Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1300/23
Data wyroku: 2024-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Kosicka
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt VII U 1300/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
7 czerwca 2024 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Kosicka
po rozpoznaniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Warszawie
sprawy z odwołaniaA. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z 21 lipca 2023 r., znak(...)
o rekompensatę
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeA. D.prawo do rekompensaty od lipca 2023 r.
Sygn. akt VII U 1300/23

UZASADNIENIE

A. D.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z 21 lipca 2023 r. znak:(...). Przedmiotowej decyzji zarzucono:
1. naruszenieart. 21 ustawy o emeryturach pomostowych z 19 grudnia 2008 r.poprzez wydanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.21 lipca 2023 r. decyzji odmawiającej prawa do emerytury, w sytuacji, kiedy odwołujący się spełnił wszystkie niezbędne przesłanki uprawniające do rekompensaty pieniężnej z tytułu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ:
a) odwołujący się w okresie od 30 października 1980 r. do 31 października 1982 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach będąc zatrudnionym w(...) S.A.
b) odwołujący się w okresie od 5 kwietnia 1983 r. do 31 lipca 1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach, będąc zatrudnionym w(...) sp. z o. o.na stanowisku kierowca autobusu;
c) odwołujący się w okresie od 12 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1990 r. oraz od 2 stycznia 1991 r. do 30 kwietnia 1992 r., od 2 maja 1992 r. do 30 września 1992 r. oraz od 2 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach, będąc zatrudnionym wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego.
Mając powyższe na względzie wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez przyznanie odwołującemu się prawa do rekompensaty, ewentualnie o uchylenie decyzji i o przekazanie do ponownego rozpatrzenia organowi rentowemu oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że organ rentowy niezasadnie nie uznał załączonych do wniosku o emeryturę świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach, kiedy w świadectwach pracy wystawionych przez(...) S.A.,Miejskie Zakłady (...) sp. z o.o.oddział ds. przewozów orazPrzedsiębiorstwo (...)zawarte są dokładne informacje dotyczące zatrudnienia ubezpieczonego - stanowisk jakie zajmował w spornych okresach czasu oraz wskazanie, że ubezpieczony wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Mając powyższe na względzie wskazano, że działanie organu rentowego pozbawiające prawa odwołującego się do rekompensaty pieniężnej było pozbawione podstaw (odwołanie z 10 sierpnia 2023 r. k.58 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. ZUS uzasadnił stanowisko wskazując, że odwołujący się nie udowodnił wymaganego, piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Przy czym organ rentowy nie uwzględnił do tego stażu okresu od 30 października 1980 r. do 31 października 1982 r. - zatrudnienia w(...) S.A.wW., dokumentowanych świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach (k.9 akt emerytalnych), ponieważ pracodawca nie wskazał charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia (w rozporządzeniu wskazano kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór techniczny na oddziałach i wydziałach w których jako podstawowe wykonywane są prace w wykazie). Organ rentowy nie wziął również pod uwagę okresu zatrudnienia od 5 kwietnia 1983 r. do 31 lipca1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. - zatrudnienia wMiejskich Zakładach (...) sp. z o.o., dokumentowanych świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach z 18 czerwca 2003r., ponieważ pracodawca nie wskazał charakteru pracy według wykazu, działu i pozycji Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawne wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy podkreślił, że pracodawca nie powołał się w ogóle na ten akt prawny. Ponadto ZUS wskazał, że nie brał pod uwagę okresu od 12 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1990 r., od 2 stycznia 1991 r. do 30 kwietnia 1992 r., od 2 maja 1992 r. do 30 września 1992 r. i od 2 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r. - zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wW., ponieważ pracodawca nie powołał się na zarządzenia resortowe. Mając powyższe na względzie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania(odpowiedź na odwołanie z 29 sierpnia 2023 r. k.10-11 a.s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. D.urodzony (...)w okresie od 15 sierpnia 1978 r. do 24 października 1980 r. zatrudniony był w(...)wS.- obecnie Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział CentralnyW.Rejon Dróg Krajowych wS.w wymiarze pełnego etatu na stanowisku stażysty - laboranta(świadectwo pracy z 25 lutego 1999 r. k.1 a.o.).W okresie od 30 października 1978 r. do 2 października 1980 r. odbywał służbę wojskową. Od 30 października 1980 r. do 31 października 1982e. zatrudniony był w(...) S.AwW.na stanowisku kontrolera jakości(świadectwo pracy z 21 października 1982 r. k. 9 a.o.).
Ubezpieczony od 2 listopada 1982 r. do 31 lipca 1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. zatrudniony był wMiejskich Zakładach (...) sp. z o.o.Oddział ds. Przewozów, gdzie pracował jako kierowca autobusu(świadectwo pracy z 31 lipca 1985 r. k.7 a.s., umowa o pracę k. 35 a.o.).
W okresie od 12 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1990 r., 1 stycznia 1991 r. do 30 kwietnia 1992 r., od 1 maja 1992 r. do 30 września 1992 r. oraz od 1 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r. zatrudniony był wPrzedsiębiorstwie (...) sp. z o.o.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego i w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywa prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony(świadectwo pracy z 21 czerwca 1990 r. k.5 a.o., świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach k.4-7a.r.).
W przedsiębiorstwie(...)ubezpieczony pracował jako kierowca samochodu ciężarowego osinobusu - był to samochód ciężarowymarki S.28. Ubezpieczony miał uprawnieninia na przewóz zarówno osób jak i towarów.A. D.przywoził ludzi do pracy spodW., zajmował się transportem wojska, skazanych z zakładu karnego, woził pracowników na roboty wW.i pozaW.- doO.,K.,W.czyP.. Odwołujący podczas zatrudnienia u powyższego pracodawcy woził butle do spawania i gazy technicznego spawarki, gazy, rury cement taczki. Pojazd, którym poruszał się odwołujący był przeznaczony dla 30 osób, jednak wielokrotnie podróżowało nim więcej osób czy sprzętu. Sporadycznie ubezpieczony prowadził również wywrotkę- w razie awarii pojazdu odwołujący musiał sam sobie poradzić z naprawami.W (...)odwołujący pracował dwukrotnie.A. D.pracował również jako kontroler jakości wFabryce (...)- na terenie fabryki, gdzie była miedź i guma. Ubezpieczony podczas pracy sprawdzał szczelność kabli - był na hali produkcyjnej przez osiem godzin. Ubezpieczony podczas pracy sprawdzał szczelność po napompowaniu, wpisywał ciśnienie(zeznania świadkaA. S.k.30 a.s., zeznania ubezpieczonego k.31 a.s.).
3 lipca 2023 r. odwołujący wniósł o przyznanie mu emerytury wraz z rekompensatą. Do wniosku załączył świadectwa wykonywania pacy w szczególnych warunkach. Decyzją z 21 lipca 2023 r. ZUS przyznałA. D.emeryturę od 1 lipca 2023 r., tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek. Decyzją z tego samego dnia organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wskazując, że ubezpieczony na 1 stycznia 2009 r. nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku(wniosek z 3 lipca 2023 r. k.1 a.r., decyzja w przedmiocie przyznania emerytury z 21 lipca 2023 r., decyzja w przedmiocie odmowy prawa do rekompensaty z 21 lipca 2023 r. – nienumerowane karty a.r.).
Ubezpieczony nie zgodził się z decyzją odmawiająca mu prawa do rekompensaty i wniósł odwołanie od tej decyzji inicjując przedmiotowe postępowanie(odwołanie z 10 sierpnia 2023 r. k. 5 a.s.).
W toku niniejszego postępowania sąd postanowieniem z 7 grudnia 2023 r. dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy celem ustalenia, czy praca wykonywana przez odwołującego w(...)iE.- Kable była pracą w warunkach szczególnych (postanowienie z 7 grudnia 2023 r. k.31-32 a.s.).
Biegły sądowy z zakresu(...)w opinii z 8 stycznia 2024 r. wskazał, że na podstawie zapisów znajdujących się w aktach sprawy (w tym w aktach osobowych) w spornym okresie czasu pracy wykonywał swoje obowiązki na stanowiskach:
- kontroler jakości (w wymiarze 2 lat i 2 dni). Biegły podkreślił, że z informacji znajdujących się w aktach sprawy - zeznania odwołującego (przy braku akt osobowych z tego okresu pracy odwołującego) wynika, że świadcząc pracę na powyższym stanowisku wykonywał przede wszystkim czynności kontrole przy sprawdzaniu szczelności kabli. Praca odwołującego na powyższym stanowisku w ocenie biegłego nie może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania Rozporządzenia Rady Ministrów (R.R.M). Biegły zaznaczył, że z akt sprawy nie wynika, że odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności kontroli międzyoperacyjnej/kontroli jakości produkcji na oddziałach /wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Prace przy wytwarzaniu kabli elektrycznych (miedzianych) nie są pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. Nie są to prace - wbrew twierdzeniu odwołującego - przy produkcji i przetwórstwie hutniczym miedzi (Wykaz A, Dział III, poz. 27, R.R.M.).
- kierowca(...)+ czynności za i wyładunkowe - stały udział - (w wymiarze 6 lat, 9 miesięcy i 11 dni). Biegły podkreślił, że praca odwołującego przy czynnościach kierowania samochodem ciężarowym markiR.w jego opinii może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania ujęte w Wykazie A, Dziale VIII, poz. 2 (pracę kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego), R.R.M. Prace odwołującego przy czynnościach za i wyładunkowych - stały udział - (butle spawalnicze, gazy techniczne, spawarki, rury, cement, taczki, materiały budowlane, posiłki regeneracyjne, elektrownie prądowe) nie są – w ocenie biegłego – pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. Biegły wskazał, że praca odwołującego na stanowisku kierowcy(...)+ czynności za i wyładunkowe - stały udział, nie spełnia wymagań uznania jej jako wykonywanej w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. (tj. nie został spełniony warunek ujęty w § 2.1, rozporządzenia, tj. wykonywanie prac w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy).
- kierowca samochodu ciężarowego (w wymiarze 6 lat i 5 miesięcy). W ocenie biegłego praca na powyższym stanowisku może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania ujęte w Wykazie A, Dziale VIII, poz. 2 (prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego), R.R.M.
Biegły wskazał, że całość dokumentacji załączonej do akt sprawy w jego ocenie pozwala na stwierdzenie, że odwołujący się w spornym okresie czasu pracy wykonywał pracę warunkach szczególnych/o szczególnym charakterze, w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danych stanowiskach pracy w oparciu o wymagania ustawy o emeryturach z FUS/R.R.M/emeryturach pomostowych, w wymiarze 6 lat i 5 miesięcy. Ponadto biegły wskazał, że odwołujący świadczył pracę w okresie od 2 listopada 1982 r. do 31 lipca 1985 r. oraz od 7 czerwca do 31 grudnia 1990 r. na stanowisku kierowcy autobusowego wMiejskich Zakładach (...)-Zakład (...)„Pożarowa, Praca na powyższym stanowisku (w wymiarze 3 lat, 3 miesięcy i 4 dni) jest – w ocenie biegłego – pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. (Wykaz A, Dział VIII, poz. 2 [prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego).(opinia biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy z 8 stycznia 2024 r. k.35-46 a.s.).
Organ rentowy pismem z 6 lutego 2024 r. wniósł zastrzeżenia do opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy wskazując, że przedłożone świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach nie spełniają wymogów formalnych i tym samym nie dają podstaw do zaliczenia wskazanych nich okresów jako pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy podtrzymał swój wniosek o oddalenie odwołania(pismo z 6 lutego 2024 r. k.57 a.s.).
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie materiału dowodowego, obejmującego dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych i osobowychA. D., jak również w oparciu o zeznania ubezpieczonego i świadkaA. S.. W ocenie sądu zebrany w sprawie materiał był spójny, wzajemnie korespondujący i nie budził wątpliwości. Jako wiarygodne sąd ocenił zeznania ubezpieczonego i przesłuchanego w sprawie świadka. Ich relacje dotyczące przebiegu zatrudnienia, charakteru pracyA. D.i czynności, jakie wykonywał, korespondują z informacjami wynikającymi z akt rentowych i osobowych, są również wzajemnie spójne.
Sąd oparł się również na opinii biegłego sądowego z zakresu(...). Opinia sporządzona przez biegłego sądowego została oceniona jako rzetelna, gdyż została wyczerpująco i przekonująco uzasadniona. Treści opinii w sposób logiczny i jasny potwierdza wywiedzione przez biegłego wnioski. W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieA. D.zasługiwało na uwzględnienie.
Regulacja dotycząca rekompensaty z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych, o którą ubiegał sięA. D., została wprowadzona doustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 164).Art. 2 pkt 5 tej ustawy zawiera definicję rekompensaty rozumianej jako odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Z kolei warunki jej przyznawania oraz sposób jej obliczenia określają art. 21 – 23 zamieszczone w Rozdziale III(...). Art. 23 stanowi, że ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę oraz że przyznawana jest ona w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W art. 21 ust. 1 ustawy wskazano natomiast, że rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Z art. 21 ust. 2 ustawy wynika zaś, że rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Wskazywaneart. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowychformułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty: 1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej, 2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat. Z kolei w art. 21 ust. 2 tej ustawy została zawarta przesłanka negatywna, którą stanowi nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Może ona budzić wątpliwości, gdyż literalna wykładnia tego wyrwanego z kontekstu normatywnego przepisu może prowadzić do wniosku, że prawo do rekompensaty przysługuje wyłącznie tym osobom, które nie nabyły prawa do jakiejkolwiek emerytury z FUS. Skoro jednak, zgodnie zart. 23 ustawy o emeryturach pomostowych, rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed 1 stycznia 1999 r., to warunek sformułowany wart. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowychnależy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS w obniżonym wieku emerytalnym z uwagi na pracę w warunkach szczególnych, obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia.Nabycie prawa do takiego tylko świadczenia stanowi przesłankę negatywną przyznania prawa do rekompensaty. Natomiast nabycie prawa do emerytury na zasadach ogólnych nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia do rekompensaty(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 5.05.2017 r., III AUa 2047/16, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 14.12.2015 r., III AUa 1070/15, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 22.09.2017 r., III AUa 529/16).
Jeśli chodzi o wskazane wyżej przesłanki pozytywne nabycia prawa do rekompensaty, to analiza cytowanych przepisówustawy o emeryturach pomostowychprowadzi do wniosku, że prawo do rekompensaty mają osoby urodzone po 1948 r., które przed 1 stycznia 2009 r. wykonywały przez co najmniej 15 lat prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Podobnie jak przy ustalaniu tego okresu na potrzeby przyznania emerytury w niższym wieku emerytalnym, tak przy ustalaniu prawa do rekompensaty będą uwzględnione tylko okresy, w których praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Jednocześnie rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym, nawet jeśli tego prawa nie zrealizowała.P.analogiamprawa do rekompensaty nie ma osoba, która nie przeszła na emeryturę wcześniejszą mimo spełnienia warunków.
Okresy pracy określone w ust. 1 § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2). Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy. Wymaga jednak podkreślenia, a zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie, nieprzedstawienie takiego dokumentu nie oznacza braku możliwości wykazania faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych przy użyciu innych środków dowodowych. Wskazuje się bowiem, że okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, przy czym sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. W postępowaniu przed sądem odwoławczym, w przypadku nieposiadania przez wnioskodawcę świadectwa, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 r. bądź niemożności jego uzyskania (np. z uwagi na likwidację zakładu pracy), dopuszczalne jest dopuszczenie innych dowodów na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - w szczególności dokumentacji z akt osobowych, zeznań świadków oraz innych dowodów mogących pozwolić na wykazanie tej okoliczności (zob. uchwały Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r., III UZP 6/84; z 21 września 1984 r., III UZP 48/84; a także wyroki: Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619; Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 14 grudnia 2004 r., III AUa 2474/03; Sądu Okręgowego w Tarnowie z 4 października 2013 r., IV U 1284/13).
Dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma zatem możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wymienionych w wykazach A lub B stanowiących załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W rozpatrywanej sprawie organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wskazał, że do stażu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w(...) S.A.od 30 października 1980 r. do 31 października 1982 r., wMiejskich Zakładach (...)od 5 kwietnia 1983 r., do 31 lipca 1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990r. oraz wPrzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wW.od 12 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1990 r. od 2 stycznia 1991 r. do 30 kwietnia 1992 r. od 2 maja 1992 r. do 30 września 1992 r. i od 2 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r., z uwagi na wskazane przez ZUS braki w świadectwach wystawionych przez zakłady pracy.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że praca ubezpieczonego na stanowisku kontrolera jakości współce (...) S.A.faktycznie nie mogła zostać zakwalifikowana jako praca w warunkach szczególnych. Jak wskazał w swojej opinii biegły sądowy z akt sprawy nie wynika, żeby odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności międzyoperacyjnej/kontroli jakości produkcji na oddziałach/wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Prace przy wytwarzaniu kabli elektrycznych nie są pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania rozporządzenia, ponieważ nie są to prace przy produkcji i przetwórstwie hutniczym miedzi.
W rozpatrywanej sprawie z przeprowadzonych przez sąd dowodów jednoznacznie wynika natomiast, że wA. D.w spornym okresie czasu podczas zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)od 2 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r. pracował jako kierowca samochodów ciężarowych, a jego podstawowym obowiązkiem był transport osób jak i sprzętów. Przy tym przez cały okres zatrudnienia do wykonywania takich obowiązków ubezpieczony wykorzystywał pojazdy o masie przekraczającej 3,5 tony -marki S.28. Ponadto praca była przez niego wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Powyższe potwierdził świadekA. S., który niewątpliwie dysponował wiedzą na temat pracyA. D.i z jego relacji wynika taki zakres obowiązków, jaki sąd ustalił. Praca, o której mowa, może zostać zakwalifikowana jako odpowiadająca pozycji 2 Działu VIII (w transporcie i łączności) Wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Wymieniono tam m.in. pracę kierowców samochodów o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, a taką pracę ubezpieczony w spornym okresie zatrudnienia niewątpliwie wykonywał. Jak wskazano, taki rodzaj i charakter pracy ubezpieczonego znajduje potwierdzenie przede wszystkim w zeznaniach ubezpieczonego oraz świadka, który współpracował z odwołującym w spornym okresie czasu.
W ocenie sądu również praca wykonywana prze odwołującego w okresie od 5 kwietnia 1983 r. do 31 lipca 1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. na stanowisku kierowcy autobusu miejskiego wMiejskich Zakładach (...)była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania Rozporządzenia Rady Ministrów wskazaną w Wykazie A dziale VIII poz. 2. Zatem ten okres zatrudnienia również mógł zostać zaliczony do okresu uprawniającego do uzyskania rekompensaty przez ubezpieczonego.
Wobec powyższego okresy pracy odwołującego wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego oraz wMiejskich Zakładach (...)na stanowisku kierowcy autobusu miejskiego są wystarczające, by przyjąć, żeA. D.spełnił przesłankę, od którejustawa o emeryturach pomostowychuzależnia przyznanie prawa do rekompensaty, a więc posiada 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych. Poza tą przesłanką, w przypadku ubezpieczonego spełnione są także inne warunki, o których była mowa, tj.A. D.nie nabył prawa do emerytury wcześniejszej. To z kolei oznacza, że nie wystąpiła przesłanka negatywna, o której wcześniej była mowa, zatem zachodzą podstawy do przyznania ubezpieczonemu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawieart. 21 ustawy o emeryturach pomostowych.
W związku z powyższym sąd uwzględnił odwołanie dokonując zmiany zaskarżonej decyzji na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.i przyznałA. D.prawo do rekompensaty od lipca 2023 r. o czym orzekł w wyroku.