Sąd Rejonowy w Przysusze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 59/23
Data wyroku: 2024-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Owczarek

Sygn. akt I C 59/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 września 2024 roku
Sąd Rejonowy w Przysusze I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Anna Owczarek
Protokolant Paulina Sosnowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 września 2024 roku wP.
sprawy z powództwaJ. S.
przeciwko:(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.
o zapłatę

I
zasądza od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibąwW.na rzeczJ. S.kwotę 3.585,15 zł (trzy tysiące pięćset osiemdziesiąt pięć złotych 15/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 czerwca 2019 roku do dnia zapłaty;

II
zasądza od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibąwW.na rzeczJ. S.kwotę 1.617,00 zł (jeden tysiąc sześćset siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 600,00 zł (sześćset złotych 00/100) tytułem kosztów zastępstwa procesowego;

III
nakazuje pobrać od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibąwW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Przysusze kwotę 125,37 zł (sto dwadzieścia pięć złotych 37/100) tytułem zwrotu kosztów procesu tymczasowo poniesionych ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Przysusze.

Sygn. akt I C 59/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 12 września 2024 roku
PowódkaJ. S.pozwem złożonym w dniu 05 stycznia 2023 roku(data prezentaty Sądu)wniosła o zasądzenie od pozwanej(...) S.A.z siedzibą wW.kwoty 3.585,15 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 czerwca 2019 roku do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 05 kwietnia 2019 roku, a ponadto o zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powódka wyjaśniła, że w związku z zdarzeniem z dnia 05 kwietnia 2019 roku świadczyła na rzecz poszkodowanejE. G.usługi pojazdu zastępczego, z którą zawarła umowę przelewu wierzytelności. Powódka wskazała, że z poszkodowaną zawarli umowę najmu pojazdu zastępczego ze stawką 350,00 zł za dobę. Najem pojazdu zastępczego trwał od 06 kwietnia 2019 roku do 19 kwietnia 2019 roku. Powódka z tytułu świadczonych usług wystawiłafakturę VAT nr (...)na łączną kwotę 7.096,80 zł. Powódka wskazała również, że z uwagi na okoliczność, że uszkodzeniu uległ pojazd należący do segmentu D, dochodzi ona w niniejszym postępowaniu jedynie częściowej kwoty wynikające z ww. faktury w zakresie odpowiadającym przyjętej przez nią stawki dobowej za najem pojazdu z segmentu A, tj. kwoty 240,00 zł netto za dzień najmu. Na koszty związane z najmem pojazdu zastępczego powódka zaliczyła także koszty podstawienia i odbiór pojazdu zastępczego w łącznej wysokości 442,80 zł. Na skutek przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego pozwana decyzją z dnia 13 czerwca 2019 roku przyznała jedynie częściowe odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego i kosztów holowania w wysokości 1.617,45 zł. Na dochodzoną przez powódkę kwotę składają się: koszty holowania w wysokości 424,05 zł, koszty najmu pojazdu zastępczego w wysokości 2.718,30 zł, koszty podstawienia auta w wysokości 123,00 zł, koszty podstawienia auta w dzień wolny od pracy w wysokości 98,40 zł, koszty odbioru pojazdu w wysokości 123,00 zł oraz koszty odbioru pojazdu poza godzinami pracy w wysokości 98,40 zł.(pozew – k. 3 – 14)
Sąd Rejonowy w Przysusze I Wydział Cywilny nakazem zapłaty wydanym w dniu 28 lutego 2023 roku w sprawie I Nc 9/23 zasądził od(...) S.A.z siedzibą wW.na rzeczJ. S.kwotę 3.585,15 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 14 czerwca 2019 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 817,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 600,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.(nakaz zapłaty – k. 45)
Pozwana(...) S.A.z siedzibą wW.w złożonym w dniu 20 kwietnia 2023 roku(data prezentaty Sądu)sprzeciwie zaskarżyła nakaz zapłaty w całości wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pozwana w złożonym środku zaskarżenia przyznała okoliczności powstania szkody w dniu 05 kwietnia 2019 roku, jak również to, że w toku postępowania likwidacyjnego uznano częściowo roszczenie dotyczące kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego w wysokości 1.414,50 zł brutto, która to kwota wynikała z przyjętej przez pozwaną stawki dobowej w wysokości 115,00 zł netto oraz okresu najmu wynoszącym 10 dni. W dalszej części uzasadnienia pozwana wskazała, że zgłoszenie szkody nastąpiło w dniu 08 kwietnia 2019 roku oraz że uznała w postępowaniu likwidacyjnym zwrot kosztów poniesionych za holowanie pojazdu do wysokości 202,95 zł. Co do pozostałych kosztów związanych z najmem pojazdu zastępczego pozwana stwierdziła, że są one niezasadne, gdyż nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą. Pozwana wskazała, że poszkodowana mogła wynająć pojazd zastępczy u niej, czego nie uczyniła, zwiększając tym samym rozmiar szkody, poprzez generowanie dodatkowych kosztów.(sprzeciw – k. 59 – 61)
Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska, aż do momentu zamknięcia rozprawy.
Okoliczności bezsporne:
W dniu 05 kwietnia 2019 roku miała miejsce kolizja, w wyniku której uszkodzony został pojazd markiC. (...)onr rej. (...)będący własnościąE. G.. Sprawcą szkody była osoba posiadające ubezpieczenie OC w(...) S.A.z siedzibą wW..
(...) S.A.z siedzibą wW.na skutek zgłoszonej szkody pismem z dnia 11 czerwca 2019 roku uznał swoją odpowiedzialność za holowanie pojazdu oraz z tego tytułu ustalił i przyznał odszkodowanie w wysokości 202,95 zł. Z kolei pismem z dnia 13 czerwca 2019 roku uznał swoją odpowiedzialność za najem pojazdu zastępczego oraz z tego tytułu ustalił i przyznał odszkodowanie w wysokości 1.414,50 zł. Ubezpieczyciel uznał za uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego okres 10 dni oraz stawkę dobową najmu pojazdu zastępczego w wysokości 115,00 zł netto.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił jako bezsporne, gdyż stanowiły one fakty przyznane oraz nie były one kwestionowane przez jakąkolwiek ze stron (art. 229 i 230 k.p.c.). Ponadto znajdują swoje potwierdzenie w aktach sprawy i aktach szkody.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
SamochódE. G.na skutek zdarzenia z dnia 05 kwietnia 2019 roku nie nadawał się do dalszej jazdy.E. G.w celu usunięcia pojazdu z miejsca zdarzenia zleciła tę czynnośćJ. S., która z tego tytułu poniosła koszty w wysokości 627,00 zł.(dowód: dokumenty – k. 23 – 25 i 27 – 28; zeznania świadkaE. G.– k. 91 – 92 (00:02:35 – 00:22:34); zeznania świadkaJ. G.– k. 98 – 98v (00:02:48 – 00:09:10))
W dniu 06 kwietnia 2019 roku (sobota)E. G.zawarła umowę najmu pojazdu zastępczego zJ. S., na podstawie której został jej udostępniony samochód markiD. (...)onr rej. (...). Strony umowy ustaliły cenę najmu pojazdu za dzień w wysokości 350,00 zł netto oraz dodatkowe wynagrodzenie za podstawienie pojazdu w wysokości 100,00 zł netto i podstawienie pojazdu w sobotę, niedzielę i święta w wysokości 80,00 zł netto.E. G.korzystała z samochodu zastępczego do dnia 19 kwietnia 2019 roku, który został odebrany od niej o godz.: 20:00. Z tytułu odbioru pojazdu po godzinach pracy strony ustaliły dodatkowe wynagrodzenie w łącznej wysokości 180,00 zł netto.(dowód: umowa – k. 17 i 80)
E. G.w sytuacji uszkodzenia swojego pojazdu na skutek wypadku z dnia 05 kwietnia 2019 roku, nie miała już drugiego samochodu, z którego mogłaby korzystać celem dojazdów do przedszkola, lekarza i normalnego funkcjonowania.(dowód: dokumenty – k. 19; ; zeznania świadkaE. G.– k. 91 – 92 (00:02:35 – 00:22:34); zeznania świadkaJ. G.– k. 98 – 98v (00:02:48 – 00:09:10))
W dniu 08 kwietnia 2019 rokuP. M.zgłosiła szkodę z dnia 05 kwietnia 2019 roku, w której poszkodowanym zostałaE. G.. W zgłoszeniu szkody nie żądano od Ubezpieczyciela najmu pojazdu zastępczego.(...) S.A.z siedzibą wW.w rozmowie z dnia 08 kwietnia 2019 roku poinformował pełnomocnika poszkodowanej, że przysługuje jej prawa do pojazdu zastępczego i w przypadku powstania takiej potrzeby należy zgłosić żądanie w tym zakresie. Pismem z dnia 09 kwietnia 2019 roku poinformowałE. G.o otrzymaniu zgłoszenia oraz poinformował poszkodowaną o warunkach najmu pojazdu zastępczego oraz wysokości dobowych stawek najmu akceptowanych przez ubezpieczyciela.(dowód: pismo – k. 63 – 66; str. 1, 5 – 10 akt szkody – k. 68; nagranie – akta szkody – k. 68)
W dniu 09 kwietnia 2019 roku zostały przekazane do(...) S.A.z siedzibą wW.dokumenty dotyczące likwidacji szkody: dowód rejestracyjny, dowód osobisty i prawo jazdy, nr rachunku, oświadczenie o VAT oraz pełnomocnictwo.(dowód: str. 19 akt szkody – k. 68)
W dniu 10 kwietnia 2019 roku(...) S.A.z siedzibą wW.dokonał oględzin uszkodzonego pojazdu oraz ustalił wysokość szkody na kwotę 13.514,31 zł.(dowód: str. 20 – 78 akt szkody – k. 68)
(...) S.A.z siedzibą wW.pismem z dnia 11 kwietnia 2019 roku zaproponowałE. G.odszkodowanie w wysokości 13.514,31 zł.(dowód: str. 79 – 80 akt szkody – k. 68)
W dniu 16 kwietnia 2019 roku pełnomocnikE. G.w postępowaniu likwidacyjnym zwrócił się do(...) S.A.z siedzibą wW.o nadesłanie kosztorysu oraz decyzji w sprawie.(dowód: str. 81 akt szkody – k. 68)
W dniu 19 kwietnia 2019 roku pełnomocnikE. G.telefonicznie skontaktował się z(...) S.A.z siedzibą wW.w sprawie otrzymania kosztorysu. Ubezpieczyciel przekazał e-mailem kosztorys naprawy pojazdu.(dowód: str. 94 akt szkody – k. 68)
W tym samym dniu pełnomocnikE. G.telefonicznie, po otrzymaniu kosztorysu, zwrócił się o wydanie decyzji o ustalenia odpowiedzialności i wysokości szkody. Ubezpieczyciel poinformował, że ustalono szkodę częściową.(dowód: str. 96 akt szkody – k. 68)
W dniu 23 kwietnia 2019 roku(...) S.A.z siedzibą wW.poinformował o konieczności ponownego dostarczenia notatki policji z miejsca zdarzenia. W tym samym dniu notatka policyjna została dostarczona.(dowód: str. 97 – 100 akt szkody – k. 68)
W dniu 26 kwietnia 2019 roku pełnomocnikE. G.telefonicznie ponowił prośbę o wydanie decyzji w sprawie zgłoszonej szkody. Ubezpieczyciel poinformował o terminie wydanie decyzji.(dowód: str. 101 akt szkody – k. 68)
(...) S.A.z siedzibą wW.pismem z dnia 29 kwietnia 2019 roku poinformowałE. G.o przekazaniu do wypłaty kwoty odszkodowania w wysokości 13.514,31 zł.(dowód: str. 105 – 106 akt szkody – k. 68)
W dniu 10 czerwca 2019 rokuJ. S.dostarczyła(...) S.A.z siedzibą wW.dokumenty dotyczące najmu pojazdu zastępczego oraz holowania pojazdu wnosząc o dalszą likwidację szkody.J. S.wniosła o wypłatę z tego tytułu odszkodowania zgodnie z wystawionąfakturą VAT nr (...)opiewającą na kwotę 7.096,080 zł brutto. Na kwotę te składały się koszty: podstawienia auta do klienta – 123,00 zł, podstawienia auta do klienta w dni wolne od pracy – 98,40 zł, wynajmu samochodu – 6.027,00 zł, odbioru auta od klienta – 123,00 zł, odbioru auta od klienta poza godzinami pracy – 98,40 zł i holowania pojazdu – 627,00 zł.(dowód: str. 109 – 122 akt szkody – k. 68; dokumenty – k. 16 – 28)
J. S.w dniu 05 sierpnia 2019 roku odwołała się od decyzji Ubezpieczyciela dotyczących przyznanego odszkodowania z tytułu holowania i najmu pojazdu zastępczego żądając wypłaty pozostałej kwoty poniesionych kosztów z tych związanych w wysokości 5.479,35 zł.(dowód: str. 141 – 144 akt szkody – k. 68)
(...) S.A.z siedzibą wW.pismem z dnia 11 sierpnia 2019 roku nie uznał odwołaniaJ. S..(dowód: str. 145 – 147 akt szkody – k. 68)
E. G.nie dokonała napraw uszkodzonego pojazdu, gdyż sprzedała go.(dowód: zeznania świadkaE. G.– k. 91 – 92 (00:02:35 – 00:22:34); zeznania świadkaJ. G.– k. 98 – 98v (00:02:48 – 00:09:10))
Uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego wynosił 39 dni kalendarzowych w przypadku przystąpienia do jego napraw. Na okres ten składało się 9 dni roboczych na dokonanie naprawy pojazdu. SamochódE. G.należał do segmentu D, natomiast pojazd przez nią wypożyczony zaliczał się do segmentuC. D.rynkowa stawka najmu pojazdu zastępczego w segmencie C wynosiła od 130,00 zł do 340,00 zł netto, a średnia stawka wynosiła 183,79 zł netto.(dowód: opinia biegłego – k. 109 – 117 i 139 – 149)
Powyższe okoliczności faktyczneSąd ustalił na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, a szczegółowo wskazanego w tej części uzasadnienia. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się głównie do wysokości należnego powódce odszkodowania za koszty najmu pojazdu zastępczego i holowania pojazdu uszkodzonego, a dokładnie co do uzasadnionego okresu najmu pojazdu zastępczego i stawki dobowej. Sąd ustalił przebieg likwidacji szkody uszkodzonego pojazdu poszkodowanego na podstawie udostępnionych przez pozwaną akt szkody. W ocenie Sądu dokumentacja akt szkody pozwala na pełne odtworzenie procesu likwidacji szkody, a tym samym ustalenie również w oparciu o nią niezbędnego okresu najmu pojazdu zastępczego, gdyż powódka po jej złożeniu nie zakwestionowała akt szkody. Sąd dał również wiarę opinii biegłego sądowego na okoliczność uzasadnionego okresu napraw pojazdu poszkodowanego oraz obowiązujących stawek najmu.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
W niniejszej sprawie bezsporna była zasada odpowiedzialności pozwanej za skutki zdarzenia drogowego z dnia 05 kwietnia 2019 roku. Spór między stronami sprowadzał się do wysokości poniesionej szkody w związku z najmem pojazdu zastępczego i holowaniem pojazdu uszkodzonego.
Odpowiedzialność strony pozwanej za szkodę znajduje podstawę wart. 822 k.c.Świadczenie ubezpieczyciela obejmuje natomiast obowiązek zapłaty sumy pieniężnej odpowiadającej wysokości poniesionej przez poszkodowanego szkody (art. 805 k.c.), natomiast wysokość odszkodowania ustalona winna być zgodnie zart. 363 k.c.
Zgodnie z zasadą pełnej kompensaty poniesionej szkody, wyrażonej wart. 361 § 2 k.c., poszkodowany może domagać się od odpowiedzialnego podmiotu (ubezpieczyciela) odszkodowania, które obejmuje straty, jakie poszkodowany poniósł. W takim przypadku naprawienie szkody ma zapewnić całkowitą kompensatę uszczerbku jakiego doznał poszkodowany, obejmującą wszelkie koszty niezbędne do poniesienia celem przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu jego technicznej używalność istniejącej przed wyrządzeniem szkody przy zastosowaniu technologicznej metody odpowiadającej rodzajowi uszkodzeń pojazdu mechanicznego.
Powódka w niniejszej sprawie domagała się zasądzenie odszkodowania za najem pojazdu zastępczego za okres 14 dni po stawce 240,00 zł netto, które to okoliczności pozwana kwestionowała twierdząc, że uzasadniony okres najmu to okres 10 dni po stawce 115,00 zł netto. Powódka dochodziła również zwrotu kosztów związanych z obsługą najmu pojazdu, jak podstawienie i odbiór pojazdu, w łącznej wysokości 442,80 zł oraz z holowaniem pojazdu uszkodzonego w wysokości 627,00 zł. Pozwana w tym zakresie uznała swoją odpowiedzialność tylko w części dotyczącej holowania pojazdu do kwoty 202,95 zł, kwestionując pozostałe koszty, gdyż nie pozostają one w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą. Ponadto pozwana podniosła, że poszkodowana swoim postępowaniem przyczyniła się do zwiększenia szkody, gdyż wynajęcie pojazdu zastępczego po zaakceptowanej przez nią stawce było niecelowe i nieekonomiczne.
Przechodząc do oceny żądań stron w pierwszej kolejności wskazać należy, że obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 232 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znacznie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.).
Dobór dowodów należy do strony, to ona powinna wskazywać wyłącznie takie, które są dopuszczalne i wiarygodne. Rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia spraw.
Przepis prawa materialnego –art. 6 k.c.określa na czyje ryzyko idzie nieudowodnienie określonego faktu. Z koleiart. 232 k.p.c.stanowi procesowe narzędzie za pomocą, którego strony mogą osiągnąć skutek w postaci udowodnienia dla nich korzystnych faktów istotnych z punktu widzenia dochodzonego roszczenia w znaczeniu materialnoprawnym. Przepisart. 6 k.c.zawiera normę decyzyjną, pozwalającą ocenić wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego.
Obowiązkiem powódki było przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzi roszczenie (art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność jej twierdzeń o faktach (art. 232 k.p.c.iart. 6 k.c.). Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 k.p.c.,art. 3 k.p.c.iart. 6 k.c.). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem(zob. np. wyrok SA w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014 roku w sprawie I ACa 286/14, LEX nr 1511625; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2012 roku w sprawie I ACa 1320/11, LEX nr 1108777)
Podstawową funkcją odszkodowania, jak już wcześniej wskazano, jest kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody. Oceny, czy poniesienie określonych kosztów mieści się w ramach szkody i normalnego związku przyczynowego, jak podkreślał Sąd Najwyższy, należy przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego, czy też, niekiedy, zasad nauki oraz na podstawie indywidualnej sytuacji poszkodowanego i konkretnych okoliczności sprawy.(zob. np. uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2002 roku w sprawie V CKN 1273/00, LEX nr 55515; wyroku z dnia 08 września 2004 roku w sprawie IV CK 672/03, LEX nr 146324)W uchwale z dnia 17 listopada 2011 roku w sprawie III CZP 5/11 (LEX nr 1011468), Sąd Najwyższy wskazał, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego nie służącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Według tego poglądu, utrata możliwości korzystania z pojazdu stanowi negatywne następstwo majątkowe, a wydatki, które służą ograniczeniu (wyłączeniu) tego negatywnego następstwa należy kwalifikować jako szkodę majątkową podlegającą naprawieniu w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela wynikającej z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Sąd Najwyższy podkreślił przy tym znaczenie dwóch kryteriów – celowości wydatków oraz ich ekonomicznego uzasadnienia, co znalazło potwierdzenie także w uchwale z dnia 22 listopada 2013 roku w sprawie III CZP 76/13 (LEX nr 1392609), w której Sąd Najwyższy wskazał, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego w okresie niezbędnym do nabycia innego pojazdu mechanicznego, jeżeli odszkodowanie ustalone zostało w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy wartością pojazdu mechanicznego sprzed zdarzenia powodującego szkodę, a wartością pojazdu w stanie uszkodzonym, którego naprawa okazała się niemożliwa lub nieopłacalna (tzw. szkoda całkowita).
Za wydatek niezbędny (celowy) należy uznać wydatek poniesiony na korzystanie z innego pojazdu w takim zakresie, w jakim poszkodowany korzystałby ze swojego środka lokomocji, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wydatki ekonomicznie uzasadnione to wydatki na najem pojazdu zasadniczo o podobnej klasie do pojazdu uszkodzonego lub zniszczonego, poniesione w oparciu o stawki czynszu najmu, które obowiązują na danym rynku lokalnym (ceny rynkowe za tego typu usługi) i w czasie naprawy pojazdu mechanicznego lub do czasu nabycia nowego pojazdu (w przypadku szkody całkowitej). Są to wydatki poniesione w następstwie zdarzenia szkodzącego, które nie powstałyby bez tego zdarzenia, prowadzące do powypadkowego zmniejszenia majątku poszkodowanego, czyli straty (art. 361 § 2 k.c.), szkodę bowiem stanowią również konieczne wydatki związane ze zdarzeniem szkodzącym. Stratą w rozumieniuart. 361 §2 k.c.są więc objęte także te wydatki, które służą ograniczeniu lub zapobieżeniu negatywnym następstwom majątkowym doznanym przez poszkodowanego w wyniku uszkodzenia (zniszczenia) pojazdu. Negatywnym następstwem majątkowym jest tu utrata możliwości korzystania z rzeczy, a więc utrata uprawnienia stanowiącego atrybut prawa własności.
Mając na uwadze powyższe rozważania powódka dochodząc odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego powinna była udowodnić więc wysokość stawki godzinowej za najem pojazdu zastępczego oraz uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego, gdyż to na niej w tym zakresie spoczywał ciężar dowodu.
Sąd mając na uwadze powyższe oraz przyjęty stan faktyczny uznał, że za uzasadnione można przyjąć stawkę dobową w wysokości 240,00 zł netto, jako że kwota ta mieści się w stawkach obowiązujących na rynku. Zwrócić w tym miejscu należy, że stawka ta dotyczy pojazdu z segmentu C, natomiast uszkodzony w wypadku samochód poszkodowanej należał do segmentu D, a co za tym idzie wysokość stawki najmu pojazdu z segmentu D byłaby więc większa.
Odnosząc się z kolei do uzasadnionego okresu najmu pojazdu zastępczego wskazać należy, że zgodnie z opinią biegłego okres ten wynosił 39 dni kalendarzowych, który obejmował okres od 06 kwietnia 2019 roku do 14 maja 2019 roku. Biegły ustalił bowiem, że okres niezbędny do naprawy pojazdu wynosi 9 dni roboczych. Okres ten mógł rozpocząć swój bieg natomiast najwcześniej od dnia wypłacenia przez pozwaną kwoty odszkodowania związanej z naprawą pojazdu. W niniejszej sprawie pozwana swoją odpowiedzialność i wysokość szkody uznała w piśmie z dnia 29 kwietnia 2019 roku, zatem 9 dzień (roboczy) mijał w dniu 14 maja 2019 roku.
Mając na uwadze powyższe uznać należy, że przyjmując obowiązującą na rynku lokalnym średnią stawkę najmu pojazdu w segmencie C na 226,06 zł (brutto) oraz uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego, to poszkodowana z tytułu najmu pojazdu zastępczego mogłaby dochodzić odszkodowania w wysokości 8.816,34 zł. W niniejszej sprawie poszkodowana korzystała z pojazdu przez okres 14 dni. Powyższe podważa więc twierdzenia pozwanej, że swoim postępowaniem przyczyniła się do zwiększenia szkody. Biorąc bowiem pod uwagę faktyczny okres najmu (14 dni) oraz mieszczącą się w stawkach rynkowych stawkę najmu w wysokości 240,00 zł netto (295,20 zł), powódka dochodzi odszkodowania z tytułu najmu pojazdu w wysokości 4.132,80 zł. Kwota ta jest więc ponad dwukrotnie mniejsza od kwoty odszkodowania, którą powódka mogłaby dochodzić, przy założeniu, że poszkodowana korzystałaby z pojazdu zastępczego przez cały uzasadniony okres czasu.
Zwrócić również należy uwagę, że pozwana o wysokości przyznanego odszkodowania poinformowała poszkodowaną pismem z dnia 29 kwietnia 2019 roku, natomiast najem zakończył się w dniu 19 kwietnia 2019 roku. Biorąc pod uwagę fakt, że poszkodowana nie przystąpiła do naprawy uszkodzonego pojazdu, a go sprzedała, to i tak przyjmuje się, że w przypadku szkody całkowitej i konieczności kupna nowego samochodu przez poszkodowanego to najem pojazdu powinien zakończyć się po przyznaniu odszkodowania z uwzględnieniem niezbędnego okresu czasu na zorganizowanie kupna nowego pojazdu, w tym m.in. na sprzedaż wraku, co często zajmuje więcej czasu nić okres niezbędny do naprawy pojazdu.
Sąd uwzględnił również dochodzone przez powódkę dodatkowe koszty związane z najmem pojazdu zastępczego, na które składają się koszty podstawienia i odbioru pojazdu zastępczego w łącznej wysokości 442,80 zł, których wysokość w umowie najmu pojazdu zastępczego przyjęta jest ryczałtowo. Uwzględnianie przez strony umowy dodatkowych kosztów związanych z najmem pojazdu zastępczego jest powszechnym zjawiskiem, a zasadność ich poniesienia wynika chociażby z faktu, że wypożyczalnie świadczące tego typu usługi podstawiają pojazd niezwłocznie. Na wysokość tych kosztów ma m.in. wpływ pora dnia, a także czy odbywa się to również w dni wolne od pracy. W niniejszej sprawie podstawienie pojazdu odbyło się w sobotę, natomiast odbiór miał miejsce o godz. 20:00. Za uzasadnieniem poniesienia dodatkowych wydatków związanych z podstawieniem pojazdu przemawia okoliczność, jak wskazano wcześniej, że ma to miejsce niezwłocznie, w dniu powstania szkody lub zawarcia umowy. Z kolei za poniesionymi dodatkowymi kosztami związanymi z odbiorem pojazdu, np. po godzinach pracy, przemawia okoliczność, że odbywa się to w dobie zgłoszenia zakończenia najmu. Mając na uwadze realia niniejszej sprawy doba najmu pojazdu zastępczego to koszt 295,20 zł (brutto), natomiast dodatkowe wydatki związane z odebraniem pojazdu wynoszą 123,00 zł (brutto), a jeżeli ma to miejsce poza godzinami pracy wynoszą one 221,40 zł (brutto). Powyższe wskazuje zatem, że ma to również wpływ na zmniejszenie szkody, gdyż w przypadku odbioru pojazdu na następny dzień od dnia zgłoszenia zakończenia najmu pojazdu zastępczego dobowy kosz najmu pojazdu przekracza wartość dodatkowej usługi.
Odnosząc się natomiast do poniesionych kosztów związanych z usunięciem uszkodzonego pojazdu z miejsca zdarzenia to powódka przedstawiając dowody w postaci faktury i dowodu opłacenia tej faktury udowodniła, że poniosła taki wydatek. Podnieść należy, że obowiązek usunięcia pojazdu z miejsca zdarzenia obciąża właściciela pojazdu, w tym przypadku poszkodowanego, gdyż pozostawanie pojazdu na skrzyżowaniu sprowadza zagrożenie dla innych uczestników ruchu oraz narażałoby właściciela na zarzut niedochowania należytej staranności przy zabezpieczeniu wraku, by nie powstały inne dodatkowe szkody. Pozwana co do zasady nie kwestionowała tych kosztów, jednak podważała ich wysokość. W ocenie Sądu w związku z tym, że powódka udowodniła zasadność i fakt poniesienia tych kosztów, to pozwana powinna była udowodnić że koszty te w żądanej wysokości są za wysokie. Przedstawione przez powódkę dokumenty w postaci faktury i potwierdzenia zapłaty stanowią dowód z dokumentu prywatnego, a więc mogą stanowić podstawę przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, zwłaszcza że te dowody z dokumentów korespondują ze sobą i tworzą spójną całość pozwalającą na ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Pozwana poza zakwestionowaniem, że ich wysokość nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą nie przedstawiła żadnych dowodów przeciwnych, które wskazywałyby, że przyjęte na fakturze wartości zostały zawyżone i odbiegają od stawek rynkowych.
O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art.art. 481 § 1 i 2 k.p.c.Sąd uznał, że skoro pozwana, jako podmiot profesjonalny w likwidowaniu szkód komunikacyjnych, w dniu 13 czerwca 2019 roku ustaliła wysokość odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego to powinna uczynić to we właściwej wysokości. W toku niniejszego postępowania nie zaistniały bowiem nowe okoliczności, o których pozwana nie wiedziała na etapie postępowania likwidacyjnego, a które wpłynęły na zwiększenie powstałej szkody. W związku z tym Sąd uznał, że pozwana od dnia następnego po dniu ustalenia swojej odpowiedzialności i wysokości szkody pozostaje w zwłoce.
Z tych też względów Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. sentencji orzeczenia na podstawieart. 98 k.p.c.wyrażającym zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. W związku z tym, że pozwana przegrała w całości sprawę powinna zwrócić powódce wszystkie poniesione przez nią koszty procesu. Na koszty te składały się: opłata sądowa od pozwu w wysokości 200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 600,00 zł oraz wydatkowana zaliczka w wysokości 800,00 zł, co łącznie daje kwotę 1.617,00 zł.
W punkcie III. sentencji wyroku Sąd na podstawieart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2024 roku poz. 959)nakazał pobrać od pozwanej, jako strony przegrywającej, koszty procesu, które tymczasowo zostały poniesione przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Przysusze, których łączna wysokość wynosiła 125,37 zł.