Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 19/18
Data wyroku: 2023-08-01 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Lidia Grzelak
Słowa kluczowe: Dział spadku
Podstawa prawna: art. 1035 kc
Teza: I ustalić, że przedmiotem działu spadku po H.D. i P.D. oraz zniesienie współwłasności są następujące nieruchomości:
1.	niezabudowana działka położona w L. gmina O. o powierzchni 0,4526 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 80 o wartości 18000,00 zł ( osiemnaście tysięcy złotych ), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi zbiór dokumentów ZD nr …, stanowiąca przedmiot współwłasności wnioskodawcy W.D. w udziale w wysokości 1/126 ( jedna sto dwudziesta szósta ) części, uczestników postępowania S.M. i Z.D. w udziałach po 7/126 ( siedem sto dwudziestych szóstych ) części, uczestnika postępowania P.B.  w udziale w wysokości 63/126 ( sześćdziesiąt trzy sto dwudzieste szóste ) części oraz uczestników postępowania A. i W. małż. S. w udziale w wysokości 48/126                   ( czterdzieści osiem sto dwudziestych szóstych ) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej;
2.	niezabudowana działka położona w L. gmina O. o powierzchni 2,6543 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 53 o wartości 82000,00 zł ( osiemdziesiąt dwa tysiące złotych ), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi zbiór dokumentów ZD nr …;
3.	niezabudowana działka położona w L. gmina O. o powierzchni 1,1397 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 81 o wartości 53000,00 zł ( pięćdziesiąt trzy tysiące złotych );
4.	zabudowana działka położona w T. gmina O. o powierzchni 3,1755 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 19 o wartości 174000,00 zł ( sto siedemdziesiąt cztery tysiące złotych ), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW …;
5.	niezabudowana działka położona R. gmina O. o powierzchni 1,3738 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 55/1 o wartości 24000,00 zł ( dwadzieścia cztery tysiące złotych );
6.	niezabudowana działka położona w R. gmina O. o powierzchni 0,5404 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 65 o wartości 19000,00 zł ( dziewiętnaście tysięcy złotych );
przy czym nieruchomości opisane w pkt I ppkt 2 – 6 stanowią przedmiot współwłasności wnioskodawcy W.D. w udziale w wysokości 4/252 ( cztery dwieście pięćdziesiąte drugie ) części, uczestników postępowania S.M. i Z.D. w udziałach po 28/252 ( dwadzieścia osiem dwieście pięćdziesiątych drugich ) części, uczestnika postępowania P.B. w udziale w wysokości 126/252 ( sto dwadzieścia sześć dwieście pięćdziesiątych drugich ) części oraz uczestników postępowania A. i W. małż. S. w udziale w wysokości 66/252 ( sześćdziesiąt sześć dwieście pięćdziesiątych drugich ) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej;
II dokonać działu spadku po H.D. i P.D. oraz zniesienie współwłasności nieruchomości opisanych w pkt I postanowienia, w ten sposób, że:
1. przyznać na rzecz uczestnika postępowania Z.D. niezabudowaną działkę opisaną w pkt I ppkt 5 niniejszego postanowienia;
2. przyznać na rzecz  uczestników postępowania A. i W. małż. S. na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej zabudowaną działkę opisaną w pkt I ppkt 4 niniejszego postanowienia;
3. przyznać na rzecz uczestnika postępowania P.B. niezabudowane działki opisane w pkt I ppkt 1, 2, 3 i 6 niniejszego postanowienia; 
III zasądzić od uczestników postępowania A.S. i W.S. solidarnie na rzecz wnioskodawcy W.D. tytułem spłaty kwotę 5730,16 zł ( pięć tysięcy siedemset trzydzieści złotych szesnaście groszy ) płatną w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;
IV zasądzić od uczestników postępowania A.S. i W.S. solidarnie na rzecz uczestnika postępowania Z.D.  tytułem dopłaty kwotę 16111,12 zł ( szesnaście tysięcy sto jedenaście złotych dwanaście groszy ) płatną w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;
V zasądzić od uczestników postępowania A.S. i W.S. solidarnie na rzecz uczestniczki postępowania S.M.  tytułem spłaty kwotę 40111,12 zł ( czterdzieści tysięcy sto jedenaście złotych dwanaście groszy ) płatną w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;
VI zasądzić od uczestników postępowania A.S. i W.S. solidarnie na rzecz uczestnika postępowania P.B. tytułem dopłaty kwotę 12999,84 zł ( dwanaście tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt złotych osiemdziesiąt cztery grosze ) płatną w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;
VII nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestniczki postępowania S.M. kwotę 4265,39 zł ( cztery tysiące dwieście sześćdziesiąt pięć złotych trzydzieści dziewięć groszy ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r., 7 października 2021 r. oraz 13 lutego 2023 r.;
VIII nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa solidarnie od uczestników postępowania A.S. i W.S. kwotę 639,62 zł ( sześćset trzydzieści dziewięć złotych sześćdziesiąt dwa grosze ) tytułem  uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r. oraz 13 lutego 2023 r.;
IX nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestnika postępowania Z.D. kwotę 555,85 zł ( pięćset pięćdziesiąt pięć złotych osiemdziesiąt pięć groszy ) tytułem  uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia                9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r. oraz 13 lutego 2023 r.;
X nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestnika postępowania P.B. kwotę 3251,32 zł ( trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt jeden złotych trzydzieści dwa grosze ) tytułem  uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami   z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r. oraz 13 lutego 2023 r.;
XI w pozostałym zakresie koszty postępowania orzeczone prawomocnymi postanowieniami z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r. oraz 13 lutego 2023 r. przejąć na rachunek Skarbu Państwa;
XII odstąpić od obciążania stron uzupełnieniem opłaty sądowej od wniosku;
XIII w pozostałym zakresie pozostawić strony przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie;
XIV przyznać adw. G.O. wynagrodzenie za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu wnioskodawcy W.D. w wysokości 3600,00 zł ( trzy tysiące sześćset złotych ) wraz z podatkiem VAT w wysokości 23 % od tej sumy;
XV przyznane w pkt XIV wynagrodzenie nakazać Skarbowi Państwa wypłacić adw. G.O. z sum budżetowych, koszty wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu przejmując na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt I Ns 19/18

POSTANOWIENIE
Dnia 1 sierpnia 2023 r.
Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Lidia Grzelak
Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska
po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2023 r. w Ciechanowie
na rozprawie
sprawy z wnioskuW. D.
z udziałemU. B.,P. B. (1),M. B.,S. M. (1),C. D.,Z. D.,A. S.,W. S.
o dział spadku poH. D. (1)iP. D. (1)oraz zniesienie współwłasności
postanawia:
I ustalić, że przedmiotem działu spadku poH. D. (1)iP. D. (1)oraz zniesienie współwłasności są następujące nieruchomości:

niezabudowana działka położona wL.gminaO.o powierzchni 0,4526 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 80 o wartości 18000,00 zł ( osiemnaście tysięcy złotych ), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi zbiór dokumentów ZD nr(...), stanowiąca przedmiot współwłasności wnioskodawcyW. D.w udziale w wysokości 1/126 ( jedna sto dwudziesta szósta ) części, uczestników postępowaniaS. M. (1)iZ. D.w udziałach po 7/126 ( siedem sto dwudziestych szóstych ) części, uczestnika postępowaniaP. B. (1)w udziale w wysokości 63/126 ( sześćdziesiąt trzy sto dwudzieste szóste ) części oraz uczestników postępowaniaA.iW.małż.S.w udziale w wysokości 48/126 ( czterdzieści osiem sto dwudziestych szóstych ) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej;

niezabudowana działka położona wL.gminaO.o powierzchni 2,6543 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 53 o wartości 82000,00 zł ( osiemdziesiąt dwa tysiące złotych ), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi zbiór dokumentów ZD nr(...);

niezabudowana działka położona wL.gminaO.o powierzchni 1,1397 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 81 o wartości 53000,00 zł ( pięćdziesiąt trzy tysiące złotych );

zabudowana działka położona wT.gminaO.o powierzchni 3,1755 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 19 o wartości 174000,00 zł ( sto siedemdziesiąt cztery tysiące złotych ), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...);

niezabudowana działka położonaR.gminaO.o powierzchni 1,3738 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 55/1 o wartości 24000,00 zł ( dwadzieścia cztery tysiące złotych );

niezabudowana działka położona wR.gminaO.o powierzchni 0,5404 ha oznaczona w ewidencji gruntów numerem 65 o wartości 19000,00 zł ( dziewiętnaście tysięcy złotych );

przy czym nieruchomości opisane w pkt I ppkt 2 – 6 stanowią przedmiot współwłasności wnioskodawcyW. D.w udziale w wysokości 4/252 ( cztery dwieście pięćdziesiąte drugie ) części, uczestników postępowaniaS. M. (1)iZ. D.w udziałach po 28/252 ( dwadzieścia osiem dwieście pięćdziesiątych drugich ) części, uczestnika postępowaniaP. B. (1)w udziale w wysokości 126/252 ( sto dwadzieścia sześć dwieście pięćdziesiątych drugich ) części oraz uczestników postępowaniaA.iW.małż.S.w udziale w wysokości 66/252 ( sześćdziesiąt sześć dwieście pięćdziesiątych drugich ) części na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej;
II dokonać działu spadku poH. D. (1)iP. D. (1)oraz zniesienie współwłasności nieruchomości opisanych w pkt I postanowienia, w ten sposób, że:
1. przyznać na rzecz uczestnika postępowaniaZ. D.niezabudowaną działkę opisaną w pkt I ppkt 5 niniejszego postanowienia;
2. przyznać na rzecz uczestników postępowaniaA.iW.małż.S.na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej zabudowaną działkę opisaną w pkt I ppkt 4 niniejszego postanowienia;
3. przyznać na rzecz uczestnika postępowaniaP. B. (1)niezabudowane działki opisane w pkt I ppkt 1, 2, 3 i 6 niniejszego postanowienia;
III zasądzić od uczestników postępowaniaA. S.iW. S.solidarnie na rzecz wnioskodawcyW. D.tytułem spłaty kwotę 5730,16 zł ( pięć tysięcy siedemset trzydzieści złotych szesnaście groszy ) płatną w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;
IV zasądzić od uczestników postępowaniaA. S.iW. S.solidarnie na rzecz uczestnika postępowaniaZ. D.tytułem dopłaty kwotę 16111,12 zł ( szesnaście tysięcy sto jedenaście złotych dwanaście groszy ) płatną w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;
V zasądzić od uczestników postępowaniaA. S.iW. S.solidarnie na rzecz uczestniczki postępowaniaS. M. (1)tytułem spłaty kwotę 40111,12 zł ( czterdzieści tysięcy sto jedenaście złotych dwanaście groszy ) płatną w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;
VI zasądzić od uczestników postępowaniaA. S.iW. S.solidarnie na rzecz uczestnika postępowaniaP. B. (1)tytułem dopłaty kwotę 12999,84 zł ( dwanaście tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt złotych osiemdziesiąt cztery grosze ) płatną w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;
VII nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestniczki postępowaniaS. M. (1)kwotę 4265,39 zł ( cztery tysiące dwieście sześćdziesiąt pięć złotych trzydzieści dziewięć groszy ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r., 7 października 2021 r. oraz 13 lutego 2023 r.;
VIII nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa solidarnie od uczestników postępowaniaA. S.iW. S.kwotę 639,62 zł ( sześćset trzydzieści dziewięć złotych sześćdziesiąt dwa grosze ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r. oraz 13 lutego 2023 r.;
IX nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestnika postępowaniaZ. D.kwotę 555,85 zł ( pięćset pięćdziesiąt pięć złotych osiemdziesiąt pięć groszy ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r. oraz 13 lutego 2023 r.;
X nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestnika postępowaniaP. B. (1)kwotę 3251,32 zł ( trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt jeden złotych trzydzieści dwa grosze ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r. oraz 13 lutego 2023 r.;
XI w pozostałym zakresie koszty postępowania orzeczone prawomocnymi postanowieniami z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r. oraz 13 lutego 2023 r. przejąć na rachunek Skarbu Państwa;
XII odstąpić od obciążania stron uzupełnieniem opłaty sądowej od wniosku;
XIII w pozostałym zakresie pozostawić strony przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie;
XIV przyznać adw.G. O.wynagrodzenie za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu wnioskodawcyW. D.w wysokości 3600,00 zł ( trzy tysiące sześćset złotych ) wraz z podatkiem VAT w wysokości 23 % od tej sumy;
XV przyznane w pkt XIV wynagrodzenie nakazać Skarbowi Państwa wypłacić adw.G. O.z sum budżetowych, koszty wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu przejmując na rachunek Skarbu Państwa.

Sędzia Lidia Grzelak

Sygn. akt I Ns 19/18

UZASADNIENIE
WnioskodawcaW. D.wnosił o dokonanie zniesienia współwłasności zabudowanej nieruchomości, składającej się zdziałek nr (...)położonej wT., nr 53, 80 i 81 położonych wL.oraz nr 65 i 55/1 położonych wR., wszystkie gminaO., przyznanie nieruchomości na rzecz uczestników postępowaniaA.iW.małż.S.na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej ze spłatą na rzecz wnioskodawcy oraz pozostałym uczestników postępowania w wysokości odpowiadającej wartości ich udziałów w nieruchomości.
Uczestnicy postępowaniaA.iW.małż.S.przyłączyli się do wniosku; na wypadek nieuwzględnienia takiego sposobu podziału wnosili o przyznanie na ich rzecz na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowejdziałek oznaczonych numerami (...), wskazując, żedziałki nr (...)bezpośrednio graniczą z gospodarstwem rolnym stanowiącym ich własność.
Uczestnik postępowaniaZ. D.wnosił o przyznanie na jego rzeczdziałki nr (...).
Uczestnicy postępowaniaU. B.,P. B. (1),C. D.orazM. B.wnosili o przyznanie nieruchomości na rzecz uczestnika postępowaniaP. B. (1), wskazując, że ich wolą jest, aby nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania przypadła krewnemu spadkodawcówH. D. (1)iP. D. (1).
Uczestniczka postępowaniaS. M. (1)wnosiła o przyznanie na jej rzecz, po wydzieleniu zdziałki nr (...), działki siedliskowej oznaczonej numerem 19/1.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r. Sąd zwolnił wnioskodawcęW. D.od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 500,00 zł oraz ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata wskazanego przez(...)wP.– adw.G. O.. Pełnomocnik z urzędu wnioskodawcyW. D.popierał jego wniosek w zakresie sposobu podziału nieruchomości; ponadto wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu wnioskodawcy.
Sąd ustalił, co następuje:
Nieruchomość, wchodząca w skład spadku poH. D. (1)orazP. D. (1)składa się z sześciu działek rolnych położonych na terenie gminyO.: nr 19 położonej wT., nr 53, 80 i 81 położonych wL.oraz nr 65 i 55/1 położonych wR..Działka oznaczona nr (...)jest zabudowana ( bezsporne ).
H. D. (1)zmarła dnia 31 października 1989 r. Spadek po niej nabyli mążP. D. (1)w ¼ części oraz dzieci:J. D.,C. D.,M. B.,S. M. (1),Z. D.,U. B.iW. D.po 3/28 części, z tym, że wchodzące w skąd spadku gospodarstwo rolne nabyli mążP. B. (2), synW. D.i córkaU. B.po 1/3 części ( akta I Ns 398/89 ).
P. D. (1)zmarł dnia 29 stycznia 1995 r. Spadek po nim, zarówno w części ogólnej, jak i dotyczącej gospodarstwa rolnego nabyły dzieciJ. D.,C. D.,M. B.,S. M. (1),Z. D.,U. B.iW. D.po 1/7 części ( akta I Ns 123/17, I Ns 26/18 ).
J. D.zmarł dnia 10 lipca 2013 r. Spadek po nim nabyło rodzeństwoC. D.,M. B.,S. M. (1),Z. D.,U. B.iW. D.po 1/6 części ( akta I Ns 123/17 ).
Działka nr (...), o powierzchni 0,4526 ha, położona wL.gminaO.stanowiła majątek osobistyH. D. (1). Dla tej nieruchomości, Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi zbiór dokumentów ZD nr(...). Nabycie własności tejże działki przezH. D. (1)nastąpiło w drodze umowy sprzedaży z dnia 18 października 1960 r., przy zawarciu którejH. D. (1)oświadczyła, że nabycia dokonuje z funduszy osobistych ( umowa sprzedaży k. 126 – 128, zaświadczenie VI Wydziału Ksiąg Wieczystych k. 310, wypis z rejestru gruntów wraz z mapą k. 118 - 120 ).
Działki oznaczone numerami (...)wchodziły w skład majątku wspólnegoH. D. (1)iP. D. (1)( bezsporne ).
Działka nr (...)położona wL.gminaO.o powierzchni 2,6543 ha została nabyta przezH.iP.małż.D.na podstawie umowy sprzedaży z 6 grudnia 1966 r. Dla tej nieruchomości, Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi zbiór dokumentów ZD nr(...)( umowa sprzedaży k. 135 – 136, zaświadczenie VI Wydziału Ksiąg Wieczystych k. 309, wypis z rejestru gruntów wraz z mapą i wykazem zmian gruntowych k. 87 – 91 ).
Działka nr (...)położona wL.gminaO.o powierzchni 1,1397 ha została nabyta przezH.iP.małż.D.w drodze uwłaszczenia– (...)451/127/1/74 ( wypis z rejestru gruntów wraz z mapą i wykazem zmian gruntowych k. 92 – 98, akt własności ziemi k. 137 ).
Działka nr (...)położona wT.gminaO.o powierzchni 3,1755ha jest zabudowana ( działka siedliskowa ) została nabyta przezH.iP.małż.D.na podstawie umowy sprzedaży z 17 grudnia 1968 r. Dla tej nieruchomości, Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...)( umowa sprzedaży k. 138 - 139, wypis z rejestru gruntów wraz z mapą i wykazem zmian gruntowych k. 99 – 106, odpis zKW (...)k. 49 ).
Działki nr (...)o powierzchni 1,3738 ha oraz nr 65 o powierzchni 0,5404 ha położone wR.gminaO.zostały nabyte przezH.iP.małż.D.w drodze uwłaszczenia– (...)451/220/6/74 ( wypis z rejestru gruntów wraz z mapą i wykazem zmian gruntowych k. 107 - 111, akt własności ziemi k. 9 ).
Wartość poszczególnych działek wynosi:działka nr (...)– 18000,00 zł,działka nr (...)– 82000,00 zł,działka nr (...)– 53000,00 zł,działka nr (...)– 24000,00 zł,działka nr (...)– 19000,00 zł orazdziałka nr (...)– 174000,00 zł, w tym wartość działki siedliskowej 19/1 – 74000,00 zł oraz działki rolnej 19/2 – 100000,00 zł ( opinia biegłego sądowego w zakresie wycen nieruchomości mgr inż.J. J. (1)k. 413 – 440 ).
W dniu 8 maja 2018 r.W. D.sprzedałA. S.iW. S., do ich majątku wspólnego, przysługujące mu z tytułu dziedziczenia po matceH. D. (1)udziały we współwłasności nieruchomości. W dniu 20 września 2018 r.W. D.sprzedałA. S.iW. S., do ich majątku wspólnego, przysługujące mu z tytułu dziedziczenia po ojcuP. D. (1)udziały we własności nieruchomości ( umowy sprzedaży k. 36 – 37, 80 – 81 ).
W dniu 12 maja 2021 r.P. B. (1)zawarł z matkąU. B.umowę darowizny przysługujących jej z tytułu dziedziczenia po matceH. D. (1), ojcuW. D.oraz bratuJ. D.udziałów we współwłasności nieruchomości, zaś zM. B.iC. D.umowy sprzedaży przysługujących im z tytułu dziedziczenia po matceH. D. (1), ojcuW. D.oraz bratuJ. D.udziałów we współwłasności nieruchomości ( umowa darowizny i sprzedaży k. 320 – 327 ).
Nieruchomość od około 25 lat znajdowała się w posiadaniuA.iW.małż.S.na podstawie umowy dzierżawy. Obecnie w ich posiadaniu znajduje siędziałka nr (...). Małż.S.prowadzą własne gospodarstwo rolne o powierzchni około 23 ha; wraz z gruntami dzierżawionymi powierzchnia prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego wynosi około 80 ha. Prowadzą produkcję bydła opasowego i mlecznego oraz produkcję pasz ( zeznania uczestników postępowaniaW. S.k. 467,A. S.k. 467 - 468 ).
P. B. (1)jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni około 6,5 ha położonego wM.K.. Obecnie w jego posiadaniu sądziałki nr (...). Jego brat również posiada gospodarstwo rolne. Obaj pomagają sobie w prowadzeniu tych gospodarstw.P. B. (1)prowadzi produkcję kukurydzy. Posiada również kilka sztuk bydła opasowego ( zeznania uczestnika postępowaniaP. B. (1)k. 468 ).
Z. D.jest właścicielem działki siedliskowej położonej wL.. Nadziałce nr (...), która obecnie nie jest zagospodarowana, planuje urządzić pasiekę i sad ( zeznania uczestnika postępowaniaZ. D.k. 468 ).
S. M. (1)jest emerytką; otrzymuje emeryturę w wysokości wokoło 2500,00 zł. Jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego położonego wW., w którym zamieszkuje. Jest wdową; dotychczas nie uregulowała spraw spadkowych po zmarłym mężu ( zeznania uczestniczki postępowaniaS. M. (1)k. 469 ).
Obecnie współwłaścicielamidziałki nr (...)położonej wL.są:W. D.w 1/126 części,S. M. (1)iZ. D.po 7/126 części,P. B. (1)w 63/126 części orazA.iW.małż.S.na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej w 48/126 części.Działka nr (...)stanowiła majątek osobistyH. D. (1). Spadek w tym zakresie nabyliP. D. (1),W. D.iU. B.po 1/3 części. Udział spadkowyP. D. (1)przysługujący mu we współwłasności tej działki z tytułu dziedziczenia poH. D. (1)nabyliJ. D.,C. D.,M. B.,S. M. (1),Z. D.,U. B.iW. D.po 1/7 części. Udział spadkowyJ. D.przysługujący mu we współwłasności tej działki z tytułu dziedziczenia poP. D. (1)nabyliC. D.,M. B.,S. M. (1),Z. D.,U. B.iW. D.po 1/6 części. Co do zasady zatem udziałyW. D.iU. B.wynosiły łącznie po 49/126 części tj. 1/3 ( udział po matce ) + 1/21 ( udział po ojcu 1/3 x 1/7 ) + 1/126 ( udział po bracieJ.1/21 x 1/6 ). UdziałyC. D.,M. B.,S. M. (1)iZ. D.wynoszą natomiast, co do zasady, po 7/126 części tj. 1/21 ( udział po ojcu 1/3 x 1/7 ) oraz 1/126 ( udział po bracieJ.1/21 x 1/6 ).W. D.przysługujące mu udziały spadkowe po rodzicach zbył na rzecz małż.S.tj. łącznie 48/126 części, a zatem jego udział we współwłasnościdziałki nr (...)wynosi jedynie 1/126 z tytułu dziedziczenia po bracieJ. D..U. B.,M. B.orazC. D.przysługujące im wszystkie udziały we współwłasnościdziałki nr (...)zbyli na rzeczP. B. (1), a zatem jego udział wynosi 63/126 części ( 49/126 + 7/126 + 7/126 ).
Udziały poszczególnych współwłaścicieli w pozostałej części nieruchomości tj. we współwłasnościdziałek nr (...)kształtuje się odmiennie, gdyż wchodziły one w skład majątku wspólnegoH. D. (1)iP. D. (1). Spadek w tym zakresie w części dziedziczenia poH. D. (1)nabyliP. D. (1),W. D.iU. B.po 1/3 części. Udział zatemP. D. (1)w tej części nieruchomości wynosił 4/6 części ( 1/3 x ½ + ½ ), zaśW. D.iU. B.po 1/6 części( 1/3 x ½ ). Udział spadkowyP. D. (1)przysługujący mu we współwłasności tej działki z tytułu dziedziczenia poH. D. (1)nabyliJ. D.,C. D.,M. B.,S. M. (1),Z. D.,U. B.iW. D.po 1/7 części czyli ich udziały we współwłasności tej części nieruchomości z tytułu dziedziczenia po ojcuP. D. (1)wynosiły po 4/42 części ( 4/6 x 1/7 ). Udział spadkowyJ. D.przysługujący mu we współwłasności tej działki z tytułu dziedziczenia poP. D. (1)nabyliC. D.,M. B.,S. M. (1),Z. D.,U. B.iW. D.po 1/6 części, a zatem ich udziały we współwłasności tej części nieruchomości z tytułu dziedziczenia po bracieJ. D.wynosiły po 4/252 części ( 4/42 x 1/6 ). Co do zasady zatem udziałyW. D.iU. B.wynosiły łącznie po 70/252 części tj. 1/6 ( udział po matce ) + 4/42 ( udział po ojcu ) + 4/252 ( udział po bracieJ.). UdziałyC. D.,M. B.,S. M. (1)iZ. D.wynoszą natomiast, co do zasady, po 28/252 części tj. 4/42 ( udział po ojcu ) oraz 4/252 ( udział po bracieJ.).W. D.przysługujące mu udziały spadkowe po rodzicach zbył na rzecz małż.S.tj. łącznie 66/252 części, a zatem jego udział we współwłasności nieruchomości, z wyłączeniemdziałki nr (...), wynosi jedynie 4/252 części z tytułu dziedziczenia po bracieJ. D..U. B.,M. B.orazC. D.przysługujące im wszystkie udziały we współwłasności nieruchomości zbyli na rzeczP. B. (1), a zatem jego udział wynosi 126/252 części ( 70/252 + 28/252 + 28/252 ).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt spraw spadkowych ( I Ns 398/89, I Ns 123/17 oraz I Ns 26/18 ), zebranej w sprawie dokumentacji dotyczącej własności nieruchomości oraz dokumentacji geodezyjnej powołanych powyżej, opinii biegłych sądowych w zakresie rolnictwa inż.R. Z.( k. 281 - 285 ) oraz w zakresie wyceny nieruchomości mgr inż.J. J. (1)( k. 413 – 440 ), jak również zeznań uczestników postępowaniaA. S.,W. S.,P. B. (1)iZ. B.oraz częściowo zeznań uczestniczki postępowaniaS. M. (1). Sąd nie dał wiary jej zeznaniom co do jej stałego zamieszkiwania nadziałce nr (...)oraz podjęcia remontu budynku mieszkalnego położonego na tej działce. Okoliczności tej nie potwierdził żaden z pozostałych uczestników postępowania.
Sąd dał w pełni wiarę zebranym w sprawie dokumentom; żadna ze stron nie kwestionowała ich mocy dowodowej.
Szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają powołane powyżej opinie biegłych sądowych w zakresie rolnictwa oraz wyceny nieruchomości. Druga z tych opinii stanowiła podstawę ustalenia wartości poszczególnych działek oraz wysokości ewentualnych spłat bądź dopłat przysługujących w wyniku podziału stronom. Opinia biegłego sądowego w zakresie rolnictwa ma wpływ na sposób dokonanego podziału, co zostanie omówione poniżej.
Opinia biegłej sądowej w zakresie geodezji i kartografii inż.D. S.co do sposobu podziałudziałki nr (...), aczkolwiek wiarygodna nie miała istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w związku przyjętym sposobem podziału nieruchomości.
Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu, wniosek wnioskodawcyW. D.zasługuje na uwzględnienie co do zasady. Wskazać należy, że uczestnicy postępowania przyłączyli się do wniosku co do zasady. Spór w sprawie dotyczył sposobu zniesienia współwłasności nieruchomości, stanowiącej przedmiot postępowania.
Bezspornym było w niniejszej sprawie, przedmiotem działu spadku poH. D. (1)iP. D. (2)oraz zniesienia współwłasności była nieruchomość położona na terenie gminyO., składająca się z sześciu działek. Wysokość udziałów we współwłasności nieruchomości wnioskodawcy i poszczególnych uczestników postępowania została wskazana powyżej i wynika z treści prawomocnym postanowień spadkowych oraz umów darowizn i sprzedaży udziałów przedstawionych przez uczestników postępowania.
Wskazać należy, że strony ograniczyły przedmiot postępowania do działu w zakresie gospodarstwa rolnego; żadna ze stron nie zgłosiła do podziału w toku niniejszego postępowania innych składników majątkowych.
Zgodnie zart. 1035 kc, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (…). Stosownie zaś doart. 688 kpc, do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególnościart. 618 § 2 i 3. Zgodnie zaś zart. 689 kpc, jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu.
W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, że zgodnie zart. 210 kc,każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.
Zgodnie zart. 211 kckażdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzecz wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne Stosownie doart. 619 § 1 kpc, w postępowaniu o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego sąd ustala jego skład i wartość, w szczególności obszar i rodzaj nieruchomości wchodzących w skład tego gospodarstwa oraz obszar i rodzaj nieruchomości stanowiących już własność współwłaścicieli i ich małżonków, a w miarę potrzeby także okoliczności przewidziane wart. 216 Kodeksu cywilnego.§ 2. Podział w naturze nastąpi po zasięgnięciu opinii biegłych co do sposobu podziału.
Szczegółowe zasady dotyczące zniesienia współwłasności ( działu spadku ) gospodarstwa rolnego określone są wart. 212 – 216 kc.
Zgodnie zart. 623 kpc, jeżeli brak podstaw do wydania postanowienia w myśl artykułu poprzedzającego ( zgodny wniosek stron ), a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje tego podziału na części odpowiadające wartością udziałom współwłaścicieli z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym. Różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne. Stosownie zaś doart. 622 § 2 kpc, gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli spełnione zostanie wymaganie, o którym mowa wart. 621, aprojekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.
Orzekając w przedmiocie działu spadku i zniesienia współwłasności Sąd miał na uwadze wnioski stron oraz treść opinii biegłych sądowych powołanych w niniejszej sprawie.
Niewątpliwie wnioski stron były sprzeczne, wnioskodawca oraz uczestnicy postępowania małż.S.domagali się przyznania nieruchomości ( wszystkich działek ) na rzecz tych uczestników postępowania, ewentualniedziałek oznaczonych numerami (...). Uczestnik postępowaniaP. B. (1)wnosił o przyznanie na swoją rzeczdziałek oznaczonych numerami (...). Do jego wniosku przyłączyli się pozostali uczestnicy postępowania, za wyjątkiem małż.S.. Nadto uczestnik postępowaniaZ. D.wnosił o przyznanie na swoją rzeczdziałki oznaczonej numerem (...), zaś uczestniczka postępowaniaS. M. (1)działki siedliskowej nr (...)po jej wydzieleniu zdziałki nr (...).
W ocenie Sądu zasadnym jest przyznanie na rzecz uczestnika postępowaniaP. B. (1), zgodnie z jego wnioskiemdziałek nr (...). Wniosek ten poparła większość uczestników postępowania. Niewątpliwie, podobnie jak uczestnicy postępowania małż.S., jest on już następcą prawnym pierwotnych spadkobiercówH. D. (1)iP. D. (1), jednakże jest ze spadkodawcami spokrewniony w bliskim stopniu, jest bowiem ich wnukiem. Nabycie przez niego udziałów spadkowych w nieruchomości i udział w jej podziale pozwoli na zachowanie części nieruchomości w kręgu rodziny, a jednocześnie – jak wynika z opinii biegłego sądowego w zakresie rolnictwa – na powiększenie prowadzonego przez uczestnika postępowaniaP. B. (2)gospodarstwa rolnego.
Uczestnik postępowaniaZ. D.domagał się przyznania w toku działu na swoją rzecz własnościdziałki nr (...). Wskazać należy, że nikt nie sprzeciwił się jego wnioskowi. Wartośćdziałki nr (...), jak wynika z opinii biegłego sadowego w zakresie wyceny nieruchomości, jest niższa niż wartość przysługującego mu udziału w nieruchomości. Okoliczności te uzasadniają, zdaniem Sądu, uwzględnienie jego wniosku.
Sąd przyznał na rzecz uczestników postępowania małż.S.własnośćdziałki nr (...). Do przysługujących im udziałów w nieruchomości Sąd, zgodnie z wnioskiem wnioskodawcyW. D., doliczył przysługujące wnioskodawcyW. D.udziały w nieruchomości z tytułu dziedziczenia po bracieJ. D.. Tym niemniej, ten łączny udział jest niższy niż udział w nieruchomości przysługujący uczestnikowi postępowania, co oczywiście przekłada się na kwestię wartości udziałów oraz należnych spłat i dopłat. Szczegółowe uwagi w tym zakresie zostaną przedstawione poniżej. W tym miejscu należy jedynie wskazać, że wartośćdziałki nr (...)przewyższa wartość udziału przysługującego uczestnikom postępowania małż.S.. Nie może mieć, zdaniem Sądu, decydującego znaczenia okoliczność, że uczestnicy postępowania małż.S.deklarowali w toku postępowania dokonanie spłaty na rzecz pozostałych współwłaścicieli w krótkim terminie ( do końca 2023 r. ). Nie może to przeważyć argumentów rodzinnych i sentymentalnych powołanych przez większość pozostałych współwłaścicieli, przy uwzględnieniu, że każdy z proponowanych wariantów podziału jest zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej.
Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku uczestniczki postępowaniaS. M. (1)o przyznanie na jej rzecz działki siedliskowej po wydzieleniu jej zdziałki nr (...). Opinia biegłej sądowej w zakresie geodezji i kartografii, w tym sporządzona na potrzeby niniejszego procesu mapa z projektem podziałudziałki nr (...), wskazuje, że – co do zasady – taki podziałdziałki nr (...)jest dopuszczalny. Tym niemniej, zdaniem Sądu, okoliczności sprawy nie uzasadniają takiego podziału. Uczestniczka postępowaniaS. M. (1)jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego wW., w którym zamieszkuje. Utrzymuje się z emerytury. Nie podjęła dotychczas czynności związanych z uregulowaniem spraw spadkowych po mężu. Jej twierdzeń w zakresie jej zamieszkiwania w siedlisku nadziałce nr (...)i wykonanych tam remontów nie potwierdzili pozostali uczestnicy postępowania, nie przedstawiła również innych dowodów na te okoliczności np. dowodów zakupu materiałów budowlanych. Uczestniczka postępowaniaS. M. (1)nie wykazała również, aby dysponowała środkami finansowymi na dokonanie ewentualnej spłaty bądź dopłaty na rzecz innych współwłaścicieli nieruchomości, przy uwzględnieniu, że wartość działki siedliskowej oznaczonej przy podziale numerem 19/1 przewyższa wartość jej udziału w nieruchomości.
Odnosząc się do kwestii wartości nieruchomości i wchodzących w jej skład działek, jak również wartości udziałów przysługujących poszczególnym współwłaścicielom nieruchomości, wskazać należy, że wartość łączna nieruchomości wynosi 370000,00 zł, zaś wartość poszczególnych działek wynosi:działka nr (...)– 18000,00 zł,działka nr (...)– 82000,00 zł,działka nr (...)– 53000,00 zł,działka nr (...)– 24000,00 zł,działka nr (...)– 19000,00 zł orazdziałka nr (...)– 174000,00 zł, w tym wartość, w przypadku dokonania jej podziału, działki siedliskowej 19/1 – 74000,00 zł oraz działki rolnej 19/2 – 100000,00 zł.
Ustalenie wartości udziałów poszczególnych współwłaścicieli nieruchomości wymaga odniesienia do udziałów przysługującym współwłaścicielom odrębnie wdziałce nr (...)oraz w pozostałych działkach łącznie, gdyż jak wskazano powyżej udziały te są różne, co wynika z tego, żedziałka nr (...)stanowiła majątek osobisty ( wówczas odrębny ) spadkodawczyniH. D. (1).
Jak wskazano powyżej, obecnie współwłaścicielamidziałki nr (...)są:W. D.w 1/126 części,S. M. (1)iZ. D.po 7/126 części,P. B. (1)w 63/126 części orazA.iW.małż.S.na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej w 48/126 części. Wartość ich udziałów wynosi zatem odpowiednio:W. D.– 142,86 zł ( 1/126 x 18000,00 zł ), małż.S.– 6857,28 zł,S. M. (1)iZ. D.– po 1000,02 zł,P. B. (1)– 8999,82 zł.
Wartość pozostałej części nieruchomości, z wyłączeniemdziałki nr (...), wynosi zatem 352000,00 zł. Jak wskazano powyżej, obecnie współwłaścicielami tej części nieruchomości są:W. D.w 4/252 części,S. M. (1)iZ. D.po 28/252 części,P. B. (1)w 126/252 części orazA.iW.małż.S.na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej w 66/252 części. Wartość ich udziałów wynosi zatem odpowiednio:W. D.– 5587,30 zł ( 4/252 x 352000,00 zł ), małż.S.– 92190,48 zł,S. M. (1)iZ. D.– po 39111,10 zł, zaśP. B. (1)– 176000,02 zł.
Łączna wartość udziałów w nieruchomości przysługujących uczestnikowiP. B. (1)wynosi zatem 184999,84 zł ((...),82 +(...),02 ), małż.S., przy doliczeniu im wartości udziałów przysługujących wnioskodawcyW. D., - 104777,92 zł ((...),48 +(...),28 + 142,86 +(...),30 ), zaśS. M. (1)iZ. D.po 40111,12 zł ( 1000,02 +(...),10 ).
Z porównania wartości działek i wartości udziałów poszczególnych współwłaścicieli wynika, że uczestnik postępowaniaP. B. (1)otrzymuje w wyniku podziału działki o łącznej wartości 172000,00 zł przy przysługującym mu udziale we współwłasności nieruchomości w wysokości 184999,84 zł. Powinien zatem otrzymać dopłatę do wartości udziału we współwłasności nieruchomości w wysokości 12999,84 zł. Uczestnik postępowaniaZ. D.otrzymuje w podziale działkę o wartości 24000,00 zł, co oznacza, że przysługuje mu dopłaty do wartości udziału w wysokości 16111,12 zł. Natomiast uczestnicy postepowania małż.S.otrzymują w podzialedziałkę nr (...)o wartości 174000,00 zł. Wartość ich udziału w nieruchomości, po doliczeniu wartości udziału wnioskodawcyW. D., wynosi 104777,92 zł, a zatem wartość działki przewyższa wartość ich udziału o 69222,08 zł.
Jak wskazano powyżej, w ocenie Sądu, brak jest okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku uczestniczki postępowaniaS. M. (1)i przyznanie na jej rzeczdziałki siedliskowej nr (...)po wydzieleniu zdziałki nr (...). Wartość działki siedliskowej wynosi 74000,00 zł, zaś wartość udziału tej uczestniczki postępowania w nieruchomości – 40111,12 zł. W przypadku przyznania działki siedliskowej na jej rzecz obciążałaby ją dopłata ( splata ) na rzecz innych współwłaścicieli w wysokości 33888,88 zł. Jedynym dochodem uczestniczki postępowaniaS. M. (1)jest emerytura. Przysługuje je udział we współwłasności lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje. Uczestniczka postępowania nie wykazała, w jaki sposób zamierza zrealizować obciążającą ją przy takim podziale dopłatą bądź spłatą; nie wykazała, że dysponuje środkami na jej dokonanie w krótkim terminie, jaki deklarowany jest przez uczestników postępowania małż.S..
Powyższe okoliczności wskazują, że do dokonania spłaty na rzecz uczestniczki postępowaniaS. M. (1)w kwocie 40111,12 zł oraz dopłat na rzecz uczestnika postępowaniaZ. D.w kwocie 16111,12 zł i na rzecz uczestnika postępowaniaP. B. (1)w kwocie 12999,84 zł, tj. łącznie w kwocie 69222,08 zł, obwiązani są solidarnieA. S.iW. S.. Jak wskazano bowiem powyżej, zgodnie zart. 623in finekpc, różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne.
W związku z powyższym Sąd dokonał działu spadku poH. D. (2)iP. D. (1)oraz zniesienia współwłasności nieruchomości, w ten sposób, że:
1. przyznał na rzecz uczestnika postępowaniaZ. D.niezabudowaną działkę opisaną w pkt I ppkt 5 postanowienia tj.działkę (...);
2. przyznał na rzecz uczestników postępowaniaA.iW.małż.S.na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej zabudowaną działkę opisaną w pkt I ppkt 4 postanowienia tj.działkę nr (...);
3. przyznał na rzecz uczestnika postępowaniaP. B. (1)niezabudowane działki opisane w pkt I ppkt 1, 2, 3 i 6 postanowienia tj.działki nr (...).
Jednocześnie Sąd w związku z powyższym zasądził stosowne spłaty i dopłaty na rzecz wnioskodawcy i uczestników postępowania – współwłaścicieli nieruchomości od uczestników postępowaniaA. S.iW. S.solidarnie:
- na rzecz wnioskdoawcyW. D.tytułem spłaty kwotę 5730,16 zł;
- na rzecz uczestnika postępowaniaZ. D.tytułem dopłaty kwotę 16111,12 zł;
- na rzecz uczestniczki postępowaniaS. M. (1)tytułem spłaty kwotę 40111,12 zł;
- na rzecz uczestnika postępowaniaP. B. (1)tytułem dopłaty kwotę 12999,84 zł, ustalając termin płatności tych należności na 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności.
Sąd miał bowiem na uwadze, że zgodnie zart. 212 § 3 kc, jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. Sąd oznaczył termin płatności spłat i dopłat przy uwzględnieniu deklarowanego terminu przez uczestników postępowaniaA. S.iW. S., jak również pry uwzględnieniu ich sytuacji finansowej.
O kosztach postępowania Sąd orzekł co do zasady stosunkowo je rozdzielając stosownie do wysokości przysługujących współwłaścicielom udziałów w przedmiocie postępowania na podstawieart. 520 § 2 kpc, przy czym częścią kosztów postępowania obciążających wnioskodawcęW. D.Sąd obciążył solidarnie uczestników postępowaniaA. S.iW. S., mając na uwadze wspólne stanowisko stron co do sposobu działu. Sąd jako podstawę wyliczeń przyjął udziału stron we współwłasności nieruchomości, z wyłączeniemdziałki nr (...). Tytułem uzupełnienia kosztów postępowania poniesionych tymczasowo z sum budżetowych jestart. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychw zw. z art. 113 ust. 1 cyt. ustawy.
Łączny koszt opinii biegłych sądowych w zakresie rolnictwa i wyceny nieruchomości ( postanowienia z dnia 9 września 2019 r., 20 lipca 2020 r., 13 lutego 2023 r. ) wynosił 7702,64 zł. Uczestnicy postępowania małż.S.powinni zatem solidarnie uzupełnić koszty postępowania do kwoty 2139,62 zł, co – przy uwzględnieniu uiszczonej przez nich zaliczki w kwocie 1500,00 zł – oznacza, że zobowiązani są solidarnie do zapłaty kwoty 639,62 zł ((...),64 ). Uczestnicy postępowaniaS. M. (1)iZ. D.zobowiązani są co do zasady do uzupełnienia tych kosztów w kwocie po 855,85 zł ((...),64 ), z tym że uczestnik postępowaniaZ. D.postanowieniem z dnia 12 marca 2020 r. został zwolniony od zaliczki w kwocie 300,00 zł, a tym samym jego obowiązek zwrotu kosztów postępowania tymczasowo poniesionych sum budżetowych ogranicza się do kwoty 555,85 zł. Natomiast uczestnik postępowaniaP. B. (1)zobowiązany jest do pokrycia tych kosztów do kwoty 3851,32 zł ((...),64 ), a przy uwzględnieniu uiszczonych przez uczestniczki postępowaniaM. B.iU. B.zaliczek w kwotach po 300,00 zł każda, kwoty 3251,32 zł.
Natomiast uzupełnienie kosztami postępowania w zakresie opinii biegłej sądowej w zakresie geodezji, która nie stanowiła ostatecznie podstawy rozstrzygnięcia, Sąd obciążył uczestniczkę postępowaniaS. M. (2), mając na uwadze, iż jej wnioski w zakresie podziałudziałki nr (...)nie zostały uwzględnione przez sąd. Uczestniczka postępowaniaS. M. (1)zobowiązana jest zatem do uiszczenia łącznie kwoty 4265,39 zł, w tym 855,85 zł zgodnie z powyżej wskazanym wyliczeniem oraz 3409,54 zł tytułem uzupełnienia kosztów postępowania w zakresie kosztów opinii biegłej sądowej w zakresie geodezji orzeczonych prawomocnym postanowieniem z dnia 7 października 2021 r.
Sąd odstąpił od obciążania stron uzupełnieniem opłaty sądowej.
Jednocześnie Sąd przyznał adw.G. O.wynagrodzenie za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu wnioskodawcyW. D.w kwocie 3600,00 zł wraz z podatkiem VAT w wysokości 23 % od tej sumy, koszty postępowania w tym zakresie przejmując na rachunek Skarbu Państwa. Wysokość kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd ustalił stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( § 11 pkt 6 w zw. z § 8 pkt 6 cyt. rozporządzenia ).
W pozostałym zakresie Sąd pozostawił wnioskodawcę i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.