Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 353/14
Data wyroku: 2015-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Suchcicka
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art. 21 ust. 1 i 2  oraz 5, 6, i 7  ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt:III U 353/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 lipca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Suchcicka

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu3 lipca 2015 r. wO.
sprawy z odwołaniaU. Ż.
przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
orentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy
na skutek odwołaniaU. Ż.
od decyzjiPrezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

    z dnia25.03.2014r.
    znak(...)

orzeka:
oddala odwołanie.
Sygn. akt III U 353/14

UZASADNIENIE

U. Ż.wniosła odwołanieod decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 25.03.2014r., znak(...), odmawiającej jej prawa do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wskazała, że według zaleceń lekarzy neurochirurga i ortopedy nie powinna wykonywać żadnej pracy fizycznej. Pomimo leczenia i rehabilitacji utrzymują się dolegliwości bólowe kręgosłupa i stawu kolanowego, związane z dłuższym staniem, siedzeniem i pochylaniem się.
W odpowiedzi na odwołaniePrezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że Lekarz Rzeczoznawca orzeczeniem z dnia 27.02.2013r. nie uznałU. Ż.za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Od powyższego orzeczenia ubezpieczona odwołała się do komisji lekarskiej, która orzeczeniem z dnia 08.04.2013r. również nie uznała badanej za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Decyzją z dnia 09.04.2013r. odmówiono w/w prawa do stosownego świadczenia.
Od powyższej decyzjiU. Ż.odwołała się do Sądu Okręgowego w Ostrołęce, który wyrokiem z dnia 11.12.2013r., sygnatura akt III U 786/13 zmienił decyzję Kasy i przyznał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od 01.02.2013r. do 31.01.2014r.
W dniu 29.01.2014r.U. Ż.złożyła nowy wniosek o rentę. Organ rentowy skierował w/w na badanie do Lekarza Rzeczoznawcy, który orzeczeniem z dnia 20.02.2014r. nie uznał jej za niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Od powyższego orzeczenia wnioskodawczyni złożyła odwołała się do komisji lekarskiej, która orzeczeniem z dnia 19.03.2014r. również nie uznała jej za długotrwale niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Decyzją z dnia 25.03.2014r. odmówiono więc jej prawa do stosownego świadczenia.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu była prawidłowość decyzji wydanej przez KRUS w dniu 25.03.2014r.Decyzją tą organ rentowy, rozpoznając wniosek z dnia 29.01.2014r., odmówiłU. Ż.prawa do renty, ponieważ zarówno Lekarz Rzeczoznawca, jak i Komisja Lekarska ustalili, że nie jest ona całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym,
W ocenie Sądu odwołanieU. Ż.jest niezasadne i podlega oddaleniu.
Zgodnie z treściąart. 21 i art. 22 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówwarunkiem nabycia prawa do renty jest:
- całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym (okresowa lub trwała) powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;
- wymagany okres ubezpieczenia - 5 lat, tj. 20 kwartałów, jeżeli niezdolność ta powstała w wieku powyżej 30 lat, które przypadają w ciągu ostatnich 10 lat przed zgłoszeniem wniosku o przyznanie renty.
W świetle w/w przepisów zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, od której zależała skuteczność odwołaniaU. Ż.było ustalenie, czy jest ona całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym oraz kiedy ta niezdolność powstała i jaki jest przewidywany okres jej trwania.
W sprawie, w której przedmiotem jest prawo do renty z ubezpieczenia społecznego, warunkująca powstanie tego prawa ocena niezdolności do pracy w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych musi znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłych posiadających odpowiednią wiedzę medyczną adekwatną do rodzaju schorzeń ubezpieczonego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.01.2010r., IUK 204/09, LEX nr 577813, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27.02.2014r., III AUa 716/13, LEX nr 1444861). Zgodnie zaś z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, ocena niezdolności do pracy z medycznego punktu widzenia wymaga wiadomości specjalnych i Sąd nie może - wbrew opinii biegłego (biegłych) - opierać ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu. (wyrok z dnia 14.05.2014r., III AUa 1810/13, LEX nr 1469282).
Biorąc powyższe pod uwagę, na okoliczność ustalenia stanu zdrowia odwołującej Sąd dopuścił w sprawie dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu: neurologii, ortopedii, psychologii i psychiatrii (k. 7 a.s.).

    Biegli sądowi z zakresu: neurologiiA. G., ortopedii i traumatologiiM. R., psychiatriiM. F.i psychologiiH. P.
, na podstawie badania podmiotowego, przedmiotowego w dniu 21.06.2014r., oraz po analizie dokumentacji medycznej i akt sprawy, stwierdzili zdolność badanej do pracy w gospodarstwie rolnym.
Biegli rozpoznali następujące schorzenia: zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo - krzyżowego, bez objawów korzeniowych, rozciągowych i upośledzenia funkcji układu ruchu, uzależnienie od benzodwuazepin, zaburzenia depresyjne reaktywne i intelekt w granicach normy wiekowej.
W uzasadnieniu biegli wskazali, że 53 - letnia badana, rolniczka, zgłasza dolegliwości bólowe ze strony kręgosłupa szyjnego, 1-s i kończyn górnych i dolnych. Mogą być one objawem zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa i kończyn. Jednak w badaniu przedmiotowym neurologicznym i ortopedycznym stwierdza się dobrą ruchomość kręgosłupa i stawów, objawy korzeniowe rozciągowe są ujemne, nie ma cech uszkodzenia układu nerwowego. Zmiany te, jak i stwierdzane zaburzenia depresyjne reaktywne w obecnym stadium ich zaawansowania, nie stanowią przeciwwskazania do pracy w gospodarstwie rolnym (k. 12 – 13 a.s.).
Zastrzeżenia do powyższej opinii w dniu 10.10.2014r. wniosłaU. Ż..Wskazała, że opinia nie jest rzetelna, nie odzwierciedla jej stanu zdrowia. Opinię wydano w oparciu jedynie o badanie podmiotowo-przedmiotowe, bez wyniku badania rezonansu magnetycznego. Wniosła o powołanie nowych biegłych z zakresu traumatologii ewentualnie dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej lekarza traumatologa (k. 32 – 33 a.s.).
Mając na względzie powyższe zastrzeżenia, Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego z zakresu ortopedii i traumatologiiM. R.(k. 41 odwr. a.s.).
W opinii uzupełniającej, wniesionej w dniu 20.12.2014r. biegły z zakresu ortopediiM. R.podtrzymał wcześniejsze orzeczenie o zdolności badanej do pracy, ustosunkował się także do złożonych w dniu 27.10.2014r. pytań odwołującej się.(k. 43 – 44 a.s.)
BiegłyM. R.podał, że:
- zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych u 53 -letniej osoby są typowe dla wieku, nie powodują całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Wymagają one leczenia rehabilitacyjnego, farmakoterapii w ramach czasowej niezdolności do pracy;
- zabieg operacyjny dyskopatii L4-L5 spowodował ustąpienie wielu negatywnych objawów chorobowych ze strony kręgosłupa. Brak zespołu neurologicznego i innych patologicznych objawów neurologicznych nie pozwala uznać badanej za osobę całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym;
- badanie rezonansu magnetycznego jest badaniem dodatkowym. Opina jest wydawana w oparciu o badanie podmiotowe i przedmiotowe powódki;
- rozpoznać zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i innych stawów można na podstawie zdjęcia RTG. Zmiany zwyrodnieniowe mają to do siebie, że nie zanikają. Mogą mieć charakter postępujący. Można na podstawie zdjęcia RTG ocenić charakter i zakres zmian zwyrodnieniowych - nie jest konieczne do tego badanie rezonansu magnetycznego i ewentualnie tomografii komputerowej. Badania obrazowe są badaniami dodatkowymi nie decydującymi o stanie czynnościowym narządu ruchu;
- u odwołującej może występować okresowo zespół bólowy związany ze zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi. Ma on najczęściej charakter okresowy, tzn. - nie występuje ciągle. Można go leczyć niesterydowymi lekami p/zapalnymi, fizykoterapią i rehabilitacją. Przewlekły zespół bólowy jest to zespół objawów gdzie dominującym objawem jest ból, występujący okresowo o zmiennym nasileniu;
- bóle rąk nie mają jakiegokolwiek związku ze zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym (k. 48 – 49 a.s.).
Zastrzeżenia do powyższej opinii wniosła w dniu 29.01.2015r.U. Ż..Wskazała, że biegły nie odpowiedział na pytania, m.in., czy choroba zwyrodnieniowa kolana prawego zdiagnozowana podczas badania przeprowadzonego w 2013r. została wyleczona, jeśli tak to w jaki sposób, biorąc pod uwagę fakt, że odwołująca się cierpi z powodu bólu kolana, czy możliwym było całkowite wyleczenie schorzenia w okresie niespełna 1 roku - biegli odpowiedzieli, że zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych u 53 -letniej wnioskodawczyni są typowe dla wieku i nie powodują całkowitej niezdolności do pracy, nie odpowiadając na zadane pytanie. Czy w związku z przebytą operacją dyskopatii L4-L5 odwołująca się jest całkowicie zdrowa, na jakiej podstawie biegli wskazali, że odwołująca się nie cierpi z powodu bólu kręgosłupa w sytuacji, kiedy z powodu bólu była hospitalizowana w 2013r.
Wniosła o dopuszczenie opinii uzupełniającej w tym zakresie, celem zajęcia przez biegłych stanowiska w zakresie zadanych pytań (k. 60 – 61 a.s.).
W związku z wniesionymi zarzutami Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu ortopedii, innego niżM. R.(k. 101 a.s.) .

    Biegły z zakresu ortopedii i traumatologiiG. K., po zbadaniu odwołującej się w dniu 11.04.2015r. rozpoznał u niej:chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego, stan po leczeniu operacyjnym, chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych.
Zdaniem biegłego, w/w schorzenia nie powodują całkowitej niezdolności do pracy na gospodarstwie rolnym.
Badaniem przedmiotowym stwierdzono mierne ograniczenie ruchomości kręgosłupa, bez obecności objawów korzeniowych i neurologicznych ubytkowych. Zespół bólowy jest objawem subiektywnym, wynika z twierdzeń odwołującej- bez pozytywnej weryfikacji badaniem klinicznym, nie sposób stwierdzić całkowitej niezdolności do pracy na gospodarstwie rolnym. Biegły podniósł, że gdyby taka praktyka była możliwa i powszechnie stosowana w sądach, wystarczyłoby jedynie oświadczenie odwołującej, że ból uniemożliwia pracę. Badania dodatkowe, jak nazwa wskazuje, mają charakter pomocniczy i nie determinują bezwzględnie określonych objawów klinicznych. Są przydatne w potwierdzeniu diagnozy, wyborze metody leczenia i prognozach na przyszłość. W opinii biegłego brak jakichkolwiek podstaw klinicznych do opiniowania całkowitej niezdolności do pracy na gospodarstwie rolnym (k. 110 – 112 a.s.).
Do powyższej opinii zastrzeżeń nie wniosła żadna ze stron.
W ocenie Sądu Okręgowego wszystkie opinie wydane przez biegłych sądowych w toku niniejszego postępowania są wiarygodnymi dowodami w sprawie, ponieważ uwzględniają całokształt okoliczności związanych ze stanem zdrowia odwołującej się, zostały sporządzone w sposób rzetelny i fachowy, są klarowne oraz spójne, a ponadto należycie uzasadnione pod względem formalnym i merytorycznym. Powołany w sprawie pierwszy zespół biegłych z zakresu: neurologiiA. G., ortopedii i traumatologiiM. R., psychiatriiM. F.i psychologiiH. P.uznał odwołującą za zdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, stwierdzając jednocześnie, że zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, których następstwem są dolegliwości bólowe, nie powodują niezdolności do pracy. Takie samo stanowisko - o braku niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym - zajął ortopedaM. R.w opinii uzupełniającej orazG. K.w kolejnej opinii.
Biegli jednoznacznie stwierdzili, że schorzenia odwołującej nie upośledzają na tyle funkcji organizmu, by można było uznać ją za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. W opiniach lekarze wskazywali, że obecny stopień zaawansowania schorzeń kręgosłupa i stawów kolanowych nie daje podstaw do uznania, że odwołująca utraciła zdolność do wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Należy podkreślić, że pierwsza opinia została wydana po zbadaniu odwołującej w dniu 21.06.2014r., a druga po badaniu w dniu 11.04.2015r., więc stan jej zdrowia oceniany był w przestrzeni czasowej.
Zdaniem Sądu, podnoszone przezU. Ż.zastrzeżenia do opinii biegłych sądowych są jedynie polemiką z wnioskami tych opinii co do jej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Nie są poparte już żadną nieznaną biegłym dokumentacją medyczną, a lekarze, jak wskazano wyżej, szczegółowo uzasadnili, dlaczego nie jest ona całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym. Podkreślić trzeba, że dla oceny zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym istotny jest stopień naruszenia sprawności organizmu badanej, a nie sam fakt istnienia schorzeń. Wszyscy biegli powołują się na wyniki badania przedmiotowego, które szczegółowo przedstawiają w opinii.
Biegli sądowi z zakresu: neurologiiA. G., ortopediiM. R., psychiatriiM. F.i psychologiiH. P.rozpoznali zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo - krzyżowego, bez objawów korzeniowych rozciągowych i upośledzenia funkcji układu ruchu, uzależnienie od benzodwuazepin, zaburzenia depresyjne reaktywne i intelekt w granicach normy wiekowej.
Biegły z zakresu ortopedii i traumatologiiM. R.podał, że zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych są typowe dla wieku, zabieg operacyjny dyskopatii L4-L5 spowodował ustąpienie wielu negatywnych objawów chorobowych ze strony kręgosłupa, okresowo może występować zespół bólowy związany ze zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi, a bóle rąk nie mają jakiegokolwiek związku ze zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym.
Biegły z zakresu ortopedii i traumatologiiG. K., u badanej rozpoznał: chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego, stan po leczeniu operacyjnym, chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych i uznał, że w/w schorzenia nie powodują całkowitej niezdolności do pracy na gospodarstwie rolnym.
W kontekście w/w wyników badań zastrzeżenia odwołującej należy uznać za niezasadne. Należało natomiast podzielić wnioski i wywód opinii biegłych lekarzy sądowych i uznać, że odwołująca nie jest całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu prawo do renty rolniczej jej nie przysługuje. Zdaniem Sądu, sam fakt korzystania przez ubezpieczoną z rehabilitacji i pozostawania pod opieką lekarza neurochirurga i ortopedy nie świadczy o jej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Niewątpliwie, odwołująca się cierpi na szereg schorzeń, jednakże – jak wspominano wyżej, nie powodują one całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Opinia biegłegoG. K.jest najaktualniejsza w chwili orzekania, a żadna ze stron procesu nie złożyła do niej uwag ani zastrzeżeń.
Z powyższych względów w ocenie Sądu należało przyjąć, że stwierdzone u odwołującej się schorzenia nie pozwalają na uznanie jej za niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym.
W przypadku pogorszenia się stanu zdrowia, odwołująca może ubiegać się ponownie w KRUS o rentę rolniczą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Kierując się powyższymi względami na podstawieart. 477 
14
         § 1 kpcSąd oddalił odwołanieU. Ż.od decyzji KRUS z dnia 25.03.2014r.