Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 252/23
Data wyroku: 2023-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Sędzia SO Magdalena Lisowska
Słowa kluczowe: Świadczenia emerytalno-rentowe
Podstawa prawna: art. 46 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

Sygn. akt VIII U 252/23

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 8 grudnia 2022 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego wŁ.odmówiłS. K.wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej w dniu 2 listopada 2022 r.B. K.. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał ,żeS. K.nie zamieszkiwał z matką w dniu jej śmierci, nie pozostawał na utrzymaniu matki , ani matka na jego utrzymaniu , a tym samym brak było podstaw do wypłaty niezrealizowanego świadczenia.
/decyzja k.217 akt(...)/
Odwołanie od ww. decyzji złożyłS. K.wnosząc o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce. W treści uzasadnienia podkreślił ,że od ponad 10 lat dostarczał matce środki finansowe na życie oraz leczenie.
/odwołanie k.3 – 4/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie.
/odpowiedź na odwołanie k.5 - 5 odwrót/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
ZmarłaB. K.była uprawniona do wojskowej renty rodzinnej. Od 1 marca 2022 r. należne jej świadczenie wynosiło 4 312,16 zł.
/okoliczności bezsporne/
WnioskodawcaS. K.jest synemB. K..
Od wakacji 2022 r.S. K., z uwagi na stan zdrowia matki, opiekował się nią i nocował w jej mieszkaniu.S. K.robił zakupy i pomagał jej w codziennym funkcjonowaniu. W opiece nad matką wnioskodawca otrzymywał wsparcie od swojej żony.
/zeznania wnioskodawcy min.00:03:58 – 00:09:28 rozprawy z dnia 27 kwietnia 2023 r. , płyta CD k.15/
B. K.zmarła w dniu 2 listopada 2022 r.
/okoliczność bezsporna/
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych odwołanie nie jest zasadne i jako takie podlega oddaleniu.
Zgodnie zart. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin(tj. Dz. U. z 2022 r. , poz. 2528) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie pieniężne, świadczenia należne jej do dnia śmierci przysługują, z zastrzeżeniemust. 2 i 3małżonkowi i dzieciom, a w razie ich braku - kolejno: wnukom, rodzicom, dziadkom i rodzeństwu. Osoby te mają prawo do udziału w nieukończonym postępowaniu prowadzonym dalej w sprawie tych świadczeń. Świadczenia o których mowa wust. 1, wypłaca się:
1) małżonkowi lub dzieciom osoby, która zgłosiła wniosek, zamieszkałym z nią w dniu jej śmierci,
2) małżonkowi lub dzieciom niespełniającym warunku określonego w pkt 1 albo innym członkom rodziny, o których mowa w ust. 1, jeżeli pozostawali na utrzymaniu osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie, lub osoba ta pozostawała na ich utrzymaniu.
Dokonując subsumpcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod powołane wyżej przepisy prawa materialnego wskazać należy, iż art. 46 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin odnosi się nie tylko do sytuacji, kiedy następuje śmierć osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, ale również kiedy świadczenie zostało przyznane, ale nie zostało wypłacone wskutek śmierci uprawnionego.
W ocenie Sądu Okręgowego,S. K.nie spełnia powyższych warunków. Wprawdzie nie ulega wątpliwości ,że wnioskodawca z uwagi na stan zdrowia matki opiekował się nią w ostatnich tygodniach życia, jak również dokonywał na jej rzecz stosownych zakupów, czy też nocował u niej, to jednak nie sposób przyjąć, żeS. K.zamieszkiwał ze swoją matką. Jak sam bowiem przyznał, na co dzień mieszkał z żoną, zaś stan zdrowia matki wymusił przeorganizowanie życia tak, aby zapewnić mamie opiekę. Jednocześnie wnioskodawca przyznał, że chodził codziennie do pracy, a zatem nie przebywał z chorą non stop zaś żona pomagała mu w tej opiece.
Nie można zatem przyjąć, że wnioskodawca zamieszkiwał bądź miał zamiar stale zamieszkiwać w mieszkaniu swojej matki.
Odnosząc się do kwestii ,,pozostawania na utrzymaniu” wskazać należy, że regulacja prawna zawarta w art.46 ww. ustawy nie różni się istotnie od regulacji z art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, stąd też poglądy orzecznictwa odnoszące się do regulacji zawartej w art.136 ustawy FUS będą miały pełne zastosowanie
Podkreślić przy tym należy, iż pozostawianie na utrzymaniu nie może być utożsamiane z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. Taka okoliczność nie stanowi bowiem przesłanki do przyznania świadczenia niezrealizowanego po osobie zmarłej. O pozostawaniu na utrzymaniu można mówić wtedy, gdy zmarły nie miał środków na własne utrzymanie lub posiadane środki były tak niskie w stosunku do niezbędnych wydatków, że członek rodziny musiał łożyć na utrzymanie osoby zmarłej.
Podzielić należy przy tym pogląd wyrażony w judykaturze, że świadczenie doraźnej pomocy, a nawet opieki nie wchodzi w zakres pojęcia "pozostawanie na utrzymaniu"; pojęcie to bowiem ma ściśle materialne znaczenie, a miarą jego jest zapewnianie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia "usprawiedliwionych potrzeb" osoby będącej na utrzymaniu (wyroki Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 marca 2011 r., III AUa 2026/10, LEX nr 1102954, Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 1997 r., w sprawie III AUa 166/96).
Odnosząc się do sytuacji ustalonej w niniejszej sprawie wskazać należy, iż w ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że zmarła pozostawała na utrzymaniu wnioskodawcy, a tylko wówczas możliwym byłoby przyznanie mu prawa do wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłejB. K.. Podkreślić przy tym należy ,że zmarła miała stałe źródło dochodu w postaci renty rodzinnej w kwocie 4 312,16 zł, co pozwalało jej na zaspokajanie własnych potrzeb. Okoliczność zatem ,że wnioskodawca pomagał matce w codziennej egzystencji, a nadto dokonywał na jej rzecz zakupów, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Pomoc w utrzymaniu osoby zmarłej, także finansowa, nie stanowi przesłanki do wypłaty niezrealizowanego świadczenia, o ile osoba ta nie finansuje w znacznej części usprawiedliwionych wydatków osoby zmarłej. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do takiego stwierdzenia.
Podsumowując należy uznać, że decyzja organu rentowego jest prawidłowa, wobec czego Sąd Okręgowy, działając na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., oddalił odwołanie wnioskodawcy.
S.B.