Sąd Okręgowy w Łomży
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 190/18
Data wyroku: 2018-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Małachowska, Grzegorz Skrodzki, Małgorzata Mieczkowska

Sygn. akt II Ka 190/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
5 października 2018 roku
Sąd Okręgowy w Łomży w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSO Jolanta Małachowska (spr.)
Sędziowie: SO Małgorzata Mieczkowska
SO Grzegorz Skrodzki
Protokolant: Katarzyna Niemira
przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej wB.–A. S.
po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 roku
sprawy:I. B.iA. P.
oskarżonych zart. 231§1kki inne
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcęI. B.i oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Łomży, II Wydział Karny
z dnia 1 czerwca 2018 roku, sygn. akt II K 201/18
I. Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w pkt. II:
- z podstawy prawnej wymiaru kary oskarżonejA. P.eliminuje przepisart. 37a kk,
- w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonejA. P.utrzymuje w mocy,
- zwalnia oskarżonąA. P.z kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze w części jej dotyczącej.
II. Uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoI. B.i sprawę tego oskarżonego przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łomży.
SSO Jolanta Małachowska
SSO Małgorzata Mieczkowska
SSO Grzegorz Skrodzki
Sygn. akt II Ka 190/18

UZASADNIENIE
I. B.został oskarżony o to, że w dniach 12 marca 2013 r. i 15 marca 2013 r. wZ., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc funkcjonariuszem Policji, pełniąc obowiązki służbowe na stanowisku asystenta Wydziału Ruchu Drogowego w Komendzie Powiatowej Policji wZ., wykonując czynności służbowe w ramach pomocy prawnej w sprawie o wykroczenie o sygn. RW-800/12 prowadzonej przez Komendę Miejską Policji wR., nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wykonania czynności służbowych w sposób rzetelny zmierzający do wykrycia sprawcy i pociągnięcia go do odpowiedzialności za wykroczenie w ten sposób, że powziąwszy wiedzę o tym, iżG. B.nie był sprawcą kolizji drogowej zaistniałej w dniu 24 sierpnia 2012 r. wR.z udziałem pojazdów markiT. (...)nr rej. (...)iV. (...)nr rej. (...), zaniechał podjęcia czynności zmierzających do ustalenia faktycznego sprawcy oraz przyjął do protokołu przesłuchania w dniu 12 marca 2013 r. nieprawdziwe zeznaniaM. R.wskazujące naG. B.jako sprawcę tego wykroczenia, a następnie przekroczył swoje uprawnienia poprzez przedstawienieG. B.w dniu 15 marca 2013 r. zarzutu popełnienia wykroczenia polegającego na spowodowaniu kolizji drogowej w dniu 24 sierpnia 2012 r. wR.i przesłuchanie go w charakterze osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia wniosku o ukaranie, wiedząc, iż nie jest on faktycznym sprawcą tego wykroczenia, czym działał na szkodę interesu publicznego, tworząc w ten sposób fałszywe dowody, za pomocą których skierował przeciwkoG. B.ściganie o wykroczenie, tj. o czyn zart. 231§1 kkw zb. zart. 235 kkw zw. zart. 12 kk.
A. P.została oskarżona o to, że w bliżej nieustalonym dniu w okresie od początku grudnia 2011 r. do dnia 19 stycznia 2012 r. wZ., wspólnie i w porozumieniu z ustalonym mężczyzną, działając w celu zatajenia prawdy co do tego, że ustalony mężczyzna jest faktycznym właścicielem samochodu markiT. (...)o oryginalnym numerze VIN(...), który w celu ukrycia jego nielegalnego pochodzenia posiadał nieoryginalny numer VIN(...)i belgijskinumer rejestracyjny (...), chcąc, abyA. B.dokonała czynu zabronionego polegającego na wyłudzeniu poświadczenia nieprawdy przez osobą upoważnioną, w imieniu Starosty Powiatowego wZ., do dokonania rejestracji tego pojazdu i wydania dowodu rejestracyjnego poprzez podstępne wprowadzenie jej w błąd co do tego, żeA. B.jest właścicielem pojazdu w sytuacji, gdy był nim ustalony mężczyzna i przy użyciu jako autentycznego, podrobionego przez ustalonego mężczyznę dokumentu w postaci umowy kupna-sprzedaży w/w samochodu z dnia 8 stycznia 2012 r. między obywatelem Belgi –C. D.aA. B., na którejA. B.złożyła czytelny podpis jako kupujący, nakłaniała ją do tego, tj. o czyn zart. 18§2 kkw zw. zart. 272 kkw zb. zart. 270§1 kk.
Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II K 201/18 Sąd Rejonowy w Łomży II Wydział Karny na zasadzieart. 66§1 kk,art. 67§1 kkpostępowanie karne wobecI. B.warunkowo umorzył na okres próby 1 roku od uprawomocnienia się orzeczenia; oskarżonąA. P.uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i za to na podstawieart. 18§2 kkw zw. zart. 272 kkw zb. zart. 270§1 kkw zw. zart. 11§2 kkskazał ją, zaś na podstawieart. 19§1 kkw zw. zart. 270§1 kkw zw. zart. 11§3 kkww zw. zart. 37a kkwymierzył jej karę grzywny w wysokości 70 stawek dziennych ustalając wysokość każdej stawki na kwotę 50 złotych; zasądził na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty kwoty od oskarżonegoI. B.80 złotych, od oskarżonejA. P.350 złotych oraz kwoty po 53,97 złotych tytułem pozostałych kosztów sądowych w wysokości po ½ części.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonegoI. B.zaskarżając go, na podstawieart. 444 kpkorazart. 425§1i2kpk, w całości w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego oskarżonegoI. B..
Na zasadzieart. 427§2 kpki 438§2i3kpkwyrokowi temu zarzucił:
1. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, a polegający na uznaniu, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na przypisanie winy oskarżonemu w sytuacji gdy wszechstronna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym zeznań świadków przesłuchanych w toku postępowania zarówno przygotowawczego jak i sądowego jak również pozostałych dowodów, wskazuje jednoznacznie, iż oskarżonyI. B.nie dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu;
2. obrazę przepisów prawa procesowego mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia a mianowicieart. 4, 5§2, 7, 410 i 424 kpkwyrażającą się w przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, zasady obiektywizmu oraz nie zastosowaniu przez Sąd orzekający reguły „in dubio pro reo” przy istnieniu nie dających usunąć się wątpliwości wynikających z faktu, iż brak jest jakichkolwiek dowodów obiektywnie wskazujących, iż oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoI. B.od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Apelację od powyższego wyroku wniósł także oskarżyciel publiczny zaskarżając go, na zasadzieart. 425§1i2kpkiart. 444 kpk, w całości na niekorzyść oskarżonegoI. B.oraz w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonejA. P..
W oparciu o przepisyart. 427§1i2kpk,art. 437§1i2kpki art. 437pkt1i3kpkzarzucił powyższemu wyrokowi:
I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w części dotyczącej oskarżonegoI. B., który miał wpływ na jego treść, polegający na uznaniu przez Sąd I instancji, że stopień społecznej szkodliwości czyni i stopień zawinienia nie są znaczne, co skutkowało warunkowym umorzeniem postępowania karnego, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności podmiotowych i przedmiotowych czynu oraz stopnia zawinienia, a zwłaszcza fakt nadużycia zaufania w zakresie podstawowego obowiązku służbowego, jaki ciąży na funkcjonariuszu Policji, a mianowicie rzetelnego i uczciwego przeprowadzenia postępowania w sprawie o wykroczenie oraz sprzeniewierzenie się podstawowemu celowi tego postępowania, jakim jest wykrycie sprawcy i pociągnięcie go do odpowiedzialności za wykroczenie oraz niedopuszczenie, aby osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności, pełna świadomość bezprawnego zachowania, brak skruchy i żalu, prowadzi do przekonania, iż stopień społecznej szkodliwości czynu i stopień zawinienia są znaczne i tym samym brak jest podstaw do warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego
II. obrazę przepisu prawa materialnego, a mianowicieart. 37a kkpolegającą na błędnym wymierzeniuA. P., za przypisany jej czyn kwalifikowany zart. 18§2 kkw zw. zart. 272 kkw zb. zart. 270§1 kkw zw. zart. 11§2 kk, kary grzywny na podstawie tego przepisu, podczas gdy właściwą samoistną podstawą wymiaru kary winien byćart. 19§1 kkw zw. zart. 270§1 kkw zw. zart. 11§3 kk, bowiem jedną z ustawowo przewidzianych kar za czyn zart. 270§1 kkjest kara grzywny i nie ma potrzeby stosowania przepisuart. 37a kk.
Wniósł o:
1. zmianę wyroku w części dotyczącej oskarżonejA. P.poprzez wyeliminowanie z podstawy wymierzenia karyart. 37a kk
2. uchylenie wyroku w części dotyczącej oskarżonegoI. B.i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
S ąd Okręgowy zważył co następuje:
Stosownie do treściart. 423§1i1akpkpisemne uzasadnienie dotyczy części rozstrzygnięcia uchylającego zaskarżony wyrok w stosunku doI. B.i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łomży w związku z apelacją oskarżyciela publicznego albowiem żadna ze stron nie złożyła wniosku o sporządzenie w tej sprawie uzasadnienia na piśmie.
Słuszne okazały się pretensje oskarżyciela publicznego domagające się uchylenia zaskarżonego wyroku w stosunku doI. B.i przekazania sprawy tego oskarżonego do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łomży, wobec czego wnioski apelacji w kierunku przez nią postulowanym zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodzić się bowiem należy ze skarżącym prokuratorem, że przedstawiona przez Sąd Rejonowy ocena inkryminowanego zachowania oskarżonego, skutkująca zastosowaniem wobec niego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia postępowania nie zasługuje na akceptację. Instytucja ta, jak słusznie zauważył skarżący oskarżyciel publiczny, ma zastosowanie gdy zostają spełnione przesłanki zart. 66kkokreślające warunki konieczne do zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego. Tak więc jest to możliwe gdy społeczna szkodliwość czynu i wina oskarżonego nie są znaczne, okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a jednocześnie postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy tryb życia uzasadniają przypuszczenie, że mimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa. Ponadto zagrożenie karą za zarzucone przestępstwo nie może przekraczać 5 lat pozbawienia wolności. Rację należy też przyznać skarżącemu prokuratorowi wskazującemu, że o ile oraz przesłanki dotyczące osoby sprawcy faktycznie zostały spełnione, to brak ich w zakresie stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, a są to przecież najistotniejsze warunki z punktu widzenia stosowania dobrodziejstwa zart. 66kkw postaci warunkowego umorzenia postepowania. Pełnią one bowiem funkcję wyznaczającą granicę możliwej tolerancji dla sprawcy z punktu widzenia racjonalizacji sprawiedliwościowej i potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Oczywistym jest, że nie sposób tolerować takiego zachowania oskarżonego, który sprzeniewierzył się podstawowej regule wyrażonej wart. 8kpww zw. zart. 2§1pkt1 i§2kpk, a mianowicie dążeniu do wykrycia sprawcy i pociągnięcia go do odpowiedzialności za wykroczenie oraz niedopuszczenie do tego aby osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności. Przez pryzmat tego właśnie celu przyświecającego postępowaniu w sprawach o wykroczenia należy ocenić zachowanie oskarżonego, który zamiast stać na straży prawa, dążyć do prawdziwych ustaleń faktycznych, świadomie je zafałszował, doprowadzając do przypisaniaG. B.winy za czyn, którego nie popełnił. Ponadto bezkrytycznie przyjął za dowód nieprawdziwe zeznaniaM. R.. Natomiast podkreślić trzeba, że policjant jest gwarantem rzetelnego, uczciwego wyjaśnienia sprawy, gwarantem prawidłowego funkcjonowania organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Nie można zatem tolerować umyślnych zachowań, które gwarancje te łamią, niezależnie od motywów, jakie leżą u jego podstaw. Oczywiście kierowanie się w życiu empatią jest ważne i pozytywne, ale nie w sytuacji gdy, kiedy prowadzi do łamania prawa i zachwiania prawidłowości funkcjonowania organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Dlatego też trafnie wskazał oskarżyciel publiczny błędność powoływania się na empatię, jako okoliczność łagodzącą do tego stopnia, ażeby uznać możliwość warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego. Oskarżony jako doświadczony funkcjonariusz z wieloletnim stażem pracy z pewnością wiedział, jak unikać i przeciwdziałać naciskom osób ukierunkowanych na odstąpienie od czynności służbowych lub modyfikowania wyniku postępowań na ich korzyść. Poza tym zarzut nie dotyczył drobnych nieprawidłowości natury formalnej, był wynikiem świadomego działania – złamania podstawowych procedur i niewypełnienia obowiązków służbowych, a nie skutkiem niewiedzy, pomyłki czy zaniedbania albo nikłego doświadczenia zawodowego. Zwrócić też uwagę należy, iż oskarżony do końca nie przyznawał się do winy zaprzeczając swemu sprawstwu, co oczywiście jest jego prawem w ramach przysługującej mu obrony, ale taka postawa przełożyła się na brak skruchy i żalu.
Z tych względów zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy oskarżonegoI. B.Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W ponowionym postępowaniu Sąd pierwszej instancji powinien mieć na względzie powyższe uwagi i przeprowadzając postępowanie ponownie poczynić dokładne ustalenia oraz kompleksowo rozważyć powyższe okoliczności pod kątem prawidłowej oceny prawnokarnej zachowania oskarżonegoI. B., co umożliwi podjęcie właściwej decyzji w przedmiocie rozstrzygnięcia o jego konsekwencjach prawnych.
Kierując się przedstawionymi względami, nie przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd Okręgowy korzystając z uprawnienia, jakie daje przepis art. 437§1i2kpk uchylił kontestowany wyrok w stosunku doI. B.i sprawę tego oskarżonego przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W zespole powyższych okoliczności orzeczono jak w ferowanym wyroku.