Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 19/23
Data wyroku: 2024-11-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Adam Bojko

Sygn. akt I C 19/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 listopada 2024 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący

Sędzia Adam Bojko

Protokolant

sekr. sąd. Angelika Szeszko

po rozpoznaniu w dniu 8 października 2024 roku w Piotrkowie Trybunalskimna rozprawie
sprawy z powództwaA. S. (1),A. S. (2),B. S.,D. S.,P. S.,M. S. (1)iM. F.
przeciwko(...) S.A.wW.
o zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę

1
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powódkiA. S. (1):

a
kwotę 146 000 zł (sto czterdzieści sześć tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

b
kwotę 65 000 zł (sześćdziesiąt pięć tysięcy złotych) tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

2
oddala powództwoA. S. (1)w pozostałej części;

3
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powódkiA. S. (1)kwotę 7 698 zł (siedem tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt osiem złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

4
nakazuje pobrać od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 5 301 zł (pięć tysięcy trzysta jeden złotych) tytułem nieuiszczonej części opłaty sądowej od pozwu w zakresie żądań powódkiA. S. (1), od której powódka została zwolniona;

5
nie obciąża powódkiA. S. (1)pozostałą częścią nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu;

6
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powodaA. S. (2):

a
kwotę 157 000 zł (sto pięćdziesiąt siedem tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

b
kwotę 65 000 zł (sześćdziesiąt pięć tysięcy złotych) tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

7
oddala powództwoA. S. (2)w pozostałej części;

8
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powodaA. S. (2)kwotę 5 478 zł (pięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt osiem złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

9
nakazuje pobrać od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 8 518 zł (osiem tysięcy pięćset osiemnaście złotych) tytułem nieuiszczonej części opłaty sądowej od pozwu w zakresie żądań powodaA. S. (2), od której powód został zwolniony;

10
nie obciąża powodaA. S. (2)pozostałą częścią nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu;

11
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powodaB. S.:

a
kwotę 157 000 zł (sto pięćdziesiąt siedem tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

b
kwotę 65 000 zł (sześćdziesiąt pięć tysięcy złotych) tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

12
oddala powództwoB. S.w pozostałej części;

13
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powodaB. S.kwotę 5 478 zł (pięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt osiem złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

14
nakazuje pobrać od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 8 518 zł (osiem tysięcy pięćset osiemnaście złotych) tytułem nieuiszczonej części opłaty sądowej od pozwu w zakresie żądań powodaB. S., od której powód został zwolniony;

15
nie obciąża powodaB. S.pozostałą częścią nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu;

16
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powódkiD. S.kwotę 77 000 zł (siedemdziesiąt siedem tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

17
oddala powództwoD. S.w pozostałej części;

18
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powódkiD. S.kwotę 5 751 zł (pięć tysięcy siedemset pięćdziesiąt jeden złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

19
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powodaP. S.kwotę 36 000 zł (trzydzieści sześć tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

20
oddala powództwoP. S.w pozostałej części;

21
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powodaP. S.kwotę 2 905 zł (dwa tysiące dziewięćset pięć złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

22
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powodaM. S. (1)kwotę 36 000 zł (trzydzieści sześć tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

23
oddala powództwoM. S. (1)w pozostałej części;

24
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powodaM. S. (1)kwotę 2 905 zł (dwa tysiące dziewięćset pięć złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

25
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powódkiM. F.kwotę 36 000 zł (trzydzieści sześć tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;

26
oddala powództwoM. F.w pozostałej części;

27
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.na rzecz powódkiM. F.kwotę 2 905 zł (dwa tysiące dziewięćset pięć złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 19/23

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym w dniu 30 grudnia 2022 r. powodowieA. S. (1), małoletniA. S. (2)iB. S., reprezentowani przez matkęA. S. (1),D. S.,P. S.,M. S. (1)iM. F.zażądali zasądzenia od pozwanego(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.:
1. na rzecz powódkiA. S. (1):
a) kwoty 196 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci mężaT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku dnia zapłaty;
b) kwoty 135 000,00 zł tytułem stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie- sytuacji życiowej Powódki po tragicznej śmierci mężaT. S., na podstawieart. 446 § 3 k.c.w zw. zart. 322 k.p.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty:
c) kwoty 700,00 zł miesięcznie tytułem renty na podstawieart. 446 § 2 k.c., płatnej od października 2022 roku do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek raty;
2. na rzecz małoletniego powodaA. S. (2):
a) kwoty 207.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci tatyT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku dnia zapłaty;
b) kwoty 135.000,00 zł tytułem stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej Powoda po tragicznej śmierci tatyT. S., na podstawieart. 446 § 3 k.c.w zw. zart. 322 k.p.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty:
c) kwoty 700,00 zł miesięcznie tytułem renty na podstawieart. 446 § 2 k.c., płatnej od października 2022 roku do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami, za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek raty;
3. na rzecz małoletniego powodaB. S.:
a) kwoty 207.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci tatyT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku dnia zapłaty;
b) kwoty 135.000,00 zł tytułem stosowanego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej Powoda po tragicznej śmierci tatyT. S., na podstawieart. 446 § 3 k.c.w zw. zart. 322 k.p.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty:
c) kwoty 700,00 zł miesięcznie tytułem renty na podstawieart. 446 § 2 k.c., płatnej od października 2022 roku do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek raty;
4. na rzecz powódkiD. S.kwoty 117.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci synaT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku dnia zapłaty;
5. na rzecz powodaP. S.kwoty 61.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci brataT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku dnia zapłaty;
6. na rzecz powódkiM. F.kwoty 61.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci brataT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku dnia zapłaty;
7. na rzecz powodaM. S. (1)kwoty 61.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci brataT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku dnia zapłaty;
Ponadto powodowie wnieśli o:
8. zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów z osobna kosztów procesu oraz kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że w dniu 23 sierpnia 2022 roku na trasie(...)kołoP., doszło do wypadku drogowego polegającego na tym, że kierowca samochodu markiO. (...)nr rej. (...)—M. P. (1)- prowadząc w/w pojazd pod wpływem alkoholu (ponad 3% alkoholu we krwi), nie dostosował prędkości do panujących warunków na drodze jak również niewłaściwie obserwował przedpole jazdy w wyniku czego na prostym odcinku jezdni, uderzył z dużą prędkością w tył prawidłowo jadącego pojazdu markiP. (...), kierowanego przezT. S., w następstwie czego, pojazdP.kierowany przez poszkodowanego, zjechał na przeciwległy pas jezdni i zderzył się czołowo z prawidłowo jadącym samochodem ciężarowymmarki S.. W wyniku wypadkuT. S.zmarł na miejscu zdarzenia. Poszkodowany w momencie wypadku był trzeźwy i miał zapięte pasy bezpieczeństwa.M. P. (1)zbiegł z miejsca wypadku. Postępowanie karne w sprawie, prowadzone jest przed Prokuraturą Rejonową w Opocznie pod sygnaturą akt 4211-O.Ds.969.2022. Powodowie wskazali, że w dniu zdarzeniaT. S.miał zaledwie 45 lat, był wspaniałym, odpowiedzialnym i troskliwym mężemA. S. (1)oraz ojcem pochodzących z małżeństwaA.iB. S., a w wyniku wypadku cierpi ponadto mama zmarłegoD. S.oraz jego rodzeństwo,P. S.,M. S. (1)iM. F.. Powodowie zgłosili swoje roszczenia pozwanemu za pośrednictwem wezwania do zapłaty z 1 września 2022 roku, a pozwany na mocy decyzji z 6 września 2022 roku, 12 września 2022 roku, 15 września 2022 roku oraz 8 grudnia 2022 roku, przyjął odpowiedzialność za skutki wypadku co do zasady i wypłacił na rzecz powodów kwoty bezsporne tytułem zadośćuczynienia. Ostatecznie na mocy decyzji z dnia 7 grudnia 2022 toku pozwany wypłacił na rzecz poszczególnych powodów:A. S. (1): zadośćuczynienie w kwocie 54.000,00 zł oraz odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej w wysokości 15.000,00 zł;A. S. (2): zadośćuczynienie w kwocie 43.000,00 zł oraz odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej w wysokości 15.000,00 zł;B. S.: zadośćuczynienie w kwocie 43.000,00 zł oraz odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej w wysokości 15.000,00 zł;D. S.: zadośćuczynienie w kwocie 33.000,00 zł;P. S.: zadośćuczynienie w kwocie 14.000,00 zł;M. S. (1): zadośćuczynienie w kwocie 14.000,00 zł;M. F.zadośćuczynienie w kwocie 14.000,00 zł. Powodowie na uzasadnienie dochodzonych zadośćuczynień za krzywdę wskazali, żeT. S.osiągał wysokie zarobki, co pozwalało mu na utrzymywanie żony i dzieci na wysokim poziomie, a w związku z tym,A. S. (1)nigdy nie musiała martwić się o zarobki i przyszłość rodziny. Brak sposobności do skorzystania z ciepła i wsparcia ojca w dalszym życiu, poczucie żalu, smutku i osamotnienia, wszystko to wpływa na poczucie krzywdy i cierpienia małoletnich.D. S.natomiast miała z synem wymarzone relacje i w dalszym ciągu nie może pogodzić się z jego stratą. Również rodzeństwo zmarłego —P. S.,M. S. (1)orazM. F.byli zT. S.bardzo zżyci i cierpią po śmierci młodszego brata. W zakresie dochodzonego odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej oraz renty powodowie wskazali, że poszkodowany w latach 2016-2021 zarabiał średnio 188,58 % przeciętnego wynagrodzenia krajowego za dany rok kalendarzowy, odpowiadało to zarobkom kolejno 103 640,52 zł, 104 493,75 zł, 105 708,75 zł, 112 443,60 zł, 107 763,13 zł, 107 211,88 zł rocznie. W latach 2016-2021 roku zmarły zasilił budżet domowy państwaS.kwotą 641 250,63 zł (suma dochodów netto za lata 2016-2021).A. S. (1)z kolei pracuje wfirmie (...) sp. z o.o.wK.za wynagrodzeniem brutto 6 960 zł. W latach 2019-2021, powódka zarabiała rocznie kolejno 72 944,21 zł, 79 712,90 zł oraz 97 946,76 zł, w okresie ostatnich trzech lat, poszkodowana zarobiła zatem 250 603,87 zł (suma świadczeń za lata 2018-2021). Bezsprzecznie zatem,T. S.zarabiał od powódki relatywnie więcej i to jego wynagrodzenie w większym stopniu przyczyniało się do wysokiego standardu życia rodziny powodów. Po śmierciT. S., sytuacja majątkowaA. S. (1)i jej dzieci stała się trudna. Budżet domowy powódki każdego miesiąca zasila świadczenie z ZUS na rzecz małoletnich synów w wysokości 2 878,82 zł. W ocenie powodów matematycznie wyliczona szkoda powodówA.,B.iA. S. (1)wynosi nie mniej niż po 425 043,68 zł. Pozwany na mocy decyzji z 7 grudnia 2022 roku wypłacił na rzecz poszczególnych powodów kwoty po 15.000,00 zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej. W tym stanie rzeczy szkoda Powodów opiewa o dalsze kwoty po 410.043,68 zł. Powodowie wskazali, że marzeniem małżonkówS., było zapewnienie małoletnim odpowiedniego do ich standardu życia, startu w dorosłość: wykształcenie, własne cztery kąty oraz oszczędności na zabezpieczenie oraz dalsze samodoskonalenie i rozwój na poziomie wskazanym w pozwie — uznać należy, w ocenie powodów, z całą stanowczością za akceptowalne społecznie oraz przede wszystkim pozostające w zakresie możliwości majątkowychT. S.. Wszystko to, było możliwe dzięki osobie oraz pozycji zawodowej zmarłego, a marzenia o umożliwieniuB.iA.możliwie łagodnego startu w dorosłość, zniknęły wraz ze śmiercią poszkodowanego. Dziś nie ma o nich mowy, co świadczy o znacznym pogorszeniu się sytuacji życiowej małoletnich powodów, stosownie do powyższych wyliczeń, szkoda taka jest nie mniejsza niż po 390.000,00 zł (200.000,00 zł + 25.000,00 zł + 90.000,00 zł + 25.000,00 zł + 50.000,00 zł).A. S. (1)mogłaby liczyć z kolei na pomoc małżonka w życiu codziennym, rodzinnym, opiece nad małoletnimi, jak również na jej wsparcie duchowe oraz finansowe. Przyjmując, żeT. S.„pomagałaby” w ten sposób małżonkowi zaledwie 1 h dziennie, to pomocą tę należy określić na 365 h rocznie. Przyjmując że średni wiek życia mężczyzn w Polsce wynosi 74 lata, aT. S.miał 47 lat, 38 lat, przyjąć należy, że Powódka mogłaby „liczyć” na taką pomoc przez dalsze 27 lat. Przyjmując powyższą podstawę wyliczenia, na potrzeby alternatywnego wyliczenia znacznego pogorszenia się sytuacji życiowejA. S. (1), wskazuję, że szkoda Powódki z tego tytuł wynosi nie mniej niż 27 lat x 365 h = 9855 godzin . Minimalna stawka za 1 h „usług opiekuńczych” realizowanych aktualnie w ramachPomocy (...)wynosi 17,53 zł brutto. Powyższe wskazuje na znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powódkiA. S. (1)w kwocie nie mniejszej niż 172.758,15 zł, stosownie do wyliczeni 9855 godzin x 17,53 zł = 172.758,15 zł. Powodowie dochodzą ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia 3 października 2022 r. tj. dnia w którym upłynął 30-dniowy termin do naprawienia szkody w toku postępowania likwidacyjnego. Przedstawione wyliczenia mają zastosowanie i stanowią podstawę wyliczenia również roszczeń rentowychA.,B.iA. S. (2). Biorąc pod uwagę chęć utrzymania dotychczasowego poziomu życia, rosnących cen oraz w przyszłości kształcenia sięA.iB.na studiach, małoletni będą zmuszeni wydatkować wysokie następujące usprawiedliwione kwoty na swoje utrzymanie: a) najem pokoju o średnim standardzie wW.: 1 000 zł; (na czas pozostawania w domu: zajęcia z pływania 200 zł, zajęcia z piłki nożnej 200 zł, zajęcia z tenisa: 200 zł, zajęcia taneczne: 200 zł, nauka angielskiego 200 zł = 1 000 zł); b) wyżywienie na dotychczasowym poziomie: 800 zł; c) ubrania: 500 zł; d) środki czystości 200 zł; e) wakacje: 250 zł (3 000 zł rocznie); f) kultura: 200 zł; g) książki, podręczniki, pomoce dydaktyczne: 200 zł; h) dojazdy/paliwo: 250 zł; i) Internet, telewizja i telefon; 200 zł; j) zajęcia dodatkowe/hobby/korepetycje: 300 zł, łącznie: 3 900 zł/osobę. Powyższe uzasadnia przyznanie na rzecz małoletnich rent w kwotach po 700 zł miesięcznie, już po uwzględnieniu rent, jakie małoletni otrzymają z ZUS w wysokości po 1 439,41 zł. Odnosząc się do powódkiA. S. (1)wskazano, że szkoda związaną ze znacznym pogorszeniem się jej sytuacji życiowej została określona na nie mniejszą niż 410 000,00 zł (po uwzględnieniu jednorazowych świadczeń otrzymanych z ZUS, rent przyznanych na rzecz małoletnich, świadczeń bezspornych wypłaconych przez pozwanego w kwotach po 15 000,00 zł etc.). Jednak powódka dochodzi niniejszym pozwem świadczenia zart. 446 § 3 k.c.w kwocie relatywnie niższej, tj. 135 000,00 zł. Powyższe czyni różnicę w wysokości 275 000,00 zł świadczącą o możliwości przyznania na rzecz powódki świadczenia rentowego. Mając na względzie powyższe, renta na rzeczA. S. (1)została określona na poziomie wyznaczającym 1/10 miesięcznych dochodów netto zmarłegoT. S.(7 000 zł netto / 10 = 700 zł). Na wydatki Powódki składają się przy tym: kredyty 1900 zł + 600 zł = 2 500 zł; paliwo 1000 zł; (dojazdy do pracy przezA. S. (1)codziennie 50 km x2), piłka nożna dla dzieci:(...)C.= 280 zł; basen dla dzieci: 200 zł; prąd: 350 zł; woda: 160 zł; gaz: 35 zł, ogrzewanie: woda 400 zł + ekogroszek 1 000 zł — 1 400 zł miesiąc; wyżywienie, chemia, środki czystości, rekreacja, życie towarzyskie, kino, teatr, zoo, bilety etc.: 3 000 zł; ubezpieczenie samochodu: 100 zł; ubrania letnie i zimowe: 500 zł; telefon i Internet: 150 zł; wakacje: 1 100 zł (średniomiesięcznie, biorąc pod uwagę wyjazd raz w roku); wyjazdy weekendowe: 250 zł (średniomiesięcznie),Ś.: 250 zł; wydatki na dom: 250 zł; urodziny, imieniny, imprezy okolicznościowa - prezenty: 200 zł; wydatki szkolne: 100 zł; naprawy i serwis samochodu: 200 zł; wydatki nieplanowane: 500 zł. W tym stanie rzeczy, w ocenie strony powodowej roszczenia rentowego powódki nie sposób uznać za wygórowane.
W odpowiedzi na pozew pozwany(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od każdego z powodów oddzielnie na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości normami przepisanej oraz opłat skarbowych od pełnomocnictwa, jak również odsetek od tych kosztów za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pozwany wskazał, że bezspornym pomiędzy stronami jest, że w dniu 23 sierpnia 2022 r. doszło do zdarzenia drogowego, w którym zginąłT. S., a zastępczą odpowiedzialność w ramach odpowiedzialności OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ponosi pozwany. Pozwany zakwestionował zasadność i wysokość dochodzonego roszczenia z tytułu zadośćuczynienia jako zawyżonego, zasadność dochodzenia odsetek od zadośćuczynienia za okres wcześniejszy od dnia wyrokowania, zasadność i wysokość dochodzonego odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej oraz zasadność i wysokość dochodzonej renty alimentacyjnej. Pozwany wniósł ponadto o przypozwanie sprawcy zdarzenia, wskazując że, w razie negatywnego dla pozwanego wyniku niniejszej sprawy, pozwana może wystąpić przeciwkoM. P. (1)z odpowiednim roszczeniem regresowym, gdyż wobec niego - jako sprawcy szkody, który prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości i następnie zbiegł z miejsca zdarzenia – pozwanemu przysługuje roszczenie o zwrot wypłaconego odszkodowania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 23 sierpnia 2022 r. około godziny 15:00 nadrodze krajowej nr (...), w rejonie miejscowościB.,M. P. (1)umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości (1.47 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu) kierował w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym markiO. (...)onr rej. (...)oraz w wyniku nie zachowania należytej ostrożności oraz niedostosowania prędkości do panujących warunków ruchu doprowadził do najechania na tył poprzedzającego go pojazdu markiP. (...)nr rej. (...), który na skutek uderzenia został zepchnięty na przeciwległy pas ruchu wprost pod nadjeżdżający z przeciwnego kierunku samochód ciężarowymarki S.nr rej. (...)wraz z naczepą marki(...)nr rej. (...), w wyniku czego kierujący pojazdemP. (...)T. S.doznał obrażeń ciała, które skutkowały jego zgonem na miejscu zdarzenia, po czymM. P. (1)zbiegł z miejsca zdarzenia. PoszkodowanyT. S.w momencie wypadku był trzeźwy i miał zapięte pasy bezpieczeństwa.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 24 kwietnia 2023 r. w sprawie sygn. akt II K 658/22M. P. (1)został uznany za winnego popełnienia czynu wypełniającego dyspozycjęart. 178a § 1 kk,art. 177 § 2 kkw zw. zart. 178 § 1 kk. Wyrok uprawomocnił się z dniem 6 października 2023 r.
/dowód: notatka urzędowa z dnia 23.08.2022 r. k. 49-49 odwrót, sprawozdanie z badania materiału biologicznego nr 494/T./Z/22/1/A k. 52, protokół oględzin pojazdu k. 53-55, odpis skrócony aktu zgonu k. 48, wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 6.11.2023 r. k. 360 - 360 odwrót, wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6.10.2023 r. k. 361 – 361 odwrót/
T. S.w dniu zdarzenia miał 40 lat. Był mężem powódkiA. S. (1)od 11 września 2010 r., ojcem powodówA. S. (2)ur. (...)orazB. S.ur. (...), bratem powodówP. S.,M. S. (1),M. F.oraz synem powódkiD. S..
/dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 48, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 73, odpis skrócony aktu urodzeniaA. S. (2)k. 74, odpis skrócony aktu urodzeniaB. S.k. 75, odpis skrócony aktu urodzeniaP. S.k. 76, odpis skrócony aktu urodzeniaM. S. (1)k. 77, odpis skrócony aktu urodzeniaM. S. (2)k. 78, odpis skrócony aktu małżeństwaM. F.(z domuS.) k. 79, odpis skrócony aktu małżeństwaD. S.k. 80/
Pojazd kierowany przez sprawcę zdarzenia markiO. (...), onr rej. (...), w dacie zdarzenia był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej w(...) S.A., potwierdzonympolisą (...).
/dowód: wydruk z(...)k.81/
U powódkiA. S. (1)nastąpiło pogorszenie stanu psychicznego i funkcjonowania psychosocjalnego po śmierci męża. Objawy osiągnęły poziom zaburzeń adaptacyjnych, powódka wymagała leczenia psychofarmakologicznego. W ciągu około miesiąca po włączeniu leczenia doszło do istotnej poprawy stanu psychicznego powódki. Badana wróciła do wykonywania obowiązków zawodowych i rodzinnych.
U powódkiD. S., nastąpiło pogorszenie stanu psychicznego i funkcjonowania psychosocjalnego po śmierci syna. Przez okres około roku po śmierci syna miała obniżony nastrój, nasilony lęk, niepokój, skłonność do reagowania płaczem, zaburzenia koncentracji, intensywnie przeżywała stratę. Po tym czasie powróciła do codziennych aktywności, zajmuje się domem i wnukami, utrzymuje relacje społeczne, w dalszym ciągu wspomnienia dotyczące syna budzą w niej silne poczucie straty. Zarówno wcześniejsze jak i aktualnie doświadczane symptomy psychosomatyczne wpisują się w fizjologiczny proces żałoby po stracie bliskiej osoby.
U powodaP. S.przez okres około 6 miesięcy po śmierci brata występowało pogorszenie stanu psychicznego pod postacią obniżonego nastroju, zaburzeń snu, zaburzeń koncentracji i pamięci. Jego zdolności adaptacyjne umożliwiły mu przejście procesu żałoby. Doświadczane objawy były adekwatne do zaistniałej sytuacji.
U powodaM. S. (1)wystąpiło pogorszenie stanu psychicznego i funkcjonowania psychosocjalnego po śmierci brata pod postacią obniżonego nastroju, zaburzeń snu, niepokoju, skupienia myśli i uwagi na tragicznym zdarzeniu, co było prawidłową reakcją na stratę. Jego zdolności adaptacyjne umożliwiły mu przejście procesu żałoby. Doświadczane objawy były adekwatne do zaistniałej sytuacji i wpisują się w obraz fizjologicznie przeżywanej żałoby.
U powódkiM. F.nastąpiło pogorszenie stanu psychicznego i funkcjonowania psychosocjalnego po śmierci brata. Przez okres około pół roku po śmierci brata miała obniżony nastrój, lęk, niepokój, zaburzenia koncentracji, intensywnie przeżywała stratę. Doświadczane objawy były adekwatne do zaistniałej sytuacji i wpisują się w obraz fizjologicznie przeżywanej żałoby.
PowódkaA. S. (1)wymagała leczenia psychofarmakologicznego w związku z nasileniem objawów. W ciągu około miesiąca od włączenia leczenia uzyskała poprawę stanu psychicznego umożliwiającą jej powrót do funkcjonowania społecznego, rodzinnego i zawodowego na prawidłowym poziomie. Pozostali powodowie po stracie syna i brata doświadczali fizjologicznej, naturalnej w takiej sytuacji reakcji żałoby. Zastosowanie wsparcia psychologicznego złagodziłoby przebieg procesu żałoby.
/dowód: opinia biegłej w dziedzinie psychiatriiK. C.k. 297-302 odwrót/
Tragiczna śmierć mężaT. S.spowodowała wystąpienie u jego żony powódkiA. S. (1)zaburzeń adaptacyjnych. Zaburzenia wymagały leczenia psychiatrycznego (stosowania farmakoterapii), które trwało blisko rok. Badana zgłosiła się do psychiatry następnego dnia po wypadku, w którym zginął mąż.
W wyniku śmierci męża powódkaA. S. (1)doświadczyła urazu psychicznego (traumy), który wiązał się i wiąże nadal z przeżywaniem poczucia głębokiej straty, smutku, żalu, skrzywdzenia, opuszczenia, osamotnienia i tęsknoty za zmarłym mężem. Pojawiły się ponadto lęki, zaburzenia snu i stany depresyjne. W przypadku powódki dezadaptacja wymagała interwencji lekarskiej i zaordynowania leków stabilizujących nastrój i uspokajających.
Niespodziewana śmierć męża była dla powódki bez wątpienia tożsama z zerwaniem szczególnej emocjonalnej więzi pomiędzy osobami najbliższymi. Jakość jej życia osobistego w wyniku śmierci męża uległa pogorszeniu, samotne macierzyństwo jest dla niej trudnym doświadczeniem, stale pomaga jej rodzina. Nadal toczy się proces żałobowania. Istnieją wskazania do skorzystania z psychoterapii, natomiast żadna forma leczenia nie jest w stanie zlikwidować, bądź skrócić cierpienia, z którym wiąże się doświadczenie straty bliskiego człowieka, opłakiwanie tej straty, emocjonalne godzenie się ze stratą, uczenie się życia bez zmarłego, rekonstruowanie więzi rodzinnych po doświadczeniu straty itd.
Małoletni powodowieB.iA. S. (2)w chwili śmierci ojca mieli odpowiednio 11 i 7 lat. Dzieci w tym wieku rozumieją naturę śmierci, zdają sobie sprawę z jej nieodwracalności. Rozumieją przyczyny śmierci. Doświadczają bolesnej straty bliskiej osoby, która umiera i przeżywają żałobę. Chłopcy zareagowali na śmierć ojca dezadaptacją, doświadczyli i nadal doświadczają trudności emocjonalnych, głównie żalu, złości, poczucia niesprawiedliwości, bezradności, smutku i lęku (utrzymującego się do tej pory). Istnieją w związku z tym wskazania do skorzystania z pomocy psychologicznej. Powodowie otrzymali optymalne wsparcie od rodziny. Nagła śmierć ojca, z którym byli związani była dla nich szokiem, doświadczeniem urazowym i nerwicogennym. Uruchomiła w dzieciach silny lęk przed utratą drugiego najważniejszego obiektu - matki, zachwiała ich poczuciem bezpieczeństwa. Utrata bliskiej kochającej osoby była dla małoletnich powodów bez wątpieniem źródłem cierpienia i krzywdy. Nikt i nic nie jest w stanie zrekompensować im utraty ważnej dla prawidłowego rozwoju emocjonalnego osoby, jaką był ojciec.
/dowód: opinia sądowo – psychologiczna dotyczącaA. S. (1),B. S.iA. S. (2)k. 255-259/
Tragiczna śmierć synaT. S.spowodowała wystąpienie u powódkiD. S.tzw. przedłużonej reakcji żałoby. W wyniku śmierci syna powódka doświadczyła traumy, która wiązała się i wiąże nadal z przeżywaniem poczucia głębokiej straty, głębokiego smutku, żalu, skrzywdzenia, niesprawiedliwości, opuszczenia, tęsknoty. Są to uczucia i stany adekwatne do zaistniałej sytuacji, normalne, choć powodujące u matki wielkie cierpienie. Powódka była bardzo związana ze zmarłym. Jego śmierć stanowi nieodwracalną zmianę w jej życiu, do której usiłuje się przystosować.
PowódkaD. S.z powodu dezadaptacji wymagała podjęcia leczenia psychoterapeutycznego w(...). Jakość jej życia w wielu aspektach funkcjonowania w związku ze śmiercią syna uległa pogorszeniu. Przeżyty stres ma wpływ na przebieg jej schorzeń somatycznych - nasila dolegliwości. Powódka nadal zmaga się z żałobą, nie mogąc w pełni odzyskać spokoju wewnętrznego i emocjonalnej akceptacji utraty syna w wyniku wypadku. Trudno określić, jak długo jeszcze pozostanie ona w procesie żałobowania.
Mechanizmy obronne psychiki powódkiD. S.funkcjonują z osłabieniem (powódka stale kontynuuje leczenie psychoterapeutyczne). Nie doszło do całkowitego złamania jej linii życiowej, jest ona zdolna do wypełniania swoich ról życiowych, jednak równolegle wciąż toczy się wewnętrzny proces opłakiwania zmarłego syna i żegnania się z nim.
/dowód: opinia sądowo – psychologiczna dotyczącaD. S.k. 242-245/
Tragiczna śmierć brata -T. S.spowodowała wystąpienie u powódkiM. F.naturalnej reakcji żałoby. PowódkaM. F.nie wymagała i nie wymaga w tej chwili leczenia specjalistycznego (psychiatrycznego, ew. psychoterapeutycznego) z powodu śmierci brata. Mechanizmy obronne jej psychiki funkcjonowały i funkcjonują prawidłowo. Badana nie ujawniała i nie ujawnia obecnie objawów zaburzeń psychicznych, jej stan psychiczny jest stabilny.
W wyniku śmierci brata doświadczyła ona jednak sytuacji urazowej, która wiązała się na poziomie emocjonalnym i wiąże nadal z przeżywaniem bólu, poczucia głębokiej straty, smutku, żalu, skrzywdzenia, niesprawiedliwości, bezradności, opuszczenia. Są to uczucia i stany adekwatne do zaistniałej sytuacji, normalne, choć powodujące trwające nadal cierpienie. Proces żałobowania nie został zakończony.
Nie doszło do całkowitego załamania linii życiowej powódki w związku ze śmiercią brata. Była ona i jest obecnie w stanie wykonywać prawidłowo swoje role życiowe i funkcjonować normalnie w aspekcie psychospołecznym.
/dowód: opinia sądowo – psychologiczna dotyczącaM. F.biegłego sądowegoM. P. (2)k. 246-248/
Tragiczna śmierć brata -T. S.spowodowała wystąpienie u powodaM. S. (1)naturalnej reakcji żałoby. PowódM. S. (1)nie wymagał i nie wymaga w tej chwili leczenia specjalistycznego (psychiatrycznego, ew. psychoterapeutycznego) z powodu śmierci brata. Mechanizmy obronne jego psychiki funkcjonowały i funkcjonują prawidłowo. Badany nie ujawniał i nie ujawnia obecnie objawów zaburzeń psychicznych, jego stan psychiczny jest stabilny.
W wyniku śmierci brata doświadczył on jednak sytuacji urazowej, która wiązała się na poziomie emocjonalnym i wiąże nadal z przeżywaniem bólu, poczucia głębokiej straty, smutku, żalu, skrzywdzenia, niesprawiedliwości, bezradności, opuszczenia. Są to uczucia i stany adekwatne do zaistniałej sytuacji, normalne, choć powodujące trwające nadal cierpienie.
Nie doszło do całkowitego załamania linii życiowej powoda w związku ze śmiercią brata. Był on i jest obecnie w stanie wykonywać prawidłowo swoje role życiowe i funkcjonować normalnie w aspekcie psychospołecznym.
/dowód: opinia sądowo – psychologiczna dotyczącaM. S. (1)k. 249-251/
Tragiczna śmierć brata -T. S.spowodowała wystąpienie u powodaP. S.naturalnej reakcji żałoby.P. S.nie wymagał i nie wymaga w tej chwili leczenia specjalistycznego (psychiatrycznego, ew. psychoterapeutycznego) z powodu śmierci brata. Mechanizmy obronne jego psychiki funkcjonowały i funkcjonują prawidłowo. Badany nie ujawniał i nie ujawnia obecnie objawów zaburzeń psychicznych, jego stan psychiczny jest stabilny.
W wyniku śmierci brata doświadczył on jednak sytuacji urazowej, która wiązała się na poziomie emocjonalnym i wiąże nadal z przeżywaniem bólu, poczucia głębokiej straty, smutku, żalu, skrzywdzenia, niesprawiedliwości, bezradności, opuszczenia. Są to uczucia i stany adekwatne do zaistniałej sytuacji, normalne, choć powodujące trwające nadal cierpienie.
Nie doszło do całkowitego załamania linii życiowej powoda w związku ze śmiercią brata. Był on i jest obecnie w stanie wykonywać prawidłowo swoje role życiowe i funkcjonować normalnie w aspekcie psychospołecznym.
/dowód: opinia sądowo – psychologiczna dotyczącaP. S.k. 252-254/
A. S. (1)iT. S.utrzymywali bliskie relacje rodzinne z rodzinąT. S.. Były to spotkania rodzinne w czasie świąt, urodzin, imienin, wspólne wyjazdy wypoczynkowe, a także kontakty za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość. RelacjeT. S.z matką oraz rodzeństwem były ciepłe i oddane.T. S.organizował wspólne wyjazdy weekendowe, zawsze dobrze się wypowiadał o swojej rodzinie, szczególne relacje miał z mamą.D. S.bardzo przeżyła śmierć syna, bardzo go kochała, od wypadku cierpi na bezsenność. Rodzeństwo tęskni zaT.i bardzo ciepło go wspomina.
/dowód: zeznania świadkaK. S.– protokół k. 346-347, zeznania świadkaJ. K.– protokół k. 347-347 odwrót, zeznania powódkiD. S.– protokół k. 349, zeznania powodaP. S.– protokół k. 349 – 349 odwrót, zeznania powodaM. S. (1)– protokół k. 349 odwrót – 350 zeznania powódkiM. F.– protokół k. 350-350 odwrót/
PowódM. S. (1)był 11 lat starszy odT. S.. W dzieciństwie opiekował się nim i czuł się za niego odpowiedzialny. Ostatnio pomagałT. S.w kwestiach podatkowych. Gdy dowiedział się o śmierci brata płakał, odwołał rejs naM., nie miał ochoty na zabawę, czuł smutek.M. S. (1)jest ojcem chrzestnym małoletniegoB. S..
/dowód: zeznania powodaM. S. (1)– protokół k. 349 odwrót – 350/
T. S.był bardzo rodzinny, uczuciowy, czuły, pomagał w domu, spędzał czas wolny w domu, opiekował się synami i dbał o nich. Był odpowiedzialnym, wspierającym, kochającym ojcem, dobrym, życzliwym i skromnym człowiekiem. Całe jego życie było poświęcone rodzinie.T. S.rozpalił w synach miłość do sportu. Woził synów na treningi piłki nożnej, wyjeżdżał tez z dziećmi na wspólne wyjazdy. Chłopcy lubili z nim przebywać, wspólnie grali w gry planszowe, w piłkę. Był w domu wsparciem, zarówno dla żony i synów, jak i dla rodziców i rodzeństwa, pomagał też krewnym żony, gdy tego potrzebowali.T. S.zajmował się ogrzewaniem domu, opłacaniem rachunków, ogrodem, gotował, robił zakupy, zajmował się autami i typowymi męskimi obowiązkami domowymi.A. S. (1)iT. S.oboje pracowali więc dzielili się wszystkimi obowiązkami.T. S.uczestniczył w wychowaniu synów.A. S. (1)iT. S.byli kochającym małżeństwem, wzorowym, zawsze mogli na siebie liczyć,T.nigdy nie zostawiłA.samej z problemami. Sytuacja finansowaA. S. (1)iT. S.była bardzo dobra, utrzymywali siebie i dzieci, wybudowali dom.A. S. (1)pracowała za życia męża w branży elektronicznej jako specjalista ds. zakupów wykonuje tą pracę do chwili obecnej.A. S. (1)po śmierci męża utrzymuje się samodzielnie, ale potrzebuje pomocy w sprawach opieki nad dziećmi, której głównie udzielają jej rodzice i w miarę potrzeb równieżK. S.– jej siostra. W wykonywaniu części obowiązków, które należały doT. S.pomagaA. S. (1)jej tata, a jeśli nie może jej pomóc,A. S. (1)zleca ich wykonanie osobom trzecim za wynagrodzeniem.A. S. (1)nie jest w stanie wszystkich obowiązków wykonywać sama, standard życia jej i dzieci się pogorszył.A. S. (1)po śmierci męża była przygnębiona, nie ułożyła sobie życia z kimś innym.A. S. (1)z dziećmi często odwiedzają gróbT. S., są mocno zranieni tym co się wydarzyło. Dzieci po śmierci ojca boją się o mamę, straciły poczucie bezpieczeństwa.
/dowód: zeznania świadkaK. S.– protokół k. 346-347,  zeznania świadkaJ. K.– protokół k. 347-347 odwrót, zeznania powódkiA. S. (1)– protokół k. 348-349, zeznania powodaP. S.– protokół k. 349 – 349 odwrót, zeznania powodaM. S. (1)– protokół k. 349 odwrót – 350 zeznania powódkiM. F.– protokół k. 350-350 odwrót, świadectwa pracy k. 134-143/
T. S.w dacie wypadku zatrudniony był na pełen etat w(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.na czas określony od 1 maja 2022 r. do 23 sierpnia 2022 r. na stanowisku koordynator projektu i osiągnął w okresie od 1 czerwca 2022 r. do 23 sierpnia 2022 r. wynagrodzenie netto w wysokości 27 669,45 zł (czerwiec 2022 r. – 6 500,15 zł, lipiec 2022 r. – 7 310,77 zł, sierpień 2022 r. – 13 858,53 zł).
/dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu k. 124/
W dniu 31 maja 2022 r.(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.zawarła zT. S.umowę o pracę nr (...)na czas określony do dnia 31 grudnia 2022 r. na stanowisku koordynator projektu w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem składającym się z części zasadniczej w wysokości 10 231,00 zł brutto oraz z części dodatkowej za podróż służbową zgodnie z rozliczeniem. W punkcie 3. umowy ustalono, że praca w nadgodzinach nadliczbowych będzie opłacana w wysokości 100% wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, niedziele i święta oraz dni wolne od pracy bądź w wysokości 50% wynagrodzenia z pracę w godzinach nadliczbowych.
/dowód:umowa o pracę nr (...)k.125-126/
T. S.osiągnął przychód w 2019 roku w wysokości 117 729,60 zł (dochód - 115 578,06 zł), w 2020 roku w wysokości 106 003,26 zł (dochód – 102 403,26 zł), w 2021 roku w wysokości 111 193,76 zł (dochód – 107 593,76 zł).
/dowód: informacja o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – PIT-11 za 2019 rok k. 127-128 odwrót, informacja o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – PIT-11 za 2020 rok k. 129-130 odwrót, informacja o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – PIT-11 za 2021 rok k. 131-133 odwrót, pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego wG.z dnia 23 czerwca 2023 r. k.234-235 odwrót/
PowódkaA. S. (1)jest zatrudniona w(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.na stanowisku specjalisty ds. zakupów od dnia 1 października 2021 r. Od dnia 29 lipca 2022 r. umowa została przedłużona na czas nieokreślony.
/dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 25 sierpnia 2022 r. k. 144, umowa o pracę k. 145, porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy k. 146/
A. S. (1)osiągnęła przychód w 2019 roku w wysokości 74 955,69 zł (dochód – 72 944,21 zł), w 2020 roku w wysokości 83 162,90 zł (dochód – 79 712,90 zł), w 2021 roku w wysokości 80 216,76 zł (dochód – 77 216,76 zł) oraz 21 480,00 zł (dochód - 20 730,00 zł).
/dowód: informacja o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – PIT-11 za 2019 rok k. 147-148 odwrót, informacja o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – PIT-11 za 2020 rok k. 149-150 odwrót, informacja o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – PIT-11 za 2021 rok k. 151-152 odwrót, informacja o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – PIT-11 za 2021 rok k. 153-154/
T. S.iA. S. (1)zawarli w dniu 22 marca 2011 r. z(...) Bankiem S.A.weW.umowę kredytu mieszkaniowego nr(...)w kwocie 93 600,00 zł na okres od uruchomienia do dnia 20 marca 2036 r. oraz w dniu 11 kwietnia 2012 r. z(...) Bankiem Spółką AkcyjnąwW.umowę kredytu na cele mieszkaniowe(...)nr(...)w kwocie 93 000,00 zł na okres od 11 kwietnia 2012 r. do dnia 21 kwietnia 2042 r. Kredyty zostały już spłacone w całości.
/dowód: umowa kredytu mieszkaniowego nr(...)k. 158-163 odwrót, umowa kredytu na cele mieszkaniowe(...)z załącznikami k. 164-183 odwrót, potwierdzenie przelewu k. 184-185, zeznania powódkiA. S. (1)– protokół k. 348-349/
T. S.rok przed śmiercią podjął nową pracę i uzyskiwał z tego tytułu dochody w wysokości około 7 000,00 zł netto miesięcznie, natomiastA. S. (1)zarabiała około 5 000,00 zł netto miesięcznie. Raty kredytu hipotecznego wynosiły około 2 000,00 zł miesięcznie. Koszty utrzymania domu i rodziny wraz z ratą kredytu wynosiły około 6 000,00 zł – 7 000,00 zł miesięcznie. Oprócz tego były wyjazdy wypoczynkowe, w 2022 rokuA. S. (1)iT. S.z synami byli na wakacjach w Grecji za około 15 000,00 zł. Zimą małżonkowie nie wyjeżdżali na narty, ale nad morze alboM., a wyjazdy kosztowały około 7 000,00 zł. Koszty weekendowych wyjazdów wynosiły 3 000,00 - 4 000,00 zł. MałoletniB. S.iA. S. (2)są uczniami szkoły podstawowej. Trenują piłkę nożną, a koszt treningów wynosi 200,00 zł miesięcznie, koszty obozu letniego 1 600,00 zł za osobę, koszt ubrań sportowych 500,00 zł roczne, koszt butów sportowych 600,00 – 700,00 zł rocznie. Małoletni powodowie chodzą na lekcje języka angielskiego, a ich koszt wynosi 80,00 zł tygodniowo w przypadkuB.oraz 65,00 zł tygodniowo w przypadkuA.. Ogrzewanie domu to koszt około 8 000,00 zł rocznie. Opłaty za wodę wynoszą 150,00 – 200,00 zł miesięcznie, śmieci 80,00 zł miesięcznie, abonament telefoniczny wynosi około 120,00 zł miesięcznie. Koszt dojazdów powódki do pracy to około 700,00 zł miesięcznie. PowódkaA. S. (1)po śmierciT. S.spłaciła w całości kredyt hipoteczny zaciągnięty na budowę domu, ze świadczeń przyznanych jej i dzieciom w związku z ze śmierciąT. S., obawiała się bowiem, czy będzie w stanie sama spłacać raty tego kredytu.
/dowód: zeznania powódkiA. S. (1)– protokół k. 348-349/
Pismem z dnia 1 września 2022 r. powodowieA. S. (1),A. S. (2),B. S.,D. S.,P. S.,M. S. (1),M. F.zgłosili pozwanemu szkodę wnosząc o:
1. zapłatę na rzeczA. S. (1):
a) kwoty 250 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci małżonkaT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;
b) kwoty 250 000,00 zł tytułem kwoty bezspornej stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej po tragicznej śmierci mężaT. S., na podstawieart. 446 § 3 k.c.w zw. zart. 322. k.p.c.wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;
c) kwoty 700,00 zł miesięcznie tytułem renty po śmierci mężaT. S.na podstawieart. 446 § 2 k.c., płatnej od 23 sierpnia 2022 roku do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek raty;
2. zapłatę na rzecz małoletniegoA. S. (2):
a) kwoty 250 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci tatyT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;
b) kwoty 250 000,00 zł tytułem kwoty bezspornej stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej po tragicznej śmierci tatyT. S., na podstawieart. 446 § 3 k.c.w zw. zart. 322. k.p.c.wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;
c) kwoty 700,00 zł miesięcznie tytułem renty po śmierci taryT. S.na podstawieart. 446 § 2 k.c., płatnej od 23 sierpnia 2022 roku do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek raty;
3. zapłatę na rzecz małoletniegoB. S.:
a) kwoty 250 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci tatyT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;
b) kwoty 250 000,00 zł tytułem kwoty bezspornej stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej po tragicznej śmierci tatyT. S., na podstawieart. 446 § 3 k.c.w zw. zart. 322. k.p.c.wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;
c) kwoty 700,00 zł miesięcznie tytułem renty po śmierci tatyT. S.na podstawieart. 446 § 2 k.c., płatnej od 23 sierpnia 2022 roku do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowa płatności którejkolwiek raty;
4. zapłatę na rzeczD. S.kwoty 200 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci synaT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;
5. zapłatę na rzeczP. S.kwoty 75 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci brataT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;
6. zapłatę na rzeczM. S. (1)kwoty 75 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia po tragicznej śmierci brataT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty;
7. zapłatę na rzeczM. F.kwoty 75 000,00 zł tytułem, zadośćuczynienia po tragicznej śmierci brataT. S.na podstawieart. 446 § 4 k.c., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 października 2022 roku do dnia zapłaty.
/dowód: zgłoszenie szkody k. 82-101/
Pozwany decyzjami z dnia 6 września 2022 r. przyznał na rzeczA. S. (2)iB. S.po 5 000,00 zł na poczet świadczeń odszkodowawczych.
Decyzjami z dnia 12 września 2022 r. pozwany przyznał na rzeczM. F.,P. S.po 3 000,00 zł oraz na rzeczA. S. (1)iD. S.po 5 000,00 zł na poczet świadczeń odszkodowawczych.
Decyzją z dnia 15 września 2022 r. pozwany przyznał na rzeczM. S. (1)kwotę 3 000,00 zł na poczet świadczeń odszkodowawczych.
Decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. pozwany przyznał na rzeczA. S. (2)zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci osoby bliskiej w wysokości 43 000,00 zł oraz odszkodowanie z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej w wysokości 15 000,00 zł, potrącając z przyznanych kwot wcześniej wypłaconą kwotę 5 000,00 zł.
Decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. pozwany przyznał na rzeczB. S.zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci osoby bliskiej w wysokości 43 000,00 zł oraz odszkodowanie z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej w wysokości 15 000,00 zł, potrącając z przyznanych kwot wcześniej wypłaconą kwotę 5 000,00 zł.
Decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. pozwany przyznał na rzeczA. S. (1)zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci osoby bliskiej w wysokości 54 000,00 zł oraz odszkodowanie z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej w wysokości 15 000,00 zł, a także zwrot kosztów pogrzebu w wysokości 21 536,97 zł, potrącając z przyznanych kwot wcześniej wypłaconą kwotę 5 000,00 zł.
Decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. pozwany przyznał na rzeczD. S.zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci osoby bliskiej w wysokości 33 000,00 zł, potrącając z przyznanej kwoty wcześniej wypłaconą kwotę 5 000,00 zł.
Decyzjami z dnia 7 grudnia 2022 r. pozwany przyznał na rzeczM. F.,M. S. (1)orazP. S.zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci osoby bliskiej w wysokości po 14 000,00 zł, potrącając z przyznanej kwoty wcześniej wypłacone kwoty po 3 000,00 zł.
/dowód: decyzje z dnia 6.09.2022 r. k. 102-103 odwrót, decyzje z dnia 12.09.2022 r. k. 104-107 odwrót, decyzja z dnia 15.09.2022 r. k. 108-108 odwrót, decyzje z dnia 07.12.2022 r. k. 109-123/
W 2023 roku powódkaA. S. (1)osiągnęła przychód w wysokości 154 709,72 zł (dochód 151 109,72 zł).
WynagrodzenieA. S. (1)za rok 2023 wynosiło odpowiednio za miesiąc: styczeń 2023 roku – 10 495,90 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze plus premia), luty 2023 roku – 5 046,71 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), marzec 2023 roku – 6 807,87 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze plus premia), kwiecień 2023 roku – 6 471,85 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), maj 2023 roku – 17 970,92 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze plus premia), czerwiec 2023 roku – 6 471,85 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), lipiec 2023 roku – 6 471,85 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), sierpień 2023 roku – 10 891,49 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze plus premia), wrzesień 2023 roku – 6 471,85 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), październik 2023 roku – 6 471,85 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), listopad 2023 roku – 6 471,85 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), grudzień 2023 roku – 16 247,02 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze plus premia).
  WynagrodzenieA. S. (1)za rok 2024 wynosiło odpowiednio za miesiąc: styczeń 2024 roku – 6 480,44 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), luty 2024 roku – 6 480,44 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), marzec 2024 roku – 6 480,44 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), kwiecień 2024 roku – 14 769,74 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze plus premia), maj 2024 roku – 7 037,42 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), czerwiec 2024 roku – 7 037,42 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), lipiec 2024 roku – 10 437,97 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze plus premia), sierpień 2024 roku – 7 037,42 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze), wrzesień 2024 roku – 7 037,42 zł netto (wynagrodzenie zasadnicze).
/dowód: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu PIT- 37 za rok 2023 k. 365-373, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach k. 374-375/
MałoletniA. S. (2)orazB. S.pobierają rentę rodzinną po zmarłymT. S.od 23.08.2022 r. Wysokość renty w poszczególnych miesiącach wynosiła:
- 23.08.2022 r.- 31.08.2022 r. – 1 649,16 zł (dla 2 osób uprawnionych po 824,58 zł),
- 01.09.2022 r.- 30.09.2022 r. – 5 680,74 zł (dla 2 osób uprawnionych po 2 840,37 zł),
- 01.10.2022 r.- 31.10.2022 r. – 5 680,74 zł (dla 2 osób uprawnionych po 2 840,37 zł),
- 01.11.2022 r.- 30.11.2022 r. – 5 680,74 zł (dla 2 osób uprawnionych po 2 840,37 zł),
- 01.12.2022 r.- 31.12.2022 r. – 5 680,74 zł (dla 2 osób uprawnionych po 2 840,37 zł),
- 01.01.2023 r.- 31.01.2023 r. – 5 680,74 zł (dla 2 osób uprawnionych po 2 840,37 zł),
- 01.02.2023 r.- 28.02.2023 r. – 5 680,74 zł (dla 2 osób uprawnionych po 2 840,37 zł),
- 01.03.2023 r.- 31.03.2023 r. – 6 521,50 zł (dla 2 osób uprawnionych po 3 260,75 zł),
- 01.04.2023 r.- 30.04.2023 r. – 6 521,50 zł (dla 2 osób uprawnionych po 3 260,75 zł),
- 01.05.2023 r.- 31.05.2023 r. – 6 521,50 zł (dla 2 osób uprawnionych po 3 260,75 zł),
- 01.06.2023 r.- 30.06.2023 r. – 6 521,50 zł (dla 2 osób uprawnionych po 3 260,75 zł).
W kwietniu 2023 r. wypłacono dodatkowe roczne świadczenie w kwocie 1 588,44 zł (dla 2 osób uprawnionych po 794,22 zł).
W dniu 1 marca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.podjął decyzję o waloryzacji renty rodzinnej. Renta rodzinna na rzeczB. S.iA. S. (2)po waloryzacji od 1 marca 2024 r. wynosi 7 311,89 zł (dla 2 osób uprawnionych po 3 655,95 zł). Do renty rodzinnej przysługuje jedno dodatkowe świadczenie w kwocie 1 780,96 zł (po 890,48 zł na uprawnionego).
/dowód: pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.z dnia 26 czerwca 2023 r. k. 228, decyzja o przyznaniu renty rodzinnej po osobie zmarłej dotyczącaB. S.z dnia 2 lutego 2023 r. k. 229-230 odwrót, decyzja o przyznaniu renty rodzinnej po osobie zmarłej dotyczącaB. S.z dnia 2 lutego 2023 r. k. 231-232 odwrót, decyzja z dnia 1 marca 2024 r. k. 376-379, decyzja z dnia 2 kwietnia 2024 r. k. 380-381, decyzja z dnia 1 marca 2024 r. k. 382-385, decyzja z dnia 2 kwietnia 2024 r. k. 386-387/

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego szkody poniesione przez powodów są następstwem ruchu pojazdu markiO. (...)nr rej. (...), przy czym kierujący tym pojazdem ponosi odpowiedzialność za szkodę na podstawieart. 415 k.c.Z kolei odpowiedzialność samoistnego posiadacza pojazdu za szkody powodów opiera się na zasadzie ryzyka i wynika z treściart. 436 § 1 k.c.w zw. zart. 435 § 1 k.c.
Podstawą odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela za skutki wypadku komunikacyjnego z udziałemT. S.jest natomiast umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, zawarta z samoistnym posiadaczem pojazduO. (...)nr rej. (...), przez którą zobowiązał się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający.
Odpowiedzialność gwarancyjna ubezpieczyciela za powyższe zdarzenie wynika zart. 822 k.c., który reguluje umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Zgodnie z tym artykułem, ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.
Ponadto zakres odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela wynika zustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2500 z późn. zm). Przepis art. 13 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, iż odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia (art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych).
Pozwany nie kwestionował zasady swojej odpowiedzialności za śmierćT. S.w wyniku zdarzenia z dnia 23 sierpnia 2022 roku, bowiem już w toku postępowania likwidacyjnego przyjął odpowiedzialność za zdarzenie i na mocy szeregu decyzji przyznał i wypłacił z tego tytułu powodom:A. S. (2)43.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 15.000,00 zł tytułem odszkodowania,B. S.43.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 15.000,00 zł tytułem odszkodowania,A. S. (1)54.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia i 15.000,00 zł tytułem odszkodowania oraz zwrócił poniesione koszty pogrzebu w wysokości 21 536,97 zł,D. S.33.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia,M. S. (1),P. S.orazM. F.po 14.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia.
Zgodnie zart. 446 § 4 k.c.najbliższym członkom rodziny osoby zmarłej wskutek popełnienia czynu niedozwolonego sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Zadośćuczynienie co do zasady stanowi formę rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej, doznanej krzywdy, a w szczególności cierpienia, bólu i poczucia osamotnienia po śmierci najbliższego członka rodziny. Celem zadośćuczynienia jest złagodzenie cierpień zarówno doznanych jak i tych które wystąpią w przyszłości. Zadośćuczynienie ma charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą doznaną przez poszkodowanego krzywdę. W tym kontekście krzywda jest ujmowana jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości) oraz psychiczne (np. ujemne odczucia przeżywane w związku utratą osoby bliskiej, np., osamotnienie, tęsknota, poczucie pustki). Pojęcie „sumy odpowiedniej” użyte w tymże przepisie ma w istocie charakter nieokreślony, niemniej jednak w judykaturze wskazane są kryteria jakimi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę powinno się opierać na obiektywnych i sprawdzalnych kryteriach, kierować się jego celami i charakterem przy uwzględnieniu jednak indywidualnej sytuacji poszkodowanego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2002 IV CKN 1266/00 LEX nr 80722). Z uwagi na to, że zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, jego wysokość nie może być określona w wysokości symbolicznej, lecz winna przedstawiać pewną ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie przyznana suma pieniężna tytułem zadośćuczynienia powinna być utrzymana w rozsądnych granicach i dostosowana do aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie. Na rozmiar krzywdy podlegającej naprawieniu przez zadośćuczynienie, o którym mowa wart. 446 § 4 k.c., mają wpływ przede wszystkim: wstrząs psychiczny i cierpienia moralne wywołane śmiercią osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki po jej śmierci, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, rola w rodzinie pełniona przez osobę zmarłą, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem śmierci osoby bliskiej, stopień, w jakim pokrzywdzony będzie umiał odnaleźć się w nowej rzeczywistości i zdolność do jej zaakceptowania, wiek zarówno zmarłego, jak i pokrzywdzonego (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 3 czerwca 2011 r., III CSK 279/10, niepubl.; z 20 grudnia 2012 r., IV CSK 192/12, niepubl.; z 10 maja 2012 r., IV CSK 416/11, niepubl.).
Indywidualizacja ocen w zakresie dotyczącym rozmiaru krzywdy i wysokości zadośćuczynienia musi doznawać ograniczeń. W przypadkach, w których stopień bliskości osoby uprawnionej względem zmarłego jest taki sam, wiek uprawnionego podobny, podobna intensywność więzi między uprawnionym a zmarłym, podobna skala przeżywanego bólu i cierpień uprawnionego, podobny stopień negatywnego wpływu śmierci osoby najbliższej na życie uprawnionego, powinny być zasądzone podobne kwoty z tego tytułu. Sądy powinny w miarę możliwości dokonywać jednolitej oceny podobnych przypadków (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2015 r., III CSK 173/14, nie publ., z dnia 15 maja 2015 r., V CSK 493/14 nie publ. i z dnia 7 kwietnia 2017 r., V CSK 448/16, nie publ.).
W wyroku z dnia 28 maja 2014 r. (I CSK 332/13, nie publ.) Sąd Najwyższy uznał, iż zadośćuczynienie dla rodziców w związku ze śmiercią dorosłego, lecz zamieszkującego z nimi syna, jednego spośród ósemki ich dzieci, powinna wynosić po 100 000 zł. W wyroku z dnia 27 czerwca 2014 r. (V CSK 445/13, nie publ.) Sąd Najwyższy za odpowiednią sumę zadośćuczynienia dla matki zmarłej w wypadku drogowym 20 - letniej córki uznał 130 000 zł. W wyroku z dnia 6 lutego 2015 r. (II CSK 334/14, nie publ.) Sąd Najwyższy za odpowiednią sumę zadośćuczynienia dla ojca dorosłego i żyjącego osobno syna uznał kwotę 100 000 zł.
Z kolei w wyroku z dnia 17 kwietnia 2015 r. (III CSK 173/14, nie publ.) Sąd Najwyższy wskazując na konieczność ujednolicenia w miarę możliwości rozstrzygnięć w podobnych przypadkach ze względu na intensywność więzi między uprawnionym a zmarłym, wiek uprawnionego, skalę przeżywanego bólu i cierpień uprawnionego, stopień negatywnego wpływu śmierci osoby najbliższej na życie uprawnionego, wskazał, że można w przypadku śmierci matki małego dziecka uznać kwotę 200 000 zł za odpowiednie co do zasady z tego tytułu zadośćuczynienie.
Natomiast w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2012 r. (IV CSK 416/11, nie publ.) zadośćuczynienie zasądzone na rzecz żony oraz małoletnich córek po śmierci męża i ojca wyniosło ostatecznie po 230 000 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy podniósł, że krzywda wywołana śmiercią męża i ojca, oceniana według kryteriów obiektywnych, jest jedną z najbardziej dotkliwych z uwagi na rodzaj i siłę więzów rodzinnych oraz rolę pełniona w rodzinie przez męża i ojca. Przy czym krzywda ta jest tym bardziej dotkliwa, jeśli śmierć nastąpiła nagle i nieoczekiwanie w wypadku komunikacyjnym, zawinionym przez sprawcę, bez jakiegokolwiek przyczynienia się ofiary i dotknęła młodego człowieka w pełni sił, stanowiącego oparcie dla założonej dopiero przez kilku laty rodziny. Poczucie krzywdy żony powiększa przy tym konieczność wyjaśniania małoletnim powódkom niezrozumiałej dla nich nagłej utraty ojca, jak również konieczność przejęcia nad nimi pełnej opieki i odpowiedzialności, bez możliwości liczenia na pomoc męża i ojca dzieci. Krzywda małoletnich powódek wynikająca z utraty ojca - jednej z dwóch najbliższych i najważniejszych dla dziecka osób, których nikt nie może zastąpić, jest niewątpliwie wyjątkowo dotkliwa i będzie trwać przez całe ich życie, a jej skutki są obecnie nie do przewidzenia. W pierwszym okresie krzywda była tym większa, że jako dzieci nie rozumiały nagłej śmierci ojca, która pozbawiła wszystkie powódki normalnego życia rodzinnego i poczucia bezpieczeństwa.
Wskazać również należy na przytoczone w pozwie wyroki sądów powszechnych, w których zadośćuczynienia zasądzone na rzecz małżonka oraz małoletniego dziecka po śmierci współmałżonka oraz rodzica wynosiły 200 000 zł bądź przewyższały tę kwotę.
Oceniając krzywdę doznaną przez każdego z powodów na skutek zerwania więzi rodzinnej łączącej ich ze zmarłymT. S., należy wskazać na rodzaj i siłę więzów rodzinnych łączącą ich ze zmarłym oraz rolę, jaką zmarły pełnił w ich życiu. Powodów i zmarłego łączyły najbliższe więzy rodzinne, a przy tym powodowie mogli liczyć na pomoc i wsparcie zmarłego, w związku z czym nagła i niespodziewana śmierćT. S.z pewnością wywołała u powodów żal, ból, poczucie osamotnienia i bezradności.
PowódkęA. S. (1)łączyła ze zmarłym szczególna więź. Powódka i zmarły tworzyli zgodne małżeństwo. Między powódką, a zmarłym istniała głęboka więź wynikająca nie tylko z codziennej obecności, ale także współdziałania w sprawach rodziny. Po śmierci męża powódkaA. S. (1)doznała zaburzeń adaptacyjnych, które wymagały leczenia psychiatrycznego (stosowania farmakoterapii), które trwało blisko rok. W wyniku śmierci męża doświadczyła urazu psychicznego (traumy), który wiązał się i wiąże nadal z przeżywaniem poczucia głębokiej straty, smutku, żalu, skrzywdzenia, opuszczenia, osamotnienia i tęsknoty za zmarłym mężem. Pojawiły się ponadto lęki, zaburzenia snu i stany depresyjne. W przypadku powódki dezadaptacja wymagała interwencji lekarskiej i zaordynowania leków stabilizujących nastrój i uspokajających. Niespodziewana śmierć męża była dla powódki bez wątpienia tożsama z zerwaniem szczególnej emocjonalnej więzi pomiędzy osobami najbliższymi. Jakość jej życia osobistego w wyniku śmierci męża uległa pogorszeniu, samotne macierzyństwo jest dla niej trudnym doświadczeniem, stale pomaga jej rodzina. Nadal toczy się proces żałobowania. Istnieją wskazania do skorzystania z psychoterapii, natomiast żadna forma leczenia nie jest w stanie zlikwidować, bądź skrócić cierpienia, z którym wiąże się doświadczenie straty bliskiego człowieka, opłakiwanie tej straty, emocjonalne godzenie się ze stratą, uczenie się życia bez zmarłego, rekonstruowanie więzi rodzinnych po doświadczeniu straty itd. UA. S. (1)nastąpiło pogorszenie stanu psychicznego i funkcjonowania psychosocjalnego po śmierci męża.A. S. (1)wróciła do wykonywania obowiązków zawodowych i rodzinnych. Nawet jeśli najtrudniejszy okres już upłynął, okoliczność ta nie powinna skutkować ograniczeniem rozmiaru zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie jest świadczeniem co do zasady jednorazowym i kompensuje krzywdę na podstawie wszystkich negatywnych skutków związanych z utratą bliskiego, jakie zostaną ustalone w toku procesu. Do ram tych zaliczyć należy zatem również te elementy krzywdy, które już przeminęły, jak i przyszłe, ujawnione konsekwencje zdarzenia. Tym samym należy wziąć pod uwagę również, że śmierć męża pozbawiła powódkę także możliwości liczenia na jego wsparcie, gdy osiągnie podeszły wiek, a dzieci będą już miały założone własne rodziny.
Małoletni powodowieB. S.iA. S. (2)byli silnie związani z ojcem. Małoletni powodowie w chwili śmierci ojca mieli odpowiednio 11 i 7 lat. Dzieci w tym wieku rozumieją naturę śmierci, zdają sobie sprawę z jej nieodwracalności. Rozumieją przyczyny śmierci. Doświadczają bolesnej straty bliskiej osoby, która umiera i przeżywają żałobę. Chłopcy zareagowali na śmierć ojca dezadaptacją, doświadczyli i nadal doświadczają trudności emocjonalnych, głównie żalu, złości, poczucia niesprawiedliwości, bezradności, smutku i lęku (utrzymującego się do tej pory). Istnieją w związku z tym wskazania do skorzystania z pomocy psychologicznej. Powodowie otrzymali optymalne wsparcie od rodziny. Nagła śmierć ojca, z którym byli związani była dla nich szokiem, doświadczeniem urazowym i nerwicogennym. Uruchomiła w dzieciach silny lęk przed utratą drugiego najważniejszego obiektu - matki, zachwiała ich poczuciem bezpieczeństwa. Utrata bliskiej kochającej osoby była dla małoletnich powodów bez wątpienia źródłem cierpienia i krzywdy. Nikt i nic nie jest w stanie zrekompensować im utraty ważnego dla prawidłowego rozwoju emocjonalnego obiektu, jakim był ojciec.
Należy wskazać, że kryteria decydujące o rozmiarze krzywdy powodówA. S. (1),B. S.iA. S. (2)po śmierci męża i ojca są bardzo zbliżone do kryteriów uwzględnionych w sprawie, zakończonej wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2012 r. (IV CSK 416/11, nie publ.). ŚmierćT. S.nastąpiła również nagle i nieoczekiwanie w wypadku komunikacyjnym, zawinionym przez sprawcę, bez jakiegokolwiek przyczynienia się ofiary i dotknęła młodego człowieka w pełni sił, stanowiącego oparcie dla założonej rodziny. Po jego śmierci żona musiała wyjaśnić małoletnim synom nagłą utratę ojca, jak również przejąć nad nimi pełną opiekę i odpowiedzialność, bez możliwości liczenia na pomoc męża i ojca dzieci. Krzywda małoletnich powodów wynikająca z nagłej utraty ojca, którego nikt nie może zastąpić, będzie trwać przez całe ich życie, a jej skutki są obecnie nie do przewidzenia.
Zmarły pełnił szczególną rolę również w życiu pozostałych powodów tj. swojej mamyD. S.oraz rodzeństwa:M. S. (1),P. S.iM. F.. Niewątpliwie matka zmarłego została pozbawiona nie tylko jego bieżącej obecności, ale także pomocy na przyszłość, zwłaszcza, że był on jej najmłodszym synem. Rodzeństwo zmarłego utrzymywało z bratem stały kontakt oraz mogło liczyć na jego pomoc i wsparcie.
W ocenie Sądu odpowiednią sumą tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną przez powódkęA. S. (1)oraz przez małoletnich powodówB. S.iA. S. (2)po śmierci męża i ojca będzie kwota 200 000 zł na rzecz każdego z nich. Natomiast odpowiednim zadośćuczynieniem za krzywdę doznaną przez powódkęD. S.po śmierci syna będzie kwota 100 000 zł. Z kolei odpowiednim zadośćuczynieniem pieniężnym za krzywdę doznaną przez powodów:M. S. (1),P. S.orazM. F.po śmierci brata będzie kwota 50 000 zł. Kwoty te niewątpliwie przedstawiają ekonomicznie odczuwalną wartość i dają możliwość przystosowania się do nowych warunków, dzięki czemu może zostać przywrócona równowaga zachwiana na skutek popełnienia czynu niedozwolonego. Uwzględniają również przeciętną stopę życiową społeczeństwa, która obecnie jest wyższa od przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa aktualnej w czasie wydawania powoływanych wyżej judykatów Sądu Najwyższego. Nie można także pomijać skutków wysokiego poziomu inflacji pieniądza w Polsce, w związku z czym skompensowanie krzywdy poprzez użycie zasądzonej kwoty na zaspokojenie potrzeb konsumpcyjnych wymaga obecnie odpowiednio wyższych wydatków niż w czasie wydawania miarodajnych w sprawie orzeczeń sądów powszechnych.
Po odliczeniu kwot zadośćuczynień przyznanych powodom w postępowaniu likwidacyjnym zasądzeniu od pozwanego na ich rzecz tytułem zadośćuczynienia podlegały następujące kwoty: na rzecz powódkiA. S. (1)kwota 146 000 zł, na rzecz małoletnich powodów kwoty po 157 000 zł, na rzecz powódkiD. S.kwota 77 000 zł, a na rzecz powodówM. S. (1),P. S.iM. F.kwoty po 36 000 zł.
O odsetkach za opóźnienie Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, podzielając ten nurt orzecznictwa, który przyjmuje, iż zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia po sprecyzowaniu przez wierzyciela co do wysokości i wezwaniu dłużnika do zapłaty, przekształca się w zobowiązanie terminowe. Nie ma przy tym znaczenia, iż przyznanie zadośćuczynienia jest fakultatywne i zależy od uznania sądu oraz poczynionej przez niego oceny konkretnych okoliczności danej sytuacji, poszkodowany bowiem może skierować roszczenie o zadośćuczynienie bezpośrednio do osoby ponoszącej odpowiedzialność deliktową wynikającą ze skutków wypadku komunikacyjnego, a pewna swoboda sądu przy orzekaniu o zadośćuczynieniu nie zakłada dowolności, wyrok zasądzający zadośćuczynienie nie ma bowiem charakteru konstytutywnego, lecz deklaratywny (por. wyrok SN z 28 czerwca 2005 r., I CK 7/05, LEX nr 153254, wyrok SN z 14 kwietnia 1997 r., II CKN 110/97, LEX nr 550931, wyrok SN z 22 lutego 2007 r., I CSK 433/06, LEX nr 274209, wyrok SN z 6 lipca 1999 r., III CKN 315/98 OSNC 2000/2/31/52, wyrok SN z 14 stycznia 2011 r., I PK 145/10, OSNP 2012/5-6/66, wyrok SN z dnia 18 lutego 2011 r., ICSK 243/10, LEX nr 848109, wyrok SN z 13 marca 2013r., IV CSK 512/12, LEX nr 1324319, wyrok SA we Wrocławiu z 12 grudnia 2012 r., I ACa 1280/12, LEX nr 1312128, wyrok SA w Gdańsku z 15 maja 2013 r., I ACa 179/13, www.orzeczenia.ms.gov.pl).
Zgodnie zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychzakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa wust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. W terminie, o którym mowa wust. 1, zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania (art. 14 ust. 2).
Powodowie zawiadomili stronę pozwaną o szkodzie pismem z dnia 1 września 2022 r. Powodowie domagali się zasądzenia odsetek za opóźnienie od dnia 3 października 2022 r. W dacie wskazanej przez powodów termin określony wart. 14 ustawy o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychniewątpliwie upłynął, a zasądzone roszczenia były wymagalne.
Zgodnie zart. 446 § 3 k.c.sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.
Celem tego odszkodowania jest zrekompensowanie rzeczywistego i znacznego pogorszenia sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny zmarłego. Pogorszenie sytuacji życiowej polega nie tylko na pogorszeniu obecnej sytuacji materialnej, ale obejmuje także przyszłe szkody majątkowe, często nieuchwytne i bardzo trudne do obliczenia, ale prowadzące do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny (np. utrata wsparcia i pomocy w różnych sytuacjach życiowych, zmiana organizacji codziennych czynności, utrata szansy na pomoc w przyszłości). Sytuację życiową w rozumieniu komentowanego przepisu należy rozumieć jako ogół czynników składających się na położenie życiowe jednostki, w tym również trudno mierzalne wartości ekonomiczne (szerzej wyroki Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 19.12.2014 r., I ACa 904/14; Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 15.1.2016 r., I ACa 816/15; Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16.11.2016 r., I ACa 354/16). Wart. 446 § 3 kcnie wskazano żadnych konkretnych kryteriów szacowania uszczerbku polegającego na pogorszeniu się sytuacji życiowej, a zaznaczono jedynie, że odszkodowanie powinno być stosowne, co z kolei sugeruje, że chodzi o zrekompensowanie szkód w zasadzie pieniężnie niewymiernych. Sposób sformułowania komentowanego przepisu wskazuje na znaczny zakres swobody jurysdykcyjnej sądu pierwszej instancji przy orzekaniu o wysokości odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia się sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny zmarłego wskutek jego śmierci (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 15.1.2016 r., I ACa 816/15).
Odszkodowanie z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej ma charakter kompensacji uszczerbku majątkowego, chociaż jego elementy nie są precyzyjnie wymierne i wymagają uwzględnienia całokształtu okoliczności wpływających na znaczne pogorszenie sytuacji życiowej osoby bliskiej. Domaganie się więc precyzyjnego dowodu co do wielkości szkody majątkowej związanej z pogorszeniem sytuacji życiowej osób bliskich nie jest uzasadnione (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., II CKN 852/97).
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że zmarłyT. S.był młodym, zdrowym i aktywnym człowiekiem. Uzyskiwał dochody pozwalające na zapewnienie rodzinie wyższego poziomu życia oraz gromadzenie oszczędności, w celu zabezpieczenia małżonków na przyszłość oraz ułatwienia ich dzieciom startu w dorosłe życie. Dodatkowo wykonywał prace we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym prace remontowo – naprawcze oraz uczestniczył w wychowaniu dzieci.
Sytuacja życiowa żony i małoletnich dzieci zmarłegoT. S.niewątpliwie uległa zatem znacznemu pogorszeniu na skutek jego śmierci. Na skutek jego śmierci powódkaA. S. (1)oraz powodowieB.iA. S. (2)utracili możliwość korzystania z uzyskiwanych przez niego środków finansowych, w zakresie wykraczającym poza obowiązek alimentacyjny. Środki te przyczyniały się do podniesienia standardu życia rodziny, w tym współfinansowania kosztów budowy domu, zakupu samochodu, wyjazdów wypoczynkowych, a także poczynienia oszczędności, które w przyszłości posłużyłyby ułatwieniu startu małoletnich powodówB. S.iA. S. (2)w dorosłe życie, w tym zakup mieszkań dla nich.
W następstwie śmierciT. S.jego żona i synowie zostali pozbawieni jego osobistych starań związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego, a ponadto utrzymaniem i wychowaniem dzieci, które częściowo mają wymiar materialny, albowiem ich wykonywanie przez inne osoby wiązałoby się z odpłatnością. Zmarły wykonywał w domu i na podwórku wiele prac, był operatywny, a także uczestniczył w wychowywaniu dzieci. Małoletni powodowie mogli liczyć na wsparcie materialne ojca, którego nie będzie w stanie zapewnić im matka w takim samym zakresie. Z brakiem osobistych starań ojca o ich utrzymanie i wychowanie będą zmuszeni się borykać przez jeszcze stosunkowo długi czas. Nie otrzymają również wsparcia ze strony ojca, w momencie startu w dorosłe życie, np. finansowanie wesela, darowizny na zakup pierwszego samochodu, finansowanie (współfinansowanie) zakupu pierwszego mieszkania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że właściwą sumą stosownego odszkodowania w przypadku powódkiA. S. (1)oraz małoletnich powodówB. S.iA. S. (2)będą kwoty po 80 000 zł, przy czym należało uwzględnić dotychczas wypłacone im przez pozwanego w postępowaniu likwidacyjnym kwoty po 15 000 zł. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódkiA. S. (1)oraz małoletnich powodów kwoty po 65 000 zł tytułem odszkodowania w związku ze znacznym pogorszeniem ich sytuacji życiowej po śmierciT. S..
O odsetkach za opóźnienie Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Powodowie sprecyzowali roszczenia o odszkodowanie w zgłoszeniu szkody. Powodowie domagali się zasądzenia odsetek za opóźnienie od dnia 3 października 2022 r., przy czym w tej dacie upłynął już termin określony wart. 14 ustawy o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, a zasądzone roszczenia były wymagalne.
Zgodnie zart. 446 § 2 zd. 1 kcosoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego.
Zasądzona renta nie może być wyższa od kwoty, którą zmarły byłby zobowiązany świadczyć z tytułu obowiązku alimentacyjnego, a przy ustalaniu jej wysokości należy stosować kryteria przyjęte wart. 135 kro(usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego) oraz wart. 446 § 2 kc.
Podstawą dla ustalenia wysokości renty zart. 446 § 2 kcpowinny być dochody uzyskiwane przez zmarłego i przeznaczane przez niego na utrzymanie gospodarstwa domowego, w którym funkcjonują uprawnieni. Inne okoliczności związane z sytuacją majątkową stron (możliwość podjęcia zatrudnienia przez drugiego z rodziców, czy otrzymywanie pomocy finansowej od dziadków macierzystych) nie mają wpływu na ustalenie takiej renty. Roszczenie przewidziane wart. 446 § 2 kcma charakter odszkodowawczy, a nie alimentacyjny, niemniej jednak jego przesłanki wyraźnie nawiązują do przesłanek obowiązku alimentacyjnego, gdyż roszczenie to powstaje w jego miejsce i w celu skompensowania uprawnionemu do alimentów tego, że utracił osobę, na której ten obowiązek wobec niego spoczywał i która go spełniała albo mogła być przymuszona do spełniania. Renta, do zażądania której upoważniaart. 446 § 2 kc, ma być określona „stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego”, a jej świadczenie ma trwać przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi - I Wydział Cywilny z dnia 2 października 2018 r. I ACa 1669/17, Legalis numer 1857693).
PowódkaA. S. (1)jako żona oraz małoletni, jako synowie zmarłego należą do kręgu podmiotów uprawnionych do tzw. renty obligatoryjnej, która ma charakter odszkodowawczy. Renta ta ma za zadanie wynagrodzić szkodę przyszłą polegającą na utracie żywiciela.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powódkaA. S. (1)niedługo przed śmiercią męża pracowała jako specjalista ds. sprzedaży i osiągała dochody w wysokości 6 960,00 zł brutto (ok. 5 000,00 netto) miesięcznie, natomiast zmarłyT. S.uzyskiwał dochody na poziomie 10 231,00 zł brutto (ok. 8 000,00 netto) miesięcznie. Razem dochody rodziny w chwili śmierciT. S.wynosiły 17 191,00 zł brutto (13 000,00 zł netto), a dochód przypadający na jednego członka rodziny wynosił około 3 250,00 zł.
Po śmierci ojca małoletni powodowie uzyskują rentę rodzinną wynoszącą od dnia 1 marca 2024 r. 3 655,95 zł na każdego z powodów, tj. łącznie renta rodzinna wynosi 7 311,89 zł, z kolei powódka uzyskuje dochody na średnim poziomie 8 530,00 zł netto. W konsekwencji miesięczny dochód gospodarstwa domowego powodów wynosi około 15 842,00 zł, a zatem funkcja kompensacyjna żądanych świadczeń jest spełniona, a uzasadnione potrzeby małoletnich w pełni zaspokojone poprzez wysoką rentę rodzinną wypłaconą małoletnim z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W konsekwencji żądanie zadośćuczynienia i odszkodowania ponad zasądzone kwoty, a także żądanie renty na podstawieart. 446 § 2 k.c.podlegało oddaleniu jako niezasadne i zawyżone.
O kosztach procesu w zakresie roszczeń powodów Sąd orzekł na podstawieart. 100 zd. 1 k.p.c., dokonując ich stosunkowego rozdzielenia, albowiem żądanie powódkiA. S. (1)zostało uwzględnione w 62 %, żądanie powodówB. S.iA. S. (2)zostało uwzględnione w 63 %, żądanie powódkiD. S.zostało uwzględnione w 66 %, natomiast żądanie powodówM. S. (1),P. S.iM. F.zostało uwzględnione w 59%.
Niezbędne koszty procesu poniesione przez powódkęA. S. (1)wynoszą 19 109,12 zł i obejmują opłatę sądową od pozwu w kwocie 8 000 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 10 800 zł odpowiadające stawce minimalnej określonej w § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz 309,12 zł zaliczki uiszczonej przez stronę powodową i wykorzystaną na poczet dowodu z opinii biegłego sądowego.
Niezbędne koszty procesu poniesione przez powodówB. S.iA. S. (2)wynoszą po 15 109,12 zł i obejmują opłatę sądową od pozwu w kwocie 4 000 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 10 800 zł oraz 309,12 zł zaliczki uiszczonej przez stronę powodową i wykorzystaną na poczet dowodu z opinii biegłego sądowego.
Niezbędne koszty procesu poniesione przez stronę pozwaną w zakresie żądań każdego z wyżej wymienionych powodów obejmują wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 10 800 zł odpowiadające stawce minimalnej określonej w § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz 1/7 wydatku w wysokości 17 zł na koszty opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa tj. 2,43 zł, a także 118,16 zł zaliczki uiszczonej przez stronę pozwaną i wykorzystaną na poczet dowodu z opinii biegłego sądowego.
Uzasadnione wynikiem procesu koszty powódkiA. S. (1)wynoszą 11 848 zł (19 109,12 x 62 %), natomiast koszty powodówB. S.iA. S. (2)wynoszą po 9 519 zł (15 109,12 x 63 %), natomiast uzasadnione koszty procesu strony pozwanej w zakresie żądaniaA. S. (1)wynoszą 4 150 zł (10 920,59 x 38 %), a w zakresie żądań powodówB. S.iA. S. (2)wynoszą po 4 441 zł (10 920,59 x 37 %). Różnica między uzasadnionymi kosztami procesu poniesionymi przez każdą stronę wynosi w zakresie żądaniaA. S. (1)wynosi 7 698 zł, a w zakresie żądania małoletnich powodów wynosi po 5 478 zł i została zasądzona od pozwanego na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów procesu.
Z kolei niezbędne koszty procesu poniesione przez powódkęD. S.wynoszą 11 559,12 zł i obejmują opłatę sądową od pozwu w kwocie 5 850 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 5 400 zł odpowiadające stawce minimalnej określonej w § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz 309,12 zł zaliczki uiszczonej przez stronę powodową i wykorzystaną na poczet dowodu z opinii biegłego sądowego.
Niezbędne koszty procesu poniesione przez powodówM. S. (1),P. S.iM. F.wynoszą po 8 759,12 zł i obejmują opłatę sądową od pozwu w kwocie 3 050 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 5 400 zł oraz 309,12 zł zaliczki uiszczonej przez stronę powodową i wykorzystaną na poczet dowodu z opinii biegłego sądowego.
Niezbędne koszty procesu poniesione przez stronę pozwaną w zakresie żądań każdego z wyżej wymienionych powodów obejmują wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 5 400 zł odpowiadające stawce minimalnej określonej w § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz 1/7 wydatku w wysokości 17 zł na koszty opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa tj. 2,43 zł, a także 118,16 zł zaliczki uiszczonej przez stronę pozwaną i wykorzystaną na poczet dowodu z opinii biegłego sądowego.
Uzasadnione wynikiem procesu koszty powódkiD. S.wynoszą 7 629 zł (11 559,12 x 66 %), natomiast koszty powodówM. S. (1),P. S.iM. F.wynoszą po 5 168 zł (8 759,12 x 59 %), natomiast uzasadnione koszty procesu strony pozwanej w zakresie żądaniaD. S.wynoszą 1 877 zł (5 520,59 x 34 %), a w zakresie żądań powodówM. S. (1)iP. S.orazM. F.wynoszą po 2 263 zł (5 520,59 x 41 %). Różnica między uzasadnionymi kosztami procesu poniesionymi przez każdą stronę wynosi w zakresie żądaniaD. S.5 751 zł, a w zakresie żądania pozostałych powodów wynosi po 2 905 zł i została zasądzona od pozwanego na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów procesu.
Od powyższych kwot powodom należą się ponadto odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty stosownie doart. 98 § 11zdanie 1 k.p.c.
O obowiązku zwrotu wydatków Skarbu Państwa tytułem nieuiszczonych opłat sądowych od pozwu w zakresie roszczeńA. S. (1),B. S.orazA. S. (2), w części w jakiej powodowie byli zwolnieni od ich uiszczenia, Sąd rozstrzygnął w oparciu o treśćart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1144 ze zm.) w zw. zart. 100 k.p.c., stosownie do zakresu w jakim strona pozwana przegrała proces, jednocześnie na podstawieart. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychnie obciążając powodówA. S. (1),B. S.iA. S. (2)pozostałą częścią nieuiszczonych opłat sądowych, mając na uwadze odszkodowawczy charakter zasądzonych roszczeń oraz okoliczność, iż ustalenie ich wysokości zależało od oceny Sądu.

ZARZĄDZENIE
doręczyć pełnomocnikom stron odpisy wyroku z dnia 6 listopada 2024 r. wraz z uzasadnieniem oraz informacją, że termin do sporządzenia uzasadnienia wyroku został przedłużony do 29 dni.