Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 806/18
Data wyroku: 2018-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jarosław Gołębiowski, Dariusz Mizera, w Grzegorz Ślęzak
Słowa kluczowe: Księgi wieczyste
Podstawa prawna: art. 626 ^1^ § 2 kpc.

Sygn. akt II Ca 806/18

POSTANOWIENIE
Dnia 18 grudnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący:   SSO Jarosław Gołębiowski (spr.)
Sędziowie:    SO Dariusz Mizera
SA w SO Grzegorz Ślęzak
po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 roku w Piotrkowie Tryb.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku Skarbu Państwa reprezentowanego przez(...)
z udziałem Gminy(...)

o odłącznie nieruchomości zksięgi wieczystej nr (...)i przyłączenie jej do nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)
na skutek apelacji wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrowie Tryb. z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt DZKW/PT1P/00005865/18
postanawia:oddalić apelację.
Sygn. akt II Ca 806/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 09 października 2018 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił wniosek Skarbu Państwa reprezentowanego przez(...)z udziałem Gminy(...)o odłączenie nieruchomości zksięgi wieczystej nr (...)i przyłączenie jej do nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 roku, wydanym w sprawie(...), referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim oddalił wniosek Skarbu Państwa reprezentowanego przez(...)o odłączenie zksięgi wieczystej nr (...)nieruchomości położonej wP., przyul. (...), w obrębie nr(...)P., o pow.(...), oznaczonej numeremdziałki (...), stanowiącej drogę i przyłączenie jej do nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)i wpisanie w dziale II tejże księgi wieczystej jako właściciela GminęP.na podstawie Uchwały nr(...)Rady MiastaP.w sprawie przebiegu dróg gminnych w granicach administracyjnych miasta pozycja(...);ul. (...), która została dołączona do wniosku.
W dacie złożenia powyższego wniosku m.in. w/w nieruchomość była objętaksięgą wieczystą nr (...)i jako jej właściciel ujawniony był Skarb Państwa - Prezydent MiastaP..
Natomiastksięga wieczysta nr (...)była prowadzona dla nieruchomości położonej wP., powiat(...)grodzki, woj.(...), oznaczonej numeremdziałki (...);(...)o pow.(...). W jej dziale jako właściciel ujawniona była GminaP.
Z treści uzasadnienia w/w postanowienia wynika, iż przyczyną oddalenia wniosku był m.in. brak legitymacji procesowej czynnej wnioskodawcy do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.
Skargę na wyżej opisane postanowienie wniósł wnioskodawca Skarb Państwa reprezentowany przez(...), zaskarżając je w całości.
Wnosił o zmianę przedmiotowego postanowienia oraz rozpoznanie sprawy zgodnie z zawartym we wniosku żądaniem.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że połączenia kilku nieruchomości w jedną może żądać jedynie właściciel nieruchomości ( art. 21 u.k.w.h) a tym na dzień składania wniosku, w stosunku dodziałki nr (...), położonej w obrębie(...), był Skarb Państwa, zgodnie z zapisamiksięgi wieczystej nr (...), którą przy rozpoznawaniu wniosku o wpis w księdze wieczystej bada rozpoznający wniosek.
W tym stanie rzeczy, wnosił, jak w petilum skargi.
Sąd Rejonowy zważył, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 626 2 § 5 k.p.c.wniosek o wpis może złożyć :
- właściciel nieruchomości.
- użytkownik wieczysty,
- osoba na rzecz, której wpis ma nastąpić,
- albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej,
- w sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ.
W sprawie niniejszej bezspornym jest, iż wnioskodawcą i skarżącym jest Skarb Państwa - reprezentowany przez(...)oraz na dzień złożenia wniosku jako właściciel nieruchomości z której ma być odłączona przedmiotowa nieruchomość jest wnioskodawca a właściciel nieruchomości do której ma być przyłączona jest GminaP.

Wnioskodawca do wniosku dołączył również dokument, z którego wynika, że utracił prawo własności do nieruchomości objętej wnioskiem, tj. wykazał odpowiednim dokumentem następstwo po osobie wpisanej jako jej właściciel w dziale IIksięgi wieczystej nr (...)na rzecz GminyP.( por. art. 34 u.k.w.h).
W tej sytuacji, skoro wnioskodawca nie należy do kręgu osób wymienionych wart. 6262§ 5 k.p.c., nie ma legitymacji procesowej czynnej do złożenia przedmiotowego wniosku, który oprócz odłączenia nieruchomości z księgi wieczystej nr(...)zawiera również wniosek o przyłączenie jej doksięgi wieczystej nr (...)i o wpis prawa własności na rzecz GminyP.
W tym stanie rzeczy i na podstawie, wyżej powołanych, przepisów orazart. 39822§2 i 3 k.p.c.w zw. zart. 6269k.p.c.Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Apelację od powyższego postanowienia wniósł wnioskodawca, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisuart. 6262§ 5 k.p.c.poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa nie należy do kręgu podmiotów, które w niniejszej sprawie mogły wystąpić o dokonanie wpisu w księdze wieczystej.
Wnosił o zmianę przedmiotowego orzeczenia oraz rozpatrzenie sprawy zgodnie z zawartym we wniosku żądaniem o odłączenie zksięgi wieczystej (...)działki (...)i dołączenie jej doksięgi wieczystej (...).
Sąd okręgowy zważył, co następuje:
Wniesiona apelacja podlega oddaleniu.
Postępowanie wieczystoksięgowe jest rodzajem postępowania nieprocesowego. Jest ono uregulowane w sposób szczególny tj. poprzez przepisyart. 6261kpc. i następne.
Szczególny charakter tego postępowania polega min. na tym, iż inaczej niż w innych postępowaniach unormowany jest krąg uczestników.
W postępowaniu nieprocesowym krąg osób zainteresowanych określa przepisart. 510 § 1 i § 2 kpc. W postępowaniu wieczystoksięgowym krąg uczestników wyznacza treśćart. 6261§ 2 kpc. (por. postanowienie SN z 16.06.2004 roku I CZ 48/04, OSNC 2005/6/108 str. 71, Biul. SN 2004 Nr 11, MP 2015, Nr 11, str. 555, Legalis Nr 65954).
Dzieje się tak dlatego, żeart. 6261§ 2 kpc. jest przepisem szczególnym w stosunku doart. 510 kpci eliminuje możliwość jego zastosowania w postepowaniu wieczystoksięgowym (por. np. postanowienie SN z 19.04.206 roku V CSK 27/06, Legalis Nr 208517, uzasadnienie postanowienia SN z 11.01.201 r. V CKN 1841/00, OSNC 2001/7-8/113, postanowienie SN z 14.01.2011, II CSK 241/10, Legalis).
Reasumując, w przypadku postępowania wieczystoksięgowego mamy do czynienia z zawężeniem kręgu osób uprawnionych do udziału w postepowaniu w porównaniu z ogólnymi przepisami postępowania nieprocesowego (por. np. K. Flaga-Gieruszyńska w: Zieliński, Komentarz KPC, 2016, Legalis; A. Góra-Błaszczykowska w: Góra-Błaszczykowska, Komentarz KPC).
Odrębna regulacja prawna dotyczy legitymacji wnioskodawców w postępowaniu wieczystoksięgowym. Zawarta jest ona w przepisieart. 6262§ 5 kpc. Zgodnie z tym unormowaniem wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeśli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej.
Identycznie jak w przypadku uczestników krąg wnioskodawców, a więc osób legitymowanych do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej ustawodawca w w/w przepisie określił wyczerpująco. Norma ta więc nie podlega wykładni rozszerzającej (por. np. H. Ciepła, w: H. Dolecki, T. Wiśniewski KPC, Komentarz, t. 3, 2013, s. 370; J. Gudowski w: T. Ereciński, KPC, Komentarz, t.4, 2016, s. 447 - 448, J. Zawadzka w: J. Pisuliński, Komentarz KWU, 2014, s. 1209).
Właściciel jest podmiotem bezsprzecznie legitymowanym. Podkreślenia wymaga to, iż ustawodawca posługuje się wyłącznie określeniem „właściciel” w czasie aktualnym. Przepis ten nie dotyczy byłego właściciela a więc podmiotu, który w wyniku czynności prawnej, orzeczenia sądowego czy też decyzji administracyjnej utracił status właściciela. Takiemu podmiotowi przysługuje jedynie uprawnienie do złożenia wniosku o wykreślenie go z istniejącej księgi wieczystej jako właściciela (por. np. St. Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, W-wa 1996, Wyd. Prawnicze t. 4 do art. 38 , str. 148 in fine).
Takie rozróżnienie jest w nauce prawa powszechnie akceptowane. Wymieniając właściciela w czasie teraźniejszym podkreśla się, że może on i tylko on zgłosić wniosek o ujawnienie swojego prawa własności, nabytego w wyniku zdarzenia prawnego (por. np.art. 6262kpc. Gniewosz 2018, wyd. 2,Kodeks postępowania cywilnego.Art. 6261- 62613. Komentarz 2018, wyd. 2, rozdział VA, teza 2).
Podnieść należy, że legitymacja poprzedniego właściciela do złożenia wniosku o wpis własności wygasa wobec faktu, że nabycie własności następuje na mocy (z chwilą) stosownego zdarzenia prawnego (por. w/w Komentarz, t. 2 in fine oraz art. 6262kpc. red. Zieliński 2017 wyd. 9 Flaga-Gieruszyńska. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz 2017, wyd. 9).
Z akt księgi wieczystej wynika, że wniosek pochodzi od Skarbu Państwa reprezentowanego przez(...)(por. wniosek k. 53 - 54, skargę na postanowienie referendarza sądowego, k. 60, 60v, postanowienie Sądu Rejonowego z 9.10.2018 r. k. 65 i nast.)
Powyższe musi oznaczać - co podniesiono wyżej- że wniosek pochodzi od podmiotu nieuprawnionego tj. nie od właściciela lecz byłego właściciela.
Z tej przyczyny trafnie Sąd Rejonowy wniosek złożony przez podmiot nielegitymowany oddalił.
W konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia apelacji, co skutkowało jej oddaleniem (art. 385 kpc.)
Na koniec należy podkreślić, że wniesiona apelacja została sformułowana w sprawie wielce ogólnikowo. Jej autor nie wyodrębnił w niej zarówno zarzutów z zakresu prawa procesowego czy też materialnego.
W istocie wniesiony środek odwoławczy sprowadza się jedynie do przytoczenia treściart. 6262kpc. bez żadnej refleksji jurydycznej.
W konsekwencji należało uznać, iż autor apelacji podjął bezskuteczną polemikę z prawidłowymi rozważaniami prawnymi Sądu I instancji.
Z powyższych względów orzeczono jak wyżej.