Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 428/24
Data wyroku: 2024-09-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Joanna Jank
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów

Sygn. akt: I C 428/24

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 września 2024 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Joanna Jank
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. wG.
sprawyz powództwa(...) Państwowych S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoGminie M.G.
o zapłatę

I
oddala powództwo,

II
zasądza od powoda na rzez pozwanej kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygnatura akt I C 428/24

Uzasadnienie wyroku z dnia 4 września 2024 roku

Powódka(...) Państwowe Spółka AkcyjnawW.domagała się od pozwanejGminy M.G.zapłaty kwoty 28.477,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od szczegółowo wymienionych kwot.
W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że w niniejszym postępowaniu dochodzi od pozwanej roszczenia z tytułu odszkodowania na podstawie art. 18 ust. 3a w zw. z art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów. Jak wywodziła wyrokiem z dnia 10 kwietnia 1990 roku w sprawie o sygnaturze akt I C 1154/89 Sąd Rejonowy w Gdyni nakazałM.iJ.małżonkomT.opróżnienie i opuszczenielokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wG.. Wniosek o przydział lokalu socjalnego wraz z powyższym wyrokiem przesłano następnieGminie M.G.. Lokatorzy nie otrzymali jednak od Gminy oferty zawarcia lokalu socjalnego. Powódka poniosła szkodę związaną z faktem, że ww. osoby zajmują lokal bez tytułu prawnego. Obecność lokatorów uniemożliwia bowiem powódce swobodne rozporządzanie lokalem poprzez jego sprzedaż za cenę, jaką można otrzymać w miejscu jego położenia. Powódka wskazała, że lokatorzy objęci wyrokiem eksmisyjnym byli obciążani odszkodowaniem w wysokości czynszu jaki byliby zobowiązani opłacać, gdyby lokal(...) S.A.wchodził w skład mieszkaniowego zasobu gminy, na podstawie umowy najmu lokalu socjalnego wg aktualnie obowiązujących stawek czynszu. Roszczenie obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2020 roku do dnia 31 sierpnia 2023 roku.
(pozew, k. 2-13)
W dniu 12 kwietnia 2024 roku w sprawie o sygnaturze akt I Nc 157/24 Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.
(nakaz zapłaty, k. 169)
Pozwana zaskarżyła ww. nakaz zapłaty w całości i wniosła o oddalenie powództwa. Pozwana zakwestionowała powództwo co do zasady i wysokości, wskazując, że w powołanym wyroku nie orzeczono o uprawnieniu osób eksmitowanych do lokalu socjalnego, ani też nie przeprowadzono postępowania sądowego o jakim mowa w art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów, a zatem brak jest obowiązku pozwanej do zapewnienia tym osobom lokalu socjalnego. Z ostrożności, pozwana zakwestionowała wysokość roszczenia, podnosząc, że nie wskazano dokumentów, które byłyby podstawą naliczenia dochodzonej pozwem kwoty. Nadto, nie wskazano również, czy i komu strona powodowa ewentualnie płatności dokonała czy też na jakiej podstawie naliczyła wysokość niepokrytego przez zamieszkujących czynszu. Ponadto, zdaniem pozwanej, roszczenie uległo przedawnieniu z upływem trzyletniego terminu przedawnienia przewidzianego wart. 4421k.c.
(sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 175-177v)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód(...) Państwowe S.A.wW.jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej wG.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Gdyni prowadziksięgę wieczystą nr (...). W budynku mieszkalnym usytuowanym na tej nieruchomości znajduje się m.in. niewyodrębnionylokal mieszkalny nr (...).
(dowód: wydruk aktualnej treściksięgi wieczystej nr (...), k. 61-148)
Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 1990 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 1154/88 z powództwa Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych – Oddziału Socjalnego wG.Sąd Rejonowy w Gdyni nakazałM.iJ.małżonkomT.opróżnienie i opuszczenie wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami prawa ich reprezentującymilokalu mieszkalnego nr (...)położonego wG.przyul. (...)wG.. W dniu 3 grudnia 1991 roku ww. wyrokowi nadano klauzulę wykonalności.
(dowód: tytuł wykonawczy, k. 59-59v)
Następnie, pismem z dnia 9 kwietnia 1991 roku Oddział Socjalny(...)wG.zwrócił się do Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta wG.o przeprowadzenie postępowania eksmisyjnego na podstawie ww. wyroku. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego zostało zawieszone na podstawie postanowienia Prezydenta MiastaG.nr ML.(...)z dnia 14 sierpnia 2001 roku, albowiem osoby objęte wyrokiem eksmisyjnym prowadziły z powódką rozmowy dotyczące wykupienia przedmiotowego lokalu. Ostatecznie, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawiedecyzji nr (...)z dnia 1 kwietnia 2005 roku.
(dowód: pismo pozwanej z dnia 29 listopada 1996r., k. 132, pismo pozwanej z dnia 20 maja 1999r., k. 133, wniosek z dnia 9 kwietnia 1991r., k. 201, pismo pozwanej z dnia 27 maja 1991r., k. 202, pismo pozwanej z dnia 2 października 1996r., k. 203, pismo pozwanej z dnia 14 marca 2000r., k. 206, postanowienie z dnia 14 sierpnia 2001r., k. 209, decyzja z dnia 1 kwietnia 2005r., k. 213)
W dniu 4 marca 2022 roku powódka wniosła do tut. Sądu pozew przeciwkoGminie M.G.o zapłatę kwoty 1.676,18 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem odszkodowania obejmującego czynsz (tzw. opłatę eksploatacyjną) oraz opłaty za media (opłata za kanalizację, zimną wodę oraz wywóz śmieci) za okres od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia 30 kwietnia 2019 roku. Jako podstawę roszczenia powódka wskazała przepisy art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów w zw. zart. 417 k.c.Sprawa była prowadzona pod sygnaturą akt I1 C 780/22.
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023 roku Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo, wskazując w uzasadnieniu, że powódka nie przedstawiła wyroku, z którego wynikałby obowiązek dostarczenia eksmitowanym lokatorom lokalu socjalnego. Zdaniem Sądu nawet odchodząc od literalnej wykładni art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) zaoferowane przez powódkę dowody nie pozwoliłyby na ustalenie, że byłym lokatorom rzeczywiście przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego – brak jakiejkolwiek informacji co do ich sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej. Nadto, Sąd uznał, że powódka nie wykazała, że poniosła szkodę w postaci straty.
(dowód: pozew, k. 3-5 akt sprawy Sądu Rejonowego w Gdyni o sygnaturze I 1 C 780/12, wyrok z dnia 19 stycznia 2023r., k. 172 tamże wraz z uzasadnieniem, k. 185-188 tamże)
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd w całości ustalił na podstawie ww. dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony, a także znajdujących się w aktach sprawy o sygnaturze I 1 C 780/12 tutejszego Sądu.
Oceniając zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności dokumentów powołanych w ustaleniach stanu faktycznego. Zważyć należy, iż dokumenty w postaci wyroku eksmisyjnego, wyroku wydanego w analogicznej sprawie toczącej się przed tut. Sądem pod sygnaturą I 1 C 780/12 czy aktów administracyjnych wydanych w toku postępowania zarejestrowanego pod sygnaturą ML.8188/3/20/91 stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniuart. 244 k.p.c.i w związku z tym korzystają z domniemania autentyczności i domniemania zgodności z prawdą wyrażonych w nim oświadczeń, czego w toku niniejszego postępowania żadna ze stron nie zdołała wzruszyć. Nadto, dokonując ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd oparł się także na dowodach z dokumentów prywatnych w postaci opisanej powyżej korespondencji wymienianej pomiędzy stronami, które również nie budziły wątpliwości co ich autentyczności czy też pochodzenia wyrażonych w nich oświadczeń woli.
Z kolei, na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.Sąd pominął dowód z opinii biegłego sądowego do spraw czynszów, albowiem wobec niewykazania zasady odpowiedzialności pozwanej prowadzenie postępowania dowodowego w przedmiocie wysokości szkody było całkowicie bezprzedmiotowe.
Zważyć należy, iż w niniejszej sprawie powódka wystąpiła przeciwkoGminie M.G.z roszczeniem odszkodowawczym o zapłatę kwoty 28.477,80 zł za okres od dnia 1 stycznia 2020 roku do dnia 31 sierpnia 2023 roku, wywodząc je z przepisów art. 18 ust. 3a w zw. zart. 35 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(Dz.U. z 2023 r. poz. 725). Stosownie do treści art. 18 ust. 3a powołanej ustawy osoby uprawnione do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, uiszczają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać za zajmowany lokal, gdyby lokal ten wchodził w skład mieszkaniowego zasobu gminy, na podstawie umowy najmu socjalnego lokalu. Obowiązek pokrycia właścicielowi różnicy między wysokością odszkodowania, o której mowa w ust. 3, a wysokością odszkodowania uiszczanego przez byłego lokatora, ciąży na gminie. Z kolei, w myśl art. 35 ust. 1 tej ustawy osobie, o której mowa w art. 14 ust. 4, przysługuje uprawnienie do najmu socjalnego lokalu, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy została objęta orzeczeniem sądowym, chociażby nieprawomocnym, nakazującym opróżnienie lokalu, lub ostateczną decyzją administracyjną, o której mowa w art. 34, a orzeczenie to lub decyzja nie zostały wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy. Z kolei, wedle ust. 2 na żądanie osoby, o której mowa w ust. 1, o uprawnieniu do najmu socjalnego lokalu orzeka sąd w sprawie przeciwko gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Roszczenie to wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu sześciu miesięcy od zawiadomienia uprawnionego przez komornika lub organ, o którym mowa w art. 34, o przysługującym uprawnieniu. Przepis art. 14 ust. 6 stosuje się odpowiednio.
W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że roszczenie wynikające z art. 18 ust. 3a ustawy o ochronie praw lokatorów – na który powołała się strona powodowa – przysługuje właścicielowi lokalu wyłącznie jeżeli uprzednio sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu. Tymczasem, w niniejszym przypadku wyrokiem z dnia 10 kwietnia 1990 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 1154/88 Sąd Rejonowy w Gdyni orzekł jedynie o eksmisjiM.iJ.małżonkówT.zlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wG.przyul. (...)wG.. Natomiast w przedmiotowym wyroku nie orzeczono ani o przysługującym tym osobom uprawnieniu do lokalu socjalnego, ani też o wstrzymaniu wykonania wyroku do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. ObowiązekGminy M.G.do dostarczenia osobom eksmitowanym lokalu socjalnego nie wynika też z art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że obowiązek taki wobec osób, które zostały objęte wyrokiem eksmisyjnym wydanym przed dniem wejścia w życie ustawy o ochronie praw lokatorów tj. przed dniem 10 lipca 2001 roku nie powstajeex lege, lecz do powstania takiego obowiązku konieczna jest aktywność osoby eksmitowanej, tj. wystąpienie przez nią z powództwem o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego przeciwko gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Ustęp 1 tegoż artykułu należy bowiem interpretować łącznie z ustępem 2. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w doktrynie, gdzie jednolicie wskazuje się, że o uprawnieniu do lokalu socjalnego orzeka sądna żądanie osoby spełniającej kryteria z art. 14 ust. 4 OchrLokU, w stosunku do której przed 10 lipca 2001 r. sąd lub organ administracji publicznej orzekł eksmisję, a wyrok lub decyzja nie zostały do tego czasu wykonane. Pozew o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego składany jest przeciwko gminie. Na jego złożenie ustawodawca dał uprawnionym 6 miesięcy, licząc od zawiadomienia ich przez komornika lub organ o przysługującym uprawnieniu. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa (zob. K. Osajda (red. serii), B. Lackoroński (red. tomu),Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Komentarz. Wyd. 12, Warszawa 2024, podobnie A. Doliwa,Komentarz do ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego[w:]Prawo mieszkaniowe. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2021). W niniejszej sprawie powódka nie przedłożyła odpisu prawomocnego wyroku wydanego w oparciu o art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, ustalającego uprawnienieM.iJ.małżonkówT.do lokalu socjalnego oraz wstrzymującego wykonanie wyroku eksmisyjnego do czasu złożenia im przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Zważyć należy, iż również z treści przedstawionej przez strony korespondencji nie wynika, aby osoby, których dotyczy wyrok eksmisyjny kiedykolwiek występowały z roszczeniem przewidzianym w art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Na marginesie należy wskazać, że legitymację do wystąpienia z takim powództwem ma jedynie osoba wymieniona w art. 14 ust. 4 ustawy, a więc spełniająca obligatoryjne przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, tymczasem w niniejszym przypadku nie sposób w ogóle stwierdzić, czy byłym lokatorom rzeczywiście przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego ze względu na brak jakiejkolwiek informacji co do ich sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej. W związku z powyższym roszczenie powódki w stosunku do gminy o pokrycie różnicy między wysokością odszkodowania, o której mowa w art. 18 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, a wysokością odszkodowania uiszczanego przez byłego lokatora w ogóle nie powstało.
Zauważyć należy, iż już wcześniej powódka występowała przeciwkoGminie M.G.z powództwem o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z ww. lokalu opartym wówczas na przepisach art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów w zw. zart. 417 k.c.Powództwo to zostało wówczas oddalone niemal z identycznych przyczyn, co powództwo w niniejszej sprawie tj. z uwagi na brak orzeczenia ustalającego uprawnienie małżonkówT.do lokalu socjalnego.
W związku z powyższym, na podstawieart. 18 ust. 3aw zw. zart. 35 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnegoa contrariopowództwo podlegało oddaleniu.
O kosztach procesu Sąd orzekł na mocyart. 98 k.p.c.i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, zasądził na rzecz powódki kwotę 3.600 zł, na co składała się opłata za czynności fachowego pełnomocnika w stawce minimalnej określona zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Ponadto, zgodnie zart. 98 § 11k.p.c.od przyznanych kosztów procesu Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.