Sąd Okręgowy w Szczecinie
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Ga 389/14
Data wyroku: 2015-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Woźniak, Anna Budzyńska, Piotr Sałamaj
Słowa kluczowe: Postępowanie
Podstawa prawna: art. 694 k.p.c.

Sygn. akt VIII Ga 389/14

POSTANOWIENIE
Dnia 9 stycznia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VIII Gospodarczy
w składzie następującym :
Przewodniczący: SSO Anna Budzyńska (spr.)
Sędziowie: SO Agnieszka Woźniak
SO Piotr Sałamaj
Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Witkowska
po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. w Szczecinie
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. K.
przy udziale(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
wS.
o stwierdzenie wygaśnięcia mandatu członka zarządu
na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 25 listopada 2013 r., sygnatura akt SZ XIII Ns-Rej.KRS (...)
oddala apelację.
SSO Agnieszka Woźniak SSO Anna Budzyńska SSO Piotr Sałamaj
Sygn. akt VIII Ga 389/14

UZASADNIENIE
W dniu 19 lipca 2010 r.M. K., jako wspólnik(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia mandatu Prezesa ZarząduJ. M.. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie można przyjąć, iż w dniu 23 marca 2007 r. zgromadzenie wspólników podjęło ważną uchwałę o udzieleniu absolutorium Prezesowi ZarząduJ. M.za rok 2006 - z uwagi na fakt przeprowadzenia głosowania w trybie jawnym, podczas gdy głosowanie takie powinno zostać przeprowadzone w trybie tajnym. Nadto wnioskodawca stwierdził, że podczas głosowania nad uchwałą w przedmiocie absolutorium doszło do naruszenia bezwzględnego postanowieniaart. 244 k.s.h.W konsekwencji należy przyjąć, że Prezes ZarząduJ. M.nie otrzymał absolutorium z powodu braku bezwzględnej większości głosów, zaś jego mandat jako członka zarządu wygasł na podstawie postanowienia § 10 ust. 7 umowy spółki.
Postanowieniem z dnia 24 września 2010 r. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym Szczecin - Centrum w Szczecinie w sprawie o sygn. akt SZ XIII Ns-Rej.KRS (...)oddalił wniosek. W uzasadnieniu wskazał, że głosowanie tajne polega na podejmowaniu uchwały w taki sposób, aby treść aktu głosowania nie mogła być znana innym wspólnikom. W przypadku kiedy w spółce jest dwóch wspólników zachowanie w tajemnicy głosowania staje się fikcją. Nadto podniósł, że w sytuacji gdy w spółce jest dwóch wspólników będących jednocześnie członkami zarządu podjęcie absolutorium nie ma sensu ponieważ akt ten ma czysto formalny charakter. Wskazał, iż w przypadku gdy obaj wspólnicy mają po 50 % udziałów w kapitale zakładowym zachowanie wymogu zart. 244 k.s.h.jest niewykonalne albowiem po wyłączeniu jednego ze wspólników uchwała w sprawie absolutorium nie uzyska bezwzględnej większości głosów, a zatem nigdy nie dojdzie do jej ważnego podjęcia.
M. K.wniósł skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenieart. 247 k.s.h.iart. 244 k.s.h.oraz domagając się orzeczenia zgodnie z wnioskiem.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie w sprawie o sygn. akt SZ XIII Ns. – Rej.KRS (...)oddalił wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia mandatu prezesa zarząduJ. M.. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 7 umowy spółki mandat członka zarządu wygasa między innymi w razie nie otrzymania absolutorium po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Powołując się na regulację 3ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowościSąd pierwszej instancji podniósł, że zapis § 12 umowy spółki, iż pierwszy rok obrachunkowy kończy się 31 grudnia 2006 r. należy uznać za bezskuteczny albowiem jest krótszy niż 12 miesięcy. Podniósł także, że z analizy akt rejestrowych wynika, iżJ. M.uzyskał absolutorium za kolejne lata. Jednocześnie Sąd Rejonowy zauważył, iżM. K.utracił status wspólnika(...) sp. z o. o.
M. K.wniósł apelację od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia od uczestnika kosztów postępowania. Skarżący orzeczeniu temu zarzucił:
- naruszenieart. 202 k.s.h.w zw. z § 10 ust. 7 umowy spółki;
- naruszenieart. 247 § 2 k.s.h.
- naruszenieart. 244 k.s.h.
- naruszenieart. 231 k.p.c.z uwagi na pominięcie zarówno umowy spółki jak i znaczenia pisma(...) sp. z o.o.z dnia 09.03.2010 r.
- naruszenieart. 233 k.s.h.poprzez nieuwzględnienie zebranych w aktach rejestrowych materiałów.
Skarżący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z umowy spółki, pisma(...) sp. z o.o.z dnia 09.03.2010 r. oraz z protokołu(...)z dnia 23.03.2007 r.
W uzasadnieniu wskazał, że przepisart. 202 § 1 k.s.h.nie jest bezwzględnie obowiązujący, lecz to umowa spółki jest bezwzględnie obowiązująca, nadto podniósł, że zapis umowy spółki jest przepisem szczególnym. Skarżący podniósł, iż to treść § 10 ust. 7 umowy spółki wskazuje kiedy wygasa mandat członka zarządu. W ocenie skarżącego tego zapisu umowy nie można ograniczać w żadnym stopniu. Dodał, iż z pisma(...) sp. z o.o.z dnia 09.03.2010 r. wynika, że doszło do zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok 2006 r. Zarzucił, iż podjęcie w głosowaniu jawnym uchwały nr 4 z dnia 23.03.2007 r. o udzieleniu absolutorium skutkuje jej bezwzględną nieważnością. W konsekwencji brak udzielenia absolutorium powoduje wygaśnięcie mandatuJ. M.jako Prezesa Zarządu. Wnioskodawca wskazał także, że na podstawieart. 244 k.s.h.J. M.nie mógł brać udziału w głosowaniu w przedmiocie udzielenia mu absolutorium. Stwierdził także, iż ma ,,mandat czynny” w przedmiotowej sprawie albowiem jest byłym wspólnikiem, a od 2008 r. wierzycielem spółki.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odnosząc się do wywiedzionego środka zaskarżenia należy w pierwszej kolejności podkreślić że merytoryczne rozpoznanie zarzutów zgłoszonych w apelacji musi być poprzedzone analizą, czy sąd I instancji w sposób prawidłowy uznał, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi kognicja sądu rejestrowego.
Krąg uczestników postępowania przed sądem rejestrowym określony jest przepisami prawa. Zgodnie zart. 6943§ 1 i 2 k.p.c.– wniosek o wpis do KRS składa podmiot podlegający wpisowi do rejestru, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie do§ 2powołanego przepisu – podmiot podlegający wpisowi do KRS jest uczestnikiem postępowania, chociażby nie był wnioskodawcą. Przepisuart. 510 § 2 k.p.c.nie stosuje się.
Z powołanych przepisów wynika zatem, iż co do zasady legitymację formalną do złożenia wniosku o wpis do rejestru posiada podmiot podlegający wpisowi.
W rozpoznawanej sprawieM. K., powołując się na bycie(...) spółki (...)- złożył wniosek o stwierdzenie przez sąd rejestrowy wygaśnięcia mandatuJ. M.jako Prezesa Zarządu(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Odnosząc się do powyższego wniosku należy wskazać, iż ani przepisyustawy Kodeks spółek handlowychani też przepisyustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym(t.j Dz. U 2013, poz. 1203 ze zm.) nie zawierają norm prawnych, które uprawniałybyM. K.działającego jako wspólnika(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościądo wystąpienia z wnioskiem rejestrowym o stwierdzenie przez Sąd rejestrowy wygaśnięcia mandatu członka zarządu.
Stwierdzić należy, iż przepisykodeksu spółek handlowychprzewidują sytuacje, w których sąd rejestrowy podejmuje czynności na wniosek wspólnika – np. zgodnie z treściąart. 71 § 1 k.s.h- sąd rejestrowy może, z ważnych powodów, na wniosek wspólnika lub innej osoby mającej interes prawny, ustanowić likwidatorami spółki jawnej tylko niektórych spośród wspólników, jak również inne osoby; wart. 73 § 1 k.s.h– zgodnie z którym, z ważnych powodów sąd rejestrowy może na wniosek wspólnika lub osoby mającej interes prawny odwołać likwidatora czy też w przepisieart. 236 § 1 k.s.hdotyczącym uprawnienia wspólnika, przy spełnieniu określonych w tym przepisie przesłanek - do zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Z treści złożonego wniosku wynika bowiem, że skarżący w istocie kwestionuje zgodność z prawem i z treścią umowy spółki uchwały wspólników z dnia 23 marca 2007 roku, której przedmiotem było udzielenie absolutorium Prezesowi ZarząduJ. M.za 2006 roku, zarzucając przy podjęciu tej uchwały naruszenie przepisów dotyczących tajności głosowania (art. 247 § 2 k.s.h) czy też zasad glosowania nad uchwałami dotyczącymi odpowiedzialności osobistej wspólnika (art. 244 k.s.h). Dodać należy, że w sprawie niespornym pozostaje, iż przedmiotowa uchwała została podjęta, okoliczność powyższa wynika nadto z dokumentu załączonego do wniosku – tj. protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólnikówspółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS., odbytego – jak wskazano w treści – w dniu 23 marca 2007 roku.
W takiej sytuacji wspólnik kwestionujący zgodność z prawem podjętej uchwały Zgromadzenia Wspólników powinien dążyć do jej wyeliminowania z obrotu prawnego poprzez wystąpienie z odpowiednim powództwem opartym na przepisachkodeksu spółek handlowych(powództwo o uchylenie uchwały –art. 249 k.s.hczy też powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały –art. 252 k.s.h.).
Zakres kognicji sadu rejestrowego określony w art. 23 ustawy o KRS – nie sprowadza się wprawdzie do czynności czysto technicznych tj. jedynie ewidencji zgłaszanych danych, nie może jednak prowadzić do zastępowania przez sąd rejestrowy działający w trybie nieprocesowym – sądów rozpoznających spory podlegające rozpoznaniu w trybie procesowym.
W ocenie Sądu Okręgowego brak było zatem podstaw do uznania, iż wniosekM. K.o stwierdzenie wygaśnięcia mandatu członka zarząduJ. M.– podlegał rozpoznaniu przez sąd rejestrowy. Brak było bowiem – jak wskazano wcześniej - podstaw prawnych do podzielenia stanowiska skarżącego prezentowanego jednoznacznie w postępowaniu przed sądem I instancji, iż zgłoszony przez niego wniosek podlega rozpoznaniu przez sąd rejestrowy jako inny wniosek rejestrowy (nie wymieniony wart. 52 – 58 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) – która to sytuacja została przewidziana w art. 59 tejże ustawy.
W konsekwencji apelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.iart. 7 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym(t.j Dz. U 2013, poz. 1203 ze zm.)
SSOA. W.SSOA. B.SSOP. S.