Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 176/23
Data wyroku: 2024-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Tomasz Choczaj
Słowa kluczowe: Ochrona środowiska
Podstawa prawna: art. 129 i art. 136 Ustawy Prawo Ochrony Środowiska

Sygn. akt I C 176/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2024 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: sędzia Tomasz Choczaj
Protokolant: Joanna Wołczyńska - Kalus
po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2024 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. T. (1)iJ. T. (2)
przeciwko Skarbowi Państwa - Szefowi(...) Zarządu (...)wB.
o ochronę naturalnego środowiska człowieka

1
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Szefa(...) Zarządu (...)wB.na rzecz powodówJ. T. (1)iJ. T. (2)kwotę:

a) 140 796,21 zł (sto czterdzieści tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt sześć złotych 21/100) tytułem odszkodowania, w tym kwotę:
- 20 000,00 zł (dwadzieścia tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 sierpnia 2018 roku do dnia zapłaty,
- 39 000,00 zł (trzydzieści dziewięć tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty,
- 19 396,21 zł (dziewiętnaście tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt sześć złotych 21/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia14 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty,
- 47 300,00 zł (czterdzieści siedem tysięcy trzysta złotych) wrazz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 lutego 2024 rokudo dnia zapłaty,
- 15 100,00 zł (piętnaście tysięcy sto złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 maja 2024 roku do dnia zapłaty;
b) 17 329,40 zł (siedemnaście tysięcy trzysta dwadzieścia dziewięć złotych 40/100) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

2
oddala powództwo w pozostałej części;

3
nakazuje pobrać od pozwanego Skarbu Państwa - Szefa(...) Zarządu (...)wB.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 4 426,16 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia sześć złotych 16/100) tytułem brakujących kosztów opinii biegłych.

Sygn. akt I C 176/23

UZASADNIENIE
J. T. (1)iJ. T. (2)wnieśli o zasądzenie solidarniena ich rzecz od Skarbu Państwa - Szefa(...) Zarządu (...)wB.kwoty 15 000,00 zł tytułem odszkodowania za zmniejszenie wartości ich nieruchomości wraz z odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2018 r. do dnia zapłaty i kwoty 5 000,00 zł tytułem odszkodowania w związkuz koniecznością dokonania nakładów na rewitalizację akustyczną budynku posadowionego na tej nieruchomości wraz z odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2018 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie kosztów procesu.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powodówna jego rzecz kosztów procesu.
Pismem procesowym z 15 października 2021 r. powodowie rozszerzyli powództwo i wnieśli o zasądzenie solidarnie na ich rzecz od pozwanego kwoty59 000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2018 r.do dnia zapłaty, w tym kwoty 42 000,00 zł tytułem odszkodowania za zmniejszenie wartości ich nieruchomości i kwoty 17 000,00 zł tytułem odszkodowaniaw związku z koniecznością dokonania nakładów na rewitalizację akustyczną budynku posadowionego na tej nieruchomości.
Pismem procesowym z 4 października 2022 r. powodowie rozszerzyli powództwo i wnieśli o zasądzenie solidarnie na ich rzecz od pozwanego kwoty78 396,21 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2018 r.do dnia zapłaty, w tym kwoty 42 000,00 zł tytułem odszkodowania za zmniejszenie wartości ich nieruchomości i kwoty 36 396,21 zł tytułem odszkodowaniaw związku z koniecznością dokonania nakładów na rewitalizację akustyczną budynku posadowionego na tej nieruchomości.
Pozwany wniósł o oddalenie tak sprecyzowanego powództwa orazo zasądzenie od powodów na jego rzecz kosztów procesu.
Pismem procesowym z 1 grudnia 2023 r. powodowie rozszerzyli powództwo i wnieśli o zasądzenie solidarnie na ich rzecz od pozwanego kwoty125 696,21 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2018 r.do dnia zapłaty, w tym kwoty 89 300,00 zł tytułem odszkodowania za zmniejszenie wartości ich nieruchomości i kwoty 36 396,21 zł tytułem odszkodowaniaw związku z koniecznością dokonania nakładów na rewitalizację akustyczną budynku posadowionego na tej nieruchomości.
Pismem z 19 kwietnia 2024 r. powodowie rozszerzyli powództwo i wnieśli o zasądzenie solidarnie na ich rzecz od pozwanego kwoty 140 796,21 zł wrazz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2018 r. do dnia zapłaty, w tym kwoty 104 400,00 zł tytułem odszkodowania za zmniejszenie wartości ich nieruchomości i kwoty 36 396,21 zł tytułem odszkodowania w związkuz koniecznością dokonania nakładów na rewitalizację akustyczną budynku posadowionego na tej nieruchomości.
Pozwany wniósł o oddalenie tak sprecyzowanego roszczenia w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

Powodowie, pozostający we wspólności ustawowej małżeńskiej,są współwłaścicielami nieruchomości położonej wS., gminaŁ.,o numerzedziałki (...), o powierzchni 1,1493 ha, dla której Sąd RejonowywŁ.prowadziksięgę wieczystą (...),(dowód: wypis z rejestru gruntów - k. 9; odpis zwykły księgi wieczystej - k. 10 - 10 verte; mapa - k. 12).
Dla przedmiotowej nieruchomości nie ma aktualnie opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego, a istniejący uprzednio przestał obowiązywać. Dla gminyŁ.opracowane jest natomiast studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalone uchwałą Rady Miejskiej wŁ.nr(...)z dnia 30 czerwca 2017 r. Ze studium wynika,że przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenach zabudowy mieszkaniowo-usługowej i zagrodowej o niskiej intensywności,(dowód: wypisz rejestru gruntów - k. 9; zaświadczenie - k. 11; mapa - k. 12; opinia biegłejL. B.- k. 174 - 200 i k. 270 - 294).
Teren przedmiotowej działki ogrodzony jest płotem z metalowych przęseł na podmurówce z cegły klinkierowej z metalową kutą bramą i furtką, częściowo płotem z prefabrykowanych płyt betonowych. Wyłożony jest kostką betonową,(dowód: opinia biegłejL. B.- k. 174 - 200 i k. 270 - 294).
Przedmiotowa działka jest zabudowana murowanym budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym. Jest on parterowy, z poddaszem użytkowym, bez podpiwniczenia z tarasem wyłożonym kostką betonową. Na działce znajduje się również garaż z płyt betonowych, obłożony styropianem i otynkowanym z dachem pokrytym blachodachówką, wiatą oraz garaż blaszany. Na działce znajduje się infrastruktura techniczna: energetyczna, wodociągowa, kanalizacyjna (szambo). Budynek ten ma żelbetonowe ławy fundamentowe oraz ściany fundamentowez bloczków cementowych. Konstrukcja dachu jest drewniana, ma pełne deskowanie, poryty jest dachówką ceramiczną. Okna są plastikowe, każde z nich ma roletę zewnętrzną. Ogrzewanie zapewnia piec na ekogroszek i pompa ciepła, grzejniki konwektorowe, kominek z rozprowadzeniem ciepła oraz ogrzewanie podłogowe na parterze, poddaszu, korytarzu i w łazience,(dowód: wypisz rejestru gruntów - k. 9; mapa - k. 12; zaświadczenie – k. 11; opinia biegłejL. B.- k. 174 - 200 i k. 270 - 294).
W dniu 25 października 2016 roku Sejmik Województwa(...)podjął uchwałę nr XXIX/379/16 w sprawie utworzenia strefy ograniczonego użytkowania, w której nastąpiło przesunięcie granic poszczególnych podobszarów oznaczonych wyodrębnionymi izoliniami, która to uchwała uchyliła jednocześnie uchwałę z dnia 9 lutego 2010 roku w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego wŁ.. Zgodniez § 8 powołanej uchwały w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadzasię następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu:

a
w podobszarze A:



zakaz przeznaczania terenu pod zabudowę mieszkaniową jednoi wielorodzinną, zagrodową i zamieszkania zbiorowego, a także mieszkaniowo- usługową,

zakaz tworzenia terenów rekreacyjno- wypoczynkowych,

zakaz tworzenia stref ochronnych „A" uzdrowisk,

zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży;

b
w podobszarze B:



zakaz tworzenia stref ochronnych „A” uzdrowisk,

zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy,(bezsporne).

Z § 9 tej uchwały wynika, że w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie korzystania z terenu:

a
w podobszarze A:



zakaz budowy budynków jedno i wielorodzinnych oraz zamieszkania zbiorowego, zagrodowego, mieszkaniowo - usługowego, szpitali, domów opieki społecznej, a także obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na budynki mieszkalne jedno- i wielorodzinne oraz zamieszkania zbiorowego, zabudowę zagrodową, mieszkaniowo- usługowe, szpitale, domy opieki społecznej, a także obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

dopuszcza się rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

dopuszcza się zmianę sposobu użytkowania budynków w całości lub części na cele mieszkaniowe oraz budowę nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych jako towarzyszących innym funkcjom,na warunkach określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,

a w przypadku braku planu miejscowego, na warunkach określonychw decyzji o warunkach zabudowy;

a
w podobszarze B:



zakaz budowy szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działającychw porze nocy,

zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całościlub części na szpitale, domy opieki społecznej oraz obiekty związaneze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działającychw porze nocy,

dopuszcza się rozbudowę odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałymlub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,(bezsporne).

Z § 10 powyższej uchwały wynika, że w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące wymagania techniczne dotyczące budynków:

a
w podobszarze A - w budynkach istniejących oraz nowoprojektowanych należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie z obowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej;

b
w podobszarze B - w budynkach szpitali, domów opieki społeczneji budynkach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dziecii młodzieży należy zapewnić właściwy klimat akustycznyw pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie zobowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej,(bezsporne).

Przedmiotowa działka znajduje się na terenie wyżej wspomnianego obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego wŁ., w całościw granicach podobszaru A,(dowód: opinia biegłejL. B.- k. 174- 200 i k. 270 - 294).
Wprowadzenie wymienioną wyżej uchwałą obszaru ograniczonego użytkowania zmniejszyło wartość zabudowanej części przedmiotowej działkio kwotę 84 000,00 zł, a jej niezabudowanej części o 20 400,00 zł,(dowód: opinia biegłejL. B.- k. 174 - 200 i k. 270 - 294).

    Na przedmiotowej nieruchomości dochodzi do przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu lotniczego w środowisku w porze dnia i w porze nocy. Przed utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowegoŁ.budynek był dostatecznie wyciszony - zgodnie z normamiprawa budowlanego, mającymi zastosowanie na terenach, na których obowiązują i spełniał przepisy dotyczące ochrony przed hałasem lotniczym. W celu zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego w tym budynku, przy uwzględnieniu wymogów ustanowionych w uchwale Sejmiku Województwa(...)nr(...)i Polskich Normach, należy zwiększyć izolacyjność akustyczną łącznie w siedmiu pokojach poprzez: wymianę łącznie czterech okien ściennych na oknao zwiększonej izolacyjności akustycznej, wymianę szyb zespolonych łączniew pięciu oknach ściennych na szyby zespolone o zwiększonej izolacyjności akustycznej, wymianę łącznie trzech okien dachowych na okna o zwiększonej izolacyjności akustycznej wyposażone w nawiewnik z tłumikiem akustycznym, wymianę szyby zespolonej w jednym oknie dachowym na szybę o zwiększonej izolacyjności akustycznej w połączeniu z wyposażeniem tego okna w nawiewnikz tłumikiem akustycznym, wstawienie dwóch tłumików kanałowych w ciągach wentylacyjnych. W celu skompensowania braku możliwości otwierania okien podczas występowania hałasu lotniczego, wynikającego z utworzenia OOU, należy zainstalować łącznie osiem wentylatorów sufitowych. Koszt tych prac wynosi 36 396,21 zł brutto,
      (dowód: opinia instytutu - k. 48 - 62 verte; opinia pisemna biegłegoC. D.- k. 71 - 75).

Powodowie wezwali pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty130 000,00 zł tytułem odszkodowania w związku z obniżeniem wartości oraz ograniczeniem w sposobie korzystania z nieruchomości, a także z tytułu kosztów koniecznych do wygłuszenia budynków mieszkalnych znajdujących się na niej,w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. Pismoto pozwany otrzymał 26 lutego 2018 r. Pismem z 1 marca 2018 r. pozwany odmówił uznania zgłoszonych roszczeń,(dowód: wezwanie do zapłaty wrazz potwierdzeniem nadania i ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru - k. 16 - 18; odpowiedź pozwanego - k. 19).
Powodowie nie mają pieniędzy na doprowadzenie domu do wymogów akustycznych,(dowód: zeznania powódki - k. 335 verte i nagranie rozprawyz 6 czerwca 2024 r. - płyta - koperta - k. 340, minuta od 00:07:01 do 00:12:49; zeznania powoda - k. 335 verte i nagranie rozprawy z 6 czerwca 2024 r. - płyta - koperta - k. 340, minuta od 00:07:01 do 00:12:49).
Powyższy stan faktyczny jest częściowo bezsporny, bowiem Sąd ustaliłgo na podstawie dokumentów, których wiarygodność i prawdziwość nie była kwestionowana przez strony, a także na podstawie zeznań powodów, którym Sąd dał wiarę w całości.
Sąd ustalił utratę wartości działki w oparciu o opinię biegłej z zakresu szacowania nieruchomościL. B.. Na podstawie opinii instytutu Sąd ustalił, że na skutek działania lotniska wojskowego wŁ.dochodzido przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu na działce należącej do powodów; że budynek był dostatecznie wyciszony przed wejściem w życie powyższej uchwały i zakres robót potrzebnych do zapewnienia budynkowi odpowiedniego klimatu akustycznego. Na podstawie opinii biegłegoC. D.Sąd ustalił wartość prac koniecznych do zapewnienia budynkowi odpowiedniego klimatu akustycznego. Opinie te Sąd uznał za wiarygodne, albowiem są jasne, wewnętrznie niesprzeczne oraz naukowo i logicznie uzasadnione. Zostały one wykonane w oparciu o oględziny nieruchomości oraz o przedstawioną przez strony dokumentacje. Sporządzono je z uwzględnieniem zasad fachowej wiedzyi doświadczenia. Dlatego Sąd pominął wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłej ds. wyceny nieruchomości.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgodnie z treściąart. 136 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.- Prawo ochrony środowiska (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.), jeżeliz przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięciana środowisko wymaganej przepisamiustawy z dnia 3 października 2008 r.o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, alboz analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej, obiektów sieci gazowej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjneji radiolokacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania. Zgodnie z art.3 pkt 34 tej ustawy, standardem jakości środowiska są poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. Natomiast hałas, zgodnie z art. 3 pkt 4 b tej ustawy, jest jednąz postaci energii.
Mając na uwadze powyższe przepisy, należy wysnuć wniosek, iż utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) dla lotniska nie jest obowiązkowe. Jednakże jest ono uzasadnione, gdy zastosowane na nim środki technicznenie są wystraczające dla utrzymania poza jego terenem dopuszczalnych norm hałasu, które zostały określonerozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, (tekst jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 112). Zgodnie z tym rozporządzeniem dopuszczalny poziom hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej, rekreacyjno-wypoczynkowej, mieszkaniowo-usługowej i śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców wynoszą 60 dB w ciągu dnia i 50 dB w ciągu nocy. Należy zatem wskazać, w ślad zaart. 144 k.c., że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającąze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zatem gdy właściciel nieruchomości podejmuje działania mające negatywny wpływ na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu, co wynika zart. 6 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
W orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, z którego wynika, że przy definiowaniu obszaru ograniczonego użytkowania trzeba dostrzegać z jednej strony związane z jego utworzeniem ograniczenia w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, z drugiej, przyczyny, które legły u podstaw utworzenia tego obszaru. Ograniczeniasą związane z konkretną nieruchomością położoną na tym obszarze i dotyczą każdego właściciela, gdyż dopóki będzie istniał obszar ograniczonego użytkowania, dopóty będą obowiązywały wprowadzone na jego terenie ograniczenia w zakresie przeznaczenia, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z gruntów.
Praktycznie zawsze obszar ograniczonego użytkowania ingeruje w prawo własności i w sferę wolności właściciela, wobec czego wyszczególnienie sytuacji, w których dojdzie do utworzenia go, jest wyczerpujące i wymaga uprzedniego stwierdzenia, że zastosowanie najlepszych dostępnych metod i środków nie doprowadziło do utrzymania dopuszczalnych warunków środowiska. Konieczność utworzenia obszaru wynika z tego, że jest to jedyny sposób uzyskania efektu w postaci ochrony zasobów środowiska, który uwzględnić powinien wyczerpanie dostępnych środków i zasadę proporcjonalności przewidzianą wart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Samo już zatem utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wskazuje na negatywne oddziaływanie lotniska na środowisko w stopniu wymagającym wprowadzenia ograniczeńw wykonywaniu prawa własności. Ograniczenia te musi respektować każdy właściciel nieruchomości (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r.,II CSK 565/08 i wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, Lex 528219).

    Należy w tym miejscu dodać, że powodowie nie mogą dochodzić zakazania immisji hałasu przez lotnisko na zasadzieart. 222 § 2 k.c.w zw. zart. 144 k.c.iart. 363 § 1 k.c.Zatem mają ograniczoną możliwość wykonywania swojego prawa własności poprzez podejmowanie działań ochronnych. Zalegalizowanie możliwości przekraczania na OOU dopuszczalnych poziomów hałasu wywołanego ruchem lotniczym, powoduje, że immisja hałasu przestaje być bezprawna. W konsekwencji właściciele nieruchomości znajdujących się na OOU nie mogą skorzystać z ochrony zarówno na zasadach ogólnych (415k.c.w zw. zart. 322 ustawy Prawo ochrony środowiska), jak i na podstawieart. 323wskazanej wcześniej ustawy. Wypada zauważyć również, że nieruchomość jest dobrem inwestycyjnym i o ile nie jest wyłączona spod obrotu podlega regułom rynkowym, a jej wartość jest weryfikowana przez wolny rynek, niezależnie od tego czy właściciel zamierza ją zbyć, czy też nie poczynił w tym zakresie żadnych kroków (patrz wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu: z 30 września 2009 r.,I ACa 484/09, Lex 756606 i I ACa 772/09 z 17 czerwca 2010 r., Lex 756717).

Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że wprowadzenie OOU nakładana właścicieli znajdujących się w jego granicach nieruchomości, obowiązek znoszenia przekraczających normy immisji hałasu. Ponadto zgodnie zart. 135 ust. 3 a ustawy Prawo ochrony środowiska, organy, tworząc obszar ograniczonego użytkowania, określają jego granice, ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu, wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania z terenów wynikające z postępowania w sprawie oceny oddziaływaniana środowisko lub analizy porealizacyjnej albo przeglądu ekologicznego.
Zatem skoro utworzenie OOU sprawia, iż ponadnormatywne emitowanie hałasu przez lotnisko na jego terenie nie jest bezprawne, ustawodawca przewidział szczególne środki ochrony właścicieli nieruchomości znajdujących się w jego granicach. Zgodnie z treściąart. 129 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r.- Prawo ochrony środowiska (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.),w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę. Przesłankami wynikającymiz tej regulacji są: wejście w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości, jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługujeprawo rzeczowedo nieruchomości i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystaniaz nieruchomości a szkodą. Z powyższego przepisu wynika również, iż szkodą jest także zmniejszenie wartości nieruchomości. Zgodnie z treściąart. 136 ustawy Prawo ochrony środowiska, w razie ograniczenia sposobu korzystaniaze środowiska w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania obowiązany do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości jest ten, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związkuz ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. W razie określeniana obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą, o której mowa wart. 129 ust. 2, są także koszty poniesionew celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza opinię biegłejL. B., należy stwierdzić,że wskutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania powodowie ponieśli szkodę, która polega na ograniczeniu w sposobie korzystaniaz nieruchomości i zmniejszeniu jej wartości, ponieważ znajduje się ona w całości w podobszarze A obszaru ograniczonego użytkowania wprowadzonego uchwałą Nr(...)Sejmiku Województwa(...)z 25 października 2016 r. Nieruchomość powodów znajduje się w pobliżu lotniska wojskowegowŁ., zatem hałas wytwarzany przez samoloty negatywnie postrzegany jest przez potencjalnych nabywców. Z opinii biegłego ds. wyceny nieruchomości wynika, że zainteresowanie nabyciem nieruchomości w okolicach lotniskaw obszarze ograniczonego użytkowania spadło, a ewentualni nabywcy mogą być skłonni do ich kupna za niższą cenę. Dlatego Sąd ustalił za biegłą, że wartość rynkowa nieruchomości należącej do powodów uległa obniżeniu o kwotę 104 400,00 zł. Podwyższenie dopuszczalnych norm hałasu sprawiło, że budynek mieszkalny powodów przestał spełniać wymagania w zakresie właściwego klimatu akustycznego. Budynek ten jest przeznaczony na potrzeby mieszkaniowei niewątpliwie wymaga ochrony akustycznej na podstawie przepisówrozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z opinii instytutu wynika, że nie spełnia on obowiązujących wymogów, a przezto nie zapewnia należytego klimatu akustycznego. Zdaniem Sądu, w celu ochrony akustycznej konieczne jest poczynienie nakładów, których koszty biegły ds. budownictwa określił na kwotę 36 396,21 zł brutto.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na uchwałę Sądu Najwyższegoz 28 października 2022 r., zgodnie z którą właścicielowi nieruchomości położonej w strefie ograniczonego użytkowania, o której mowa wart. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie przysługuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej kosztom zapewnienia w budynku znajdującym się na tej nieruchomości odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione (patrz również uchwały Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III CZP 80/22 i z 29 kwietnia 2022 r., III CZP 81/22). W niniejszej sprawie powodowie nie ponieśli jeszcze żadnych kosztów rewitalizacji akustycznej, jednakże należy mieć na uwadze, iż pogląd prawny wyrażony w tej uchwale jest wiążący jedynie dla sądu w sprawie, w której został wydany. Zdaniem Sądu powielenie tezy Sądu Najwyższego również w niniejszej sprawie byłoby krzywdzące dla powodów. Uchwała z 25 października 2016 roku Sejmiku Województwa(...)nr(...)w sprawie utworzenia strefy ograniczonego użytkowania wprowadza konkretne ograniczenia w korzystaniuz nieruchomości strony powodowej, a ponadto zmusza do znoszenia przez nich ponadnormatywnych immisji hałasu. Ograniczenia te spowodowały obniżenie wartości nieruchomości powodów, co stanowi szkodę zgodnie z art. 129 ust. 2 cytowanej wcześniej ustawy.
Wprowadzenie OOU nie spowodowało pogorszenia stanu technicznego nieruchomości powodów, ale jego właściwości użytkowych. Jedną z głównych funkcji domu jest ochrona jego domowników od czynników zewnętrznych, także hałasu. Jak wskazano wcześniej, powodowie nie mogą skorzystać z ochronyna zasadach ogólnych, pozostaje im zatem jedynie wykonanie prac budowlanych, co uzasadnia żądanie zasądzenia od pozwanego kwoty odpowiadającej niezbędnym naprawom, na podstawieart. 361 k.c.iart. 363 § 1 k.c.w zw. zart. 129 ust. 2 i art. 322 ustawy Prawo ochrony środowiska.
W orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego utrwaliłsię pogląd, z którego wynika, że obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Odszkodowanie bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejącyw chwili jej wyrządzenia do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób prawem przewidziany  (patrz uchwała Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, OSNC 2002, zeszyt 6, poz. 74). Uzasadnia to również treśćart. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, którego analiza pozwala uznać, że szkodata obejmuje nie tylko wydatki na zakup materiałów i usług niezbędnychdo wykonania samej przebudowy budynków, ale również inne wydatki związanez wypełnieniem wymagań przez istniejący budynek, np. opłat administracyjnychw celu uzyskania pozwoleń budowlanych. Na marginesie należy wskazać,że podobne rozwiązanie przewidujeart. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
W niniejszej sprawie obowiązek pozwanego do naprawienia szkody powodów, który polega na uiszczeniu odpowiedniej sumy pieniężnej, powstałz chwilą wejścia w życie uchwały Sejmiku Województwa(...). Ustalała ona bowiem zakres koniecznych do wykonania nakładów rewitalizacyjnych, zmierzających do przyczynienia się do zwiększenia atrakcyjności nieruchomości niewpływającej na podniesienie jej wartości z uwagi na lokalizację w strefie ograniczonego użytkowania. Wtedy nieruchomość powodów utraciła cechy niezbędne do chronienia domowników przed hałasem. W przedmiotowej sprawie szkoda stanowi zatem różnicę pomiędzy obecnym stanem majątkowym a takim, który by zaistniał gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło. Jestto uszczerbek majątkowy w całej masie majątkowej, a nie w poszczególnym jego składniku. Dlatego działania powodów w celu przywrócenia możliwości korzystania z ich dotkniętej uszczerbkiem nieruchomości, np. poprzez rewitalizację akustyczną, której dokonaliby z własnych środków nie rzutująna rozmiar szkody. Szkoda nie powstaje w momencie poniesienia przez poszkodowanych wydatków na przywrócenie stanu poprzedniego, lecz z chwilą powstania sytuacji uzasadniającej takie działanie.
Podkreślenia wymaga, że w ocenie Sądu przepis art. 136 ust. 3 powyższej ustawy nie wyłącza co do zasady stosowaniaart. 129 ust.2, art. 361 k.c.iart. 363 § 1 k.c.w zw. z art. art. 129 ust. 2 i art. 322 powyższej ustawy, lecz stanowiw stosunku do niego lex specialis skutkujący rozszerzeniem odpowiedzialności podmiotu obowiązanego do wypłaty odszkodowania. Znajduje on bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy właściciel nieruchomości dochodzi zwrotu kosztów rzeczywiście poniesionych na rewitalizację akustyczną budynku. Właściciel nieruchomości, który dokonał przebudowy budynku w celu dostosowania go do nowych wymagań technicznych w celu zapewnienia właściwego, zgodnego z normami komfortu akustycznego, nabywa prawodo żądania zwrotu kosztów „rzeczywiście poniesionych”, a nie jedynie kosztów „szacowanych”, ustalanych w sposób najbardziej prawdopodobnyi odpowiadając rozmiarowi szkody, o której mowa w art. 129 ust. 2 ustawy. Uprzednie poniesienie kosztów rewitalizacji istniejącego budynku jest warunkiem roszczenia o ich zwrot w pełnej wysokości, w takiej sytuacji właściciel zabudowanej nieruchomości może żądać zwrotu kosztów rzeczywiście poniesionych, które mogą okazać się wyższe od kosztów szacowanych, nawet jeśli nie miał obowiązku rewitalizacji akustycznej budynku. Co nie pozbawia właściciela prawa do żądania naprawienia szkody z tytułu koniecznej i jeszcze nie przeprowadzonej rewitalizacji akustycznej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w pkt 1 a wyroku, na podstawie wyżej powołanych przepisówustawy Prawo ochrony środowiskaw zw. zart. 363§ 1 k.c., zasądzając na rzecz powodów kwotę 140 796,21 zł.
O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawieart. 481§ 1 k.c.iart. 455 k.c.
W tym miejscu należy przede wszystkim podnieść, że wezwanie do zapłaty kwoty 130 000,00 zł nie precyzowało kwoty za zmniejszenie wartości nieruchomości i kwoty odszkodowania za rewitalizację akustyczną budynku. Zatem nie można uznać, że powodowie prawidłowo wezwali pozwanego do zapłaty kwot z tego tytułu.
Odsetki od kwoty 20 000,00 zł Sąd zasądził od 22 sierpnia 2018 r., gdyż pozwany odpowiedział na pozew 21 sierpnia 2018 r., zatem od dnia następnego pozostawał już w zwłoce. Odsetki od kwoty 39 000,00 zł Sąd zasądziłod 18 stycznia 2022 r., gdyż pismo z modyfikacją powództwa pozwany otrzymał3 stycznia 2022 r., miał 14 dni na zapłatę (art. 455 k.c.), termin ten upłynął17 stycznia 2022 r., zatem od dnia następnego pozostawał w zwłoce. Odsetkiod kwoty 19 396,21 zł Sąd zasądził od 14 czerwca 2023 r., gdyż pozwany otrzymał pismo z kolejną modyfikacją powództwa 31 maja 2023 r., a 13 czerwca 2023 r. udzielił na nie odpowiedzi, zatem od dnia następnego pozostawał w zwłoce. Odsetki od kwoty 47 300,00 zł Sąd zasądził od 3 lutego 2024 r., gdyż pozwany otrzymał następne pismo z modyfikacją powództwa 19 grudnia 2023 r., miał 14 dni na zapłatę tej kwoty (art. 455 k.c.), termin ten minął 2 stycznia 2024 r, zatem od dnia następnego pozostawał w zwłoce. Odsetki od kwoty 15 100,00 zł Sąd zasądził od 24 maja 2024 r., gdyż pozwany 23 maja 2024 r. wniósł o oddalenie powództwa, zatem od dnia następnego pozostawał w zwłoce.
W pozostałym zakresie Sąd powództwo o odsetki oddalił, o czym orzekł, jak w pkt 2 wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł, jak w pkt 1 b wyroku, na podstawieart. 98 k.p.c., gdyż powodowie wygrali sprawę prawie w całości. Ponieśli oni koszty procesu w wysokości 17 329,40 zł, w tym: koszty zastępstwa prawnegow wysokości 3 600,00 zł, które zostały ustalone na podstawie § 2 pkt 5w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn., Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.); koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł , koszty opłaty stosunkowej w łącznej wysokości 7 040,00 zł i koszty zaliczek na opinie biegłych w łącznej wysokości 6 672,40 zł.
O brakujących kosztach sądowych Sąd orzekł, jak w pkt 3 wyroku,na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn., Dz. U. z 2023 r., poz. 1144 ze zm.) w zw. zart. 98 k.p.c.Brakujące koszty sądowe, to brakujące koszty opinii biegłych w wysokości 4 426,16 zł.