Sąd Apelacyjny we Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 122/24
Data wyroku: 2024-11-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Skorupka, do Paweł Pomianowski, Cezariusz Baćkowski
Słowa kluczowe: Dowody
Podstawa prawna: art. 156 § 1 pkt 2 k.k.

Sygnatura akt II AKa 122/24

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 listopada 2024 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący SSA Cezariusz Baćkowski
Sędziowie: SA Jerzy Skorupka (spr.)
SO del. do SA Paweł Pomianowski
Protokolant: Anna Konieczna
przy udziale Beaty Lorenc- Kociubińskiej prokuratora Prokuratury(...)weW.
po rozpoznaniu 27 listopada 2024 r.
sprawyO. K.
oskarżonej zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 148 § 1 k.k.iart. 156 § 1 pkt 2 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zew. zart. 11 § 2 k.k.,13 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy
z 20 grudnia 2023 r. sygn. akt III K 177/22

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
ustala, że czyn przypisanyO. K.w punkcie I został popełniony umyślnie w zamiarze ewentualnym;

2
ustala, że czyn przypisanyO. K.w punkcie II został popełniony umyślnie w zamiarze ewentualnym;

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. adw.M. K.kwotę 1476 zł, w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonejO. K.w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżonąO. K.od ponoszenia kosztów za postępowanie odwoławcze, zaliczając wydatki na rachunek Skarbu Państwa.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z 20 grudnia 2023 r., III K 177/22 uznałO. K.za winną tego, że:

I
w dniu 12 lipca 2022 r. wŚ., woj.(...), posługując się nożem spowodowała uJ. S.obrażenia ciała w postaci rany kłutej jamy brzusznej w nadbrzuszu w linii środkowo-obojczykowej prawej, o kanale długości ok. 5 cm, biegnącym ku dołowi i tyłowi do otrzewnej i pęcherzyka żółciowego w okolicy dna, z jego uszkodzeniem wymagającym laparoskopowego usunięcia z chemicznym zapaleniem otrzewnej powodując tym u niego ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu oraz spowodowała powierzchowną ranę ciętą klatki piersiowej tj. popełnienia czynu zart. 156 § 1 pkt. 2 kk(w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01-10-2023 r.) i z to na postawieart. 156 § 1 pkt. 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kki przy zastosowaniuart. 60 § 2 i § 6 pkt. 2 kkwymierza jej karę 1 (jeden) roku pozbawienia wolności,

II
w dniu 12 lipca 2022 r. wŚ., woj.(...), posługując się nożem spowodowała uK. M.powierzchowną ranę kłutą w okolicy lędźwiowej skutkującą naruszeniem czynności narządów ciała pokrzywdzonego na okres poniżej 7 dni, tj. popełnienia czynu zart. 157 § 2 kki za to na postawieart. 157 § 2 kkwymierza jej karę 3 (trzy) miesięcy pozbawienia wolności,

Wymienionym wyrokiem sąd uznałO. K.za winną czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku, kwalifikując ten czyn zart. 124§1KW, za co wymierzył oskarżonej karę 200 zł grzywny, a także za winną czynu opisanego w punkcie IV części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa zart. 224§2 KKiart. 222§1 KKiart. 226§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, za co wymierzył jej karę 3 miesięcy pozbawienia wolności.
Orzeczone wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności sąd połączył węzłem kary łącznej i wymierzył jej karę łączną roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności.
Wyrok zaskarżył w całości na niekorzyść oskarżonej oskarżyciel publiczny zarzucając:

1
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj.art. 413§2 pkt 1 KPKpolegającą na zakwalifikowaniu czynu popełnionego na szkodęK. M.zart. 157§2 KK, gdy został on popełniony na szkodę osoby najbliższej wspólnie zamieszkującej z oskarżoną i powinien być zakwalifikowany zart. 157§2 i 4 KK;

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, polegający na ustaleniu zamiaru z jakim działała oskarżona uderzając nożemK. M.iJ. S.oraz ustaleniu, że wobec oskarżonej istnieją podstawy do nadzwyczajnego złagodzenia kary, gdy takie podstawy nie występują, a podane przez sąd okoliczności mogą być rozpatrywane jedynie jako okoliczności łagodzące, wpływające na orzeczenie kary pozbawienia wolności w dolnych granicach ustawowego zagrożenia;

3
rażącą niewspółmierność orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności, gdy okoliczności popełnienia czynu oraz zachowanie oskarżonej bezpośrednio po jego popełnieniu przemawiają za wymierzeniem surowszej kary, w ramach ustawowego zagrożenia dla zbrodni zart. 156§1 pkt 2 KK.

We wniosku odwoławczym skarżący wniósł o wskazanie w opisach czynów zart. 156§1 pkt 2 KKi zart. 157§2 KKdziałania w zamiarze bezpośrednim, a w opisie czynu zart. 157§2 KKtakże działania na szkodę osoby najbliższej wspólnie zamieszkującej i powołania w kwalifikacji prawnej czynu §4; wyeliminowania z podstawy wymiaru kary nadzwyczajnego złagodzenia; wymierzenie oskarżonej za czyn zart. 156§1 pkt 2 KKkary 3 lat pozbawienia wolności i kary łącznej 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności; utrzymanie w mocy wyroku w pozostałym zakresie.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Apelacja jest zasadna jedynie w części kwestionującej brak ustalenia zamiaru, z jakim działała oskarżona powodując ciężki uszczerbek na zdrowiu uJ. S.oraz naruszenie czynności narządów ciałaK. M.na okres poniżej 7 dni. Rację na skarżący, że wymieniony sąd przypisującO. K.przestępstwo zart. 156§1 pkt 2 KKoraz przestępstwo zart. 157§2 KKnie ustalił zamiaru z jakim działała oskarżona. Sąd pierwszej instancji nie uczynił tego również w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z tego względu, podniesiony zarzut jest zasadny.
Mając zatem na względzie kierunek apelacji oraz wymieniony zarzut, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalił, że czyny przypisaneO. K.w punktach I i II zostały popełnione w zamiarze ewentualnym. Ustalając, że w obu wypadkach oskarżona działała z zamiarem ewentualnym sąd odwoławczy miał na względzie jej wyjaśnienia złożone w postępowaniu przygotowawczym oraz na rozprawie głównej i zeznania pokrzywdzonegoE. S., a także ocenę tych dowodów dokonaną przez sądmeritii ustalone na podstawie tych dowodów fakty.
Zważyć więc należy, żeO. K.przesłuchana w postępowaniu przygotowawczym podała, że gdy weszła do mieszkaniaJ. S., jej mążK. M.stał od niej około 4-5 m.J. S.leżał na wersalce. Podeszła do męża trzymając w ręku nóż. Chciała go uderzyć nożem, ale trafiła wJ. S.. Chciała mężowi zrobić krzywdę, żeby poczuł jaki jest zły. Zamiast się leczyć na nowotwór, to codziennie pije. Oskarżona podała, że nie wie jak to się stało, że uderzyła nożem męża. Nie chciała go zabić. Pamięta, że tylko raz uderzyła męża. Gdy zobaczyła krew na brzuchuJ. S., dotarło do niej co zrobiła. Odrzuciła nóż na podłogę w pokoju. Powiedziała, żeby zadzwonić na pogotowie. Gdy wyszła z mieszkania i była obok pizzerii, zadzwoniła na numer alarmowy 112. Nie zamierzała uciekać. Później zadzwoniła do syna, aby przyszedł po nią. Policjantom powiedziała co zrobiła (k. 363). Na rozprawie głównej w dniu 22 marca 2023 r. oskarżona wyjaśniła, że chciała wystraszyć męża, aby zrozumiał, że jest zły, że w domu jest bardzo zła atmosfera i ona tego nie wytrzymuje. Cały czas pracuje. Gdy wraca z pracy mąż jest pijany.
Sąda quowyjaśnienia oskarżonej ocenił jako wiarygodne ustalając, że w dniu zdarzenia oskarżona była zdenerwowana na męża, który pomimo poważnej choroby nadużywał alkoholu. Chciała wystraszyć go nożem i spowodować, by przestał pić. Obrażenia, których doznałJ. S.były przypadkowe i powstały w czasie szarpaniny. Oskarżona zadzwoniła też na numer alarmowy i wezwała pomoc. Wymieniony sąd ustalił także, że oskarżona zadając mężowi uderzenie nożem nie chciała spowodować u niego poważniejszych obrażeń ciała. Pomiędzy oskarżoną i jej mężem nie było żadnych konfliktów.
TakżeJ. S.zeznał, że najprawdopodobniejO. K.była zdenerwowana, że jej mąż pije z nim alkohol. Byli zgodnym małżeństwem. Kłócili się o to, że mąż pije.L.cały czas pracowała. Ona zawsze pracowała, czego oK.nie można powiedzieć (T. II, k. 350). Ocena wymienionych dowodów i ustalone na ich podstawie fakty nie są kwestionowane w apelacji.
Z wymienionych dowodów wynika, że oskarżona przyszła do mieszkaniaJ. S., gdyż znajdował się tam jej mąż, który spożywał alkohol z innymi osobami. Mąż cierpiał na chorobę nowotworową i nie leczył się. Oskarżona pracowała całymi dniami, aby utrzymać dom i rodzinę, a mąż nieustannie pił alkohol. Oskarżona chciała, aby przestał to robić i zaczął się leczyć. Gdy krytycznego dnia zorientowała się, że mąż znowu pije wtowarzystwie (...), poszła tam z nożem przekonana, że tylko w taki sposób może zmusić męża do zmiany zachowania. Chciała mu zrobić krzywdę, ale w znaczeniu wywołania wyrzutów sumienia bądź mentalnego wstrząsu, aby poczuł i zrozumiał, że robi krzywdę sobie, jej i rodzinie. Nie chciała spowodować obrażeń ciała u męża iJ. S., ale godziła się na to uderzając nożem obu mężczyzn. Z tych względów sąd odwoławczy ustalił, że w wypadku obu czynów oskarżona działała z zamiarem ewentualnym.
Niezasadny jest zarzut błędnego ustalenia podstaw do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary. Sąd pierwszej instancji zasadnie ustalił, że wobec oskarżonej aktualizuje się szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa wart. 60§2 KKpremiujący nadzwyczajne złagodzenie kary wymierzonej za czyn zart. 156§1 pkt 2 KK. Wymieniony sąd trafnie zwrócił uwagę na sposób życia oskarżonej przed popełnieniem wymienionego czynu. Oskarżona po przyjeździe do Polski wyszła za mąż zaK. M., który okazał się mężczyzną niezdolnym do utrzymania rodziny, o czym mówiłJ. S.. Ciężar utrzymania domu i rodziny wzięła na swoje barki oskarżona, która przez cały czas, praktycznie na okrągło pracowała, gdyż mąż nie podjął stałego zatrudnienia. Oskarżona spłaciła jego długi zaciągnięte przed zawarciem związku małżeńskiego, a oskarżony zaciągał nowe popadając w alkoholizm. Obojętność na sprawy małżeńskie i rodzinne pogłębiła się, gdyK. M.zapadł na chorobę nowotworową, gdyż zaczął codziennie pić. Było to powodem kłótni i awantur małżonków, gdyż oskarżona nie akceptowała takiej postawy, żądając od męża podjęcia leczenia. Gdy krytycznego dnia zorientowała się, że znowu pije alkohol w towarzystwieJ. S., podała, że coś w niej pękło. Zabrała z kuchni nóż i postanowiła wstrząsnąć mężem. Do mieszkaniaJ. S.przyszła tylko dlatego, że tam znajdował się jej mąż, którego chciała ratować przed zatracaniem siebie i rodziny. Reakcja oskarżonej była drastyczna, ale zasadnie znalazła usprawiedliwienie w ustaleniach dokonanych przez sąd

    a quo. Z tych względów, sąd odwoławczy omawiany zarzut apelacji uznał za bezzasadny. Dygresyjnie, choć stanowczo należy zauważyć, że żądanie przez oskarżyciela publicznego wymierzania oskarżonej za czyn zart. 156§1 pkt 2 KKkary jedenastu lat pozbawienia wolności i kary łącznej dwunastu lat pozbawienia wolności świadczy o oderwaniu wnioskodawcy od rzeczywistości i dowodów ujawnionych w rozpoznawanej sprawie. Wymienionego wniosku nie sposób racjonalnie uzasadnić.
Niezasadny jest zarzut obrazy przepisuart. 413§2 pkt 1 KPKprzez brak wskazania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonej w punkcie II zaskarżonego wyroku przepisuart. 157§4 KK, gdyż czyn został popełniony na szkodę osoby najbliższej, wspólnie zamieszkującej z oskarżoną. Wymieniony przepis określa tryb ścigania czynu zart. 157§2 KK, a nie znamiona strony podmiotowej. Stąd, przywołanie tego przepisu w kwalifikacji prawnej jest zbędne.
Niezasadny jest zarzut rażącej niewspółmierności kary łącznej wymierzonej oskarżonej. Przede wszystkim należy zauważyć, że oskarżyciel nie domaga się już wymierzenia oskarżonej kary łącznej 12 lat, ale 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, co wskazuje, że lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku zasadniczo zmieniła jego ocenę zachowania oskarżonej. Pomimo to skarżący w dalszym ciągu nie dostrzega, że postąpienie oskarżonej nie miało na celu „dania nauczki” mężowi, ale ratowanie go przed samounicestwieniem.K. M.cierpiał na chorobę nowotworową i dawanie mu nauczki za to, że pił nie miało sensu, gdyż nie spowodowałoby zaprzestania alkoholizowania się. Z wyjaśnień oskarżonej jasno zaś wynika, że chciała ratować męża i utrzymać rodzinę. Ten godziwy i zasługujący na aprobatę cel został ustalony przez sądmeritii znalazł wyraz w wymiarze kary, co zasługuje na aprobatę i akceptację.
Mając to wszystko na względzie, sąd odwoławczy orzekł jak na wstępie.

Jerzy Skorupka Cezariusz Baćkowski Paweł Pomianowski