Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
VI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VI C 1393/23
Data wyroku: 2024-04-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: ASR Agnieszka Pikała

sygn. akt VI C 1393/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 12 kwietnia 2024 r.

I
Stanowiska stron

1
PowódMiasto S.W.– reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – pozwem z 17 listopada 2021 r. wniósł o zasądzenie od pozwanychB. W.oraz I-L.I. W.kwoty 1.544,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 4 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty. Swoje roszczenie wywodził z faktu zalegania przez pozwanych z uiszczaniem opłat za użytkowanie wieczyste.

2
W dniu 23 listopada 2021 r. został wydany nakaz zapłaty, którym Referendarz Sądowy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu (nakaz zapłaty, k. 20)

3
Pozwani nie odebrali korespondencji zawierającej pozew wraz z załącznikami oraz nakaz zapłaty i w związku z tym, Sąd postanowieniem z dnia 17 lutego 2022 r. ustanowił kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanychB. W.i I-L.I. W.(postanowienie, k. 65).

4
W dniu 15 marca 2023 r. kurator dla nieznanych z miejsca pobytu wniósł sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty, zaskarżył nakaz zapłaty w całości, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o obciążenie powódki kosztami postępowania, a także o przyznanie wynagrodzeni tytułem pełnionej funkcji kuratora. Kurator wskazywał, że wypowiedzenie ówcześnie obowiązującej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego pismem z dnia 24 czerwca 2008 r. było nieskuteczne z uwagi na jego niepoprawne doręczenie pozwanym. Wskazał, że korespondencję zawierającą wypowiedzenie podpisała osoba trzecia zamiast pozwanych oraz brak jest dowodów na to, aby pozwani zamieszkiwali w lokalu przyul. (...). Ponadto kurator wskazał, że dla skuteczności wypowiedzenia konieczne jest doręczenie pisma wypowiadającego dotychczasową wysokość opłaty obojgu małżonkom – przy czym powinno być skierowane nie łącznie, a osobno do każdego z małżonków oddzielnym pismem. Kurator wskazał, że małżonkomW.doręczono wypowiedzenie łącznie, co jest błędne (sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 71-72v, pismo, k. 80).

5
Pełnomocnik powoda w odpowiedzi na sprzeciw wskazywał, że pozwani w okresie od daty dokonania aktualizacji opłaty, a na pewno od 2010 r. do 2017 r. regularnie dokonywali zapłaty tytułem użytkowania wieczystego, w zaktualizowanej wysokości, nie kwestionowali opłaty i uiszczali ją w całości. Wynika z tego, że z pewnością mieli wiedzę o dokonanej aktualizacji. Powód zaprzeczył, aby nie doręczono pozwanym wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej. Nawet przy przyjęciu uchybień w procedurze aktualizacji – czemu powód zaprzecza – pozwani poprzez brak jakiejkolwiek reakcji przez kilka lat i dokonywania opłat za użytkowanie wieczyste uznali, że wyrażają zgodę na opłatę w tej kwocie. Skierowanie wypowiedzenia do obydwu małżonków nie ma znaczenia, ponieważ mogli oni z łatwością wykorzystać ten fakt, jeżeli mieliby zamiar nie zgodzić się z wysokością zaktualizowanej opłaty.

6
Na rozprawie pełnomocnik kuratora wskazał, że kwestionuje dokumenty dołączone do odpowiedzi na sprzeciw, które nie są podpisane, są jedynie wydrukiem komputerowym. Kwestionuje dodatkowo, iż pozwani dokonywali jakichkolwiek wpłat z tytułu użytkowania wieczystego – obydwa dokumenty dotyczą jedynieB. W., nie pozwanej.

II
Fakty ustalone w sprawie

5. MałżonkowieB. W.orsz I-L.I. W.są użytkownikami wieczystymi częścidziałki o nr (...)z obrębu 5-02-08, położonej wW.przyul. (...), związanych z użytkowaniemlokali nr (...)w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej. Pozwani nabyli lokal na podstawie umowy sprzedaży z dnia 10 maja 2005 r.

dowód: wyciąg zksięgi wieczystej nr (...), k. 6-10, akt notarialny z dnia 10 maja 2005 r., k. 11-13v

6. Pismem z dnia 24 czerwca 2008 r. – w treści którego jako adresaci pisma wskazani zostali łącznie I-L.I. W.orazB. W.– Urząd Miasta(...)W.D.Ś.wypowiedział dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. W piśmie tym wskazano, że wypowiedzenie odniesie swój skutek w dniu 31 grudnia 2008 r. i nowa opłata wynosić będzie 1.567,97 zł począwszy od dnia 1 stycznia 2009 r., a podwyższenie opłaty jest spowodowane zmianą wartości gruntu przy zachowaniu dotychczasowej stawki. Pismo – adresowane do I-L.I. W.– został odebrane w dniu 1 lipca 2008 r. przezJ. W..

dowód: wypowiedzenie, k. 14-14v; potwierdzenie nadania, k. 15-15v

7.B. W.oraz I-L.I. W.pod dokonaniu wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego uiszczali opłatyw latach 2010-2017zgodnie z obowiązującą stawką opłaty, a w sytuacji pozostawania w zwłoce z jej uiszczeniem opłacali również naliczone odsetki.
dowód:zestawienie zarachowania operacji, k. 91
8. W dniu 11 czerwca 2018 r. skierowano wezwanie nr WE-(...)do uregulowania zadłużenia z tytułu opłaty rocznej za rok 2018. Należność główna wyniosła 1.544,47 zł, a odsetki za zwłokę liczone od dnia 4 kwietnia 2018 r. wyniosły 20,44 zł. Łączna kwota należności wyniosła 1.564,91 zł.

dowód: wezwanie, k. 18 oraz k. 19

9. Z tytułu niezapłaconych należności na dzień 10 listopada 2021 r. łączna kwota zadłużenia wyniosła 1.901, 34 zł. na kwotę tą składały się kwota 1.544,47 zł z tytułu opłaty rocznej oraz kwota 356,87 zł tytułem należnych odsetek. Skierowane zostały dwa powiadomienia – doB. W.oraz do I-L.I. W.. Na dzień 16 października 2023 r. ta kwota wyniosła 2.231,27 zł.

dowód: zestawienie niezapłaconych należności, k.,17 oraz k. 18, zestawienie niezapłaconych należności, k. 92

III
Ocena dowodów

10. Sąd oparł fakty ustalone w sprawie na wszystkich dokumentach zgromadzonych w aktach (stanowiących dowód bez wydania w tym przedmiocie postanowienia,art. 243(
    2)k.p.c.). Ich wiarygodność nie budziła wątpliwości sądu. Odnosząc się do podnoszonych przez pełnomocnika kuratora zarzutów podnoszonych na rozprawie w dniu 23 stycznia 2024 r., należy wskazać, że fakt, iż wydruki komputerowe nie zostały podpisane nie stanowi argumentu, dla którego wydruki te nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Przepisy oddziału 2 „Dokumenty”k.p.c.stosuje się do dokumentów zawierających tekst, umożliwiających ustalenie ich wystawców. Z przepisuart. 243(
    1)k.p.c.wynika, że dokument prywatny, aby być uznany za takowy, nie musi zawierać podpisu – niezbędna jest jedynie możliwość ustalenia jego wystawcy. Nie ulega natomiast wątpliwości, że wystawcą zestawienia zarachowania operacji księgowych, wykonanego w dniu 16 października 2023 r., jest – zgodnie z treścią dokumentu – UrządD.Ś.(...).W.. Z dokumentu tego wynika jednoznacznie, że w latach 2010-2017 uiszczana była opłata z tytułu użytkowania wieczystego w zaktualizowanej wysokości. Opłata ta została przypisana na konto pozwanegoB. W.,ul. (...). Z dokumentu tego nie wynika co prawda, kto konkretnie dokonywał spornych opłat, trudno jednak uznać, aby odbywało się to bez wiedzy pozwanychB. W.czy I-L.I. W., skoro to oni obowiązani byli do dokonywania opłat i to do nich skierowane zostało wypowiedzenie dotychczasowej opłaty, zaś wypowiedzenie odebrał dorosły domownik –J. W..
IV.  Ocena prawna
11. Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Zarzuty podnoszone przez kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych, mające w ocenie kuratora przemawiać za koniecznością oddalenia powództwa, były w tej sprawie bezzasadne.
12. Zasady ustalania wysokości opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego uregulowane zostały wustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.Stosownie do treści art. 78 ust. 1 u.g.n. właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinienwypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
13. Stosownie do treści art. 77 ust. 1 u.g.n. wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Organ zamierzający dokonać aktualizacji opłaty rocznej zobowiązany jest wypowiedzieć na piśmie użytkownikowi wieczystemu wysokość dotychczasowej opłaty rocznej. Wypowiedzenie to, jako w istocie wypowiedzenie zmieniające umowę o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, dla swej skuteczności musi być dokonane na piśmie w terminie najpóźniej do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, musi zawierać ofertę przyjęcia opłaty w nowej wysokości oraz wskazanie sposobu wyliczenia nowej wysokości opłat. Użytkownik wieczysty musi również zostać poinformowany o możliwości kwestionowania zasadności aktualizacji bądź wysokości opłaty rocznej przed samorządowym kolegium odwoławczym, na podstawie art. 78 ww ustawy. Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 powołanej ustawy użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości.
14. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisykodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zart. 43 k.p.a.pismo może zostać doręczone za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi w przypadku nieobecności adresata, jeżeli osoba taka podjęła się oddania pisma adresatowi. Samo jednak wypowiedzenie jest czynnością prawną, do której znajdą zastosowanie przepisy prawa cywilnego, w tym przepisy o oświadczeniach woli (w tej sprawie w szczególnościart. 60-61 k.c.). Jeżeli użytkownikami wieczystymi są na małżonkowie na zasadach wspólności majątkowej, stosuje się do nich odpowiednio przepisy o współwłasności łącznej – zarówno zawarcie umowy użytkowania wieczystego, jak i wypowiedzenie zmieniające wysokość opłaty rocznej musi dotyczyć obojga małżonków. Przy takich czynnościach konieczny jest łączny udział małżonków – co oznacza, że oświadczenie woli o wypowiedzeniu dotychczasowej opłaty rocznej należy skierować do obojga małżonków, każdego osobno (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt IV CSK 43/10). Jednocześnie, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gd doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 1 k.c.). Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne) –art. 231 k.p.c.
15. Strona powodowa w sposób dostateczny wykazała, że oświadczenie woli o wypowiedzeniu zmieniającym wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste, skierowane przezMiasto S.W.do małzonkówB.W.i I-L.I. W., dotarło do obojga małżonków w taki sposób, że mogli zapoznać się z jego treścią, a w konsekwencji – wypowiedzenie to odniosło skutek. Na to, że małżonkowie zapoznali się z treścią wypowiedzenia wskazuje fakt, iż w latach od 2010 r. do 2017 r., jak wynika z zestawienia zarachowania operacji księgowych,B. W.uiszczał opłatę za użytkowanie wieczyste w zaktualizowanej wysokości, żaden z małżonków nie kwestionował wysokości opłaty, nie było zaległości w opłatach. SkoroB. W.uiszczał rzeczoną opłatę, to trudno obronić tezę, że problemowe pisemne wypowiedzenie dotychczas opłaty nie dotarło do niego w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. Jeśli chodzi zaś o I-L.I. W., to należy wskazać, że pismo zawierające wypowiedzenie opłaty – skierowane do I-L.I. W., zostało odebrane przez dorosłego domownika,J. W., w trybie przywołanego wyżejart. 43 k.p.a., i brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych w tej sprawie, aby uznać, żeJ. W.nie był dorosłym domownikiem pozwanych oraz że nie przekazał pisma adresatce. Wykonywanie służebności osobistej mieszkania przezW.iJ. W., które miało wskazwać, w ocenie kuratora, na niezamieszkiwanie przezB. W.i I-L.I. W.pod adresem wskazanym w spornym wypowiedzeniu, ograniczone zostało przecież jedynie do jednego, 19-metrowego pokoju, z niemal 70-metrowego mieszkania, składającego się z dwóch pokoi, kuchni, przedpokoju i łazienki w wc (§ 1 i 5 umowy sprzedaży). Nie ma zatem podstaw do przypuszczania, żeJ. W.nie był dorosłym domownikiem pozwanych.
16. W niniejszej sprawie zatem do pozwanychB. W.i I-L.I. W.dotarło oświadczenie woli, pisemne, o wypowiedzeniu dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej, w którym wskazano przyczynę wypowiedzenia – ustalenie nowej wartości nieruchomości – jak też przedstawiono ofertę nowej wysokości opłaty rocznej obowiązującej od dnia 1 stycznia 2009 r. wraz ze sposobem jej kalkulacji. Okoliczność, że pozwani uiszczali opłatę w wysokości wskazanej w wypowiedzeniu – nieprzerwanie przez 7 lat – świadczy o tym, że zapoznali się z podwyższoną opłatą i nie podjęli kroków w celu jej zaskarżenia zgodnie z treścią pouczenia.Powyższe działanie wiąże się z dorozumianym wyrażeniem zgody na ustalenie nowej opłaty w podwyższonej wysokości.
V. Koszty procesu
17. O kosztach procesu sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy wyrażoną wart. 98 § 1 k.p.c., zasądzając od pozwanychB. W.i I-L.I. W.solidarnie (art. 105 § 2 k.c.) na rzecz powoda kwotę 2.206,82 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Na zasądzoną kwotę składała się: kwota 200 zł tytułem opłaty od pozwu (k. 5), kwota 900,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 pkt 3 Rozporządzenia MS z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych), kwota 900 zł tytułem wykorzystanej zaliczki na poczet wynagrodzenia kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu oraz kwota 206,82 zł (k. 50,48v) tytułem poniesionych przez powoda wydatków za doręczenia komornicze.
18. W punkcie drugim wyrokuSąd przyznał kuratorowi dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanych wynagrodzenie w wysokości 1.107 złna podstawie § 1, 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, powiększając kwotę wynagrodzenia – 900,00 zł – o kwotę 207 zł tytułem podatku VAT (por. argumentację przedstawioną w uzasadnieniu uchwały SN z 5 listopada 2021 r., III CZP 68/20, zapadłej wprawdzie na gruncie wynagrodzenia dla kuratora procesowego, o którym mowa wart. 69 § 1 k.p.c., jednak sam Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały podniósł, że analogiczne rozwiązanie należy zastosować do innych kuratorów procesowych ustanawianych dla strony w postępowaniu cywilnym). Sąd podwyższył minimalną stawkę wynagrodzenia, o której mowa w§ 1wspomnianego wyżej Rozporządzenia, uznając, że nakład pracy kuratora uzasadnia przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości 100% stawki wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika. Sąd miał również na uwadze fakt, że kwota 360,00 zł wynikająca z§ 1omawianego Rozporządzenia w żaden sposób nie przystaje do obecnych realiów rynkowych i nie może stanowić godnego wynagrodzenia za nakład pracy kuratora, niezależnie tak naprawdę od stopnia zawiłości sprawy, liczby terminów rozpraw czy czynności podjętych w sprawie. Jednocześnie w ocenie sądu kuratorowi należało przyznać jedno wynagrodzenie, niezależnie od faktu, iż kurator pełnił funkcję dla dwojga pozwanych solidarnie (współuczestników materialnych), analogicznie jak w przypadku, w którym w miejscu kuratora występowałby profesjonalny pełnomocnik (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2015 r., III CZP 29/15). W punkcie IV wyroku Sąd nakazał pobrać od pozwanych solidarnie na rzecz Skarbu Państwa kwotę 207,00 zł tytułem nieuiszczonej wydatków na poczet wynagrodzenia kuratora, pokrytych tymczasowo z sum Skarbu Państwa (zaliczka powoda wynosiła bowiem 900,00 zł).

ZARZĄDZENIE

1
(...)

ASR Agnieszka Pikała