Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 228/18
Data wyroku: 2018-04-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: w SO Grzegorz Ślęzak, w SO Arkadiusz Lisiecki, Anna Strzelczyk
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 k.c.

Sygn. akt II Ca 228/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 kwietnia 2018 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki (spr.)

Sędziowie

SSA w SO Grzegorz Ślęzak
SSR del. Anna Strzelczyk

Protokolant

st. sekr. sąd. Anna Owczarska

po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2018 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaW. W.iR. W.
przeciwkoTowarzystwu (...)wW.
o zadośćuczynienie i odszkodowanie
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 30 listopada 2017 roku, sygn. akt I C 1926/14

1
zmienia zaskarżony wyrok w punktach: drugim i piątym sentencji w ten sposób, że

a
zasądzoną od pozwanego na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia kwotę 49.000 złotych obniża do kwoty 24.000 (dwadzieścia cztery tysiące) złotych z odsetkami: od kwoty 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 7 lipca 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty i od kwoty 4.000 (cztery tysiące) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 sierpnia 2017r. do dnia zapłaty,

b
zasądzoną od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 7.272,56 złotych obniża do kwoty 3.862,11 (trzy tysiące osiemset sześćdziesiąt dwa, 11/100) złotych,

2
zasądza od powódkiR. W.na rzeczTowarzystwa (...)wW.kwotę 3.050 (trzy tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów za instancję odwoławczą.

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki

SSA w SO Grzegorz Ślęzak      SSR Anna Strzelczyk
Sygn. akt II Ca 228/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb., cytuję:
„1. zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...)z siedzibą wW.na rzecz powodaW. W.tytułem zadośćuczynienia kwotę 11 000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 października 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,
2. zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...)z siedzibą wW.na rzecz powódkiR. W.tytułem zadośćuczynienia kwotę 49 000 złotych z odsetkami:
a. od kwoty 20 000 (dwadzieścia tysięcy) złotych odsetkami ustawowymi od dnia 07 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,
b. od kwoty 29 000 (dwadzieścia dziewięć tysięcy) złotych ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty,
3. zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...)z siedzibą wW.na rzecz powódkiR. W.tytułem odszkodowania kwotę zadośćuczynienia kwotę 3 164,46 złote
4. oddala powództwo w pozostałym zakresie,
5. zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...)z siedzibą wW.na rzecz powodówR. W.iW. W.solidarnie kwotę 7 272,56 złote tytułem zwrotu kosztów procesu,
6. nakazuje pobrać od pozwanegoTowarzystwa (...)z siedzibą wW.na rzecz Skarbu Państwa – Kasy Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. kwotę 1 450 złotych tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu, od rozszerzonej części powództwa oraz kwotę 380,40 złotych tytułem zwrotu nieuiszczonych wydatków w sprawie” – koniec cytatu.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 08 lipca 2013 r. wS.naulicy (...), około godziny 19,40 doszło do wypadku komunikacyjnego wypadku komunikacyjnego w wyniku którego poszkodowani zostali powodowieW. W.orazR. W., podróżujący motocyklemmarki K. (...),numer rejestracyjny (...).
Powodowie poruszający sięulicy (...)w kierunkuP.zostali uderzeni przez pojazd kierowany przezP. D., który nagle wyjechał z drogi podporządkowanej (zulicy (...)).
Powodowie w czasie jazdy, w chwili zdarzenia mieli założone na głowach kaski.
Sprawca wypadku w chwili zdarzenia posiadał zawartą z pozwanym towarzystwem ubezpieczeń umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej kierowców.
Strona pozwana po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego uznała zasadę swej odpowiedzialności i przyznała poszkodowanej powódce tytułem stosownego zadośćuczynienia kwotę 13 500 złotych oraz kwotę 147 złotych tytułu odszkodowania za koszty opieki osoby trzeciej, zaś poszkodowanemu powodowi kwotę 1 500 złotych z tytułu zadośćuczynienia.
Za spowodowanie przedmiotowego wypadku jego sprawca,P. D.został skazany prawomocnym wyrokiem karnym wydanym przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb., w sprawie sygn. akt II. K. 599/13.
W związku z doznanymi obrażeniami powódkaR. W.przewieziona została do(...) Szpitala WojewódzkiegowP., na Oddział(...), zaś powodowiW. W.pomocy udzielono na Oddziale(...)wyżej wskazanego szpitala.
Poszkodowana powódka przebywała w szpitalu w okresie od dnia 08 lipca 2013 r. do dnia 15 lipca 2013 r. Następnie do dnia 03 stycznia 2014 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim.
W wyniku zdarzenia mającego miejsce w dniu 08 lipca 2013 r. powódkaR. W.doznała szeregu obrażeń ciała w postaci ran szarpanych i stłuczenia podudzia prawego, stłuczenia barku prawego, otarć naskórka okolicy obu stawów kolanowych i uszkodzenia prawego ścięgna Achillesa.
Przed dniem 08 lipca 2013 r. powódka nie korzystała ze specjalistycznego leczenia w zakresie ortopedii, neurologii i rehabilitacji.
PowódkaR. W.po zakończonym okresie zwolnienia lekarskiego wrócił do wykonywania pracy zawodowej (powód jest pracownikiem agencji celnej). W trakcie pobytu w szpitalu zażywała leki na rozrzedzenie oraz leki przeciwbólowe. Dopiero pod koniec sierpnia zostały powódce zdjęte ostatnie szwy z uwagi na długi okres zasklepiania się ran. Przez okres dwóch miesięcy utrzymywał się obrzęk nogi.
Dwukrotnie powódka z uwagi na długi okres oczekiwania w ramach publicznej służby zdrowia korzystała z prywatnych zabiegów rehabilitacyjnych (przez okres dwóch tygodni). Do dziś powódka nie wsiadła ponownie na motocykl z uwagi na obawy po przebytym wypadku.
Po powrocie ze szpitala do domu w codziennym funkcjonowaniu w domu pomagali powódce członkowie najbliższej rodziny – dzieci i w miarę swoich możliwości mąż. Pomoc związana był z ubieraniem się, chodzeniem, wychodzeniem. Dopiero we wrześniu powódka mogła samodzielnie zacząć wykonywać czynności związane z codziennym funkcjonowaniem. Na zabiegi rehabilitacyjne oraz wizyty lekarskie powódka była wożona przez syna a potem przez męża.
Do dziś przy chodzeniu powódka odczuwa dolegliwości bólowe nogi.
Przed wypadkiem powódka była osobą w pełni sprawną, aktywną życiowo, nie mającą problemów zdrowotnych, nie wymagającą pomocy ze strony osób trzecich.
PowódkaR. W.w wyniku przedmiotowego zdarzenia doznała stłuczenia uogólnionego głównie kończyn dolnych z otarciem skóry okolicy obu kolan i podudzia prawego, ran szarpanych podudzia prawego z uszkodzeniem mięśnia trójgłowego łydki, stłuczenia braku prawego.
Aktualnie u powódki występuje ograniczenie ruchomości stawu skokowego prawego, pogrubienia zaznaczonego obrysów łydki prawej, obecność dwóch blizn w części dalszej i bliższej goleni po stronie tylnej, trzeszczenie ścięgna Achillesa (zrosty pochewki) po przebytej ranie oraz zaburzenie stania na palcach stopy prawej.
Z punktu widzenia ortopedycznegoR. W.doznała długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5% (poz. 160 a).
Stopień cierpień fizycznych powódki był umiarkowany przez okres około dwóch miesięcy. Powódka wymagała pomocy i opieki ze strony osób trzecich przez dwie godziny dziennie, przez okres półtora miesiąca. Po tym okresie czasu stała się osoba zdolną do samodzielnej egzystencji i czynności życia codziennego, nie potrzebowała już pomocy osób trzecich.
Z punktu widzenia ortopedii rokowania na przyszłość u powódki są stabilne, nie należy się spodziewać istotnych zmian (pogorszenia stanu zdrowia).
PowódkaR. W.z punktu widzenia chirurgii plastycznej doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu, który wynosi 20 % (poz. 160 przez analogię). Rozległe rany szarpane podudzia prawego, po zaopatrzeniu chirurgicznym i po zagojeniu spowodowały powstanie blizn na prawym podudziu.
Blizny te mają charakter trwały i nieodwracalny. Nie można wykluczyć, że blizna w dalszym odcinku prawego podudzia w przyszłości może doprowadzić u powódki do przewlekłego niedokrwienia skóry, skutkująca jej martwicą powstaniem owrzodzenia troficznego (rany otwartej, przewlekle niegojącej się).
Zakres cierpień powódki związany z ranami prawego podudzia był bardzo znaczącego stopnia, przez cały okres ich gojenia się, czyli przez sześć tygodni. Dyskomfort psychiczny związany z powstałymi bliznami ma charakter trwały.
Natomiast u powódkiR. W.nie wystąpił zaburzenia naczyniowe z utrudnieniem odpływu krwi z prawej kończyny dolnej, choć obwód prawej łydki powódki jest o 1,5 cm mniejszy niż obwód lewej łydki.
W związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim powódkaR. W.otrzymywała niższe wynagrodzenie. Przez ten okres utraciła z tytułu zarobku kwotę w wysokości 1 617,78 złotych. Ponadto poszkodowana powódka na zakup leków i z tytułu kosztów związanych z zabiegami rehabilitacyjnymi poniosła wydatki w łącznej kwocie 826,68 złotych.
Sąd Rejonowy oddalił wniosek strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego lekarza chirurga plastyka. W jego ocenie wydane przez biegłego sądowegoC. D.opinie są jasne, spójne i logiczne co to swych wniosków. Biegły precyzyjnie wskazał w oparciu o jakie kryteria i przesłanki przyjął taki a nie inny uszczerbek na zdrowiu powódki i dlaczego określił go w takiej wysokości. Wątpliwości stron pozwanej dotyczące innego zakwalifikowania obrażeń doznanych przezR. W.(co mogłoby rzutować na inne określenie wysokości stwierdzonego u niej uszczerbku na zdrowiu) nie mogą zostać z przyczyn wyżej wskazanych uznane za uzasadnione i potraktowane zostały ostatecznie przez Sąd jako niczym nieuzasadniona polemika z fachowo i profesjonalnie sporządzoną opinią biegłego sądowego, tym bardziej jeśli zauważy się, że w uzupełniających opiniach pisemnych biegły odniósł się do wszystkich pytań i wątpliwości zgłoszonych przez stronę pozwaną, a związanych z podstawową opinią przez niego wydaną.
Mając tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał powództwo za uzasadnione.
Strona pozwana po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego uznała zasadę swej odpowiedzialności i przyznała poszkodowanym powodom tytułem zadośćuczynienia stosowne kwoty a dodatkowo na rzecz powódki stosowną kwotę z tytułu odszkodowania (kosztów opieki osób trzecich). Oznacza to również, iż bezsporne w sprawie były okoliczności wypadku, któremu ulegli powodowie.
W tej sytuacji jedyną sporną okolicznością w sprawie było ustalenie wysokości należnego powodom zadośćuczynienia, a także dochodzonego pozwem na rzecz powódkiR. W.odszkodowania.
W niniejszej sprawie Sąd na wniosek pełnomocnika strony powodowej dopuścił dowód z opinii szeregu biegłych lekarzy sądowych, celem ustalenia jakich obrażeń ciała doznali powodowie i czy spowodowały one u nich powstanie trwałego uszczerbku na zdrowiu. Wszyscy biegli sądowi w wydanych opiniach, po zapoznaniu się z całością dokumentacji lekarskiej, dotyczącej leczenia powodów oraz po ich zbadaniu wydali opinię na piśmie, których w ocenie Sądu nie ma podstaw kwestionować.
Biegli w wydanych przez siebie opiniach wskazali w oparciu o jakie przesłanki ustalili uszczerbek na zdrowiu zarówno powódkiR. W.jak i powodaW. W., zakres i czas trwania cierpień powodów w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu oraz ich nasilenie i długotrwałość. W tej sytuacji Sąd przyjął je za podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (biegli wydając opinię przy ustalaniu wysokości uszczerbku na zdrowiu posiłkowali się w tym zakresierozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 roku(Dz. U. Nr 234, poz. 1974) w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustaleniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania, celem wyliczenia stopnia uszczerbku na zdrowiu).
Podstawą prawną żądania strony powodowej w zakresie zadośćuczynienia jestart. 445 § 1 k.c.
Szkoda na osobie obejmuje uszczerbki wynikające z uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia, pozbawienia życia oraz naruszenia innych dóbr osobistych człowieka. Uszczerbki te mogą przybrać postać szkody majątkowej, jak i niemajątkowej (krzywdy). W przedmiotowej sprawie strona powodowa żądała m.in. naprawienia szkody niemajątkowej, poprzez przyznanie stosownego zadośćuczynienia, co stosownie do treściart. 445 § 1 k.c.– zależy od uznania Sądu.
PowódkaR. W.w wyniku wypadku doznała obrażeń ciała, które spowodowały powstanie u niej uszczerbku na zdrowiu w łącznej wysokości 25 %, co wynika ze stosownych opinii biegłych sądowych. Z tych względów Sąd uznał, iż zadośćuczynienie należne powódceR. W.winno wynosić łącznie 62 500 złotych . Mając jednak na uwadze, że pozwane towarzystwo ubezpieczeń po przeprowadzenia procesu likwidacji szkody wypłaciła powódce już kwotę 13 500 złotych, ostatecznie w ocenie Sądu poszkodowanej z tego tytuł winna się należeć dodatkowo kwota 49 000 złotych i dlatego też w tym zakresie orzeczono jak w punkcie drugim wyroku. Odsetki od kwoty pierwotnie dochodzonej pozwem (20 000 złotych) Sąd zasądził od dnia 07 lipca 2014 r., zgodnie z żądaniem pozwu, w pozostałym zaś zakresie od dnia następnego po otrzymaniu przez stronę pozwaną pisma rozszerzającego żądanie pozwu.
R. W.doznała w wyniku wypadku szeregu obrażeń ciała, co niewątpliwie wymagało udzielania mu pomocy ze strony osób trzecich (okoliczność tą potwierdzili biegli sądowi w wydanych przez siebie opiniach). Pomocy takiej udzielali powódce najbliżsi członkowie rodziny, tj. mąż i dzieci. Osoby te woziły i odbierały powódkę po wizytach lekarskich, dowoziły ją na zabiegi rehabilitacyjne. Osoby te pomagały także powódce w codziennym funkcjonowaniu po powrocie ze szpitala, przy ubieraniu, myciu, robieniu posiłków, co było niezbędne w początkowym okresie funkcjonowania powódki po zdarzeniu. Z opinii biegłych wynika, że takiej pomocy powódka wymagała przez okres półtora miesiąca przez dwie godziny dziennie. W tej sytuacji zasadnym jest zasądzenie na rzecz powódki z tego tytułu kwoty 720 złotych (przy przyjęciu stawki 8 złotych za godzinę opieki, tak jak o to wnosiła strona powodowa; stawka ta jest znacznie niższa od stawek obowiązujących w tym zakresie w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie), oddalając w pozostałym żądanie pozwu w tym zakresie jako zbyt wygórowane (punkt czwarty wyroku).
Powódka poniosła również koszty związane z zakupem leków, dojazdami na rehabilitację w łącznej wysokości 826,68 złotych, co wynika z dołączonych do pozwu faktur. Oczywistym jest, iż zakup leków czy dojazdy na rehabilitację związane były z wypadkiem jakiemu powódka uległa, w związku z czym zasadnym jest domaganie się przez stronę powodową wyżej wskazanej kwoty. Również w pełni uzasadnionym jest zasądzenie na rzecz strony powodowej (punkt trzeci wyroku) odszkodowania za utracony zarobek. Przebywanie na zwolnieniu lekarskim spowodowało, iż powódka nie otrzymywała wynagrodzenia w pełnej wysokości. Utracony zarobek z tego tytułu wynosi łącznie 1 617,78 złotych, co wynika z dokumentów dołączonych do pozwu przez stronę powodową, które zresztą podobnie jak faktury za zakup leków czy rehabilitację nie były przez stronę pozwaną kwestionowane. W tej sytuacji w ocenie Sądu żądanie stosownych świadczeń z tytułu odszkodowania znajduje odzwierciedlenie w poniesionych przez powódkę kosztach i jest w konsekwencji w pełni uzasadnione.
Mając więc na uwadze powyższe okoliczności Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powódkiR. W.z tytułu odszkodowania łącznie kwotę 3 164,46 złotych.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.w związku z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Pełnomocnik pozwanegoTowarzystwa (...)wW.zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim w części:
a) w zakresie pkt 2. wyroku - co do kwoty 25.000,00 zł.
b) w zakresie pkt 5. wyroku - orzeczenia o kosztach procesu.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: a) obrazę przepisu postępowania -art. 217 § 3 k.p.c.w związku zart. 227 k.c.iart. 233 § 1 k.p.c., poprzez bezzasadne oddalenie złożonego przez pozwanego wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego niż dotychczasowy biegłego lekarza - specjalisty z zakresu chirurgii plastycznej, dla ustalenia, jakiego rodzaju obrażeń doznała w wyniku wypadku komunikacyjnego z dnia 8 lipca 2013r. powódkaR. W., pomimo wydania przez tego biegłego opinii, z której wynikało, że obrażenia powódki powinny być kwalifikowane z tego samego punktu tabeli Rozporządzenia „wypadkowego”, który przyjął jako podstawę swej oceny biegły lekarz - specjalista z zakresu ortopedii- traumatologii, ustalając u powódki jedynie 5% trwały uszczerbek na zdrowiu, a nie zastosowanie punktu tabeli właściwego dla uszczerbków podlegających ocenie przez biegłego z zakresu chirurgii plastycznej, przez co łącznie ustalony u powódki trwały uszczerbek na zdrowiu był wyższy niż maksymalny uszczerbek, jaki może być przyznany z tego punktu tabeli, z którego kwalifikowali uszczerbek obaj biegli; wydania przez biegłego opinii uzupełniającej której forma - zawierająca emocjonalne, ironiczne wypowiedzi ad personam pełnomocnika strony, który formułował zarzuty merytoryczne korzystając ze wsparcia lekarzy specjalistów współpracujących z pozwanym - wskazywała na utratę przez biegłego zdolności do wydania obiektywnej opinii i kierowanie się przy jej wydaniu uprzedzeniami.
b) w konsekwencji tych naruszeń zarzucam zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania, polegający na wadliwym ustaleniu, że powódka doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w rozmiarze 25%, pomimo że z punktu tabeli, który przyjęli jako podstawę swej oceny obaj występujący w sprawie biegli lekarze nie może być przyznany poszkodowanemu uszczerbek na zdrowiu wyższy niż 20%.
c) w konsekwencji tych naruszeń zarzucam zaskarżonemu wyrokowi obrazę prawa materialnego:art. 445 § 2 k.c.poprzez ustalenie dlaR. W.zadośćuczynienia w kwocie nie odpowiadającej rozmiarowi krzywdy doznanej przez powódkę.
W konkluzji wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2., poprzez zasądzenie dla powódki tytułem zadośćuczynienia kwoty 24.000,00 zł. z odsetkami i oddalenie powództwa w pozostałym zakresie, o orzeczenie w pkt 5. wyroku o kosztach procesu według zasady ich stosunkowego rozdzielenia, z uwzględnieniem zmiany pkt 2 wyroku oraz o zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą.
Pełnomocnik powódki wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu za instancję odwoławczą.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja jest uzasadniona.
Trafnie podnosi autor apelacji, że zaskarżone orzeczenie oparte zostało na wadliwym ustaleniu, że powódka doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu w rozmiarze 25 %.
Jak wynika z lektury akt sprawy biegli wydając opinię przy ustalaniu wysokości uszczerbku na zdrowiu powódki posiłkowali się w tym zakresierozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 roku(Dz. U. Nr 234, poz. 1974) w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustaleniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania, celem wyliczenia stopnia uszczerbku na zdrowiu. Opinie biegłych tj. biegłego lekarza ortopedy - traumatologa oraz biegłego lekarza chirurga plastycznego zostały przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania. Wysokość trwałego uszczerbku zdrowia powódki została ustalona na podstawie w/w rozporządzenia pkt 160 „a” (tabeli) w wysokości 5 % przez biegłego ortopedę – traumatologa oraz na tej samej podstawie tj. pkt 160 ( tabeli ) przez biegłego chirurga plastycznego.
Rację ma pełnomocnik pozwanego, że w/w punkt 160 tabeli w/w rozporządzenia nie zawiera po pierwsze podpunktu 160 „a”, a przede wszystkim nie pozwala na ustalenie trwałego uszczerbku na zdrowiu na poziomie 25 %.
Jak bowiem wynika z treści w/w rozporządzenia oraz załącznika do niego tj. pkt 160 – tabeli w przypadku uszkodzenia tkanek miękkich podudzia, uszkodzenia ścięgna Achillesa i innych ścięgien, to zależnie od rozległości uszkodzenia, zaburzeń czynnościowych i zniekształcenia stopy trwały uszczerbek można określić w przedziale od 5 % do 20 %.
Biegli u powódki stwierdzili aktualnie ograniczenie ruchomości stawu skokowego prawego, pogrubienia zaznaczonego obrysów łydki prawej, obecność dwóch blizn w części dalszej i bliższej goleni po stronie tylnej, trzeszczenie ścięgna Achillesa (zrosty pochewki) po przebytej ranie oraz zaburzenie stania na palcach stopy prawej.
Skoro za podstawę orzekania Sąd I instancji przyjął w/w obie opinie biegłych, oparte na tej samej podstawie rozporządzenia, to podzielić należy zarzut apelacji, że ustalając trwały uszczerbek w zdrowiu powódki wyszedł ponad maksymalny poziom 20 %.
Sąd Okręgowy w tym miejscu zauważa, że słusznie w uzasadnieniu apelacji podniesiono, iż biegły z zakresu chirurgii plastycznej dokonując oceny występujących zmian w obszarze funkcjonowania narządu ruchu powódki wyszedł poza strefę jego kompetencji. Biegły ten wydając opinię poprzez analogię oparł się na punkcie 160 tabeli wypadkowej, który jak to wyżej wskazano dotyczy upośledzenia narządu ruchu z punktu ortopedii, a nie oszpecenia do czego odnosi się punkt 19 tabeli wypadkowej, (który wprawdzie dotyczy blizn twarzy ale stanowi podstawę oceny blizn na innych częściach ciała).
Skutkiem wyżej omówionego uchybienia jest wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisuart. 445 § 1 k.c.poprzez ustalenie powódce zadośćuczynienia w kwocie rażąco zawyżonej.
Sąd Okręgowy podziela pogląd wynikający z utrwalonej linii orzecznictwa, iż wysokość zadośćuczynienia nie może być symboliczna, lecz musi przedstawiać dla strony jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość, przy jednoczesnym uwzględnieniu aktualnych warunków i stopy życiowej społeczeństwa. Jednakże należy pamiętać, że przy ocenie wysokości zadośćuczynienia przewidzianego wart. 445 § 1 k.c.konieczne jest uwzględnienie wieku poszkodowanego, stopnia cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywności oraz czasu trwania, nieodwracalności następstw uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia tj. kalectwa, oszpecenia, rodzaju wykonywanej pracy, szans na przyszłość, poczucia nieprzydatności społecznej, bezradności życiowej oraz innych podobnych czynników ( zob. wyrok SN z dnia 09.11.2007 r., VCSK 245/2007 ). Jak słusznie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji zadośćuczynienie pełni funkcję kompensacyjną, jednakże jego wysokość nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być odpowiednia w tym znaczeniu, że powinna być przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa ( zob. wyrok SN z dnia 28.09.2001 r., III CKN 427/00 ).
Sąd Okręgowy kierując się wyżej omówionymi przesłankami uznał, że w przypadku powódki wysokość należnego jej zadośćuczynienia należy ustalić na kwotę 37500 zł. Ponieważ powódka w postepowaniu likwidacyjnym otrzymała od pozwanego kwotę 13500 zł, dlatego zasądzoną zaskrzonym wyrokiem kwotę 49000 zł należało obniżyć do kwoty 24000 zł ( 37500 zł – 13500 zł).
Zaskarżone orzeczenie w tej części zostało wydane z naruszeniem przepisuart. 445 k.c., dlatego Sąd II instancji dokonał jego zmiany na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.
Skutkiem w/w uchybienia jest konieczność zmiany zaskarżonego wyroku w punkcie 5 sentencji tj. w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
Skoro powództwoR. W.zostało ostatecznie uwzględnione w 48,97%, to należało zasądzoną solidarnie na rzecz powodów kwotę 7272,56 zł obniżyć do kwoty 3862,11 zł
Apelacja została uwzględniona w całości, dlatego zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu –art. 98 k.p.c., należało zasądzić od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą w kwocie 3050 zł (1250 zł – opłata sądowa + 1800 zł - wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym ).

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki

SSA w SO Grzegorz Ślęzak      SSR Anna Strzelczyk