Sąd Rejonowy w Gorlicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 838/22
Data wyroku: 2024-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON

Sygn. akt I Ns 838/22

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Rejonowego w Gorlicach

z dnia 20 czerwca 2024 r.
Wnioskiem z dnia 15 listopada 2022 r. wnioskodawcyJ. W.,W. W. (1),E. Ś.orazZ. W.wnieśli o stwierdzenie, że wnioskodawcy w udziałach po ¼ części nabyli przez zasiedzenie z dniem 17 marca 2014 r. części niezabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr(...), położonej wW., dla której Sąd Rejonowy w Gorlicach prowadzi Księgę Wieczystą numer(...), w której prawo własności ujawnione jest na rzecz uczestników postępowaniaE. W.iL. W.na zasadach wspólności małżeńskiej majątkowej.
W uzasadnieniu podali, że przedmiotem wniosku jest część nieruchomości stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr(...), położona wW.. Prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługuje obecnie uczestnikomL. W.iE. W.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, którzy otrzymali ją umową darowizny odK. P. (1)w 2002 r. (wówczas działka ta posiadała oznaczenie nr(...), a wcześniej oznaczona była jako działka nr(...)). Wyjaśnili, że co najmniej od 17 marca 1984 r. w posiadaniu samoistnym części nieruchomości stanowiącej obecniedziałkę ewidencyjną nr (...)byliF. W.i jego żonaZ. W.. Przedmiotowa nieruchomość przylega bowiem bezpośrednio do innych nieruchomości stanowiących własnośćF. W., a to działki nr(...)i(...). Okoliczność tą potwierdza dołączony do wniosku szkic orientacyjny z 1971 r. na którym były naniesione planowane do wybudowania przezF. W.zabudowania mieszkalne i gospodarze nadziałce nr (...)wW.. Po lewej stronie oddziałki nr (...)położona jestdziałka nr (...)(posiadająca wówczas oznaczenie jako(...)) w stosunku do której już wówczas na mapie wskazano, że są to grunty własneF. W.. Jednakże z uwagi na to, że w późniejszym czasie dladziałki nr (...)został w dniu 27 maja 1975 r. wydany Akt Własności Ziemi na nazwiskoG. W.(była matkąF. W.– poprzednika prawnego wnioskodawców) to wnioskodawcy w okresie samoistnego posiadania dla działki objętej wnioskiem liczą od dnia 17 marca 1984 r. Wskazali, że w okresie od 17 marca do 15 kwietnia 1984 r. został wykonany przez geodetę uprawnionegoM. P. (1)operat pomiarowy z podziałudziałki nr (...)wW.na działki budowlane. Na stronie 10 tego operatu została umieszczona mapa z projektem podziałudziałki nr (...)na działki nr(...),(...),(...)i(...), a nowo projektowanadziałka nr (...)graniczyła bezpośrednio zdziałką nr (...)(która w późniejszym czasie zmieniła oznaczenie nadziałkę nr (...), a obecnie jest todziałka nr (...)). Na stronie 11 i 12 operatu znajduje się protokół graniczny z dnia 17 marca 1984 r., w którym wskazano uczestników uczestniczących z ustaleniu granic, w tym wskazanoF. W.nr domu(...)– jako właścicieladziałki nr (...). Na protokole granicznym podpis swój złożył poprzednik prawny wnioskodawcówF. W..F. W.został właścicielem sąsiednich działek nr(...)i(...)wW.na podstawie aktu własności ziemi z dnia 27 maja 1975 r. nr(...). Wskazali, żeF. W., a następnie wnioskodawcy korzystali z częścidziałki nr (...), która ma nieregularny kształt, jest zarośnięta drzewami i przez tą działkę płynie ciek wodny.Działka nr (...)przylega bezpośrednio do innych działek, to wnioskodawcy utrzymywali w należytym stanie ciek wodny przebiegający przezdziałkę nr (...), a także utrzymywali w należytym stanie tą działkę, w tym porastające ją drzewa.F. W.wypłacono odszkodowanie z tytułu uszkodzenia płotów rolnych oraz został obciążony opłatą melioracyjną. Podali, że po śmierciF. W.nikt nie zgłaszał jakichkolwiek pretensji do tego, że wnioskodawcy korzystają z częścidziałki nr (...)i są w jej wyłącznym samoistnym posiadaniu. Dopiero w 2022 r. uczestnicy zgłosili wnioskodawcom pretensje do częścidziałki nr (...)i wystąpili do BurmistrzaB.o rozgraniczeniedziałki nr (...)z sąsiednimi działkami, w tym z działkami nr(...)i(...)stanowiących własność wnioskodawcy.
W odpowiedzi na wniosek uczestnicyE. W.orazL. W.wnieśli o oddalenie wniosku w całości oraz zasądzenie od każdego z wnioskodawców na rzecz każdego z uczestników postępowania kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko podali, że aniF. W.(zmarły w 1991 r.) ani też jego żona – wnioskodawczyniZ. W., jak również ich dzieci nie byli nigdy w samoistnym posiadaniu żadnej części nieruchomości stanowiącej obecniedziałkę ewidencyjną nr (...)(poprzednio(...)). Zmarły w dniu 28 sierpnia 1991 r.F. W.był synemG. W.zmarłej w dniu 14 grudnia 1988 r. iF. W.zmarłego w 1960 r.G. W.wraz zF. W.posiadali sześcioro dzieci, tj. synaF. W., męża wnioskodawczyniZ. W., córkęK. P. (1), która jest matką uczestniczkiE. W., synaW. W. (2), córkęZ. Z. (1), córkęE. K.oraz córkęI. N., którzy zmarli. Działka objęta wnioskiem powstała z podziałudziałki nr (...), która znajdowała się w posiadaniuG. W.i jej mężaF. W..Działka nr (...)podzieliła się na działki(...)i(...). Nadziałce (...)posadowiony był stary dom należący do małżonkówG. W.iF. W., którzy mieszkali tam wraz z dziećmi.F. W.zmarł w 1960 r. Po jego śmierci w domu pozostała żonaG. W.oraz synF. W.i córkaK. P. (1). Pozostałe dzieciG.iF. W.wyprowadzili się wcześniej z domu rodzinnego.F. W.(mąż wnioskodawczyni) otrzymał od rodzicówdziałkę nr (...), gdzie wybudował w latach 70-tych XX wieku nowy dom mieszkalny. Podstawą nabycia przezF. W.prawa własnościdziałki nr (...)był AWZ załączony do wniosku.K. P. (1)wyszła za mąż w 1972 r. i przeniosła się do domu rodzinnego męża, a wraz z nią mieszkała tam również jej matkaG. W..Działka nr (...)o powierzchni 0,66 ha pozostawała w posiadaniuG. W.i została ona w testamencie z dnia 4 października 1988 r. zapisana przezG. W.w części o powierzchni 0,26 ha dla córkiK. P. (1)a w części o powierzchni 0,40 ha dla córkiZ. Z. (1).G. W.wskazała w testamencie, że „pozostałe dzieci uważam za zaspokojone” i że nie posiada więcej majątku. Spadek poG. W.nabyły córkaK. P. (1)w 1000/3000 i córkaZ. Z. (1)w 2000/3000. W 2000 r.działka nr (...)o powierzchni 0,66 ha uległa podziałowi nadziałkę nr (...)o pow. 0,42 ha oraz nadziałkę nr (...)o pow. 0,24 ha. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 29 listopada 2000 r. sygn. akt I Ns 497/00 o zniesieniu współwłasnościdziałka nr (...)o pow. 0,42 ha została przyznana na wyłączną własnośćW. W. (2), adziałka nr (...)o pow. 0,24 ha została przyznana na wyłączną własnośćK. P. (1). Kolejnodziałka nr (...)uległa podziałowi nadziałkę nr (...)orazdziałkę nr (...). Na mowy umowy darowizny z dnia 18 lutego 2002 r.działka nr (...)została podarowana przezK. P. (1)na rzeczE. W.iL. W., adziałka nr (...)została podarowana przezW. W. (2)na rzeczE. W.iL. W.. W 2018 r.działka nr (...)ulegała podziałowi nadziałkę nr (...)oraz nadziałkę nr (...). Uczestnicy podnieśli, że południowa częśćdziałki nr (...)stanowi siedlisko uczestników, natomiast wschodnia i północna częścidziałki nr (...)porośnięta jest drzewami i krzakami, a nadto płynie tam ciek wodny o stromych skarpach. Uczestnicy zaprzeczyli, aby jakakolwiek częśćdziałki nr (...)znajdowała się w posiadaniu wnioskodawców, bądź też ich poprzedników prawnych. Zdaniem uczestników, wnioskodawcy nie wykazali w żaden sposób, aby działka objęta wnioskiem znajdowała się w samoistnym posiadaniuF. W., jego żonyZ. W.oraz ich dzieci. Okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość położona jest w sąsiedztwiedziałki nr (...)stanowiącej własnośćF. W.– męża wnioskodawczyni nie dowodzi, żeF. W., jego żona czy ich dzieci byli kiedykolwiek posiadaczami tej działki, zwłaszcza, że północna i wschodnia częścidziałki nr (...)nie stanowiła nigdy pola rolnego, a przepływa przez nią ciek wodny, na którego stromych skarpach rosną drzewa i krzaki. Nie ma żadnego znaczenia dla żądania wniosku okoliczność, żeF. W.synG.podpisał operat pomiarowydziałki nr (...)z dnia 15 kwietnia 1984 r. w zakresie odnoszącym się dodziałki nr (...)oraz protokół graniczny, albowiem niesporne jest, że w testamencie z dnia 4 października 1988 r.G. W.zapisaładziałkę nr (...)częściowo na rzeczK. P. (1)a częściowo na rzeczZ. Z. (1). Oznacza, to żeF. W.nie mógł być samoistnym posiadaczemdziałki nr (...). Operat pomiarowy dotyczył zupełnie innej działki niż wskazana we wniosku, stąd nie sposób uznać, że może on stanowić jakikolwiek dowód na posiadanie samoistnedziałki nr (...)przezF. W..
W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2023 r. wnioskodawcy ustosunkowali się do stanowiska uczestników wyrażonego w odpowiedzi na wniosek.
Pismem z dnia 13 grudnia 2023 r. wnioskodawcyJ. W.,W. W. (1),E. Ś.orazZ. Z. (1)ostatecznie wnieśli o stwierdzenie, że wnioskodawcy w udziałach po ¼ części nabyli przez zasiedzenie z dniem 17 marca 2014 r. niezabudowaną nieruchomość stanowiącądziałkę ewidencyjną (...)o pow. 0.1878 ha, położoną wW., dla której Sąd Rejonowy w Gorlicach V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...)oraz niezabudowaną nieruchomość stanowiącądziałkę nr (...)o pow. 0,0058 ha, położoną wW., dla której Sąd Rejonowy w Gorlicach V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...).
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w Gorlicach na mocyart. 510 § 2 k.p.c.wezwał do udziału w charakterze uczestników postępowania:R. W.,M. W. (1)orazS. W..
W pismach procesowych z dnia 5 lutego 2024 r. uczestnicy postępowania:R. W.,M. W. (1)orazS. W.wnieśli o oddalenie wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie prawa własności projektowanej do wydzieleniadziałki nr (...)wW.powstałej z podziałudziałki nr (...).
Uczestnicy zaprzeczyli, aby wnioskodawcy posiadali samoistnie projektowanądziałkę nr (...)wW.i mogli nabyć prawo własności tej działki przez zasiedzenie. Uczestnicy podali, żedziałka nr (...)znajdowała się w posiadaniuW. W. (2), a obecnie znajduje się w posiadaniu jego następców prawnych. Uczestnicy zaprzeczyli, aby wnioskodawcy bądź ich poprzednik prawny wykonał na projektowanejdziałce nr (...)jakiekolwiek akty samoistnego posiadania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Obszar zasiedzenia wyznaczadziałka ewidencyjna numer (...)o powierzchni 0,0058 ha powstała w wyniku podziałudziałki ewidencyjnej nr (...)orazdziałka ewidencyjna numer (...)o powierzchni 0,3767 ha powstała w wyniku podziałudziałki ewidencyjnej nr (...)zgodnie z projektem podziału nieruchomości sporządzonym przez uprawnionego geodetęP. K..
Nieruchomość położona wW., jednostka ewidencyjnaB., składająca się zdziałki numer (...)o powierzchni 0,3825 ha, objętaKsięgą Wieczystą numer (...)stanowiła własnośćW. W. (2)synaF.iG.. W dziale III ww. Księgi Wieczystej wpisano ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności spowodowanej zmianą właściciela wynikającą z treści akt poświadczenia dziedziczenia z dnia 31 października 2022 r., gdyż NotariuszM. K. (1)z Kancelarii Notarialnej wG.stwierdziła, że spadek poW. W. (2)nabyli:K. W. (1)c.B.iZ.,R. W.s.W.iK.,M. W. (2)s.W.iK.orazS. W.s.W.iK.. Kolejno wpisano w dziale III KW nr(...)ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności spowodowanej zmianą właściciela wynikającą z treści akt poświadczenia dziedziczenia poK. W. (1), Rep. A numer(...)z dnia 9 czerwca 2023 r., gdyż NotariuszM. K. (1)z Kancelarii Notarialnej wG.stwierdziła, że spadek poK. W. (1)nabyły dzieci jej iW., tj.R. W.,M. W. (2)orazS. W..
Nieruchomość położona wW., jednostka ewidencyjnaB., składająca się zdziałki numer (...)o powierzchni 0,2731 ha, objętejKsięgą Wieczystą numer (...)stanowi własność na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiejE. W.iL. W..

(dowód: wydruk KW nr(...)– k. 12-16; wypis z rejestru gruntów dladziałki ewidencyjnej nr (...)– k. 87; wyrys z mapy ewidencyjnej – k. 88; odpis skrócony aktu zgonuW. W. (2)– k. 203; odpis skrócony aktu zgonuK. W. (1)– k. 204; opinia sądowa biegłego geodetyP. K.z dnia 16 listopada 2023 r. – k. 178-196)

Sporny grunt to obecnie zalesiona działka o nieregularnym kształcie, przez którą przepływa ciek wodny. Nadziałce ewidencyjnej numer (...)znajduje się studnia, od której bieg zaczyna ciek wodny w kierunkudziałki nr (...)(drogi publicznej) przezdziałkę ewidencyjną numer (...). Sporny fragment gruntu graniczy od wschodniej strony z nieruchomością wnioskodawców, składającej się zdziałek ewidencyjnych nr (...)(grunt rolny i pastwisko) oraz nr(...), której wnioskodawcy posiadają budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy.
( 
bezsporne, a nadto dowód: wypis z rejestru gruntów – k. 18; wyrys z mapy ewidencyjnej – k. 89; oględziny nieruchomości z dnia 22 czerwca 2023 r. – k. 166-167
         )
W rejestrze gruntów wsiW.z dnia 29 lutego 1968 r. w pozycji 273 wpisana jestdziałka nr (...)o powierzchni 0.88 ha, jako właściciel ujawniona jestG. W.córkaF.iM.. Z rejestru gruntów wynika, żedziałka nr (...)została podzielona w 1975 r. nadziałki nr (...)o powierzchni 0.66 ha i nr(...)o powierzchni 0.22 ha.Działka nr (...)pozostała w jednostce rejestrowej nr 273, zaśdziałka nr (...)została przeniesiona pozycji rejestrowej nr 124 gdzie właścicielem jestF. W.synF.iG..

Działka ewidencyjna nr (...)została objęta Aktem Własności Ziemi nr(...)z dnia 22 maja 1975 roku na mocy którego właścicielem zostałaG. W.córkaF.iM..

Działki ewidencyjne numer (...)zostały objęte Aktem Własności Ziemi nr(...)z dnia 22 maja 1975 roku na mocy którego właścicielem zostałF. W.synF.iG..

      (dowód: kserokopia Aktu Własności Ziemi(...)– k. 42; opinia sądowa biegłego geodetyP. K.z dnia 16 listopada 2023 r. – k. 178-196)

F. W.orazG. W.byli małżeństwem. Mieli sześcioro dzieci, tj.F. W.,K. P. (1),W. W. (2),Z. Z. (1),E. K.orazI. N..

(bezsporne)

F. W.zmarł w 1960 r. Po jego śmierci synF. W.przejął niejako rolę głowy rodziny. Wspierał matkę, pomagał jej w domu. W drewnianym domu rodzinnym, znajdującym się nadziałce ewidencyjnej numer (...), zamieszkiwali wówczasG. W.oraz jej dzieci, to jestF. W.orazK. W. (2). Pozostałe dzieci były samodzielne i zamieszkiwały z własnymi rodzinami.W. W. (2)zamieszkiwał u swojej małżonki wraz z teściami. Nadziałce nr (...)znajdowała się studnia, która służyła do zaopatrzenia drewnianego domu w wodę i pojenia zwierząt. W 60-tych i 70-tych XX wieku w okolicy studni rosły drzewa owocowe, które zbiegiem lat zostały wycięte przezF. W.albo zgniły.
Od końca lat 60-tych XX wieku po północno-zachodniej stronie od zabudowań, posadowionych nadziałce numer (...), znajdował się porośnięty drzewami i krzakami zagajnik nazywany przez członków rodziny „paryją”. W tamtym czasie nieruchomośćG. W.sąsiadowała z gruntami rolnymi. W sąsiedztwie nie było zabudowań.
Po zawarciu związku małżeńskiegoZ. W.wprowadziła się do mężaF. W..Z.iF.małżonkowieW.prowadzili posiadane przezG. W.gospodarstwo rolne, pracowali w nim, podejmowali decyzji odnośnie sadzenia drzew. Na początku lat 70-tychF. W.zasadził rząd modrzewi w miedzy, tj. po wchodniej stronie zalesionej „paryji” wzdłuż drogi dojazdowej do zabudowań. Stosunki rodzinne układały się poprawnie zG. W..F.iZ.małżonkowieW.podjęli decyzję o budowie budynku mieszkalnego nadziałce ewidencyjnej numer (...). Na budowę domu zaciągnęli kredyt wBanku (...)w dniu 18 października 1971 r. W punkcie 6 skryptu dłużnego wskazano, żeF. W.zgadza się, abyBank (...), gdy uzna to za celowe, wniósł na podstawie tego skryptu o wpis hipoteki doksięgi wieczystej nr (...)uregulowanej na nieruchomości stanowiącej jego własność.
Pod koniec lat siedemdziesiątychF. W.ogrodził swoją nieruchomość, która została mu przekazana przez matkęG. W., a stanowiącądziałkę ewidencyjną numer (...). Ogrodzenie zostało uwidocznione podczas wykonywania zdjęć lotniczych w 1987 r.F. W.wykonał w ogrodzeniu furtkę, przez którą można było przechodzić na sporną „paryję” w kierunku pastwiska i studni.

(dowód: szkic orientacyjny z 1971 r. dladziałki nr (...)wW.– k. 17; skrypt dłużny nr 2-7-56 z dnia 18 października 1971 r. – k. 231; dokument obowiązkowego ubezpieczenia budynków i mienia oraz rolników od nieszczęśliwego wypadku – k. 231; szkic sytuacyjny budynku mieszkalnego ob.F. W.wW.nr domu 128 – k. 234; szkic orientacyjny WsiW.z 1971 r. – k. 236; opinia sądowa biegłego geodetyP. K.z dnia 16 listopada 2023 r. – k. 178-196; zeznania uczestnikaR. W.protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 00:44:37-01:01:02; zeznania uczestnikaM. W. (2)protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 01:01:03-01:19:19;M. K. (2)protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 01:19:20-01:39:07; zeznania świadkaM. O.protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 01:39:08-01:53:34; zeznania świadkaM. B.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:03:29-00:33:31; zeznania świadkaK. P. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:35:34-00:58:35; przesłuchanie wnioskodawcyJ. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:58:36;01:34:07; przesłuchanie wnioskodawcyW. W. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 01:34:08-02:08:52; przesłuchanie uczestniczkiE. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 02:09:32-02:30:40; przesłuchanie uczestnikaR. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:05:13-00:15:32; przesłuchanie uczestnikaM. W. (2)z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:15:33-00:25:08; przesłuchanie uczestnikaS. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:25:08-00:38:52; przesłuchanie wnioskodawczyniZ. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:38:53-00:56:39
         )
W 1972 r. związek małżeński zawarłaK. W. (2), która obecnie nosi nazwiskoP.. Zamieszkała u małżonka wW.. W 1973 r.S.iK. P. (1)zaczęli realizować budowę własnego domu. Od tego czasu relacjeZ. W.iG. W.uległy pogorszeniu, gdyż teściowa wybrała swoją córkęK. P. (1), której pomagała przy wychowaniu córki.Z. W.miała pretensje do teściowej, że jej nie pomaga w wychowaniu dzieci.G. W.odwiedzała swoją córkę, mimo że sama mieszkała w drewnianym domu obok nowego domuZ. W.. W 1977 r.G. W.na stałe przeprowadziła się do córkiK. P. (1).

(dowód: zeznania świadkaM. K. (2)protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 01:19:20-01:39:07; zeznania świadkaM. B.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia  2023 r. 00:03:29-00:33:31; zeznania świadkaK. P. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:35:34-00:58:35; przesłuchanie wnioskodawczyniZ. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:38:53-00:56:39
         )
W dniu 1 marca 1984 r. zostało zainicjowane postępowanie dotyczące podziałudziałki ewidencyjnej numer (...)położonej wW.. Prace geodezyjne zlecono geodecieM. P. (1), który dokonał podziałudziałki nr (...)na działki ewidencyjne numer(...),(...),(...)i(...). W ramach tego podziału został spisany protokół graniczny z dnia 17 marca 1984 r., któryF. W.podpisał jako właścicieldziałki (...).

(dowód: operat pomiarowy z podziałudziałki ewidencyjnej nr (...)na działki budowlane – k. 19-39; przesłuchanie wnioskodawcyJ. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:58:36;01:34:07; przesłuchanie wnioskodawcyW. W. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 01:34:08-02:08:52
         )
W dniu 14 grudnia 1988 roku zmarłaG. W..

(bezsporne)

Na podstawie decyzji z dnia 11 grudnia 1990 r. przyznanoF.iG. W.zam.W.(...)odszkodowanie w wysokości 7.795 zł za szkody w plonach wyrządzonych w związku z wykonaniem na gruncie melioracji wodnych.

(dowód: kserokopia decyzji z dnia 11 grudnia 1990 r. – k. 43; zeznania uczestnikaR. W.protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 00:44:37-01:01:02; zeznania uczestnikaM. W. (2)protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 01:01:03-01:19:19

Decyzją z dnia 21 stycznia 1991 r. Urząd Rejonowy wG.naliczyłW. F.iG.zam.W.(...)opłatę melioracyjną w wysokości 290.992 zł jako zwrot części kosztów poniesionych przez Państwo za wykonaną w latach 1989-1990 meliorację wodną.

(dowód: kserokopia decyzji z dnia 21 stycznia 1991 r. – k. 44 zeznania uczestnikaR. W.protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 00:44:37-01:01:02; zeznania uczestnikaM. W. (2)protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 01:01:03-01:19:19

W dniu 28 sierpnia 1991 roku zmarłF. W.. Spadek poF. W.nabyli:Z. W.oraz dzieci:J. W.,E. K.iW. W. (1).

(bezsporne, a nadto dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I Ns 226/00 – k. 45
         )
Po śmierciF. W.relacje rodzinne uległy znacznemu pogorszeniu.Z. W.czuła się pokrzywdzona, że jej małżonek nie otrzymał należnej części spadku poG. W., natomiast pomagał swojemu rodzeństwu.

(dowód: zeznania uczestnikaR. W.protokół rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. 00:44:37-01:01:02; zeznania świadkaK. P. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:35:34-00:58:35; przesłuchanie wnioskodawcyJ. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:58:36;01:34:07; przesłuchanie  wnioskodawcyW. W. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 01:34:08-02:08:52; przesłuchanie uczestniczkiE. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 02:09:32-02:30:40; przesłuchanie uczestnikaR. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:05:13-00:15:32; przesłuchanie uczestnikaM. W. (2)z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:15:33-00:25:08; przesłuchanie uczestnikaS. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:25:08-00:38:52; przesłuchanie wnioskodawczyniZ. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:38:53-00:56:39
         )
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Gorlicach, sygn. akt I Ns 175/95 z dnia 22 sierpnia 1995 r.działka ewidencyjna nr (...)w wyniku stwierdzenia nabycia spadku poG. W.stała się współwłasnościąK. P. (1)c.F.iG.w 1000/3000 części orazZ. Z. (1)c.F.iG.w 2000/3000 części.
W toku prowadzonego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, na rozprawie w dniu 22 sierpnia 1995 r.,Z. W.wskazała, że nie uznaje testamentuG. W.za ważny, ponieważ spadkodawczyni miała jeszcze jednego synaF. W., który całe życie pracował w spadkowym gospodarstwie, mieszkał z matką i nie otrzymał w testamencie swojej części. Oświadczyła, że według niej mężowiF. W.należało się jeszcze 26 arów i dlatego testament jest nieważny, ponieważ nie otrzymał tychże 26 arów. Twierdziła, że małżonek ma mniej niż wynikałoby to z tego, co spłacił swoje siostry. Podobne stanowisko co uczestniczkaZ. W.w toku tegoż postępowania zaprezentowały również jej dzieci, tj.W. W. (1)iE. K..W. W. (1)podał, że testament był zrobiony po kryjomu bez wiedzy jego ojcaF. W..

(dowód: kserokopia testamentuG. W.z dnia 4 października 1988 r. – k. 64; kserokopia postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 22 sierpnia 1995 r., sygn. akt I Ns 179/95 – k. 65; akta sprawy Sądu Rejonowego w Gorlicach o sygnaturze akt I Ns 171/95, a w nich: protokół rozprawy z dnia 22 sierpnia 1995 r. – k. 26-27, postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 22 sierpnia 1995 r., sygn. akt I Ns 179/95 – k. 28; przesłuchanie wnioskodawcyJ. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:58:36;01:34:07; przesłuchanie wnioskodawcyW. W. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 01:34:08-02:08:52; przesłuchanie wnioskodawczyniZ. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:38:53-00:56:39
         )
Na podstawie umowy darowizny dnia 7 lipca 1997 r. Rep. A nr(...)udział wynoszący 2000/3000 części wdziałce nr (...)został przekazany przezZ. Z. (1)c.F.iG.na rzeczW. W. (2)s.F.iG..

(dowód: opinia sądowa biegłego geodetyP. K.z dnia 16 listopada 2023 r. – k. 178-196
         )
W dniu 25 lipca 2000 r.W. W. (2)orazK. P. (1)złożyli wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej wW., składającej się zdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni 0,66 ha. W uzasadnieniu wniosku podali, że współwłaściciele wyrażają zgodę na podział istniejącej nieruchomości, lecz stan ten zaprzecza uczestniczkaZ. W.. Na rozprawie w dniu 6 października 2000 r. wnioskodawcyW. W. (2)orazK. P. (1)oświadczyli, żeZ. W.jest ich bratową, która jest właścicielem sąsiedniejdziałki nr (...). Podali, że zZ. W.pozostają w konflikcie oraz, że wnieśli sprawę do Sądu, boZ. W.nie pozwoliłaby mierzyć na gruncie żadnemu prywatnemu geodecie. Granica pomiędzy działkami nr(...)i(...)jest sporna, zaśZ. W.nie użytkujedziałki nr (...). O terminie rozprawy wyznaczonej w dniu 6 października 2000 r. została zawiadomionaZ. W., która nie stawiła się w charakterze strony. Postanowieniem z dnia 6 października 2000 r. Sąd zwolnił od dalszego udziału w sprawieZ. W..
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt I Ns 497/00, Sąd Rejonowy w Gorlicach ustalił, że przedmiotem zniesienia współwłasności jest nieruchomość położona wW.składająca się zdziałki ewidencyjnej nr (...)o pow. 0.66 ha objęta KW nr(...)(pkt I), ustalił, że zgodnie z mapą uzupełniającą z projektem podziału geodety uprawnionegoM. P. (2)z dnia 13 listopada 2000 r.działka nr (...)ulega podziałowi na działki ewidencyjne o numerach:(...)o pow. 0,42 ha i(...)o pow. 0,24 ha, natomiast oznaczeniedziałki nr (...)anulowano (pkt II), dokonał zniesienia współwłasności w ten sposób, żedziałkę ewidencyjną nr (...)o pow. 0,42 ha przyznał na własnośćW. W. (2), adziałkę ewidencyjną nr (...)o pow. 0,24 ha przyznał na własnośćK. P. (1).

(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego wG.z dnia 29 listopada 2000 r. – k. 66; mapa uzupełniająca podziału nieruchomości –działki nr (...)– k. 67; akta sprawy Sądu Rejonowego w Gorlicach o sygnaturze akt I Ns 497/00, a w nich: wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości z daty wpływu 25 lipca 2000 r., pismoW. W. (2)z daty wpływu 21 sierpnia 2000 r. – k. 5; pismoW. W. (2)z daty wpływu 4 września 2000 r. – k. 6; protokół rozprawy z dnia 6 października 2000 r. – k. 12-13; protokół rozprawy z dnia 20 listopada 2000 r. – k. 25; postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlciach z dnia 29 listopada 2000 r. – k. 26; przesłuchanie wnioskodawczyniZ. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:38:53-00:56:39
         )
Przed dokonaniem sprawy o zniesienie współwłasnościK. P. (1)uprawiała zachodnią część wydzielonejdziałki ewidencyjnej nr (...). Już wówczas pomiędzyK. P. (1)aZ. W.dochodziło do wyzwisk i konfliktów.

(dowód: zeznania świadkaK. P. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:35:34-00:58:35; przesłuchanie wnioskodawczyniZ. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:38:53-00:56:39
         )
Aktem notarialnym z dnia 18 lutego 2002 r.K. P. (1)darowała córceE. W.oraz jej mężowiL. W., do majątku wspólnego,działkę ewidencyjną numer (...)o powierzchni 0,24 ha, niezabudowaną, położoną wW..

      (dowód: akt notarialny z dnia 18 lutego 2022 r., Rep. A nr(...)– k. 69-72; akt notarialny z dnia 10 kwietnia 2022 r. Rep. A(...)– k. 73-74 zeznania świadkaK. P. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:35:34-00:58:35)

Na podstawie operatu podziału(...)przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 kwietnia 2002 r.działka ewidencyjna nr (...)o powierzchni 0,42 ha została podzielona nadziałki (...)o powierzchni 0,04 ha i(...)o powierzchni 0,38 ha.

(dowód: opinia sądowa biegłego geodetyP. K.z dnia 16 listopada 2023 r. – k. 178-196
         )
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2003 r. zatwierdzono projekt budowy i wydanoE. W.iL. W.pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nadziałce ewidencyjnej nr (...).

(dowód: decyzja z dnia 24 kwietnia 2003 r. – k. 75)

Za utrzymanie fragmentu wybetonowanego cieku wodnego odpowiadali początkowo odpowiadali synowieZ. W., a potem zajął się wykaszaniem trawy zięćZ. W.–B. Ś.. Zięć wnioskodawczyni zajmuje się utrzymaniem wybetonowanego cieku wodnego od około 20 lat. W zalesionej części spornego gruntu znajduje się ciek wodny o naturalnym przebiegu. W okolicy cieku wodnego wykaszał również sąsiadW. R..

(dowód: zeznania świadkaK. P. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:35:34-00:58:35; przesłuchanie wnioskodawcyJ. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:58:36;01:34:07; przesłuchanie wnioskodawcyW. W. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 01:34:08-02:08:52; przesłuchanie uczestniczkiE. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 02:09:32-02:30:40; przesłuchanie uczestnikaS. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:25:08-00:38:52; przesłuchanie wnioskodawczyniZ. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:38:53-00:56:39
         )
Na spornym gruncie znajduje się pryzma uformowana z materiału organicznego w postaci gałęzi, liści, mchu itp. przebiegająca wzdłuż rowu. W zalesionej części nieruchomości ujawnione zostały wyloty kanałów odwadniających z zabudowanej części nieruchomościE. W.orazL. W.. Na zachodniej części uskoku znajdują się nasadzenia drzew iglastych typu jodła i świerk, sadzone po 2000 r. przezZ. W.. Wnioskodawcy oraz uczestnicyE. W.orazL. W.zbierali suche gałęzie w „paryji”.

(dowód: zdjęcie nr 5 – k. 187; zdjęcie nr 12 – k. 190; zdjęcie nr 13 i 14 – k. 191; oględziny nieruchomości z dnia 22 czerwca 2023 r. – k. 166-168; zeznania świadkaK. P. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:35:34-00:58:35; przesłuchanie wnioskodawcyJ. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 00:58:36;01:34:07; przesłuchanie wnioskodawcyW. W. (1)protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 01:34:08-02:08:52; przesłuchanie uczestniczkiE. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 02:09:32-02:30:40; przesłuchanie uczestnikaL. W.protokół rozprawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. 02:30:40-02:43:54; przesłuchanie uczestnikaS. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:25:08-00:38:52; przesłuchanie wnioskodawczyniZ. W.z dnia 11 czerwca 2024 r. 00:38:53-00:56:39
         )
Dladziałki nr (...)a następnie podzielonej na nr(...)i(...)położonej wW.o powierzchni 0,28 ha opłacany był podatek za lata 2013-2022 przezL. W.iE. W..

(dowód: kserokopia zaświadczenia BurmistrzaB.z dnia 29 listopada 2022 r. – k. 76-77)

Działka ewidencyjna nr (...)o powierzchni 0,24 ha na podstawie operatu podziału(...)przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 listopada 2016 r. została podzielona nadziałki ewidencyjne nr (...)o powierzchni 0,0006 ha i(...)o powierzchni 0,24 ha. Decyzją Wojewody(...)nr(...)z dnia 28 marca 2018 r.działka nr (...)została nabyta z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Powiatu(...).Działka nr (...)pozostała we własnościE. W.c.S.iK.orazL. W.synaW.iM.– wspólność ustawowa majątkowa małżeńska.

(dowód: opinia sądowa biegłego geodetyP. K.z dnia 16 listopada 2023 r. – k. 178-196
         )
W 2022 r.E.iL.małżonkowieW.wystąpili o rozgraniczeniedziałki nr (...)z sąsiednimi działkami, w tym z działkami nr(...)i(...)stanowiącymi własność wnioskodawców. Obecnie prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe jest zawieszone z uwagi na zgon właściciela nieruchomości(...), tj.W. W. (2).

(bezsporne; a nadto dowód: postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego – k. 47
         )
Powyższy stan faktyczny ustalony został na postawie dokumentów powołanych w opisie stanu faktycznego, których treść i autentyczność nie nasuwa wątpliwości.
Dokumenty przedłożone przez strony, a także zalegające w aktach spraw Sądu Rejonowego w Gorlicach o sygnaturach I Ns 171/95 oraz I Ns 497/00 posłużyły ponadto do ustaleń w zakresie prowadzonych postępowań sądowych, zakresu i charakteru posiadania spornego fragmentu gruntu.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, wnioskodawcom oraz uczestnikom postępowania. Dowody te są w pełni wiarygodne, stanowią spójną i logiczną całość. Wskazać należy zeznający w sprawie świadkowie, że nie potrafili precyzyjne wskazać jakie po dniu 17 marca 1984 r.F. W.oraz jego następcy prawni wykonywali prace na spornym fragmencie gruntu. Większości świadków utkwiło w pamięci jakF. W.posadził w miedzy modrzewie, zaś fakt zasadzenia tychże drzew na początku lat siedemdziesiątych został potwierdzony przez wnioskodawców i uczestników postępowania. Nikt nie zaprzeczał, że na spornym gruncie widywana byłaZ. W., która wyrzucała do lasu odpady organiczne. Poza sporem pozostawały okoliczności, które wnioskodawcy wskazywali zeznaniami swoimi oraz powołanych świadków, a z których wynikało, żeZ. W.i jej rodzina (poprzednio równieżF. W.) wchodzili do zalesionej części spornej działki, zbierali i wynosili gałęzie. Ponadto Sąd ustalił, że pomiędzy rodziną od wielu lat toczy się konflikt w zakresie spornego gruntu.

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie wobec braku spełnienia przesłanek stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości wymaganych przepisami ustawy.
Zgodnie z brzmieniemart. 172 § 1 k.c.posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Według § 2 tegoż artykułu po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Zatem do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: samoistnego i nieprzerwanego posiadania oraz upływu ustawowego terminu. Samoistnym posiadaczem nieruchomości w rozumieniuart. 172 k.c.jest ten, który nią włada jak właściciel (art. 336 k.c.), czyli wykonuje uprawnienia składające się na treść prawa własności (art. 140 k.c.) - vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2009 r., II CSK 70/09.
Stosownie do treściart. 176 k.c., jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści.
Dobra wiara posiadacza nie stanowi natomiast przesłanki zasiedzenia nieruchomości, a jedynie wpływa na długość terminu zasiedzenia.
Nabycie własności nieruchomości w drodze zasiedzenia jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady nienaruszalności własności, odstępstwa zaś od tej zasady może wprowadzać tylko ustawa i tylko w zakresie, w jakim to nie narusza istoty prawa własności (por.art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.; oraz m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lutego 2001 r., K 27/00, Zb. Urz. 2001, Nr 2, poz. 29). Wszelkie przesłanki zasiedzenia należy więc interpretować restrykcyjnie. Instytucja zasiedzenia ma za zadanie usankcjonować istniejący od dłuższego czasu czas stan faktyczny, inny niż to wynikający ze stanu prawnego - stanowiąc wyraz tego, że stałe niewykonywanie prawa przez uprawnionego jest stanem niekorzystnym dla niego.
W niniejszej sprawie wnioskodawcy jako przedmiot zasiedzenia wskazali częśćdziałki ewidencyjnej nr (...)powstałej z podziałudziałki ewidencyjnej nr (...)oraz niezabudowaną częśćdziałki ewidencyjnej nr (...)powstałej z podziałudziałki ewidencyjnej nr (...). Z załączonych do akt sprawy dokumentów niezbicie wynika, że nieruchomość położona wW., objętaKsięgą Wieczystą nr (...)(stanowiącadziałkę ewidencyjną nr (...)) stanowi współwłasnośćR. W.,M. W. (2)orazS. W., mimo że osoby te nie zostały ujawnione jako właściciele przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej, natomiast nieruchomość objętaKsięgą Wieczystą nr (...)stanowi współwłasnośćE. W.iL. W.na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej. Na nieruchomości uczestnikówE. W.iL. W.posadowiony jest budynek mieszkalny.
Uzasadniając wniosek o zasiedzenie wnioskodawcy podali, że posiadają sporny fragment gruntu od lat 70-tych XX wieku, jednakże z uwagi na to, że w późniejszym czasie dladziałki nr (...)został w dniu 27 maja 1975 r. wydany Akt Własności Ziemi nr(...)na rzeczG. W., to wnioskodawcy okres samoistnego posiadania dla działki objętej wnioskiem liczą od dnia 17 marca 1984 r., kiedy toF. W.podpisał protokół graniczny jako właścicieldziałki nr (...).
Przechodząc do zasadniczych motywów rozstrzygnięcia, wypada najpierw wspomnieć, że przesłankami nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie są: posiadanie samoistne (art. 336 k.c.) przez czas określony w ustawie, którego długość zależy od dobrej bądź złej wiary posiadacza oraz brak ustawowego zakazu zasiedzenia.
Artykuł 336 k.c.wyróżnia dwa rodzaje posiadania: posiadanie samoistne i posiadanie zależne. Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią włada jak właściciel, wyrażając tym samym wolę wykonywania w stosunku do niej prawa własności. Posiadaczem zależnym natomiast jest ten, kto włada rzeczą w zakresie innego prawa niż prawo własności, na przykład użytkowania (art. 252 k.c.), zastawu (art. 306 k.c.), najmu (art. 659 k.c.), dzierżawy (art. 693 k.c.). Nie rości więc on sobie do rzeczy prawa własności, lecz zachowuje się tak jak uprawniony z innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. W orzecznictwie wskazuje się, że tymi innymi prawami, oprócz już wyżej wymienionych, może być też użyczenie (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1968 r., II CR 412/68, Lex nr 6418). Podkreślenia wymaga, szczególnie na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy, że wszystkie te rodzaje posiadania charakteryzują się wykonywaniem faktycznych czynności na gruncie (nieruchomości), a nawet pobieraniem pożytków.
Dla istnienia samoistnego posiadania potrzebne jest faktyczne władanie rzeczą (corpus). Bez wątpienia chodzi tu o dostrzegalny fakt fizycznego władztwa nad rzeczą. Drugim współwystępującym, niezbędnym elementem cywilistycznej konstrukcji posiadania, jest psychiczny czynnik zamiaru władania rzeczą. Posiadacz samoistny włada rzeczą jak właściciel (cum animo rem sibi habendi), podczas gdy posiadacz zależny włada rzeczą w zakresie prawa innego niż własność. Czynnik woli (animus) stanowi kryterium, które pozwala na odróżnienie posiadania samoistnego od posiadania zależnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2008 r., sygn. I CSK 54/08 LEX nr 457865).
Ocena charakteru posiadania wiąże się z okolicznościami faktycznymi danej sprawy, z nich bowiem wynika, czy posiadacz wykonywał czynności faktyczne wskazujące na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa i czy jego dyspozycje swą treścią odpowiadałyby dyspozycjom właściciela (por.m.in.: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r., sygn. III CZP 108/91, OSNC 1992, Nr 4, poz. 48, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1996 r., sygn. III CKU 8/96, OSNC 1997, Nr 4, poz. 38 oraz uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej z dnia 26 października 2007 r., sygn. III CZP 30/07, OSNC 2008, Nr 5, poz. 43).
Samoistne posiadanie zakłada świadomość posiadania, będącą wyobrażeniem posiadacza o przysługującym mu prawie własności. Objęcie rzeczy w posiadanie samoistne oznacza uznanie się z przyczyn usprawiedliwionych za właściciela, albo choćby chęć władania rzeczą dla siebie jak właściciel, wiedząc, że nie jest się właścicielem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. I CSK 300/07, Legalis nr 107410).
Zaznaczenia wymaga, że posiadanie zależne może ulec przekształceniu w posiadanie samoistne, co wymaga jednak odpowiedniego uzewnętrznienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. II CSK 70/09, LEX nr 530699).
W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że rzeczywistą wolę posiadacza, która decyduje o charakterze samego posiadania ustala się na podstawie zamanifestowanych na zewnątrz przejawów władania rzeczą. Realizacja funkcji zasiedzenia nie może uzasadniać "zaskakiwania" podmiotów przeciwko którym biegnie termin zasiedzenia. W wypadku, gdy według osoby władającej gruntem jest ona posiadaczem w zakresie zbliżonym do użytkowania ("bezterminowe prawo użyczenia") i korzysta z gruntu w sposób odpowiadający temu prawu, właściciel nieruchomości nie musi podejmować żadnych działań zmierzających do zachowania swego prawa. Upływ terminu zasiedzenia nie może bowiem spowodować utraty przysługującego mu prawa własności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2008 r., sygn. I CSK 54/08 LEX nr 457865).
Zmiana charakteru posiadania musi być zamanifestowania w sposób nie budzący wątpliwości zarówno wobec otoczenia jak i, czy też przede wszystkim, w stosunku do właściciela. Powszechnie przyjmuje się, że zmiana charakteru władania rzeczą z posiadania zależnego na posiadanie samoistne wymaga zmiany nie tylko w sferze psychiki posiadacza, ale objawienia tej zmiany na zewnątrz. Właściciel, który wie, że wydał nieruchomość w posiadanie po tytułem niestanowiącym zagrożenia utratą prawa, musi wiedzieć, że z oznaczoną chwilą, na skutek jawnych zachowań posiadacza, jego prawo staje się zagrożone (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1959 r. I CR 167/59, OSNCK 1961/1/8, z dnia 12 marca 1971 r. III CRN 516/70, OSP 1971/11/207, z dnia 7 października 1997 r. I CKN 224/97, z dnia 13 marca 1998 r. I CKN 538/97, z dnia 17 grudnia 1999 r. III CKN 9/99; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2008 r. I CSK 54/08 niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2015 r., sygn. IV CSK 360/14, LEX nr 1713028). Skoro oba rodzaje posiadania (zarówno samoistnego jak i zależnego w zakresie przykładowo użytkowania nieruchomości) są wykonywane w zasadzie tak samo w zakresiecorpus, objawienie tej zmiany musi odbyć się przede wszystkim w zakresie nastawienia do wykonywanego władztwa i musi być ujawnione wobec właściciela. Właściciel musi mieć możliwość zorientowania się, że posiadacz wyraża wolę posiadania samoistnego, jak właściciel, a nie tylko korzystania z nieruchomości.
Wreszcie wskazać należy, że w razie zmiany posiadania zależnego na samoistne, ciężar dowodu, że zmiana taka nastąpiła spoczywa na posiadaczu i w takiej sytuacji nie korzysta on z domniemania przewidzianego wart. 339 k.c.Również samo istnienie posiadania samoistnego powinno być na zasadach ogólnych (art. 6 k.c.) wykazane przez wnioskodawcę, z tym tylko, że wówczas korzysta on z domniemania prawnego przewidzianego w powyższym przepisie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. III 230/08).
W świetle powyższych rozważań oraz w oparciu o wyniki postępowania dowodowego przeprowadzonego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że wnioskodawcy nie posiadali spornego fragmentu gruntu w sposób wymagany do zasiedzenia a zatem jako posiadacze samoistni.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że na początku lat 70-tych XX wiekuF. W.synF.iG.gospodarował wraz ze swoją matkądziałką ewidencyjną numer (...). Po śmierci swojego ojca przejął obowiązki głowy rodziny, podejmował wraz zG. W.wiele kluczowych decyzji co do zagospodarowania nieruchomości położonej wW., w tym również na spornym fragmencie gruntu, m.in. dokonywał zalesienia. Fakty te zostały potwierdzone w toku postępowania przez zeznających świadków oraz przesłuchane stron. Wówczas relacje rodzinne układały się poprawnie, nikt nigdy nie rościł sobie żadnych pretensji do poszczególnych fragmentówdziałki nr (...). Po zawarciu związku małżeńskiegoF. W.wraz zZ. W.przystąpili do budowy domu na obecnie oznaczonejdziałce ewidencyjnej nr (...)(wówczasdziałce nr (...)). Do budowy domu wodę czerpali ze studni znajdującej się na działce należącej aktualnie do spadkobiercówW. W. (2). Tam też ulokowany był sad, który dostarczał domownikom owoców, zaś koło studni pojone były zwierzęta gospodarskie. Ze zdjęcia lotniczego sporządzonego pod koniec lat 60-tych XX wieku wynika niezbicie, że już wówczas sporny fragment gruntu nazywany przez członków rodziny „paryją” był porośnięty krzakami i drzewami (zdjęcie lotnicze z dnia 26 listopada 1967 r. – k. 90). W ocenie Sądu porośnięty drzewami fragment gruntu powstał w przeważającej mierze w sposób spontaniczny, na co wskazuje między innymi to, że kompleks roślinności charakteryzuje się dużym udziałem drzew rosnących w zwarciu i z naturalnymi kształtami. Bezsprzecznie wnioskodawcy udowodnili, że na początku lat siedemdziesiąt XX wiekuF. W.dosadzał roślinność w tym kompleksie leśnym, chociażby posadził rząd jasionów (patrz. zdjęcie nr 10 – k. 189) czy też posadził rząd modrzewi w miedzy (patrz. zdjęcie nr 4 – k. 186). Można z całą stanowczością stwierdzić, że pomiędzy matką a synem obowiązywało porozumienie co do korzystania przez syna z gruntów pozostających w dyspozycji matki. Natomiast zakres posiadania spornych gruntów pozostawał zgodny pomiędzy członkami rodziny, tj.F. W.iG. W., co zostało potwierdzone wydanymi w dniu 27 maja 1975 r. Aktami Własności Ziemi, stwierdzającymi stan posiadania na dzień 4 listopada 1971 r. Wnioskodawcy nie wykazali zmiany zakresu posiadania pomiędzy rokiem 1975 a 1984 r., co wynika jednoznacznie z treści wniosku i dalszych pism procesowych zainteresowanych.
W ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw do liczenia początku biegu zasiedzenia od dnia 17 marca 1984 r., kiedy toF. W.podpisał protokół graniczny jako właścicieldziałki ewidencyjnej nr (...). W tym czasie żyła jeszczeG. W.– matkaF. W., która przecież cały czas czuła się właścicielkądziałki ewidencyjnej nr (...), co uzewnętrzniła w swojej ostatniej woli sporządzonej w testamencie ustnym z dnia 4 października 1988 r. Zresztą sama wnioskodawczyniZ. W.zeznała na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r., żeG. W.do chwili swojej śmierci wycinała drzewa, zbierała opał oraz uprawiała nieruchomości. Trudno zatem wnioskować, a nie zostało to w jakikolwiek sposób wykazane, że właśnie po podpisaniu protokołu granicznego zaistniała zmiana okoliczności w zakresie samoistnego posiadania spornego fragmentu nieruchomości.F. W.pozostawał w dobrej relacji rodzinnej nie tylko ze swoją matkąG. W., ale również z bratemW. W. (2), któremu przekazał nieruchomość. Nie sposób przyjąć, abyG. W., a następnieK. P. (2)iW. W. (2)kiedykolwiek zostali wyzuci z możliwości właścicielskiego posiadania spornego fragmentu nieruchomości i abyF. W., a po jego śmierci w 1991 r. wnioskodawcy w sposób dostrzegalny na zewnątrz, w tym dla właścicieli działekK. P. (1),Z. Z. (1)orazW. W. (2), zawładnęli nimi i uniemożliwiali wykonywanie uprawnień właścicielskich, ujawniając tym samym wolę władania rzeczą, konkurencyjną do ich wykonywania uprawnień właścicielskich. Przede wszystkim sporna „paryją” nigdy nie była atrakcyjna, stanowiła nieużytkowy i zalesiony teren z podmokłą pośrodku doliną przez który przepływał ciek wodny. Brak atrakcyjności widać na dokumentacji fotograficznej (k. 185-194). Sporny teren stanowił dla wnioskodawców teren gdzie mogli wyrzucać odpady organiczne, zaś uczestnicyL. W.iE. W.odprowadzali odpływ wody opadowej z rynien. Przede wszystkim z zeznań świadków wynika jednoznacznie i niezbicie, żeF. W.oraz jego następcy prawni nie dokonywali na spornym gruncie żadnej wycinki drzew, a jedynie zbierali suche gałęzie, co zresztą robili również uczestnicyL.iE. W..
Dopiero dokonane nasadzenia drzew iglastych w postaci świerków i jodły po 2000 r. świadczyć może o zamiarze samoistnego posiadania spornego gruntu dla siebie i to tylko w zakresie zachodniej części nieruchomości stanowiącejdziałkę ewidencyjną (...). W kontekście powyższego nie sposób było liczyć okresu koniecznego do zasiedzenia tegoż bliżej nieokreślonego fragmentu gruntu, skoro zasiedzenie w złej wierze nastąpiłoby najwcześniej w 2030 r.
Co się tyczy wybetonowanego odcinka rowu melioracyjnego, gdzie ciek wodny spływa do rowu przy drodze publicznej, to zauważyć należy, że obecni wnioskodawcy nie byli w stanie podczas oględzin nieruchomości w dniu 22 czerwca 2023 r. (k. 166) wskazać zakresu władctwa nad spornym fragmentem gruntu, zmieniali zdanie, co więcej, osoba postronna (W. R.) podczas czynności oględzin nieruchomości podała, że kosiła sama ten teren.
Dalej odnieść należy się do decyzji z lat 90-tych XX wieku, którymi została ustalona wysokość odszkodowania za szkody w plonach wyrządzonych w związku z wykonaniem naW. F.iG.zam.W.
(...)gruncie melioracji wodnych oraz naliczeniu opłat melioracyjnych na rzeczW. F.iG.zam.W.
(...). To zauważyć należy, że wnioskodawcy nie udowodnili, że w związku z robotami melioracyjnymi odnośnie cieku wodnego przebiegającego przezdziałkę nr (...)mężowi wnioskodawczyniF. W.było wypłacone odszkodowanie za uszkodzenie płodów rolnych czy też aby był obciążony opłatą melioracyjną. Sąd podziela argumentację uczestników, że przedłożone przez wnioskodawców decyzje nie wymieniająF. W.(męża wnioskodawczyniZ. W.), a raczejF.iG.małżonkówW., o czym świadczy, że w decyzjach jednorazowo wskazano nazwiskoW.. Nie można tracić z pola widzenia, że w okresie wydania spornych decyzji nie żyła jużG. W.i jej małżonekF. W., a zatem wypłacenie odszkodowania przysługującegoG. W.do rąk małżonka wnioskodawczyniF. W.było nieuprawnione skoro nie pozostawał on spadkobiercom ustawowym wyżej wymienionej.
Końcowo wskazać należy, że o sporny grunt jest od wielu lat pomiędzy członkami rodziny. W toku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Gorlicach w 1995 r. o stwierdzenie nabycia spadku poG. W.wnioskodawczyni ani uczestnicyW. W. (1)iE. Ś.nie manifestowali swojego władztwa nad sporną „paryją”, a jedynie wskazywali, że czują się pokrzywdzeni, gdyżF. W.synG. W.nie otrzymał swojej części w spadku. Zdaniem wnioskodawczyniZ. W.w tamtej sprawie jej mężowi należało się jeszcze 26 arów, celem wyrównania nakładuF. W.w pomoc innym członkom rodziny, co zostało potwierdzone w toku niniejszej sprawy.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia.
O kosztach Sąd wyrzekł na zasadzieart. 520 § 3 k.p.c.zgodnie, z którym jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Interesy uczestnikówL. W.orazE. W.były sprzeczne z wnioskodawcami, zaś wniosek został oddalony. Koszty zastępstwa prawnego zostały ustalone w oparciu o § 5 pkt 1 i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023.1935 t.j.). Dodatkowo uczestnicy uprawnieni byli do zwrotu opłat skarbowych od udzielonych pełnomocnictw. Stąd też Sąd orzekł jak w punkcie 2 postanowienia.
Mając na uwadze wynik postępowania, na podstawieart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd nakazał pobrać od wnioskodawców solidarnie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gorlicach kwotę 5.659,89 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych związanych z wynagrodzeniem biegłego geodety. Na marginesie wskazać należy, że kwota 2.000,00 zł uiszczona przez wnioskodawców na poczet zaliczki na wynagrodzenie biegłego nie została wykorzystana w toku niniejszego postępowania i została zwrócona wnioskodawcom.
O pozostałych kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

ZARZĄDZENIE

(...)

1

(...)

2
(...)

3
(...)

(...)