Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pa 261/24
Data wyroku: 2024-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Wynagrodzenie za pracę
Podstawa prawna: art. 385 kpc w zw. z art. 397§1kpc
Teza: zarzuty apelacji i zażalenia bezzasadne

Sygnatura akt VIII Pa 261/24
Sygnatura akt VIII Pz 38/24

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem o sygnaturze akt X P 54/24 ,z dnia 18 kwietnia 2024 roku, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu, w dniu 18 kwietnia 2024 r. wŁ., na rozprawie sprawy z powództwaE. S.przeciwko(...), o wyrównanie uposażenia prokuratora w stanie spoczynku

I
zasądził od pozwanej(...)na rzecz powódkiE. S.kwoty:

1/ 520,22 zł (pięćset dwadzieścia złotych 22/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 lutego 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za styczeń 2021 roku;
2/ 520,22 zł (pięćset dwadzieścia złotych 22/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 marca 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za luty 2021 roku;
3/ 520,22 zł (pięćset dwadzieścia złotych 22/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za marzec 2021 roku;
4/ 524,59 zł (pięćset dwadzieścia cztery złote 59/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 maja 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za kwiecień 2021 roku;
5/ 524,59 zł (pięćset dwadzieścia cztery złote 59/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za maj 2021 roku;
6/ 541,22 zł (pięćset czterdzieści jeden złotych 22/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 lipca 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za czerwiec 2021 roku;
7/ 555,72 zł (pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 72/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za lipiec 2021 roku;
8/ 555,72 zł (pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 72/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 września 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za sierpień 2021 roku;
9/ 555,72 zł (pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 72/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 października 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za wrzesień 2021 roku;
10/ 555,72 zł (pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 72/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 listopada 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za październik 2021 roku;
11/ 555,72 zł (pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 72/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za listopad 2021 roku;
12/ 555,72 zł (pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 72/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za grudzień 2021 roku;
13/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 lutego 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za styczeń 2022 roku;
14/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za luty 2022 roku;
15/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za marzec 2022 roku;
16/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 maja 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za kwiecień 2022 roku;
17/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za maj 2022 roku;
18/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 lipca 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za czerwiec 2022 roku;
19/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za lipiec 2022 roku;
20/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 września 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za sierpień 2022 roku;
21/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 października 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za wrzesień 2022 roku;
22/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 listopada 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za październik 2022 roku;
23/ 1 362,12 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 12/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za listopad 2022 roku;
24/ 1 362,00 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty tytułem zaległego wynagrodzenia za grudzień 2022 roku;
25/ 1 389,36 zł (jeden tysiąc trzysta osiemdziesiąt dziewięć złotych 36/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty tytułem dodatkowego wynagrodzenia za rok 2022;
26/ 551,26 zł (pięćset pięćdziesiąt jeden złotych 26/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty tytułem dodatkowego wynagrodzenia za rok 2021;
27/ 520,22 zł (pięćset dwadzieścia złotych 22/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 marca 2021 roku do dnia zapłaty tytułem wyrównania nagrody jubileuszowej;
28/ 1 178,85zł (jeden tysiąc sto siedemdziesiąt osiem złotych 85/100) tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie wypłaty wyrównania wynagrodzenia za pracę za rok 2023, liczonych od dnia wymagalności poszczególnych miesięcznych kwot wyrównania wynagrodzenia do dnia 29 grudnia 2023 roku, tj. do dnia zapłaty wskazanego wyżej wyrównania;
29/ 1350,00 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

II
umorzył postępowanie w sprawie, w pozostałej części;

III
nadał wyrokowi w punkcie I /pierwszym/ rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 21.017,28 /dwadzieścia jeden tysięcy siedemnaście/ złotych /dwadzieścia osiem/ groszy.

Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny:
Powódka, od ponad 20 lat , wykonuje czynności służbowe jako prokurator(...). Wynagrodzenie powódki , w okresie od 15 czerwca 2016r, kształtowało się w stawce czwartej, a od 15 czerwca’21 w stawce piątej. Od 01 kwietnia 2006r powódce przysługuje też dodatek za wysługę lat.
Zgodnie z obowiązującym, w pozwanej prokuraturze, regulaminem pracy, wynagrodzenie za pracę jest wypłacane co miesiąc, z dołu, w wyznaczonych corocznie dniach pracy, każdego miesiąca.
Przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 roku, zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z 11 sierpnia 2020 roku wyniosło 5 024,48 zł. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w komunikacie z 20 sierpnia 2021 roku ogłosił, że przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2021 roku wyniosło 5 504,52 zł. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2022 roku, przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2022 roku wyniosło 6 156,25 złotych.
Różnice pomiędzy wynagrodzeniem z dodatkiem stażowym i innymi składnikami uposażenia zależnymi od wynagrodzenia zasadniczego /dodatkowe wynagrodzenie roczne, nagroda jubileuszowa/ wypłaconymi powódce a wynagrodzeniem z dodatkiem stażowym i w/w innymi składnikami uposażenia ustalanymi wyłącznie w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedzającego, tj. stosownie do art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze wynosiły kwoty wskazane w pozwie, a następnie objęte uzasadnianym wyrokiem.
W dniu 29 grudnia 2023 roku pozwany pracodawca wypłacił powódce wyrównanie wynagrodzenia za pracę za okres od stycznia do grudnia 2023 roku (bez odsetek ustawowych za opóźnienie).
Miesięczne wynagrodzenie powódki liczone według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynosiło 21.017,28 złotych brutto.
W ocenie Sądu Rejonowego,zgodnie z art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2023 r. poz. 1360 z późn. zm.) podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawieart. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504 i 2461). Zgodnie zaś z§ 2powołanego artykułu jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w dotychczasowej wysokości. Taka sama regulacja została zawarta wart. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku prawo o ustroju sądów powszechnych(tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 217) ustalającego wynagrodzenie zasadnicze sędziego.
Sąd Rejonowy zauważył, iż w świetle analogicznych przepisów ustawy kształtującej wynagrodzenia sędziowskie nie mniejsze znaczenie przypisać należy dyspozycji art. 124 § 1 zd. 2 ustawy Prawo o prokuraturze, która zrównuje w istocie wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów prokuratur rejonowych z wynagrodzeniem zasadniczym sędziów w takich samych jednostkach organizacyjnych sądów powszechnych. Podnieść również należy, że wynagrodzenie to określa się w stawkach, z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wysokości wynagrodzenia prokuratora (art. 124 § 2 ustawy). O ile prokurator obejmujący stanowisko nabywa prawo do uposażenia w stawce pierwszej (art. 124 § 3 pkt 2), to ustalenie wynagrodzenia w stawce bezpośrednio wyższej ma miejsce po upływie kolejnych 5 lat pracy na danym stanowisku prokuratora (art. 124 § 5 ustawy). Stosownie do art. 124 § 11 prawa o prokuraturze, prokurator nabywa prawo do dodatku za długoletnią pracę wynoszącego, począwszy od 6. roku pracy, 5% aktualnie pobieranego przez prokuratora wynagrodzenia zasadniczego. Wzrasta on po każdym kolejnym roku pracy o 1% tego wynagrodzenia, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego.
W ocenie Sądu I instancji oparciu o powyższe zasady, wynagrodzenie powódki jako prokuratora prokuratury rejonowej było kształtowane na podstawie wynagrodzenia zasadniczego w odpowiedniej stawce. Ponadto, powódce przysługiwał dodatek za wysługę lat, co znalazło wyraz w kwotach przyjmowanych przez strony.
Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, z dnia 11 sierpnia 2020 roku, przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 roku wyniosło 5 024,48 zł, zaś zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 sierpnia 2021 roku w drugim kwartale 2021 roku wynosiło 5 504,52 zł. W komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2022 roku wskazano zaś, że przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2022 roku wyniosło 6 156,25 złotych.
Zdaniem Sądu Rejonowego, pozwana w latach 2021-2023 naliczyła i wypłaciła powódce wynagrodzenie za pracę w oparciu o odmienne regulacje prawne. Mianowicie, w 2021 roku wynagrodzenie zostało określone na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. z 2020 r., poz. 2400 z późn. zm.; dalej: ustawy okołobudżetowej na 2021 rok), zgodnie z którym „w roku 2021 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2019 r., poz. 740 oraz z 2020 r., poz. 190 i 875), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 roku ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego”. Z komunikatu Prezesa GUS z dnia 9 sierpnia 2019 roku w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2019 roku wynika, że wyniosło ono 4 839,24 zł.
Sąd Rejonowy zauważył, iż z kolei w 2022 roku wynagrodzenie powódki zostało określone na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. poz. 2445 z późn. zm., dalej zwanej ustawą okołobudżetową na 2022 rok), zgodnie z którym „w roku 2022 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku – Prawo o Prokuraturze (Dz.U z 2021 r. poz. 66, 1236 i 2052) stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 roku ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego”. Podstawa ta, stosownie do dyspozycji ust. 2 wskazanego przepisu, uległa zwiększeniu o kwotę 26 zł, wynosząc 5 050,48 zł (5 024,48 zł przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2020 roku + 26 zł).
Natomiast w 2023 roku pracodawca naliczył wynagrodzenie i zależne od niego składniki uposażenia w oparciu o art. 10 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. poz. 2445 z późn. zm., dalej: ustawa okołobudżetowa na 2023 rok), zgodnie z którym „w roku 2023 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1247, 1259 i 2582), stanowi kwota w wysokości 5 444,42 zł.”
SR zauważył, że w konsekwencji podstawa wymiaru wynagrodzenia powódki pozostawała w spornych latach niższa od podstawy ustalonej w oparciu o przytoczoną wcześniej regulację z art. 123 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze.
Na kanwie niniejszej sprawy, zdaniem Sądu I instancji, z racji analogicznego ukształtowania uposażeń prokuratorów i sędziów, istotnym jest zatem odniesienie się do kwestii wynagrodzeń sędziowskich, których zasady kształtowania wielokrotnie były analizowane przez Trybunał Konstytucyjny. Skoro bowiem w myśl art. 124 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów prokuratur rejonowych jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziów sądów rejonowych, określone ukształtowanie wysokości wynagrodzeń tych drugich wywiera bezpośredni wpływ na wysokość świadczeń należnych tym pierwszym.
Zdaniem Sądu I instancji, podkreślić należy, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 roku w sprawie K 1/12 (OTK-A 2012, nr 11, poz. 134), odnosząc się do problemu zamrożenia waloryzacji wynagrodzeń sędziów, zaakcentował, że sędziowie są jedyną grupą zawodową w Polsce, którejKonstytucjagwarantuje prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Norma ta stanowi szczególną gwarancję ochrony wynagrodzeń sędziowskich na poziomie konstytucyjnym, co ogranicza dopuszczalność ingerencji ustawodawcy w system ich kształtowania.Art. 178 ust. 2 Konstytucjijest przy tym nie tyle gwarancją wynagrodzenia sędziego jakosui generispracownika, ile elementem ustroju sądownictwa – istotną materialną gwarancją niezawisłości sędziego. Nie jest bowiem przypadkiem, że unormowanie to znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie postanowienia ustanawiającego zasadę niezawisłości sędziów (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy - niejako „automatycznie”, bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego.
Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że zdaniem Trybunału, wynagrodzenie to powinno być znacząco wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w kraju. Spełniający powyższe założenia, zobiektywizowany, mechanizm kształtowania wynagrodzeń sędziowskich zaczął funkcjonować w 2009 r., w wyniku porozumienia przedstawicieli wszystkich trzech władz, pod auspicjami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a stosowne regulacje znalazły się w u.s.p., u.S.N.,ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym(Dz. U. Nr 102, poz. 643, z późn. zm.) orazustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych(Dz. U. z 2012 r. poz. 952, z późn. zm.).(...)wynagradzania wszystkich sędziów oparty jest na takich samych zasadach i został wyodrębniony z systemu wynagrodzeń pozostałych pracowników sfery budżetowej.
W ocenie Sądu I instancji, wysokość wynagrodzenia sędziego zależy w nim od następujących obiektywnych przesłanek: zajmowanego stanowiska, stażu pracy (łącznego oraz na danym stanowisku sędziowskim) oraz pełnionych w sądownictwie funkcji.(...)ten nie zawiera żadnych elementów uznaniowych, w rodzaju nagród lub premii, które mogłyby być uzależnione od oceny wyników czy jakości pracy sędziego i stanowić instrument wpływu na niego. Mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziów został uregulowany wart. 91 § 1cu.s.p. i wart. 42 § 2u.S.N. Kształtuje on wynagrodzenie sędziego jako iloczyn ustawowo określonego mnożnika (wynoszącego dla sędziów sądów powszechnych i sędziów sądów administracyjnych – zależnie od zajmowanego stanowiska - od 2,05 do 3,23) oraz mnożnej - podstawy wynagrodzenia zasadniczego w danym roku, którą stanowi wynagrodzenie w II kwartale, ogłaszane komunikatem Prezesa GUS w Monitorze Polskim. Takie powiązanie wynagrodzeń sędziów z przeciętnym wynagrodzeniem (w miejsce wcześniejszego odniesienia do przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej) - chroni je przed związanym z inflacją spadkiem siły nabywczej, dzięki mechanizmowi swoistej samoczynnej podwyżki wynagrodzenia zasadniczego i dodatków funkcyjnych - gwarantując, że wynagrodzenia sędziów będą zmieniały się in plus w wypadku dobrej kondycji gospodarki narodowej. Zarazem, w razie pogorszenia koniunktury gospodarczej i obniżenia przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ustawodawca przewidział, że wynagrodzenia sędziów mają pozostawać na tym samym poziomie (art. 91 § 1du.s.p. orazart. 42 § 3u.S.N.). Mechanizm ten jest reakcją na dezyderat sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka z 23 lipca 2008 r. i elementem zmian systemowych prowadzących do wykonaniaart. 178 ust. 2 Konstytucji, a jego celem jest odniesienie zasad kształtowania wynagrodzeń sędziów do obiektywnego wskaźnika i uniezależnienie tego procesu od ingerencji władz wykonawczej i ustawodawczej.
W tym miejscu – zdaniem SR warto dodać, że ingerencja ustawodawcy w wysokość wynagrodzenia prokuratorów winna uwzględniać także ograniczone możliwości dodatkowego zarobkowania przez prokuratorów. Zgodnie bowiem z art. 103 § 1-3 ustawy Prawo o prokuraturze prokurator nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia, z wyjątkiem zatrudnienia na stanowisku dydaktycznym, naukowo-dydaktycznym lub naukowym w łącznym wymiarze nieprzekraczającym pełnego wymiaru czasu pracy pracowników zatrudnionych na tych stanowiskach, jeżeli wykonywanie tego zatrudnienia nie przeszkadza w pełnieniu obowiązków prokuratora. Prokuratorowi nie wolno także podejmować innego zajęcia ani sposobu zarobkowania, które by przeszkadzało w pełnieniu obowiązków prokuratora, mogło osłabiać zaufanie do jego bezstronności lub przynieść ujmę godności urzędu prokuratora. Prokurator nie może:
1) być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółki prawa handlowego,
2) być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółdzielni,
3) być członkiem zarządu fundacji prowadzącej działalność gospodarczą,
4) posiadać w spółce prawa handlowego więcej niż 10% akcji lub udziały przedstawiające więcej niż 10% kapitału zakładowego,
5) prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem bądź pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego (a więc analogicznie: prokuratora) jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy – niejako „automatycznie” bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na tę grupę zawodową.
W omawianym orzeczeniu sformułowano następujące „warunki brzegowe” wynagrodzenia stanowiące pewną granicę zakresu ich kształtowania przez ustawodawcę, po przekroczeniu której działania legislacyjne należy uznać za sprzeczne zKonstytucją:
1. Wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość - zarówno wobec całej tej grupy zawodowej - ze strony władzy wykonawczej, jak i w odniesieniu do poszczególnych sędziów, co do których niedopuszczalne jest uzależnianie jego wysokości od indywidualnej oceny ich pracy.
2. Wysokość wynagrodzenia sędziego, w tym rozpoczynającego karierę w zawodzie sędziowskim sędziego sądu rejonowego, powinna znacząco przewyższać wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej.
3. Wynagrodzenia sędziów powinny w dłuższym okresie czasu wykazywać tendencję wzrostową nie mniejszą niż przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej.
4. W trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia sędziów powinny być bardziej - niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej - chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami.
5. Niedopuszczalne jest obniżenie w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia sędziów, z wyjątkiem sytuacji, o której stanowiart. 216 ust. 5 Konstytucji(przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia).
Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny powinnością dwóch pierwszych władz (ustawodawczej i wykonawczej) wynikającą zart. 178 ust. 2 Konstytucjijest stworzenie takiego mechanizmu wynagradzania sędziów, który uwolniłby ich od niepewności co do wysokości ich przyszłych dochodów i uniemożliwiałby jakiekolwiek manipulacje w stosunku do nich. Mechanizm ten powinien być stabilny i – bez zaistnienia szczególnie ważnych, konstytucyjnie legitymowanych przyczyn nie wolno zakłócać jego funkcjonowania. Dalej Trybunał stwierdził, iż Trybunał Konstytucyjny uznał zakwestionowaną regulację - polegającą na jednorocznym „zamrożeniu” wynagrodzeń sędziów – za zgodną zKonstytucją, stwierdza jednak, że uznanie konstytucyjności tego rozwiązania wynika z jego incydentalnego charakteru oraz z uwzględnienia trudnej sytuacji finansowej państwa, zagrażającej równowadze budżetowej, stanowiącej wartość konstytucyjną konkurencyjną wobec wartości określonych wart. 178 Konstytucji. Podkreśla przy tym, żeart. 178 ust. 2w związku zart. 1 Konstytucjiwyznacza w kwestii wynagrodzeń sędziowskich granice, których ustawodawca przekroczyć nie może, a gdyby je przekroczył, Trybunał Konstytucyjny nie mógłby tego zaakceptować. Ustawodawca, statuując wart. 178 ust. 2 Konstytucji– w bezpośrednim sąsiedztwie postanowień wyrażających zasadę niezawisłości sędziowskiej – obowiązek zapewnienia sędziom warunków pracy i wynagrodzenia odpowiadających godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków, uznał, że te odpowiednie warunki i wynagrodzenie są konieczne do prawidłowego wypełniania ich funkcji - wymierzania sprawiedliwości (orzekania). Ich celem nie jest ochrona indywidualnych interesów osób sprawujących urząd sędziego, lecz zapewnienie prawidłowego działania władzy sądowniczej, które jest koniecznym warunkiem urzeczywistniania rządów prawa. I chociaż zart. 178 ust. 2 Konstytucjinie można wyprowadzać praw podmiotowych sędziów do wynagrodzenia w określonej wysokości ani szczegółowych rozwiązań prawnych dotyczących ich wynagrodzeń, to – ze względu na istniejący charakter i specyficzne funkcje - można na jego podstawie wyznaczyć nieprzekraczalne granice dla władz ustawodawczej i wykonawczej, decydujących o sposobie wynagradzania sędziów. Te granice, czy też „warunki brzegowe” wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków określa od wielu lat w swym orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny, który w obecnym składzie w pełni akceptuje tę linię orzeczniczą.
Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny wyartykułował, że „zamrożenie” wynagrodzeń sędziowskich może być tolerowane tylko wyjątkowo, ze względu na inne wartości konstytucyjne, w szczególności ze względu na trudności budżetowe państwa, jeżeli występuje w kontekście szerszego programu oszczędnościowego. Nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczną praktyką. Tymczasem w ocenie Sądu działania ustawodawcy, w oparciuo które pozwana kształtowała wysokość wynagrodzenia powoda w latach 2021-2023, nie miały charakteru wyjątkowego, nie znajdowały uzasadnienia w trudnej sytuacji budżetowej,a w okresie tym nie projektowano i nie wdrażano jakiegokolwiek programu oszczędnościowego.
W ocenie Sądu I instancji, przepisy ustawy okołobudżetowej, w oparciu o które pozwana naliczyła i wypłaciła powódce wynagrodzenie w latach 2021-2023 w oczywisty sposób naruszają wymienione nieprzekraczalne „warunki brzegowe” sformułowane przez Trybunał Konstytucyjny.
Po pierwsze – zdaniem Sądu Rejonowego, przyjęta przez ustawodawcę podstawa wymiaru ma charakter w pełni uznaniowy, albowiem nie opiera się na powiązaniu jej z przeciętnym wynagrodzeniem. Zastosowany przez ustawodawcę mechanizm stwarza jedynie pozór takiego powiązania, przyjmując za punkt wyjścia kwotę odpowiadającą wartości przeciętnego wynagrodzenia, ale nie w III kwartale roku poprzedzającego (co przewiduje u.s.p.), ale w dowolnie wybranym przez ustawodawcę innym roku – 2021. Co więcej, kwota ta podlega zwiększeniu o 26 zł, przy czym próżno szukać uzasadnienia dla przyjęcia właśnie takiej wartości modyfikującej wynagrodzenie przeciętne. Równie dobrze ustawodawca mógłby zatem przyjąć za punkt wyjścia wynagrodzenie przeciętne z 2020 roku i zwiększyć je o dowolną wartość albo przyjąć wynagrodzenie przeciętne z 2021 roku i zmniejszyć je o określoną kwotę. W każdym z przypadków uzyskałby pożądaną przez siebie wartość, iluzorycznie odwołując się do pojęcia wynagrodzenia przeciętnego. Zabiegi te nie zmieniają jednak faktu, że podstawa wymiaru 4 839,24 zł, 5 050,48 zł oraz 711,83 zł w oparciu o którą pozwana ustaliła wynagrodzenie powoda odpowiednio w 2021, 2022 i 2023 roku, ma charakter w pełni arbitralny, oparty na uznaniowości władzy ustawodawczej.
Po drugie – zdaniem Sądu Rejonowego, brak było finansowego uzasadnienia dla zredukowania waloryzacji wynagrodzenia sędziów w 2021 i 2022 roku.
Punkt 5 „warunków brzegowych” sformułowanych przez Trybunał Konstytucyjny ustanawia jedyny wyjątek od zakazu obniżenia w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia sędziów. Obniżenie wysokości wynagrodzenia sędziów może nastąpić jedynie w przypadku przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia.
Zgodnie zart. 216 ust. 5 Konstytucjinie wolno zaciągać pożyczek lub udzielać gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego produktu krajowego brutto. Sposób obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto oraz państwowego długu publicznego określa ustawa.Z woli ustrojodawcy konstytucyjny limit zadłużenia, czyli maksymalna dopuszczalna relacja długu publicznego do(...), wynosi zatem 60%.
Zasady i tryb opracowania projektu budżetu państwa oraz wymagania, którym powinien odpowiadać projekt ustawy budżetowej, a także zasady i tryb wykonywania ustawy budżetowej zostały określone wustawie z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych(Dz.U.z 2023 r., poz. 1270, dalej:ustawa o finansach publicznych). Szczególne znaczenie ma jej art. 86 określający tzw. procedury ostrożnościowe, mające zastosowanie w razie osiągnięcia przez państwo określonego poziomu zadłużenia. W art. 86 omawianej ustawy został określony próg oszczędnościowy, którego celem jest niedopuszczenie do nadmiernego zadłużenia sektora finansów publicznych. Zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy, w przypadku, gdy wartość relacji kwoty państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto jest większa od 55%, a mniejsza od 60%, to:
a) na kolejny rok Rada Ministrów uchwala projekt ustawy budżetowej, w którym:
­ nie przewiduje się deficytu budżetu państwa lub przyjmuje się poziom różnicy dochodów i wydatków budżetu państwa, zapewniający, że relacja długu Skarbu Państwa do produktu krajowego brutto przewidywana na koniec roku budżetowego, którego dotyczy projekt ustawy, będzie niższa od relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. b, ogłoszonej zgodnie z art. 38,
­ nie przewiduje się wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej, w tym pracowników jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2,
­ waloryzacja rent i emerytur nie może przekroczyć poziomu odpowiadającego wzrostowi cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłoszonego przez Główny Urząd Statystyczny za poprzedni rok budżetowy,
­ wprowadza się zakaz udzielania pożyczek i kredytów z budżetu państwa z wyjątkiem rat kredytów i pożyczek udzielonych w latach poprzednich,
­ nie przewiduje się wzrostu wydatków w jednostkach, o których mowa w art. 139 ust. 2, na poziomie wyższym niż w administracji rządowej,
b) Rada Ministrów dokonuje przeglądu wydatków budżetu państwa finansowanych środkami pochodzącymi z kredytów zagranicznych oraz przeglądu programów wieloletnich,
c) Rada Ministrów przedstawia Sejmowi program sanacyjny mający na celu obniżenie relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a,
d) wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego określone w uchwale budżetowej na kolejny rok mogą być wyższe niż dochody tego budżetu powiększone o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych i wolne środki, jedynie o kwotę związaną z realizacją zadań ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3,
e) Rada Ministrów dokonuje przeglądu obowiązujących przepisów w celu przedstawienia propozycji rozwiązań prawnych mających wpływ na poziom dochodów budżetu państwa, w tym dotyczących stosowania stawek podatku od towarów i usług,
f) Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych otrzymuje dotację celową z budżetu państwa na realizację zadania, o którym mowa wart. 26a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych(Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240 i 852), w wysokości do 30% środków zaplanowanych na realizację tego zadania na dany rok,
g) organy administracji rządowej mogą zaciągać nowe zobowiązania na przygotowanie inwestycji, jeżeli mają zapewnione finansowanie z udziałem środków publicznych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, na maksymalnym dopuszczalnym poziomie, określonym w przepisach lub procedurach dotyczących danego rodzaju inwestycji, nie mniejszym niż 50% całości kosztów, z tym że ograniczenia te nie dotyczą:
­ odbudowy lub przebudowy dróg krajowych w celu usunięcia zagrożenia naruszenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym,
­ inwestycji, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz. U. poz. 835 i 993),
­ przygotowania, wdrożenia, budowy lub eksploatacji systemów elektronicznego poboru opłat, o których mowa wart. 13i ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(Dz. U. z 2023 r. poz. 645 i 760),
­ zobowiązania z tytułu odszkodowań za nieruchomości przejęte w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 162).
Podnieść należy, że Sąd Rejonowy orzekający w niniejszej sprawie nie posiada pełnego wglądu w szczegółowe parametry oceny stanu polskich finansów publicznych, a zatem zasadnym było skorzystanie z oficjalnych wskaźników, które pozwolą posiłkowo ocenić zagrożenie dla równowagi budżetowej jako istotnej wartości konstytucyjnej.
Obwieszczeniem Ministra Finansów, funduszy i polityki regionalnej z dnia 24 maja 2021 roku w sprawie ogłoszenia kwot, o których mowa w art. 38 i art. 38a ustawy o finansach publicznych (M.P. z 2021 roku poz. 492) ogłoszono, że na koniec roku budżetowego 2020 roku relacja do produktu krajowego brutto kwoty państwowego długu publicznego wyniosła 47,8%.
Z kolei zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów, funduszy i polityki regionalnej z dnia 25 maja 2022 roku w sprawie ogłoszenia kwot, o których mowa w art. 38 i art. 38a ustawy o finansach publicznych (M.P. z 2022 roku poz. 553) na koniec roku budżetowego 2021 roku relacja do produktu krajowego brutto kwoty państwowego długu publicznego wyniosła 43,8%.
Zdaniem Sądu I instancji, powyższe dane przemawiają za uznaniem, że stosunek(...)doP.nie przekroczył progu konstytucyjnego limitu zadłużenia ani nawet progu ostrożnościowego wynikającego z ustawy o finansach publicznych.
W tym miejscu, zdaniem Sądu Rejonowego, należy przypomnieć stan faktyczny, który legł u podstaw rozważań Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. K 1/12, w której Trybunał wskazał, że jednorazowe zamrożenie wynagrodzeń sędziów nie jest niezgodne zKonstytucją, jeśli byłoby spowodowane trudną sytuacją finansową państwa, zagrażającą równowadze budżetowej, stanowiącej wartość konstytucyjną konkurencyjną wobec wartości określonych wart. 178 Konstytucji. Wówczas w ustawie o finansach publicznych obowiązywały dwa progi ostrożnościowe, których przekroczenie wymuszało uruchomienie przez władze państwa stosownych procedur. Za pierwszy próg ustawodawca uznał stan, w którym wartość relacji kwoty długu publicznego do(...)przekracza 50% (dalej: I próg ostrożnościowy), za drugi zaś - stan, gdy wartość tej relacji przekracza 55% (dalej: II próg ostrożnościowy). Wtedy relacja długu publicznego do(...)liczona według „metodyki krajowej” wyniosła w 2011 roku 53,5% (obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie ogłoszenia kwot, o których mowa w art. 38 ustawy o finansach publicznych, M.P. poz. 355), a liczony według „metodyki unijnej” - 56,4%.
Ówczesna sytuacja była, zatem, w ocenie Sądu Rejonowego , odmienna od tej, która legła u podstaw zamrożeniu wynagrodzeń sędziów w 2021 czy 2022 roku, albowiem relacja do produktu krajowego brutto kwoty państwowego długu publicznego przekroczyła I próg ostrożnościowy i zbliżała się do II progu ostrożnościowego. W 2020 roku ta relacja wynosiła 47,8%, zaś w 2021 roku odpowiednio 43,8%, a zatem w żadnym wypadku nie zbliżała się do obecnie (od 2013 roku) jedynego progu ostrożnościowego wynoszącego 55%.
Sąd Rejonowy zauważył, iż uzasadnieniu ustawy okołobudżetowej na 2021 rok ustawodawca wskazał, że „w założeniach do budżetu państwa na rok 2021 przewidziano zamrożenie funduszu wynagrodzeń w jednostkach państwowej sfery budżetowej oraz pozostałych jednostkach sektora finansów publicznych. W związku z obecną sytuacją gospodarczą kraju spowodowaną epidemią(...)19 nastąpiła konieczność zamrożenia wynagrodzeń osób (w tym sędziów i prokuratorów), dla których podstawę obliczenia wynagrodzenia stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W roku 2021 podstawę ustalenia wynagrodzenia sędziów i prokuratorów określono na poziomie roku 2020, tj. na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2019 r. ogłoszonego w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2019 r. (M.P. z 2019 r. poz. 742). Nie zmienią się dotychczasowe zasady ustalania wynagrodzenia zasadniczego sędziów i prokuratorów w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przepisy niniejszej ustawy spowodują „zamrożenie” systemowej waloryzacji wynagrodzeń sędziów i prokuratorów tylko w roku 2021. Powyższa propozycja mieści się w ramach całości zmian związanych z „zamrożeniem” wielkości wynagrodzeń w sektorze finansów publicznych w celu zapewnienia równowagi budżetowej stanowiącej wartość konstytucyjną, od której zależy zdolność państwa do działania i wypełniania jego zadań.”
Wskazać należy, iż Sąd Rejonowy nie neguje wystąpienia negatywnych konsekwencji dla budżetu państwa w 2021 roku spowodowanych wybuchem pandemii(...)19. Ta niewątpliwie nowa sytuacja wywołana ogłoszonym stanem pandemii i jej konsekwencjami społecznymi, gospodarczymi, ekonomicznymi stanowiła poważne obciążenie finansowe dla państwa, które starało się nie dopuścić do załamania (na skutek przerwania łańcuchów dostaw, okresowych lockdownów, masowych absencji pracowników itd.) gospodarki, w efekcie upadłości firm, gwałtownego wzrostu bezrobocia i innych wysoce negatywnych skutków (w sferze gospodarczej, ekonomicznej i społecznej) dla funkcjonowania tegoż organizmu państwowego. Temu służyły wprowadzane kolejne mechanizmy ochronne np. tzw. "tarcze", przewidujące zarówno łagodzenie ciężarów publicznoprawnych nałożonych na przedsiębiorców jak i ich bezpośrednie wsparcie finansowe, czy świadczenia dla pracowników, zleceniobiorców, którzy z powodu wprowadzanych pandemicznych ograniczeń pozostawali bez pracy lub których źródła utrzymania ulegały z tego powodu znacznemu ograniczeniu. Tym niemniej sama wyjątkowość okresu pandemii, który w Polsce rozpoczął się w marcu 2020 roku, nie uzasadniała „zamrożenia” wynagrodzenia prokuratorów ustawą okołobudżetową na 2021 rok, gdyż na koniec tego trudnego pierwszego roku pandemii relacja do produktu krajowego brutto kwoty państwowego długu publicznego wynosiła 47,8% i w żadnym razie nie zbliżała się nawet do progu ostrożnościowego wynikającego z ustawy o finansach publicznych, nie mówiąc nawet o wynikającym zart. 216 ust. 5 Konstytucjiprogu 60%. Natomiast, jak wskazano wyżej, „zamrożenie” wynagrodzeń prokuratorów mogło nastąpić jedynie w przypadku przekroczenia limitu zadłużenia, co nie nastąpiło.
Dodatkowo, pomimo wskazanego w uzasadnieniu ustawy okołobudżetowej na 2021(...)systemowej waloryzacji wynagrodzeń sędziów i prokuratorów tylko w roku 2021, taka sytuacja została zapoczątkowana w 2021 roku i dotyczyła także kolejnych lat.
Sąd Rejonowy zauważył również, że z kolei w uzasadnieniu ustawy okołobudżetowej na 2022 rok ustawodawca wskazał, że „proponuje się, aby w roku 2022 podstawę ustalenia wynagrodzenia sędziów i prokuratorów określono na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2020 r. ogłoszonego w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 sierpnia 2020 r. (M.P. z 2020 r. poz. 711) zwiększonego o kwotę 26 zł, w następstwie czego podstawa ta wyniesie 5 050,48 zł. Nie zmienią się ogólne zasady ustalania wynagrodzenia zasadniczego sędziów i prokuratorów w oparciu o przeciętne wynagrodzenie ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przepisy niniejszej ustawy spowodują bowiem „zamrożenie” waloryzacji wynagrodzeń sędziów i prokuratorów liczonej na poziomie podstawy z roku 2021. Przyjęcie podstawy ustalenia wynagrodzenia na poziomie roku 2020 będzie równoznaczne ze wzrostem wynagrodzeń w roku 2022 w stosunku do roku 2021 o 4,37%.”
Wprawdzie powyższe rozwiązanie zakłada teoretyczny wzrost wynagrodzenia prokuratorów, w stosunku do poprzedniego roku, ale stanowi rozwiązanie całkowicie arbitralne (co zostało podkreślone we wcześniejszej części rozważań), które w żadnym zakresie nie zostało uzasadnione czy choćby umotywowane w kolejnym roku budżetowym.
Wskazać – zdaniem Sądu Rejonowego, również, należy, że, dokonane w ustawach okołobudżetowych, na lata 2021-2023, „zamrożenie” wynagrodzeń prokuratorów, nie wpisuje się w szeroko zakrojony program oszczędnościowy, mający na celu poprawę stanu finansów publicznych. Warto, w tym miejscu, przywołać zmiany, które zostały wprowadzone w 2021 roku, a które polegały na znaczącym wzroście wynagrodzeń osób zajmujących wysokie stanowiska w państwie. Na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 2021 roku, zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad wynagradzania osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1394), które, w samym środku pandemii, przywołanej w uzasadnieniu projektu ustawy okołobudżetowej na 2021 rok, jako argument na „zamrożenie” wynagrodzeń sędziowskich, z dniem 1 sierpnia 2021 roku znacznie podwyższyło wynagrodzenia: Marszałkowi i Wicemarszałkom Sejmu, Marszałkowi i Wicemarszałkom Senatu, Prezesowi i Wiceprezesom Rady Ministrów, Prezesowi i Wiceprezesom Najwyższej Izby Kontroli, Szefowi i Zastępcom Szefa Kancelarii Prezydenta, sekretarzom stanu, podsekretarzom stanu, wszystkim ministrom, wszystkim wojewodom i wicewojewodom, wszystkim kierownikom i zastępcom kierowników urzędów centralnych, Szefowi Służby Cywilnej, Rzecznikowi i Zastępcom Rzecznika Praw Obywatelskich, Szefowi i Zastępcom Szefa Kancelarii Sejmu, Szefowi i Zastępcom Szefa Kancelarii Senatu, Szefowi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Przewodniczącemu i wszystkim członkom Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej, Kierownikowi Krajowego Biura Wyborczego, Prezesowi i Zastępcom Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Rzecznikowi i Zastępcom Rzecznika Praw Dziecka, Rzecznikowi i Zastępcom Rzecznika Małych i Średnich(...), Rzecznikowi i Zastępcom Rzecznika(...), Prezesowi i Wiceprezesom Polskiej Akademii Nauk, wszystkim członkom Państwowej Komisji do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15, Głównemu Inspektorowi Pracy i jego zastępcom, zastępcom Prokuratora Generalnego, Prezesowi, Pierwszemu Zastępcy Prezesa oraz Wiceprezesom Narodowego Banku Polskiego. Zapisy rozporządzenia w sposób istotny zwiększyły mnożniki kwoty bazowej, stanowiącej podstawę ustalania uposażenia osób nim objętych. Dla przykładu tylko wynagrodzenie zasadnicze Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu wzrosło z kwoty 8 874,43 zł (4,96 x 1 789,42) do kwoty 15 532,17 zł (8,68 x 1 789,42), tj. o około 40%, wynagrodzenie zasadnicze Prezesa Rady Ministrów czy Prezesa Narodowego Banku Polskiego wzrosło z kwoty 11 094,40 zł (6,2 x 1 789,42) do kwoty 15 532,17 zł (8,68 x 1 789,42), tj. o około 30%, wynagrodzenie zasadnicze podsekretarzy stanu wzrosło z kwoty 7 873,45 zł (4,4 x 1 789,42) do kwoty 12 597,52 zł (7,04 x 1 789,42), tj. o około 40% - i w podobnym stosunku wynagrodzenia zasadnicze wszystkich posłów i senatorów, których wynagrodzenie jest pochodną wynagrodzenia podsekretarza stanu (art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora(t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1799 ze zm.).
Podobne rozwiązania przewidywała ustawa z 17 września 2021 roku o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834), która zmieniła m.in.ustawę z dnia 31 lipca 1981 roku o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe(Dz. U. z 2020 r. poz. 1637) zwiększając ze skutkiem na dzień 1 listopada 2021 roku wartość uposażenia Prezydenta RP poprzez wzrost wynagrodzenia zasadniczego z siedmiokrotności do 9,8-krotności kwoty bazowej oraz wzrost dodatku funkcyjnego z trzykrotności do 4,2-krotności kwoty bazowej, tj. łącznie o około 30%. Przywołana ustawa z 17 września 2021 roku zmieniła również ustawę z 21 listopada 2021 roku o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1282 ze zm.). Ustawa nowelizująca i nowe rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów z 25 października 2021 roku w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. poz. 1960) weszły w życie 1 listopada 2021 roku. Ze wskazaną datą weszły w życie istotne zmiany dotyczące wynagrodzeń osób wchodzących w skład organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz diet radnych, które w sposób istotny zwiększyły wartość ich uposażeń. Minimalne wynagrodzenie ww. osób nie może być niższe niż 80% maksymalnego wynagrodzenia określonego dla poszczególnych stanowisk w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 1 tejże ustawy. Ustalono przy tym, że maksymalne wynagrodzenie na danym stanowisku stanowi suma maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego oraz maksymalnego poziomu dodatku funkcyjnego, a w przypadku wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), starostów oraz marszałków województwa także kwoty dodatku. Ustawa nowelizująca z 17 września 2021 roku dokonała także zmian we wszystkich trzech ustrojowych ustawach samorządowych w zakresie maksymalnego poziomu diet przysługujących radnym. Po nowelizacji wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie 2,4-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisówustawy z dnia 23 grudnia 1999 roku o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz.U. z 2020 r. poz. 1658). Tym samym maksymalna dieta radnego może wynieść 4 294,61 zł zamiast dotychczasowych 2 684,13 zł (1,5-krotności kwoty bazowej). Także w tym przypadku znowelizowane przepisy mają zastosowanie do ustalania wysokości diet od dnia 1 sierpnia 2021 roku.
Powyższe przykłady mają na celu – zdaniem SR zilustrowanie niekonsekwencji ustawodawcy i braku korelacji między rozwiązaniem wprowadzonym ustawą okołobudżetową zarówno na rok 2021, 2022, jak i 2023 a uzasadnieniem takich rozwiązań.
Po trzecie – zdaniem Sądu Rejonowego, brak było pozafinansowego uzasadnienia dla odstąpienia od ustrojowego mechanizmu waloryzacji wynagrodzeń sędziów. Rok 2022, którego dotyczy pozew, był trzecim rokiem od momentu wybuchu pandemii(...)19. Zagrożenie z nią związane było już w fazie wygaszania (zakończono zasadniczy etap programu szczepień, nie raportowano codziennych statystyk dotyczących zakażonych) i z pewnością nie stanowiło podstawy do wdrażania programów oszczędnościowych, których – poza wynagrodzeniami sędziów – próżno doszukiwać się wśród ustaw uchwalanych w II połowie 2021 roku. W okresie procesowania omawianych przepisów nieznane były też czynniki wynikające z wybuchu wojny na Ukrainie, co miało miejsce 24 lutego 2022 roku. Lektura uzasadnienia projektu ustawy okołobudżetowej na 2022 rok w zakresie dotyczącym określenia wynagrodzenia sędziów nie pozwala na zdekodowanie jakichkolwiek motywów, jakimi kierował się ustawodawca, zamrażając wynagrodzenia sędziów na kolejny rok. Dowodzi to pełnej uznaniowości tego rodzaju działań.
Po czwarte – zdaniem Sądu Rejonowego, wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt K 1/23 orzekł, że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, ze zm.) są niezgodne zart. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a nadto art. 7 tejże ustawy jest niezgodny zart. 195 ust. 2 Konstytucji. Wyrok ten został ogłoszony w dniu 15 listopada w Dzienniku Ustaw pod pozycją 2479. Zgodnie zart. 190 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.(Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) wyrok ten wszedł w życie, stając się powszechnie obowiązujący i ostateczny. Tym samym wyeliminowane z obrotu prawnego zostały normy prawne, które bezpośrednio wpływały na wysokość wynagrodzenia prokuratora, które – jak szczegółowo wyjaśniono wcześniej – jest równe wynagrodzeniu sędziów w takich samych jednostkach organizacyjnych sądów powszechnych (art. 124 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze). Powyższe przemawia za uznaniem, że jedyną podstawą prawną ustalenia wynagrodzenia za pracę powoda w okresie spornym winna być zatem norma z art. 123 ustawy Prawo o prokuraturze.
Reasumując, w ocenie SR przypadku analizowanej wyżej, arbitralnej i całkowicie uznaniowej ingerencji w zasady wynagradzania prokuratorów doszło do przekroczenia części ze wskazanych we wcześniejszej części rozważań warunków brzegowych, które spełniane muszą być łącznie, aby można było usprawiedliwić incydentalne „zamrożenie” wynagrodzeń prokuratorów. W konsekwencji, wobec naruszenia przez wprowadzoną regulacjęart. 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, należało odmówić zastosowania art. 14 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2021 rok, art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2022 rok oraz art. 10 ustawy okołobudżetowej na 2023 rok stosując w to miejsce art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze.
W ocenie Sądu Rejonowego, obecnie w doktrynie i orzecznictwie, nie ma żadnych wątpliwości, że sąd powszechny może odmówić zastosowania określonego przepisu, jeśli uzna go za niezgodny zKonstytucją. W uchwale Sądu Najwyższego - Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 listopada 2022 roku, sygn. akt III PZP 2/21 wskazano, że „orzekanie o zgodności ustaw zKonstytucją(art. 188 ust. 1 Konstytucji RP) nie jest tożsame z oceną konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w konkretnej sprawie przez sąd orzekający. Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny zKonstytucjąnie narusza zatem kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, OSNAPiUS 2002 Nr 2, poz. 34 z glosą częściowo krytyczną B. Nity, Przegląd Sądowy Nr 5, poz. 153). W uchwale III ZP 12/01, Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiotem orzekania sądu jest indywidualny stosunek społeczny, a Trybunał Konstytucyjny orzeka o prawie. Wykonując władzę sądowniczą (art. 10 ust. 2 Konstytucji) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości (art. 175 ust. 1 Konstytucji), zaś Trybunał, orzekając o zgodności ustaw zKonstytucją, wykonuje bardziej władzę ustawodawczą - ustawodawcy negatywnego - niż sądowniczą (mimo żeart. 10 ust. 2 Konstytucjizalicza go do władzy sądowniczej).
Zdaniem Sądu I instancji praktyka odmawiania stosowania przez sądy przepisów ustaw, które oceniane są przez sądy jako niekonstytucyjne, wynika z przywoływanej zasady nadrzędnościKonstytucji RPwyrażonej w jejart. 8 ust. 1i nakazu bezpośredniego jej stosowania, wyrażonego w jejart. 8 ust. 2. W wyroku z dnia 7 kwietnia 1998 roku, I PKN 90/98 Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy powszechne są uprawnione do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych zKonstytucją. Uznanie, że sądy powszechne nie są uprawnione do badania zgodności ustaw zKonstytucją, a w konsekwencji do zajmowania stanowiska w kwestii ich zgodności jak też niezgodności zKonstytucją, jest wyraźnie sprzeczne zart. 8 ust. 1 Konstytucji RP, który zobowiązuje do bezpośredniego stosowania jej przepisów, przy czym pod pojęciem „stosowanie” należy rozumieć w pierwszym rzędzie sądowe stosowanie prawa (zob. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2001 r., III RN 189/00, OSNP 2002 Nr 6, poz. 130, w którym opowiedziano się za możliwością dokonania przez sąd oceny zgodności przepisu zKonstytucjąoraz stwierdzono, że sąd dokonując oceny konstytucyjności przepisu ustawy nie wkracza w kompetencje Trybunału Konstytucyjnego).”
W konsekwencji Sąd Rejonowy dokonał oceny konstytucyjności art. 14 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2021 rok, art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2022 rok oraz art. 10 ustawy okołobudżetowej na 2023 rok w ramach ustalania, który przepis obowiązującego prawa będzie zastosowany do rozstrzygnięcia stanu faktycznego w indywidualnej sprawie powoda. Sąd uznał powyższy przepis za niekonstytucyjny przyjmując, że wynagrodzenie powoda powinno zostać wypłacone w oparciu o art. 123 § 1 ustawy Prawo o Prokuraturze.
Odmowa zastosowania przepisu ustawy, uznanego przez sąd, za sprzeczny zKonstytucją, nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i nie ma bezpośredniego związku z tymi kompetencjami. Nie można przy tym tracić z pola widzenia faktu, że omawiane regulacje prawne zawarte w ustawach okołobudżetowych miały ściśle określony zakres temporalny i obecnie już nie obowiązują. Zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 z późn. zm.; dalej: ustawy o TK) Trybunał wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał. Jak wskazał sam Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 lipca 2016 r. w sprawie K 18/15 ((...)Seria (...)2016, poz. 67) „ustawa budżetowa, zawierająca plan finansowy państwa, uchwalana jest na rok budżetowy, którym jest rok kalendarzowy. (...) Po zakończeniu roku budżetowego wygasają bowiem, co do zasady, tytuły dokonywania określonych w niej wydatków. (...)U.mocy obowiązującej całego aktu normatywnego przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, następująca na skutek uchylenia tego aktu albo upływu czasu, na który został ustanowiony, powoduje umorzenie postępowania na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK”.
W takiej sytuacji, zgodnie z dominującym poglądem judykatury, sąd rozpoznający sprawę, pozbawiony możliwości skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w trybieart. 193 Konstytucji RPo zbadanie zgodności zKonstytucją RPprzepisu ustawy stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie ze względu na przyczyny wskazane w art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy o TK, może pominąć przepis ustawy, jeśli uzna go za niezgodny zKonstytucją RP(zob. uchwała Sądu Najwyższego z 17 listopada 2022 r., III PZP 2/21, OSNP 2023, nr 3, poz. 25).
Dodatkowo podnieść należy, iż zasada pierwszeństwa prawodawstwa unijnego nakłada na sądy obowiązek dokonywania oceny zgodności prawa krajowego z prawem unijnym i w razie stwierdzenia jego sprzeczności, odmowy zastosowania przepisu prawa państwa członkowskiego. Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako(...)) w swoim orzecznictwie konsekwentnie podkreśla, że w przypadku przepisów krajowych państw członkowskich, prawo traktatowe oraz wydawane na jego podstawie akty pochodnego prawa unijnego wywołują skutek polegający na tym, że normy unijne (od momentu wejścia w życie) automatycznie wykluczają stosowanie jakichkolwiek niezgodnych z nimi nom prawa krajowego.
W ocenie Sądu Rejonowego, przepisy art. 14 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2021 rok oraz art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2022 rok nie powinny zatem znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie z powodu ich niezgodności z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej z dnia 7 lutego 1992 r. (dalej jako(...)) oraz z art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej jako(...)).
Przepis art. 19 ust. 1 akapit drugi(...)kreuje obowiązek ustanowienia przez państwa członkowskie „środków” niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej. Dla urzeczywistnienia tej ochrony, kluczowe jest zapewnienie obywatelowi dostępu do niezawisłego sądu w rozumieniu art. 47 akapit drugi KPP.
Zdaniem(...)pojęcie niezawisłości oznacza między innymi, że sąd wypełnia swe zadania w pełni autonomicznie, nie podlegając żadnej hierarchii służbowej ani nie będąc podporządkowanym komukolwiek i nie otrzymując nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek źródła, oraz że jest on w ten sposób chroniony przed ingerencją i naciskami zewnętrznymi mogącymi zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać na ich rozstrzygnięcia (zob. podobnie wyroki: z dnia 19 września 2006 r.,W., C 506/04, EU:C:2006:587, pkt 51; a także z dnia 16 lutego 2017 r.,M. P., C 503/15, EU:C:2017:126, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).(...)wskazuje przy tym, że nieodłączną gwarancję niezawisłości sędziowskiej stanowi (obok nieusuwalności sędziów) poziom wynagrodzenia odpowiadający wadze wykonywanych przez nich zadań (zob. wyroki: z dnia 19. września 2006 r., C-506/04, pkt 51; z dnia 27 lutego 2018 r., C-64/16, pkt 45; z dnia 24 czerwca 2019 r., C-619/18,(...):EU:C:2019:531, pkt 75; opinia(...)z dnia 30 kwietnia 2019 r., 1/17, pkt 202).
Warto w kontekście przedmiotowej sprawy przytoczyć wyrok(...)z dnia 27 lutego 2018 roku, w którym stwierdzono, że art. 19 ust. 1 akapit drugi(...)należy interpretować w ten sposób, ze zasada niezawisłości sędziowskiej nie stoi na przeszkodzie stanowieniu wobec członkówT.deC.(Trybunału Obrachunkowego) ogólnych przepisów o obniżeniu wynagrodzeń, takich jak przepisy, których dotyczy sprawa w postępowaniu ogólnym, związanych z wymogami zlikwidowania nadmiernego deficytu budżetowego oraz z programem pomocy finansowej Unii, ale w tym przypadku (w przeciwieństwie do będącego przedmiotem analizy w niniejszej sprawie) regulacje obniżające wynagrodzenia objęły nie tylko członków trybunału obrachunkowego, ale szerzej - różne osoby zajmujące funkcje publiczne i osoby wykonujące zadania w sektorze publicznym, w tym przedstawicieli władzy wykonawczej i sądowniczej (teza 48).
Jak wskazał Trybunał, nie można zatem rzeczowych przepisów postrzegać w ten sposób, że zostały ustanowione konkretnie wobec członkówT.deC.- przeciwnie, mają one charakter przepisów ogólnych mających spowodować, ze wszyscy członkowie krajowej służby publicznej będą mieć udział w oszczędnościach podyktowanych wymogami zmniejszenia nadmiernego deficytu budżetu państwa portugalskiego, jednakże w realiach państwa polskiego mamy do czynienia z sytuacją zgoła odmienną. Obniżenie podstawy ustalania wynagrodzenia sędziów (de facto pozbawienie tej szczególnej ekspektatywy przysługującej wg ustawy sędziom), dokonane w kontekście roszczenia powoda, miało charakter wybiórczy, dotycząc wyłącznie jednej grupy zawodowej (sędziów, prokuratorów i pracowników, których wysokość wynagrodzenia jest relacjonowana do wynagrodzeń wspomnianych przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości). Przyjmując różne kryteria podziału ponownie należy wskazać, iż ograniczenia takie nie dotknęły innych grup zawodowych, grup społecznych czy przedstawicieli władzy wykonawczej i ustawodawczej.
W ocenie Sądu I instancji, zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich mocą przepisów art. 8 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2022 rok /jak i tej na rok 2021 i 2023/ nie spełnia standardów wynikających z ww. wyroku(...), ergo uchybia zasadzie niezawisłości sędziowskiej, o której mowa w art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 akapit drugi(...). Skoro zaś wysokość wynagrodzeń prokuratorów ustalana jest w bezpośrednim odesłaniu do wynagrodzeń sędziów, powyższe rozważania znajdują pełne zastosowanie na gruncie rozpoznawanej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, zasadnym było zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki różnicy pomiędzy wynagrodzeniem za pracę i pozostałymi składnikami uposażenia wypłaconymi przez pracodawcę a wynagrodzeniem i w/w składnikami, które były należne przy uwzględnieniu podstawy wymiaru na poziomie 5 024,48 zł w 2021 roku oraz na poziomie 5 504,52 zł – w 2022 roku i 6 156,25 zł w 2023r. Wadliwy mechanizm waloryzacji rzutował w takim samym stopniu na każdy ze składników wynagrodzenia, do których powódka nabyła prawo w latach 2022-2023.
Pozwana nie kwestionowała wysokości dochodzonych roszczeń, za wyjątkiem należności z tytułu skapitalizowanych odsetek ustawowych od wyrównania wynagrodzenia za rok 2023 wypłaconego w dniu 29 grudnia 2023. Powódka zaakceptowała wyliczenia przeciwnika i ograniczyła powództwo do kwoty wskazanej w sprzeciwie od nakazu zapłaty. W zw. z powyższym, odpadła potrzeba wyrokowania w zakresie kwoty przewyższającej wskazaną w ostatnim piśmie powódki i objętej wyrokiem. Powyższe, znalazło wyraz w pkt. II wyroku, w którym umorzono postępowanie w sprawie w zakresie cofniętego powództwa /art. 355 kpc/.
W pozostałym zakresie, powództwo uwzględniono zasądzając wyrównanie w kwotach nie kwestionowanych przez pozwanego pracodawcę. Poza sporem pozostawało, że powódka nabyła prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego za lata 2021-2022r oraz do nagrody jubileuszowej za 20 lat pracy, które wypłacono w zaniżonych stawkach. Pozwana wyliczała wskazane składniki bez uwzględnienia prawidłowych podstaw wymiaru wynagrodzenia. Powódka zasadnie domagała się więc wyrównania wypłat w ww. zakresie, tj. kwot naliczonych od prawidłowych podstaw wymiaru przyjętych w niniejszym postępowaniu.
Daty wymagalności dochodzonych roszczeń nie były – zdaniem SR przedmiotem sporu. O odsetkach ustawowych za opóźnienie wypłaty wyrównań wskazanych powyżej składników wynagrodzenia objętych postępowaniem orzeczono na podstawieart. 481 § 1 k.c.w zw. zart. 300 k.p.– zgodnie z żądaniem powódki, tj. od dnia następnego po dniu wymagalności danego roszczenia.
Pod koniec 2023 roku pracodawca wypłacił na rzecz powódki także wyrównanie wynagrodzenia za poszczególne miesiące 2023 roku. Wypłata obejmowała kwoty wskazane w pozwie z uwzględnieniem wyliczeń pozwanej, niekwestionowanych przez powódkę. Strona powodowa przyznała, że roszczenie w zakresie należności głównych dochodzonych za 2023 rok zostało zaspokojone w całości. Podtrzymała jednakże żądanie w zakresie zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie wypłaty wyrównań, kapitalizując stosowne kwoty odsetek za okresy od dnia wymagalności do dnia wypłaty oraz domagając się przyznania od tak wyliczonej sumy odsetek dalszych ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty.
Na uwzględnienie – zdaniem Sądu I instancji zasługiwało żądanie zasądzenia odsetek od poszczególnych dochodzonych przez powódkę kwot, w tym skapitalizowanych odsetek za opóźnienie zapłaty wyrównania wynagrodzenia za pracę za 2023 rok. O odsetkach Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 k.c.iart. 482 kcw zw. zart. 300 k.p.od dnia następnego po dniu wymagalności danego roszczenia do dnia jego zapłaty przez pozwaną.
W punkcie I podpunkt 29 wyroku Sąd Rejonowy rozstrzygnął o kosztach procesu, stosując zasadę słuszności wyrażoną w treściart. 102 k.p.c.Przepis ten pozwala sądowi zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, jeżeli przemawiają za takim rozstrzygnięciem szczególne okoliczności. Nie konkretyzuje on pojęcia „wypadki szczególnie uzasadnione”, pozostawiając ją dyskrecjonalnemu uznaniu sądu. Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego ocena sądu w tym zakresie jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym, opartym na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy (por. postanowienie z dnia 2 czerwca 2010 r., I PZ 2/10, OSNP 2011, nr 23–24, poz. 297; postanowienie z dnia 26 stycznia 2012 r., III CZ 10/12, OSNC 2012, nr 7–8, poz. 98 z glosą M. Rzewuskiego, Glosa 2013, nr 1, s. 77 i postanowienie z dnia 15 lutego 2012 r., I CZ 165/11, LEX nr 1170214).
W ten sposób SR częściowo uwzględnił żądanie strony pozwanej o nieobciążanie jej kosztami postępowania /w sprawie, jedynie zastępstwa procesowego/, mając na uwadze, że obie strony nie miały wpływu na przyjmowane mechanizmy wyliczania spornych roszczeń.
Wśród okoliczności uwzględnianych przy ocenie przesłanek zastosowania omawianego przepisu w orzecznictwie i doktrynie wymienia się zarówno te związane z samym przebiegiem postępowania, charakterem dochodzonego roszczenia, jak również dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego wyjątku, powinien być przy tym oceniony z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 10 listopada 2015 r., III AUa 212/15, LEX nr 1968159; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2011 r., IV CZ 111/11, LEX nr 1119554).
Za rozstrzygnięciem w przedmiocie kosztów zasądzonych na rzecz powódki od strony przegrywającej proces w oparciu o normę zart. 102 k.p.c.przemawiają – zdaniem Sądu Rejonowego , okoliczności dwojakiego rodzaju – charakter dochodzonych roszczeń i przebieg postępowania.
Po pierwsze, zdaniem Sądu I instancji, poddany pod osąd spór nie dotyczy wyłącznie indywidualnego roszczenia, ale ma znacznie szerszy kontekst. Sąd Rejonowy zauważył, że w bieżącym roku wpłynęło wiele pozwów sędziów i prokuratorów opartych o zbliżoną podstawę prawną i identyczne podstawy faktyczne. Sprawy te dotyczą wykładni przepisów obowiązującego prawa, dokonywanej przy wykorzystaniu mechanizmu rozproszonej kontroli konstytucyjności norm prawnych. Bez wątpienia mają one charakter precedensowy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w tego rodzaju przypadkach, zwłaszcza gdy dotyczą zawiłych regulacji płacowych, wymagających dokonywania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych, znajduje uzasadnienie zastosowanieart. 102 k.p.c.(por. rozstrzygnięcie o kosztach w wyroku z dnia 29 sierpnia 1973 r., sygn. I PR 188/73 oraz postanowienie z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. I PZ 5/10). Zarówno bowiem w interesie grupy pracowników, których wspólnie dotyczy określona regulacja prawna, jak i w interesie pracodawcy, który ją na co dzień stosuje, leży definitywne ustalenie jej wykładni wiążącej dla każdej ze stron stosunków pracy. Po drugie, Sąd nie stracił z pola widzenia faktu, że aktywność procesowa pełnomocnika strony powodowej ograniczyła się do sporządzenia pism procesowych /na rozprawie nie stawiła się żadna ze stron/.
W ocenie Sądu Rejonowego, w judykaturze przyjmuje się, że za szczególnie uzasadniony wypadek, w którym strona przegrywająca sprawę w instancji, może być obciążona kosztami tylko częściowo (art. 102 k.p.c.), można uznać sytuację, gdy wysokość wykazanych kosztów zastępstwa procesowego mieści się w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa, ale nie odpowiada stopniowi zawiłości sprawy, a zwłaszcza nakładowi pracy pełnomocnika (tak m.in.: wyrok SN z 21.05.1999 r., I PKN 59/99, OSNP 2000, nr 15, poz. 580; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 1.03.2023 r., I ACa 488/22, LEX nr 3560274.). Zdaniem Sądu opisana znikoma aktywność procesowa pełnomocnika powódki nie była koherentna z wysokością stawki wynagrodzenia adwokata (2700 zł) wynikającej z § 2 pkt 5 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964). Rozpoznawana sprawa nie była typową sprawą z zakresu prawa pracy, dla której prawodawca przewidział taką stawkę wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Owa atypowość przejawiała się zwłaszcza w odmiennym poziomie potrzebnego nakładu pracy adwokata i nie była to różnica pomijalna, ale wyraźna.
Po trzecie, zdaniem Sądu I instancji, opisany wyżej niewielki nakład pracy pełnomocnika podyktowany był zarówno charakterem sprawy, skupiającej się na zagadnieniach prawnych, a nie faktycznych, ale także postawą strony pozwanej, która nie eskalowała sporu, a ograniczyła się do zajęcia stanowiska merytorycznego, weryfikując przy tym żądanie co do wysokości. Z wynikiem owej weryfikacji zgodziła się powódka. Świadczy to o działaniu strony pozwanej na rzecz rzetelnego rozstrzygnięcia sporu, a nie o pozamerytorycznym kontestowaniu zasadności powództwa.
Zdaniem Sądu Rejonowego, postawy strony pozwanej, wnoszącej o oddalenie powództwa, nie można oceniać jako nieracjonalnej. Pozwany pracodawca podlega regułom dyscypliny finansów publicznych i nie może dziwić fakt, że sam nie podjął autonomicznej decyzji o niestosowaniu określonych – powszechnie obowiązujących w spornym okresie – przepisów prawa.
Reasumując, zdaniem Sądu I instancji, w realiach rozpoznawanej sprawy, niesprawiedliwe byłoby obciążenie pozwanej przegrywającej proces kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 2.700 zł. Zarówno charakter dochodzonych roszczeń, nakład pracy pełnomocnika powódki, jak i okoliczności związane z postawą strony pozwanej w toku procesu, przemawiały za nieobciążaniem jej kosztami procesu w pełnej wysokości. Jednocześnie Sąd Rejonowy czynił starania dla uwzględnienia interesu strony wygrywającej, która zdecydowała się na wsparcie profesjonalnego pełnomocnika dla obrony swych praw i z tego tytułu musiała ponieść określone wydatki. Wobec tego jako zgodne z zasadami słuszności przyjęto obciążenie strony pozwanej połową kosztów zastępstwa procesowego, tj. kwotą 1 350 zł. Stosownie do dyspozycjiart. 98 § 11k.p.c.od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Na podstawieart. 4772§ 1 k.p.c.Sąd I instancji nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę.
PowódkaE. S., złożyła zażaleniena postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydziału Pracy i(...)z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn.. akt X P 54/24, zawarte w pkt I.29 sentencji wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 kwietnia 2024 r., doręczone pełnomocnikowi powódki wraz z uzasadnieniem w dniu 27 maja 2024 r., zaskarżając wyżej wymienione postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie 102k.p.c.poprzez jego zastosowanie orazart. 98 § 1 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie; pomimo że charakter dochodzonych roszczeń, nakład pracy pełnomocnika powoda, jak i okoliczności związane z postawą strony pozwanej, w toku procesu, przemawiały za obciążeniem pozwanego kosztami postępowania w pełnej wysokości. W konsekwencji wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda łącznie kwoty 2700 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w I instancji, tj. 1350 zł ponad zasądzoną kwotę, a także o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu w postępowaniu zażaleniowym.
Pozwanawniosła apelację od powyższego orzeczenia, zaskarżając je w zakresie pkt. I, III wyroku.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

1
przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:

a
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonane dowolnej, w tym sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania, oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, że powód zasadnie żądał zasądzenia wyrównania wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz dodatkowego wynagrodzenia za rok 2021 i 2022 oraz nagrody jubileuszowej (żądanie wynagrodzenia było należne), podczas gdy wynagrodzenie powódki zostało ustalone prawidłowo, na podstawie przepisów ustaw okołobudżetowych, które są ustawami epizodycznymi w stosunku do ustawy – Prawo o prokuraturze,

b
przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 123 § 1 ustawy – Prawoo prokuraturze poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie na podstawie tego przepisu wynagrodzenia Powoda, podczas gdy w sytuacji obowiązywania ustaw okołobudżetowych, tymczasowo regulujących wysokość wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów, wynagrodzenie powinno być ustalane na podstawie przepisów ustaw okołobudżetowych (ustawa z dnia 29 grudnia 2020 r.o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 i ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022).

c
art. 481 § 1 Kodeksu cywilnegopoprzez jego zastosowanie orz zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot i za okresy wskazane w pkt 1 ppkt. 1 do 28 wyroku z dnia 18 kwietnia 2024 roku.

W odpowiedzi na apelację, powódka, wniosła o oddalenie apelacji w całości orazo zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm prawem przepisanych; wnosząc o ich zasądzenie na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., a nie na podstawieart. 102 k.p.c.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Ani apelacja, ani zażalenie nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, jak również ocenę prawną dokonaną przez ten Sąd, uznając, że zarzuty apelacji stanowią jedynie nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustalenia Sądu I instancji i jako takie nie zasługują na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Okręgowego, sąd I instancji, w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w stopniu dostatecznym ustalił stan faktyczny i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie przedstawiając logiczną argumentację prawną. Ustalenia sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne. Sprawia to, że nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1997 r., sygn. akt II UKN 61/97 - OSNAP 1998 r. nr 3, poz. 104; wyrok Sądu Najwyższego z 8 października 1998 r., sygn. akt II CKN 923/97 - OSNC 1999 r., z. 3, poz. 60; wyrok Sądu Najwyższego z 12 stycznia 1999 r., sygn. akt I PKN 21/98 - OSNAP 2000, nr 4, poz. 143).
Sąd II instancji nie dopatrzył się naruszenia, przez Sąd I instancji, przepisów, skutkujących koniecznością - zgodnie z żądaniem apelacji – uchyleniem tegoż orzeczenia, ewentualnie zmiany zaskarżonego wyroku i oddaleniem powództwa.
Przechodząc do zarzutów, podniesionych w apelacji, w pierwszej kolejności Sąd Okręgowy rozważył zarzuty prawa procesowego, ponieważ ocena zasadności naruszenia prawa materialnego może być dokonana dopiero po stwierdzeniu, że ustalenia stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia zostały dokonane zgodnie z przepisami prawa procesowego. Nie jest bowiem możliwe prawidłowe zastosowanie prawa materialnego bez zgodnego z prawem procesowym ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia(por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 7 maja 2002 r., I CKN 105/00, LEX: 55169, I PK 164/05, M.P.Pr. 2006, nr 10, poz. 541, z 26 lipca 2007 r., V CSK 240/07, LEX: 515708).
Zarzut apelacyjny dotyczący naruszenia przepisuart. 233 k.p.c.jest całkowicie niezrozumiały, bowiem stan faktyczny sprawy nie jest sporny i nie wymagał postępowania dowodowego. Trudno zatem wysnuć, jakie to dowody – zdaniem skarżącego – zostały wadliwie ocenione.
Twierdzenie, że Sądmeritinaruszył przepisart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego i przyjęcie w sposób dowolny,z przekroczeniem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy – Prawo o prokuraturze, a nie przepisy ustawy okołobudżetowej, stanowide factozarzut naruszenia prawa materialnego.
Sąd Okręgowy, zanim jednak odniesie się do zarzutu obrazy konkretnych przepisów prawa materialnego pragnie wskazać, iż nie jest zasadny wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wbrew stanowisku skarżącego, w toku postępowania przed Sądem I instancji nie doszło do nierozpoznania istoty sprawy.
Z treściart. 386 § 2 i 4 k.p.c.wynika, że poza przypadkiem nieważności postępowania wyrok ulega uchyleniu tylko w wypadku nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji zachodzi zaś wtedy, gdy sąd ten, w wyniku stwierdzenia istnienia przesłanki unicestwiającej roszczenie pozwu lub żądanie zgłoszone w zarzucie przez pozwanego, nie rozpoznał merytorycznie sprawy, a więc nie zbadał podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia lub zarzutupozwanego (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2013 r., I CZ 87/13, LEX: 1415183; postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2013 r., IV CZ 98/13, LEX: 1411309).
Oceny, czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, dokonuje się na podstawie analizy żądań pozwu i przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie zaś na podstawie ewentualnych wad postępowania prowadzącego do wydania zaskarżonego apelacją orzeczenia.
W niniejszej sprawie spór sprowadza się do tego, na podstawie jakich przepisów prawa powszechnie obowiązującego powinno zostać ustalone wynagrodzenie powoda (zasadniczego, dodatkowego wynagrodzenia rocznego) jako prokuratora, mianowicie, powód powołuje się na przepisy ustawy - Prawo o prokuraturze, z kolei, strona pozwana powołuje się na przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 dalej „ustawa okołobudżetowa na 2021 r.”, ustawy z dnia 17 grudnia 2021 o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 dalej „ustawa okołobudżetowa na 2022 r.”.
Zgodnie z art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 136) podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawieart. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2022 r. poz. 504, 1504 i 2461).Jeżeli przeciętne wynagrodzenie o którym mowa § 1, jest niższe od przeciętnego wy-nagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego – przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w dotychczasowej wysokości.
Przy tym co bezsporne uposażenie powoda zostało określone kolejno na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, zgodnie z którym „w roku 2021 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2019 r., poz. 740 oraz z 2020 r., poz. 190 i 875), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 roku ogłoszonew komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego”. Z komunikatu Prezesa GUS z dnia 9 sierpnia 2019 roku w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2019 roku wynika, że wyniosło ono 4 839,24 zł. Następnie na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia17 grudnia 2021 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. poz. 2445 z późn. zm.,), zgodnie z którym „w roku 2022 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 ustawy z dnia28 stycznia 2016 roku – Prawo o Prokuraturze (Dz.U z 2021 r. poz. 66, 1236 i 2052) stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 roku ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego”. Podstawa ta, stosownie do dyspozycji ust. 2 wskazanego przepisu, uległa zwiększeniu o kwotę 26 zł, wynosząc 5 050,48 zł (5 024,48 zł przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2020 roku + 26 zł).
Przy czym zasadność zastosowania tych przepisów apelujący uzasadnia podnosząc, iż normy regulacji ustawowej o charakterze ogólnym, bez terminu obowiązywania czyli normy ustawy - Prawo o Prokuraturze, nie mają zastosowania w okresie obowiązywania ustaw okołobudżetowych, których normy regulują tę samą materię i są normami późniejszymi wobec norm wynikających z ustawy Prawo o Prokuraturze. Wobec tego zdaniem skarżącego SądI instancji nie powinien odmówić zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych.
W tym miejscu podnieść należy, iż Sąd Okręgowy (podobnie z resztą jak Sąd I instancji) nie kwestionuje ogólnie obowiązujących reguł kolizyjnych, zgodnie z którymilex posteriori derogat legi prioriorazlex specialis derogat legi generali. W konsekwencji tego uznaje, iżw istocie skoro ustawa prawo prokuraturze i ustawy okołobudżetowe są równorzędnymiw hierarchii aktami prawa powszechnie obowiązującego to faktycznie ustawy okołobudżetowe o epizodycznym charakterze mogą wpływać na treść tej pierwszej ustawy o charakterze ogólnym i ustanawiać trwałe bądź czasowe wyjątki od jej postanowień. Niemniej jednak co pomija już skarżący, nie z uwagi na te okoliczność wysokość wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów/ asesorów prokuratorów w roku 2021 i 2022 r. ukształtowana właśnie przepisami tzw. ustaw okołobudżetowych na gruncie rozpoznawanego przypadku została zakwestionowana. Powyższe wynikało z odmowy zastosowania przepisu art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 oraz 14 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na rok 2021 z uwagi na ich niekonstytucyjność.
W tym zakresie Sąd Okręgowy w pełni podziela argumentację Sądu I instancji wskazującą na możliwość zastosowania takiego rozwiązania. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie kwestia nakazu bezpośredniego stosowaniaKonstytucjiprzez sądy w znaczeniu prawa do pominięcia niekonstytucyjnej ustawy znalazła liczne potwierdzenie.
W wyroku z 21 sierpnia 2001 roku(III RN 189/2000, OSNAPiUS 2002/6, poz. 130)Sąd Najwyższy stwierdził, iż Sąd dokonuje oceny zgodności przepisu ustawy zKonstytucjąw ramach ustalenia, który przepis obowiązującego prawa będzie zastosowany do rozstrzygnięcia danego stanu faktycznego. Sąd jest obowiązany do takiej oceny, bowiem uchylenie się od niej może prowadzić do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisu niekonstytucyjnego, a zatem niezgodnie z prawem obowiązującym. Sąd dokonując oceny konstytucyjności przepisu ustawy nie wkracza w kompetencje Trybunału Konstytucyjnego. Odmowa zastosowania przez Sąd przepisu ustawy nie może opierać się na przypuszczeniach co do jego niekonstytucyjności, lecz musi być rezultatem starannej i przemyślanej wykładni, prowadzącej do wniosku, że przepis ten w ustalonym przez Sąd znaczeniu, jest niezgodny z określonym i wyraźnie wskazanym przepisemKonstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy stwierdził wprost, iż sądy powszechne są uprawnione do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowychzKonstytucją.
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch orzeczeniach, najpierw w wyroku z dnia 6 stycznia 2000 roku, sygn. akt II SA/Gd 355/98, w którym stwierdził, że „niezawisłość sędziów oraz ustanowione wart. 8 ust. 2 Konstytucjiuprawnienie wydawania orzeczeń wprost w oparciu oKonstytucjędaje niezawisłemu sądowi w konkretnej sprawie uprawnienie do odstąpienia od stosowania przepisu ustawy, który uznaje za sprzeczny zKonstytucją. W ten sposób niezawisły sąd spełnia rolę równoważącą w stosunku do równej mu władzy ustawodawczej”, a następnie w wyroku z dnia 24 października 2000 roku,(V SA 613/00, Glosa 2001, nr 4, poz. 31), zgodnie z którym „kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje w ramach bezpośredniego stosowaniaKonstytucji(art. 8 ust. 2) także możliwość niezastosowania in concreto przepisu ustawy. W takim wypadku istnieje powinność zastosowania bezpośrednio normy konstytucyjnej na wypadek konfliktu między treścią normy konstytucyjnej i ustawowej. Decyduje o tym zasada zobowiązująca sąd do podległości normie hierarchicznie wyższej”.
Z kolei w wyroku z 4 lipca 2012 r. (III PK 87/11, LEX: 1619703)Sąd Najwyższy wskazał, iż: obowiązkiem sądów jest wymierzanie sprawiedliwości (art. 10 ust. 2 i art. 175 ust. 1 Konstytucji), przy czym sędziowie podlegają tylkoKonstytucjioraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Działając w tym zakresie działają oni na podstawie i w granicach prawa, czego wymagaart. 7 Konstytucji. Sędzia nie może stosować ustaw bez uwzględnienia kontekstu konstytucyjnego.Konstytucjajest bowiem najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba żeKonstytucjastanowi inaczej (art. 8 Konstytucji). Nie ma przepisówKonstytucji, które wyłączałyby jej bezpośrednie stosowanie przez sądy. Sąd stosujeKonstytucjęw jednostkowej sprawie i może odmówić stosowania przepisu ustawy lub rozporządzenia, jeżeli stwierdzi jego sprzeczność z prawem hierarchicznie wyższym. Nie narusza to kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, który ma inny przedmiot orzekania (art. 188 Konstytucji). Orzeka on o przepisie prawnym w zakresie jego zgodności z aktem wyższego rzędu, a nie o stosunkach społecznych, które ten przepis reguluje.
Kompetencję orzekania o niekonstytucyjności oznaczonego przepisu ustawy ma wyłącznie Trybunał Konstytucyjny i tylko on może rozważać usunięcie z systemu prawnego przepisów sprzecznych z ustawą zasadniczą (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP), jednakże orzeka - nie o zgodności ustaw zKonstytucją(art. 188 pkt 1 ustawy zasadniczej), co niewątpliwie na-leży do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, nie jest tożsame z oceną konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w konkretnej sprawie rozstrzyganej przez sąd. Sąd jest obowiązany do oceny konstytucyjności przepisu ustawy w ramach ustalania, który przepis obowiązującego prawa będzie zastosowany do rozstrzygnięcia danego stanu faktycznego w indywidualnej sprawie. Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny zKonstytucjąnie narusza zatem kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i nie ma bezpośredniego związku z tymi kompetencjami. Uznanie, że sądy powszechne nie są uprawnione do badania zgodności ustaw zKonstytucją, a w konsekwencji do zajmowania stanowiska w kwestii ich zgodności, jak też niezgodności z ustawą zasadniczą, jest wyraźnie sprzeczne zart. 8 ust. 2 Konstytucji RP, który zobowiązuje do bezpośredniego stosowania jej przepisów, przy czym pod pojęciem „stosowanie” należy rozumieć w pierwszym rzędzie sądowe stosowanie prawa(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2017 r., I UK 325/16, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, OSNAPiUS 2002 nr 2, poz. 34 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1998 r., I PKN 90/98, OSNAPiUS 2000 nr 1, poz. 6; z dnia 20 sierpnia 2001 r., III RN 189/00, OSNAPiUS 2002 nr 6, poz. 130; z dnia 8 stycznia 2009 r., I CSK 482/08, LEX: 491552; z dnia 8 października 2015 r., III KRS 34/12, OSNP 2016 nr 11, poz. 103 oraz z dnia 17 marca 2016 r., IIIKRS (...), LEX: 2288953 i powołane w nich orzecznictwo).
Ocena konstytucyjności prawa sprawowana przez sądy w ramach bezpośredniego stosowaniaKonstytucjisłuży nie tylko zapewnieniu zgodności orzeczeń zKonstytucją,a w konsekwencji zapewnieniu wydania orzeczenia słusznego, sprawiedliwego i realizującego konstytucyjną aksjologię i wartości, ale także przyspieszeniu postępowania. Pozwala ponadto na badanie konstytucyjności prawa w różnorodnych sprawach, odmiennych okolicznościach faktycznych, co znacznie poszerza zakres oceny konstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny bada bowiem zgodność zKonstytucjąw sposób abstrakcyjny i w zakresie wniosku, co istotnie zawęża pole działania tego organu. Kontrola rozproszona stwarza także możliwość interpretacjiKonstytucjioraz ustaw z uwzględnieniem szerokiego spektrum wiedzy specjalistycznej sądów w poszczególnych działach prawa, a tym samym poszerza perspektywę rozumieniaKonstytucji(M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, Warszawa 2017, § 3. Znaczenie Konstytucji dla procesu sądowego stosowania prawa; por. też M. Haczkowska: Zasada bezpośredniego stosowania konstytucji w działalności orzeczniczej sądów, Przegląd Sejmowy 2005 nr 1; R. Balicki: Bezpośrednie stosowanie konstytucji, Krajowa Rada Sądownictwa 2016 nr 4, s. 13; M. Gutowski, P. Kardas: Sądowa kontrola konstytucyjności prawa. Kilka uwag o kompetencjach sądów powszechnych do bezpośredniego stosowania Konstytucji, Palestra 2016 nr 4, s. 5; E. Maniewska: Pojęcie argumentacji konstytucyjnej i jej ewolucja w orzecznictwie Sądu Najwyższego [w:] Argumentacja konstytucyjna w orzecznictwie sądowym, Studia i Analizy Sądu Najwyższego - Materiały Naukowe, Tom IV, Warszawa 2017, s. 59; W. Sanetra: Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez Sąd Naj-wyższy, Przegląd Sądowy 2017 nr 2, s. 5; P. Tuleja: Wpływ przesłanki funkcjonalnej na sposób rozpoznania pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny, Przegląd Sądowy 2017 nr 6, s. 7; A. Bodnar: Wykonywanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Polsce. Wymiar instytucjonalny, Warszawa 2018, Rozdział VII, pkt 9. Zagrożenia dla niezależności sądownictwa a stosowanie Konwencji przez sądy; P. Mikuli: Doktryna konieczności jako uzasadnienie dla rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw w Polsce, Gdańskie Studia Prawnicze 2018 nr 2, s. 635; J. Podkowik: Sądy wobec niekonstytucyjnych aktów normatywnych u progu trzeciej dekady obowiązywania Konstytucji RP, Przegląd Sądowy 2018 nr 5, s. 5; J. Roszkiewicz: Incydentalna kontrola legalności aktów organów władzy publicznej w procesach dotyczących ochrony dóbr osobistych, Monitor Prawniczy 2019 nr 11, s. 591; P. Polak: Związanie sądu wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wydanym w nieprawidłowo umocowanym składzie (refleksje na tle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 459/18, LEX nr 2530153), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2020 nr 3, s. 63; P. Radziewicz: Kryzys konstytucyjny i paradygmatyczna zmiana konstytucji, Państwo i Prawo 2020 nr 10, s. 3; P. Jabłońska: Konstytucyjne podstawy rozproszonej kontroli konstytucyjności prawa, Przegląd Sądowy 2020 nr 11-12, s. 21).
Zdaniem Sądu Okręgowego w stanie faktycznym sprawy – co słusznie stwierdził Sąd Rejonowy – pod pozorem ochrony równowagi budżetowej doszło do obejście przez ustawodawcę celów ustawy budżetowej.
W systemie konstytucyjnym opartym z na zasadzie podziału władz ustawa staje się prawem pod warunkiem niekolizyjności z zasadamiKonstytucjiw przestrzeni formalnej jaki materialnej jej treści. Sądy na mocyart. 177 Konstytucjisprawujące wymiar sprawiedliwości mają prawo i obowiązek badania celów ustaw w optyceart. 2, art. 7 i art. 10 Konstytucji.
Ustawa o prokuraturze w części dotyczącej waloryzacji wynagrodzeń chroni stabilizacje statusu materialnego prokuratora jako istotnego organu ochrony prawnej państwa.
Utrzymanie odpowiedniego poziomu wynagrodzeń prokuratora ma charakter gwarancyjny jego statusu a tym samym ochrony formuły jego niezależności.
Natomiast celem ustaw okołobudżetowych nie jest wprowadzanie zmian w ustawach zwykłych, lecz wyłącznie zapewnienie realizacji ustawy budżetowej. Z tego też powodu wprowadzenie zmian do innych ustaw (w tym przypadku do art. 123 § 1 ustawy Prawoo prokuraturze) powinno odbywać się poprzez nowelizację danej ustawy, z poszanowaniem obowiązujących procesów legislacyjnych, w tym rygorów zmian ustaw ustrojowych. Dokonywanie zmian w zakresie zasad kształtowania wynagrodzeń prokuratorów w oparciuo doraźną ustawę okołobudżetową naruszaKonstytucję. Z istoty rzeczy ustawa okołobudżetowa nie dotyczy zmian wynagrodzeń określonej grupy zawodowej, ale służy zapewnieniu wykonania budżetu. Zmiany zasad wynagradzania prokuratorów nie stanowią materii, jaką powinna regulować ustawa okołobudżetowa. Winno to nastąpić poprzez nowelizację ustawy o prokuraturze, co nie miało miejsca. Ustawa ta obowiązuje zatem nadalw dotychczasowym kształcie i jako taka winna znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie.
W okresie objętym sporem ustawodawca dokonywał szeregu zmian legislacyjnych, które nie tylko, że nie powodowały oszczędności budżetowych, to skutkowały istotnymi wydatkami. Przemawia to przeciwko uznaniu, że art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 służyły ochronie wartości konstytucyjnej w postaci równowagi budżetowej.
Sąd Okręgowy uważa za trafne stanowisko Sądu I instancji, że wartość konstytucyjna w postaci równowagi budżetowej nie uzasadniała naruszenia poprzez art. 10 ust. 1 ustawyz dnia 17 grudnia 2021 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 praw podmiotowych powoda służących utrzymaniu i ugruntowaniu zasady niezależności prokuratorów jako elementu w organach ochrony państwa. Wynagrodzenie to nie jest bowiem tylko zapłatą za wykonaną pracę ale ma służyć innym celom takim jak utrzymanie niezależności prokuratura co z kolei jest gwarancją zapewnienia należytej ochrony prawnej obywatelom państwa.
Wskazać w tym miejscu należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 roku wydany w sprawie K 1/23, który stwierdza, że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023(Dz.U. poz. 2666, ze zm.)są niezgodne zart. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś art.7 tej ustawy jest niezgodny zart. 195 ust. 2 Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny wprost wskazał w powyższym orzeczeniu, że rozwiązania unormowane w przedmiocie kontroli, czyli art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy okołobudżetowej na 2023 r., nie tylko nie są spójne z rozwiązaniamilex generaliszawartymi wprawie o ustroju sądów powszechnych, ustawie o Sądzie Najwyższym oraz ustawie o statusie Sędziów TK, ale także nie są nawet spójne z analogicznymi przepisami ustawy okołobudżetowej na 2021 r.i ustawy okołobudżetowej na 2022 r.; oznacza to, że ustawodawca w tej materii kierował się daleko posuniętą uznaniowością, która nie zapewnia sędziom konstytucyjnych gwarancji wysokości ich przyszłych dochodów oraz nie chroni ich przed potencjalnymi manipulacjami ze strony ustawodawcy; wobec tego zasady wynagradzania sędziów uregulowane na mocy art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. nie spełniają warunków brzegowych określonych w orzecznictwie TK.
Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył wprawdzie ustawy okołobudżetowej na rok 2023, jednakże biorąc pod uwagę, iż w orzeczeniu tym powołano się na zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2012 roku, wydanym w sprawie K 1/12, zasady oceny dopuszczalności zmian zasad kształtowania wynagrodzeń sędziów,a w szczególności konieczność spełnienia „warunków brzegowych” – szczegółowo przywołanych przez Sądmeritiw uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – zajęte stanowisko ma niewątpliwe znaczenie dla oceny zgodności zKonstytucjąrozwiązań przyjętych w roku 2021i 2022, będących przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd I instancji zasadnie powołał podkreślane przez Trybunał Konstytucyjny warunki brzegowe.
Zasadnie Sąd Rejonowy odwołał się także do wynagrodzeń innych grup zawodowych – osób zajmujących państwowe stanowiska kierownicze, osób wchodzących w skład organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego, diet radnych, wskazując na znaczące podwyższenie wysokości ich uposażeń w analogicznym okresie.
W ocenie Sądu Okręgowego fakty te w korelacji do zamrożenia uposażeń prokuratorów nie pozostają bez znaczenia.
Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021-2023 od ustrojowego modelu wynagradzania prokuratorów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi wyrażonymi wart. 2 Konstytucjii podlega ocenie na mocyart. 8 Konstytucji, a „zmrożenie” wynagrodzeń sędziowskich - a co za tym idzie i prokuratorskich – może być tolerowane tylko wyjątkowo, ze względu na inne wartości konstytucyjne np. ze względu na trudności budżetowe państwa, jeżeli występuje w kontekście szerszego programu oszczędnościowego. Nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczna praktyką(wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2012, K 1/12, OTK-A 2012, nr 11, poz. 134). Tak zaś w kontekście okoliczności sprawy było w przedmiotowym wypadku.
Powyższe czyni bezzasadnymi apelacyjne zarzuty naruszaniaart. 233 § 1 k.p.c.i korelujące z nimi zarzuty naruszenia art. 123 § 1 ustawy – Prawo o prokuraturze poprzez ustalenie na podstawie tego przepisu uposażenia powoda, podczas gdy w sytuacji obowiązywania ustaw okołobudżetowych, tymczasowo regulujących wysokość wynagrodzenia zasadniczego (w konsekwencji również uposażenia), wysokość uposażenia powinna być ustalana na podstawie przepisów ustaw okołobudżetowych.
Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 rokuo szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 nie służył ochronie wartości konstytucyjnej jaką jest równowaga budżetowa. W dacie uchwalenia tych przepisów ustawodawca miał możliwość ochrony wartości równowagi budżetowej bez naruszania praw powoda słusznie nabytych w oparciu o art. 123 powoływanej ustawy – Prawo o prokuraturze.
Chybionymi są też zarzuty apelacji dotyczące naruszeniaart. 102 k.p.c.poprzez brak odstąpienia od obciążania pozwanej kosztami przegranego procesu w całości, jak również niezasadnym okazało się zażalenie powoda na rozstrzygnięcie dotyczące kosztów zastępstwa procesowego zawarte w pkt 1.29 sentencji skarżonego wyroku z dnia 18 kwietnia 2024 r.
Zauważyć należy, iż zastosowanieart. 102 k.p.c.powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydującycho rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego(tak: postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1974 r., II CZ 223/73, LEX: 7379).
Zastosowanieart. 102 k.p.c.wymaga dokonania oceny ostatecznego wyniku sprawy, jak również podlega dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej. Ustalenie, czy takie szczególne wypadki zachodzą, ustawodawca pozostawił swobodnej ocenie sądu. Ocena ta powinna uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie. Rozstrzygnięcie w tym zakresie może zostać skutecznie zakwestionowane w ramach kontroli instancyjnej jedynie w razie oczywistego naruszenia reguł zastosowaniaart. 102 k.p.c.(postanowienie Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 2012 r., V CZ 26/12, LEX: 1231638).
Okoliczność, że Prokuratura jako pracodawcastatio fisciSkarbu Państwa nie ma i nie miała żadnego wpływu na proces legislacyjny, jest tylko dysponentem środków budżetowych przekazywanych na realizację wynagrodzeń i uposażeń prokuratorów, podlegała regułom dyscypliny finansów publicznych, nie przyczyniła się w żaden sposób do wytoczenia powództwa, nie dała, ku temu podstaw nie wpływa w jakimkolwiek zakresie na ocenę braku prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji w tym przedmiocie – tj. co do obciążenia pozwanego wyłącznie połową kosztów przegranego procesu.
Sąd Rejonowy uwzględnił wszystkie wymienione wyżej okoliczności, nie obciążając pozwanej kosztami procesu w połowie. Natomiast fakt bycia jednostkąstatio fiscinie sprawia, iża liminepodmiot ten nie powinien ponosić żadnych kosztów przegranego procesu.
Pozwana jako pracodawca co do zasady odpowiada za prawidłowość wynagrodzenia przekazywanego pracownikom. Nie należy też pomijać, iż powód jak każdy podmiot miał prawo do profesjonalnego zastępstwa procesowego w związku z czym był zobligowany do poniesienia kosztów, które generalnie z uwagi na wynik sprawy winny mu zostać zwrócone. Natomiast jakiekolwiek inne argumenty noszące znamiona szczególnie uzasadnionych pozwalające na zastosowanieart. 102 k.p.c.(np. całkowity brak środków finansowych na ich pokrycie) nie zostały przez pozwaną wykazane.
Co do zaś nakładu pracy pełnomocnika powoda podnieść należy, iż nakład pracy tego pełnomocnika nie uzasadniał przyznania mu wynagrodzenia w pełnej wysokości stawki minimalnej tj. 2700 zł. Poza lakonicznym stwierdzeniem, że nakład pracy pełnomocnika powoda uzasadniał przyznanie kosztów w wysokości 2700 zł, w zażaleniu nie wskazano na czym ten nakład pracy polegał. Tym bardziej, że – jak słusznie zauważył sąd I instancji – aktywność procesowa strony powodowej ograniczyła się jedynie do sporządzenia pozwui jednego pisma. Trudno zatem mówić o jakimś szczególnym nakładzie pracy. Ponadto poddany pod osąd spór nie dotyczył wyłącznie indywidualnego roszczenia powoda, a miał znaczenie szerszy kontekst, co również sąd I instancji przekonująco wyjaśnił. Osoba, która złożyła pozew na każdym etapie postępowania winna ważyć ryzyko i brać pod uwagę wszystkie aspekty danej sprawy przez cały czas trwania postępowania. Wskazać jednak należy – co pomija już strona żaląca – że strona pozwana takie ryzyko poniosła.
Sąd Okręgowy uznał, że Sądmeritiuwzględniając wszystkie opisane okoliczności sprawy słusznie obciążył stronę pozwaną częścią kosztów przegranego procesu. Sąd w tym przedmiocie nie orzekał w oderwaniu od słusznych interesów powoda, w oderwaniu od zasad współżycia społecznego czy rażąco niesprawiedliwie.
Bezzasadny jest także zarzut apelacyjny dotyczący naruszeniaart. 481 k.c.poprzez jego zastosowanie oraz zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot i za okresy wskazane w pkt I ppkt. 1 do 28 zaskarżonego wyroku. Sąd II instancji uznał za trafne stanowisko sądumeriti, że ustalając, iż art. 14 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na rok 2021 oraz art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2022 r. są niezgodne zKonstytucjąi odmawiając ich zastosowania, sąda quoprzyjął, że strona pozwana winna była wypłacać powódce w latach 2021-2022 r. całe należne uposażenie ustalone zgodnie z ustawą Prawo o prokuraturze w terminie, tj. w realiach n/n sprawy do końca danego miesiąca (daty wymagalności uposażeń nie były sporne), wobec czego strona pozwana pozostawała w opóźnieniu w wypłacaniu dochodzonej pozwem różnicy pomiędzy uposażeniem wypłaconym a rzeczywiście należnym w spornych okresach od 1. dnia następnego miesiąca. Zdaniem Sądu II instancji rację ma Sąd Rejonowy, że odsetki ustawowe za opóźnienie od poszczególnych kwot wyrównania wynagrodzenia (uposażenia) są należne pracownikowi chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które pracodawca odpowiedzialności nie ponosi. Wobec powyższego apelacja w analizowanym zakresie również okazała się w całości chybioną.
Z tych też względów na podstawieart. 385 k.p.c.Sąd Okręgowy apelację pozwanego jako bezzasadną w całości oddalił, o czym orzekł, w punkcie 1. sentencji wyroku.
Bezzasadność zarzutów zażalenia powodowała, iż nie mogło przynieść ono spodziewanych przez powoda skutków instancyjnych.
W związku z tym Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 3 k.p.c.oddalił zażalenie, o czym orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku.
Zgodnie zaś z zasadą wzajemnego zniesienia kosztów – mając na uwadze, że oddaleniu podlegała tak apelacja pozwanej, jak i zażalenie powódki, Sąd Okręgowy na podstawieart. 98 § 1-3 k.p.c.częściowo obciążył stronę pozwaną kosztami zastępstwa procesowego za II instancję, tj. kwotą 675 zł – ustaloną na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1935). Sąd w punkcie 3. sentencji wyroku zasądził więc od pozwanej kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą 1350 zł – stanowiącą stawkę minimalną w postępowaniu apelacyjnym i kwotą 675 zł tj. kwotą stanowiącą stawkę minimalną w postępowaniu zażaleniowym.
O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, orzeczono na podstawieart. 98 § 11k.p.c.
Niniejszą sprawę, Sąd Okręgowy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na podstawieart. 374 k.p.c., uznając, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne, żadna ze stron, na etapie postępowania apelacyjnego, nie złożyła wniosku o przeprowadzenie rozprawy, nie cofnięto pozwu ani apelacji a także w sprawie nie zachodziła nieważność postępowania.

SSO Barbara Kempa