Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 2336/21
Data wyroku: 2023-02-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Postępowanie wieczystoksięgowe (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art. 626^8^§ 1 kpc

Sygn. akt III Ca 2336/21

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 września 2021 r., w sprawie Dz.Kw. 18119/21 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oddalił wniosekJ. O.o wpisanie jej osoby do działu IIksięgi wieczystej (...)jak właściciela nieruchomości tą księgą objętej oraz o wykreślenie z działu III wskazanej księgi wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Sąd Rejonowy ustalił, iż Dla nieruchomości położonej wJ.oznaczonej jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,0800 ha prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). W dziale II tejże księgi jako właściciel wpisany jestZ. K. (1), synA.iB.. Podstawę wpisuZ. K. (1)w dziale II owej księgi wieczystej stanowiła umowa sprzedaży nieruchomościz dnia 3 maja 1972 roku zawarta w formie aktu notarialnego Rep A nr III –(...). Umowa sprzedaży nieruchomości została zawarta pomiędzyW. R.iZ. R.aZ. K. (1). W dniu 9 kwietnia 1974 rokuZ. K. (1)wniósł o wpis w dziale IV księgi wieczystej hipoteki umownej na kwotę 100.000 zł na rzecz(...)Oddział IV wŁ.. Wniosek został opatrzony podpisem(...). Postanowieniem z dnia 27 marca 2019 roku (VIII Ns 354/18) Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi stwierdził,że spadek poZ. K. (2)synuA.iB., zmarłym w dniu 24 kwietnia 2006 roku wJ.na podstawie ustawy nabyłyz dobrodziejstwem inwentarza: żonaJ. K.(udział 1/3), córkaJ. O.(udział 1/3) oraz wnuczkiM. K.iK. K.(udziały po 1/6). Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2021 roku (VIII Ns 13/20) Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi dokonał podziału majątku wspólnego małżonkówZ. K. (1)iJ. K., działu spadku poZ. K. (2)oraz zniósł współwłasność nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i budynkiem gospodarczym położonej wJ.przyul. (...), gminaA., oznaczonej jako działa o nr 6/8, dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą o nr (...)i przyznał rzeczoną nieruchomość na własnośćJ. O..
Apelację od tego postanowienia złożyła wnioskodawczyni. Zarzuciła Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to: art.6268§ 2 w zw. zart. 233 § 1 , art. 365 § 1w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie przez Sąd I instancji niewłaściwego zbadania dołączonych do wniosku o wpis dokumentów, w szczególności postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z dnia 28 stycznia 2001 r. wydanego w sprawie VIII Ns 13/20 oraz niewłaściwego zbadania treści księgi wieczystej, skutkujące nieuzasadnionym przyjęciem, że na ich podstawie nie jest możliwe dokonanie wpisów zgodnie z żądaniem wniosku, w sytuacji gdy z treści wskazanego postanowienia jednoznacznie wynika, że w skład spadku poZ. K. (2)wchodzi prawo własności do nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...);art. 6268§ 3 k.p.c.w zw. zart. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludnościpoprzez ich niezastosowanie i zaniechanie przez zbadania z urzędu zgodności danych wskazanych we wniosku z danymi wynikającymi z systemu ewidencji ludności PESEL, w sytuacji gdy wypełnienie obowiązku zbadania zgodności danych mogłoby usunąć wątpliwości co do pisowni nazwiska właściciela nieruchomości;art. 6269k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie wniosków o wpis w sytuacji, gdy w okolicznościach tej sprawy nie istnieją przeszkody do dokonania wpisu. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z szeregu dokumentów dla potwierdzenia, żeZ. K. (1)to ta sama osoba coZ. K. (1). W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i dokonanie wnioskowanych wpisów.

Sąd Okręgowy zważył,

co następuje:
Apelacja w sposób oczywisty jest bezzasadna. Poza sporem musi być – i jest – fakt, że w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości ujawniony jestZ. K. (1), a złożone przez skarżącą przy wniosku o wpis dokumenty dotyczą osoby noszącej nazwiskoZ. K. (1). Jakie to niesie za sobą konsekwencje? Jak stanowi przepisart. 1 ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(Dz.U.2023.146 z późn. zm.) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Z kolei przepis art. 3 ust. 1 cyt. ustawy statuuje zasadę , zgodnie z którą domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Wszystko to oznacza, że sąd wieczystoksięgowy, jako swojego rodzaju sąd rejestrowy obowiązany jest prowadzić księgi wieczyste w taki sposób by nie było żadnych wątpliwości co do trafności dokonanych w nich wpisów.
Przepisart. 6268§ 2 k.p.c.stanowi, że rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Stosując tę generalną zasadę – stwierdzić należy, że treść i forma wniosku jak i załączonych doń dokumentów nie budziły wątpliwości. W szczególności z treści postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z dnia 28 stycznia 2021 r. wynika, iż Sąd ten dokonał podziału majątku wspólnego małżonkówZ. K. (1)iJ. K.oraz działu spadku poZ. K. (2). Również treść księgi wieczystej nie budzi żadnych wątpliwości – jako właściciel objętej nią nieruchomości wpisany jestZ. K. (1). Nie ma tu zbieżności nazwisk i treść księgi wieczystej w kontekście złożonych dokumentów nie pozwala na dokonanie żądanego wpisu w dziale II księgi wieczystej. Zarzut więc naruszenia przepisuart.6268§ 2w zw. zart. 233 § 1, art. 365 § 1w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie przez Sąd I instancji niewłaściwego zbadania dołączonych do wniosku o wpis dokumentów, w szczególności postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z dnia 28 stycznia 2001 r. wydanego w sprawie VIII Ns 13/20 oraz niewłaściwego zbadania treści księgi wieczystej, skutkujące nieuzasadnionym przyjęciem, że na ich podstawie nie jest możliwe dokonanie wpisów zgodnie z żądaniem wniosku, w sytuacji gdy z treści wskazanego postanowienia jednoznacznie wynika, że w skład spadku poZ. K. (2)wchodzi prawo własności do nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)polega na nieporozumieniu. Abstrahować przy tym trzeba od faktu, że w księdze wieczystejZ. K. (1)ujawniony jest jako właściciel objętej nią nieruchomości, a z postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z dnia 28 stycznia 2001 r. w sprawie VIII Ns 13/20 wcale nie wynika, że w skład spadku poZ. K. (2)wchodzi prawo własności do nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)lecz wynika, że w skład spadku wchodzi udział we współwłasności albowiem prawo do przedmiotowej nieruchomości objęte było wspólnością majątkową małżeńską. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia w sprawie – Sąd bowiem dokonując podziału majątku wspólnego posiadał kognicję do ustalenia, że dany składnik majątkowy przynależał do tej wspólności a nie stanowi majątku odrębnego jednego z byłych małżonków. Postawiony w tym kontekście zarzut naruszenia przepisuart. 233 k.p.c.jest chybiony, Sąd bowiem nie dokonywał oceny materiału dowodowego, wszystkie dowody jakimi dysponował to dokumenty urzędowe. Nie doszło przy tym do naruszenia przepisuart. 365 § 1 k.p.c.. Nikt nie neguje prawa do nieruchomości – a kwestią istotną jest jedynie niezgodność danych osobowych.
Nie doszło też do naruszenia przepisuart. 6268§ 3 k.p.c.w zw. zart. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludnościpoprzez ich niezastosowanie i zaniechanie przez zbadania z urzędu zgodności danych wskazanych we wniosku z danymi wynikającymi z systemu ewidencji ludności PESEL, w sytuacji gdy wypełnienie obowiązku zbadania zgodności danych mogłoby usunąć wątpliwości co do pisowni nazwiska właściciela nieruchomości. Zarzut ten wynika z błędnej wykładni wskazanego przepisu. Przepisart. 6268§ 3 k.p.c.stanowi, że rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej, sąd z urzędu bada zgodność danych wskazanych we wniosku z danymi wynikającymi z systemów prowadzących ewidencje powszechnych numerów identyfikacyjnych, chyba że istnieją przeszkody faktyczne uniemożliwiające dokonanie takiego sprawdzenia. Chodzi więc o obowiązek sądu wieczystoksięgowego badania zgodności danych wynikających z wniosku z danymi wynikającymi z systemów prowadzących ewidencje powszechnych numerów identyfikacyjnych. Nie chodzi tu natomiast ( a to w rzeczywistości apelująca ma na myśli) o badanie przy rozpoznawaniu wniosku o wpis zgodności danych wynikających z księgi wieczystej z danymi z systemu PESEL.
W tym kontekście, za bezzasadną uznać trzeba też apelacją w części obejmującej o żądanie wykreślenia ostrzeżenia o niegodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Co prawda – trudno ustalić na jakiej podstawie sąd wieczystoksięgowy dokonał omawianego wpisu skoro dysponował dokumentami na nazwiskoK., a nieK.– t nie zmienia to faktu, że skarżąca nie wykazała swojego interesu w omawianym żądaniu poprzez wykazanie, że jest następca osoby o nazwiskuK..
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawieart. 385w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.oddalił apelację. Sąd Okręgowy nie badał przy tym dokumentów złożonych przy apelacji. Zasada badania treści i formy wniosku oraz dołączonych doń dokumentów wyrażona przepisemart. 6268§ 2 k.p.c.odnosi się także do Sądu II instancji. Postępowanie wieczystoksięgowe ma tę cechę, że nie zawsze występuje powaga rzeczy osądzonej. Nie ma przeszkód by ponowić w tej sprawie wniosek – przy uwzględnieniu że to na wnioskodawcy a nie na Sądzie leży obowiązek wykazania tożsamościZ. K. (1)iZ. K. (1).