Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 208/16
Data wyroku: 2020-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Lisowska
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art. 153 kc
Teza: ROZGRANICZENIE WEDŁUG STANU PRAWNEGO

Sygn. akt I Ns 208/16

POSTANOWIENIE
Dnia 3 września 2020 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

sędzia Anna Lisowska

Protokolant:

sekr. sąd. Judyta Masłowska

po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2020 r. w Piszu na rozprawie
sprawy z wniosku GminyB.
z udziałemM. B.,B. B. (1),D. J.,W. J.,K. T.,D. S.,Starostwa Powiatowego wP.,Z. T.,M. T., Skarbu Państwa - Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wW.Oddziału Terenowego wO.
o rozgraniczenie
p o s t a n a w i a:

1
Dokonać rozgraniczenia nieruchomości działki gruntu oznaczonej nr(...), położonej w obrębieD., gm.B., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą nr (...)z nieruchomościami:

- działką gruntu o nr geod.(...), położoną w obrębieD., gminaB., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą Kw. Nr(...),
- działką gruntu o nr geod.(...), położoną w obrębieD., gm.B., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą Kw. Nr(...),
-działką gruntu o nr geod.(...), położoną w obrębieD., gm.B., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą Kw. Nr(...)
ustalając, iż granica pomiędzydziałkami (...)przebiega zgodnie z punktami granicznymi nr(...), nr(...), nr(...), nr(...), nr(...), nr(...), nr(...), nr(...), zgodnie z projektem rozgraniczenia nieruchomości sporządzonym przez uprawnionego geodetęD. Ż.zawartym w opinii biegłego na karcie 170 akt stanowiącym integralną część niniejszego orzeczenia.

2
Zwrócić uczestnikomM. B.iB. B. (1)kwotę 438,99 zł (czterysta trzydzieści osiem złotych 1/00) z tytuły niewykorzystanej zaliczki.

3
Orzec, że zainteresowani ponoszą pozostałe koszty postępowanie we własnym zakresie.

Sygn. akt I Ns 208/16

UZASADNIENIE
BurmistrzB.przekazał do Sądu Rejonowego w Piszu na podstawieart. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne– decyzję(...)z dnia 04.03.2016r. – nawiązując do postępowania rozgraniczeniowego w sprawie ustalenia granic nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym(...)o powierzchni 0,0800 ha położonej wD., dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...), stanowiącej współwłasność:D. S.,M.iB.małż.B.,W.iD.małż.J.,K. T.,M. T.oraz GminyB.zdziałkami numerami (...)o powierzchni 0,0155 ha, stanowiącej własność GminyB., dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nrKW (...),(...)o powierzchni 0,2782 ha, stanowiącej własnośćM.iB.małż.B., dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nrKW (...),(...)o powierzchni 0,0016 ha, stanowiącej własność Agencji Nieruchomości Rolnych, dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nrKW (...). W administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym wniosek o przekazanie sprawy sądowi złożyliB.iM.małżonkowieB., którzy nie zgodzili się z przebiegiem granicy pomiędzydziałką (...), adziałką nr (...).
Przed SądemB.iM.małżonkowieB.podtrzymali swój sprzeciw co do przebiegu granicy wyżej wymienionych działek.
Uczestnik postępowania Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wW.Oddział Terenowy wO.będący właścicielemdziałki nr (...), wniósł o oddalenie wniosku w stosunku do niego. Wskazał, że działka uczestnika(...)wO.i budynki posadowione są na granicy spornych działek, których dotyczy niniejsza sprawa. Nie ma sporu co do przebiegu granicy działki uczestnika ze spornymi działkami.
Uczestnik postępowaniaK. T.zgodził się z przebiegiem granicy wskazanym w protokole granicznym.
Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie.
Postanowieniem z dnia 14 października 2016r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie, z uwagi na zawiśnięcie przed Sądem Rejonowym w Piszu sprawy z wnioskuB.iM.małżonkówB.o stwierdzenie zasiedzeniadziałki gruntu nr (...)stanowiącej własność gminyB.(sygn. akt I Ns 390/16).
W związku z prawomocnym zakończeniem postepowania w sprawie o zasiedzenie sygn. I Ns 390/16 , postanowieniem z dnia 14 czerwca 2019r. Sąd podjął postepowanie w sprawie o rozgraniczenie.
Sąd ustalił, co następuje:
Działka oznaczonanumerem ewidencyjnym (...), położona w obrębieD.gminaB., dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), stanowi współwłasność m.in.M.iB.B.oraz GminyB.. Działka oznaczonanumerem ewidencyjnym (...), położona w obrębieD.gminaB., dla której Sąd Rejonowy wP.IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), stanowi własność GminyB.. Działka oznaczonanumerem ewidencyjnym (...), położona w obrębieD.gminaB., dla której Sąd Rejonowy wP.IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), stanowi własnośćB.iM.MałżonkówB.. Działka oznaczonanumerem ewidencyjnym (...), położona w obrębieD.gminaB., dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), stanowi własność Skarbu Państwa – Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
(dowodu :protokół graniczny k. 5-6, szkic graniczny k. 62, opinia sądowa k. 174-179, wydrukksięgi wieczystej nr (...)k. 252, bezsporne)
W dniu 27 listopada 2015 roku zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowedziałki nr (...)zdziałkami nr (...), położonymi wD., przyulicy (...), w oparciu o postanowienie nr(...)wydane w dniu 7 września 2015 roku przez BurmistrzaB.. Na gruncie wyznaczono punkty granicznedziałki nr (...), objęte postępowaniem rozgraniczeniowym w oparciu o dane archiwalne.B.iM.
B., a takżeD. J.odmówili podpisania protokołu granicznego, podając jako przyczynę rozbieżności w przebiegu granicdziałki nr (...)na szkicu granicznym i na dokumentach wcześniejszych.
BurmistrzB.wydał decyzję, w której to orzekł o zatwierdzeniu ustalonych na podstawie istniejących dokumentów wraz z opisem zawartym w protokole granicznym, granice nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym(...)o powierzchni 0,0800 ha,(...)o powierzchni 0,0155 ha,(...)o powierzchni 0,2782 ha,(...)o powierzchni 0,0016 ha.

B.iM.B.nie zgodzili się na ustalenie spornej granicy według stanu prawnego i wnieśli o przekazanie sprawy do Sądu.

    (dowód: protokół graniczny wraz ze szkicem granicznym k. 5-7, opinia geodety k. 8, opinia geodetyA. D.; decyzja BurmistrzaP.(...), wniosek o przekazanie sprawy k. 11)

PonadtoB. B. (1)orazM. B.wnieśli do Sądu Rejonowego w Piszu wniosek o stwierdzenie, że nabyli w drodze zasiedzenia z dniem 1 października 2005 r. nieruchomość gruntową tj.działkę (...)z obrębuD.o łącznej powierzchni 0,0155 ha położoną wD., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą nr (...)której właścicielem jest GminaB.. Sprawa zarejestrowana została pod sygnatura I Ns 390/16. Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 października 2017 roku w sprawie I Ns 390/16 Sąd Rejonowy w Piszu oddalił wniosek małżonkówB.o zasiedzenie.
(dowód: akt sprawy I Ns 390/16 Sądu Rejonowego w Piszu)
Granicadziałki nr (...)z nieruchomościami –działkami nr (...)przebiega od punktu granicznego nr(...)/północno-zachodniego narożnikadziałki nr (...), granica biegnie do punktu granicznego nr(...)/północno-zachodniego narożnik budynku mieszkalnego –ul. (...). Następnie, wzdłuż północnej ściany szczytowej budynku mieszkalnego –ul. (...), do punktu granicznego nr(...)/północno – wschodniego narożnika budynku mieszkalnego –ul. (...). Dalej biegnie do punktu granicznego nr(...)/gwóźdź stalowy/, w którym załamuje się i biegnie do punktu granicznego nr(...)/północno- zachodniego narożnika budynku gospodarczego znajdującego się nadziałce nr (...). Z punktu granicznego nr(...)/południowo-zachodniego narożnika budynku gospodarczego znajdującego się nadziałce nr (...)/ i dalej biegnie, po przedłużeniu linii zachodniej ściany szczytowej budynku gospodarczego do punktu granicznego nr(...), zlokalizowanego na północy ściany szczytowej budynku gospodarczego położonego nadziałce nr (...)w odległości 2,66 m od jego północno-zachodniego narożnika – punktu granicznego nr(...). W punkcie granicznym nr(...)kończy się przebieg granicy rozgraniczającej nieruchomość –działkę nr (...)z nieruchomościami –działkami nr (...).
(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji k. 174-178)
Sąd zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, iż postępowanie sądowe w przedmiocie rozgraniczenia jest w pewnym sensie konsekwencją nie zakończonego pomyślnie postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, prowadzonego na podstawie regulacjiart. 29-39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne. Jeżeli zatem etap administracyjny ustalenia spornych granic nie został zakończony w sposób satysfakcjonujący obie strony sporu, np. nie zawarto ugody, brak jest decyzji o rozgraniczeniu lub gdy strona nie zgadza się z wydaną decyzją – wtedy rozgraniczenia dokonuje Sąd w oparciu o przepisykodeksu cywilnego, w postępowaniu nieprocesowym.
W postępowaniu w przedmiocie rozgraniczenia toczącym się przed Sądem podstawą rozgraniczenia nieruchomości jest regulacja prawna zawarta wart. 153 kodeksu cywilnego.Stanowi on, iż jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między zainteresowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną.
Zgodnie zart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (ust. 2). Przedmiotem roszczenia o rozgraniczenie są granice w terenie czyli na gruncie, a nie na mapie. Mapa jest tylko wtórnym wyrazem granic.
Wskazać należy, iż rozgraniczenie nieruchomości sprowadza się do takiego wytyczenia przebiegu spornych granic pomiędzy co najmniej dwoma nieruchomościami, aby umożliwiło ono swobodne władanie tymi nieruchomościami przez ich właścicieli w wytyczonych granicach. Wytyczenie tych granic musi jednak nastąpić na podstawie jednego z trzech kryteriów wymienionych wprost wart. 153 k.c., którymi są: aktualny stan prawny lub ostatni spokojny stan posiadania lub uwzględnienie wszelkich okoliczności.
Wymienione wart. 153 k.c.kryteria rozgraniczenia wyłączają się wzajemnie. Dopóki więc nie zostanie przesądzone, że nie jest możliwe ustalenie granic na podstawie pierwszego kryterium, niedopuszczalne jest posłużenie się dalszymi. Zgodnie z tym sąd obowiązany jest dokonać rozgraniczenia w pierwszej kolejności według stanu prawnego, jeżeli tylko materiał zebrany w sprawie pozwoli na ustalenie tego stanu, w szczególności pozwoli na ustalenie do jakiej granicy na gruncie sięga własność właścicieli gruntów sąsiadujących. Przepis ten wymaga należytego wyjaśnienia tytułów własności w aspekcie faktycznym i prawnym(vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13.06.2002r. w sprawie V CKN 1620/00). Waga kolejnych kryteriów rozgraniczenia nieruchomości i ich wzajemne wyłączanie się wykluczają możliwość dokonania rozgraniczenia z powołaniem się tylko na względy celowości, gdyż te nie mogą uzasadnić rozgraniczenia z pominięciem kolejności dwu pierwszych kryteriów, a więc stanu prawnego przedmiotu rozgraniczenia i następnie ostatniego stanu spokojnego posiadania(vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26.06.2002r. w sprawie III CKN 590/00).
Dowody zgromadzone w niniejszym postępowaniu, nakazały Sądowi uznać, iż stan prawny pozwala na bezsporne ustalenia przebiegu spornej granicy.
Dokonanie rozgraniczenia wymagało wiadomości specjalnych, dlatego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu geodezji. BiegłyD. Ż.na podstawie analizy dokumentacji geodezyjno-kartograficznej zgromadzonej w(...) Ośrodku (...)wP.w sporządzonej opinii stwierdził jednoznacznie, iż możliwe jest ustalenie przebiegu spornej granicy na podstawie stanu prawnego stanem prawnym.
Sąd w pełni podziela opinię biegłego, bowiem spełnia ona stawiane jej wymogi, odzwierciedla staranność i wnikliwość w badaniu zleconego zagadnienia, odpowiada w sposób wyczerpujący, stanowczy i zrozumiały na postawione pytania, a przytoczona na jej uzasadnienie argumentacja jest w pełni przekonująca i znajduje oparcie w przywołanych w opinii dokumentach. Zauważyć należy, iż opinia biegłego podlega, jak i inne dowody, ocenie wedługart. 233 § 1 k.p.c, lecz odróżniają je szczególne kryteria oceny. Stanowią je zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Opinia sporządzona została zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą specjalną. W szczególności biegły przy wydawaniu opinii dysponował dokumentacją geodezyjną i prawną przedmiotowych nieruchomości, jak również przeprowadził stosowne czynności pomiarowe na gruncie. Biegły przy ustalaniu granic wziął pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej.
W tej sytuacji należało przyjąć, iż granice pomiędzydziałką o numerze (...)należy ustalić, w świetle treści

art. 153 k.c., na podstawie pierwszego kryterium, a mianowicie aktualnego stanu prawnego.
Z uwagi na powyższe, Sąd dokonał rozgraniczenia nieruchomości działki gruntu oznaczonej nr(...), położonej w obrębieD., gminaB., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą nr (...)z nieruchomościami:
- działką gruntu o nr geod.(...), położoną w obrębieD., gminaB., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą Kw. Nr(...),
- działką gruntu o nr geod.(...), położoną w obrębieD., gm.B., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą Kw. Nr(...),
-działką gruntu o nr geod.(...), położoną w obrębieD., gm.B., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą Kw. Nr(...)
ustalając, iż granica pomiędzydziałkami (...)przebiega zgodnie z punktami granicznymi nr(...), nr(...), nr(...), nr(...), nr(...), nr(...), nr(...), nr(...),
zgodnie z projektem rozgraniczenia nieruchomości sporządzonym przez uprawnionego geodetęD. Ż.zawartym w opinii biegłego na karcie 170 akt stanowiącym integralną część niniejszego orzeczenia.
Na marginesie wskazać należy, iż dokumenty, na które powoływali się uczestnicyB.iM.B., a znajdujące się w aktachksiąg wieczystych nr (...)nie mały znacznie w sprawie i nie podważają logicznej oraz popartej istniejącą dokumentacją opinii biegłego z zakresu geodezji.
Na podstawieart. 80 ust. 1w zw. zart. 84 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2018r., poz. 300 j.t.), Sąd zwróciłM. B.orazB. B. (1)kwotę 438,88 złotych tytułem niewykorzystanych w sprawie zaliczek.
O pozostałych kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.