Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 764/23
Data wyroku: 2024-06-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

sygn. akt I C 764/23

UZASADNIENIE
A. S.wniósł pozew przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.wW.o zapłatę kwoty 12949,52 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 czerwca 2023r. do dnia zapłaty, tytułem dopłaty odszkodowania, równego kosztom naprawy samochodu markiA.nr rej. (...), uszkodzonego w wypadku z dnia 10 marca 2023r., oraz tytułem zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej wyceny kosztów naprawy pojazdu (600 zł).
Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając, że za wypłaconą dotychczas kwotę 6369,12 zł można było przywrócić pojazd do stanu sprzed szkody, zakwestionowała kosztorys powoda. Podniosła, że wszelkie koszty, przewyższające propozycję pozwanego, należy uznać za niekonieczne i niecelowe. Zdaniem pozwanej, roszczenie powoda oparte jedynie na hipotetycznym ustaleniu kosztów naprawy, abstrahując od kwestii możliwej naprawy za pośrednictwem pozwanego, jest bezzasadne.
Stan faktyczny:
W dniu 10.03.2023r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został samochód markiA.nr rej. (...), będący własnością powoda. Sprawca zdarzenia ubezpieczony był u strony pozwanej od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Szkoda została zgłoszona u strony pozwanej. Pozwana przeprowadziła postępowanie likwidacyjne, przyjęła swoją odpowiedzialność co do zasady, ustalając i wypłacając odszkodowanie, będące równe kosztom naprawy pojazdu, w kwocie 6369,12 zł. /Okoliczności bezsporne/
Sąd ustalił:
Nie akceptując wydanej decyzji o wysokości odszkodowania, powód zlecił rzeczoznawcy sporządzenie kosztorysu naprawy, z którego wynikało, że koszt naprawy pojazdu wynosi 18.718,64 zł. Za sporządzenie wyceny powód zapłacił 600 zł.
Dowód:
kalkulacja naprawy,faktura (...)(k-19-24).
Koszt naprawy przedmiotowego samochodu po wypadku z dnia 10.03.2023r., pozwalający na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody, pod względem technicznym, bezpieczeństwa, estetyki i trwałości części zamiennych - wynosi 16.553 zł, przy zakwalifikowaniu do wymiany części oryginalnych, zalecanych i sygnowanych logo producenta pojazdu oraz dostępnych na rynku części zamiennych o jakości(...), materiałów lakierniczych dostępnych i oferowanych przez podmiot, współpracujący z pozwanym,(...) sp. z o.o., oraz przy zastosowaniu średniej stawki za roboczogodzinę prac blacharsko-mechanicznych i lakierniczych w wysokości 110 zł.
Dowód:
opinia biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, kosztorysowania i wyceny pojazdówT. G.(k-54 i nast.); oferta na materiał lakierniczy(...) sp. z o.o.(w aktach szkody k-32).
Sąd zważył, co następuje:
Kwestia odpowiedzialności strony pozwanej za skutki wypadku z dnia 10.03.2023r. nie była sporna. Poza sporem było, że wypadek miał miejsce w okresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, na podstawie umowy, zawartej ze stroną pozwaną, oraz fakt, że strona pozwana wypłaciła dotychczas poszkodowanemu kwotę 6369,12 zł, tytułem odszkodowania, odpowiadającego oszacowanym kosztom naprawy pojazdu.
Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania (art. 363 kc).
Strona pozwana, odpowiedzialna za szkodę, zobowiązana jest zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione w celu przywrócenia poprzedniego stanu uszkodzonego pojazdu. Przywrócenie uszkodzonego pojazdu do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu do takiego stanu używalności i jakości, jaki istniał przed wypadkiem. Jeżeli wymaga to użycia nowych części i materiałów, wydatki poniesione z tego tytułu powinny być uznane jako koszty naprawienia szkody. Odszkodowanie obejmuje koszty zakupu niezbędnych nowych części i innych materiałów pod warunkiem ich konieczności i niezbędności pod względem technicznym, bezpieczeństwa oraz estetyki i trwałości części zamiennych (por. postanowienie SN z dnia 24.02.2006r., III CZP 91/05, LEX nr 180669). O przywróceniu do stanu poprzedniego można mówić, gdy stan pojazdu po naprawie pod każdym istotnym względem odpowiada stanowi samochodu sprzed wypadku, biorąc pod uwagę zarówno stan techniczny, jak i trwałość i wygląd estetyczny (por. wyrok SN z dnia 3.02.1971r., III CRN 450/70, OSNC 1971/11/205; wyrok SN z dnia 5.11.1980r., III CRN 223/80, OSNC 1981/10/186; wyrok SA w Gdańsku z dn. 27.02.2020r., V ACa 599/19). Odszkodowanie obejmuje wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki. Koszt naprawy nie jest nadmierny dopóty, dopóki nie przewyższa wartości pojazdu sprzed wypadku (por. wyroki SN z dn. 12.04.2018r., II CNP 43/17, z dn. 12.04.2018r., II CNP 41/17).
Wysokość szkody w rozpoznawanej sprawie ustalono w oparciu o opinię biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowejT. G., który oszacował koszt naprawy samochodu w programie eksperckimA., przyjmując średnią stawkę, obowiązującą na rynku lokalnym w warsztatach nieautoryzowanych za roboczogodzinę w wysokości 110 zł, z zastosowaniem części oryginalnych sygnowanych logo producenta, skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby w pojeździe w dniu szkody zamontowane były części inne, niż oryginalne, oraz dostępnych na rynku części o jakości(...), co gwarantuje przywrócenie pojazdu do stanu jak przed szkodą - pod względem technicznym, bezpieczeństwa, estetyki i trwałości części zamiennych. Strona pozwana nie wykazała, że użycie w procesie naprawy nowych części oryginalnych spowoduje wzrost wartości pojazdu po naprawie (art. 6 kc).
Roszczenie o świadczenie należne od zakładu ubezpieczeń w ramach ustawowego ubezpieczenia komunikacyjnego odpowiedzialności cywilnej z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego jest wymagalne niezależnie od tego, czy naprawa została dokonana. Naprawa samochodu i rzeczywiste poniesienie kosztów z tego tytułu nie jest warunkiem koniecznym dla dochodzenia odszkodowania. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać. Szkodą nie jest bowiem poniesiony przez poszkodowanego wydatek na naprawę pojazdu, lecz szacunkowa wysokość tych wydatków, przy czym żadne przepisy prawa nie nakładają na poszkodowanego obowiązku naprawienia uszkodzonego pojazdu. Poszkodowany może również pojazd sprzedać, bez jego uprzedniej naprawy, co nie zmienia faktu, iż odszkodowanie winno być równe kosztom naprawy pojazdu (por. wyrok SA w Warszawie z dn. 17.10.2018r., I ACa 850/17). Istotne znaczenie dla ustalenia wysokości szkody, ma odpowiedzialność odszkodowawcza pozwanego ubezpieczyciela w świetle przepisuart. 361 § 2 kc, statuującego zasadę pełnej kompensacji szkody, a także przepisuart. 363 § 1 kc, stanowiącego, że poszkodowanemu przysługuje uprawnienie do wyboru czy naprawienie szkody nastąpić ma przez przywrócenie do stanu poprzedniego, czy przez zapłatę określonej sumy pieniężnej. Dlatego bez znaczenia dla wysokości dochodzonego żądania z tytułu naprawienia szkody w pojeździe mechanicznym jest to, czy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu, w jakim zakresie oraz czy wykorzystał do tego części używane lub nieoryginalne (por. wyrok SR Gdańsk-Północ z dnia 01.10.2019r., I C 419/17). Koszty naprawy, określone przez biegłego, mogą być miernikiem dla ustalenia odszkodowania należnego powodowi, niezależnie od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy samochodu. Zastosowanie takiego miernika dla ustalenia wysokości odszkodowania wymaga przede wszystkim jego kompensacyjna funkcja (tak: wyrok SN z dnia 16 maja 2002r., V CKN 1273/00, LEX nr 55515). Należne powodowi odszkodowanie powinno być ustalone według zasadart. 363§1 kcw zw. zart. 361§2 kc, co oznacza, że jego wysokość ma odpowiadać kosztom przywrócenia samochodu do stanu sprzed wypadku. Gdy więc naprawa samochodu przywróci mu wartość sprzed wypadku, odszkodowanie powinno odpowiadać kosztom takiej właśnie naprawy, ustalonym przez biegłego rzeczoznawcę (tak: wyrok SA w Katowicach z dnia 29.09.2015r., I ACa 395/15, LEX nr 1842329). W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2002 r. (sygn. akt I CKN 1466/99, OSNC 2003, nr 5, poz. 64) stwierdzono zarazem, że co do zasady nabywający autoryzowane części samochodowe potrzebne do naprawy uszkodzonego w wypadku pojazdu, nie ma obowiązku poszukiwać sprzedawcy, oferującego je najtaniej. Zarazem strona pozwana nie wykazała, aby wystarczającą do naprawy przedmiotowego pojazdu była kwota 6369,12 zł, która w świetle opinii biegłego sądowego jawi się jako rażąco zaniżona, co wskazuje, że zakład ubezpieczeń, likwidujący szkodę, nietrafnie określił rozmiar szkody.
Powołując się na obowiązek poszkodowanego minimalizowania szkody i zmniejszenia jej rozmiarów (art. 354 § 2, art. 362 i art. 826 § 1 kc), strona pozwana wykazała, że przedstawiła poszkodowanemu realną ofertę organizacji dostawy materiałów lakierniczych, oferowanych przez podmiot współpracujący z pozwanym(...) sp. z o.o., za cenę 2.135,76 zł, a więc niższą, niż wysokość tych kosztów, oszacowana przez biegłego sądowego (tj. 4.093,55 zł). Oferta pozwanego kompensowałaby szkodę (powód okoliczności przeciwnej nie wykazał,art. 6 kc), a zarazem gwarantowała wypełnienie przez poszkodowanego obowiązku minimalizowania szkody i zmniejszenia jej rozmiarów. W sytuacji, gdy likwidacja szkody następuje w pieniądzu, przez wypłatę odszkodowania, zastosowanie rabatów (wynegocjowanych przez pozwanego ze współpracującymi z nim podmiotami) może prowadzić do pełnej kompensacji szkody, gdy istnieje pewność uzyskania takich rabatów u konkretnego sprzedawcy, na podstawie oferty przedstawionej poszkodowanemu przez pozwanego.
Zgodnie zart. 826 § 1 kc, w razie zajścia wypadku, ubezpieczający obowiązany jest użyć dostępnych mu środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów. Oznacza to zarazem, że poszkodowany nie powinien swoim zachowaniem doprowadzać do zwiększenia rozmiarów szkody. Obowiązkiem poszkodowanego jest podejmowanie działań, zmierzających do zminimalizowania szkody. Brak z jego strony takiego działania nie może zwiększać obowiązku odszkodowawczego ubezpieczyciela, zobowiązanego do naprawienia szkody (por. uz. uchwały SN z dnia 22.04.1997r. III CZP 14/97, OSNC 1997, z. 8, poz. 103; uchwała SN z dnia 16.10.1998r., III CZP 42/98; wyrok SN z dnia 26.11.2002r., I CKN 1993/00).
Ubezpieczyciel, odpowiedzialny za szkodę, może oczekiwać od wierzyciela zachowania, zmierzającego do zminimalizowania szkody. Dlatego, ubezpieczyciel nie ma obowiązku zwrócić uprawnionemu każdej kwoty, wskazanej w kalkulacji, wskazującej na wartość szkody. Zgodnie zart. 354 § 1 kc, dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno - gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel (§ 2). Nie oznacza to, jak już wyżej wskazano, że uprawniony ma obowiązek poszukiwać najtańszej oferty na rynku. Nie można jednak zaakceptować stanowiska, że kwestia kosztów naprawy pozostaje poza kontrolą czy też możliwością zajęcia stosownego stanowiska przez ubezpieczyciela. Wybór formy naprawienia szkody (przywrócenie stanu poprzedniego bądź zapłata odpowiedniej sumy pieniężnej) należy do poszkodowanego, jednak decyzja w tym zakresie nie może powodować wzrostu zobowiązania ubezpieczyciela ponad niezbędny, uzasadniony zakres kosztów przywrócenia do stanu sprzed szkody.
Ustalając w niniejszej sprawie wysokość szkody - odpowiadającą kosztom naprawy, niezbędnym do przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu, Sąd uwzględnił zatem wysokość tych kosztów, oszacowanych w opinii biegłego sądowego, z ograniczeniem w zakresie kosztów materiałów lakierniczych, do wysokości odpowiadającej ofercie(...) sp. z o.o.Tak ustalona wysokość odszkodowania opiewa na sumę 16.553 zł. Zasądzając z tego tytułu kwotę 10.183,88 zł, Sąd wziął pod uwagę, że dotychczas strona pozwana wypłaciła poszkodowanemu z tego tytułu kwotę 6.369,12 zł (art. 436 § 1 kcw zw. zart. 435 § 1 kciart. 361 § 1 i 2 kc,art. 363 § 1 i 2 kcw zw. zart. 822 § 1 i 2 kc).
W pozostałym zakresie (poza materiałem lakierniczym), strona pozwana nie wykazała, że oferowała poszkodowanemu inne dostępne części, tańsze, niż wynika to opinii biegłego. Sama okoliczność, że pozwany wynegocjował rabaty u innych sprzedawców nie może wpływać na prawo powoda do uzyskania pełnej kompensacji szkody, skoro nie miał pewności uzyskania takich rabatów u innych sprzedawców, a pozwana mu takiej oferty nie złożyła.
Sporne było nadto, czy w zakresie szkody, podlegającej wyrównaniu przez pozwany zakład ubezpieczeń, z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody (posiadacza pojazdu mechanicznego), obok kosztów, związanych z uszkodzeniem pojazdu, mieszczą się wydatki, poniesione na sporządzenie prywatnej opinii rzeczoznawcy co do wysokości kosztów naprawy, oraz, czy koszty tej opinii stanowią normalne następstwo działania (zaniechania), z którego szkoda wynikła. Zdaniem Sądu należało tu udzielić odpowiedzi twierdzącej i przychylić się do stanowiska powoda.
Zgodnie zart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(t.j. D z.U.2013.392 ze zm.), z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Zgodnie zart. 822 k.c., przedmiotem umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest przejęcie przez zakład ubezpieczeń odpowiedzialności za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiadałby ubezpieczający. Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu (art. 35 powołanej ustawy). Zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za powstałą szkodę jest uzależniony od zakresu odpowiedzialności ubezpieczonego - posiadacza lub kierującego pojazdem. Zakład ubezpieczeń zamiast niego naprawia wyrządzone szkody. Odszkodowanie ubezpieczeniowe ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem. Jego wysokość winna odpowiadać wysokości odszkodowania należnego od ubezpieczonego na podstawie ogólnych zasad odpowiedzialności, zgodnie z zasadą pełnego odszkodowania. Poszkodowany jest uprawniony do odszkodowania w pełni pokrywającego szkodę wyrządzoną ruchem pojazdu mechanicznego.
Strona pozwana, odpowiedzialna za szkodę, zobowiązana była zwrócić poszkodowanym wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione w celu przywrócenia poprzedniego stanu uszkodzonego pojazdu. Odszkodowanie obejmuje także koszty ekspertyzy, wykonanej na zlecenie powoda przez rzeczoznawcę z zakresu techniki samochodowej, w kwocie 600 zł. Skorzystanie z fachowej konsultacji pozwoliło powodowi ustalić rozmiar szkody, przekraczający pierwotną wycenę, dokonaną przez stronę pozwaną w postępowaniu likwidacyjnym. Okoliczność, że pozwana nietrafnie określiła rozmiar i wartość szkody, zaniżając jej wartość, znalazła potwierdzenie w opinii, sporządzonej przez biegłego sądowego. Taka konsultacja wywołała wydatek w kwocie 600 zł. Jest to wydatek, poniesiony w następstwie zdarzenia szkodzącego, który nie powstałby bez tego zdarzenia. Pomiędzy poniesieniem przez powoda tego wydatku a wypadkiem zachodzi normalny związek przyczynowy, przy czym koszt ten był uzasadniony i konieczny w celu określenia prawidłowo rozmiaru szkody (por. uchwała SN z dnia 18.05.2004r., III CZP 24/04, OSNC 2005/7-8/117; wyrok SA w Poznaniu z dnia 22.12.2014r., I A Ca 911/14, LEX nr 1665117). Na pozwanym spoczywał obowiązek prawidłowego wyliczenia szkody już w wyniku jej zgłoszenia. Nierzetelne działanie w tym zakresie, wskazuje, że koszty poniesione przez powoda, w celu ustalenia rzeczywistej wartości szkody – wyższej, niż ustalenia pozwanego zakładu – były uzasadnione i konieczne dla prawidłowej likwidacji szkody. Kosztorys naprawy, wykonany na zlecenie zakładu ubezpieczeń, nie pozwalał na wykonanie naprawy w sposób zgodny z technologią producenta i przywrócenie pojazdowi walorów w zakresie bezpieczeństwa, trwałości, estetyki i komfortu jazdy.
Żądanie zasądzenia odsetek po upływie 30 dni od zgłoszenia szkody zasługiwało na uwzględnienie. Strona pozwana miała wszelkie dane, by właściwie ustalić wysokość świadczenia w procesie likwidacji szkody (art. 817 § 1 kc,art. 481 § 1 i 2 kciart. 455 kc). Powód nie wykazał wprawdzie, że przed wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie wezwał pozwanego do zapłaty konkretnej kwoty z tego tytułu, ale pozwany w odpowiedzi na pozew nie kwestionował daty wymagalności, wskazanej przez powoda, ani daty początkowej liczenia odsetek.
Orzeczenie o kosztach w punkcie III wyroku oparto na przepisieart. 98§1, 1(1) i 3 kpcw zw. zart. 108 § 1 zd.2 kpc.

Z/ - odnotować;

- odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. stron;

kal. 14 dni

5.6.2024r.