Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 160/23
Data wyroku: 2023-05-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Lisowska
Słowa kluczowe: Alkohol
Podstawa prawna: art. 11 a Ustawy o przemocy w rodzinie
Teza: alkohol przy przemocy w rodzinie

Sygn. akt I Ns 160/23

POSTANOWIENIE
Dnia 30 maja 2023 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: sędzia Anna Lisowska
Protokolant: st. sekr. sąd. Judyta Masłowska
po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023r. na rozprawie
sprawy z wnioskuA. P. (1)
z udziałemS. P., Prokuratury Rejonowej w Piszu
o zobowiązanie sprawcy przemocy w rodzinie do opuszczenia mieszkania
p o s t a n a w i a:

1
Nakazuje uczestnikowiS. P.opuszczenie domu mieszkalnego położonego wP.przyul. (...), w związku ze stosowaniem przemocy w rodzinie.

2
Nie przyznaje uczestnikowiS. P.prawa do lokalu socjalnego.

3
Zwrócić wnioskodawczyniA. P. (1)kwotę 200 zł ( dwieście złotych) jako niesłusznie pobraną.

4
Odstępuje od obciążania uczestnikaS. P.opłatą od wniosku, od uiszczenia której wnioskodawczyniA. P. (1)była zwolniona z mocy prawa.

Sygn. akt I Ns 160/23

UZASADNIENIE
A. P. (1)wniosła o zobowiązanie uczestnika postępowaniaS. P., jako sprawcy przemocy w rodzinie, do opuszczenia lokalu mieszkalnego przyul. (...)wP..
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że uczestnik postępowania jest jej małżonkiem, wspólnie zamieszkują wraz z trójką dzieci:J. P. (1),O. P.iA. P. (2). W budynku mieszkalnym zamieszkuje również ojciec wnioskodawczyniR. D.. Uczestniczka postępowania jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego wraz z bratemA. D.. Wnioskodawczyni wskazała, że powodem złożenia niniejszego wniosku jest rażąco naganne zachowanie uczestnika postępowania, który od wielu lat jest bezrobotnym alkoholikiem. Uczestnik postępowania nie pracuje już od wielu lat, a cały ciężar utrzymania rodziny spoczywa na wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni podała, że uczestnik postępowania wielokrotnie naruszał bezpieczeństwo domowników, grożąc podpaleniem, śmiercią, włączając palniki od kuchenki, będąc w stanie nietrzeźwości. Uczestnik postępowania od wielu lat wszczyna awantury, które zakłócają mir domowy, często dopuszcza się kradzieży przedmiotów znajdujących się w domu. Wielokrotnie stosował przemoc fizyczną i psychiczną. Liczne interwencje policji oraz wszczęcie procedury niebieskiej karty nie przyniosły żadnych skutków. Uczestnik postępowania niemalże każdego dnia wszczyna awantury, obraża swoją żonę oraz dzieci, szarpie członkami rodziny, popycha. Notorycznie niszczy sprzęty domowe, będąc pod wpływem alkoholu. Mieszka w lokalu i korzysta z wszelkich mediów i zakupionej żywności, a nie przyczynia się do pokrywania kosztów.
Sąd ustalił co następuje:
A. P. (1)iS. P.pozostają w związku małżeńskim. Obecnie toczy się sprawa o rozwód.
A. P. (1)wraz ze swoim bratemA. D.są współwłaścicielami budynku mieszkalnego przyulicy (...)wP..
W budynku tym zamieszkujeA. P. (1)wraz z trójką dzieciJ.,O.iA.. Do grudnia 2022 roku zamieszkiwał z nimiS. P.. W budynku mieszka ponadto ojciecA. P. (1).
(dowód: odpis zupełny księgi wieczystej k. 5-28, oświadczenieA. P. (1)e-protokół z 16.05.2023r. [00:06:07] k. 56)
S. P.jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy wP.od 29 stycznia 2020 oku jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W okresie ostatnich 3 latS. P.nie korzystał z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej.
(dowód: informacja PUP k. 45, informacja MGOPS k. 50)
Pod adresemP.,ul. (...)wobecS. P.były zgłaszane interwencje. Interwencje miały związek z agresywnym zachowaniemS. P.w stanie nietrzeźwości.
S. P.od kilku lat nadużywa alkoholu. Po spożyciu alkoholu jest agresywny, wszczyna kłótnie i awantury. Stosował przemoc fizyczną i psychiczną wobec domowników, wyzywał ich, szarpał, popychał, nie pozwalał im spać. Niszczył rzeczy należące do członków rodziny. Kradnie mienie z domu i sprzedaje je. Nie wspiera rodziny finansowo. Grozi, że wysadzi lub podpali budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje rodzina. Stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia swojej rodziny. Bywało, że spał pod drzwiami, na schodach ubrudzony wydzielinami organizmu, tj. moczem i wymiocinami. Przez ostatnie 3-4 lataS. P.żebrze, aby mieć środki pieniężne na alkohol. Pije denaturat, dezodoranty. Żona i dzieciS. P.boją się go. Najmłodszy synA. P. (2)bardzo przeżywa sytuację rodzinną.
Obecnie, od grudnia 2022 roku,S. P.zamieszkuje u swojego ojcaJ. P. (2)i jest na jego utrzymaniu.
(dowód: informacja KPP k. 53, zeznania świadkaJ. P. (1)e-protokół z 16.05.2023r. [00:12:13], [00:12:45], [00:13:17], [00:14:20], [00:14:57], [00:15:40], [00:16:36], [00:17:16], [00:17:35], k. 56v zeznania świadkaO. P.e-protokół [00:18:37], [00:19:19], [00:19:48], [00:20:27] k. 56v-57, zeznania świadkaJ. P. (2)e-protokół z 16.05.2023r. [00:21:45], [00:23:31], k. 57, zeznania wnioskodawczyniA. P. (1)e-protokół z 18.05.2023r. [00:26:16], [00:26:44], [00:27:50], [00:28:06], [00:28:20], [00:28:56], [00:29:33], [00:30:14], [00:30:58] k.57-57v, zeznania uczestnika postępowaniaS. P.e-protokół z 18.05.2023r. [00:33:24], [00:33:44], [00:34:23], [00:34:53] k. 57v, procedura niebieska karta k. 62-93)
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Dowody z zeznań świadków i wnioskodawczyni przekonały Sąd o słuszności stanowiska wnioskodawczyni, były spójne, zgodne, zaś kwestionowanie przez uczestnika niekorzystnych okoliczności wynikało z przyjętej postawy i podjętej linii obrony, przy czym wskazać należy, że nawet z jego zeznań wynika, iż w rodzinie istniał problem nadużywania przez niego alkoholu.
Jak wynika ze zgodnych zeznań wnioskodawczyni i córek zainteresowanych, wspólnie z nim mieszkających, to złe traktowanie członków rodziny przez uczestnika było na tyle dotkliwe, że nie wyobrażają sobie aktualnie powrotu do poprzedniej sytuacji i życia wraz z uczestnikiem pod jednym dachem.
Uczestnik, swoim zachowaniem, wypełnił przesłanki z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przemocy w rodzinie. Zgodnie z powołanym przepisem, pod pojęciem przemoc w rodzinie należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą. Przesłanką do nakazania sprawcy opuszczenia miejsca zamieszkania jest ponadto wykazanie, jak w niniejszej sprawie, że stosując przemoc w rodzinie, sprawca czyni wspólne zamieszkanie szczególnie uciążliwym, a osoba, dotknięta przemocą opuściła wspólne mieszkanie z powodu stosowania wobec niej przemocy w tym mieszkaniu (art. 11a ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej ustawy).
W rozpoznawanej sprawie, uczestnik stosował wobec domowników, tj. zarówno dzieci, jak i wnioskodawczyni, przemoc i agresję słowną, a także fizyczną polegającą na kierowaniu wyzwisk, słów wulgarnych, ubliżaniu i poniżaniu, a także popychaniu. Uczestnik postępowania groził podpaleniem lub wysadzeniem budynku mieszkalnego, w którym zamieszkuje rodzina.
Jak wynika z relacji córek zainteresowanych zachowanie uczestnika postępowania wywoływało cierpienie wśród domowników, naruszało ich godność osobistą, prawo do spokojnego życia rodzinnego czy więzi rodziców z dzieckiem. Dzieci doświadczały przemocy od osoby, która powinna być dla nich gwarantem poczucia bezpieczeństwa. W takich warunkach, na chwilę orzekania, dalsze funkcjonowanie wnioskodawczyni i uczestnika z dziećmi pod "jednym dachem" jest w ocenie Sądu niemożliwe. Nakazując uczestnikowi opuszczenie budynku mieszkalnego przyulicy (...)wP.Sąd postanowił jednocześnie, że nie przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego. Zgodnie bowiem z treściąart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje, gdy powodem opróżnienia lokalu jest stosowanie przemocy w rodzinie.
Przy rozstrzyganiu możliwości zastosowaniaart. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinienależy zwrócić uwagę na rozróżnienie w treści samego przepisu „zamieszkania” od „zajmowania”. Zajmowanie danego lokalu lub domu jest bowiem pojęciem znacznie szerszym od zamieszkania. Pojęcie miejsca zamieszkania jest pojęciem z prawa cywilnego; miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 KC).
W art. 11a ust. 4 PrzemDomU w brzmieniu po 30.11.2020 r. doprecyzowano, że przepis ma zastosowanie do każdego lokalu służącemu zaspokojeniu bieżących potrzeb mieszkaniowych. Nie wskazano jednak, czyje potrzeby mieszkaniowe mają być zaspokajane – sprawcy przemocy czy osoby dotkniętej przemocą w rodzinie. Jeżeli więc nawet jedna z wymienionych kategorii osób zaspokaja w danym lokalu swoje bieżące potrzeby mieszkaniowe, przepis będzie miał zastosowanie.
Zajmowanie lokalu nie wymaga więc przebywania w danym miejscu z zamiarem stałego pobytu. Pozostawienie własnych rzeczy ruchomych lub innego rodzaju związek z danym lokalem powinno być wystarczające do uznania, że dana osoba dany lokal zajmuje. Nie ma na to wpływu czasowe przebywanie w innym miejscu, np. w hostelu czy areszcie. Dlatego też Sąd, pomimo, że obecnie uczestnik postępowania zamieszkuje u swojego ojca, nakazał mu opuszczenie budynku mieszkalnego położonego wP.przyulicy (...)wP.w związku ze stosowaniem przemocy w rodzinie.
Na podstawieart. 80 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd zwrócił wnioskodawczyni kwotę 200 złotych jako niesłusznie pobraną, albowiem wnioskodawczyni na mocy art. 96 ust.1 pkt 15 wyżej wymienionej ustawy nie miała obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze sytuację rodzinną i materialną uczestnika postępowania Sąd na podstawieart. 102 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.nie obciążył kosztami procesu, przyjmując, że przemawiają za tym zasady słuszności, jakie ma na uwadze powołany przepis.