Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 372/23
Data wyroku: 2023-06-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Ewa Nowakowska
Słowa kluczowe: Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art. 21, 22 i 23 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt V U 372/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 czerwca 2023 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Ewa Nowakowska
Protokolant: st.sekr.sądowy Piotr Durajczyk
po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. w Kaliszu
odwołaniaM. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 22 marca 2023 r. Nr(...)
w sprawieM. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach

Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 22 marca 2023 r. znak(...)w ten sposób, że przyznaje odwołującemuM. W.do emerytury prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach od(...).

Sędzia Ewa Nowakowska

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22.03.2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.przyznał emeryturęM. W.od(...), czyli od osiągnięcia wieku emerytalnego 65 lat, jednocześnie odmawiając mu prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych z uwagi na to, że nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach skoro nie przedłożył świadectwa spełniającego wymogi formalne.
W odwołaniu od tej decyzjiM. W.domagał się przyznania rekompensaty za ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 ton.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.wniósł o oddalenie odwołania dodając, że zaliczono mu tylko 12 lat, 3 miesiące i 11 dni pracy w szczególnych warunkach za wyjątkiem okresu od 26.04.1982r. do 31.05.1999r.
Sąd ustalił, co następuje:
M. W.urodził się w dniu (...)Nie uzyskał prawa do emerytury wcześniejszej, nie występował o nią. Od 11.07.2001r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy.
W dniu 16.01.2023r. wystąpił o emeryturę i prawo do tego świadczenia uzyskał od ukończenia 65 roku życia. Jednocześnie z wnioskiem o emeryturę wystąpił o przyznanie rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Organ trentowy zaliczył mu tylko 12 lat, 3 miesiące i 11 dni pracy w szczególnych warunkach, zarzucając, że co do okresu od 26.04.1982r. do 31.05.1999r. nie przedłożył świadectwa spełniającego wymogi formalne.
W okresie tym pracowałSpółdzielni (...)wK. (1). Odwołujący się przedłożył organowi rentowemu świadectwo pracy w szczególnych warunkach z dnia 12.09.2018r. wystawione przez Regionalny Związek Rewizyjny Spółdzielni wK. (2), który nie jest następcą prawnym zakładu pracy i z tego powodu ZUS nie uznał tego dowodu.
W aktach osobowych z tego zakładu uzyskanych przez Sąd znajduje się jednak świadectwo pracy z dnia 31.05.1999r., zawierające w pkt 8 adnotację, że w całym w/w okresieM. W.pracował w szczególnych warunkach i wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton na stanowisku wymienionym w wykazie A dział VIII pkt 2. Dokument podpisał likwidator spółdzielni.
(dowód – akta osobowe)
W oparciu o zeznania świadkaR. O.Sąd ustalił, że odwołujący się podczas całego zatrudnienia w(...)wK. (1)pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton. Początkowo przewoził żywiec, a w późniejszym czasie wykonywał inne zlecenia transportowe. Obsługiwał zawsze samochody ciężarowe o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton. Były to pojazdymarki S.,J.typu wywrotka albo skrzyniowe. Pracę taką wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
(dowód – zeznania świadkaR. O.[00:02:30- 00:06] nagranie z rozprawy w dniu 28.06.2023r.)
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z definicją ustawową zart. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(Dz.U. 2017 poz. 664 t. j. ze zm.) rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
Przesłanki przedmiotowego świadczenia są sprecyzowane w art. 21, art. 22 i art. 23 ust. 2 ustawy pomostowej.
Zgodnie z powołanymi przepisami rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., który ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r. Jednocześnie ust. 2 art. 21 precyzuje przesłankę negatywną, stanowiąc, iż rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Powyższe oznacza, iż dla ustalenia prawa do rekompensaty konieczne jest wykazanie określonego charakteru pracy ubezpieczonego pracownika w rozumieniu art. 32 ustawy o ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r., przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania prawa do emerytury pomostowej lub prawa emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na skutek zmiany stanu prawnego wprowadzonegoustawą o emeryturach pomostowych. Podnieść należy, iż dla właściwej interpretacji przesłanki negatywnej zart. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowychistotne znaczenie ma treść art. 2 pkt. 5 powołanej ustawy.
Opierając się na brzmieniu literalnym art. 21 ust. 2 ustawy należałoby uznać, iż każdej osobie, która uzyskała prawo do emerytury na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS nie przysługuje rekompensata. Natomiast celem wprowadzonej rekompensaty jest zgodnie zart. 2 pkt. 5 ustawy o emeryturach pomostowychzapewnienie pracownikom uzyskania odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, którzy nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
W rozpoznawanej sprawie organ rentowy nie uwzględniał roszczenia o rekompensatę tylko z uwagi na braki formalne przedłożonego świadectwa pracy w szczególnych warunkach.
Z zasady okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ale w razie braku możliwości uzyskania dokumentu od zakładu pracy możliwe jest wykazywanie pracy w szczególnych warunkach wszelkimi innymi dowodami. Spór o zakwalifikowanie pracy do wykonywanej w szczególnych warunkach odbywa się w trybie ustalenia prawa do świadczenia przed sądem w ramach odwołania od decyzji organu rentowego. Utrwalone jest już w orzecznictwie, że o zakwalifikowaniu pracy na danym stanowisku do pracy w szczególnych warunkach decyduje nie tyle nazwa stanowiska, co rzeczywisty charakter pracy.
Omówiony wyżej materiał dowodowy w postaci zeznań świadkaR. O., a przede wszystkim dokumentu w postaci świadectwa pracy w szczególnych warunkach a akrach osobowych pozwala w ocenie Sądu na przyjęcie, że odwołujący się do dnia 31.12.2008r. ponad 15 lat pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton.
Stanowisko kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony ujęte jest w dziale VIII pkt. 2 wykazu A stanowiącego załącznik przytoczonego wyżejrozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zmianami).
Definicję ustawową „ pracy w szczególnych warunkach” zawiera art.32 ust 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że odwołujący się wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, nie uzyskał prawa do emerytury wcześniejszej ani pomostowej, zatem nabył prawo do rekompensaty przy przyznanej mu emeryturze od daty nabycia świadczenia czyli od(...).
Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie i zgodnie zart. 47714§ 2 k.p.c.orzeczono jak w wyroku.

Sędzia Ewa Nowakowska