Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1501/21
Data wyroku: 2022-10-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Kurdziel
Słowa kluczowe: Powództwo o ustalenie
Podstawa prawna: art. 189 kpc

Niniejszy dokument nie stanowi doręczenia w trybie art. 15 zzs9ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U.2021, poz. 1842)
Sygn. akt I ACa 1501/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 października 2022 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Beata Kurdziel

Protokolant:

Michał Góral

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. w Krakowie
sprawy z powództwaE.G.
przeciwkoR. Z.
o stwierdzenie nieważności umowy
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt I C 2854/19

1
oddala apelację;

2
zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego;

3
przyznaje od Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Kielcach na rzecz adw.M. J.kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) brutto tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce w postępowaniu apelacyjnym.

SSA Beata Kurdziel
Sygn. akt I ACa 1501/21

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem wydanym w dniu 23 lipca 2021r. w sprawie z powództwaE.G.przeciwkoR. Z.o stwierdzenie nieważności umowy, oddalił powództwo (pkt I), przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Kielcach na rzecz adw.M. J.kwotę 4428 zł, w tym podatek Vat, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu (pkt II) oraz zasądził odE.G.na rzeczR. Z.kwotę 5417 zł tytułem kosztów procesu (pkt III).
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd I instancji wskazał, że powódkaE. G. (1)domagała się ustalenia nieważności czynności prawnych w postaci w postaci :
- umowy pożyczki w kwocie 50 000 zł zawartej przez strony na piśmie w dniu 28 grudnia 2012 r. nr(...)r. z pisemnymi aneksami z dnia 6 sierpnia 2013r. 7 sierpnia 2014 r. 2 stycznia 2017 r.,
- udzielenia hipoteki obciążającej nieruchomość położoną wP.gminaG.objętejksięgą wieczystą Kw Nr (...)mającej zabezpieczać ww. pożyczkę do kwoty 100 000 zł, zawartej w formie aktu notarialnego - Rep.(...)z dnia 7 stycznia 2013r.,
- poddania się rygorowi egzekucji w trybieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.w zakresie spłaty ww. pożyczki do kwoty 100.000 zł – czynności zawartej w formie aktu notarialnego Rep.(...)z dnia 7 stycznia 2013 r. i Rep.(...)z dnia 3 marca 2017r.,
- umowy pożyczki udzielonej powódce przez pozwanego na piśmie w kwocie 40000zł z dnia 6 sierpnia 2013 r. nr(...)z pisemnym aneksem z dnia 7 sierpnia 2014 r.,
- udzielenia hipoteki obciążającej nieruchomość położoną wP.gminaG.objętejksięgą wieczystą Kw Nr (...)mającej zabezpieczać drugą z ww. pożyczek nr(...)do kwoty 300 000 zł, zawartej w formie aktu notarialnego - Rep. A nr(...)w dniu 6 sierpnia 2013 r.,
- poddania się rygorowi egzekucji w trybieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.w zakresie spłaty pożyczki udzielonejumową nr (...)do kwoty 300.000 zł – czynności zawartej w formie aktu notarialnego Rep.(...)r. z dnia 6 sierpnia 2013 r.
Powódka podała, że w dniu 10 grudnia 2010 r. pozwany udzielił jej pożyczki w kwocie 80000 zł z terminem płatności do dnia 14 grudnia 2015 r., od której uiszczała miesięcznie odsetki po 1600 zł. Pożyczka nr(...)w dniu 13 grudnia 2010 r. została zabezpieczona hipotecznie na nieruchomości powódki. W październiku 2011 r. z uwagi na problemy finansowe powódka nie zapłaciła raty odsetek. Wówczas pozwany zawarł z powódką ”fikcyjny aneks do umowy” nr(...)podnoszący kapitał umowy do 90 000 zł. Po dokonaniu przez powódkę spłaty kwoty 80 000 zł w dniu 20 lutego 2012 r. pozwany „zwolnił hipotekę” na nieruchomości, z tym że poinformował powódkę ,że pozostaje jeszcze zadłużenie z tytułu niedopłaty odsetek łącznie 7000 zł. Wobec tej zaległości w spłacie kwoty 7000 zł pozwany „namówił „ ją na zawarcie kolejnej „fikcyjnej umowy pożyczki” nr(...)z dnia 1 marca 2012 r. na kwotę 20 000 zł na okres 1 roku z oprocentowaniem 2%, przy czym wskazana kwota nie została powódce wypłacona. Pozwany przyjął 7000 zł oraz anulował wcześniej zawarte fikcyjne umowy wpisując na dowodzie wpłaty(...)(...)wpłatę z tytułu odsetek od pożyczki nr(...)oraz wpłatę kapitału od umowy na łączną kwotę 24 tys. zł. Zarazem, pozwany nakłonił powódkę do zawarcia kolejnej „fikcyjnej umowy pożyczki” nr(...)z dnia 28 grudnia 2012r. w kwocie 50.000zł, płatnej do 28 grudnia 2013r., z 2%totym oprocentowaniem w skali miesiąca i zabezpieczeniem hipotecznym umowy na nieruchomości powódki (opisanej wyżej) do kwoty 100.000 zł i poddaniem się powódki rygorowi natychmiastowej wykonalności w trybieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.aktem notarialnym z dnia 7 sierpnia 2013r. Powódka nie otrzymała kwoty tej pożyczki. Powódka zapłaciła pozwanemu kwotę 7000 zł licząc, że spłaciła pozwanemu wszystkie swoje długi, co jednak jego zdaniem nie wyczerpywało zadłużenia. W dniu 6 sierpnia 2013 r. strony zawarłyaneks nr (...)doumowy nr (...)odraczający spłatę do dnia 6 sierpnia 2014 r. i zmniejszający oprocentowanie do 1% miesięcznie. Zawarły też kolejną „fikcyjną umowę pożyczki” nr(...)na kwotę 40 000 zł z oprocentowaniem w wysokości 1% miesięcznie z okresem spłaty do 6 sierpnia 2014 r. Pożyczka została zabezpieczona hipotecznie do kwoty 300 000 zł (na opisanej wyżej nieruchomości powódki) i oświadczeniem powódki o poddaniu się egzekucji aktem notarialnym z dnia 6 sierpnia 2013r. Powódka podała, że przekazywała pozwanemu pieniądze na poczetumowy nr (...)r. (do października 2014 r. – 16 000zł). Zawierała kolejne aneksy przedłużające ostateczny termin spłaty tj. w dniu 7 sierpnia 2014r. do dnia 31 grudnia 2016r., w dniu 2 stycznia 2017r.do 30 czerwca 2017r. Ponieważ wydłużono termin spłaty zumowy nr (...)do 30 czerwca 2017r. musiała złożyć nowe oświadczenie o poddaniu się egzekucji w trybieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.wydłużając możliwość nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu do dnia 31 grudnia 2017r. Pomimo uregulowania przez powódkę kwoty 80 000zł na poczet spłaty kapitału z pożyczki nr(...)oraz kwotę 22400 zł tytułu odsetek i dalszej kwoty 16000zł pozwany wniósł do Sądu Rejonowego wK.o nadanie klauzuli wykonalności aktom notarialnym nr(...)r. na kwotę 50 00 zł (sygn.(...)) i Rep.(...)na kwotę 40 000 zł (sygn.(...)). Następnie zainicjował postępowanie komornicze prowadzone obecnie przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wK.A. Ł.pod sygn.(...)i(...). Postępowanie egzekucyjne jest skierowane do obciążonej hipotekami nieruchomości, w której powódka zamieszkuje.
Powódka zarzuciła, żeumowy pożyczki nr (...)zostały zawarte dla pozoru, miały one stanowić zabezpieczenie spłaty zaległych należności - pożyczki nr(...)z dnia 10 grudnia 2010 r. Powódka twierdziła, że nigdy nie otrzymała ani kwoty 50.000 zł ani 40.000 zł. Tym samym umowy te są nieważne na podstawieart. 83 §1 k.c.Podobnie należy ocenić czynności prawne związane z zabezpieczeniem w/w „fikcyjnych” umów pożyczek – ustanowienie hipoteki oraz poddanie się przez powódkę rygorowi natychmiastowej wykonalności dokonane w aktach notarialnych. Zarzuciła nadto, że oświadczenie zawarte w akcie notarialnym z dnia 7 stycznia 2013 r.(...)nie spełnia wymogów wskazanych zw.art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.
PozwanyR. Z.wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko, pozwany kwestionował podnoszona przez powódkę pozorność czynności prawnych wskazanych w pozwie, utrzymywał że miały one wywołać skutki prawne, jakie wynikają z ich treści. Wskazał, że przedmiotowe czynności prawne są zgodne z przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego, nigdy nie miały na celu obejścia prawa – nie istnieją żadne przesłanki uzasadniające stwierdzenie ich nieważności. Zarzucił, że powództwo zostało wniesione przez powódkę wyłącznie w celu uniemożliwienia pozwanemu egzekwowania należności wynikających z tytułów wykonawczych, które wystawione zostały wobec braku spłaty przez powódkę wszystkich należności wynikających zumów pożyczek nr (...)z dnia 28 grudnia 2012 r. i nr(...)z dnia 6 sierpnia 2013 r.
Argumentował, żeumowa pożyczki nr (...)z dnia 10 grudnia 2010 r. została w całości rozliczona. Powódka spłacała co miesięczne raty i w drugiej połowie 2011r. zwróciła się o zmianę umowy oraz udzielenie dodatkowej pożyczki 10.000 zł na potrzeby prowadzonej działalności. Pozwany zgodził się na pożyczkę i został zawarty aneks doumowy pożyczki nr (...)w dniu 12 grudnia 2011 r. oraz przekazane zostały pieniądze 10.000 zł. Pozwany dysponował hipotecznym zabezpieczeniem na nieruchomości powódki. Ponieważ powódka wywiązała się z zawartej umowy zwróciła pożyczona kwotę 80.000 zł wydał oświadczenie o wyrażeniu zgody na wykreślenie hipoteki obciążającej nieruchomość, co nastąpiło 20 lutego 2012r. Jednocześnie strony ustaliły, że na poczetumowy nr (...)pozwana zapłaci kwotę 7000 zł tytułem pozostałych do zapłaty odsetek, co nastąpiło 27 grudnia 2012r. W dniu 1 marca 2012. powódka zaciągnęła u pozwanego kolejną pożyczkę w wysokości 20 000 zł na okres 1 roku na potrzeby działalności gospodarczej. Z uwagi na małą wysokość, pożyczka nie została zabezpieczona hipotecznie .Została ona spłacona w dniu 27 grudnia 2012 r. W dniu 28 grudnia 2012 r. pozwany udzielił powódce na jej prośbę kolejną pożyczkę nr(...)w kwocie 50 000 zł na okres do dnia 31 grudnia 2013 r. z oprocentowaniem miesięcznym w wysokości 2%. Umowa została zabezpieczoną hipoteką, a powódka poddała się egzekucji aktem notarialnym nr(...)(...)z dnia 7 stycznia 2013r. Kwota powyższa została powódce wydana zgodnie z umową i dowodem wypłaty KW z dnia 28 grudnia 2012r. W okresie od stycznia 2013r. do lipca 2013r. pozwany wystawiał powódce comiesięczne faktury obejmujące spłatę odsetek od umowy, które powódka przyjmowała. W dniu 6 sierpnia 2013r. wpłaciła tytułem odsetek odumowy (...)kwotę 7000 zł .
Powódka zaproponowała pozwanemu zawarcie kolejnej umowy pożyczki tym razem na kwotę 40.000 zł. Ponieważ do tej pory powódka rzetelnie wywiązywała się ze zobowiązań, ponadto dysponowała zabezpieczeniem w postaci nieruchomości, w dniu 6 sierpnia 2013r. strony zawarły kolejnąumowę pożyczki nr (...)w kwocie 40 000 zł. Umowa została zabezpieczona hipoteką, a powódka poddała się rygorowi egzekucji w zakresie jej spłaty. Z uwagi na zwiększenie udzielonej w sumie powódce kwoty pożyczek zostało zmniejszone oprocentowanie pożyczki nr(...)i przedłużono termin zwrotu pożyczki do dnia 6 sierpnia 2014r. Po zawarciu pożyczki w dniu 6 sierpnia 2013r. powódka zaprzestała regularnych spłat obu pożyczek. Wielokrotnie wnioskowała o odroczenie terminów płatności przez pozwanego.
Pozwany wskazał, że powódka zaprzestała regularnych spłat rat pożyczki nr(...)r. Pozwany powołał się na wywody opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości wydanej w sprawie(...)Sądu Rejonowego wK.co do sposobu zaliczenia wpłat dokonywanych przez powódkę na poczet pożyczek. W powołanej sprawie powódka wystąpiła przeciwko pozwanemu o pozbawienie wykonalności obu tytułów egzekucyjnych – oświadczeń o poddaniu się rygorowi egzekucji złożonych przez powódkę. Uzasadniając pozew w tejże sprawie przyznała, że zawarła z pozwanymumowy pożyczki nr (...)i dokonywała na ich poczet wpłat.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny sprawy:
Powódka prowadziła działalność gospodarczą w okresie od 1 maja 2010r. do 13 lipca 2015r. W 2010 r. borykała się z trudnościami finansowymi. Zdecydowała się skorzystać z usługR. Z., z którym od tego czasu zawierała szereg umów pożyczek, część na potrzeby związane z działalnością gospodarczą. Strony znały się od dłuższego czasu i pozostawały w bardzo dobrych relacjach.
Pozwany w ramach prowadzonej działalnościPrzedsiębiorstwo (...)udzielił powódce pożyczki – pożyczka nr(...)z dnia 10 grudnia 2010 r. w kwocie 80000 zł z terminem zapłaty do dnia 14 stycznia 2015r. Powódka zobowiązała się do zapłaty odsetek od kapitału w kwotach miesięcznych po 1600 zł. Pożyczka została zabezpieczona hipotecznie na nieruchomości powódki położonej wP.gminaG.objętejksięgą wieczystą Kw Nr (...)oraz poprzez poddanie się powódki rygorowi egzekucji w trybieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.w zakresie spłaty w/w pożyczki.
W drugiej połowie 2011 r. powódka zwróciła się z o udzielenie jej kolejnej pożyczki w kwocie 10 000 zł na potrzeby dalszego rozwoju działalności gospodarczej. W dniu 12 grudnia 2011 r. strony podpisały aneks doumowy pożyczki nr (...), w oparciu o który powódce wypłacono dodatkowe 10 000 zł. W związku ze spłatą kapitału pożyczki w dniu 20 lutego 2012 r. zabezpieczenie hipoteczne umowy zostało wykreślone. W dniu 27 grudnia 2012 r. powódka uregulowała zaległe odsetki od w/w umowy pożyczki w kwocie 7000 zł
W dniu 1 marca 2012 r. strony zawarły kolejną umowę pożyczki w kwocie 2000 zł na okres jednego roku, która została spłacona przez powódkę w dniu 27 grudnia 2012 r.
W dniu 28 grudnia 2012 r. pozwany udzielił powódce pożyczki nr(...)w kwocie 50 000 zł z obowiązkiem spłaty do dnia 28 grudnia 2013 r. i oprocentowaniem na poziomie 2% w skali miesiąca. Powyższa kwota została powódce wypłacona jej odbiór pokwitowała osobiście /k.92/ Na podstawieaneksu nr (...)z dnia 6 sierpnia 2013 r./k.80/ i aneksu z dnia 7 sierpnia 2014 r./k.81/ do ww. umowy pożyczki, wysokość odsetek umownych uległa zmniejszeniu do 1% w stosunku miesięcznym, a termin zwrotu pożyczki zmieniono na dzień 31 grudnia 2016 r. Ostatecznie na podstawieaneksu nr (...)z dnia 2 stycznia 2017 r. oprocentowanie pożyczki zmniejszono do 0,5% w stosunku miesięcznym, a termin spłaty określono na dzień 30 czerwca 2017 r. /k.82/
W dniu 7 stycznia 2013 r. aktem notarialnym Rep.(...)r. sporządzonym przed notariuszemG. A.z Kancelarii Notarialnej wK.E. G. (1)ustanowiła na rzeczR. Z.na zabezpieczenie spłaty pożyczki nr(...)z odsetkami i kosztami dochodzenia roszczeń hipotekę do kwoty 100 000 zł na nieruchomości położonej wP.gminaG.objętejksięgą wieczystą KW nr (...)Powyższy akt w którym uczestniczyły obie strony został przez nie podpisany. Powyższa nieruchomość w tej dacie obciążona już była hipoteką umowną zwykłą w kwocie 89.826,90 zł i hipoteką umowną kaucyjną do kwoty 62.878,83 zł na rzecz(...) Banku SA(...)Oddział wŁ., hipoteką do kwoty 702.000 zł na rzecz(...)wT.oraz hipoteką w kwocie 30.000 zł. W akcie tym, powódka w zakresie spłaty tej pożyczki poddała się rygorowi egzekucji w trybieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.z oznaczeniem, że wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności do dnia 31 grudnia 2017r. /akt notarialny k. 2,3/.
W dniu 3 marca 2017 r. sporządzono akt notarialny przed notariuszemG. A.z Kancelarii Notarialnej wK.((...)), w którym powódka ponownie poddała się egzekucji w trybieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.co do obowiązku zapłaty należności głównej wraz z odsetkami wynikającymi z pożyczki nr(...)i zmieniających ją aneksów, w którym oznaczono termin w którym wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności do dnia 31 grudnia 2017r. /k.4/
Postanowieniem Referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym wK.z dnia 14 września 2017 r. sygn.(...)ww. tytułowi egzekucyjnemu w postaci aktu notarialnego Rep. A nr(...)z dnia 3 marca 2017r. została nadana klauzula wykonalności na rzecz wierzycielaR. Z.przeciwko dłużniczceE.G.co do obowiązku zapłaty kwoty 50 000 zł z odsetkami umownymi tytułuumowy pożyczki Nr (...)z dnia 28 grudnia 2012r. z ograniczeniem odpowiedzialności dłużnika do kwoty 100 000 zł. (k. 103).
Pozwany na dokonywane przez powódkę comiesięczne spłaty odsetek odumowy nr (...)wystawiał faktury w okresie od stycznia 2013r. do lipca 2013r./k.139-145/
W dniu 6 sierpnia 2013 r. strony zawarły kolejnąumowę pożyczki nr (...), na mocy której powódce udzielona została pożyczka w kwocie 40 000 zł. Odsetki umowne określono na 1% w stosunku miesięcznym, a termin zwrotu na 6 sierpnia 2014 r. Na podstawie aneksu z dnia 7 sierpnia 2014 r. do ww. umowy strony przedłużyły termin zwrotu pożyczki do dnia 31 grudnia 2016 r. /k.81-82/
Także w dniu 6 sierpnia 2013r. aktem notarialnym Rep.A(...)sporządzonym przed notariuszemG. A.z Kancelarii Notarialnej wK.E. G. (1)ustanowiła na rzeczR. Z.na zabezpieczenie spłaty pożyczki nr(...)wraz z kosztami dochodzenia roszczeń hipotekę do kwoty 300.000 zł na nieruchomości położonej wP.gminaG.objętejksięgą wieczystą KW nr (...)oraz poddała się rygorowi egzekucji na podstawieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.do kwoty 300.000 zł z oznaczeniem , że wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności w terminie do 31 grudnia 2017r. /akt notarialny k.8-9/
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2017 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym wK.w sprawie sygn.(...)nadał na rzecz wierzycielaR. Z.przeciwko dłużnikowiE.G.klauzę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci ww. aktu notarialnego – co do obowiązku zapłaty na rzecz wierzycielaR. Z.kwoty 40 000 zł z odsetkami umownymi określonymi w umowie pożyczki z dnia 6 sierpnia 2013 r. zmienionej aneksem z dnia 7 sierpnia 2014 r. z ograniczeniem odpowiedzialności dłużnika do kwoty 300 000 zł (k 105-106).
Powódka była informowana przez pozwanego o wysokości zobowiązań wynikających z zawartych umów pożyczek, zaległości w spłatach, wzywana do zapłaty z informacja, że pozwany wystąpi o egzekucję należności /wezwania od 2015r. do 2016r. odbierane osobiście przez powódkę (k. 107,109-110,111-112,113)
Pozwem z dnia 14 marca 2018 r. skierowanym do Sądu Rejonowego wK.powódkaE. G. (1)domagała się m.in. pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 3 marca 2017 r.(...), któremu tenże Sąd nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 14 września 2017 r. w sprawie sygn.(...)do wysokości kwoty 14000 zł i pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 6 sierpnia 2013 r. Rep.(...), któremu tenże Sąd nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 13 lutego 2017 r. w sprawie sygn.(...)do wysokości kwoty 2000 zł. W uzasadnieniu zgłoszonego żądania powódka powoływała się na okoliczność, iż prowadzenie egzekucji w sprawach(...)i(...)na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych co do wskazanych kwot jest nieuzasadnione z uwagi na fakt wygaśnięcia zobowiązania wobec ich uregulowania przez powódkę na rzecz pozwanego tj. kwoty 2000 zł zumowy nr (...)z dnia 6 sierpnia 2017 r. i 14.000 zł na poczetumowy nr (...)z dnia 28 grudnia 2021r. Pozwany inicjując postępowanie egzekucyjne nie obniżył wartości dochodzonych kwot o dokonane przez nią wpłaty. (k. 116-119, pozew wraz z uzasadnieniem w sprawie(...)). Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn.(...)powództwoE.G.przeciwkoR. Z.zostało oddalone. Sąd Rejonowy ustalił, że poza sporem w sprawie był fakt zawarcia umów pożyczek oraz ich treści i wynikających z umowy wzajemnych praw i obowiązków każdej ze stron, jak również fakt zawarcia aneksów do umów modyfikujących ich treść w zakresie wysokości odsetek i terminów spłat. Wpłaty dokonywane przez powódkę jak wynika ze sporządzonej przez biegłego opinii zostały prawidłowo zarachowane przez wierzyciela na poczet zadłużenia powódki wynikającego z zawartych umów (k. 120-127).

E. G. (1)ma(...)lat, utrzymuje się z emerytury w wysokości 2600 zł, zamieszkuje na swojej nieruchomości wP.co do której toczy się postępowanie egzekucyjne. W styczniu 2013r. opuściła lokal, w którym prowadziła działalność gospodarczą. Dnia 20 lutego 2012r. powódka uzyskała pożyczkę w(...),P.’’ w wysokości 129.000 zł, z której spłaciła zadłużenie u pozwanego w kwocie 80.000 zł , wcześniej kredyt w(...)Banku na wykończenie domu .
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów :
-umowy pożyczki nr (...)z dnia 10 grudnia 2010r., aktu notarialnego z dnia 13 grudnia 2010r. dotyczącego ustanowienia hipoteki, spłaty kwoty 80.000 zł 20 lutego 2012r., aneksu doumowy nr (...)z dnia 12 grudnia 2011r., oświadczenia pozwanego o wyrażeniu zgody na zwolnienie hipoteki po wpłacie kwoty 80.000 zł z dnia 15 luty 2012r., umowy pożyczki z dnia 1 marca 2012r. co do kwoty 20.000 zł, dowodów wpłat odsetek odumów (...), umowy pożyczki z 28 grudnia 2012r. nr(...), aneksów do zawartej umowy z dnia 6 sierpnia 2013r., 7 sierpnia 2014r., 2 stycznia 2017r.,umowy pożyczki nr (...)z dnia 6 sierpnia 2013r., odpisów z KW, dowodów potwierdzenia odbioru gotówki, postanowienia w sprawie(...), postanowienia w sprawie(...), zawiadomień o zaległościach i wezwaniach do zapłaty, aktów notarialnych z dnia 7 stycznia 2013r.(...)dotyczącego ustanowienia hipoteki i poddania się rygorowi egzekucji dot. umowy z dnia 28 grudnia 2012r. nr(...), aktu notarialnego z dnia 3 marca 2017r. Rep(...)dotyczącego poddania się rygorowi egzekucji z umowy z dnia 28 grudnia 2012r., aktu notarialnego z dnia 6 sierpnia 2013r. o ustanowieniu hipoteki i poddaniu się rygorowi egzekucji z umowy z dnia 6 sierpnia 2013r. nr(...), faktur, zaświadczenia o prowadzeniu działalności gospodarczej przez powódkę, umowy pożyczki powódki z(...)na kwotę 129.000 zł z dnia 20 lutego 2012r.
Podstawa ustaleń faktycznych były także częściowe zeznań powódkiE.G., zeznania pozwanegoR. Z.oraz zeznań świadkówA. K.,M. D.,M. S. (1)iB. Z..
W tak ustalony stanie faktycznym, w ocenie Sądu Okręgowego powództwo jest nieuzasadnione. Powódka, w pierwszej kolejności, domagała się uznania za nieważną czynności prawnej dokonanej w formie aktu notarialnego Rep.A numer(...)w dniu 3 marca 2017r. oraz dokonanej w dniu 6 sierpnia 2013r. także w formie aktu notarialnego Rep.A numer(...), zarzucając, że na skutek presji , gróźb zmuszona została do podpisania ww. aktów notarialnych i dokonania zabezpieczenia hipotecznego na swojej nieruchomości w wysokości wielokrotnie przekraczającej wartość udzielonej pożyczki. W toku postępowania, po sprecyzowaniu żądania, powódka zarzuciła nieważność umów pożyczek z dnia 28 grudnia 2012r. numer(...)udzielonej w kwocie 50.000 zł wraz z aneksami z dnia 6 sierpnia 2013r., 7 sierpnia 2014 r., 2 stycznia 2017r. oraz umowy z dnia 6 sierpnia 2013r. numer(...)wraz z aneksem z dnia 7 sierpnia 2014r. w kwocie 40.000 zł jako zawartych dla pozoru, fikcyjnie, jak również czynności związanych z zabezpieczeniem fikcyjnych umów tj. ustanowieniem hipotek oraz złożonymi oświadczeniami powódki o poddaniu się egzekucji w trybieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.Ustanowione hipoteki miały w istocie zabezpieczać należności z tytułu fikcyjnych umów, a zatem wierzytelności, które faktycznie nie istniały, co narusza przepisart. 353(

    1)k.c.w zw. zart. 58 § 1 i 2 k.c.Z tych samych przyczyn nieważne są w ocenie powódki oświadczenia woli składane w trybieart. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.i stanowią nadużycie prawa.
Sąd Okręgowy wskazał, że ww. argumentacją nie można się zgodzić, albowiem przeczy jej materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Poza sporem była okoliczność, iż w dniu 10 grudnia 2010r. została zawarta pomiędzy stronami pierwsza umowa pożyczki na kwotę 80.000 zł z terminem zapłaty do 14 grudnia 2015r., ustalone zostały odsetki na poziomie 2% miesięcznie ,których wysokość wynosiła 1600 zł miesięcznie. Umowa pożyczki zabezpieczona została ustanowieniem hipoteki w dniu 13 grudnia 2010r. na nieruchomości powódkiP.(...). Powódka wówczas prowadziła działalność gospodarczą, budowała również dom na tej nieruchomości, który był wykańczany, stąd zwróciła się do pozwanego o udzielenie pożyczki w tej wysokości. W tym okresie strony znały się bardzo dobrze i pozostawały w bardzo dobrych relacjach. Pozwany nie obawiał się udzielenia pożyczki w tej wysokości, albowiem miał zabezpieczenie w postaci ustanowionej na nieruchomości hipoteki. Powódka spłacała miesięczne raty po 1600 zł tytułem odsetek od stycznia do września 2011r. Zwróciła się o kolejną pożyczkę w kwocie 10.000 zł, a następnie 20.000 zł .Ostatecznie zwróciła pozwanemu całą pożyczoną kwotę tj. 80.000 zł z kredytu, jaki uzyskała w(...)‘’ w wysokości 129.000 zł. Z uwagi na dokonaną spłatę pozwany złożył oświadczenie w dniu 15 lutego 2012r., poświadczone notarialnie, iż zwolni hipotekę ustanowioną na nieruchomości powódki, co po dokonaniu przelewu w dniu 20 lutego 2012r., zostało wykonane. Pozostała zaległość z tytułu odsetek w kwocie 7000 zł, pomimo tego pozwany zgodził się na podpisanie takiego oświadczenia o zwolnieniu hipoteki, zaś kwota zaległych odsetek tj. 7000 zł została uiszczona przez powódkę 27 grudnia 2012r., co strony zgodnie uzgodniły, zaśumowa nr (...)została w całości rozliczona .
Wedle powódki pozwany miał nakłonić ją do podwyższenia kwoty kapitału z 80.000 zł do 90.000 zł dla zabezpieczenia niespłaconych odsetek zumowy nr (...)w związku z nakłonieniem do zawarcia kolejnej fikcyjnej pożyczki 10.000 zł oraz zaległościami w spłacie odsetek od kapitału. Ponieważ powódka wówczas prowadziła działalność gospodarczą, pozwany oceniał jej spłaty jako dokonywane rzetelnie i kiedy zwróciła się o kolejną pożyczkę w kwocie 10.000 zł, taka została jej udzielona w dniu 12 grudnia 2011r. Powyższe twierdzenia powódki co do fikcyjności także tej umowy w ocenie Sądu są niewiarygodne, albowiem pozwany wyraził zgodę na wykreślenie hipoteki po uregulowaniu w całości kapitału w kwocie 80.000 zł., gdyby jakaś zaległość z tego tytułu istniała pozwany nie wyraziłby zgody na wystawienie takiego zaświadczenia skutkującego wykreśleniem hipoteki, lecz domagał się całego kapitału tj. kwoty 90.000 zł . Umowa pożyczki została w całości rozliczona, albowiem spłacony został kapitał 80.000 zł oraz zapłacone zaległe odsetki w dniu 27 grudnia 2012r. w kwocie 7000 zł co strony zgodnie uzgodniły. Innych zaległości nie było. Powódka uiszczała miesięczne raty tytułem odsetek po 1600 zł od stycznia 2011r. do września 2011 r., w grudniu powódka zapłaciła 1000 zł, zatem powstała zalęgłość za październik, listopad 2011r., dopłata do raty grudniowej 600 zł oraz za styczeń i luty 2012r., co stanowiło zadłużenie 7000 zł w związku z wpłatą całości kapitału 80.000 zł w dniu 20 lutego 2012r. Zaległość odsetkowa została uregulowana 27 grudnia 2012r. Nie było zatem potrzeby, jak twierdziła powódka, zawierania kolejnych jej zdaniem fikcyjnych umów pożyczek jako rozliczenie pożyczki nr(...)zawartej w 2010r., albowiem ta jak wynika z przedłożonych dokumentów w tym dokonanych wpłat rat odsetkowych została rozliczona i hipoteka stanowiąca jej zabezpieczenie została wykreślona .
Nie polega na prawdzie w ocenie Sądu także twierdzenie powódki, iż nie doszło do zawarcia umów pożyczek w dniu 28 grudnia 2012r. nr(...)na kwotę 50.000 zł z terminem płatności do 28 grudnia 2013r. oraz odsetkami umownymi 2% miesięcznie zabezpieczonej hipoteką do kwoty 100.000 zł oraz w dniu 6 sierpnia 2013r. nr(...)na kwotę 40.000 zł z oprocentowaniem miesięcznym 1 % na okres do 6 sierpnia 2014r. zabezpieczonej hipoteką do kwoty 300.000 zł. Zaprzeczeniem powyższych twierdzeń są nie tylko zeznania pozwanegoR. Z., świadkówM. D.,B. Z.,M. S. (1)- jego pracowników , którzy w sposób zgodny zeznali, że powódka przychodziła do kantoru pozwanego i wielokrotnie pożyczała pieniądze oraz że udzielono jej pożyczki zarówno w kwocie 40.000 zł jak i 50.000 zł (które to pieniądze zostały jej wydane), ale także dowód KW kasa wypłaci dotyczący zarówno kwoty 40.000 zł z daty 6 sierpnia 2013r., jak i 50.000 zł z daty 28 grudnia 2012r., których przyjęcie powódka pokwitowała. Na dokumentach tych widnieje własnoręczny podpis ,,otrzymałamE. G. (2)’’, którego powódka nie zakwestionowała, wprost przeciwnie przyznała, że jest to jej podpis. Nie potrafiła natomiast logicznie wytłumaczyć, dlaczego na powyższych dokumentach umieściła swój podpis z adnotacją ,,otrzymałam’’, w sytuacji, kiedy takich umów nie zawierała, a przede wszystkim, jak twierdziła, takich pieniędzy nie otrzymała. Nie ma również logicznego wytłumaczenia zachowań powódki co do podpisywania kolejnych dokumentów umowy pożyczki z dnia 1 marca 2012r. spłaconej w dniu 27 grudnia 2012r., aneksów da zawartych umów, skoro umowy miały być fikcyjne. Nieprawdopodobnym jest, aby do podpisywania każdej z umów, udziału w kolejnych czynnościach, także z udziałem notariusza, powódka była zmuszana bądź działała pod wpływem presji lub gróźb.
Potwierdzeniem prawdziwości zeznań pozwanego co do zawarcia umów pożyczek i przekazania pieniędzy jest okoliczność, że z tytułu dokonywanych spłat przez powódkę w okresie od stycznia 2013r. do lipca 2013r. pozwany wystawiał powódce faktury obejmujące spłatę odsetek odumowy pożyczki nr (...), powódka otrzymywała wezwania do zapłaty, informujące o stanie zaległości, kiedy już po zawarciu umowy pożyczki w dniu 6 sierpnia 2013r. na kwotę 40.000 zł nr(...)powódka zaprzestała regularnych spłat. Powódka sama zwracała się o prolongatę terminów spłaty, na co pozwany wyrażał zgodę i strony podpisywały kolejne aneksy do zawartych umów. Prawidłowość rozliczania dokonywanych wpłat była przedmiotem badania przez biegłego sądowego w sprawie(...)o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Także wystąpienie z powództwem w sprawie(...)zaprzecza prawdziwości i wiarygodności twierdzeń powódki, że umowy pożyczek nie zostały zawarte. W sprawie tej zakwestionowała prawidłowość rozliczeń co było przedmiotem badania przez biegłego i okazało się, że dokonywane wpłaty są rozliczane w sposób prawidłowy. W ww. sprawie powódka twierdziła, że zobowiązania wynikające z zawartych umów w zaskarżonej części wygasły wobec ich uregulowania przez powódkę w całości. Powyższe świadczy o tym, żeumowy nr (...)zostały zawarte, a nawet wykonane w części, w jakiej domagała się pobawienia tytułów wykonawczych wykonalności wobec zapłaty należności. Stan faktyczny w przedmiocie zawarcia umów pożyczek, ich treści oraz wynikających z nich wzajemnych praw i obowiązków nie był sporny, podobnie jak i zawieranych aneksów, poddania się rygorowi egzekucji, co wynika z uzasadnienia Sądu Rejonowego. Spór sprowadzał się jedynie do sprawdzenia sposobu zaliczania wpłat dokonywanych przez powódkę tytułem odsetek, które nie mogły przekraczać odsetek maksymalnych i w tym zakresie nie było nieprawidłowości ze strony pozwanego.
Pozwany w wezwaniu do zapłaty zaległości, jakie powstały z tytułu zawartych umów pożyczek, oświadczył , że w przypadku uregulowania zalęgłości w wysokości 111.600 zł z tytułu obu pożyczek, wyrazi zgodę na zwolnienie hipoteki, tak jak to się stało w przypadkuumowy nr (...)z 2010r. Powódka jednakże nie dokonała spłaty należności. Pomimo to pozwany wyraził zgodę na przedłużenie terminu spłaty należności do 30 czerwca 2017r. oraz w dniu 3 marca 2017r. zaproponował powódce złożenie nowego oświadczenia o poddaniu się egzekucji wydłużającego możliwość nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu do dnia 31 grudnia 2017r., na co powódka wyraziła zgodę, składając takie oświadczenie przed notariuszem. Powyższe zachowania - czynności prawne dokonywane w różnych odstępach czasu począwszy od grudnia 2012r., kiedy zawarta została pierwsza umowa pożyczki kwestionowana przez powódkę, stanowią zaprzeczenie, aby jakiekolwiek z nich dokonywane były pod presją, przymusem czy w innych okolicznościach wpływających na ich ważność.
Reasumując, Sąd Okręgowy wskazał, że pozwany złożonymi dokumentami wykazał, iż umowa pożyczki z dnia 10 grudnia 2010r. nr(...)została spłacona i rozliczona w całości oraz zawarte zostały z powódką kolejne umowy pożyczki, w tym na kwotę 50.000 zł nr(...)oraz nr(...)na kwotę 40.000 zł, które zostały jej wydane. nadto zawarte umowy zabezpieczone zostały hipoteką i nie były do czynności fikcyjne, pozorne czy mające zabezpieczyć należności z tytułu zobowiązań powódki wobec pozwanego w sytuacji, kiedy wcześniejsze umowy zostały rozliczone. Kwoty z tytułu udzielonych pożyczek zostały powódce wydane co osobiście pokwitowała. Powódka korzystała także z pożyczki, jaką zawarła ze(...)‘’ w wysokości 129.000 zł. Z uwagi na zaciągane pożyczki, sytuacja finansowa powódki była trudna, nie posiadała ona zdolności kredytowej, stąd zwracała się o pożyczki do pozwanego i(...). Działalność gospodarczą powódka wykreśliła 1 maja 2013r. Zgodne są zeznania stron odnośnie propozycji co do sposobu spłaty pozwanego, co także stanowi zaprzeczenie zeznań powódki, a potwierdza wiarygodność pozwanego, że strony pozostawały w dobrych relacjach, ponieważ znali się długo, a pozwany miał zaufanie do powódki, której chciał pomóc, udzielając kolejnych pożyczek (powódka twierdziła, że sprzeda nieruchomość i wszystko zwróci). Powódka była gotowa, jak sama zeznała, wydzielić ze swoje nieruchomości działkę o powierzchni ok. 1000m i przekazać ją pozwanemu celem uregulowania należności z umów. Była też propozycja ,że dokona sprzedaży tej nieruchomości i ureguluje powstałe zadłużenia.
Z uwagi na fakt ,że umowy pożyczki na kwoty 50.000 zł i 40.000 zł , z których środki zostały przekazane powódce, zostały faktycznie zawarte, nie stanowiły czynności pozornych. Ważne są także w ocenie Sądu udzielone zabezpieczenia w formie ustanowionych hipotek na nieruchomości, stanowiącej własność powódki, dokonane w formie aktów notarialnych, jak również złożone oświadczenia o poddaniu się rygorowi egzekucji .Brak jest w ocenie Sądu podstaw by dokonane czynności z przyczyn podanych przez powódkę uznać za nieważne. Powyższe skutkuje oddaleniem powództwa.
Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowił przepisart. 98 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Apelację od powyższego wyroku wniosła powódkaE. G. (2), zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 233§1 k.p.c.poprzez:

a
dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, polegający na błędnym uznaniu, że powódka zawarła z pozwanym ważneumowy pożyczki nr (...)i z tego tytułu faktycznie otrzymała pieniądze w gotówce w łącznej kwocie 90 000zł, w sytuacji, gdy powódka w momencie zawierania rzekomych umów nie była w stanie spłacić tak dużego zadłużenia i nie potrzebowała pożyczać od pozwanego tak wysokich kwot,

b
dokonanie oceny dowód w sposób dowolny z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, polegający na uznaniu za niewiarygodne zeznań powódki w części, w jakiej twierdziła, iż pożyczki nr(...)i(...)były zawierane dla pozoru i miały stanowić zabezpieczenie niespłaconych odsetek od kapitału wcześniej zaciągniętej pożyczki, w sytuacji, gdy zeznania powódki są spójne, logiczne i znajdują odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym,

c
dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, polegający na uznaniu za w pełni wiarygodne dowodów z dokumentów w postaci dokumentów kw (k.92,93), w sytuacji, gdy te dokumenty nie zostały oznaczone indywidualnym numerem, co świadczy o tym, że nie zostały wprowadzone do dokumentacji księgowej pozwanego,

d
dokonanie oceny w sposób dowolny z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, polegający na uznaniu za w pełni wiarygodne dowodów z zeznań pozwanego i wnioskowanych przez niego świadków w sytuacji, gdy świadkowie byli pracownikami pozwanego i w sposób oczywisty składali zeznania mające potwierdzać wersję zdarzeń pozwanego,

e
dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach(...)Sądu Rejonowego wK., k.86-88, 109, 170, 188, co doprowadziło do twierdzenia, że powódka w tamtym postępowaniu nie kwestionowała ważnościumów pożyczek nr (...).

W oparciu o ww. zarzuty powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie nieważności czynności prawnych w postaciumów pożyczek nr (...)wraz z towarzyszącymi im czynnościami ustanowienia hipotek i poddania się egzekucji, przy zasądzeniu kosztów za obie instancje.
Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na swoją rzecz od powódki kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie mogła odnieść zamierzonego skutku, albowiem podniesione w niej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj.art. 233§1 k.p.c.poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, naruszający zasadę logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, uznać należy za chybione. Ustalenia faktyczne, będące podstawą zaskarżonego orzeczenia, dokonane zostały przez Sąd Okręgowy po wszechstronnej i prawidłowej ocenie przeprowadzonych dowodów, przy uwzględnieniu dyrektyw zawartych w ww. przepisie. Sąd Apelacyjny dokonana ocenę dowodów oraz poczynione ustalenia w całości podziela i przyjmuje za własne. W tym miejscu wskazać należy, że ramy swobodnej oceny dowodów są wyznaczane wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których Sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych, ważąc ich moc i wiarygodność, a ostatecznie odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Innymi słowy, sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału zachodzi tylko w razie zaistnienia dysharmonii pomiędzy materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie a poczynionymi na jego podstawie wnioskami. Podważenie przeprowadzonej przez sąd oceny dowodów i poczynionych na tej podstawie ustaleń faktycznych wymaga skonkretyzowania i wykazania istoty zarzucanego uchybienia, a więc tego, w jaki sposób sąd naruszył zasady logicznego myślenia, doświadczenia życiowego lub konkretnymi wskazaniami prawa procesowego. Godzi się przy tym zaznaczyć, że z istoty wnioskowania z zeznań świadków lub stron, których treść jest wzajemnie sprzeczna, wynika konieczność odmówienia waloru wiarygodności co najmniej jednemu z tych źródeł dowodowych. Jeżeli zaś z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów, nawet w sytuacji, gdy z treści zgromadzonego w sprawie materiału da się wywieść równie logiczne wnioski, przeciwne do tych, które poczynił sąd. Ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie stosunków między stronami, w tym zawartych między nimi umów pożyczek wraz z zabezpieczeniami, dokonana przez Sąd I instancji odpowiada dyrektywom zawartym w ww.art. 233§1 k.p.c.
Wbrew twierdzeniom podniesionym w apelacji, brak było podstaw do odmowy wiarygodności zeznaniom pozwanego oraz wnioskowanych przez niego świadków. Powyższe zeznania w sposób logiczny i szczegółowy opisują fakt zawarcia kolejnych umów pożyczek przez powódkę oraz fakt wypłaty na rzecz powódki środków pieniężnych (ze szczegółowym opisem wizyt powódki w firmie pozwanego oraz opisem dotyczącym podpisania umów i wręczenia pieniędzy). Okoliczność, że zawnioskowani świadkowie są pracownikami pozwanego nie podważa automatycznie wiarygodności ich zeznań. W takiej sytuacji koniecznie było jedynie dokonanie oceny składanych zeznań ze szczególną wnikliwością, czemu Sąd Okręgowy uczynił zadość. Istotna jest przy tym nie tylko wzajemna spójność zeznań pozwanego i ww. świadków, ale przede wszystkim spójność powyższych zeznań ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż powódka podpisała zarówno kwestionowane umowy pożyczki, oświadczenia o poddaniu się egzekucji oraz akty notarialne obejmujące ustanowienie hipotek. Co więcej, własnoręcznie potwierdziła odbiór kwot pożyczek. Następnie, na przestrzeni kilku lat, renegocjowała zawarte umowy, zawierając aneksy do umów w zakresie przedłużenia terminu zwrotu pożyczki i zmiany wysokości oprocentowania (aneks z 6.08.2013r., k. 80, aneks z dnia 7.08.2014r., k.81, aneks z dnia 2.01.2017r., k.82). Te ostatnie czynności podejmowane były w latach 2013-2017 i brak racjonalnych powodów, dla których powódka, będąc świadoma pozorności umów pożyczek, miałaby zawierać kolejne aneksy do tych umów. Fakt ich zawarcia potwierdza fakt zawarcia kwestionowanych umów pożyczek. Zauważyć należy ponadto, że o ile twierdzenia pozwanego pozostają w zgodności z dokumentami, o tyle powódka, na potwierdzenie swojego stanowiska, nie przedstawia żadnych dowodów. W szczególności takim dowodem nie może być wskazywana okoliczność braku stosownego numeru porządkowego na dokumentach kw. Nawet, gdyby okazało się, że pozwany nie ujawnił w swojej księgowości faktu udzielenia powódce pożyczek nr(...)i(...), fakt ich zawarcia potwierdzają pisemne umowy osobiście podpisane przez powódkę, zawierane do ww. umów aneksy oraz fakt wypłaty pożyczonych kwot, potwierdzony zeznaniami świadkówM. D.,B. Z.iM. S. (2). O pozorności umów nie może także świadczyć okoliczność, że pozwany uwzględniając sytuację materialną powódki winien zdawać sobie sprawę z braku możliwości spłaty udzielanych pożyczek. Pozwany logicznie wyjaśnił zaistniałą sytuację, wskazując, iż znał powódkę od wielu lat, pozostawał z nią w dobrych stosunkach, dotychczasowe pożyczki udzielane powódce były ostatecznie spłacone, a ponadto pozwany posiadał stosowne zabezpieczenie, w tym w postaci ustanowienia hipoteki. Dodatkowo, przy uwzględnieniu faktu prowadzenia przez powódkę działalności gospodarczej (ostatecznie powódka przestała tę działalność prowadzić w dniu 13.07.2015r.), pozwany miał usprawiedliwione powody, aby zakładać, że powódka wywiąże się z zaciąganych zobowiązań. Godzi się również zauważyć, iż wiarygodności zeznań powoda i świadkówM. D.,B. Z.iM. S. (2)nie podważają zeznania świadkaA. K., który podał, że nie wie, czego dotyczyły wizyty pozwanego w domu powódki, nie posiada wiedzy o ilości zaciągniętych przez powódkę pożyczek, a jedynie od powódki usłyszał, że zaległości u pozwanego wynikały z zaległych odsetek od pierwszej pożyczki. Tak ogólnikowe zeznania nie mogły stanowić podstawy dokonywanych ustaleń i podstawy odmowy wiarygodności zeznań świadkówM. D.,M. S. (2)iB. Z.. W świetle szczegółowych ustaleń, poczynionych na podstawie dowodów z dokumentów oraz spójnych z nimi zeznań pozwanego oraz ww. świadków, trafnie Sąd Okręgowy odmówił wiary zeznaniom powódki w części, w której kwestionowała zawarcieumów pożyczek nr (...)oraz fakt otrzymania na ich podstawie środków pieniężnych w kwotach wynikających z treści zawartych umów. Zasadnie również Sąd Okręgowy, oceniając wiarygodność zeznań powódki, odwołał się do dokumentów znajdujących się w aktach(...)Sądu Rejonowego wK.Z treści samego pozwu, sporządzonego osobiście przez powódkę, wynika, że podstawą żądania pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego był fakt zapłaty należności wynikających z obu pożyczek nr(...)i(...). Wbrew twierdzeniom apelacji, w zażaleniu z dnia 10.05.2020r. (k. 188 akt(...)), we wniosku o przywrócenie terminu (k. 169 ww. akt) i zażaleniu z 18.08.2019r. (k. 170 ww. akt) brak jest zarzutów dotyczących pozorności umów pożyczek. Z kolei w dołączonym do pisma pełnomocnika powódki oświadczeniu z dnia 24.09.2018r. odnośnie pożyczki z dnia 28.12.2012r. wskazane zostało, że pożyczka ta w ogóle nie została podpisana (co jest oczywiście sprzeczne z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach niniejszej sprawy), a odnośnie pożyczki(...)przyznane zostało, że została zawarta, a jednocześnie, że powódka przestała się w czymkolwiek orientować. Podkreślić należy, że ww. oświadczenie nie zostało w ogóle podpisane, brak zatem podstaw do przyjęcia, że stanowiło stanowisko w sprawie. Powoływanie się w sprawie(...)na fakt spłacenia pożyczek w sposób oczywisty podważa wiarygodność zeznań powódki składanych w niniejszym postępowaniu.
Wobec powyższego, uznając dokonaną przez Sąd Okręgowy ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego za prawidłową, a poczynione ustalenia faktyczne – za wynikające z dowodów przeprowadzonych w sprawie, trafnie Sąd Okręgowy oddalił powództwo o stwierdzenie nieważności czynności prawnych. Apelacja jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 98§1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 391§1 k.p.c., zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 4050 zł brutto tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, obliczoną na podstawie§2 pkt 6w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.201r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
SSA Beata Kurdziel