Sąd Rejonowy w Kętrzynie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1298/21
Data wyroku: 2023-06-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Sławomir Szubstarski

Sygn. akt: I C 1298/21 upr

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 czerwca 2023r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia Sławomir Szubstarski

Protokolant:

sekretarz sądowy Żaneta Kowalska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2023 r. wK.
sprawy z powództwaK. S.
przeciwkoJ. K.
o zapłatę

powództwo oddala;

zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 900 (dziewięćset) złotych z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem kosztów procesu;

zwraca powodowi kwotę 563,10 (pięćset sześćdziesiąt trzy, dziesięć) złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki na koszty procesu.

UZASADNIENIE

PowódK. S.wniósł o zasądzenie od pozwanegoJ. K., na jego rzecz, kwoty 4 970 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 sierpnia 2021 roku, tytułem zwrotu poniesionych nakładów na pojazd markiK. (...)z 2008 roku oraz o zasądzenie kosztów procesu, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik powoda wskazał, że w dniu 7 sierpnia 2021 roku pozwany prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...)sprzedał powodowi używany samochód, który w dacie sprzedaży zawierał wadę fizyczną. Przed sprzedażą pozwany zapewniał o bardzo dobrym stanie technicznym pojazdu, natomiast w drodze powrotnej, po przejechaniu 300 kilometrów ujawniły się pierwsze usterki, następnie ujawnione wzakładzie (...), jako zbyt niska sprawność katalizatora, wyciek oleju z okolic pokrywy łańcucha rozrządu, luzy zawieszenia przekładni kierowniczej, nieprawidłowo działające sprzęgło, wyciek smaru. Powód poniósł nakłady celem wyeliminowania usterek, co stanowi jego szkodę, której naprawienia się domaga. Powód nie korzysta przy tym z uprawnień wynikających z rękojmi, ponieważ suma poniesionych przez niego nakładów zdeterminowała chęć pozostawienia auta, i zażądania zwrotu kosztów jego naprawy.
Pozwany, po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając stanowisko wskazał, że powód niesłusznie i bez uprawnienia próbuje obciążyć pozwanego kosztami naprawy naturalnego zużycia eksploatacyjnego oraz uszkodzeń pojazdu, powstałych po przejściu niebezpieczeństwa na powoda, a tym samym kosztami polepszenia stanu technicznego nabytego pojazdu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

PozwanyJ. K.prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu pojazdami używanymi. Po nabyciu pojazduK. (...)z roku 2008 nr VIN:(...), w ramach przygotowania auta do dalszej sprzedaży, pozwany wykonał jazdę próbną, dokonał przeglądu pojazdu i jego podzespołów pod względem technicznym, wyczyścił pojazd po względem estetycznym, i opublikował ofertę sprzedaży. Pozwanemu pomagał synP. K. (1), który umieścił w internecie ofertę sprzedaży pojazduK. (...)z roku 2008, oznaczając jego parametry (pojemność i moc silnika, przebieg, wiek auta) i określił cenę sprzedaży na 16 900 złotych. Na ofertę zareagował powód, który w dniu 7 sierpnia 2021 roku przyjechał do pozwanego wraz ze swoim teściemZ. Z.. Po obejrzeniu auta powód poprosił o wykonanie przeglądu technicznego pojazdu, i w tym celu pozwany, wraz z zainteresowanymi, udali się na pobliską stację kontroli pojazdów przyulicy (...)wK.. Badanie wykonał uprawniony diagnostaB. G..
Dowód: bezsporne; zeznania świadkaP. K. (1)(k. 79v-80); zeznania świadkaZ. Z.(k. 113-113v); zeznania świadkaB. G.(k.101v-102); przesłuchanie powoda (k. 217v); przesłuchanie pozwanego (k.218-218v); oferta sprzedaży pojazdu (k.90); faktura sprzedaży (k.21); zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu (k.60-61).
W trakcie badania technicznego diagnosta sprawdzał istotne dla oceny stanu technicznego pojazdu elementy, między innymi jakość spalin, wycieki oleju i płynów chłodniczych, stan przegubów czy luzy kół. W tym samym czasie pojazd przeglądał również teść powodaZ. Z., także jego podwozie, przy czym bardziej od strony występowania korozji. Wycieków czy innych wad wówczas nie było, jakość spalin była normatywna. Wobec braku usterek badanych elementów pojazd został dopuszczony do ruchu drogowego, a pozytywny wynik potwierdzony wpisem do Centralnej Ewidencji Pojazdów.
Dowód: zeznania świadkaZ. Z.(k. 113-113v) zeznania świadkaB. G.(k. 101v-102) zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu (k.60-61).
Po pozytywnym wyniku badania technicznego strony zawarły umowę sprzedaży za cenę 14 900 złotych, a powód wraz z teściem wrócili doB.. Kolejnego dnia powód wracał do swojego miejsca zamieszkania, kiedy podczas jazdy komputer pojazdu zasygnalizował nieprawidłowe parametry pracy silnika pomarańczową barwą ikony „chek engine”. Skłoniło to powoda do postawienia pojazdu wzakładzie (...)wR..K. J.w dniu 30 sierpnia 2021 roku dokonał samodzielnie przeglądu technicznego pojazdu i uznał za konieczną wymianę łożyska oporowego sprzęgła, katalizatora, przekładni kierowniczej oraz przegubu koła. Na żądanie powodaK. J.w dniu 10 września 2021 roku wymienił sprzęgło i przekładnię kierowniczą, ustawił zbieżność, następnie w dniu 30 września 2021 roku uszczelnił miskę olejową oraz zamontował emulator sondy lambda, a w dniu 22 listopada 2021 roku wymienił katalizator. W międzyczasie u innego przedsiębiorcy powód wyważył koła pojazdu. Wszystkie usługi (przegląd, wymiana, wyważenie) kosztowały powoda 4 970 złotych.
Dowód: faktura vat (k. 21); zeznania świadkaK. J.(k. 113v-114); przesłuchanie powoda (k. 217v); faktury za części, naprawę i usługę diagnostyczną (k. 13-17).
Bezpośrednio po rozmowie zK. J., w dniu 10 sierpnia 2021 r. (trzy dni po nabyciu pojazdu), powód zadzwonił do pozwanego zgłaszając usterkowość sprzedanego mu pojazdu oraz wysłał sms – em oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży pojazduK. (...). Powód zgłosił wówczas ukryte wady w postaci niesprawnego katalizatora, uszkodzonego łożyska oporowego sprzęgła, niezidentyfikowanego wycieku oleju z silnika, i zażądał zwrotu pieniędzy i odbioru auta zR.. Następnie w dniu 7 października 2021 roku przesłał oświadczenie o odstąpieniu od umowy za pośrednictwem pełnomocnika. Pozwany odmówił odbioru pojazdu oraz zwrotu zapłaconej ceny nie widząc podstaw do odstąpienia od umowy.
Dowód: przesłuchanie stron (k. 217v – 218v), zeznania świadkaP. K. (1)(k. 79v-80); zeznania świadkaZ. Z.(k. 113-113v), sms (k. 91); pismo pozwanego z 12 października 2021 (k.18-20).

Sąd zważył co następuje.

Ustalony stan faktyczny w zakresie chronologii zdarzeń zasadniczo nie był sporny pomiędzy stronami. Wynika on również z zeznań świadków oraz z przedłożonych w sprawie dokumentów, nie kwestionowanych przez strony i niebudzących także wątpliwości Sądu co do prawdziwości dokumentowanych zdarzeń.
Spór pomiędzy stronami sprowadził się do tego, czy w dniu sprzedaży tj. 7 sierpnia 2021 roku, sporny pojazd był obarczony istotnymi wadami fizycznymi, czy też był od nich wolny. Ponieważ rozstrzygniecie tej kwestii wymagało wiadomości specjalnych Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu(...)(opinia – k. 120-129, opinia uzupełniająca – k. 176-182). W ocenie Sądu, wydania opinia jest rzetelna, poparta wiedzą fachową i nie zawiera sprzeczności, w tym logicznych. Zastrzeżenia do tej opinii, zgłoszone przez powoda (k. 133), zostały szczegółowo wyjaśnione przez biegłego w opinii uzupełniającej.
Mając na względzie przedstawione przez biegłego wyjaśnienia oraz w świetle innych dowodów jak zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, zeznania świadkówZ.,P. K.a także zgodnych stanowisk stron, o braku oznak uszkodzeń pojazdu zarówno w dniu sprzedaży oraz w trakcie podróży powrotnej, Sąd ocenił zeznania świadkaK. J.w zakresie dotyczącym stopnia uszkodzeń zastanych w pojeździe jako niewiarygodne, co będzie przedmiotem szerszego omówienia w dalszej części uzasadnienia.
W niniejszej sprawie powód nie korzystał z uprawnień wynikających z rękojmi, ale domagał się, na podstawieart. 566 §1 k.c., odszkodowania obejmującego poniesione przez niego koszty naprawy nabytego przez siebie pojazdu. Pełnomocnik powoda w uzasadnieniu pozwu wyraźnie wskazał, że wolą powoda jest utrzymanie nabytego prawa własności pojazdu, a roszczenie odszkodowawcze opiera on o przepisart. 566 §1 k.c.
Zgodnie zart. 566 §1 k.c.jeżeli z powodu wady fizycznej rzeczy sprzedanej kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny, może on żądać naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady, choćby szkoda była następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności, a w szczególności może żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów. Nie uchybia to przepisom o obowiązku naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lipca 2000 roku (sygn: III CKN 889/98) wskazał, że przepisart. 566 § 1 KCjest w istocie przepisem kolizyjnym, dopuszczającym w razie odstąpienia od umowy lub żądania obniżenia ceny z tytułu rękojmi za wady fizyczne odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach ogólnych, przewidzianych wart. 471 k.c.Roszczenie odszkodowawcze kupującego wobec sprzedawcy nie może być skuteczne bez wykazania wady rzeczy sprzedanej i związku przyczynowego między wadą, a szkodą. Dla skutecznego dochodzenia roszczenia o naprawienie szkody kupujący obowiązany jest więc wykazać, że kupiona rzecz miała wady, że poniósł on szkodę oraz że istnieje normalny związek przyczynowy między wadą, a szkodą (art. 361 § 1 KC). W orzecznictwie pogląd ten nie budzi wątpliwości i należy go uznać za ugruntowany, który także Sąd Rejonowy w całości podziela. (por.: wyrok SA Gdańsk, z 28 maja 2014, sygn. V ACa 242/14; wyrok SA Łódź, z 13 kwietnia 2017r., sygn. I ACa 1096/16; Wyrok SA w Warszawie z 23 stycznia 2008 r., sygn. I ACa 1348/06; wyrok SA w Katowicach z 30 czerwca 2011 r., sygn. I ACa 421/11; wyrok SA w Białymstoku z 10 listopada 2011 r., sygn. I ACa 496/11; czy też wyrok SA Kraków z 26 marca 2014 r., sygn. I ACa 127/14; wszystkie orzeczenia publ.L.).
Różnice w regułach odpowiedzialności i trybie dochodzenia roszczeń na podstawie rękojmi oraz na zasadach ogólnych są istotne, i jest rzeczą strony uprawnionej rozważenie określonych zalet i wad każdego z ww. reżimów odpowiedzialności. Dokonany przez powoda wybór reżimu odpowiedzialności pozwanego, w ramach którego domaga się on naprawienia szkody, wymaga, w świetle przytoczonego wyżej orzecznictwa, wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności pozwanego. W przeciwieństwie do odpowiedzialności z tytułu wad fizycznych odpowiedzialność odszkodowawcza sprzedawcy zart. 566 § 1 k.c.nie ma charakteru absolutnego. Poza istnieniem wady kupujący musi udowodnić pozostałe przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, a więc także fakt poniesienia szkody oraz związek przyczynowy między wadą, a szkodą. Sprzedawca natomiast może przeprowadzić ekskulpację, że szkoda jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności.
W ocenie Sądu powód nie podołał obowiązkowi wykazania przesłanek odpowiedzialności pozwanego, w szczególności w zakresie poniesienia szkody. W niniejszej sprawie powód nie zaoferował wystarczającego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu elementów przez niego wymienionych (przekładni kierowniczej, katalizatora, przegubów, wycieku oleju z silnika). Jednocześnie powód nie zaoferował żadnego materiału dowodowego na okoliczność wykazania wysokości szkody, jaką miał ponieść.
W ślad za opinią biegłego wskazać należy, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest dowodów materialnych pozwalających na określenie, czy wady (usterki) pojazduK. (...), wskazane przez powoda, istniały przed dniem 7 sierpnia 2021 roku. Zgłoszone wady mogły wynikać ze zużycia eksploatacyjnego tych części. Zgłoszone zapalenie się kontrolki „chek engine” oraz wystąpienie błędu(...), mogły być co prawda spowodowane niesprawnym katalizatorem, jednakże uwzględniwszy dość długą listę innych możliwych współprzyczyn takiej sygnalizacji nie sposób na tej okoliczności oprzeć ustalenia faktycznego. Dla stwierdzenia wadliwości pojazdu w dniu sprzedaży koniecznym natomiast było wykazanie wysokiego stopnia zużycia podanych elementów (przekładni kierowniczej, szczelności silnika, katalizatora) nie mieszczącego się w granicach normatywnych. Dopiero takie ustalenie pozwalałoby na kwalifikację pojazdu jako wadliwego.
Z uwagi na brak innych dowodów, oceny tej kwestii należało dokonać na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.
Jak wskazał biegły oceny sprawności przekładni kierowniczej, szczelności silnika oraz sprawności katalizatora, dokonuje uprawniony diagnosta podczas badań technicznych pojazdu. W przypadku sprawności tych elementów, lub drobnej (dopuszczalnej) usterkowości, pojazd otrzymuje pozytywny wynik badania technicznego. Wszystkie ze zgłoszonych usterek były przedmiotem oględzin i badania przez uprawnionego diagnostę.
Z zaświadczenia o przeprowadzonym w dniu sprzedaży (7 sierpnia 2021 roku) badaniu technicznym pojazdu wynika pozytywny wynik badania technicznego. Przeprowadzający te badania uprawniony diagnosta świadekB. G.nie pamiętał co prawda szczegółów przeprowadzonego przez siebie badania technicznego tego konkretnego pojazdu, jednakże metodyka badania była identyczna jak we wszystkich przeprowadzanych przez niego badaniach. Pozytywny wynik badania technicznego oznacza, że zostały sprawdzone wszystkie elementy przewidziane rozporządzeniem Ministra Budownictwa i(...)Morskiej oraz że żaden z tych elementów nie został zausterkowany w stopniu wymagającym naprawy lub stwarzającym zagrożenie.
Sąd nie znalazł podstaw do zanegowania prawdziwości tych zeznań, w szczególności aby doszło do zarzuconego przez powoda zafałszowania wyniku badania. Powód oraz jego teść (świadekZ.) wniosek swój opierał na odczuciu znajomości diagnosty ze sprzedawcą. Pomimo, że nie można takiej wykluczyć w niewielką społeczności miastaK., to jednak znajomość taka, sama przez się, nie może dowodzić nawet przychylności oceny, nie mówiąc już o zarzucanym zafałszowaniu. Jedynie na marginesie można odnotować, że powód dokonał diagnozy oraz naprawy swego pojazdu również w zaprzyjaźnionym warsztacie, co w przyjętym przez powoda kryterium powinno podlegać podobnej ocenie.
Wynik badania technicznego został odnotowany w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Ewentualne zafałszowanie faktów naraża diagnostę na odpowiedzialność karną (art. 271 k.k.), co przemawia za przyjęciem, że treść zaświadczenia diagnosty odpowiada prawdzie, a nie zmowie, której konsekwencje dotkną wyłącznie diagnostę niezainteresowanego transakcją sprzedaży.
Dalej wskazać należy, że w trakcie badania technicznego obecni byli powód wraz ze swoim teściem, który schodził nawet pod pojazd, aby ocenić stan pojazdu od dołu. Obaj nie zauważyli żadnych wycieków co potwierdza ocenę diagnosty.
Z załącznika do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym wynika również, że pojazd spełniał wymogi emisji spalin. Wynik taki wskazało urządzenie techniczne, na działanie którego diagnosta w żaden sposób nie wpływał.
Zgodnie z opinią biegłego ewentualnie występująca niesprawność łożyska oporowego sprzęgła, która nie podlegała badaniu technicznemu przez uprawnionego diagnostę, nie stanowiła o wadliwości pojazdu. Natomiast osłona przegubu była przedmiotem badania, i gdyby jej przerwanie istniało w dniu badania skutkowałoby jego negatywnym wynikiem. Uwzględniając natomiast stanowisko powoda o okazaniu mu tej wady, wiedza powoda o istnieniu wady stanowi, na zasadzieart. 557 §1 k.c.podstawę ekskulpacji pozwanego od odpowiedzialności za wynikłą stąd szkodę.
Ostatecznie wymaga odnotowania także i to, że powód po uzyskaniu informacji od zaufanego mechanika o stanie technicznym nabytego pojazdu również nie przeprowadził ponownego badania technicznego. W ocenie Sądu gdyby wówczasK. J.przedstawił powodowi stan techniczny pojazdu w sposób taki, jak w trakcie zeznań, nie tylko kwestionując pozytywny wynik badania technicznego, ale przypisując mu stwarzanie zagrożenia, to racjonalnym byłoby powtórzenie badania na innej stacji, czego powód nie wykonał. W oparciu o zaświadczenie uprawnionego diagnostyB. G.zarejestrował natomiast pojazd na siebie. Należy mieć na uwadze, że również powód nie zauważył nieprawidłowości w prowadzeniu pojazdu w trakcie długiej drogi powrotnej. Jak stwierdził podczas drogi nic się nie działo, a o wadach dowiedział się od mechanika. Usterki stwarzające zdaniem świadkaK. J.zagrożenie w ruchu drogowym nie zostały też naprawione natychmiast po stwierdzeniu, ale po okresie od 1 do 3 miesięcy po ich stwierdzeniu.
Przedstawiona ocena nie wyklucza istnienia potrzeby wymiany tych elementów, i w takim zakresie Sąd nie kwestionuje zeznań świadkaK. J.. Nabyty przez powoda pojazd był używanym z przebiegiem bez mała 178 000 kilometrów, trzynastoletnim samochodem, co oczywiście wskazuje na eksploatacyjne zużycie jego elementów. Dopóki jednak stopień ich zużycia pozwalał na dalszą jego eksploatację nie można przyjąć, aby pojazd w dniu jego sprzedaży był dotknięty wadą fizyczną. Zeznania świadkaK. J.o ponadnormatywnym zużyciu tych elementów nie zostały poparte żadnym innym dowodem, natomiast świadek nie jest urzędowo uprawnionym do oceny technicznej pojazdu. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że świadek odpłatnie dokonał naprawy pojazdu powoda poprzez wymianę tych elementów, i jego opinia o konieczności ich wymiany jest naturalną względem wcześniejszego przyjęcia zlecenia.
Wobec powyższego, i przy braku innych dowodów, wymiana tych elementów, czegode factodowiódł powód, będąca naturalną konsekwencją wcześniejszego używania pojazdu, nie dowodzi wadliwości nabytego przez powoda pojazdu. Dlatego przyjąć należało, że w dniu sprzedaży w pojeździe nie występowały wady w postaci nadmiernych luzów przekładni kierowniczej, wycieków oleju z silnika lub niesprawność katalizatora.
Powód w żaden sposób nie wykazał również rzeczywistej wartości nabytego przez siebie pojazdu, a tym samym poniesienia jakiejkolwiek szkody w wyniku nabycia pojazdu. W niniejszej sprawie bezspornym było, że ofertową cenę 16 900 złotych (oferta k. 90) strony obniżyły do 14 900 złotych (d.: faktura k. 21). Koszt naprawy zużytych elementów został zatem wkalkulowany w cenę nabycia pojazdu, co oczywiste znacząco niższą od pojazdu nowego.
Zgodnie zart. 6 k.c.oraz232 k.p.c.ciężar dowodu wysokości szkody spoczywa na poszkodowanym, który jako strona procesu jest zobowiązana wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W ocenie sądu nie zachodziły przesłanki do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z urzędu, albowiem proces cywilny jest co do zasady kontradyktoryjny i to na stronach ciąży obowiązek zgłaszania odpowiednich dowodów, tym bardziej, że obie strony były reprezentowane przez profesjonalistów.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu powód nie podołał obowiązkowi wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności, dlatego powództwo podlegało oddaleniu.
O kosztach procesu orzeczono w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1, i1, i 3k.p.c.). Pozwany poniósł koszt wynagrodzenia ustanowionego pełnomocnika, którego wysokość została ustalona na poziomie stawki minimalnej wynikającej z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (§2 pkt 3).
Niewykorzystaną zaliczkę na koszt przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego Sąd zwrócił powodowi w na podstawieart. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.