Sąd Okręgowy w Rzeszowie
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Ga 260/16
Data wyroku: 2016-12-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Beata Hass-Kloc, Barbara Frankowska, Marta Zalewska

Sygn. akt VI Ga 260/16
Sygn. akt VI Gz 188/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Barbara Frankowska
Sędziowie: SO Beata Hass- Kloc
SO Marta Zalewska (spr.)
Protokolant: Agnieszka Kozłowska
po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z powództwa:(...) Spółka z o.o.wM.
przeciwko:Z. M.
o nakazanie
na skutek apelacji pozwanej co do punktu I i III wyroku z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt V GC 326/15 oraz na skutek zażalenia powoda co do punktu III wyroku w zakresie kwoty 1.200zł

1
zmienia punkt III wyroku w ten sposób, że zasądza od pozwanejZ. M.na rzecz powoda(...) Spółka z o.o.wM.kwotę 2.617zł (dwa tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu,

2
oddala apelację pozwanej,

3
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.400zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym,

4
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 150zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

SSO Beata Hass-Kloc SSO Barbara Frankowska SSO Marta Zalewska
Sygn. akt VI Ga 260/16
Uzasadnienie wyroku z dnia 1.12.2016r.
Powód(...) spółka z o.o.wM.wniósł o nakazanie pozwanejZ. M.opróżnienie zajmowanych przez nią bezumownie pomieszczeń w budynku przyul. (...)wM.i wydanie ich wolnych od osób i rzeczy powodowi. Strony zawarły umowę najmu pomieszczeń objętych pozwem, których powód jest właścicielem a pozwana zobowiązała się do ponoszenia na rzec powoda kosztów czynszu określonego w umowie oraz innych opłat związanych z korzystaniem z lokalu. Pozwana zalega jednak z czynszem za grudzień 2004r. oraz kwiecień, maj i czerwiec 2015r. w związku z czym w maju 2015r powód wyznaczył pozwanej dodatkowy termin na zapłatę zaległości a następnie pismem z 9 czerwca umowę rozwiązał. Kolejnym pismem z 16 czerwca wezwał pozwaną do wydania pomieszczeń czego jednak nie wykonała.
W toku postępowania zostało ono zawieszone postanowieniem z dnia24 września 2015r. z uwagi na toczący się pomiędzy stronami inny proces o ustalenie istnienia stosunku najmu w którym zapadł nieprawomocny wyrok uwzględniający powództwo. Po uprawomocnieniu się tego wyroku zawieszone postępowanie podjęto a powód wskazał, żew związku z kwestionowaniem skuteczności oświadczenia o wypowiedzeniu umowyz czerwca 2015r. potraktował doręczenie odpisu pozwu w niniejszej sprawie jak wyznaczenie dodatkowego terminu od zapłaty zaległości po czym złożył kolejne oświadczenieo wypowiedzeniu umowy najmu. Powód cofnął pozew w zakresie żądania opróżnienia lokalu, bowiem wykazało ono, że lokal został już opróżniony i w pozostałym zakresie powództwo popierał, pozwana wnosiła o jego oddalenie wskazując początkowo na udzielony pozwanej w trybie zabezpieczenia tytuł do korzystania z lokalu a następnie na zapadłe orzeczenie sądu wskazujące na istnienie stosunku najmu i potraktowanie oświadczenia o jego rozwiązaniu z czerwca 2015r jako wezwania do zapłaty.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Rejonowy wT.dnia 10.03.2016r. wydał wyrok, którym nakazał pozwanej wydanie lokalu użytkowego, szczegółowo określonego w punkcie I, umorzył postępowanie w zakresie żądania opróżnienia lokalu, zaś w punkcie III zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1417zł. Sąd ten ustalił, powodowa Spółka jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się budynek położony wM.przyul. (...). Umową z 21 kwietnia 2011r. powód wynajął pozwanej lokal położony w tym budynku o powierzchni około 50 m2na czas określony 10 lat, wskazując przy tym wysokość miesięcznego czynszu, obowiązek ponoszenia także opłat za zużyte media, przyznając wynajmującemu możliwość rozwiązania umowy między innymi w przypadku zalegania najemcy z zapłatą czynszu za dwa pełne miesiące, zalegania z opłatami za media za dwa okresy rozliczeniowe (k. 21 - 22). Za grudzień 2014 oraz kwiecień, maj i czerwiec 2015r. pozwanej wystawiono faktury z tytułu czynszu najmu na kwoty 1.771,00 zł każda i doręczono je (k. 26 - 33) a pozwana zapłaciła na poczet należności za grudzień 2014r. kwotę 1.475,84 zł potrącając kwotę 285,16 zł z tytułu braku możliwości korzystania z jednego z pomieszczeń w którym montowany był piec c.o. (k. 30, 97). Za fakturę za kwiecień 2015r. wymagalną 8 kwietnia pozwana zapłaciła: 50 zł w dniu 7 maja 2015r., 30 zł w dniu 14 maja 2015r., 35 zł w dniu 29 maja 2015r., 100 zł w dniu 8 czerwca 2015r. – w sumie 265 zł, dozapłaty pozostała kwota 1.506,00 zł Za fakturę za maj 2015r. wymagalna w dniu 11 maja 2015r. pozwana zapłaciła w dniu 8 czerwca 2015r. kwotę 80 zł. Żadnych kolejnych wpłat na poczet czynszu za te lub następne miesiące pozwana nie dokonywała. Za fakturę za czerwiec 2015r. wymagalną w dniu 8 czerwca 2015r. pozwana nie zapłaciła. Pismem z dnia 9 czerwca 2015r. powód oświadczył, że rozwiązuje z pozwaną umowę najmu, pismo to doręczono w tym dniu pozwanej, która po zapoznaniu się z jego treścią odmówiła przyjęcia pisma. Kolejnym pismem z dnia8października2015r.doręczonympozwanejwdniu 20 października 2015r powód rozwiązał umowę najmu bez zachowania okresu wypowiedzenia z uwagi na zwłokę w zapłacie czynszu za dwa pełne okresu płatności. Pismem z 7 lipca 2015r. pozwana złożyła powodowi oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności w postaci odszkodowania za poniesiona przez siebie szkodę z powodu nienależytego wykonywania umowy przez pozwanego z jego wierzytelnością z tytułu czynszu najmu – nie wskazała wysokości tej wierzytelności i okresów najmu, za które została naliczona. Kolejnym pismem z dnia 8 lutego 2016r. pozwana wypowiedziała umowę najmu bez zachowania terminów wypowiedzenia podając jako przyczynę wady uniemożliwiające korzystanie z lokalu. Pozwana po doręczeniu jej wypowiedzenia z 9 czerwca 2015r. zaprzestała prowadzenia działalności w lokalu w lipcu 2015r., opróżniła go ze swoich sprzętów.
W ocenie prawnej sąd I instancji przyjął, iż doręczenie odpisu pozwu pozwanej, co nastąpiło dnia 28 sierpnia 2015r. zastąpiło złożenie oświadczenia o zakreśleniu dodatkowego terminu do spłaty zaległości w trybieart. 687 kci otworzyło drogę do złożenia po upływie terminu do spłaty oświadczenia o rozwiązaniu umowy. ( SN w: II CSK 587/10 ), skoro w dacie doręczenia odpisu pozwu pozwana zalegała z zapłatą czynszu za część faktury z grudnia 2014r., część faktur za kwiecień i maj 2015r, czynszu za czerwiec, lipiec i sierpień 2015r. W konsekwencji – po zakreśleniu doręczeniem pozwu dodatkowego terminu do spłaty zaległości i jego bezskutecznym upływie – rozwiązanie umowy oświadczeniem z dnia 8 października 2015r. sąd ocenił jako skuteczne, a tym samym bezskuteczne stało się oświadczenie pozwanej złożone 8 lutego 2016r. wypowiadające umowę pomiędzy stronami, bowiem umowa ta w dacie oświadczenia była już rozwiązana. Oświadczenie o potrąceniu nie zawiera wskazania kwot potrącanych wzajemnych wierzytelności, jedna z nich – odszkodowanie jest wierzytelnością sporną pomiędzy stronami, jej istnienie i wysokość nie została wykazana w niniejszym postępowaniu przez pozwaną. Pozwana dokonała już opróżnienia zajmowanych przez siebie pomieszczeń, choć nadal ich nie wydała, a skoro powód dokonał cofnięcia powództwa w tej części i zrzekł się dochodzenia roszczenia w tej części, postępowanie zostało umorzone w oparciu o przepisart. 355 k.p.c.O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o treść przepisuart. 98 k.p.c.
Powyższy wyrok apelacją w zakresie punktu I i III zaskarżyła pozwana. Zarzuciła naruszenie przepisów:
-art. 233 § 1 kpcpoprzez dokonanie przez Sąd Rejonowy dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego tj. uznanie, iż oświadczenie powoda z dnia 8.10.2015r. jest kolejnym oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy najmu, gdy tymczasem stanowiło potwierdzenie już wcześniej złożonego oświadczenia o rozwiązaniu umowy z dnia 9.06.2015r., a ponadto przyjęcie przez Sąd, iż pozwana zaprzestała prowadzenia działalności w lokalu na skutek wypowiedzenia umowy z dnia 9.06.2015r., podczas gdy przyczyną tego było odcięcie pozwanej od prądu. Zdaniem skarżącego sąd nieprawidłowo ustalił, iż pozwana dopuściła się zwłoki w zapłacie czynszu za co najmniej dwa pełne okresy płatności, podczas gdy dokonała skutecznego potrącenia wzajemnych wierzytelności pismem z dnia 7.07.2015r. Ponadto zakwestionowała stanowisko sądu, iż oświadczenie pozwanej złożone w dniu 8.02.2016r. o wypowiedzeniu umowy było bezskuteczne, gdyż na ten dzień umowa była już rozwiązana, podczas gdy umowa najmu nie została skutecznie rozwiązana ani oświadczeniem powoda z dnia 9.06.2015r., ani pismem z dnia 8.10.2015r., ani oświadczeniem pozwanej z dnia 8.02.2016r.
-art. 687 kcpoprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, iż doręczenie pozwu pozwanej stanowiło zakreślenie dodatkowego terminu do spłaty należności.
Na tej podstawie wniosła o zmianę wyroku w punkcie I i oddalenie powództwa o wydanie lokalu oraz zasądzenie kosztów procesu za obie instancję, ewentualnie o uchylenie wyroku do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postepowania apelacyjnego.
Punkt III zaskarżył powód, składając w trym przedmiocie zażalenie. Wskazując na wartość przedmiotu zaskarżenia 1200zl uzasadnił, iż wynagrodzenie adwokackie w sprawie o opróżnienie lokalu użytkowego należy liczyć od sześciokrotności miesięcznej należności czynszowej, co wynika § 10 pkt 3 Rozp.MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 28.09.2002r. W sprawie miesięczny czynsz wynosił 1771zł, w związku z czym jego sześciokrotność stanowiło kwotę 10.626zł, co na podstawie §6 pkt 5 cyt. Rozporządzenia uprawnia powoda do wynagrodzenia w wysokości 2.400zł. Pozwana dała powodowi powód do wytoczenia powództwa, albowiem w dacie wniesienia pozwu lokal był zajęty przez pozwaną, która przy pierwszej czynności procesowej nie uznała powództwa.
W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wskazała, iż powód cofnął pozew w części dotyczącej opróżnienia lokalu użytkowego, a zatem zastosowanie znajduje przepisart. 203 kpc. Pozew składał się z dwóch żądań, z których ostatecznie tylko jedno zostało uwzględnione. Przywołała też pogląd z komentarza doart. 98 kpc, iż koszty należą się pozwanemu, nawet gdyby powód uzyskał władztwo nad rzeczą, a roszczenie było początkowo uzasadnione. Materiał dowodowy zgormadzony w sprawie wskazuje, iż pozwana wyprowadziła się z lokalu i zabrała swoje rzeczy latem 2015r., a więc przed wytoczeniem powództwa.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanej była bezzasadna. Na wstępie podnieść należy, iż wbrew zarzutowi apelacji sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie, sporna w istocie była ocena prawna oświadczeń materialno-prawnych stron procesu w kontekście ich skutków prawnych na podst.art. 687 kciart. 672 kc.Zgodzić się należy ze stanowiskiem sądu rejonowego, iż doręczenie odpisu pozwu o opróżnienie i wydanie lokalu zastąpiło oświadczenie wynajmującego wyznaczające dodatkowy termin zapłaty zaległości czynszowych na podst.art. 687 kc.Ten termin 1 miesiąca upłynął w dniu 28.09.2015r., a pozwana mimo to nie zapłaciła zaległości czynszowych, których istnienie za 2 pełne okresy rozliczeniowe sąd prawidłowo ustalił. Co najistotniejsze, sama pozwana oświadczenie powoda z dnia 9.06.2015r. traktowała jako wezwanie do zapłaty zaległego czynszu ( vide: oświadczenie pełnomocnika pozwanej na rozprawie z dnia 03.03.16r.), co pozwalało na podst.art. 60 kcjuż to pismo zakwalifikować jako wyznaczenie dodatkowego terminu do zapłaty w myślart. 687 kc.Dodać należy, iż oświadczenie pozwanej o potrąceniu wzajemnej jej wierzytelności z dnia 07.07.2015r. w wysokości 12.516,11 zł z tytułu odszkodowania za szkodę w związku z nienależytym wykonaniem przez powoda umowy najmu nie wywołało skutku prawnego w postaci umorzenia wzajemnych wierzytelności, bowiem pozwana nie wykazała w tym procesie ani istnienia, ani wysokości odszkodowania. Tym samym złożone przez powoda kolejne oświadczenie o rozwiązaniu umowy najmu z dnia 8.10.2015r. należało uznać ze skuteczne wobec istnienia na ten dzień zaległości czynszowych za co najmniej 2 pełne okresy rozliczeniowe. Jednocześnie pozwana po zakończeniu w tej dacie stosunku najmu nie opróżniła niezwłocznie lokalu ( zeznania świadkówK. B.,B. S.i samej pozwanej wskazują jednoznacznie, iż dopiero w lutym 2016r. pozwana wynosiła jakieś rzeczy z lokalu ). Na datę zaś wyrokowania nie wydała lokalu, pozostawiając w swoim władaniu klucze do niego. Nie sposób zatem uznać, że pozwana uznała powództwo, rozumiane jako spełnienie żądania przy pierwszej czynności procesowej, skoro pismo z dnia 9.06.2015r. traktowała jako wezwanie do zapłaty zaległości czynszowych, a winna je była też potraktować jako wyznaczenie dodatkowego terminu w myślart. 687 kc.Powództwo wprawdzie na datę jego złożenia do sądu i doręczenia pozwanej było przedwczesne, niemniej i tak pozwana mimo otrzymania kolejnego, skutecznego już oświadczenia o rozwiązaniu umowy z daty 8.10.2015r. nie opróżniła i nie wydała lokalu niezwłocznie (art. 101 kpc). Cofniecie pozwu wynikało jedynie z faktu, iż na datę ostatniej rozprawy w toku procesu lokal został opróżniony z rzeczy. Dlatego też koszty procesu należą się powodowi w całości (art. 98 § 1 kpc).
Przechodząc zatem do zażalenia powoda sąd okręgowy uznał je za uzasadnione. Zgodnie z § 10 pkt 3 Rozp. MS z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie wysokość wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika w sprawie o wydanie i opróżnienie lokalu użytkowego ustala się na podst. 6-ciokrotnego czynszu, który wynosił , jak niespornie wskazał powód, 1771 zł. Dało to w.p.s.powyżej 10.000 zł, co uprawniało powoda do wynagrodzenia minimalnego z tytułu obsługi prawnej w wysokości 2400 zł. Z tych względów sąd okręgowy zmienił pkt III wyroku sądu rejonowego na podst.art. 386 § 1 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpc. Apelacja zaś jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podst.art. 385 kpc.
Na koszty postępowania apelacyjnego po stronie powoda złożyło się minimalne wynagrodzenie adwokackie w wysokości 2400 zł wyliczone na podst. Rozp. MS z dnia 22.10.2015r. jako że apelacja została złożona już pod rządem tego rozporządzenia. Za postepowanie zażaleniowe sąd przyznał powodowi koszty, na które złożyły się: opłata od zażalenia 60 zł i minimalne wynagrodzenia adwokackie ( 25 % z kwoty 360 zł od w.p.z. 1200 zł ustalone na podst. Rozp. MS z dnia 22.10.2015r., mając na uwadze przepis przejściowy § 21 cyt. Rozp. ).