Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1390/22
Data wyroku: 2023-07-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Ciężar dowodu
Podstawa prawna: art. 6 kc

Sygn. akt III Ca 1390/22

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 23 marca 2022 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodziw sprawie o sygn. akt II C 1430/20 z powództwaM. D. (1)przeciwkoJ. B.,T. B.o zapłatę: oddalił powództwo.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego skarżący zarzucił:

1
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez:

- przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie cyt.:,,(...)j est możliwe, że nie było wolą stron obciążenie ojca obowiązkiem ponoszenia opłat za mieszkanie."
- przyjęcie, że za zadłużenie mieszkania nie odpowiadają braciaB.jako spadkobiercyT. B.
- przyjęcie i oparcie się na ustaleniu, żeT. B.cyt.:
,, Spadkodawca sam dysponował swoją rentą i sam ( przy pomocy synów ) zaspokajał swoje potrzeby życiowe."

2
naruszenie przez Sąd zasady swobodnej oceny dowodów poprzez wyjście poza

granice tej swobodnej oceny dowodów zakreśloneart. 233 par 1 k.p.c.- poprzez
- ustalenie, że spadkodawca cyt.:,, (,..)sprzedał córce ( żonie powoda ) za symboliczną złotówkę działkę wR.."
- ustalenie, że cyt.:,,(...)z pomocą środków z książeczki mieszkaniowejJ. B.zostanie zakupione mieszkanie naM. D. (2)(...)".
3. niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych przez powoda wraz z pismem procesowym z dnia 18.09.2020 r. 
W oparciu o wyżej wymienione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. Nadto skarżący wniósł o przeprowadzenie na rozprawie apelacyjnej dowoduz następujących dokumentów:
- kopia faktury firmy pogrzebowejH. S.z dnia 10.12.2013 r.,
- kopia wyciągu bankowego z kontaT. B.z dnia 30.12.2013 r. dowodząca wypłaty 1215 zł 55 gr w dniu 09.12.2013 r. (w aktach sprawy),
- akt notarialny repetytorium nr -(...)dotyczący kupna mieszkania wŁ.przyul. (...),
- oświadczenieW. K.dotyczący dopłaty 1 500 zł do mieszkania przyul. (...),
- akt notarialny repertorium A Nr 755/2006 dotyczący kupna działki wR.,
- kopia zaświadczenia Naczelnika Urzędu SkarbowegoŁ.
- kopia testamentu wydziedziczającego braciB.na okoliczność zeznawania przez pozwanych nieprawdy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powoda okazała się bezzasadna w całości i jako taka podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że do rozpoznania wywiedzionej w sprawie apelacji zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu uproszczonym. W konsekwencji Sąd Okręgowy na podstawieart. 50510§ 1 k.p.c.orzekł w składzie jednego sędziego.
Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji są prawidłowe. Sąd Okręgowy przyjmuje je za własne, a także podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że powód nie udowodnił istnienia dochodzonego roszczenia.
Skarżący bezzasadnie zarzucił naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Zarzut naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c.byłby skuteczny tylko wówczas, gdyby apelujący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, LEX nr 172176). Prawidłowo skonstruowany zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.powinien być połączonyz zarzutem błędnych ustaleń faktycznych. W apelacji powinno zostać zatem wyjaśnione, które dowody, w jakim zakresie i dlaczego, zdaniem strony skarżącej, zostały ocenionez naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji, które ustalenia faktyczne sądu są wadliwe i jakie powinny być ustalenia prawidłowe, ewentualnie jakich ustaleń zabrakło w zaskarżonym wyroku. Skarżący w ramach omawianego zarzutu kwestionuje przyjęcie, że działka wR.została sprzedana za symboliczną złotówkę – takiego ustalenia w ogóle nie ma. Sąd Rejonowy przytoczył tylko argumentację pozwanego z odpowiedzi na pozew (str. 1. uzasadnienia), co nie oznacza uznania tych twierdzeń za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Natomiast druga z podniesionych okoliczności, a więc fakt wykorzystania środkówz książeczki mieszkaniowejJ. B.na zakup mieszkania jego siostry musi być rozumiana zgodnie z intencją Sądu Rejonowego, który ustalił wyłącznie fakt przeniesienia między rodzeństwem uprawnień z książeczki mieszkaniowej (zaświadczenie k. 94) dla wykazania szerokiego spektrum stosunków rodzinno-majątkowych w rodzinie pozwanych. Pozwany nie nabył z tego tytułu żadnego roszczenia wobec siostry czy jej następców prawnych. Nie ma więc żadnego znaczenia okoliczność podnoszone przez powoda, że pozwany nie mógł skorzystać z uprawnień wynikających z książeczki mieszkaniowej.
W apelacji skarżącego znalazły się także zarzuty rzekomych błędów w ustaleniach faktycznych, ale w istocie chodzi w nich o ocenę, którą Sąd I instancji przeprowadziłw rozważaniach prawnych, a nie o elementy podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Kwestie te trzeba omówić w kontekście stosowanego prawa materialnego.
W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanych zapłaty za świadczenia związane z korzystaniem przez ich ojca z mieszkania, które należało do spadkobiercówM. D. (2). Kluczowe w przedmiotowej sprawie było wykazanie, że spadkodawcę obciążał obowiązek zapłaty. Sąd Rejonowy uznał, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyjęcie, że sporny lokal był przedmiotem umowy użyczenia. Zgodnie zart. 710 k.c., przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. W takiej sytuacji, stosownie doart. 714zd. Ik.c., biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej. Trzeba podkreślić, że istota użyczenia polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz biorącego, które sprowadza się do możności korzystania przez niego z przedmiotu użyczenia. Okoliczności przypadku, który był przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wskazują na to, że o bezpłatnym przysporzeniu na rzeczT. B.nie może być mowy. Sąd I instancji trafnie podniósł, że spadkodawca miał uprawnienie do bezpłatnego zamieszkiwania w większym lokalu przyul. (...), ale zrezygnował z tego uprawnienia w zamian za prawo do korzystania z mieszkania przyul. (...). JednocześnieT. B.dał swojej córce tak szerokie prawo do dysponowania emeryturą, że można wręcz mówić o istotnym udziale spadkodawcyw utrzymywaniuM. D. (2)i jej najbliżej rodziny. Rozwiązanie to było związane z chęcią zapewnienia sobie przez spadkodawcę dożywotniej opieki ze strony córki. Ustalenia te przestały obowiązywać z chwilą śmierci córki spadkodawcy. Omówiony przez Sąd Rejonowy układ relacji rodzinnych i rozporządzeń majątkowych, przeczący tezieo bezpłatnym przysporzeniu na rzecz spadkodawcy, wykluczał przyjęcie objęcie przez spadkodawcę władztwa o charakterze użyczenia lub innego władztwa nienazwanego związanego z obowiązkiem uiszczania opłat za mieszkanie. Po śmierci córki spadkodawcy zabrakło sformalizowanego porozumienia co do dalszych zasad korzystania z mieszkania przyul. (...), co może wskazywać na prekaryjny charakter władztwa (tym bardziej że powód nadal korzystał z tego, iż spadkodawca nie realizował prawa do zamieszkiwaniaw lokalu przyul. (...)). A więc rzeczywiście, wbrew zarzutowi powoda, nie było podstaw do przyjęcia, że spadkodawcę w ramach porozumienia rodzinnego obciążał obwiązek uiszczania opłat za lokal przyul. (...). W konsekwencji dług taki nie wszedł do spadku, co wyłączało odpowiedzialność pozwanych. Natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia była okoliczność w jaki sposób pozwani korzystali z pieniędzy spadkodawcyi jakie kwoty odziedziczyli po swoim ojcu. Kwestie te w żaden sposób nie wpływają na ocenę, czy spadkodawca był dłużnikiem z tytułu opłat za lokal przyul. (...). Można oczywiście zastanawiać się z jakiej przyczyny opłaty za ten lokal do pewnego momentu były opłacane, ale Sąd I instancji miał podstawy do oceny, że okoliczność ta nie potwierdza istnienia po stronie spadkodawcy obowiązku regulowania tych świadczeń. W rodzinie spadkodawcy relacje majątkowe były dość skomplikowane i do pewnego momentu oparte na życzliwościi chęci wzajemnego wspierania się. Kompleksowa ocena okoliczności sprawy nie pozwalała na ustalenie, że spadkodawca przyjął na siebie zobowiązanie do spełniania spornych świadczeń. Okoliczność tę, zgodnie z zasadą wynikającą zart. 6 k.c., powinien wykazać powód, ale nie podołał temu obowiązkowi.
Sąd Rejonowy ocenił wszystkie dowody, które dotyczyły okoliczności determinujących sposób rozstrzygnięcia sprawy. Sąd odwoławczy w pełni podziela argumentację Sądu I instancji i nie znajduje podstaw do przyjęcia, że istota sprawy nie została rozpoznana. Dla porządku trzeba dodać, że skarżący opacznie zrozumiał zagadnienie „samodzielności” spadkodawcy. Nie chodzi o to, że spadkodawca był samodzielny życiowo (bezspornie wymagał stałej opieki i pomocy z załatwianiu nawet najbardziej podstawowych spraw życia codziennego), ale o utrzymywanie spadkodawcy z jego dochodów.
W toku postępowania apelacyjnego strony zgłaszały wnioski dowodowe, które dotyczyły okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia (nie wpływały na ocenę czy istniało roszczenie zgłoszone pod osąd w niniejszej sprawie), co prowadziło do pominięcia dowodów na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia apelacji i działając na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji.