Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 557/23
Data wyroku: 2023-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Piotr Witkowski
Słowa kluczowe: Renta z tytułu niezdolności do pracy
Podstawa prawna: art. 57 i art. 58 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III U 557/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2023r.
Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

sędzia Piotr Witkowski

Protokolant:

Marta Majewska-Wronowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2023r. w Suwałkach
sprawyJ. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)wW.
o rentę z tytułu niezdolności do pracy
w związku z odwołaniemJ. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)wW.

z dnia 20 września 2023 r. znak(...)

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)wW.decyzją z dnia 20.09.2023r. odmówiłJ. M.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Argumentował, iż zgodnie zart. 57w związku zart.58 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 504 ze zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
1. jest niezdolny do pracy,
2. ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący w przypadku wnioskodawcy 5 lat i winien on przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy,
3.niezdolność do pracy powstała w okresach wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Przepisu pkt. 2 i 3 nie stosuje się do mężczyzny, który udowodnił co najmniej 30 lat okresów składkowych oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.
Lekarz Orzecznik orzekł uJ. M.częściową niezdolność do pracy, która powstała 03.04.2023r.
Zakład odmówiłJ. M.przyznania renty, ponieważ wymagany okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze co najmniej 5 lat nie przypada u niego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Udokumentowany okres składkowy i nieskładkowy w dziesięcioleciu przed dniem powstania niezdolności do pracy wynosi 2 lata 8 miesięcy i 12 dni.
W odwołaniu od tej decyzjiJ. M.domagał się jej zmiany i przyznania prawa do renty. Wskazał, że art. 58 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stanowi, że jeżeli ubezpieczony nie osiągnął okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w ust. 1, warunek posiadania wymaganego okresu uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat albo w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej oraz do dnia powstania niezdolności do pracy miał, bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy, okresy składkowe i nieskładkowe.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał podstawy skarżonej decyzji. Podkreślił, iż odmowa odwołującemu się prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wynikała z faktu, iż wymagany okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze co najmniej 5 lat nie przypada u niego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Nie spełnia on zatem warunku posiadania 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień powstania niezdolności do pracy oraz przed dniem zgłoszenia wniosku – brak więc podstaw prawnych do przyznania prawa i wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy. Nadto odwołujący się nie spełnia warunku ust.4 art. 58 ustawy, gdyż renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 30 lat dla mężczyzn i jest całkowicie niezdolny do pracy.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Odwołania za uzasadnionego nie można uznać było.
J. M.(ur. (...)) w dniu 06.07.2023r. wystąpił z wnioskiem o rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzeczeniem z dnia 17.08.2023r. ustalił, że jest on częściowo niezdolny do pracy do 31.08.2024r., a niezdolność powstała 03.04.2023r.
Od tego orzeczeniaJ. M.nie składał sprzeciwu do Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stąd jest ono wiążące tak dla organu rentowego, jak i dla sądu. ZresztąJ. M.przed sądem go nie kwestionował.
Ostatni tytuł ubezpieczeniaJ. M.ustał w dniu 30.09.2022r. W dziesięcioleciu poprzedzającym powstanie niezdolności do pracy udokumentowane zostały dla odwołującego się 2 lata 8 miesięcy 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
1) jest niezdolny do pracy;
2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;
3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i pkt 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11, 12 i pkt 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-3, pkt 5 lit. a, pkt 6 i 12, oraz w okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna określonego w przepisach o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;
4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.
Powyższe warunki musza być spełnione kumulatywnie.
O stażu ubezpieczeniowym, o którym mówi art. 57 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, stanowi przepis art. 58 ustęp 1, zgodnie z treścią którego warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej:
1) 1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat;
2) 2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat;
3) 3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat;
4) 4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat;
5) 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.
Odwołujący ma już dawno ukończone 30 lat życia, zatem wymagany staż dla niego wynosi 5 lat i powinien on przypadać – zgodnie z art. 58 ust. 2 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS – w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.
Jak natomiast wynika z udokumentowanego stażu odwołującego się w dziesięcioleciu poprzedzającym powstanie u niego niezdolności do pracy, wynosi on 2 lata 8 miesięcy 12 dni. Taki też staż posiada w dziesięcioleciu poprzedzającym zgłoszenie wniosku o rentę. W toku procesu odwołujący nie wskazał na jakiekolwiek inne okresy, które mogłyby podwyższyć ten staż do wymaganych 5 lat. Sama zaś niezdolność do pracy, jak wskazują wprost wyżej powołane przepisy, nie stanowi podstawy do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Tak samo podstawy do przyznania prawa do renty nie stanowi brak odpowiedniej pracy na rynku dla odwołującego się.
Do wskazanego natomiast przez odwołującego się przepisu ust. 3 art. 58 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to podnieść należy, że nie odnosi się do niego, ale do osób młodych, które są po ukończeniu szkół, a ponadto do dnia powstania niezdolności do pracy miały bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy okresy składkowe i nieskładkowe, a także niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych bądź nieskładkowych.
W zakresie interpretacji art. 59 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS należy wskazać choćby na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5.02.2013r. II UK 279/12 i z dnia 15.11.2013r., III UK 34/13.
W pierwszym czytamy, że przepis art. 58 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest jasny i odnosi się nie do art. 57 ust. 1 pkt. 3 tej ustawy, ale do jej art. 57 ust. 1 pkt. 2. Warunki określone w art. 58 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS spełnia osoba zgłoszona do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat lub w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki, posiadająca okres składkowy i nieskładkowy krótszy od wymaganego, jeżeli stała się niezdolna do pracy w czasie trwania tego okresu, a także po jego ustaniu, jednak nie później niż w ciągu 6 miesięcy.
W drugim też czytamy, że w myśl art. 58 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, warunki wymagane do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy spełnia osoba zgłoszona do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat lub w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki, posiadająca okres składkowy i nieskładkowy krótszy od wymaganego, jeżeli stała się niezdolna do pracy w czasie trwania tego okresu, a także po jego ustaniu, jednak nie później niż w ciągu 6 miesięcy. Okres 6 miesięcy od ustania okresu składkowego lub nieskładkowego należy traktować jako przerwę w ubezpieczeniu. Powstanie niezdolności do pracy po upływie dłuższego niż 6 miesięcy czasu nie daje uprawnień wynikających z omawianego przepisu nawet wówczas, gdy nastąpiło przed upływem 18 miesięcy od daty ustania ubezpieczenia.
W tych okolicznościach decyzja organ rentowego była prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§1 k.p.c.orzeczono, jak w sentencji.
mt/PW/mmw