Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III K 51/23
Data wyroku: 2023-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

III K 51/23

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.USTALENIE FAKTÓW

1.1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

M. P.

Działając jako Prezesa Zarządu(...) Sp. z.o.o.z siedzibą wW.przyul. (...)i reprezentując ją na zewnątrz w obrocie gospodarczym, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, popełnił czyn zabroniony polegający na urządzaniu i prowadzeniu gier na automatach, bez koncesji na prowadzenie kasyna, wbrew przepisomart. 2 ust. 3-5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1i art.23a ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201 poz. 1540 z późn. zm.), w dniu 29.05.2018 r. w lokalu mieszczącym się przyul. (...)wW.urządzał gry na dwóch automatach o nazwieF.nr(...),F.nr(...),
tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 107 § 1 i 3 kksw zw. zart. 9 § 3 kks

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Działając jako Prezesa Zarządu(...) Sp. z.o.o.z siedzibą wW.przyul. (...)i reprezentując ją na zewnątrz w obrocie gospodarczym, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, popełnił czyn zabroniony polegający na urządzaniu i prowadzeniu gier na automatach, bez koncesji na prowadzenie kasyna, wbrew przepisomart. 2 ust. 3-5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1i art.23a ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201 poz. 1540 z późn. zm.), w dniu 29.05.2018 r. w lokalu mieszczącym się przyul. (...)wW.urządzał gry na dwóch automatach o nazwieF.nr(...),F.nr(...).

wydruk z KRS

287-289

protokoły oględzin

32, 42-43, 153-154

protokół z przeprowadzenia eksperymentu procesowego

44-45

częściowo wyjaśnienia oskarżonego

293-295, 601v-602

opinia biegłego

229-231

M. P.był wielokrotnie karany za przestępstwa podobne

dane o karalności

(...)-1190

1.2.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

2.OCena DOWOdów

2.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

częściowo wyjaśnienia oskarżonego

Sąd wyjaśnienia oskarżonego obdarzył wiarą w zakresie, w jakim dotyczyły one faktów, w tym sposobu działania zabezpieczonych w sprawie automatów oraz faktu, że oprogramowanie to napisał oskarżony – w zakresie sposobu działania automatów Sąd uznał, że oskarżony nie miałby interesu w tym, aby opisując sposób działania automatów złożyć wyjaśnienia niezgodne z prawdą, analogicznie jak w zakresie swego autorstwa co do zainstalowanego w automatach oprogramowania.
Jednocześnie Sąd odmówił wiary twierdzeniu oskarżonego, że był on przekonany o legalności prowadzonej działalności – skoro bowiem oskarżony nie tylko interesował się, ale wręcz zgłębiał przedmiotowe zagadnienia, powyższe zaś działając jako podmiot profesjonalny – prezes zarządu spółki prawa handlowego, wskazania logicznego rozumowania nakazują przyjąć, iż miał on świadomość, jakim wymogom i ograniczeniom podlega organizacja gier hazardowych, w tym gier z wykorzystaniem automatów. Wyjaśnienia oskarżonego w zakresie, w jakim Sąd odmówił im wiary, Sąd uznał za realizowaną linię obrony.

opinia biegłego

Opinia biegłego dopuszczona w toku postępowania przygotowawczego w ocenie Sądu nosiła wszelkie znamiona opinii rzetelnej, pełnej i jasnej. W zakresie bezspornych ustaleń poczynionych przez Sąd opinia ta również koresponduje z treścią wyjaśnień oskarżonego, którym dano wiarę.

protokoły oględzin

Brak było podstaw aby kwestionować prawidłowość przeprowadzonych czynności udokumentowanych protokołami, albowiem ich treść nie budzi wątpliwości, jak również nie budzą wątpliwości co do formy.

protokół z przeprowadzenia eksperymentu procesowego

j.w.

dane o karalności

dokument urzędowy niewątpliwie wiarygodny

2.2.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.1.1

opinia biegłegoZ. S.

W ocenie Sądu wnioski opinii pisemnej dołączonej do akt przez stronę, jak również opinia ustna uzupełniająca nie spełniała w przeważającej mierze dowodu wiarygodnego. Okoliczności bezsporne, tj. choćby istnienie dwóch trybów gry, możliwość wyboru wariantu - odpowiadają w pełni wyjaśnieniom oskarżonego w tym zakresie. Ocena dokonana przez biegłego, iż kwestionowane automaty nie stanowią urządzeń, które podlegałyby regulacjomustawy o grach hazardowych, w ocenie Sądu zasługiwała na odmowę udzielenia tym okolicznościom przymiotu wiary.

zeznania świadkówR. V.iR. I.

Zeznania świadków w ocenie Sądu nie były przydatne dla kwestii ustaleń faktycznych, bowiem zeznania te nie odnoszą się do sedna zarzutu postawionego oskarżonemu.

pozostałe dowody nieujęte w powyższych sekcjach

Sąd pozostałych dowodów nie kwestionował, nie mniej nie miały one znaczenia dla kwestii okoliczności podmiotowych i przedmiotowych niniejszego postępowania.

3.PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☒

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

I.

M. P.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Przestępstwo zart. 107 §1 kkspopełnia ten, kto wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia urządza lub prowadzi gry hazardowe. Opis ustawowy czynu zabronionego zart. 107 § 1 k.k.s.rozpatrywany był w oparciu o zarzucane aktem oskarżenia znamię czasownikowe „urządza” połączone z funkcją klauzul normatywnych „wbrew przepisom ustawy”.
Przepisart. 107 § 1 kksodsyła do uregulowań zawartych wustawie z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych(dalej: u.g.h.). Zgodnie z treściąart. 3u.g.h. „urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie”, a zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Natomiast art. 14 ust. 1 u.g.h stanowi, że urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu.
Regulacja art. 6 ust. 1 u.g.h. ma charakter samodzielny i rozłączny w stosunku do regulacji zawartej w art. 14 ust. 1 u.g.h., albowiem oba przepisy odnoszą się do innych aspektów prowadzenia działalności w zakresie gry na automatach. Art. 6 ust. 1 u.g.h. dotyczy strony podmiotowej tej działalności, natomiast art. 14 ust. 1 u.g.h. reguluje pewien aspekt przedmiotowy urządzania i prowadzenia gier na automatach. W ocenie Sądu art. 6 ust. 1 u.g.h. nie odnosi się tylko do stanu faktycznego w którym automaty do gier ulokowane są w kasynach, lecz swoją regulację obejmuje wszystkie automaty do gier niezależnie od miejsca ich faktycznego ulokowania.
Ponadto zgodnie z art. 23a u.g.h. wskazuje jasno, że automaty i urządzenia do gier mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celnego. Rejestracja automatu lub urządzenia do gier oznacza dopuszczenie go do eksploatacji. Naczelnik Urzędu Celnego rejestrował automaty i urządzenia do gier spełniające warunki określone w ustawie, na podstawie opinii jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Podkreślić należy, że znamię „urządzania” oznacza - mówiąc najogólniej – organizowanie gier (określanie warunków, wstawianie urządzeń do lokalu, powierzanie innemu wykonywania czynności, reklamowanie i promocja).
Urządzenia do gier, zabezpieczone w niniejszej sprawie, eksploatowane przezspółkę (...) Sp. z o.o., wyczerpują powołaną definicję automatów do gier. Wszystkie przedmiotowo rozpatrywane automaty do gier zawierały w sobie elementy losowości. W toku przeprowadzonych eksperymentów na automatach do gry stwierdzono, że automaty te pobierają od grających pieniądze za grę, realizują gry o charakterze losowym oraz wypłacają nagrody rzeczowe w postaci dodatkowych punktów oraz pieniężne wypłacane bezpośrednio przez automat. Na urządzeniach zainstalowane są gry, w których podstawowym zadaniem gracza jest uzyskanie kilku takich samych znaków graficznych w jednym rzędzie na obracających się losowo bębnach. Grający nie ma wpływu na czas ani kolejność zatrzymujących się znaków graficznych, tym samym nie ma wpływu na to, jaki wynik uzyska. Zatrzymanie wszystkich bębnów następowało samoistnie chwilę po przystąpieniu do gry, tj. po wciśnięciu przycisku „START”.
Należy przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, zawarte w postanowieniu z dnia 9 listopada 2021r. o sygn. I KZP 4/21, w którym wskazano, że pojęcia "losowy charakter gry" oraz "element losowości", o których mowa wart. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. z 2020 r. poz. 2094), oznaczają "nieprzewidywalność" wyniku gry dla osoby korzystającej z urządzenia do gier hazardowych bez względu na budowę takiego automatu, w tym oprogramowania nim sterującego. Co istotne Sąd Najwyższy podkreślił, że stan "nieprzewidywalności" nie jest eliminowany wskutek możliwości uprzedniego sprawdzenia wyniku gry za pomocą dostępnej funkcji oprogramowania. Dla uznania gry za losową nie jest konieczne, aby zawierała ona tylko i wyłącznie komponenty losowe; wystarczające jest, aby w ogóle zawierała takie elementy. Tak więc nawet w sytuacji, gdy w danej grze współistnieją elementy wiedzy, refleksu, spostrzegawczości itd. oraz elementy przypadkowe, narzucone przez program gry, to jest to równoznaczne z tym, że zawiera ona element losowości, który przesądza, że jest grą na automatach w rozumieniu u.g.h., a więc że dane urządzanie może być eksploatowane jedynie w kasynie (vide też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2019 r., III SA/Gl 1050/18).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zabezpieczone automaty do gier miały charakter umożliwiający grę w sposób losowy, aspółka (...) Sp. z o.o., zarządzana przez oskarżonego, nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna, wobec tego oskarżony wypełnił znamionaart. 107 § 1 kks.
W szczególności należało wziąć pod uwagę to, że zabezpieczone aparatyF.umożliwiały rozgrywanie gier w 2 trybach. Pierwszy tryb, niejako wzorcowy, w którym grający przed rozpoczęciem gry korzysta z funkcji "INFO”, ustala wynik końcowy dla zadanych danych początkowych, a następnie podejmuje decyzję czy "grać". Wyposażenie gier możliwych do rozegrania na zabezpieczonych automatach w funkcję "INFO" stanowiło zabieg formalny, służący wyłączeniu tych automatów z pod zakresu obowiązywaniaustawy o grach hazardowych. Realnym było, że gracze będą wybierać drugi tryb rozgrywki tj. bez wykorzystania funkcji "INFO". Korzystanie z tej funkcji nie było bowiem obowiązkowe. W tym zaś trybie gra na automatach(...)zawierała element losowości w rozumieniuart. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Osoba grająca nie miała bowiem możliwości poznania zawczasu wyniku gry, jak i nie zależał on od niej. Okoliczność, że grający mógł skorzystać z funkcji "INFO" nie ma znaczenia. Wykorzystanie tej funkcji nie było bowiem obowiązkowe. Tym samym możliwym i pożądanym było z perspektywy oskarżonego i zarządzanej przez niego spółki, aby gracze rozgrywali gry na automatachF., nie wykorzystując klawisza "INFO". Zabezpieczone automaty to zaś umożliwiały. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ww. ustawy grami na automatach są zaś gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W tym przebiegu gry zawierały zaś element losowości, grający nie wiedział bowiem i nie miał wpływu na to, jaka z możliwych plansz zakończy jego rozgrywkę.
Na podstawieart. 9 § 3 kksza przestępstwa skarbowe odpowiada, jak sprawca, także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby prawnej. Podstawa odpowiedzialności przewidziana wart. 9 § 3 kksodnosi się wyłącznie do osoby, która w zajmowaniu się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, wykazuje samodzielność, posiada kompetencję do podejmowania decyzji i środki do ich realizacji (por. T. Oczkowski, Glosa do wyr. Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r., III KK 213/05, Lex nr 59791; J. Raglewski, Glosa do wyr. Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2002 r., IV KK 164/02, Lex nr 42156), a nie do osoby pozbawionej samodzielności, wykonującej wyłącznie polecenia czy czynności techniczne.
W wypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której sprawy w myślart. 201 §1 kshprowadzi zarząd spółki, osobami prowadzącymi w rozumieniuart. 9 § 3 k.k.s.sprawy gospodarcze takiej osoby prawnej są zatem członkowie zarządu. W podmiocieSpółce (...) Sp. z o.o.prezesem zarządu w czasie czynu był oskarżony.

☐

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne iśrodki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

M. P.

I.

I.

Sąd uznał stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego za znaczny. Oskarżony działaniem swoim dążył do uszczuplenia mienia Skarbu Państwa, a także naruszenia porządku prawnego w zakresie urządzania oraz prowadzenia gier i zakładów wzajemnych. Sprawca czynów penalizowanych wart. 107kksgodzi zarówno w interes finansów publicznych, jak i monopol państwa w tej sferze.
Podobnie jako znaczny Sąd ocenił stopień winy oskarżonego. Sąd miał na uwadze, że oskarżony działał umyślnie, mając wszak możliwość zachowania się zgodnie z prawem, czego jednak nie uczynił. Sąd nie stwierdził jakichkolwiek okoliczności, wyłączających bezprawność albo winę. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw, by stopień zawinienia oskarżonego ocenić odmiennie od stopnia społecznej szkodliwości zarzuconego mu czynu.
Znaczny stopień winy i znaczny stopień społecznej szkodliwości zarzuconego oskarżonemu czynu Sąd poczytał za okoliczności obciążające oskarżonego. Analogicznie za okoliczność taką Sąd poczytał dotychczasową jego karalność, w tym za czyny zart. 107 kks.
W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że całość powołanych powyżej okoliczności obciążających przemawia za wymierzeniem oskarżonemu kary – Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia na jakiejkolwiek podstawie prawnej. Sąd stanął też na stanowisku, że wskazany już powyżej stopień winy oskarżonego i stopień społecznej szkodliwości zarzuconego mu czynu przemawiają za uznaniem, że oskarżonemu winna zostać wymierzona kara w wymiarze uwzględniającym okoliczności obciążające, przy czym zważyć należało, że czyn został popełniony jednego dnia. Tym samym Sąd uznał za zasadne wymierzenie oskarżonemu kary grzywny, to zaś w wymiarze 200 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki na 150 złotych. Zdaniem Sądu kara powyższa będzie dla oskarżonego z jednej strony realnie dolegliwa, z drugiej zaś nie przekroczy jego możliwości zarobkowych. Sąd stanął również na stanowisku, że kara w powyższym wymiarze, oscylująca w dolnej połowie ustawowego zagrożenia, jednak powyżej minimalnego jego progu, stanowi karę adekwatną do stopnia winy oskarżonego, zestawionego ze stopniem społecznej szkodliwości zarzuconego mu czynu, a nadto jest w stanie spełnić cele stawiane wymiarowi kary w pierwszej kolejności w zakresie prewencji indywidualnej, uświadamiając oskarżonemu, że czyn jego spotkał się z potępieniem ze strony wymiaru sprawiedliwości i powstrzymując go od ponownego popełnienia przestępstwa w przyszłości, a także w zakresie prewencji generalnej, stanowiąc czytelny sygnał dla członków społeczeństwa, że popełnianie przestępstw jest nieopłacalne i każdorazowo spotka się z nieuchronną karą.

5.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6.inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Sąd rozważał zasadność zastosowaniaart. 11 k.p.k.w myśl którego m.in. postępowanie w sprawie o występek, zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 5, można umorzyć, jeżeli orzeczenie wobecoskarżonegokary byłoby oczywiście niecelowe ze względu na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo, a interespokrzywdzonegotemu się nie sprzeciwia.
Sąd ostatecznie odstąpił od zastosowania tej instytucji względem oskarżonego, nawet pomimo jego wielokrotnych (ponad 60) skazań za przestępstwa podobne i rozmiar orzeczonej wobec niego kar o charakterze finansowym. Po pierwsze Sąd stanął na stanowisku, że umorzenie absorbcyjne należy rozumieć jako wyjątkową sytuację, która winna mieć zastosowanie wówczas, gdy za czyny pozostające w związku z działalnością oskarżonego orzeczono tak surowe kary, że wymierzanie kolejnej byłoby oczywiście niecelowe. Nie budzi wątpliwości, że wobec oskarżonego zapadło tak wiele wyroków orzekających kary o charakterze finansowym, że wymierzanie kolejnej wydaje się bezcelowe, nie mniej biorąc pod uwagę okoliczność, że tego rodzaju działalność jest szczegółowo reglamentowana, w ocenie Sądu uwalnianie oskarżonego od winy i kary w niniejszej sprawie byłoby sprzeczne z zasadami procesu karnego, w szczególności zasadzie legalizmu. Oskarżonemu przysługuje wszak możliwość (jak również z urzędu) dobrodziejstwo kary łącznej w ramach wyroku łącznego, co może skłonić w przyszłości sąd do należytej oceny zachowania oskarżonego na przestrzeni czasu, ilości wprowadzonych przez niego do użytku automatów i w ogólności oceny strony przedmiotowej i podmiotowej popełnionych czynów. W niniejszej sprawie zaś, Sąd uznał za celowe skazanie oskarżonego, albowiem jego zachowanie miało charakter przestępny, a konfiguracja programu jego autorstwa niejako służyła obejściu przepisów ustawy.

KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Sąd uznał za konieczne zwolnienie oskarżonego od kosztów sądowych, albowiem wymierzając mu karę o charakterze finansowym, niecelowe byłoby dodatkowe obciążanie go kosztami procesu.

7.Podpis