Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 681/18
Data wyroku: 2018-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: w SO Grzegorz Ślęzak, w SO Arkadiusz Lisiecki, Mariusz Kubiczek
Słowa kluczowe: Podział majątku wspólnego
Podstawa prawna: art. 43 § 1 kro.

Sygn. akt II Ca 681/18

POSTANOWIENIE
Dnia 19 listopada 2018 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki (spr.)

Sędziowie:

SSA w SO Grzegorz Ślęzak
SSR del. Mariusz Kubiczek

Protokolant:

st. sekr. sądowy Alicja Sadurska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2018 roku
sprawy z wnioskuM. D. (1)
z udziałemM. D. (2)
o podział majątku wspólnego
na skutek apelacji obu stron
od postanowienia Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim
z dnia 27 grudnia 2017 roku, sygn. akt I Ns 269/14
postanawia:
1. z apelacji uczestniczki zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie II podpunkt 3 w ten sposób, że zasądzoną od uczestniczkiM. D. (2)na rzecz wnioskodawcyM. D. (1)kwotę 116.314,18 złotych obniżyć do kwoty 64.044,03 (sześćdziesiąt cztery tysiące czterdzieści cztery złote 3/100) złotych, a w pozostałej części apelację oddalić,
2. oddalić apelację wnioskodawcy,
3. zasądzić od wnioskodawcyM. D. (1)na rzecz uczestniczkiM. D. (2)kwotę 1.406 (jeden tysiąc czterysta sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą.
Sygn. akt II Ca 681/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim
ustalił, że w skład majątku wspólnegoM. D. (1)iM. D. (2), których małżeńska wspólność majątkowa ustała wskutek orzeczenia rozwodu wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 7 grudnia 2011 roku w sprawie sygn. akt I C 1232/11 wchodzą następujące składniki majątkowe:
1.lokal mieszkalny numer (...). o powierzchni(...)nr wraz z pomieszczeniem przynależnym - komórką o powierzchni(...)m(
    2), znajdujący się w budynku mieszkalnym położonym wT.przyul. (...), stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności, wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i prawic użytkowania wieczystego gruntu, na którym budynek mieszkalny jest posadowiony, wynoszącym(...), dla którego to lokalu mieszkalnego w Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Mazowieckim prowadzona jest księga wieczysta numer(...):
2. ruchomości:
a) oprzyrządowanie do kominka;
b) krzesła - 6 sztuk;
c) komoda 3 szufladowa;
d) łóżko z materacom:
e)  szalka nocna;
f) lampka nocna;
g) pościel - 2 sztuki:
h) szala w zabudowie z lustrami matowymi;
i) pawlacz o wymiarach: 95x30x50cm;
j) meble w pokoju dziecięcym: szala, szalka z półkami, szalka z szufladami;
k) szala w zabudowie z lustrami frontowymi;
l) pawlacz z półką o wymiarach: 115x30x48 cm: ł) szalka łazienkowa;
m) aluminiowa lampka łazienkowa nad lustrem;
n) waga. kosz. szczotka;
o) kabina prysznicowa z hydromasażem;
p) zmywarka w zabudowie;
r) pralka automatycznaS.;
s) okap(...);
t) płyta grzejna i piekarnikmarki A.;
ó) zlewozmywak kamienny z ocickaczcm;
w) żelazkoP.;
z) zestaw serwisowy: czajnik filiżanki, cukiernica;
ż) zestaw serwisowy 6 filiżanek z talerzykamiF.;
ź) zestaw składający się z. 6 sztuk talerzyków małych, talerzy dużych, głębokich, deserowych i filiżanek;
aa) zestaw serwisowy - po 6 talerzy: płaskich, głębokich i deserowych;
bb) komplet sztućców 1 loffner na 12 osób - zestaw w walizce
cc) kieliszki do wina grawerowane- 6 sztuk;
dd) kieliszki do alkoholu - 6 sztuk:
ee) szklanki z podstawka stalową - 6 sztuk;
ff) szklanki z uchwytem 6 sztuk;
gg) czajnik z. podgrzewaczem;
hh) pucharki do lodów;
ii) komplet garnków: rondelek duży, mały, patelnia, durszlakK.;
jj) czajnik aluminiowy;
kk) meble kuchenne w zabudowie;
ll) lustro;
II. dokonał podziału majątku wspólnegoM. D. (2)iM. D. (1)w ten sposób, że:
1. przyznał na wyłączną własnośćM. D. (2)lokal mieszkalny numer (...). o powierzchni(...)m(
    2)wraz z pomieszczeniem przynależnym - komórką o powierzchni(...)m(
    2)znajdujący się w budynku mieszkalnym położonym wT.przyul. (...), stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności, wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym budynek mieszkalny jest posadowiony, wynoszącym(...), dla którego to lokalu mieszkalnego w Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Mazowieckim prowadzona jestksięga wieczysta numer (...)opisany w punkcie I. (pierwszym) postanowienia podpunkt 1 (jeden);
2. przyznał na wyłączną własnośćM. D. (2)ruchomości wymienione w punkcie I. (pierwszym) postanowienia podpunkt 2 (dwa);
3. zasądził odM. D. (2)na rzeczM. D. (1)tytułem spłaty oraz rozliczenia nakładu z majątku osobistegoM. D. (2)na majątek wspólnyM. D. (2)iM. D. (1)oraz spłaconych długów kwotę 116.314.18 zł płatną w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności;
III. zasądził na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim tytułem wydatków poniesionych przez Skarb Państwa:
a) od wnioskodawcyM. D. (1)kwotę 717.64 zł
b) od uczestniczkiM. D. (2)kwotę 3.717,63 zł
IV. ustalił, że w pozostałym zakresie każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane z własnym udziałem w sprawie.
.Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:M. D. (1)iM. D. (2)zawarli związek małżeński w dniu 27 października 2007 roku wT.. Zarówno przed zawarciem małżeństwa, jak i w czasie jego trwaniaM.iM. D. (2)nie zawierali małżeńskich umów majątkowych.
Związek małżeński wnioskodawcy i uczestniczki został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 7 grudnia 2011 roku w sprawie o sygn. akt I C 1232/11. który uprawomocnił się z dniem 11 lutego 2012 r.
Od dnia 15 kwietnia 2004 r.M. D. (1)posiadał kredyt odnawialny w ramach rachunku bankowego o numerze(...)w(...)z limitem w wysokości 10.000 zł. W dacie zawarcia związku małżeńskiego na dzień 27 października 2007 r. stan zadłużenia wynosił 2.982 zł. które zostało spłacone w trakcie trwania małżeństwa. W dacie rozwodu wnioskodawca miał zadłużenie w kwocie 7.512,52 przy czym kwota 500 zł zarejestrowana na ww. rachunku dotyczyła alimentów na rzecz synaS. D..

M. D. (1)zaciągnął kredyt w banku(...)na kwotę 20.000 zł. Umowa kredytowa została zawarta w dniu 1 września 2004 r. W trakcie trwania małżeństwa stron kredyt został spłacony w kwocie 4.921,68 zl.
W okresie trwania małżeństwaM.iM. D. (2)nabyli od(...)wT.w dniu 12 marca 2008 rokulokal mieszkalny numer (...)o powierzchni(...)m(

    2)wraz z pomieszczeniem przynależnym komórka o powierzchni(...)m(

    2). znajdujący się w budynku mieszkalnym położonym wT.przyul. (...). stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności, wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym budynek mieszkalny jest posadowiony, wynoszącym(...). dla którego to lokalu mieszkalnego w Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Mazowieckim prowadzona jest księga wieczysta numer(...)za kwotę 163.000 zł. Aktualna wartość lokalu mieszkalnego wynosi 259.000 zł.
Na zakup opisanego powyżej lokalu mieszkalnegoM. D. (3)wpłaciła w(...)wT.kwotę 6.800 zł tytułem wadium, a następnie kwotę 106.200 zł w gotówce w dniu 14 lutego 2008 r. Wskazane środki pieniężne zostały przekazane uczestniczce przez matkęT. M..
PonadtoM.iM. D. (1)zaciągnęli w dniu 20 lutego 2008 r. w(...)preferencyjny kredyt mieszkaniowy z dopłatami do oprocentowania w kwocie 50.000 zł. Wartość kredytowanego mieszkania wskazano w umowie na kwotę 163.000 zł w tym wkład własny w kwocie 113.000 zł zaś koszty wliczone do kredytu na kwotę 10.138.05 zł. Po rozwodzie stron wnioskodawca spłacił kredyt w kwocie 27.420.91 zl.
W lokalu mieszkalnym wT.przyul. (...)strony przeprowadziły generalny remont. Na ten cel przeznaczone zostały m.in. pieniądze pochodzące z wesela stron.
W czasie małżeństwa wnioskodawca i uczestniczka zgromadzili wyposażenie domu obejmujące: oprzyrządowanie do kominka o wartości 50 zł, krzesła - 6 sztuk o wartości 103 zł, komodę 3 szufladową o wartości 276 zł, łóżko z materacem o wartości 405 zł. szafkę nocną o wartości 119 zł lampkę nocną o wartości 80 zł. pościel - 2 sztuki o wartości 675 zł szafe w zabudowie z lustrami matowymi o wartości 1.317 zł pawlacz o wymiarach: 95/30x50cm o wartości 257 zł, meble w pokoju dziecięcym: szala, szafka z pólkami, szafka z szufladami o wartości 542 zł szafę w zabudowie z lustrami frontowymi o wartości 1.410 zł, pawlacz z półką o wymiarach: 115x30x48 cm o wartości 257 zł, szalkę łazienkową o wartości 228 zł, aluminiową lampkę łazienkową nad lustrem o wartości 57 zł, wagę, kosz, szczotkę - o wartości 62 zł, kabinę prysznicową z hydromasażem o wartości 1.180 zł, zmywarkę w zabudowie o wartości 987 zł, pralkę automatycznąS.o wartości 753 zl. okap(...)o wartości 2.124 zl. płytę grzejną i piekarnikmarki A.o wartości 1.628 zł, zlewozmywak w kamieniu z ociekaczem o wartości 740 zł, żelazkoP.o wartości 63 zł, czajnik z podgrzewaczem o wartości 50 zł, pucharki do lodów o wartości 30 zł, komplet garnków: rondelek duży, mały, patelnia, durszlakK.o wartości 513 zł, czajnik aluminiowy o wartości 50 zł, meble kuchenne w zabudowie o wartości 7.200 zł, lustro o wartości 93 zł, zestaw serwisowy: czajnik filiżanki, cukiernicę o wartości 98 zł, zestaw serwisowy - 6 filiżanek z talerzykami feniks o wartości 68 zł, zestaw składający się z 6 sztuk talerzyków małych, talerzy dużych, głębokich, deserowych i filiżanek o wartości 179 zł, zestaw serwisowy - po 6 talerzy: płaskich, głębokich i deserowych o wartości 94 zł, komplet sztućcówH.na 12 osób - zestaw w walizce o wartości 180 zł, kieliszki do wina grawerowane- 6 sztuk o wartości 190 zł, kieliszki do alkoholu — 6 sztuk o wartości 27 zł, szklanki z podstawka stalową - 6 sztuk o wartości 19 zł, szklanki z uchwytem - 6 sztuk o wartości 19 zł.
Wszystkie wymienione przedmioty są w wyłącznym posiadaniu uczestniczki postępowania.
Od dnia 19 marca 2010 r. wnioskodawca nie mieszka we wspólnym mieszkaniu. Wyprowadził się z niego dobrowolnie. W lokalu zamieszkuje uczestniczka postępowania wraz z dwojgiem dzieci ponosząc do chwili obecnej koszty jego utrzymania.
Dokonując oceny zgromadzanego materiału dowodowego w kontekście twierdzeń uczestniczki o dokonanym przez nią nakładzie z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci 69.33 % ceny nabycia lokalu mieszkalnego Sąd Rejonowy uznał, że twierdzenia uczestniczki o tym, iż zakup lokalu został dokonany w znacznej mierze dzięki pomocy finansowej jej rodziców, zasługują na wiarę. Zarówno przed, jak i w trakcie trwania małżeństwaM.iM. D. (2)nie posiadali oszczędności pozwalających na dokonanie takiej wpłaty na poczet nabywanego lokalu mieszkalnego. Z wiarygodnych zeznań świadkówT.iH.małżonków(...)wynika, żeM. D. (2)po ukończeniu studiów w 2007 roku otrzymała od rodziców pieniądze w wysokości ok. 120.000 zł. Środki te początkowo miały zostać przeznaczone na zakup mieszkania dla brata uczestniczki, jednakże z uwagi na okoliczność, iż bratM. D. (2)wyjechał poza granice kraju, rodzice uczestniczki przekazali pieniądze uczestniczce. W tym czasie sytuacja finansowa rodziców uczestniczki była dobra. Ojciec uczestniczki od 1978 roku prowadził własną działalność gospodarczą w postaci handlu wędlinami i od tego czasu stopniowo gromadził oszczędności. Posiadał również środki pieniężne na książeczce oszczędnościowej. Zdaniem Sądu, świadekH. M.przedstawił wiarygodne wyjaśnienie pochodzenia środków pieniężnych, które ofiarował córce. NadtoH. M.w chwili dokonywania darowizny na rzecz córki był osobą o długim stażu pracy, ze stabilną sytuacją majątkową, a zatem wiarygodne są jego twierdzenia o posiadanych oszczędnościach. Co istotne, małżonkowie(...)nie mówili wnioskodawcy, że przekazali córce jakiekolwiek pieniądze za ukończone studia. Wówczas nie wykazali woli, aby dokonana darowizna miała stanowić majątek wspólny małżonków. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że świadek oglądał przedmiotowy lokal mieszkalny jeszcze przed jego zakupem. Towarzyszył również córce w przetargu. Tym samym należy uznać, iż po przekazaniu córce tak dużej kwoty, w dalszym ciągu interesował się na co pieniądze zostaną przeznaczone.
W ocenie Sądu Rejonowego niewielkie rozbieżności w zeznaniach uczestniczki w porównaniu do zeznań zgłoszonych przez nią świadków odnośnie wysokości darowanej kwoty wynikają z niepamięci, spowodowanej upływem czasu.
Za niewiarygodne i w żaden sposób nieudowodnione uznał Sąd Rejonowy twierdzenia wnioskodawcy jakoby zaciągał pożyczki w(...)wG.i przekazywał pieniądze rodzicom na remont domu, po czym jednorazowo rodzice zwrócili mu 30.000 zł. Poza przesłuchaniem matki i brata wnioskodawcy nie zostały one poparte żadnymi innymi dowodami. Matka wnioskodawcyM. D. (4)zeznała, że wraz z mężem remontuje dom począwszy od 2002-2003 r. i remont ten trwa nadal. Wskazała, że nie dawali synowi na bieżąco pieniędzy, żeby mógł spłacić pożyczki. Podkreślić należy, iż spłata pożyczki była na bieżąco potrącana z wynagrodzenia wnioskodawcy, a zatem pożyczki zaciągane w trakcie trwania małżeństwa przez wnioskodawcę spłacane były przez małżonków wspólnie. Wnioskodawca wprawdzie wykazał, że zaciągnął pożyczki przed zawarciem małżeństwa, jednakże nie udowodnił, że przekazał pieniądze rodzicom, a jednocześnie, że pożyczki te przed zawarciem małżeństwa spłacił. Jego ówczesna sytuacja finansowa nie pozwalała na przekazywanie pożyczek rodzicom, skoro sam był zadłużony i spłacał kolejne kredyty konsolidacyjne. W ocenie Sądu Rejonowego również niewiarygodne jest w świetle zasad doświadczenia życiowego, aby rodzice wnioskodawcy mieli środki finansowe na jednorazowe wyłożenie kwoty 30.000 zł. skoro - otrzymywali także pomoc finansową od brata wnioskodawcyA. D.i od ponad 10 lat nie byli w stanie ukończyć remontu domu. Nadto okoliczności tej przeczy fakt, że ani wnioskodawca, ani zeznający na tę okoliczność świadkowieM. D. (4)iA. D.nie potrafili wyjaśnić, jak strony zebrały kwotę 163.000 zł na zakup lokalu mieszkalnego oraz kwotę 100.000 zł na remont mieszkania. ŚwiadekM. D. (4)podawała, że około 100.000 zł zostało wpłacone gotówką i dodatkowo syn zaciągnął kredyt. Świadek zeznała, że na zakup mieszkania strony przeznaczyły pieniądze pochodzące z wesela (kwota 35.000 zł) oraz. środki w kwocie 5.000 zł przekazane przez rodziców uczestniczki, zatem łącznie strony zebrały 40.000 zł. Ponadto rodzice wnioskodawcy oddali mu pożyczone pieniądze w kwocie 30.000 zł. W dalszej części zeznań świadek wskazała, że „chyba 30.000 zł dołożył teść „ czyli ojciec uczestniczki". Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że podawana przez świadka wysokość darowizny wykreowana została na potrzeby postępowania.
Wartość rynkową lokalu mieszkalnego biegły określił na kwotę 259.000 zł. Opinia uzupełniająca biegłego nie była kwestionowana przez strony.
Sąd Rejonowy uznał, że opinia sporządzona przez biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości została sporządzona zgodnie z zasadami praktyki, doświadczenia życiowego, jest rzetelna, wszechstronna, spójna i logiczna.
W zakresie wartości ruchomości wchodzących w skład majątku dorobkowego przeprowadzono dowody z opinii dwóch biegłych z zakresu szacowania ruchomości. BiegłyJ. S.w opinii z dnia 14 maja 2016 roku ustalił łączną wartość ruchomości zgłoszonych do podziału przez, strony na kwotę 8.828 złotych. Biegły w opinii nie wskazał jednak źródła ustalenia cen wyjściowych, po czym dokonał ich korekty przy zastosowaniu przyjętych przez siebie parametrów: stopnia wyeksploatowania technicznego, współczynnika zużycia ekonomicznego oraz współczynnika podatności rynkowej przy zbywaniu ruchomości, bez bliższego doprecyzowania sposobu przyjmowania przez biegłego tychże parametrów. Przy takim jej opracowaniu w ocenie Sądu Rejonowego nie sposób uznać opinii sporządzonej przez biegłegoJ. S.za przekonującą.
Biegły sądowy z zakresu szacowania ruchomościM. M. (3)w opinii z dnia 30 lipca 2016 roku ustalił aktualną łączną wartość ruchomości zgłoszonych do podziału przez strony na kwotę 18.115 złotych - według ich stanu na datę ustania wspólności majątkowej, tj. 11.02.2012 r., przy uwzględnieniu ich faktycznego zużycia i aktualnych cen wolnorynkowych. W kwocie tej mieściła się wartość mebli kuchennych określona przez biegłego na kwotę 3.150 zł. Meble te. stanowiące zabudowę kuchenną i wykonane z materiałów wysokiej jakości, wymagały w ocenie Sądu szczególnego podejścia w procesie ich wyceny. Brak bowiem było porównywalnych mebli na rynku wtórnym, a nieadekwatnym byłoby posługiwanie się w procesie wyceny wyposażeniem o niższym standardzie oraz niższej jakości materiałów i wykonania, niż ruchomości wyceniane, skoro meble wyceniane pozostawały w mieszkaniu, które otrzymać miała uczestniczka. Dlatego w oparciu o ustną opinie biegłegoM. M. (3)wartość pozostających w zabudowie mebli kuchennych ustalono pomniejszając cenę ich zakupu (12.000 zł ) o 40%, zgodnie z ustną opinią biegłego. W ten sposób wartość mebli kuchennych ustalono na kwotę 7.200 zł. Od wycenionych przez, biegłegoM. M. (3)ruchomości odjęto też wartość ekspresu do kawy, określoną na kwotę 135 zł skoro wnioskodawca nie wykazał, aby strony posiadały taki składnik majątku wspólnego, a kategorycznie zaprzeczała temu uczestniczka.
Ostatecznie wartość ruchomości z opinii zasadniczej, uzupełnionej opinią ustną ustalono na kwotę 22.030 zł (18.115 zł -3.150 zł /wartość mebli kuchennych wg pierwotnej wyceny/ + 7.200 zł /wartość mebli kuchennych ustalona powyżej/ - 135 zł /wartość ekspresu do kawy/).
BiegłyM. M. (3)w pisemnej opinii uzupełniającej z dnia 30 maja 2017 r. ustalił wartość ruchomości w postaci sedesu, umywalki, baterii, lustra i grzejników. Z opinii tej uwzględniono jedynie lustro 93 zł, co oznacza, iż łączna wartość podlegających podziałowi ruchomości wynosi 22.123 zł. Pozostałe ruchomości z pisemnej opinii uzupełniającej stanowią stale elementy wyposażenia lokalu mieszkalnego i nie podlegają odrębnej od samego lokalu wycenie..

Lokal mieszkalny numer (...). położony wT.przyul. (...)został nabyty w dniu 12 marca 2008 roku trakcie trwania małżeństwa za kwotę 163.000 zł.M. D. (2)wpłaciła w(...)wT.kwotę 6.800 zł tytułem wadium, a następnie kwotę 106.200 zł w gotówce w dniu 14 lutego 2008 roku. Środki te zostały zgromadzone przez rodziców uczestniczki jeszcze w okresie poprzedzającym zawarcie małżeństwa przez wnioskodawcę i uczestniczkę, a następnie darowaneM. D. (2). Przeznaczenie tych środków na zakup wspólnego mieszkania oznacza, że uczestniczka postępowania poczyniła z majątku osobistego nakład na majątek wspólny w wysokości 113.000 zł, co stanowiło 69,33% wartości nabywanego lokalu mieszkalnego. Aktualnie wartość dokonanego nakładu obliczone z uwzględnieniem wartości lokalu mieszkalnego wynosi 179.564.70 zł (259.000 zł x 69.33%).
Po rozwodzie wnioskodawcaM. D. (5)do dnia 5 lutego 2016 r. dokonał spłaty kredytu mieszkaniowego zaciągniętego przez strony w dniu 20 lutego 2008 r. w(...)S.A. Spłacił z tego tytułu 27.420.91 zł. Ponadto w dacie rozwodu wnioskodawca posiadał zadłużenie na swoim rachunku bankowym w kwocie 7.512.52 zł, przy czym kwota 500 zł zarejestrowana na ww. rachunku dotyczyła alimentów na rzecz SN naS. D., dlatego też jako spłacony wspólny dług z małżeństwa rozliczeniu podlega kwota 7.012,52 zł. Wynika stąd, że wnioskodawca po rozwodzie spłacił wspólne zobowiązania wnioskodawcy i uczestniczki na łączną kwotę 34.433,43 zł. Od uczestniczki winien zatem w ramach rozliczenia otrzymać połowę tej kwoty, tj. 17.216.72 zł.
Dokonując rozliczeń należy uwzględnić kredyt, jaki wnioskodawca zaciągnął przed zawarciem związku małżeńskiego, a który to kredyt częściowo został spłacony ze środków stanowiących majątek wspólny. W czasie trwania małżeństwa została spłacona łącznie kwota 4.921,68 zł. Połowa tej kwoty. tj. 2.460,84 zł winna być zasądzona na rzecz uczestniczkiM. D. (2).
W świetle powyższego wierzytelność wnioskodawcy wobec uczestniczki wynosi 14.755,88 zł (17.216,72 zł - 2.460,84 zł).
Sąd Rejonowy oddalił wniosek uczestniczki o rozliczenie wydatków na lokal mieszkalny w postaci czynszu, bowiem to ona użytkowała mieszkanie od dnia 19 marca 2010 r., kiedy to dobrowolnie wyprowadził się z niego wnioskodawca.
W niniejszej sprawie zgodnie z dorozumianym podziałem stron, wnioskodawca od dnia 19 marca 2010 r. nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu. Wspólne mieszkanie od tego czasu służyło wyłącznic uczestniczce postępowania i ona też ponosiła ostatecznie bieżące wydatki z nim związane. Do takich wydatków należały wskazane przez uczestniczkę opłaty związane z utrzymaniem mieszkania. Z drugiej strony, skoro wnioskodawca akceptował sytuację, w której z lokalu mieszkalnego korzystała wyłącznie uczestniczka postępowania, niezasadnym jest domaganie się od uczestniczki wynagrodzenia za korzystanie ponad przysługujący jej udział we współwłasności.
W niniejszej sprawie zainteresowani wykazali zgodność, co do sposobu dokonania podziału majątku wspólnego poprzez przyznanie własności wszystkich składników majątku dorobkowego uczestniczce z obowiązkiem spłaty wnioskodawcy.
Uczestniczka otrzymała zatem wymienione w sentencji postanowienia ruchomości o łącznej wartości 22.123 zł oraz lokal mieszkalny, przy czym do rozliczenia tego składnika majątkowego należy uwzględnić wartość 79.435.30 zł. Daje to łącznie kwotę 101.558,30 zł. Należna wnioskodawcy z tego tytułu spłata winna zatem wynosić 50.779,15 zł (101.558.30 zł : 2). Do kwoty tej należy dodać 14.755.88 zł z tytułu spłaconych przez wnioskodawcę wspólnych długów - w części obciążającej uczestniczkę. Wynika stąd łączna kwota spłaty na rzeczM. D. (1), wynosząca 65.535.03 zł. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu przyznał, iż w sentencji postanowienia błędnie podano kwotę spłaty jako 116.314,18 zł. Na podstawieart. 212 § 3w zw. zart. 1035 k.c.iart. 46 k.r.o.Sąd Rejonowy ustalił termin płatności spłaty na sześć miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności.
W sprawie niniejszej wnioskodawca uiścił opłatę sądową od wniosku w kwocie 1.000 zł oraz zaliczkę na koszt dowodów z opinii biegłych w kwocie 2.000 zł. Wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa wyniosły natomiast 4.435.27 zł, co daje łącznie kwotę 7.435.27 zł. z uwagi na to, iż udziałyM. D. (2)iM. D. (1)w majątku wspólnym są równe, uzasadnione jest w takim samym stopniu obciążenie opłatami i wydatkami wnioskodawcy i uczestniczki postępowania. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku (Dz. U. Nr 167. poz. 1398) Sąd Rejonowy nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa — Sadu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim tytułem zwrotu wydatków wyłożonych przez Skarb Państwa, po stosunkowym ich rozdzieleniu:
a) od wnioskodawcyM. D. (1)kwotę 717.64 zł,
b) od uczestniczkiM. D. (2)kwotę 3.717,63 zł.
Na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.Sąd Rejonowy orzekł, że w pozostałym zakresie każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane z własnym udziałem w sprawie.
Uczestniczka postępowania zaskarżyła postanowienie w części: pkt II podpunkt .3 tj. ponad kwotę 40615 zł.
Zarzuciła w apelacji naruszenie przepisów:
1) postępowania mający wpływ na treść orzeczeniaart. 233§ Ik.p.c.;
2) prawa materialnegoart. 43 § 1 kr i op.
W konkluzji wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwoty 40615 zł płatną w 40 ratach po 1000 zł a rata 41 w kwocie 615 zł.
Wnioskodawca zaskarżył powyższe postanowienie w zakresie punktu II ppkt3. W apelacji zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz istotne błędy w zakresie logicznego rozumowania , a to :
- poczynienie ustaleń faktycznych, które nie mają oparcia w materiale dowodowym zebranym w sprawie tj. ustalenie, że sytuacja materialna rodziców uczestniczki była bardzo dobra i stabilna finansowo natomiast sytuacja materialna rodziców wnioskodawcy zła mimo , że ustalenia co do tej okoliczności są oparte jedynie na zeznaniach rodziców jednej i drugiej strony , którzy są bezpośrednio zainteresowani w zeznaniach popierających stanowiska swoich dzieci.
- pominięcie bezspornej okoliczności, iż uczestniczka postępowania, która ukończyła studia stacjonarne w 2007r. pobierała na uczelni stypendium socjalne czyli przysługujące osobom o najniższych dochodach na członka rodziny,
- uznanie , że rozbieżność co do wysokości rzekomej kwoty darowizny dla uczestniczki postępowania od jej rodziców była jedynie pomyłką uczestniczki w związku z upływem czasu od darowizny do zeznań uczestniczki w sytuacji gdy uczestniczka była bezpośrednio zainteresowana przedstawieniem swojego stanowiska w sprawie, a przed jej przesłuchaniem na rozprawie w dniu 21 listopada 2014r. została złożona pisemna odpowiedź na wniosek, do której zostały załączone przez nią dokumenty, jak chociażby pokwitowanie wpłaty należności do Spółdzielni Mieszkaniowej,
- nie wzięcie pod uwagę nakładu wnioskodawcy z jego majątku osobistego na majątek wspólny w wysokości 9.643,50 zł wynikającego z odszkodowania wypłaconego uczestnikowi za uszczerbek na zdrowiu w związku z wypadkiem komunikacyjnym oraz odszkodowania za uszkodzony samochód ,które to pieniądze zostały w całości przeznaczone na remont mieszkania i zakup mebli.
- nieprawidłowe przyjęcie , iż uczestniczka postępowania poczyniła nakład ze swojego majątku osobistego na mieszkanie w wysokości 179.564,70 zł w sytuacji gdyby nawet uznać . iż faktycznie w dacie zakupu mieszkania kwota 100.000 zł była jej majątkiem osobistym, to mieszkanie w dacie kupna było całkowicie zdewastowane natomiast zrobiony w czasie trwania małżeństwa remont, zgodnie z opinią biegłego był zdecydowanie ponad standardowy co podwyższyło wartość lokalu .
- ustalenie, że matka uczestniczki dała jej pieniądze w wysokości 6.800 zł na wadium, a następnie 106.200 zł w sytuacji gdy zeznania te stoją w całkowitej sprzeczności z zeznaniami samej uczestniczki, która twierdziła , że otrzymała 100.000 zł za ukończone studia i były to pieniądze przeznaczone przez nią na zakup mieszkania.
- brak oceny wiarygodności w zakresie zeznań uczestniczki, iż otrzymała ona od rodziców darowiznę kwoty 100.000 zł i nic nie powiedziała świeżo poślubionemu małżonkowi, iż posiada środki na zakup mieszkania .
- ustalenie, że wnioskodawca spłacał pożyczki konsolidacyjne przed zawarciem związku małżeńskiego z uczestniczką podczas gdy z zaświadczeń bankowych wynika , że pożyczki konsolidacyjne były wzięte po rozwodzie stron po to , aby spłacić kredyty zaciągnięte w trakcie trwania małżeństwa.
-art. 328 § 2 k.p.c.przez pominięcia części materiału dowodowego i brak uzasadnienia w tym zakresie.
W wyniku czego nastąpiło naruszenie prawa materialnego, a toart. 31 kr i op.
Mając powyższe na uwadze wnosił o:
1. zmianę zaskarżonego orzeczenia i ustalenie, że środki na zakuplokalu mieszkalnego nr (...)stanowiącego odrębną nieruchomość o pow.(...)m2 położonego wT.przyul. (...)zostały w całości zgromadzone przez strony i zasądzenie od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy spłat w wysokości połowy wartości lokalu, nakładów i wyposażenia oraz połowy wartości spłaty kredytu od daty uprawomocnienia się wyroku rozwodowego ,
ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
2. zasądzenie od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania za II instancję.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja uczestniczki jest uzasadniona w części.
Z poczynionych prawidłowo przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych wynika, że uczestniczka postępowania poczyniła z majątku osobistego nakład na majątek wspólny w wysokości 69,33% wartości nabywanego mieszkania. Mieszkanie zostało wycenione na kwotę 259000,00 zł, co oznacza że wartość nakładu uczestniczki wynosi 179564,70 zł. W tym stanie rzeczy do rozliczenia wartości lokalu mieszkalnego należy przyjąć jedynie kwotę 79435,30 zł, która stanowi różnicę między wartością mieszkania pomniejszoną o wartość nakładu uczestniczki (259000zł – 179564,70zł).
Wartość majątku stron, która została objęta podziałem wynosi 101558,30 zł, a na powyższą wartość składa się wartość mieszkania 79435,30 zł oraz wartość ruchomości 22123,00 zł.
Jak wynika z lektury akt sprawy, to zainteresowani zgodnie wskazali sposób podziału majątku wspólnego. Stosownie do ustaleń cały majątek został przyznany uczestniczce postępowania.
Dokonując ustalenia wysokości należnej wnioskodawcy dopłaty z uwagi na sposób podziału majątku wspólnego Sąd Rejonowy popełnił błąd w metodzie ustalenia jej wysokości, do czego się przyznał na stronie 476 i 477 uzasadnienia.
Z niespornych ustaleń faktycznych wynika, że wnioskodawca po rozwodzie spłacił kredyt mieszkaniowy w kwocie 27420,91 zł oraz zadłużenie jakie powstało w czasie trwania małżeństwa w kwocie 7012,52 zł tj. łącznie kwotę 34433,43 zł.
Trafnie podnosi pełnomocnik uczestniczki w apelacji, że wnioskodawca w chwili zawarcia małżeństwa był zadłużony w banku na kwotę łącznie 7903,68 zł (2982 zł + 4921,68 zł ), która to kwota została spłacona w trakcie małżeństwa. Dokonując rozliczeń między byłymi małżonkami Sąd Rejonowy nie uwzględnił jednak kwoty 2982 zł .
Sąd Okręgowy dokonał wobec powyższego ponownie rozliczenia zainteresowanych, a to w celu ustalenia wysokości należnej wnioskodawcy od uczestniczki dopłaty. Niespornym jest, że wartość majątku wspólnego wynosi 101558,30 zł, a udział w majątku każdego z byłych małżonków stosownie do treściart. 43 § 1 k.r.o.wynosi 50779,15 zł. Wnioskodawca po rozwodzie spłacił zobowiązania byłych małżonków w łącznej kwocie 34433,43 zł, co oznacza, że uczestniczka z tego tytułu musi zwrócić jemu kwotę 17216,72 zł. Ponieważ w czasie małżeństwa małżonkowie z majątku wspólnego spłacili zobowiązania wnioskodawcy w łącznej kwocie 7903,68 zł, to wnioskodawca z kolei musi zwrócić uczestniczce kwotę 3951,84 zł. Po uwzględnieniu w/w rozliczeń wysokość należnej wnioskodawcy od uczestniczki dopłaty wynosi 64044,03 zł ( 50778,15 zł +13264,88 zł { 17261,72 zł – 3951,84 zł }).
Dlatego i na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego postanowienia w punkcie II podpunkt 3 w ten sposób, że zasądzoną od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwotę 116314,18 zł obniżył do kwoty 64044,03 zł.
W pozostałej części apelację uczestniczki należało oddalić, a to na podstawieart. 385 k.p.c.
Z poczynionych przez Sąd I instancji prawidłowych ustaleń faktycznych wynika, że to uczestniczka użytkowała mieszkanie i ponosiła wydatki z nim związane od dnia 19 marca 2010 r., kiedy to wnioskodawca dobrowolnie wyprowadził się z mieszkania.
Sąd Okręgowy podziela ustalenia i rozważania prawne Sądu I instancji w tej kwestii zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Skoro uczestniczka wyłącznie korzystała z mieszkania, to brak jest podstaw by obciążać wnioskodawcę do wysokości ½ wydatków jakie z tego tytułu poniosła. Podkreślić należy, że wnioskodawca akceptował sytuację, w której z lokalu mieszkalnego wyłącznie korzystała uczestniczka i nie żądał od niej wynagrodzenia za korzystanie z lokalu ponad przysługujący jej udział.
Także brak jest podstaw do uwzględnienia apelacji uczestniczki, aby zasądzoną od niej dopłatę rozłożyć na 41 rat miesięcznych.
Postępowanie w sprawie trwa od lutego 2014 r., a zatem prawie 4 lata. Uczestniczka prezentując zajęte w sprawie stanowisko co do sposobu podziału majątku wspólnego była zobowiązana zgromadzić środki finansowe na spłatę wnioskodawcy. Podnieść należy, że termin płatności zasądzonej kwoty tytułem dopłaty Sąd I instancji odroczył na okres 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Tak długi okres czasu pozwoli uczestniczce na podjęcie stosownych działań w celu zgromadzenia koniecznego kapitału na spłatę.
Apelacja wniesiona przez wnioskodawcę nie jest zasadna i nie może odnieść z tego względu zamierzonego skutku.
W ocenie Sądu II instancji zarzut naruszenia przepisu prawa procesowego, a mianowicieart. 233 § 1 k.p.c.nie jest uzasadniony. Podkreślić należy, że strona, która chce podważyć ocenę dowodów, nie może ograniczyć się do przedstawienia własnej oceny, nawet jeśli jej ocena jest przekonywająca. Konieczne jest bowiem wskazanie istotnych błędów logicznego rozumowania, sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności, czy też pominięcia dowodów prowadzących do odmiennych wniosków.
Tymczasem pełnomocnik wnioskodawcy w apelacji przedstawia własną ocenę dowodów, która jest odmienna od oceny Sądu I instancji. Ta ocena przeprowadzona przez pełnomocnika jest odzwierciedleniem zaprezentowanego przez niego stanowiska w sprawie.
Taki sposób podważania sędziowskiej oceny jest zwykłą polemiką i nie może zdaniem Sądu Okręgowego odnieść skutku. Sędziowskiej ocenie dowodów nie można bowiem przeciwstawić własnej oceny, konieczne jest co podniesiono wyżej, wskazanie w realiach sprawy przyczyn, dla których ocena dowodów nie spełnia reguł wskazanych wart. 233 § 1 k.p.c.- por. wyrok SN z dnia 27.09.2002 r., II CKN 817/00, Lex nr 56906; postanowienie SN z dnia 23.01.2001 r., IV CKN 970/00, Lex nr 52753.
W tym miejscu podnieść należy, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy są prawidłowe, albowiem znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych w sprawie dowodach.
Trafnie wywiódł Sąd I instancji, że twierdzenia uczestniczki o tym, iż zakup lokalu mieszkalnego został dokonany dzięki pomocy finansowej jej rodziców.
Niespornym w sprawie jest, że po zawarciu małżeństwaM.iM. D. (2)nie posiadali oszczędności pozwalających na dokonanie takiej wpłaty na poczet nabywanego lokalu mieszkalnego. Z zeznań świadkówT.iH.małżonków(...)wynika, że ich córkaM.po ukończeniu studiów w 2007 roku otrzymała od rodziców pieniądze w wysokości ok. 120.000 zł, które początkowo miały zostać przeznaczone na zakup mieszkania dla brata uczestniczki. W tym czasie sytuacja finansowa rodziców uczestniczki była dobra, gdyż ojciec uczestniczki od 1978 roku prowadził własną działalność gospodarczą w postaci handlu wędlinami. Przekazując córce pieniądze małż.(...)nie mieli woli, aby dokonana darowizna miała stanowić majątek wspólny byłych małżonków. Świadek(...)oglądał przedmiotowy lokal mieszkalny jeszcze przed jego zakupem, a później brał udział wraz z córką w przetargu.
Oceny tej nie może podważyć fakt, że na ostatnim roku studiów uczestniczka otrzymywała stypendium socjalne. Także rozbieżności w zeznaniach uczestniczki w porównaniu do zeznań zgłoszonych przez nią świadków odnośnie wysokości darowanej mogą wynikać z niepamięci, spowodowanej upływem czasu.
W ocenie Sądu Okręgowego trafnie Sąd I instancji uznał za niewiarygodne twierdzenia wnioskodawcy o zaciąganych pożyczkach i przekazywaniu pieniądze rodzicom na remont ich domu. Poza przesłuchaniem matki i brata wnioskodawcy nie zostały one poparte żadnymi innymi dowodami.
Zasadnie Sąd I instancji podniósł, że rodzice wnioskodawcy remontują dom począwszy od 2002 r. i remontu tego jeszcze nie ukończyli, co świadczy o ich trudnej sytuacji majątkowej.
Podkreślić także należy, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie pozwalała na przekazywanie pożyczek rodzicom, skoro sam był zadłużony i spłacał kolejne kredyty.
ŚwiadkowieM. D. (4)iA. D.nie potrafili wyjaśnić, w jaki sposób byli małżonkowie zebrali kwotę 163.000 zł na zakup lokalu mieszkalnego oraz na remont mieszkania. ŚwiadekM. D. (4)zeznała, że około 100.000 zł zostało wpłacone gotówką i dodatkowo syn zaciągnął kredyt. Świadek zeznała także, że na zakup mieszkania strony przeznaczyły pieniądze pochodzące z wesela - 35.000 zł środki w kwocie 5.000 zł przekazane przez rodziców uczestniczki oraz, że oddali wnioskodawcy pożyczone pieniądze w kwocie 30.000 zł. Następnie świadek zeznała, że chyba 30.000 zł dołożył teść, to jest ojciec uczestniczki.
W świetle powyższego trafnie wywiódł Sąd I instancji, iż wersja wnioskodawcy o źródłach finansowania zakupu mieszkania powstała jedynie na użytek tej sprawy.
Nie ma racji wnioskodawca kiedy podnosi, że Sąd Rejonowy błędnie pominął nakład jego na majątek wspólny w wysokości 9643,50 zł. W tym miejscu podnieść należy, że w toku postępowania w sprawie wnioskodawca ograniczył się jedynie do wskazania kwoty wypłaconego mu odszkodowania. Stosownie do treściart. 6 k.c.nie udowodnił by te środki pieniężne przeznaczył na remont mieszkania i zakup mebli.
Z tych względów podniesiony wyżej zarzut apelacji nie jest zasadny. Dlatego i na podstawieart. 385 k.p.c.Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania za instancję odwoławczą orzeczono na podstawieart. 520 § 2 k.p.c.