Sąd Okręgowy w Warszawie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 2094/24
Data wyroku: 2024-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Małgorzata Kanigowska-Wajs

Sygn. akt V Ca 2094/24

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 września 2024 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący:Sędzia Małgorzata Kanigowska-Wajs
po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaW. W.
przeciwko
(...)GmbH z siedzibą wK.

o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. w Warszawie
z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt I C 1236/23
uchyla zaskarżony wyrok wobec stwierdzenia nieważności postępowaniai przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla m.st. Warszawy w Warszawiedo ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcieo kosztach instancji odwoławczej.
Sygn. akt V Ca 2094/24

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 23 lutego 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I C 1236/23,Sąd Rejonowy dla m. st. w Warszawie zasądził od pozwanego(...)GmbH z siedzibą wK.na rzecz powodaW. W.kwotę 600 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 15 maja 2023 r. do dnia zapłaty (pkt 1 sentencji) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania w kwocie 1.117 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2 sentencji).
Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając orzeczeniew całości i wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa w całości.Ponadto pozwany wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania procesu w I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego zasługiwała na uwzględnienie, skutkując koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż został on wydany w warunkach nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw(art. 379 pkt 5 k.p.c.).
Zgodnie z brzmieniemart. 378 § 1 k.p.c.sąd drugiej instancji w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Przypadek taki zachodzi w sytuacji, gdy na skutek naruszenia przepisów procedury strona,wbrew swojej woli, zostaje faktycznie pozbawiona możliwości działaniaw postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutków tego uchybienia nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji i to bez względu na to,czy takie działanie strony mogłoby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia(vide: wyroki Sądu Najwyższego z 15 lipca 2010 r., IV CSK 84/10, LEX nr 621352;z 10 grudnia 2009 r., III CSK 86/09, LEX nr 610166; z 4 marca 2009 r., IV CSK 468/08, LEX nr 515415).
Jak już zauważono, jedną spośród przyczyn nieważności postępowania jest wymienione wart. 379 pkt 5 k.p.c.pozbawienie strony możności obrony swych praw. Przyjmuje się, że pozbawienie możności obrony swych praw przez stronę polegana tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnejnie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem w danej instancji orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Ocena zaistnienia takiej sytuacji procesowej powinna być dokonywana w kontekście konkretnych okoliczności sprawy. Chodzi jednak tylko o wypadki rzeczywistego pozbawienia możności obrony, którego skutkiem było niedziałanie strony w postępowaniu(vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r.,sygn. IV CSK 590/17, publ. LEX nr 2498003).
W niniejszej sprawie zawodowy pełnomocnik złożył w imieniu powoda pozew, w którym powołał się na pełnomocnictwo udzielone mu przez stronę. W rzeczywistości takiego pełnomocnictwa brakuje jednak w aktach sprawy. Nie dostrzegając tego braku, w protokole rozprawy z 23 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy powołał się na pełnomocnictwo udzielone przez powoda, rzekomo znajdujące się w aktach (k. 89). Na tym terminie posiedzenia Sąd I instancji zamknął rozprawę i wydał wyrok (k. 91). W dniu 24 kwietnia 2024 r. pozwany wniósł apelację od ww. wyroku, a akta sprawy zostały następnie przekazane do Sądu Okręgowego w Warszawie. W wykonaniu zarządzenia asystenta sędziego z 11 czerwca 2024 r. Sąd Rejonowy poinformował, że w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa powoda dla jego pełnomocnika, czego nie zauważono w toku postępowania (k.113 i k. 115).
Analiza akt niniejszego postępowania potwierdza ustalenia o niezałączeniu przedmiotowego pełnomocnictwa.
Zdaniem Sądu Okręgowego okoliczności te przemawiają za uznaniem,że postępowanie jest dotknięte nieważnością stosownie doart. 379 pkt 2 k.p.c.W tym przepisie jest wprawdzie mowa o nienależytym umocowaniu, to jednak brak pełnomocnictwa tym bardziej powoduje nieważność postępowania. W toku całego postępowania pełnomocnik powoda działał bez umocowania. Wprawdzie w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/08 (OSNC 2009, nr 6, poz. 76), wskazano, że brak formalny pisma w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może być usunięty potwierdzeniemprzez stronę dokonanych przez niego czynności, jednak dotyczy to sytuacji,gdy pełnomocnictwo, choć wadliwe, zostało złożone.
Mając to uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 2 k.p.c.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zastosowanoart. 108 § 2 k.p.c.
Ocena zarzutów apelacji jest w tej sytuacji przedwczesna(vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2016 r., IV CSK 412/15, LEX nr 2044488).