Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 76/22
Data wyroku: 2023-02-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Jank
Słowa kluczowe: Użytkowanie wieczyste, Opłaty
Podstawa prawna: art. 15 j a i 15 j co ustawy o szczególnych rozwiazaniach związanych ze zwalczaniem  i zapobnieganiem COVID-15(...)
Teza: brak

Sygn. akt: I C 76/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 lutego 2023 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Joanna Jank
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Pietkiewicz
starszy sekretarz sądowyI. G.
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2023 r. wG.
sprawyz powództwa Skarb Państwa - Prezydent MiastaG.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.
o zapłatę

I
Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3928, 81 zł (trzy tysiące dziewięćset dwadzieścia osiem złotych i osiemdziesiąt jeden groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 lutego 2021 r. do dnia zapłaty,

II
Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 123, 64 zł (sto dwadzieścia trzy złote i sześćdziesiąt cztery grosze) wraz z odsetkami ustawowymi od 1 kwietnia 2021 r, do dnia zapłaty,

III
Oddala powództwo w pozostałym zakresie,

IV
Zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
Powód Skarb Państwa – Prezydent MiastaG.domagał się zasądzenia od pozwanej(...) s. z o.o.wW.kwoty 74 342,21 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztami postępowania z tytułu nieuiszczonych opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości, dla których prowadzone sąksięgi wieczyste (...)za lata 2020 i 2021.
W toku procesu powód sprecyzował żądanie ograniczając je wyłącznie do opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...).
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa podnosząc w pierwszej kolejności zarzut, iż miał prawo do pomniejszenia opłaty za rok 2021 na podstawie art. 15 ja ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, ponieważ nie skorzystał z tego uprawnienia w roku 2020 i spełnił wszystkie przesłanki przewidziane w tym przepisie, w tym nie posiadał wymienionych w nim zaległości w płatnościach należności publicznoprawnych. Nadto pozwany zarzucił, że za okres objęty sporem uregulował opłaty w należnej wysokości, jednak powód zaliczył je niezgodnie ze wskazaniem pozwanego, wbrew treściart. 451 k.c.Wreszcie pozwany zarzucił także niejasności w wezwaniach do zapłaty kierowanych przez powoda, powołującego się na różniące się od siebie powierzchnie dziełek czy wręcz wskazującego na nieruchomości, które nie znajdowały się w użytkowaniu wieczystym pozwanego.
Stan faktyczny:
Pozwany jest użytkownikiem wieczystym stanowiących własność powoda nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w Gdyni prowadziksięgi wieczyste (...)(w udziale(...)000).
/okoliczności bezsporne/
Opłata roczna za użytkowanie wieczyste nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)zgodnie z wypowiedzeniem z 5 lipca 2019 r. została ustalona na kwotę 14940, 13 zł, przy czym w roku 2020 wynosiła 1698,82 zł, a w roku 2021 wynosiła 8094,48 zł.
/wypowiedzenie – k. 6-7/
Następnie zgodnie z oświadczeniem prezydenta MiastaG.opłata za użytkowanie wieczystedziałek nr (...)objętychksięgą wieczystą (...)od roku 2021 została ustalona na kwotę 806, 45 zł, zaś od pozostałych działek objętych tą księgą na kwotę 10496,70 zł z uwagi na zmianę stawki procentowej. Ostatecznie zatem za rok 2020 opłata za użytkowanie wieczyste tej nieruchomości wynosiła 1698,82 zł, zaś za rok 2021 806,45 zł +5675,13 zł = 6481,58 zł.
/oświadczenie PrezydentaM. G.– 13 i 17/
Opłata roczna za użytkowanie wieczyste nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)od 1 stycznia 2020 r. wynosiła 73 895, 94 zł.
/pismo k. 10/
Pozwana 31 marca 2021 r. dokonała na rzecz powoda wpłaty kwoty 22049,40 zł wskazując jako tytuł zapłaty opłatę za użytkowanie wieczyste za rok 2021.
/potwierdzenie wpłaty – k. 62/
29 czerwca 2020 r. pozwana uiściła na rzecz powoda kwotę 71665, 95 zł tytułem opłaty za użytkowanie wieczyste za rok 2020.
/potwierdzenie wpłaty – k. 62/
Z ostatniej z dokonanych wpłat powód zaliczył kwotę 11145, 71 zł na poczet opłaty za użytkowanie wieczyste za rok 2019.
/okoliczność bezsporna/
Pozwany na 30 września 2019 r. nie posiadał zaległości z tytułu podatku od nieruchomości ani innych zaległości podatkowych, z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
/zaświadczenia – k.69 – 72/
U pozwanego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia(...)19. Nadto pozwany złożył powodowi oświadczenie o chęci skorzystania z możliwości pomniejszenia opłaty za użytkowanie wieczyste za rok 2021 na podstawie przepisu art. 15 ja i 15 jca ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
/bezsporne/
Kwalifikacja prawna:
Powyższy stan faktyczny nie był sporny pomiędzy stronami, nadto wynikał z powołanych wyżej dokumentów, których żadna ze stron nie zakwestionowała i które, jako wytworzone nie dla potrzeb niniejszego procesu, nie wzbudziły wątpliwości sądu. Powód nie kwestionował faktu, że u pozwanego wystąpił spadek obrotów związanych z wystąpieniem pandemiiC.– 19 oraz, że nie posiadał on zaległości publicznoprawnych, o których mowa w art. 15 ja ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Dlatego okoliczności te Sąd uznał za przyznane.
Rozstrzygnięcie sprawy zależało zatem od prawnej oceny ustalonego wyżej stanu faktycznego i sprowadzało się oceny dwóch problemów:

a
istnienia bądź nieistnienia po stronie pozwanego prawa do pomniejszenia opłaty na podstawie przepisu ar. 15 ja i 15 jca ustaw z dnia

b
istnienia bądź nieistnienia po stronie powoda prawa do zaliczenia części opłaty uiszczonej przez pozwanego za rok 2020 na poczet zaległej opłaty z roku 2019.

Zgodnie z przepisem art. 15ja. ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz 1842 ze zm. – dalej: ustawa covidowa)opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości należącej do zasobu nieruchomości Skarbu Państwaw rozumieniu przepisówustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej, należna za 2020 r.od przedsiębiorcyw rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, organizacji pozarządowej w rozumieniuart. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, podmiotu, o którym mowa wart. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz państwowej osoby prawnej w rozumieniuustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia(...)19,podlega pomniejszeniu proporcjonalnie do liczby dni w tym roku, w których obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii z powodu(...)19, pod warunkiem:
1) zgłoszenia wniesienia opłaty w pomniejszonej wysokości staroście lub prezydentowi miasta na prawach powiatu, wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 15j ust. 1;
2) braku zaległości w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r.
Z kolei zgodnie z przepisem art. 15 jca tej samej ustawy jeżeli przed upływem terminu, o którym mowa w art. 15j ust. 1, podmiot, o którym mowa w art. 15ja , wniósł w niepomniejszonej wysokości, opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2020, obniżeniu, o kwotę wyliczoną zgodnie z art. 15ja podlega wysokość należnej od tego podmiotu opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2021.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne było, że pozwany zgłosił powodowi zamiar wniesienia opłaty w pomniejszonej wysokości za rok 2021 w związku z faktem, iż nie pomniejszył jej, stosownie do cytowanego wyżej przepisu art. 15 ja ustawy covidowej za rok 2020. Powód nie zakwestionował wprost, że pozwany spełnił przesłanki pomniejszenia opłaty polegające na zmniejszeniu obrotów w związku z pandemiąC.– 19 oraz, że nie posiadał zaległości z tytułów wymienionych w ust. 2 art. 15 ja. W korespondencji z pozwanym powód wskazywał jedynie, że pozwany nie spełnia przesłanek pomniejszenia opłaty z uwagi na fakt, iż nie uiścił w pełnej wysokości opłaty za rok 2020. Zaległość pozwanego wynosiła według powoda 16 014,19 zł. Rozważenia wymaga zatem, czy na gruncie cytowanego przepisu ewentualna niedopłata w opłacie za użytkowanie wieczyste, niebędąca skutkiem realizacji uprawnienia do jej pomniejszenia wynikającego z przepisu art. 15 ja i 15 jca ustawy covidowej, pozbawiała przedsiębiorcę uprawnienia do pomniejszenia opłaty za następny rok. W dalszej kolejności, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało ustalić, czy pozwany w ogóle posiadał taką niedopłatę, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości.
Jeżeli chodzi o pierwsze zagadnienie, w ocenie Sądu, nieuregulowanie opłaty za rok 2020 w pełnej wysokości, będące efektem okoliczności innych niż realizacja uprawnienia do pomniejszenia tej opłaty, nie wyłącza uprawnienia do pomniejszenia jej w roku następnym. Należy zauważyć, że przepis art. 15 ja posługuje się pojęciem „pomniejszonej wysokości opłaty” oraz w ust. 2, jako przesłankę pomniejszenia opłaty ustanawia „brak zaległości” w określonych opłatach publicznoprawnych. Ustawodawca wyraźnie rozróżnia zatem pojęcie „pomniejszona wysokość” od pojęcia „zaległość”, nadając im różne zakresy znaczeniowe. W przekonaniu Sądu pojęcie „zaległość” należy rozumieć w ujęciu tradycyjnym, jako kwotę nieuregulowanego w terminie zobowiązania, natomiast pojęcie „pomniejszona wysokość” należy wiązać tylko i wyłącznie z uprawnienie przewidzianym w art. 15 ja do odpowiedniej redukcji wysokości opłaty proporcjonalnie do czasu trwania stanu zagrożenia epidemicznego czy stanu epidemii. Jednocześnie, w omawianym przepisie ustawodawca wprost i – co ważniejsze – enumeratywnie – wymienił te zaległości, które pozbawiały przedsiębiorcę uprawnienia do uiszczenia opłaty w wysokości niższej niż należna według zasad ogólnych. Wśród nich wymieniono wyłącznie zaległości podatkowe i należności względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Funduszu Pracy lub Funduszu Solidarnościowy. Nie wymieniono natomiast zaległości w płatności opłaty za użytkowanie wieczyste. Nawet zatem, jeżeli pozwany takową posiadał, fakt ten nie pozbawiał go prawa do pomniejszenia opłaty za rok 2021, skoro w roku poprzednim pozwany nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 15 ja ustawy covidowej.
Kolejną kwestią jest rozważenie, czy, a jeżeli tak, to jaką niedopłatę posiadał pozwany z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste za rok 2020.
Z ustaleń faktycznych sądu wynika, że za rok 2020 pozwany winien był uiścić opłatę w łącznej wysokości 75 594, 76 zł (za obie nieruchomości:(...), 82 + 73 895,94 zł). 29 czerwca 2020 r. pozwany wpłacił powodowi kwotę 71 665, 95 zł wskazując wprost, że uiszcza opłatę za rok 2020. Zgodnie z przepisemart. 451 k.c.powód związany był takim wskazaniem swego dłużnika, i nie miał prawa zaliczyć części tej wpłaty w kwocie 11 145, 71 zł na poczet o zaległej opłaty za rok 2019. W konsekwencji cała kwota wpłacona przez pozwanego powinna była zostać zaliczona na poczet opłaty za rok 2020 , a skoro tak, to jego ewentualna niedopłata nie wynosiła ponad 16 000 zł, a 3928, 81 zł. Niedopłata była zatem stosunkowo niewielka w porównaniu z ogólną wysokością opłaty (ok. 5 %), co tym bardziej powinno stanowić argument przemawiający za zachowaniem przez pozwanego prawa do pomniejszenia opłaty w roku następnym.
Przyjmując, że cała wpłata pozwanego uiszczona 29 czerwca 2020 r. powinna była zostać zaliczona na poczet opłat za ten rok, i uwzględniając fakt, iż pozwany był użytkownikiem wieczystym dwóch nieruchomości, odliczając od dokonanej wpłaty opłatę z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości(...)w kwocie 1698,82 zł ( w pełnej wysokości) otrzymujemy wpłatę na poczet opłaty za drugą z nieruchomości w kwocie 69967,13 zł. W konsekwencji należy ustalić, że zaległość pozwanego z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)za rok 2020 wynosiła 3928, 81 zł.
Przesądziwszy, iż pozwany spełnił warunki do pomniejszenia opłaty za rok 2021 (skoro nie pomniejszył jej w roku 2020) należy obliczyć wysokość tej opłaty zgodnie z przepisem art. 15 ja ustawy covidowej.
Faktem notoryjnym jest, że stan epidemii wprowadzono w Polsce 20 marca 2020 r. , a zatem obowiązywał on przez 287 dni roku 2020r. Zgodnie przepisem art., 15 ja ustawy covidowej, opłata podlega pomniejszeniu proporcjonalnie do liczby dni w tym roku, w których obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii z powodu(...)19.
Skoro zatem opłata za 365 dni z tytułu użytkowania wieczystegonieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)wynosiła(...), 94, to proporcjonalnie za 287 dni roku wynosiłaby 58 104, 48 zł. O taką kwotę zatem należało obniżyć opłatę za rok 2021 r. z tytułu użytkowania wieczystego tej nieruchomości.
Opłata należna wynosiła zatem 15 791, 46 zł ((...), 94 – 58 104, 48 zł)
W dniu 31 marca 2021 r. pozwany uiścił na rzecz powoda opłatę w kwocie 22 049, 40 zł. Część tej kwoty pokryła opłatę za użytkowanie wieczyste nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)w kwocie 6481,58 zł (powód ostatecznie nie domagał się zasadzenia opłaty za tę nieruchomość), a pozostałą część należało zaliczyć na poczet opłaty za rok 2021 za nieruchomość objętąksięgą wieczystą (...), dochodzonej w niniejszym postępowaniu.
W wyniku dokonania stosownych obliczeń należy dojść do wniosku, że pozwany zapłacił opłatę za użytkowanie wieczyste nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)za rok 2021 w kwocie 15 667, 82 zł ((...),40-(...),58).
Ponieważ opłata należna za ten rok wynosiła 15 791, 46 zł należało uznać, ze niedopłata pozwanego z tego tytułu wynosi 123, 64 zł
Uwzględniając zatem niedopłatę za rok 2020 w kwocie 3928, 81 zł i niedopłatę za rok2021 w kwocie 123, 64 zł, sąd obie te kwoty zasądził od pozwanego na rzecz powoda. Odsetki za opóźnienie od pierwszej ze wskazanych kwot zostały zasądzone od 1 lutego 2021 r. ponieważ zgodnie z 15 j ustawy covidowej opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa wart. 71ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za rok 2020 wnosi się w terminie do dnia 31 stycznia 2021 r. zaś od drugiej z nich od 1 kwietnia 2021 r.
W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone, ponieważ dochodzona pozwem kwota przekraczała wysokość opłat należnych i wyliczonych zgodnie z przywołanymi wcześniej przepisami.
Z uwagi na fakt, iż powództwo zostało uwzględnione w bardzo nieznacznym zakresie, sąd na podstawieart. 100 k.p.c.zasądził od powoda na rzecz pozwanego 100 % należnych mu kosztów procesu , uznając pozwanego za wygrywającego spór w całości. Składały się na nie koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5417 zł.