Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1509/21
Data wyroku: 2022-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Kurdziel
Słowa kluczowe: Umowa, Kredyt
Podstawa prawna: art.69 prawa bankowego

Niniejszy dokument nie stanowi doręczenia w trybie art. 15 zzs9ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U.2021, poz. 1842)
Sygn. akt I ACa 1509/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 grudnia 2022 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Beata Kurdziel

Protokolant:

Michał Góral

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. w Krakowie
sprawy z powództwa(...) Bank (...) S.A.z siedzibą weW.
przeciwkoU. B.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt I C 1147/20
oddala apelację.
SSA Beata Kurdziel
Sygn.. akt I ACa 1509/21

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem wydanym w dniu 21 października 2021r. w sprawie z powództwa(...) Bank (...) S.A.z siedzibą weW.przeciwkoU. B.o zapłatę, zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 128.501,55zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 140.544,70zł od dnia 12 września 2019r. do dnia 16 września 2019r. oraz od kwoty 121.861,70zł od dnia 17 września 2019r. do dnia zapłaty oraz kwotę 914,59zł tytułem kosztów procesu.
Podstawą ww. wyroku był następująco ustalony przez Sąd Okręgowy stan faktyczny:
W dniu 24 sierpnia 2017 roku pozwanaU. B.zawarła z powodem(...) Bank (...) S.A.z siedzibą weW.umowę pożyczki gotówkowej nr(...). Na podstawie zawartej umowy Bank udzielił kredytobiorcy kredytu w kwocie 181.500 zł. na okres 60 miesięcy. Oprocentowanie umowne określone zostało na 5% w stosunku rocznym. Kwota odsetek umownych określona została 23952,60zł. Całkowita kwota do zapłaty przez kredytobiorcę wyniosła 205.452,60 zł. Zgodnie z dyspozycją kredytobiorcy wypłata pożyczki została dokonana co do kwoty 150.000zł na rachunek bankowy wskazany przez pożyczkobiorcę, kwota 31.500zł została pobrana jako składka ubezpieczeniowa.
W umowie zastrzeżono, iż w przypadku spóźnienia się przez Klienta ze spłatą, Bank nalicza odsetki karne (oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego). Odsetki karne są naliczane od kapitału pożyczki według zmiennej stopy procentowej równej wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie, określonych w art.481k.c.(pkt 22 umowy).
Strony uzgodniły w umowie, iż Bank może rozwiązać umowę pisemnie z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, jeśli Klient opóźnia się w spłacie co najmniej dwóch pełnych rat (pkt 38). Po upływie okresu wypowiedzenia pożyczka staje się wymagalna, a Klient powinien spłacić całość zadłużenia (pkt 39). W przypadku braku spłaty zadłużenia Bank będzie naliczać odsetki karne od pozostałego do spłaty kapitału pożyczki, od dnia następnego po upływie okresu wypowiedzenia (pkt 40).
Zabezpieczeniem spłaty pożyczki było prawo do świadczenia ubezpieczeniowego w razie zajścia ryzyk oznaczonych w punkcie 14 umowy. Za pośrednictwem Banku działającego jako agent ubezpieczeniowyU. B.zawarła umowę ubezpieczenia z(...)dla ryzyka śmierci i(...)dla ryzyk: trwała i całkowita niezdolność do pracy, niezdolność do samodzielnej egzystencji, utrata stałego źródła dochodów, czasowa niezdolność do pracy, poważne zachorowanie. Składka ubezpieczeniowa była płatna jednorazowo w kwocie 31.500zł ( z kwoty kredytu) za cały okres ubezpieczenia. Składka podlegała zwrotowi z tytułu niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej, Bank uprawniony był do jej zaliczenia na spłatę pożyczki (pkt 14-21 umowy pożyczki).
Kredytobiorca zobowiązał się do poinformowania Banku o zmianie swoich danych osobowych, w tym adresów oraz oświadczył, iż zawarte w umowie dane osobowe są aktualne i poprawne, a Bank może je wykorzystywać do kontaktów z klientem. W umowie jako adres zamieszkania i adres do korespondencjiU. B.wskazała(...),(...)-(...) O..
Pozwana nie wywiązywała się z ciążącego na niej zobowiązania wynikającego z zawartej umowy o kredyt. Ostatnia wpłata raty kredytu została dokonana w lutym 2019r.
Przed wypowiedzeniem umowy, Bank pismem z dnia 5 maja 2019r. wezwał pozwaną do spłaty zaległości w kwocie 17.723,30zł ( w tym kwoty 14.622,59zł z tytułu zapadłych, niespłaconych rat kapitałowych) dając możliwośćU. B.dobrowolnej spłaty zaległości i złożenia wniosku o restrukturyzację. W przypadku nie uregulowania należności w zakreślonym terminie oraz niezłożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia, Bank zastrzegł wypowiedzenie umowy kredytowej. Oświadczenie Banku zostało podpisane przez pracownikaE. B.. Wezwanie skierowane za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. na adresU. B.wskazany w umowie było dwukrotnie awizowane, nie zostało podjęte w terminie.
W związku z nieuregulowaniem zadłużenia, Bank pismem datowanym na 3 lipca 2019 r. wypowiedział pozwanejU. B.umowę, wskazując, iż po upływie okresu wypowiedzenia (30 dni) cała należność z tytułu udzielonego kredytu stanie się wymagalna. Bank wezwałU. B.do spłaty całej wierzytelności Banku w terminie nie późniejszym niż 30 dni od otrzymania wypowiedzenia. Wymienionym pismem pozwana została także poinformowana, że w przypadku braku spłaty zaległości we wskazanym terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowo - egzekucyjnego, co wygeneruje dodatkowe koszty obciążające pozwaną. Wypowiedzenie kredytu w oryginale podpisane przezE. B.zostało skierowane na adres pozwanej wskazany w umowie pożyczki, dwukrotnie awizowane, nie zostało podjęte w terminie przezU. B..
W dniu 16 września 2019r. na poczet zaległego kapitału pożyczki zaliczona została kwota18.683zł z tytułu zwrotu składki ubezpieczeniowej za niewykorzystany okres.
Zadłużenie pozwanejU. B.z tytułu umowy pożyczki obejmuje kwotę 128.501,55zł, w tym kwotę 121.861,70zł tytułem kapitału. Odsetki umowne za okres od dnia 24 sierpnia 2017r. do dnia 11 września 2019r. wynosiły 15.162,67zł, odsetki karne wynosiły 2399,68zł, spłacona została kwota 10.922,50zł.
Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy oparł się na dowodach z dokumentów i innych środków dowodowych (wydruków z sytemu elektronicznego), które tworzyły spójną i logiczną całość, wzajemnie się uzupełniając. Nie zawierały informacji sprzecznych bądź wzajemnie się wykluczających. W konsekwencji Sąd uznał je za wiarygodne. Sąd Okręgowy podkreślił, że przepisykodeksu postępowania cywilnegoco do zasady nie zawierają zamkniętego katalogu środków dowodowych i jedynie wyjątkowo formułują zakaz dopuszczania lub korzystania z niektórych środków dowodowych albo nakazują udowodnienie określonych okoliczności wyłącznie za pomocą niektórych rodzajów dowodów. Przepisart. 2431k.p.c.nakazuje stosować przepisyKodeksu postępowania cywilnegodo dokumentów, zawierających tekst, umożliwiających ustalenie ich wystawców, a zatem do wszelkich dokumentów tekstowych, a nie tylko do dokumentów urzędowych w rozumieniuart. 244 k.p.c.lub dokumentów prywatnych w rozumieniuart. 245 k.p.c., zatem nie można odmówić im znaczenia dowodowego (procesowego). Zgodnie zart. 308 k.p.c.dowody z innych dokumentów niż wymienione wart. 2431k.p.c., w szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów. W świetle tego przepisu stwierdzić należy, że oprócz dokumentów, zawierających tekst i umożliwiających ustalenie ich wystawców (czyli dokumentów tekstowych), obecnieKodeks postępowania cywilnegozna także inne rodzaje dokumentów, zawierających w szczególności zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku. Z kolei wart. 7 ust. 2 Prawa bankowegoustawodawca przewiduje możliwość zastąpienia dokumentacji papierowej elektroniczną (mogą one być zapisane na informatycznych nośnikach danych), co dotyczy wszelkich dokumentów związanych z czynnościami bankowymi. Odzwierciedleniem tak przechowywanych informacji jest wydruk z systemu komputerowego, który nie wymaga dla swojej ważności podpisu oraz pieczęci banku. W zakresie powodowego Banku nie zostały ujawnione okoliczności, które w zakresie przedstawionych wydruków dokumentacji przechowywanej w formie elektronicznej (zestawienie operacji, wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy), wskazywałyby na brak należytego ich utworzenia, utrwalenia czy przechowywania. Zatem kserokopie dokumentów, jak również wydruki z informatycznych systemów bankowych stanowią inne środki dowodowe, dopuszczalne w świetleart.308 k.p.c., które mogą być źródłem wiadomości tak o istnieniu dokumentów, jak i o ich treści. Nie ma przeszkód do posługiwania się w celach dowodowych niepoświadczonymi za zgodność z oryginałem kserokopiami dokumentów, które wprawdzie nie są dokumentami lub ich odpisami, ale są dopuszczalne jako odrębny rodzaj środka dowodowego, który jedynie pośrednio może służyć do ustalenia faktu istnienia dokumentu i jego treści. Takie środki dowodowe podlegają ocenie na ogólnych zasadach, określonych wart. 233 § 1 k.p.c.Wydruki wezwania do zapłaty, wypowiedzenia umowy, historii operacji na rachunku bankowym, mając na uwadze poświadczaną treść złożonych oświadczeń i przeprowadzonych rozliczeń rachunkowych, potwierdzenia dokonywania doręczenia tej treści dokumentów za pośrednictwem poczty, umocowania pracownika do którego obowiązków należało dokonywanie tych czynności, oznaczenie nadawcy, pozwala uznać, że prawdziwie i rzetelnie odzwierciedlają treść rzeczywiście istniejących dokumentów (podpisanych) skierowanych do pozwanej i ostatecznie ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia (dotyczących procedury wypowiedzenia umowy). PozwanaU. B.kwestionując dokonanie wypowiedzenia umowy, nie twierdziła, że przedłożone przez stronę powodową wydruki nie dotyczą rzeczywiście istniejących dokumentów i są nierzetelne lub że wręcz zostały sfałszowane, ograniczając się do zarzutów nie udowodnienia wypowiedzenia umowy. Podsumowując, materiał dowodowy w postaci wydruków z elektronicznych zasobów banku, stanowiących odzwierciedlenie zapisów w systemie elektronicznym banku, historię śledzenia przesyłek skierowanych do pozwanej (nadawca, data nadania, adresat) posiadały walor dowodowy. Oświadczenie Banku co do kierowania korespondencji w zakresie wezwania z dnia 5 maja 2019r., wypowiedzenia z dnia 3 lipca 2019r. z podpisem pracownikaE. B., pozostaje w korelacji z wydrukiem z systemu elektronicznego i wyekspediowaniu oznaczonej przesyłki poleconej,. Złożone zostało uwierzytelnione pełnomocnictwo udzielone pracownikowiE. B.obejmujące m.in. umocowanie do "składania oświadczeń woli w imieniu Banku w zakresie wypowiadania umów kredytu”, a zatem zgodnie z jego treścią nie jest ograniczone tylko do składania oświadczeń o wypowiedzeniu umowy, ale także do innych czynności pozostającym w związku z wypowiedzeniem, do których niewątpliwie należy wezwanie do zapłaty zaległości z uprzedzeniem o wypowiedzeniu i możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację.
Co do adresu pozwanejU. B.Sąd Okręgowy podkreślił, iż na adres wskazany w umowie pożyczki (nadal aktualny w toku procesu) kierowana była korespondencja w zakresie wezwania do zapłaty z dnia 5 maja 2019r. i wypowiedzenia umowy z dnia 3 lipca 2019r.. Zarzut pozwanej zawarty w sprzeciwie od nakazu zapłaty, że nie doszło do doręczenia pism banku z uwagi na długotrwałe przebywanie poza miejscem zamieszkania, pomimo reprezentowania przez fachowego pełnomocnika, nie został ani doprecyzowany ani wykazany (art.6k.c.). Zatem adres wskazany w umowie i zastosowany w przedprocesowej korespondencji z pozwaną był prawidłowy.
W zakresie zeznań pozwanejU. B.Sąd Okręgowy wskazał, iż pozwana ograniczyła się do zakwestionowania otrzymania wezwania do zapłaty i wypowiedzenia umowy pożyczki oraz nie przedstawienia jej pełnomocnictwa dotyczącegoE. B., co koresponduje z powyższymi ustaleniami co do nie dokonania odbioru korespondencji pochodzącej od Banku z dnia 5 maja 2019r. i z dnia 3 lipca 2019r. – przesyłki były dwukrotnie awizowane, nie podjęte w terminie.
W tak ustalonym stanie faktycznym, w ocenie Sądu Okręgowego powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Okolicznością bezsporną było zawarcie w dniu 24 sierpnia 2017r. umowy pożyczki gotówkowej pomiędzy Bankiem a pozwanąU. B., kwota kredytu 181.500zł, zaprzestanie w lutym 2019r. spłat rat kredytu przez pozwaną. Wobec powstania zaległości w spłacie kredytu (więcej niż dwóch pełnych rat) powód, pismem opatrzonym datą 5 maja 2019 roku, bank wezwał pozwaną do uregulowania zaległości w terminie 14 dni - pod rygorem wypowiedzenia umowy oraz poinformował o możliwości złożenia – w terminie 14 dni - wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Następnie, w piśmie opatrzonym datą 3 lipca 2019 roku, powód złożył pozwanej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy.
Strony zawarły wzajemną umowę kredytową w oparciu o przepisart. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe( tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1896 ze zm.). Istotą kredytu jest oddanie przez bank do dyspozycji kredytobiorcy określonej kwoty środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminie, oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty stanowi świadczenie kredytobiorcy, którego pozwanaU. B.nie zrealizowała. Okolicznością bezsporną w sprawie było trwałe zaprzestanie regulowanie rat kredytu przezU. B.od lutego 2019r. Strona powodowa wywodziła swoje roszczenie z faktu wypowiedzenia pozwanejU. B.umowy pożyczki gotówkowej. Pozwana kwestionowała skuteczność wypowiedzenia poprzez nie wykazanie złożenia takiego oświadczenia woli przez przedstawiciela banku oraz nie dokonanie doręczenia wezwania do zapłaty i oświadczenia w przedmiocie wypowiedzenia. W świetle zaoferowanych dowodów, w udostępnionej dokumentacji związanej z zawarciem umowy i uruchomieniem kredytu (treści umowy) wskazywany był jeden adres zamieszkania pozwanej tożsamy z aktualnym na etapie procesu(...),(...)-(...) O.. Strona powodowa na taki adres kierowała przedprocesową korespondencję do pozwanej.U. B.nie zaoferowała zaś żadnych dowodów dla wykazania, aby zawiadomiła bank o zmianie adresu (art.6k.c.). Zatem zgodnie z umową (k.29) powód kierował korespondencję pod prawidłowy adres pozwanej wskazany w umowie wobec braku informacji kredytobiorcy o zmianie danych adresowych. Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła się ona zapoznać z jego treścią (art. 61 § 1 k.c.). Z tą chwilą wywiera skutki, chyba że składający oświadczenie określił inny termin jego skuteczności. W tym przypadku określono skutek wypowiedzenia na 30 dni od doręczenia (k.52). Domniemanie możliwości zapoznania się z treścią oświadczenia wynikające z doręczenia oświadczenia na adres odbiorcy upada w sytuacji, gdy jest oczywiste, że odbiorca ten nie mógł zapoznać się z treścią oświadczenia w zwykłym toku czynności. Natomiast korespondencja obejmująca wezwanie do zapłaty z dnia 5 maja 2019r. i wypowiedzenie umowy z dnia 3 lipca 2019r. była skierowana na prawidłowy adres pozwanej i dwukrotnie awizowana. Dwukrotne awizowanie przesyłek poleconych stwarza domniemania faktyczne możliwości zapoznania się przez pozwaną z ich treścią. Zatem w takiej sytuacji, gdy pozwana nie podjęła tych przesyłek, można przyjąć, że dniem skutecznego doręczenia spornych oświadczeń jest dzień, w którym upłynął termin do odbioru przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym. Skoro powód przedstawił dowody nadania przesyłek w urzędzie pocztowym, z oznaczeniem terminów kolejnych awizowań, to pozwana została prawidłowo zawiadomiona o nadejściu tych przesyłek oraz miejscu ich odbioru, zatem uprawnia to wnioskowanie, że miała możliwość zapoznania się z ich treścią. PozwanaU. B., pomimo spoczywającego ciężaru dowodu (przy fachowej reprezentacji) nie obaliła tych domniemań faktycznych tj. że o nadejściu przesyłek nie wiedziała lub nie miała możliwości ich odebrania, np. z powodu nieobecności, zaginięcia awiza czy też siły wyższej.
Zgodnie zart. 75c ust. 1 – 6 ustawy Prawo bankowe, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa wust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja, o której mowa wust. 1, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę. Bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację. Powodowy bank zastosował procedurę wynikającą zart. 75 c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, powtórzoną w paragrafie 7 aneksu z dnia 19 lipca 2018r. (tożsamą w paragrafie 9 umowy z dnia 3.10.2016r.), kierując do pozwanej wezwanie do zapłaty z zagrożeniem wypowiedzeniem pismem z dnia 5 maja 2019r. (k.50,51) i oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pismem z dnia 3 lipca 2019r. (k.52,53). Z uwagi na istniejącą zaległość w spłacie kredytu w kwocie, wynikającą z przedstawionej historii rachunku kredytowego i wykazu wpłat (k.48), wypowiedzenie umowy kredytu było uzasadnione.
Powód dla wykazania wysokości należności objętej pozwem przedstawił wyciąg z ksiąg rachunkowych banku o którym mowa wart. 95 ust. 1 Prawa bankowegoi który na skutek dodaniaart. 95 ust. 1a Prawa bankowegonie ma mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym. Nie pozbawia to jednak tego dokumentu mocy dowodowej i wiarygodności. Dokument ten w powiązaniu z innymi przeprowadzonymi w sprawie dowodami (wydruk historii rachunku, potwierdzenie wypłaty kredytu), w wiarygodny sposób wykazywał wysokość tak zadłużenia głównego, jak i z tytułu odsetek umownych (kapitałowych, karnych) i skutecznie stanowił podstawę ustaleń faktycznych w tym zakresie. Po wystawieniu wyciągu z ksiąg banku, a przed wytoczeniem powództwa, na poczet wymagalnego zadłużenia pozwanej zarachowana została kwota 18.683zł ( z rozliczenia niewykorzystanej składki ubezpieczeniowej). Strona powodowa przedstawiła rozliczenie odsetek umownych (dokładnie określiła ich wysokość oraz czas obliczeniowy), co pozwalało na dokonanie weryfikacji zasadności żądania w tym zakresie pozwanejU. B.. Pozwana prawidłowości wyliczeń rachunkowych strony powodowej co do wysokości zaległości w spłacie kapitału oraz należnych odsetek umownych (kapitałowych, karnych) nie zakwestionowała, jak również nie przedstawiła dowodów wpłat ponad wskazane przez bank (art.6k.c.). Z tych wszystkich względów Sąd uznał roszczenie powoda w zakresie: kwoty 128.501,55 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 140.544,70zł od dnia 12 września 2019r. do dnia 16 września 2019r. oraz od kwoty 121.861,70zł od dnia 17 września 2019r. do dnia zapłaty. Podstawą żądania zasądzenia odsetek kapitałowych był przepisart.359 k.c., w myśl którego odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu w zw. z punktem 2 umowy pożyczki gotówkowej określającym ich wysokość na 5% w skali roku. Jak zaś stanowiart. 481 k.c.jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie) -§ 21 k.c.Zgodnie z punktem 22 umowy w przypadku spóźnienia ze spłatą, wysokość odsetek karnych została określona na równą wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie. Zgodnie z punktem 39 i 40 umowy, po upływie okresu wypowiedzenia od pozostałego do spłaty kapitału naliczeniu podlegają odsetki karne od dnia następnego od upływu okresu wypowiedzenia.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu oparto o przepis art.100k.p.c., mając na uwadze, iż powód wytoczył powództwo z uwzględnieniem kwoty 18.683zł, pomimo wpłaty na rachunek przed wytoczeniem powództwa, a postępowanie w tym zakresie zostało umorzone wobec skutecznego cofnięcia pozwu. Powód jest zatem wygrywającym w 87%.
Apelację od ww. wyroku wniosła pozwanaU. B., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
1.art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 6 k.c., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to wskutek powzięcia przez Sąd I Instancji błędnych ustaleń faktycznych, a także wskutek zaniechania ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności:
- fakty ustalone niezgodnie ze stanem rzeczywistym:
i. że powód przed wypowiedzeniem umowy pismem z dnia 5 maja 2019 roku skutecznie wezwał pozwaną do spłaty zaległości oraz poinformował ją o możliwości restrukturyzacji,
ii. że pracownik powoda,E. B.była uprawniona do podpisywania wezwań do zapłaty w imieniu powoda zawierających informacje o możliwości restrukturyzacji zadłużenia,
iii. że wierzytelność dochodzona w niniejszej sprawie stała się wymagalna wobec złożenia wypowiedzenia umowy kredytu,
iv. że wypowiedzenie umowy kredytu zostało podpisane przezE. B., podczas gdy w aktach sprawy brak jest takiego dokumentu,
- fakty nieustalone przez Sąd:
i. że wypowiedzenie umowy kredytu było skuteczne, podczas gdy nie poprzedziło go skuteczne wezwanie do zapłaty zawierające informację o możliwości prowadzenia restrukturyzacji,
ii. że pracownik powoda,E. B., nie była uprawniona do podpisywania wezwań do zapłaty w imieniu powoda,
iii. że wierzytelność dochodzona w pozwie wobec nieskuteczności wypowiedzenia umowy o kredyt nie stała się wymagalna,
iv. że wypowiedzenie umowy kredytu zostało wysłane bez jakiegokolwiek podpisu,
2.art. 75c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowew związku zart. 58 § 1 i 3 k.c.poprzez sprzeczne z w/w normami uznanie, że powód skutecznie wypowiedział umowę kredytu, pomimo że nie poprzedziło go skutecznie złożone w imieniu powoda wezwanie do zapłaty wraz z informacją o możliwości przeprowadzenia restrukturyzacji zadłużenia,
3.art. 65 § 1 k.c.poprzez błędne uznanie, że zakres pełnomocnictwa udzielonegoE. B.w zakresie „składania oświadczeń woli w imieniu Banku w zakresie wypowiadania umów kredytu” obejmuje także składanie oświadczeń wiedzy poprzedzających wypowiadanie umów kredytu, w tym wezwań do zapłaty oraz informacji o możliwości restrukturyzacji, podczas gdy zakres dokumentu pełnomocnictwa nic pozostawia w tym zakresie żadnego pola do interpretacji i wprost odnosi się tylko i wyłącznie do składania oświadczeń woli w zakresie wypowiedzenia, a nic do podejmowania jakichkolwiek innych czynności poprzedzających to oświadczenie woli, tym bardziej, że wezwanie do zapłaty oraz informacja o możliwości restrukturyzacji są oświadczeniami wiedzy, a nic oświadczeniami woli, tymczasem analizowany przez Sąd zakres pełnomocnictwa odnosi się wyłącznic do oświadczeń woli.
W oparciu o ww. zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancje.
Strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy, przyjmując je za własne. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe w pełni uzasadniało wyżej przytoczone ustalenia, zarówno w zakresie samego faktu zawarcia między stronami umowy pożyczki, uiszczonych przez pozwaną kwot tytułem spłat pożyczki oraz kierowanej do pozwanej korespondencji, w tym wezwania do zapłaty oraz wypowiedzenia umowy pożyczki. W tym zakresie za trafną uznać należy argumentację zawartą w części dotyczącej oceny dowodów, którą Sąd Apelacyjny podziela. Podkreślić należy, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nastąpiła zgodnie z dyrektywami zawartymi wart. 233§1 k.p.c., przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Pozwana kwestionowała skuteczność wypowiedzenia, kwestionując również skuteczność wezwania pozwanej do spłaty zaległości oraz poinformowania ją o możliwości restrukturyzacji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do argumentacji związanej z brakiem przedłożenia pełnomocnictwa dlaE. B.do sporządzenia przedegzekucyjnego wezwania do uregulowania zaległości wskazać należy, że na k. 82 akt znajduje się pełnomocnictwo udzieloneE. B.przez osoby uprawnione do działania w imieniu strony powodowej, upoważniające m.in. do składania oświadczeń woli w imieniu banku w zakresie wypowiadania umów kredytu oraz szeregu innych czynności dotyczących egzekwowania należności banku, w tym czynności procesowych. Zauważyć należy, żeE. B.określona jest w ww. pełnomocnictwie jako pracownik Departamentu Egzekucji Komorniczej, niewątpliwie zatem była pracownikiem strony powodowej (okoliczność ta nie była zresztą kwestionowana przez pozwaną, a dokumenty znajdujące się w aktach w pełni fakt ten potwierdzają), zajmującym się windykowaniem niespłaconych należności. Należy stwierdzić, iż sporządzenie w imieniu banku pisma stanowiącego wezwanie do zapłaty nieuregulowanych zaległości na rzecz banku, z pouczeniem o możliwości wystąpienia z wnioskiem o restrukturyzację, jest czynnością, do dokonania której upoważniony jest pracownik banku, w szczególności wykonujący swoje obowiązki w departamencie egzekucji. Podkreślić przy tym należy, że powyższe pismo nie obejmowało żadnego oświadczenia woli strony powodowej, do złożenia którego uprawnione byłyby osoby reprezentujące bank lub upoważnione do takich czynności. Odnośnie braku podpisuE. B.na ww. wezwaniu oraz na piśmie obejmującym wypowiedzenie wskazać należy, iż nawet gdyby przyjąć (Sąd Apelacyjny podziela przy tym ustalenia i rozważania w tym zakresie Sądu Okręgowego, przyjmując za udowodnione, że oba pisma zostały podpisane przez wskazaną przez stronę powodową osobę), że pisma te nie zawierały podpisu pracownika i pełnomocnika banku, niewątpliwie z treści doręczonych skutecznie pozwanej dokumentów wynikało, że objęte tymi dokumentami oświadczenia składa strona powodowa oraz jaka jest ich treść. Wezwanie do zapłaty z dnia 5 maja 2019r. uznać należy zatem za skuteczne. W konsekwencji powyższego, w związku z nieuregulowaniem zaległości przez pozwaną w wyznaczonym terminie 14 dni, strona powodowa uprawniona była do wypowiedzenia umowy pożyczki, co uczyniła pismem z dnia 3 lipca 2019r. Podzielić należy argumentację Sądu Okręgowego, iż wysłanie obu wyżej wymienionych pism na adres pozwanej wskazany jako jedyny adres zamieszkania w dokumentacji związanej z zawarciem umowy i uruchomieniem kredytu, tożsamy z aktualnym na etapie procesu adresem(...),(...)-(...) O., stworzyło po stronie pozwanej możliwość do zapoznania się z treścią pism. Pisma, zawierające określone oświadczenia strony powodowej, wywarły zatem wskazane w nich skutki. Dotyczy to w szczególności oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, które jako oświadczenie woli, mające być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła się ona zapoznać z jego treścią (art. 61 § 1 k.c.). Z tą chwilą wywiera skutki, chyba że składający oświadczenie określił inny termin jego skuteczności. W przypadku oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 3 lipca 2019r. określono skutek wypowiedzenia na 30 dni od doręczenia (k.52). Zasadnie Sąd Okręgowy uwzględnił zatem powództwo.
Podkreślić należy również, na co zwróciła uwagę strona powodowa w piśmie z dnia 28 lipca 2021r., że zgodnie z postanowieniami umowy z dnia 24 sierpnia 2017r. , pozwana zobowiązała się do spłaty pożyczki w miesięcznych ratach w kwocie 3424,21 zł, począwszy od 24.08.2017r. do 22 sierpnia 2022r., a zatem całość kwoty udzielonej tytułem pożyczki na dzień wyrokowania była już wymagalna. Wbrew stanowisku apelującej okoliczność braku spłaty pożyczki była objęta twierdzeniami pozwu (i dalszymi pismami procesowymi powoda), a okoliczność zaprzestania dokonywania jakichkolwiek wpłat na rzecz powodowego banku wynika wprost ze znajdującego się na k.48-49 wykazu wpłat dokonanych na rachunek zobowiązania wraz z ich księgowaniem. Strona powodowa uprawniona była do domagania się zasądzenia udzielonej pożyczki.
Wobec powyższego, apelacja podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
SSA Beata Kurdziel