. S.i zarejestrowanej w(...) Ośrodku GeodezjiwŁ.za numerem P.(...).(...), jakodziałka numer (...)o powierzchni(...)ha, która to działka stanowi część nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), objętejksięgą wieczystą nr (...);

2
ustalić, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 202/18

UZASADNIENIE
We wniosku z 12 września 2014 rokuM. K.iA. K. (1)wnieśli o stwierdzenie, że nabyli w częściach równych, w drodze zasiedzenia, własność
    częścidziałki o numerze (...),obręb(...)o powierzchni(...)m(
    2), położonej przyulicy (...)wŁ..
W uzasadnieniu wskazali, że ich ojciec pracując w Rolniczym Zespole Spółdzielczym wO., w 1959 roku uzyskał przydział działki o powierzchni 4000 m(
    2)pod zabudowę jednorodzinną. Na tym gruncie wzniósł dom, w którym Wnioskodawcy zamieszkują do dzisiaj. Z przyznanych 4000 m(
    2 )część gruntów przeszła ponownie w posiadanie Zespołu, a rodzinaK.nadal posiadaładziałkę nr (...)oraz częśćdziałki nr (...). W 1989 rokudziałka (...)została oddana rodzicom Wnioskodawców w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym z 12.12.1989 roku, natomiast częśćdziałki nr (...)rodzinaK.posiadała nieprzerwanie do 2014 roku, kiedy to cała nieruchomość obejmującadziałkę nr (...)została sprzedanaA.iR.małżonkomW..
    /wniosek k. 2-3/

W odpowiedzi na wniosekRolnicza Spółdzielnia Produkcyjna (...)wŁ.w likwidacji wniosła o oddalenie wniosku i obciążenie Wnioskodawców kosztami postępowania.
Uczestnik podniósł, że działka będąca przedmiotem wniosku stanowiła po II wojnie światowej majątek poniemiecki. W latach 60-tych XX wieku została objęta we władanie przezRolniczą Spółdzielnię Produkcyjną (...), która użytkowała te grunty rolniczo. W celu uregulowania stanu prawnego posiadanych gruntów(...)wystąpiła z wnioskiem o zasiedzenie gruntów, w tym spornej części działki nr(...). Postanowieniem z dnia 16 grudnia 1998 roku, po dokonaniu ogłoszeń, na które nikt nie odpowiedział, stwierdzono zasiedzenie przez(...)nieruchomości, w tym nieruchomości, której fragmentem jest działka objęta wnioskiem.
/odpowiedź na wniosek k. 24-26/
W odpowiedzi na wniosekA.iR.małżonkowieW.wnieśli o oddalenie wniosku.
Podnieśli, że w dniu 30 marca 2014 roku nabyli własność nieruchomości, której część stanowi przedmiot zasiedzenia. Wnioskodawca w rozmowie z Uczestnikiem miał przyznać, że wie, że zajmuje bez tytułu prawnego fragment nieruchomości, który do niego nie należy. Wnioskodawcy wystąpili też z propozycją nabycia od Uczestników części nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy, a odmowa Uczestników spowodowała wniesienie wniosku o zasiedzenie.
Uczestnicy zakwestionowali samoistny charakter posiadania spornego gruntu przez Wnioskodawców, jak i okoliczność podnoszoną przez Wnioskodawców, że ogrodzenie części nieruchomości objętej zasiedzeniem powstało przed 55 laty. Podnieśli, że sporny grunt nabyła w drodze zasiedzenia(...)Ł.–O.i to postanowienie korzysta z powagi rzeczy osądzonej./odpowiedź na wniosek k. 39-40/
W piśmie przygotowawczym z dnia 24 listopada 2014 roku pełnomocnik Wnioskodawców wniósł o stwierdzenie zasiedzenia z początkiem 2001 roku w dobrej wierze. Podniósł, że termin zasiedzenia zaczął biec od 1 stycznia 1981 roku, kiedy to grunt objęty niniejszym wnioskiem stał się własnością Spółdzielni.
W piśmie przygotowawczym z dnia 21.08.2015 roku (data wpływu) pełnomocnik Wnioskodawców podniósł, że zasiedzenie spornej części nieruchomości mogło zacząć bieg od 01.10.1990 roku, w związku z uchyleniemart. 177 k.c.
/pisma przygotowawcze k. 47-49, 154-155/
W piśmie przygotowawczym z dnia 16.12.2015 roku pełnomocnik Uczestnika(...)podniósł, że przy okazji podziałudziałki nr (...)w 2000 roku ustalano faktyczny przebieg granicy między tą działką adziałką nr (...). O okazaniu granicy powiadomiono Wnioskodawców. W 2007 roku sporządzono mapę regulacji gruntów obrębu(...)gdzie zaznaczono granicę międzydziałkami nr (...)w taki sposób, jak w 2000 roku. Oznacza to zdaniem Uczestnika, że doszło do przerwania zasiedzenia spornego kawałka gruntu lub objęcie w posiadanie nastąpiło dopiero po 2007 roku./pismo przygotowawcze k. 215/
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi uwzględnił wniosek, tj. ustalił, żeC. K.z dniem 2 stycznia 2011 roku nabył przez zasiedzenie własność działki gruntu o numerze(...)o powierzchni(...)ha, która stanowi część nieruchomości objętejKW (...), położonej wŁ.przyulicy (...), obręb(...)opisanej na mapie do zasiedzenia, sporządzonej przez uprawnionego geodetęK. S.w dniu 03.11.2014 roku, zaewidencjonowanej w(...) Ośrodku Geodezjipod numerem(...)w dniu 21.11.2014 roku, która to mapa stanowi integralną część orzeczenia.
    /postanowienie k. 290/

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2017 roku Sąd Okręgowy w Łodzi, na skutek apelacjiA.iR.małżonkówW., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Widzewa w Łodzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd II instancji wezwał do udziałuK. K. (1)w charakterze uczestniczki postępowania. Następnie stwierdził, że brak wezwania jej w charakterze uczestniczki postępowania przez Sąd I instancji nie prowadziło do nieważności postępowania, ale stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bowiem w innym wypadku faktycznieK. K. (1)zostałaby pozbawiona prawa do instancji w przypadku rozstrzygnięcia dla niej niekorzystnego.
Ponadto Sąd II instancji wskazał na potrzebę:
- ustalenia, kiedyK. K. (1)objęła w posiadanie sporną nieruchomość i kto był wtedy właścicielem nieruchomości (co wiąże się także z ewentualnym ustaleniem kręgu uczestników postępowania), do kiedy nieruchomość pozostawała w jej posiadaniu i jaki był charakter tego posiada;
- ustalenia, kiedyC. K.objął w posiadanie sporną nieruchomość, jaki był charakter tego posiadania oraz do kiedy posiadał sporną nieruchomość, w szczególności, czy doszło do przeniesienia posiadania na rzecz Wnioskodawców;
- ustalenia, na jakiej zasadzie Wnioskodawcy do swojego posiadania doliczali posiadanie ojca.
Sąd odwoławczy zwrócił również uwagę, że postępowanie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w wyniku zasiedzenia, służące realizacji indywidualnych interesów poszczególnych podmiotów prawa cywilnego, nie przewiduje wyjątku od zasady określonej wart. 321 k.p.c.zgodnie, z którą sąd nie może orzekać co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem ani zasądzić ponad żądanie. Stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości może nastąpić tylko na rzecz osoby wskazanej przez wnioskodawcę lub innego uczestnika postępowania.
/postanowienie o wezwaniu Uczestniczki k. 408v i 410 [znacznik czasowy 00:09:00], postanowienie z 28.11.2017 r. z uzasadnieniem k. 417-434/
W piśmie przygotowawczym z 3 lipca 2018 roku Wnioskodawcy zmodyfikowali swojej stanowisko w sprawie wnosząc o stwierdzenie, żeM. K.iA. K. (1)z dniem 2 stycznia 2011 roku nabyli przez zasiedzenie własnośćdziałki gruntu nr (...)o pow.(...)ha stanowiącej część większej nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...), położonej wŁ.przyul. (...)– w częściach równych,
ewentualnie
stwierdzenie, że małżonkowieC. K.iK. K. (1)z dniem 2 stycznia 2011 roku nabyli przez zasiedzenie własnośćdziałki gruntu nr (...)o pow.(...)ha stanowiącej część większej nieruchomości objętejksięga wieczystą (...), położonej wŁ.przyul. (...)– w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej.
Wniosek w tym kształcie Wnioskodawcy popierali do zamknięcia rozprawy.
/pismo przygotowawcze k. 488-490/
Uczestnicy postępowania wnosili o oddalenie wniosku konsekwentnie kwestionując spełnienie przesłanek zasiedzenia.
/protokoły rozprawy k. 502 i 504, 566-567 i 569, 648 i 650, 657 i 665/
Sąd Rejonowy ustalił, co następuje:
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna (...)została utworzona w latach 50 –tych ubiegłego wieku jakoRolniczy Zespół Spółdzielczy (...)wO.. Po powstaniu objęła w posiadanie okoliczne grunty, obejmujące m.in.działkę nr (...)przyul. (...)wŁ., które to grunty stanowiły majątek poniemiecki. PrzyO.80 znajdowała się pierwsza siedziba Spółdzielni.

    /bezsporne, odpis z rejestru sądowego(...)k. 6 w załączonych aktach(...)/

Postanowieniem z dnia 16 grudnia 1998 roku, wydanym w sprawie(...)Sąd Rejonowy w Łodzi stwierdził zasiedzenie przez(...)Ł.–O.wŁ., z dniem 1 stycznia 1981 roku własności szeregu nieruchomości, w tym nieruchomości przyulicy (...)wŁ., obejmującejdziałkę nr (...). Uczestnikiem postępowania o zasiedzenie był jedynie Skarb Państwa. Powyższe postanowienie zapadło po dokonaniu ogłoszeń, na które nikt nie odpowiedział.
Na rozprawie w dniu 2 grudnia 1998 roku, pełnomocnik(...)Ł.–O.cofnął wniosek o zasiedzenie co do działek, które wymienione zostały we wniosku, a które stanowiły własność Skarbu Państwa, czyli co do tych, dla których założono księgi wieczyste i Skarb Państwa był wpisany w tych księgach jako właściciel. Dla nieruchomości położonej przyO.80, obejmującejdziałkę nr (...), nie było urządzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. W wypisie z rejestru gruntów wskazano jako właściciela Skarb Państwa, natomiast(...)jako władającego. Nie ma dokumentów potwierdzających, że Skarb Państwa był właścicielemdziałki nr (...).
/dokumenty z załączonych akt(...)wniosek k. 2-4, wypis z rejestru gruntów k. 21, mapa k. 22, ogłoszenie k. 38, protokół rozprawy k. 56-57/
Działka (...)o powierzchni 26 472 m2podzielona została nadziałki nr (...).
W dniu 20.03.2000 roku sporządzono protokół z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości objętej podziałem (działka (...)). Na sporządzonym szkicu zaznaczono, że stan prawny zgodny jest ze stanem w ewidencji gruntów. Sporządzono wówczas mapę z wykazem zmian gruntowych na podstawie mapy zasadniczej, materiałów ewidencji gruntów obrębu(...)oraz pomiaru sprawdzającego ze stycznia i lutego 2000 roku. Kolejną mapę sporządzono w 2007 roku.
M. K.iA. K. (1)nie brali udziału w czynnościach dokonywanych w związku ze sporządzeniem protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości objętej podziałem w 2000 roku.
/mapa do celów prawnych k. 69, protokół z czynności przyjęcia przebiegu granic wraz z mapami k. 217-221, pismo(...)k. 261/
Właścicielami nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wŁ.przyulicy (...), sąA.iR.małżonkowieW.. Uczestnicy nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy zawartej w dniu 20 marca 2014 roku zRolniczą Spółdzielnią Produkcyjną (...)w likwidacji.
Działka nr (...), będąca przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie, stanowi częśćdziałki nr (...), będącej własnością uczestnikówA.iR. W..
/wypis z rejestru gruntów k. 14, odpis zwykły z księgi wieczystej k. 15-16, umowa sprzedaży k. 30-33, mapa do zasiedzenia k. 50/
Z nieruchomością małżonkówW.sąsiaduje nieruchomość położona przyul. (...), stanowiącadziałkę nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...).M. K.iA. K. (1)są współwłaścicielami tej nieruchomości po ½ części.
Wnioskodawcy uzyskali tytuł do powyższej nieruchomości w drodze darowizny. Aktem notarialnym z dnia 28.XI. 1995 rokuC.iK.małżonkowieK.przenieśli w drodze darowizny na rzecz swoich dzieci,M. K.iA. K. (1), prawo użytkowania wieczystego nieruchomości obejmującejdziałkę o numerze (...).
Tę nieruchomość, stanowiącądziałkę nr (...)o powierzchni 1563 m(
    2), położoną wŁ.przyulicy (...), oddanoC. K.iK. K. (1)w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym z dnia 12.XII.1989 roku. Działka stanowiła własność Skarbu Państwa.
Decyzją Prezydenta MiastaŁ.z dnia 16.III.2000 r., prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości przekształcone zostało w prawo własności.
/bezsporne, umowa o oddanie działki w użytkowanie wieczyste k. 7-8, umowa darowizny k. 9-19, wypis z rejestru gruntów k. 11, odpis zwykły z księgi wieczystej k. 12-13; kopia dokumentów zksięgi wieczystej (...)k. 460-486/
C. K.zmarł 16 czerwca 2012 roku. Pozostawił żonęC. K.oraz dwoje dzieci – Wnioskodawców.
K. K. (1)zmarła 23 maja 2020 roku. Spadek po niej dziedziczą jej dzieci – córkaM. K.i synA. K. (1)po ½ części.
/bezsporne, odpis aktu zgonu k. 645, akt poświadczenia dziedziczenia k. 646-647/
C. K.od 1 września 1958 r. do 14.04.1965 r. zatrudniony był w(...)O.na stanowisku księgowego. W kwietniu 1966 rokuC. K.wystąpił ze Spółdzielni i od tej pory nie był już jej członkiem. Od 1 listopada 1990 rokuC. K.wykonywał prace na rzecz Spółdzielni na zasadzie umów zlecenia.
/zaświadczenie k. 111, kwestionariusz osobowy 112-113, zeznaniaA. K. (2)w charakterze strony k. 664/
A. K. (2)w Spółdzielni pracuje od grudnia 1982 r. Od 1996 r. jest jej prezesem. Spółdzielnia jest w likwidacji od 1.01.2014 r., aA. K. (2)jest jej likwidatorem.
Statut Spółdzielni, obowiązujący aktualnie przewiduje, że Spółdzielnia ma prawo z gruntów, którymi dysponuje, przekazać część swojemu członkowi na działkę przyzagrodową. Jeśli członkostwo ustanie, to były członek ma obowiązek zwrócić przekazane mu grunty do Spółdzielni. Przekazanie odbywa się tylko i wyłącznie na cele rolnicze. Spółdzielnia jest spółdzielnią rolniczą.
Nie zachował się statut Spółdzielni obowiązujący w 1959 roku, ani statuty następne.
/zeznaniaA. K. (2)w charakterze strony k. 103 v – 104, 664, statut k. 222-232/
C. K.był głównym księgowym w spółdzielni. Po rozpoczęciu pracy w Spółdzielni dostał przydział mieszkania służbowego przyO.80.
Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej uchwałą Walnego Zgromadzenia z dnia 3 listopada 1959 roku wyraziło zgodę na wydzielenie działki o powierzchni 4000 m2pod budowę domku jednorodzinnego, członkowiRolniczego Zespołu Spółdzielczego (...), zamieszkałemu przyulicy (...)wŁ.na własność. Działka od strony południowej położona była przyulicy (...), od strony północnej graniczyła z gruntami(...)O.i przylegała do posesji przyulicy (...), należącej do(...)O..
W dniu 10 maja 1960 rokuC. K.zawarł zZakładem Budowlanym (...)umowę, której przedmiotem była budowa domu.C. K.na ogrodzonej części nieruchomości wybudował dom, pierwszy od ulicy.
/pismo k.6, zeznania:M. K.k. 103-103 v, 254;A. K. (1)k. 103 v, 255, umowa k. 277-280/
Na dzień 13 stycznia 1967 roku posiadał już tylko działkę o powierzchni 0,15 ha pod zabudowaniami. Reszta gruntów pierwotnie wydzielonych na jego rzecz przeszła z powrotem w posiadanie Spółdzielni.
/zaświadczenie k. 111, kwestionariusz osobowy 112-113/
W domu na nieruchomości przyul. (...)zamieszkaliC.iK.małż.K.. Mieszkali w domu na tej nieruchomości aż do swojej śmierci. Wnioskodawcy zamieszkiwali wspólnie ze swoimi rodzicami./bezsporne/
GdyC. K.przestał być członkiem Spółdzielni w latach 60-tych, to część przekazanych mu gruntów przeszła znowu w posiadanie Spółdzielni. RodzinaK.nadal posiadała działkę przyzagrodową, ogrodzoną płotem, obejmującą siedlisko. Spółdzielnia nie żądała zwrotu tej działki.
/zeznaniaA. K. (2)w charakterze strony k. 103 v – 104, 664/
Po uzyskaniu przezC. K.zgody na wydzielenie działki o powierzchni 4000 m2, powstało ogrodzenie obejmujące siedlisko o powierzchni ponad 1500 m2. Ogrodzona była jedynie działka siedliskowa, zabudowana domem. Nie było ogrodzenia całej działki o powierzchni 4000 m2. Sporny kawałek ziemi (oznaczony jakodziałka nr (...)), którego dotyczy wniosek w tej sprawie, też był ogrodzony i wchodził w skład całej posesji, czyli działki siedliskowej.
Działka nie miała regularnego kształtu. Ogrodzenie nie było idealnie prostopadłe doul. (...). Po prawej stronie, patrząc od stronyul. (...), szło trochę pod kątem w stronę działki sąsiadów. Granice ogrodzonej posesji, widoczne na gruncie, nie zmieniały się do 2014 roku.
C. K.w całości traktował ogrodzoną zabudowaną działkę, jako swoją własność. Uprawiał ją razem z żoną i dbał o nią. Od strony nieruchomości przyO.80, należącej obecnie do małżeństwaW., były na tej spornej części nieruchomości posadzone drzewa owocowe - wiśnia i grusza oraz krzewy, które posadził ojciec Wnioskodawców. Posadził je na początku lat 60-tych XX wieku. Był tam też ogródek warzywny, uprawiany przez matkę Wnioskodawców.
Na początku lat 80-tych XX wiekuC. K.wybudował stopniowo dwa tunele foliowe, z których jeden usytuowany był częściowo na spornym pasie gruntu. W tunelach uprawiane były warzywa: pomidory, ogórki. Tunel, który zajmował część działki objętej przedmiotowym wnioskiem, został ostatecznie rozebrany w 2014 r. Miał ok. 20 metrów długości i 6 metrów szerokości i częściowo położony był na spornym gruncie.
MałżonkowieK.uważali się za właścicieli całości ogrodzonego gruntu, nikogo nie pytali o zdanie, co mogą na nim robić. Całość ogrodzonego terenu traktowali jak swoją własność, przy czym podatek, a następnie opłaty za użytkowanie wieczyste opłacali od 1563 m2. Rodzice Wnioskodawców, a następnie Wnioskodawcy płacili za nieruchomość podatek od nieruchomości (od powierzchni 1563 m2), a po ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego również opłaty za użytkowanie wieczyste. Nie płacili żadnego czynszu, ani innych opłat za korzystanie z działki, na rzecz Spółdzielni, ani innego podmiotu.
/zeznania:M. K.k. 103-103 v, 254, 658-660;A. K. (1)k. 103 v, 255, 660-661; zeznania świadków:J. K.k. 101v-102,A. K. (3). 102,E. W.k. 102v,B. C.k. 193-195 i k. 566v-567v i 568 [znacznik czasowy 00:10:22-00:54:10],H. P. (1)k. 648v-649v i 650 [znacznik czasowy 00:09:15-00:46:54], dowody wpłat k. 500-501/

C. K.zajmował się załatwianiem wszelkich spraw „papierkowych” dotyczących nieruchomości przyul. (...). W 1992 roku na nieruchomości został wybudowany kolejny budynek - gospodarczy z funkcją mieszkalną. W 2007 roku wybudowany został kolejny budynek. Budowy finansowałA. K. (1), ale ich organizacją i prowadzeniem zajmował sięC. K..
Po 1995 roku, po dokonaniu darowizny prawa użytkowania wieczystego na rzecz dzieci,C.iK.małż.K.nadal zajmowali się nieruchomością.C. K.płacił podatki, pieniądze przekazywali mu Wnioskodawcy. W tamtym czasie wykorzystywane były tunele foliowe. Pracowała w nich cała rodzina, ale to rodzice Wnioskodawców decydowali, co było uprawiane i czy w danym roku wykorzystywane były dwa tunele, czy jeden. Wnioskodawcy razem z rodzicami kupowali nasiona i nawozy. Dzielili się dochodami z tuneli.
/zeznaniaA. K. (1)k. 660-661/
Na sąsiedniej nieruchomości, przyul. (...)był dom mieszkalny. Mieszkała tam rodzinaK.:H. K.z żonąM.oraz jego brat, również z żoną. Na tej samej posesji mieszkali równieżA.iM. B.z córką.A. B.była siostrąC. K.. W ogrodzeniu między obiema posesjami była furtka. Przez furtkę można było przejść na sąsiednią nieruchomość, a dalej – na pola. Nieruchomość przyul. (...)też była wykorzystywana jako ogródek warzywny, były tam komórki, z których korzystały osoby zamieszkujące na nieruchomości. Zięć paniB.trzymał zwierzęta. Wówczas furtka została zastawiona klatką, by na nieruchomośćK.nie przechodziły zwierzęta.
Na nieruchomość przyul. (...)można było wejść nie tylko odul. (...), ale i od tyłu posesji, polną drogą (miedzą). To przejście nie prowadziło przez posesjęK., która była ogrodzona siatką.
/zeznania:M. K.k. 658-660, zeznania świadków:B. C.k. 193-195,H. P. (1)k. 648v-649v i 650 [znacznik czasowy 00:09:15-00:46:54], informacja(...)k. 449/
Spółdzielnia nie kontrolowała swoich członków i tego jak wykorzystują przekazane im grunty. Utrzymanie gruntów przechodziło na członków Spółdzielni. Spółdzielnia nie kontrolowała granic nieruchomości przekazywanych swoim członkom. Władze Spółdzielni nie wiedziały, że jest problem z granicą pomiędzy działką Wnioskodawców, adziałką nr (...).
/zeznaniaA. K. (2)w charakterze strony k. 103 v – 104, 664/

R. W.w grudniu 2013 r. zainteresował się kupnemdziałki (...)i pierwszy raz ją oglądał. Działka była bardzo zaniedbana, nie była w całości ogrodzona, ale międzydziałką (...)a(...), prawie na całej długości była siatka, a we fragmencie było ogrodzenie drewniane. Na spornym kawałku gruntu było ogrodzenie wykonane w sposób mieszany, przy użyciu słupków metalowych i betonowych, przy czym ostatni słupek metalowy stał jeszcze w granicy prawnej działek i był elementem stałego ogrodzenia, bo był to słupek na podmurówce betonowej. W miejscu gdzie zaczynał się fragment gruntu objęty wnioskiem o zasiedzenie, ogrodzenie było zrobione z słupków betonowych i opierało się o drzewa. Siatka od strony wnioskodawców była przybita do starej gruszy, dalej były słupki betonowe, które były tylko i wyłącznie wkopane w ziemię, bez zacementowania. Siatka była kilkunastoletnia, słupy zdaniemR. W.pochodziły z lat 90-tych XX wieku, z odzysku, ogrodzenie nie mogło pochodzić z lat 60-tych.
W 2013 r. na spornym fragmencie gruntu stał częściowo tunel foliowy.
/zeznania:R. W.k. 104-104v, 255-256, 662-663;A. W.k. 104v, 663/
W 2014 roku doszło do sporu o przebieg ogrodzenia pomiędzy rodzinąK.i małżonkamiW..
R. W.oglądał nieruchomość przyul. (...)wŁ.przed jej zakupem, ale nie sprawdzał, czy jej granice na gruncie odpowiadają granicy prawnej. Zorientował się co do tej rozbieżności już po zakupie działki, wiosną 2014 roku. Na nieruchomości byli lokatorzy, z którymi Spółdzielnia rozwiązała umowy przed sprzedażą działki. Uczestnik doprowadził do opuszczenia przez nich działki i zamierzał doprowadzić do niej media, dlatego na nieruchomości był geodeta. Wówczas Uczestnik zorientował się, że granica prawna nieruchomości nie pokrywa się z istniejącym ogrodzeniem obu posesji.
R. W.rozmawiał zA. K. (1)o tym, że ogrodzenie jest przesunięte za daleko na jego działkę. Poprosił o uprzątnięcie tunelu foliowego, który częściowo wchodził na działkę małżonkówW.. Po rozmowie zR. W.A. K. (1)zdemontował tunel znajdujący się na spornej części działki. Demontaż tunelu nastąpił przed rozpoczęciem prac porządkowych przez pozwanych. Wnioskodawca rozpoczął demontaż tunelu jeszcze w 2013 roku, a dokończył go w 2014 roku. W tunelach nie miał kto pracować od kiedyK. K. (1)poważnie się rozchorowała.
Uczestnik przystąpił do uprzątania swojej działki. Stwierdził, że ogrodzenie pomiędzy jego posesją a posesją Wnioskodawców jest w złym stanie. Odul. (...)do dużej lipy (rosnącej mniej więcej w połowie granicy obudziałek (...)) było wykonane z siatki metalowej i słupków metalowych; za lipą była stara drewniana rozlatująca się szopa, a za nią ogrodzenie było mieszane, wykonane z betonowych słupów i siatki. Lipa znajduje się. Siatka była stara, rozlatywała się w rękach.
Uczestnik przesunął ogrodzenie. Postawił nowe, prowizoryczne z siatki, a następnie to, które istnieje obecnie. Prace porządkowe prowadzone były z użyciem koparki. Usługę zamówił Uczestnik. Ze spornego kawałka gruntu usunięto ziemię z wapnem na działkę Wnioskodawców; siatka i słupki z demontowanego ogrodzenia również zostały przeniesione na działkę Wnioskodawców. Wnioskodawca rozliczył się z Uczestnikiem za pracę koparki.
Teraz ogrodzenie od stronydziałki (...)biegnie prostopadle doul. (...), zostało zmienione w 2014 roku.
/zeznania:M. K.k. 658-660,A. K. (1)k. 660-661,R. W.k. 662-663,A. W.k. 663/
W związku z przesunięciem ogrodzenia,M. K.iA. K. (1)w sierpniu 2014 roku wystąpili przeciwkoA.iR.małżonkomW.z pozwem o przywrócenie posiadania działki gruntu będącej przedmiotem niniejszego wniosku o zasiedzenie.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 roku w sprawie(...)Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi oddalił powództwo. Apelacja powodów została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2015 roku.
/wyrok SR k. 61, wyrok SO k. 97 w załączonych aktach(...)/
Wnioskodawcy nie wiedzieli, że teren znajdujący się w obrębie ich ogrodzenia jest większy niż powierzchni 1563 m2, tj. niżdziałka nr (...).
Z inicjatywy Wnioskodawców w dniu 22.05.2014 roku sporządzony został, z udziałem uprawnionego geodetyA. C., protokół wznowienia znaków granicznych dotyczący granic m.in.działki (...). W postępowaniu z udziałem geodety brali udział Wnioskodawcy i Uczestnicy - małżonkowieW.. Wnioskodawcy nie zgłaszali uwag, ani zastrzeżeń do tego protokołu.
Wykonana została także mapa dla Wnioskodawców. Dopiero wówczas uzyskali potwierdzenie, że ich ogrodzona działka w rzeczywistości miała większą powierzchnię niż wynikająca z dokumentów.
/protokół wznowienia znaków granicznych k. 63-68 i ten sam k. 450-455, zeznania:M. K.k. 658-660,R. W.k. 662-663/
Wnioskodawcy chcieli odkupić sporną część działki, ale małżonkowieW.nie byli zainteresowani jej sprzedażą./bezsporne/
W dniu 14 lipca 2009 roku wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla(...) S.A.dotycząca budowy i przebudowy linii energetycznych i światłowodowych i przebudowy linii napowietrznych.
Aktem notarialnym z dnia 23.02.2012 roku ustanowiona została na rzecz(...) S.A.przez uczestniczkę Rolniczą Spółdzielnię służebność przesyłu dotycząca m.in. umieszczenia nadziałce (...)linii kablowej WN 110kv i prawa nieograniczonej eksploatacji.
Wiosną 2010 r. przedsiębiorstwo energetyczne zakładało podziemną linię energetyczną między nieruchomością Wnioskodawców adziałką (...)i wyglądało to tak, że od stronyul. (...)(wcześniej była tam droga polna) wykopano rów na działce Wnioskodawców o długości ok. 10 metrów , a potem żeby nie niszczyć tuneli, kable położone zostały pod tunelami pod ziemią. Wykonano wiercenie poziome pod ziemią.
/decyzja k. 114-116, akt notarialny k. 117-127, zeznaniaA. K. (1)k. 103 v, 255/
K. S.jest geodetą. Wykonywał na zlecenie wnioskodawców mapę do zasiedzenia. Był na tej nieruchomości przed sporządzeniem mapy raz albo dwa w 2014r. W chwili gdy wykonywał swoje czynności do sporządzenia mapy ta część nieruchomości, której dotyczy zasiedzenie, nie była już ogrodzona. Gdy wykonywał czynności, to ustalał przebieg czerwonej linii- podziałowej na podstawie starych archiwalnych szkiców znajdujących się w zasobie(...) Ośrodka Geodezjioraz w oparciu o mapę, którą wykonał wcześniej geodetaA. C.. Była to mapa dla celów poglądowych z 2013 roku. Z mapy tej wynikał przebieg ogrodzenia, któryK. S.odzwierciedlił na swojej mapie do zasiedzenia. Z mapy tej wynikał teren faktycznie użytkowany przez wnioskodawców w 2013 r.A. C.wykonał szkic, na którym zgodnie ze standardami geodezyjnymi geodeta zaznaczył symbol ogrodzenia między działkami wnioskodawców i sąsiadów. GdyK. S.robił swoje oględziny, to posesja wnioskodawców nie obejmowała jużdziałki (...).K. S.nie dotarł do żadnych dokumentów z lat wcześniejszych, ale posługiwał się orofotomapą dostępną na stronie Urzędu Miasta.
Na fragmencie orofotomapy z 1994 roku widać, że międzydziałką (...)a(...)jest usytuowany tunel foliowy, który częściowo wchodzi nadziałkę (...).
Na fragmencie orofotomapy z 2007 roku widać tylko jeden tunel foliowy również położony częściowo nadziałce (...).
Na fragmencie orofotomapy z 2009 roku widać dwa tunele, przy czym jeden położony jest częściowo nadziałce (...).
Na fragmencie orofotomapy z 2013 roku widać jeden tunel, który częściowo wchodzi nadziałkę (...).K. S.nie dotarł do orofotomap wcześniejszych niż z 1994 roku.
Wydrukowanie orofotomapy nie wymaga żadnych uprawnień, wystarczy wejść na stronę Urzędu MiastaŁ.w zakładkę orofotomapy i tam są wyszczególnione mapy z poszczególnych lat.
/zeznania świadkaK. S.k. 195-198, orofotomapy k. 51-55, 144-150, 185-189/
Ustalenia faktyczne w sprawie Sąd poczynił na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, zeznań świadków i przesłuchania stron.
W sprawie sporny był nie tylko charakter posiadania spornego fragmentu gruntu przez rodzinęK., ale także sam fakt posiadania. Wszyscy uczestnicy zgodnie bowiem zakwestionowali, iż posiadanie spornej części nieruchomości rozpoczęło się z początkiem lat 60-tych XX wieku.
Kwestia charakteru posiadania przedstawiona zostanie w rozważaniach prawnych w celu nie dublowania argumentacji.
Jeśli idzie zaś o długość okresu posiadania to na podstawie dowodu z dokumentu w postaci pisemnego oświadczenia Zarządu Rolniczego Zespołu Spółdzielczego oraz na podstawie zeznań świadkaE. W.,B. C.oraz na podstawie przesłuchania wnioskodawców Sąd ustalił, że objęcie w posiadanie spornego fragmentu gruntu przezC. K.miało miejsce na przełomie 1959 i 1960 roku. Okoliczność ta wynika z pisma (pozbawionego daty) ale stwierdzającego, że Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej uchwałą Walnego Zgromadzenia z dnia 3 listopada 1959 roku wyraziło zgodę na wydzielenie działki o powierzchni 4000 m2pod budowę domku jednorodzinnego, członkowiRolniczego Zespołu Spółdzielczego (...)zamieszkałemu przyulicy (...). Jak wskazała Wnioskodawczyni, w 1960 roku rozpoczęła się już budowa domu w ramach działki przyzagrodowej i co więcej, siedlisko to uzyskało własny adres „O.80 a”. Wnioskodawczyni pamięta działkę przyzagrodową od połowy lat 60 tych XX wieku i wtedy już nieruchomość była ogrodzona w taki sam sposób jak do 2014 roku. Okoliczność tę potwierdzili też świadkowieB. C.orazE. W., którzy bywali na nieruchomości wnioskodawców i sięgają pamięcią do przełomu lat 60-tych i 70-tych (E. W.) i połowy lat 70-tych (B. C.). Świadkowie ci zgodnie stwierdzili, że wówczas siedlisko rodzinyK.obejmowało sporny fragment gruntu i stan ten trwał nieprzerwanie do 2014 roku, kiedy to granica działki od stronyO.80 zmieniła się i biegnie teraz w całości prostopadle doulicy (...).
Zdaniem Sądu zeznania tych świadków są w pełni wiarygodne i wynikają z ich własnych spostrzeżeń, co bardzo istotne dla ustaleń w tej sprawie. Wiarygodności tych spostrzeżeń nie niweczy fakt, żeB. C.pozostaje w konflikcie z uczestnikiemR. W.. Sam konflikt świadka z uczestnikiem nie może bowiem, bez szerszego kontekstu, który nie został wykazany i jest nieweryfikowalny, przekreślać wiarygodności świadka.
Najistotniejsze okoliczności co do niezmienności granic w czasie oraz sposobu zagospodarowania sąsiadujących ze sobąposesji pod nr (...)i(...)przyul. (...)potwierdziła również świadekH. P. (1). Z zeznań tego świadka, wbrew temu, co próbowali udowodnić uczestnicyW., nie wynika, aby przez nieruchomość zajmowana przez rodzinęK.prowadziła jakakolwiek polna droga. ŚwiadekH. P.odwiedzała nieruchomość przyul. (...)i to z tej posesji można było przejść na pola. Świadek wyraźnie zaprzeczyła, aby odwiedzając swoją rodzinę, zamieszkującą przyul. (...), przechodziła przez posesję rodzinyK..
Dokonując oceny zeznań świadków, Sąd zwrócił uwagę na to, że zgodnie oni potwierdzili, że na przestrzeni kilkudziesięciu lat, aż do 2014 roku, granice ogrodzonej posesji przyul. (...)nie ulegały zmianie. Wprawdzie świadkowie pytani o sporny pas gruntu, po przedstawieniu mapy, udzielali różnych odpowiedzi, tzn. zarówno potwierdzali, jak i zaprzeczali, by sporny grunt miał taki kształt jak przedstawiony na mapie do zasiedzenia. Należy jednak wziąć pod uwagę, że o ile osoby bywające na przestrzeni kilkudziesięciu lat na obu posesjach mogły zapamiętać ich wzajemny układ i dostrzec istotne zmiany w usytuowaniu ogrodzenia posesji (gdyby takie miały miejsce), to już pytania o to, co przedstawiały mapy nie dotyczyły faktów, które mogli zaobserwować świadkowie. Czytanie map, a w szczególności konfrontowanie tego, co one przedstawiają ze stanem faktycznym na gruncie, nie jest umiejętnością powszechną. Ponadto żaden ze świadków nie brał nigdy udziału w żadnych czynnościach, które zmierzałyby do ustalenia stanu faktycznego na gruncie lub sporządzenia mapy dotyczącej spornego gruntu. W tym zakresie świadkowie nie mogli mieć ani wiedzy, ani własnych spostrzeżeń. Dlatego ważniejsze i bardziej wiarygodne jest to, że potwierdzili niezmienność usytuowania ogrodzenia pomiędzyposesjami pod nr (...)i(...)przyul. (...).
W ocenie Sądu fakt posiadania spornego fragmentu gruntu przezC. K.od przełomu lat 1959 i 1960 potwierdza też jego kwestionariusz osobowy, z którego wynika, że od 1 września 1958 roku podjął w Rolniczym Zespole Spółdzielczym zatrudnienie w charakterze księgowego. A zatem, idąc za chronologią wydarzeń, jest wiarygodne, że już na koniec 1959 roku, po uzyskaniu stosownych zgód, przekazana mu została działka na siedlisko i pod uprawę (początkowo 4 ary) i jest możliwe, że siedlisko jako działka przyzagrodowa, zostało już wówczas ogrodzone. Z uwagi jednak na fakt, że w tej sprawie z powodów które zostaną wskazane poniżej, okres zasiedzenia liczony być może od daty późniejszej, aniżeli od początku 1960 roku, przedmiotowa kwestia nie ma znaczenia pierwszorzędnego.
Jeśli idzie o ogrodzenie nieruchomości: zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że granice działki wnioskodawców nie były zmieniane od 1960 roku do 2014 roku. Z tym faktem nie pozostają w sprzeczności okoliczności podnoszone przezR. W.co do pochodzenia części materiałów, z których to ogrodzenie było wykonane. Nie można wykluczyć, że betonowe słupki, na których oparto siatkę, pochodziły z lat z lat 90-tych. Wprawdzie zeznania Uczestnika bardziej opierają się na jego przypuszczeniach co do pochodzenia tych słupków, ale Wnioskodawcy nie przedstawili żadnych dowodów, które by przeczyły powyższym twierdzeniom. Co jednak istotne, sam uczestnikR. W.przyznawał, że ogrodzenie to miało charakter mieszany, częściowo było oparte na słupkach betonowych, częściowo na drewnianych, a częściowo opierało sio na drzewie, które rosło w „granicy”, zaś siatka „rozlatywała się w rękach”. Nie jest wykluczona sytuacja, że ogrodzenie to w jakimś okresie czasu, którego Sąd nie był w stanie ustalić, było częściowo wymienione. To w żaden sposób nie niweczy ustaleń dotyczących początku biegu zasiedzenia i początku objęcia w posiadanie spornej działki przez małżonkówK.. Najważniejsze bowiem z punktu widzenia rozstrzygnięcia tej sprawy jest ustalenie, że granice działki przyzagrodowej były niezmienne od chwili objęcia w posiadanie do roku 2014. Wymiana ogrodzenia w jakimś jego fragmencie nie oznaczała przecież zmiany przebiegu granicy.
Jeśli idzie o orofotomapy, to Sąd dla ustaleń faktycznych przyjął tylko ich część, w szczególności mapy, z których korzystał biegły geodeta, który sporządził mapę do zasiedzenia, a pozostałe pominął, ponieważ były nieczytelne. Z resztą okoliczność , która wynika z załączonych orofotomap, a mianowicie, że tuneli foliowych nie było na spornej części gruntu od momentu objęcia w posiadanie – jest niesporna. Wnioskodawcy przyznawali, że te tunele powstały dopiero z początkiem lat 80-tych. Najstarsza orofotomapa, z której Sąd korzystał pochodziła z 1994 roku i na niej widać usytuowanie tunelu.
Sąd pominął także złożone w toku postępowania dowody w postaci kopii zdjęć. Między Wnioskodawcami a uczestnikami - małżonkamiW.sporne były okoliczności, kiedy te zdjęcia zostały wykonane oraz na jakiej części nieruchomości zostały zrobione. Z uwagi na fakt, że żadna ze stron, zdaniem Sądu, nie przedstawiła wystarczających dowodów na to, ażeby Sąd mógł w oparciu o te dowody z całą stanowczością ustalić czy zdjęcia przestawiają sporny fragment gruntu, Sąd te dowody pominął, jako nieprzydatne. Na podstawie złożonych zdjęć Sąd był w stanie jedynie ustalić, kto lub co na zdjęciach się znajduje, a nie to kiedy zostały zrobione i czy uwidaczniają sporny fragment gruntu wraz z ogrodzeniem. Sąd dysponował w tej sprawie innymi dowodami, które pozwalały na czynienie wiążących ustaleń faktycznych.
Uczestnicy małżonkowieW.twierdzili w tej sprawie, że przez sporną część gruntu swego czasu biegła polna droga, którą dojeżdżano na pola. Na podstawie zeznań świadkówB. C.iH. P. (1)oraz Wnioskodawczyni Sąd mógł stwierdzić, że taki fakt nie miał miejsca.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Podstawą prawną żądania Wnioskodawców jest przepisart. 172 k.c.Dla uzyskania własności przez zasiedzenieex legewymagane jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: samoistnego posiadania przedmiotu zasiedzenia przez podmiot niebędący jego właścicielem i upływu wskazanego w ustawie czasu. Długość tego terminu zależy od dobrej lub złej wiary w chwili nabycia posiadania.
Posiadanie jest stanem faktycznym przejawiającym się we władztwie nad rzeczą(corpus possesionis)oraz woli władania rzeczą dla siebie(animus rem sibi habendi). Władztwo nad rzeczą istnieje wówczas, gdy podmiot znajduje się w sytuacji pozwalającej jej na korzystanie z rzeczy w taki sposób, w jaki mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo. Nie jest wymagane efektywne korzystanie z rzeczy, za wystarczającą uznaje się samą możliwość korzystania z niej (jeżeli władający może używać rzeczy, pobierać z niej pożytki, przekształcać, a nawet ją zniszczyć). O posiadaniu można mówić jedynie w przypadku, gdy władanie nie napotyka skutecznego oporu osób trzecich, prowadzącego do trwałej utraty władania rzeczą. Wola władania dla siebie (animus rem sibi habendi)przejawia się w podejmowaniu wielu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako własną, nieograniczoną sferę działalności. Przeważa przy tym obiektywne ujmowanie elementuanimi, w którym o władaniu rzeczą jak właściciel albo inny uprawniony decyduje ocena otoczenia posiadającego. Nie można jednak pominąć w tej ocenie rzeczywistej woli władającego.
Prowadzące do nabycia własności przez zasiedzenie posiadanie musi być posiadaniem samoistnym. Stosownie do treściart. 336 k.c.istotą posiadania samoistnego jest faktyczne władztwo nad rzeczą, wykonywane w takich granicach, w jakich uprawniony jest czynić to jej właściciel, a które wyznaczaart. 140 k.c.Do przejawów posiadania o charakterze właścicielskim należą używanie rzeczy, czerpanie z niej pożytków, a także dysponowanie nią. Ustalenie charakteru posiadania następuje poprzez ocenę manifestowanych przez posiadacza i widocznych na zewnątrz przejawów władania rzeczą.
Zgodnie zart. 339 k.c.domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Domniemanie to ma zastosowanie w sprawach o zasiedzenie, ale jest domniemaniem wzruszalnym. Ciężar jego obalenia spoczywa na tym, kto wywodzi z tego skutki prawne (art. 6 k.c.).
Przenosząc powyższe uwagi, natury ogólnej, na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy odnotować zmianę w zakresie sformułowania wniosku. Mianowicie już po uchyleniu przez Sąd Odwoławczy postanowienia tutejszego Sądu, wydanego 8 czerwca 2016 roku, Wnioskodawcy zmodyfikowali wniosek poprzez zgłoszenie żądania alternatywnego o stwierdzenie, że małżonkowieC. K.iK. K. (1)z dniem 2 stycznia 2011 roku nabyli przez zasiedzenie własność spornejdziałki nr (...). Uwzględniając to, oraz mając na uwadze wytyczne Sądu II instancji i treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19.10.2017 r. (III CZP 49/17, OSNC 2018/7-8/71), Sąd rozważał zarówno spełnienie przesłanek zasiedzenia przez Wnioskodawców, jak i przez ich rodziców.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że działka będąca przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie została ogrodzona razem z działką siedliskową, oznaczoną aktualnie numerem(...)i stanowiącą współwłasnośćM. K.iA. K. (1). Sporny pas gruntu stworzył zdziałką nr (...)zorganizowaną gospodarczo całość i jeden przedmiot posiadania. Wnioskodawcy aż do 2014 roku pozostawali w przekonaniu, że całość gruntu wewnątrz ogrodzenia ich posesji stanowi jedną nieruchomość, do której mają tytuł prawny. Dopiero działaniaR. W., a następnie przeprowadzenie czynności wznowienia znaków granicznych dotyczących granicdziałek (...)potwierdziło, że obszar posiadanego gruntu jest większy niż obszardziałki nr (...). Dlatego w rozważaniach dotyczące przesłanek zasiedzenia nie sposób pominąć sposobu wejścia w posiadanie rzezC.iK.małż.K.działki nr (...).
Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że nie ma w niniejszej sprawie wątpliwości co do tego, że sporny pas gruntu stanowił część wyodrębnionej geodezyjnie w 2000 rokudziałki nr (...)(przed podziałem stanowiącej część większejdziałki nr (...)). Zgromadzone w sprawie dokumenty dają podstawę do ustalenia, że sporny fragment gruntu został nabyty przezRolniczą Spółdzielnię (...)w drodze zasiedzenia z dniem 1 stycznia 1981 roku. Przed tą datą nieruchomość miała nieuregulowany stan prawny i nie stanowiła własności Skarbu Państwa, co potwierdza przebieg postępowania w sprawie(...)Z tego wynika, że:
- po pierwsze zasiedzenie nie biegło przeciwko Skarbowi Państwa, a w związku z tym nie miały zastosowania ograniczenia zasiedzenia w odniesieniu do tej nieruchomości, wynikające zart. 177 k.c., które od 1 stycznia 1965 roku do 1 października 1990 roku obowiązywały, jeżeli nieruchomość była przedmiotem własności państwowej.
- Po drugie: w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt(...)zakresem podstawy faktycznej wniosku o stwierdzenie nabycia własności działek objęte były przesłanki zasiedzenia w złej wierze przezRolniczą Spółdzielnię Produkcyjną (...). Niniejsza sprawa dotyczy zasiedzenia - ale przez inne osoby – fragmentu tego samego gruntu (przedmiotu). Zgodnie zart. 523 k.p.c.prawomocne postanowienia orzekające pozytywnie co do istoty sprawy bezwzględnie wiążą sąd, który je wydał. Postanowienia te, tak jak wyroki wydawane w procesie, korzystają z powagi rzeczy osądzonej co do przedmiotu rozstrzygnięcia. Postanowienie wydane w sprawie o sygn.(...)jest prawomocne i nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Zatem zasiedzenie w tej sprawie można liczyć nie wcześniej niż od 2 stycznia 1981 roku.
Wprawdzie z pisma (pozbawionego daty) wynika, że Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej uchwałą Walnego Zgromadzenia z dnia 3 listopada 1959 roku wyraziło zgodę na wydzielenie działki o powierzchni 4000 m2pod budowę domu jednorodzinnego, członkowiRolniczego Zespołu Spółdzielczego (...)zamieszkałemu przyulicy (...)„na własność”. Nie jest to jednak żaden konkurencyjny tytuł prawny do nieruchomości w stosunku do postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie na rzecz innego podmiotu. Nie ma w niniejszej sprawie dowodów na to, aby doszło do przeniesienia własności nieruchomości, w tym spornej części gruntu, naC. K.czy na oboje małżonkówK.. Ten zapis „na własność” nie ma żadnej mocy prawnej. Zgodnie z przepisem art. 46 ustawy Prawo rzeczowe z dnia 11 października 1946 r. (Dz.U. Nr 57, poz. 319), w wersji obowiązującej na rok 1959, która regulowała problematykę nabycia własności przed wejściem w życieKodeksu Cywilnego, umowa o przeniesienie własności nieruchomości winna byćpod nieważnością zawartaw formie aktu notarialnego. To samo dotyczyło zgody na przejście własności nieruchomości, wyrażonej w wykonaniu umowy, zawartej z zastrzeżeniem warunku lub terminu. W niniejszej sprawie żadna umowa w przepisanej prawem formie nie została zawarta. Brak też jakichkolwiek dokumentów w postaci decyzji administracyjnych, które pozwalałyby przyjąć, że doszło do przeniesienia własności przekazanych gruntów na rzeczC. K..
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, żeC. K.jako członek spółdzielni w 1959 roku wszedł w posiadanie gruntu o pow. 4000 m2, z których po jego rezygnacji z członkostwa w(...)w 1966 roku pozostało nieco ponad 1500 m2. Nie wiadomo, jak przebiegały granice większej działki o areale 4000 m2. Nie jest wykluczone, że w ramach pierwotnie przyznanych 4000 m2znajdowała się spornadziałka nr (...). Z całą pewnościąC. K.sam, ani z małżonką, nie uzyskał własność powyższej nieruchomości, a fakt korzystania z niej przed 1.01.1981 r. nie może być uwzględniony przy obliczaniu okresu posiadania wymaganego do zasiedzenia nieruchomości.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala także na ustalenie, że po nabyciu przez(...)Ł.–O.własności nieruchomości oznaczonej jakodziałka (...), na gruncie nie doszło do zmian i nie nastąpiły zmiany w zakresie korzystania z gruntu. Przypomnieć należy, że z wnioskiem o zasiedzenie Spółdzielnia wystąpiła dopiero w 1997 roku, a czynności zmierzające do podziału dużejdziałki nr (...)prowadzono w 2000 roku. Likwidator Spółdzielni powoływał się na okoliczność sprawdzania granic przy okazji sporządzania mapy przedstawionej w sprawie o zasiedzenie. W tamtej sprawie przedstawiono wyrys z mapy ewidencji gruntów, na którym zaznaczono, że przedstawia ona przebieg granic wg faktycznego stanu użytkowaniapomierzonego na gruncie w 1976 rokui sprawdzonego w miesiącu marcu 1997 roku. Nie zostały przedstawione żadne dokumenty, z których wynikałoby, że w marcu 1997 roku sprawdzano na gruncie, czy granica prawna pokrywa się z faktyczną. A przypomnieć należy, że ortofotomapy z 1994 roku wynika, że istniał tunel foliowy, usytuowany na nieruchomości Wnioskodawców i zachodzący częściowo na sporny pas gruntu. Sprawdzenie przebiegu granic na gruncie musiałoby prowadzić do ujawnienia powyższego faktu. Zeznania świadków i Wnioskodawców potwierdzają, że tunele foliowe powstały na początku lat 80 – tych ubiegłego wieku w granicach ogrodzenia posesji rodzinyK..
Była już o tym mowa, żeC. K.objął w posiadanie przekazane mu przez Spółdzielnię grunty na przełomie 1959 i 1960 roku, a w 1960 roku zaczął budować dom na części gruntu, który został ogrodzony i stanowił działkę przyzagrodową. W ramach tej działki przyzagrodowejC. K.objął też w posiadanie sporny fragment gruntu stanowiący przedmiot zasiedzenia. W wybudowanym domu zamieszkali oboje małżonkowieK., którzy zamieszkiwali tam nieprzerwanie do swojej śmierci. Oboje również korzystali z ogrodzonej działki, wykorzystując grunt do uprawy warzyw i czyniąc nasadzenia roślinne. O ile przydział gruntu nastąpił wyłącznie na rzeczC. K.jako członka Spółdzielni, o tyle w posiadanie objęli go oboje małżonkowie mający wspólny majątek i prowadzący wspólne gospodarstwo domowe.
Jednak w chwili objęcia posiadanie nie miało charakteru samoistnego, a zależne.C. K.objął bowiem grunt jako członek Rolniczego Zespołu Spółdzielczego i objęcie to miało związek z członkostwem w Spółdzielni i świadczeniem pracy na jej rzecz.
Rolnicze spółdzielnie produkcyjne pojawiły się w Polsce po zakończeniu II wojny światowej. Przed II wojną światową obowiązywały już pewne wypracowane zasady dotyczące spółdzielczości (ustawa o spółdzielniach z 29 października 1920 roku, Dz.U. Nr 111 poz. 733 z późniejszymi zmianami) niemniej jednak nie regulowały one istnienia rolniczych spółdzielni produkcyjnych, których powstanie wiąże się ściśle z zasadami gospodarki uspołecznionej, wdrożonymi po II wojnie światowej.
Problematyka nabywania własności ziemi przez spółdzielnie produkcyjne została w sensie pozytywnym uregulowana wustawie z dnia 13 lipca 1957 roku o obrocie nieruchomościami rolnymi(Dz.U. Nr 39 poz. 172). Po raz pierwszy regulacja dotycząca rolniczych spółdzielni produkcyjnych pojawiła się wustawie o spółdzielniach i ich związkach z 17 lutego 1961 roku(Dz. U. Nr 12 poz. 61). Przewidziano tam , że przedmiotem gospodarczej działalności rolniczej spółdzielni produkcyjnej jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa rolnego w oparciu o osobistą pracę członków (art. 95 § 1i następne). Statut rolniczej spółdzielni produkcyjnej powinien był przewidywać, że członek posiadający grunty obowiązany jest wnieść je jako wkład do spółdzielni. Obowiązek ten może dotyczyć wszystkich posiadanych przez członków gruntów lub określonej ich części. Statut spółdzielni mógł zastrzegać, że członkom przysługuje prawo zatrzymania części gruntów dla potrzeb ich gospodarstwa osobistego, jako działek przyzagrodowych. W takim przypadku statut powinien określać wielkość działek i sposób ich wydzielania. Grunty wniesione, jako wkłady, powinny być ocenione na zasadzie szacunku porównawczego (hektary przeliczeniowe) przy wzięciu za podstawę ich wartości użytkowej. Jeżeli statut lub umowa z członkiem nie określała inaczej uprawnień spółdzielni, nabywała ona z chwilą przejęcia wniesionych przez członka gruntów prawo ich użytkowania. Do użytkowania przysługującego spółdzielni stosowało się odpowiednio przepisy prawa cywilnego o użytkowaniu.
Zdolny do pracy członek spółdzielni produkcyjnej miał prawo i obowiązek pracować w spółdzielni w zakresie ustalonym przez statut lub uchwałę walnego zgromadzenia (art. 113).
W realiach niniejszej sprawy nie można twierdzić, żeC. K.objął przyznane mu grunty w posiadanie samoistne. O takim samoistnym posiadaniu nie świadczy okoliczność, żeC. K.działkę stanowiącą działkę przyzagrodową ogrodził i zaczął budować tam dom, skoro właśnie wydzielenie nastąpiło w tym celu. Rozpoczęcie budowy domu nie świadczyło o wykonywaniu uprawnień quasi właścicielskich wobec tej części gruntu , bow tym celudziałka zostałaC. K.powierzona. To wydzielenie i powierzenie nastąpiło za zgodą Rolniczego Zespołu Spółdzielczego w sposób celowy, określony.C. K.powierzone i wydzielone grunty miał obowiązek zagospodarować i uprawiać, a na części z nich uprawniony był stworzyć siedlisko z domem i tam zamieszkać. O zależnym posiadaniu przezC. K.świadczy też fakt, że był członkiem(...)i że w związku z tym członkostwem obowiązany był w zamian za powierzenie i wydzielenie gruntów i działki przyzagrodowej świadczyć pracę na rzecz Spółdzielni. Zdaniem Sądu to świadczenie pracy w charakterze księgowego stanowiło swoisty ekwiwalent za wydzielenie działki i związane było ze stosunkiem członkostwa. Nie można mówić, żeC. K.posiadał samoistnie wydzielone dla niego grunty, bo on jedynie miał prawo je użytkować, w tym wybudować tam dom i uprawiać je, w zamian za świadczenie określonej pracy na rzecz(...). Jego posiadanie w okresie, gdy był członkiem spółdzielni, miało charakter zależny.
Stosunek członkostwaC. K.w Spółdzielni (która powstała z przekształcenia(...)) ustał w kwietniu 1966 roku. Na dzień 13 stycznia 1967 rokuC. K.nie posiadał już w całości wcześniej wydzielonych dla niego gruntów o powierzchni 4.000 m2, a posiadał nadal działkę pod zabudowaniami. Zwrot części gruntów na rzecz Spółdzielni związany był właśnie z ustaniem członkostwa w Spółdzielni.
W tym miejscu rozważyć należy jaki charakter miało posiadanie przezC. K.działki przyzagrodowej po ustaniu jego członkostwa w Spółdzielni.
Po pierwsze, przypomnieć należy, że możliwa jest zmiana charakteru posiadania przez posiadacza z zależnego na samoistne. Jednak w takiej sytuacji konieczne jest ustalenie konkretnych okoliczności faktycznych, które by o tym świadczyły, jak również umiejscowienie ich w czasie. Zmiana taka musi zostać również zamanifestowana w sposób niebudzący wątpliwości zarówno wobec otoczenia, jak i w stosunku do samego właściciela (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 2015-10-16, I CSK 885/14 Opubl: www.sn.pl).

Dla istoty posiadania jako przesłanki zasiedzenia jest niezbędne, by wykonywane władztwo odpowiadało treści prawa, które posiadacz nabędzie przez zasiedzenie. Konieczne jest przeto wykonywanie takich czynności faktycznych, które wskazują na samodzielny niezależny od woli innej osoby stan władztwa.Kodeks cywilnyużywa zwrotu „kto nią faktycznie włada jak właściciel (art. 336in principioKC). W zwrocie tym mieści się istotna treść władania. Jest to skrót myślowy, obejmujący tak wypadki, gdy posiadacz ma jakiś niedoskonały tytuł, jak też gdy żadnego tytułu nie ma, lecz rzeczą włada tak jak właściciel. Zwrot ten nie oznacza posiadania w przeświadczeniu, że nie narusza się cudzego prawa. Jest to bowiem osobny problem złej czy dobrej wiary. Konieczne natomiast jest, by posiadanie, które ma doprowadzić do zasiedzenia, było jawne. Władać jak właściciel można jedynie przez podejmowanie czynności widocznych dla otoczenia (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 2014-12-09, III CSK 354/13 Opubl: www.sn.pl)
W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, nastąpiła zmiana charakteru posiadania gruntu z posiadania zależnego na posiadanie samoistne, którą w czasie należy powiązać z ustaniem członkostwa w Spółdzielni. Skoro wówczasC. K.zwrócił Spółdzielni część gruntów, a w posiadaniu jego i żony pozostała nadal działka przyzagrodowa, którą on wraz z żoną pielęgnował, kosił trawę, zasadził na spornym fragmencie gruntu rośliny, drzewa itp., to w ten sposób nastąpiło zamanifestowanie samoistności posiadania. W związku z ustaniem członkostwa w Spółdzielni, i w związku z rozwiązaniem stosunku pracy łączącegoC. K.ze Spółdzielnią, zniknął bowiem ten swoisty ekwiwalent jakiC. K.wnosił do Spółdzielni w zamian za korzystanie z wydzielonej na jego rzecz działki. Od tej pory nie można mówić o posiadaniu zależnym. Czynności faktyczne podejmowane przez małżonkówK.w stosunku do posiadanego gruntu i fakt, że dalszego sposobu korzystania z gruntu w żaden sposób nie musieli konsultować ze Spółdzielnią, świadczy o samoistności posiadania. W zamian za korzystanie z gruntu małżonkowieK.nie płacili Spółdzielni czynszu ani innych opłat. Płacili podatek, ale jest to danina, którą opłacają również właściciele nieruchomości.
Skoro sporny pas gruntu dzielił losydziałki nr (...), to oznacza, że także w odniesieniu do jego posiadania nastąpiła zmiana charakteru. Przy tym sytuacja była oczywista do 12 grudnia 1989 roku, tj. oddaniaC.iK.małż.K.działki nr (...)w użytkowanie wieczyste. Z tą datą uzyskali oni tytuł prawny dodziałki nr (...), ale jej posiadanie zmieniło charakter, bo było to posiadanie w zakresie użytkowania wieczystego, które nie może prowadzić do zasiedzenia.
UczestnicyA. W.iR. W.powoływali się na powyższą okoliczność, przytaczając treść postanowienia Sądu najwyższego z dnia 14 stycznia 2009 roku (IV CSK 367/08, Lex 487531). W przywołanym orzeczeniu Sąd Najwyższy stwierdził: „Posiadanie nieruchomości w zakresie prawa własności i w zakresie prawa użytkowania wieczystego ma odmienne cechy. Samoistne posiadanie nieruchomości w zakresie użytkowania wieczystego polega na faktycznym wykonywaniu władztwa nad tą nieruchomością, z wolą posiadania jej dla siebie w zakresie odpowiadającym treści użytkowania wieczystego. Jest to zatem posiadanie inne treściowo od posiadania samoistnego w zakresie prawa własności. Na zewnątrz, różnica sposobu posiadania może nie być dostrzegalna, jednak zaznacza się wyraźnie w sferze woli posiadacza”. Rzecz jednak w tym, że na spornej działce nigdy nie ustanowiono prawa użytkowania wieczystego, ani też nie było to możliwe, bo nie stanowiła ona ani własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu. Nie można również z faktu posiadania działki sąsiedniej w zakresie użytkowania wieczystego wyprowadzać wniosku o charakterze posiadania innej działki. W momencie obejmowania w posiadanie spornej działki, małżonkowieK.nie byli użytkownikami wieczystymidziałki nr (...). I nie ma żadnych dowodów pozwalających na ustalenie, że sporny pas gruntu traktowali jako część oddaną w użytkowanie wieczyste. To Wnioskodawcy nie wiedzieli, że ogrodzona posesja ma większy obszar niżdziałka nr (...). Na ten temat nigdy nie rozmawiali z rodzicami, ale to nie oni zajmowali się sprawami nieruchomości, lecz głównie ich ojciec i to nawet wówczas, gdy Wnioskodawca wykładał pieniądze na budowę kolejnych budynków. Nie ma w sprawie dowodu, żeC. K.iK. K. (1)traktowali sporny pas gruntu jak działkę oddaną w użytkowanie wieczyste, ani że nie mieli świadomości, że korzystają z większego gruntu niż im należny. Przypomnieć należy, że obowiązuje domniemanie samoistności posiadania. W niniejszej sprawie nie zostało ono obalone, bo Uczestnicy nie zaoferowali żadnych dowodów pozwalających na ustalenie okoliczności przeciwnych.
Jednocześnie nie ma podstaw do przyjęcia, że po dokonaniu darowiznydziałki nr (...), nastąpiło przeniesienie posiadania na Wnioskodawców przez ich rodziców. Posiadanie jest stanem faktycznym, a fakty są takie, że po 1995 roku nadal małżonkowieK.decydowali o sposobie wykorzystania nieruchomości. W szczególności o tym, czy w danym roku wykorzystywane było oba tunele, czy jeden i jakie były uprawy. Nadal wykładali środki finansowe na zakup nasion i nawozów oraz czerpali korzyści z upraw pod folią. Przypomnieć trzeba, że jeden z tuneli częściowo położony był na spornej działce. Wnioskodawca przystąpił do jego usunięcia, kiedy uprawą warzyw nie mogła zajmować sięK. K. (1)z uwagi na stan swojego zdrowia. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą o tym, że nie doszło do przeniesienia posiadania spornego pasa gruntu i zasadne jest rozważenie tylko i wyłącznie, czyC.iK.małż.K.spełnili przesłanki do jego zasiedzenia.
Drugim wymaganiem ustawowym do nabycia własności przez zasiedzenie jest, aby posiadanie samoistne trwało przez określony okres czasu. Przepisart. 172 k.c.w obecnym brzmieniu przewiduje okres 20-letni zasiedzenia w przypadku dobrej wiary i okres 30-letni w przypadku złej wiary posiadacza samoistnego.
Do wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianieustawy kodeks cywilny(Dz. U. nr 55, poz. 321)kodeks cywilnywymagał w przypadku posiadacza w złej wierze posiadania nieruchomości przez okres 20 lat. Skutek zasiedzenia w postaci nabycia własności wynika z mocy samego prawa i następuje z upływem ostatniego dnia przewidzianego ustawą okresu posiadania. Ma to istotne znaczenie dla stosowania krótszych lub dłuższych okresów zasiedzenia, w zależności od zmienionych wymagań ustawy. Do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia mają zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu upływu okresu zasiedzenia. Jeżeli okres ten upłynął przed przedłużeniem terminów zasiedzenia, odpowiednio dla posiadania w dobrej i złej wierze z 10 do 20 i z 20 do 30 lat przez wspomnianą ustawę z 28 lipca 1990 r., to w takim wypadku nie ma zastosowania trzydziestoletni termin przewidziany wart. 172 § 2 k.c.w brzmieniu nadanym mu przez tę ustawę.
W orzecznictwie sądowym (tak np. postanowienie SN z 05.12.2000 r., sygn. akt IV CKN 180/00, LEX nr 52506) wskazuje się, że dla przyjęcia posiadania w dobrej wierze niezbędne jest wykazanie, że samoistny posiadacz rzeczy nie tylko pozostaje w przekonaniu, że niczyjego prawa nie narusza, ale że ma on przeświadczenie, iż jest właścicielem rzeczy i że to jego przeświadczenie znajduje w danych okolicznościach obiektywne uzasadnienie. Przyjmuje się też, że dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza nieruchomości, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo, a w złej wierze jest ten, który wie albo powinien wiedzieć, że prawo własności nie przysługuje jemu, lecz innej osobie (tak postanowienie SN z 19.07.2000 r. sygn. akt II CKN 282/00, LEX nr 52565). W ostatnim orzecznictwie sądowym (tak m.in. postanowienie SN z 05.12.2007 r., sygn. akt I CSK 300/07, LEX 339709) dominuje też pogląd, że kryterium oceny charakteru posiadania z punktu widzenia dobrej lub złej wiary jako warunku nabycia własności jest stan świadomości posiadacza w chwili uzyskania posiadania. Późniejsza zmiana posiadania w złej wierze na posiadanie w dobrej wierze (i odwrotnie) nie ma wpływu na długość okresu potrzebnego do nabycia własności przez zasiedzenie.
W ocenie Sądu małżonkowieK.byli samoistnym posiadaczami w złej wierze. Nie mogli uważać się za właścicieli powierzonych gruntów albowiem nie doszło (oprócz faktycznego wydzielenia gruntów) do jakiejkolwiek czynności prawnej, na podstawie której doszłoby do przeniesienia na ich rzecz prawa własności. W ocenie Sądu po ustaniu członkostwa wSpółdzielni (...), który był księgowym w tejże spółdzielni, a zatem był osobą posiadającą szereg wiadomości specjalnych i odpowiednie wykształcenie, wiedział , że grunty które faktycznie objął w posiadanie, nie stanowią w rzeczywistości jego własności. A zatem dla nabycia własności przez zasiedzenie zastosowanie będą miały dłuższe terminy.
Podsumowując: uwzględnieniu podlegał wniosek sformułowany alternatywnie. W ocenie SąduC. K.iK. K. (1)spełnili przesłanki zasiedzenia. Zasiedzenie, liczone od 2.01.1981 roku, zakończyło swój bieg 2 stycznia 2011 roku, czyli jeszcze przed śmierciąC. K..
Nie ma w sprawie dowodów, że właściciel gruntu podjął takie czynności, które przerwały bieg zasiedzenia. Nie należy do takich czynności przeprowadzenie podziału geodezyjnego gruntu, jeżeli nie towarzyszyły temu żadne czynności zmierzające do odzyskania władztwa nad nim. W tym kontekście nie ma znaczenia, czy w 2000 roku Wnioskodawcy brali udział w czynnościach dokonywanych w związku ze sporządzeniem protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości objętej podziałem w 2000 roku. Niemniej jednak stwierdzić należy, że dowody, na które powoływała się(...)Ł.–O.w likwidacji nie są wiarygodne. Wbrew twierdzeniom uczestnika na k. 216 nie ma dowodu, że zostali z odpowiednim wyprzedzeniem zawiadomieni o tych czynnościach. Przedłożona kserokopia dowodu doręczenia nie mogła dotyczyć czynności, które odbyły się 30 marca 2000 roku, bo nosi datę wcześniejszą (9.03.2000 r.). Jej wiarygodność została zakwestionowana, a Uczestnik nie przedstawił oryginału dowodu doręczenia. Protokół czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości objętej podziałem nie został podpisany przez Wnioskodawców. Dla oceny zasadności wniosku nie mają też znaczenia czynności podejmowane przez Wnioskodawców w 2014 roku, ponieważ miały miejsce już po upływie terminu zasiedzenia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu oart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym w postępowaniu nieprocesowym co do zasady każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Wprawdzie wszyscy zainteresowani wnosili o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, ale ostateczny jego wynik nie uzasadnia odstąpienia od ogólnej zasady wyrażonej wart. 520 § 1 k.p.c.Nie było uzasadnione zasądzenie kosztów od Wnioskodawców na rzecz Uczestników, ponieważ wynik postępowania jest korzystny dla Wnioskodawców, nie są oni uczestnikami, których wnioski zostały oddalone lub odrzucone (art. 520 § 3 k.p.c.). Niewątpliwie Wnioskodawcy byli bardziej zainteresowani wynikiem sprawy niż Uczestnicy, bo to oni dążyli do potwierdzenia stanu faktycznego i uzyskania tytułu do nieruchomości. Dlatego nie było też uzasadnionego powodu, by to od Uczestników zasądzić zwrot kosztów na rzecz Wnioskodawców.