Sąd Rejonowy w Mrągowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 154/21
Data wyroku: 2024-10-01 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. aktI Ns 154/21

UZASADNIENIE
WnioskodawcaO. S.wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie, że nabyłz dniem 9 sierpnia 2021 roku – przez zasiedzenie – prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu onumerze ewidencyjnym (...), położonej w miejscowościP., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą (...).
W uzasadnieniu wskazał, że właścicielka nieruchomości stanowiącej działkę gruntuonumerze ewidencyjnym (...), położonej wP., dla której Sąd RejonowywM.IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą (...)–E. C.zmarła w dniu 8 sierpnia 1991 roku, zaś wnioskodawca po jej śmierci – jako jej jedyny krewny – osobiście zajmował się w/w nieruchomością, w tym zlecał jej nadzorowanie osobom trzecim, a obecnie zależy mu na uregulowaniu stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. W ocenie wnioskodawcy posiada on samoistnie nieruchomość objętą żądaniem wniosku nieprzerwanie od chwili śmierciE. C., posiadanie to było w dobrej wierze, a tym samym jego wniosek jest w pełni zasadny.
Kurator ustanowiony dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników postępowaniaH.S.,H.W.,M. W.,H.G.i ChristaB.w odpowiedzi na wniosek wniósł o oddalenie wniosku.
W uzasadnieniu kurator wskazał, że wnioskodawca należy do potencjalnego kręgu spadkobierców poE. C..
Sąd ustalił, co następuje:
E. C.wpisana jest wksiędze wieczystej (...)– prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Mrągowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych – jako właścicielka nieruchomości stanowiącej działkę gruntu onumerze ewidencyjnym (...), położonej wP..
(dowód: wydruk(...)– k. 33-37 i k. 62-63, a także dane elektronicznez(...))
E. C.zmarła w dniu 8 sierpnia 1991 roku. Po spadkodawczyni nie było dotychczas przeprowadzane postępowanie spadkowe. W chwili śmierci była wdowąpoF. C..O. S.jest synem siostryF. C..
(bezsporne, a nadto dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 30 listopada 2023r. sygn. akt I Ns 165/22 – k. 26, zeznania świadkaS. B.– k. 65-65v, zeznania świadkaA. D.– k. 65v, przesłuchanie wnioskodawcyO. S.– k. 65v-66)
E. C.zamieszkiwała na nieruchomości stanowiącej działkę gruntuonumerze ewidencyjnym (...), położonej w miejscowościP., do chwili swojej śmierci. Obecnie na przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje natomiast nieznana wnioskodawcy kobieta z dziećmi.O. S.nie wyrażał zgody na jej zamieszkanie tam, ani nawet początkowo nie miał w tym zakresie żadnej wiedzy.
(dowód: zeznania świadkaS. B.– k. 65-65v, zeznania świadkaA. D.– k. 65v, przesłuchanie wnioskodawcyO. S.– k. 65v-66)
Po śmierciE. C.nieruchomości stanowiącej działkę gruntu onumerze ewidencyjnym (...)doglądał syn znajomejE. C.–K. S.. Klucze do przedmiotowej nieruchomościK. S.wręczyła jeszczeza życiaE. C..
(dowód: zeznania świadkaS. B.– k. 65-65v, zeznania świadkaA. D.– k. 65v, przesłuchanie wnioskodawcyO. S.– k. 65v-66)
O. S.nigdy nie zamieszkiwał na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu onumerze ewidencyjnym (...). W latach 70-tych wyjechał do Niemiec, gdzie zamieszkuje do dnia dzisiejszego. Do Polski wracał zaś jedynie sporadycznie, na krótkie okresy czasu. W trakcie swoich pobytów w Polsce nie przejawiał żadnej aktywnościw stosunku do nieruchomości stanowiącej działkę gruntu onumerze ewidencyjnym (...). Jego ostatni pobyt na przedmiotowej nieruchomości miał miejsce jeszcze za życiaE. C.. Ostatnio w Polsce był dwa lata temu, wcześniej bywał prawie raz do roku.
(dowód: zeznania świadkaS. B.– k. 65-65v, zeznania świadkaA. D.– k. 65v, przesłuchanie wnioskodawcyO. S.– k. 65v-66)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, a takżew oparciu o dowody z zeznań świadkówS. B.orazA. D., jaki dowodu z przesłuchania wnioskodawcy. Dowodom z dokumentów dano wiarę, nie znajdując podstaw do odmówienia im wiarygodności i autentyczności. Zeznania świadków oraz informacje uzyskane od wnioskodawcy zasługują na wiarę, są spójne, korelują ze sobą,a drobne różnice w szczegółach są w pełni zrozumiałe z uwagi na upływ czasu.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek był niezasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie.
Instytucję zasiedzenia wprowadzono do systemu prawnego w celu zapewnienia pewnego usankcjonowania długotrwałych stosunków faktycznych. Nabycie prawa w drodze zasiedzenia jest nabyciem prawa pierwotnym, translatywnym i polegającym na przejęciu konkretnego, istniejącego już wcześniej prawa przez podmiot, który prawo to faktycznie wykonuje. Instytucja ta uregulowana jest wart. 172 § 1 kc, który stanowi, iż posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadaniew złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 kc). Stosownie do treściart. 172 kcw celu nabycia w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości konieczne jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: nieprzerwanego samoistnego posiadania oraz upływu czasu – 20 lub 30 lat, w zależności od istnienia dobrej lub złej wiary w chwili nabycia posiadania. Przy czym zasiedzieć można tylkoprawo rzeczowe,co do którego przepis prawa przewiduje taką możliwość. Prawem podlegającym zasiedzeniu jest przede wszystkim prawo własności rzeczy – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości.
Zgodnie z normą wyrażoną wart. 6 kc, ciężar wykazania faktu posiadania samoistnego oraz upływu wymaganego ustawa czasu w przedmiotowej sprawie spoczywana stronie wnioskującej, która musi wykazać, że po jej stronie było władztwo faktyczne nad rzeczą.
Kodeks cywilnywart. 336rozróżnia posiadanie samoistne i zależne. Stosowniedo treściart. 336 kc, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Użyte wart. 336 kcokreślenie posiadania nie jest zupełnie identyczne z pojęciem posiadania używanym w języku potocznym. Przepis ten odróżnia posiadanie rzeczy(possessio rei)od tzw. posiadania praw(possessio iuris, quasi possessio). W myśl tego przepisu posiadaczem rzeczy jest wyłącznie ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), i tylko takie posiadanie prowadzi do zasiedzenia, ten zaś, kto rzeczą faktycznie włada w zakresie odpowiadającym treści innego prawa,z którym łączy się władza nad rzeczą, jest posiadaczem tego prawa (posiadacz zależny). Takie posiadanie nie prowadzi do zasiedzenia.
O samoistnym charakterze posiadania decydują przede wszystkim okoliczności faktyczne o charakterze zewnętrznym. Posiadanie cudzej rzeczy, aby mogło być uznaneza samoistne, a więc wywołujące skutek prawny zasiedzenia, nie może ograniczać siędo wewnętrznego przekonania posiadacza, lecz musi być dostrzegalnym z zewnątrz jego postępowaniem z rzeczą jak właściciel. Konieczne jest zatem wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Posiadaczem samoistnym jest więc ten, którego zakres faktycznego władania rzeczą jest taki sam, jak właściciela i który znajduje się w położeniu pozwalającym na korzystanie z rzeczy w taki sposób, jak może to uczynić właściciel (vide:postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2016 roku sygn. akt I CSK 504/15).
W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca domagał się stwierdzenia zasiedzenia prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu onumerze ewidencyjnym (...), położonej w miejscowościP., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą (...)z uwagi na fakt nieprzerwanego samoistnego posiadania tej nieruchomości oraz upływu wymaganego – przy założeniu dobrej wiary posiadacza – dwudziestoletniego terminu.
W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy nie doszło do spełnienia nawet podstawowych przesłanek zasiedzenia. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób było uznać, by wnioskodawca kiedykolwiek posiadał samoistnie nieruchomość objętą żądaniem wniosku. Sam wnioskodawca w toku przesłuchania przyznał bowiem, że nigdy nie zamieszkiwał oraz nie przebywał przez dłuższy czas na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu onumerze ewidencyjnym (...), jak i nie zajmował się niąw jakikolwiek sposób. W zasadzie – zarówno za życia właścicielki nieruchomości objętej żądaniem wniosku, jak i po jej śmierci – nigdy nie miał on swobodnego dostępu do tej nieruchomości, nie miał żadnego wpływu na to, co dzieje się z nieruchomością, kto na niej bywa, czy mieszka. Okoliczności te potwierdzają także zeznania świadków. Żadenz przeprowadzonych w sprawie dowodów nie wykazał zatem, by wnioskodawca kiedykolwiek przejawiał jakąkolwiek aktywność w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę gruntu onumerze ewidencyjnym (...), położonejP., a co dopiero by posiadał wolę samoistnego posiadania tej nieruchomości. W ocenie Sąduin concretonie można nie tylko mówić o posiadaniu samoistnym nieruchomości przez wnioskodawcę, ale w ogóle o jej jakimkolwiek posiadaniu przez wnioskodawcę.
Mając na względzie powyższe zapatrywania prawne oraz ustalenia uznać należało,że wnioskodawca nie wykazał kluczowej do skutecznego zasiedzenia przesłanki samoistnego posiadania nieruchomości, a tym samym brak było podstaw do uwzględnienia jego wniosku.
Mając powyższe na uwadze – na podstawieart. 172 § 1 i 2acontrariokc– orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z ogólną regułą ponoszenia kosztóww postępowaniu nieprocesowym wyrażoną przezart. 520 § 1 kpc(pkt II postanowienia).
/-/ sędzia Krzysztof Połomski