Sąd Rejonowy w Rybniku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 181/22
Data wyroku: 2023-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: asesor sądowy Izabela Świrydowicz
Teza: uwzględniono powództwo

Sygn. akt: I C 181/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 marca 2023 r.
Sąd Rejonowy w Rybniku I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący: asesor sądowy Izabela Świrydowicz
Protokolant:  stażysta Michalina Zimoń
po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2023 r. w Rybniku
na rozprawie
sprawy z powództwaT. S.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.
o odszkodowanie

1
zasądza od pozwanej(...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz powodaT. S.kwotę 480,75 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych 75/100) wraz z odsetkami od 19 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;

2
zasądza od pozwanej na rzecz powoda odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od kwoty 1.591,93 zł (jeden tysiąc pięćset dziewięćdziesiąt jeden złotych 93/100) od dnia 19 lipca 2021 roku do dnia 8 lutego 2022 roku;

3
umarza postępowanie w zakresie kwoty 1.591,93 zł (jeden tysiąc pięćset dziewięćdziesiąt jeden złotych 93/100);

4
oddala powództwo w pozostałym zakresie;

5
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.394,05 zł (jeden tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt cztery złote 05/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

asesor sądowy
Sygn. akt I C 181/22

UZASADNIENIE
Powód prowadzący działalność podfirmą (...).H.U.A. K.T. S.wniósł o zasądzenie od pozwanej(...) S.A.z siedzibąwW.kwoty 2.711,97 złotych tytułem odszkodowania, a także o zwrot kosztów procesu.
W uzasadnieniu wskazał, że na skutek zdarzenia z dnia 14 czerwca 2021 roku uszkodzeniu uległ pojazd markiV. (...)onumerze rejestracyjnym (...). Sprawca szkody posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanej. Właściciel pojazdu przeniósł swoją wierzytelność z tytułu odszkodowania na rzecz powoda. Pozwany dotychczas wypłacił odszkodowanie w wysokości 1.978,29 złotych tytułem naprawy pojazdu oraz 1.519,05 złotych tytułem zwrotu kosztówza najem pojazdu zastępczego. Powód ustalił, iż koszty przywrócenia pojazdu poszkodowanych do stanu sprzed szkody wynosiły 3.872,31 złotych, zaś koszt wynajmu samochodu zastępczego 2.337,00 złotych i w związku z tym domaga się zasądzenia kwoty 1.120,04 złotych tytułem częściowego odszkodowania. (k. 4-6).
Po zarządzeniu doręczenia pozwanej odpisu pozwu, pismem z dnia 17 lutego 2022 roku powód cofnął powództwo w części wobec częściowej zapłaty przez pozwaną i wniósło zasądzenie kwoty 1.120,04 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia19 lipca 2021 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienieod kwoty 1.591,93 złote od dnia 19 lipca 2021 roku do dnia 8 lutego 2022 roku.Na dochodzoną kwotę składały się: 302,09 złotych z tytułu naprawy pojazdu oraz 817,95 złotych z tytułu najmu pojazdu zastępczego (k. 45).
W odpowiedzi na pozew, pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całościi zasądzenie kosztów procesu.
Zakwestionował przyjętą przez powoda stawkę dobową za wynajem pojazdu zastępczego argumentując, iż nie jest to stawka rynkowa. Pozwany przyznał, iż jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody wypłaciła kwotę 3.570,22 złotych. Wskazała, iż wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego odszkodowanie z tytułu kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu w pełni pokrywa powstałą szkodę, zaznaczając zarazem, iż uszkodzony pojazd posiadał uszkodzenia bez związkuz przedmiotową szkodą, które zostały usunięte w ramach likwidacji niniejszej szkody,co spowodowało wzrost wartości pojazdu. Nadto wskazał, że poszkodowany nie wyraził zainteresowania wynajmem pojazdu od pozwanego, nie weryfikując warunków najmu oferowanych przez współpracujące z pozwanym wypożyczalnie i skorzystał z oferty powoda. W ocenie pozwanej koszty wskazane przez powoda były nieuzasadnione i zawyżone. (k. 52-55v).
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 14 czerwca 2021 roku sprawca kolizji uszkodził pojazd markiT.onumerze rejestracyjnym (...), data pierwszej rejestracji: 16 listopada 2011 roku.
Pojazd stanowił własnośćS. M..
Sprawca wypadku był objęty ochroną ubezpieczeniową odpowiedzialności cywilnej, podobnie jak poszkodowany.
(dowód: okoliczności bezsporne, a nadto akta szkody na płycie- plik „nagranie rozmowy telefonicznej z klientem”, skan dowodu rejestracyjnego k. 13-14)
Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany ustalił, że należne poszkodowanym odszkodowanie winno wynosić 5.089,27 złotych brutto, na co składa się:

a
odszkodowanie za naprawę samochodu w wysokości 3.570,22 złotych, przy czym kwotę 1.591,93 złote pozwana zapłaciła w dniu 8 lutego 2022 roku.

b
koszty pojazdu zastępczego w kwocie 1.519,05 złotych.

    (dowód: akta szkody na płycie CD plik „(...)
(...), decyzjak. 18,(...),(...)(...),(...)

S. M., właściciel uszkodzonego samochodu, nie zgłaszał szkody ubezpieczycielowi, wszystkim kompleksowo zajął się warsztat, a do niego trafiała tylko korespondencja od ubezpieczyciela. Naprawa pojazdu odbyła się w sposób bezgotówkowy,a świadek w dalszym ciągu użytkuje ten samochód. Decyzja o wyborze warsztatu była podyktowana zaufaniem do powoda oraz wygodą, z uwagi na kompleksowość wykonanej obsługi.
(dowód: zeznania świadkaS. M.k. 123-124)
W dniu 17 czerwca 2021 rokuS. M.zawarł z(...) .H.U (...)umowę przelewu wierzytelności. W umowie wskazano, że przedmiotem cesji jest wierzytelność przysługująca poszkodowanym przeciwko(...) S.A.w związku ze szkodą z 14 czerwca 2021 roku, zarejestrowaną podnumerem(...).
(dowód: umowa cesji k. 15, zawiadomienie k. 16, wydruk KRS k. 10-12)
S. M.nie jest płatnikiem podatku VAT.
(oświadczenie k. 17)
Powód przedstawił kosztorys szkody, zgodnie z którym ogólna wartość kosztorysowa robót wynosiła 3.872,31 złotych. Powód przyjął stawkę za jedną roboczogodzinę w kwocie 100,00 złotych netto.
(dowód: kosztorys k. 30-31, faktura k. 32)
Dnia 17 czerwca 2021 roku poszkodowany wynajął od powoda samochód zastępczy markiS. (...)onumerze rejestracyjnym (...)do dojazdu do pracy oraz codziennej komunikacji zastępczego. Koszt najmu został ustanowiony na 123,00 zł brutto za każdą dobę posiadania samochodu. Usługa trwała 19 dni, samochód został zwrócony 14 czerwca 2021 roku. Powód wystawił fakturę za wypożyczenie pojazdu w kwocie 2.337,00 złotych.
(dowód: umowa najmu samochodu k. 34-35, specyfikacja do okresu wynajmu samochodu zastępczego k. 36, oświadczenie poszkodowanego k. 37, faktura VAT k. 38)
Pismem z dnia 4 października 2021 roku powód wezwał ubezpieczyciela do dopłaty wynikającej z dokumentacji szkodowej i wystawionych przez niego faktur.
(dowód: akta szkodowe na płycie CD pliki „wiadomość e-mail powoda z 27-01-2022” oraz „załączniki do wiadomości e-mail powoda z 27-01-2022”)
Pozwany zweryfikował kosztorys nadesłany przez pozwanego, weryfikując koszt potrzebny do naprawy samochodu do kwoty 3.570,22 zł brutto.
(dowód: akta szkody na płycie CD plik „zweryfikowany przez pozwanego kosztorys naprawy wraz z informacją”)
Pozwany w rozmowie telefonicznej z upoważnionym pracownikiem powoda,w trakcie zgłaszania szkody, przedstawił możliwość bezgotówkowego wynajmu samochodu zastępczego, a także poinformował o akceptowalnych stawkach dobowych które zostaną uznane i wypłacone w razie przedstawienia faktury za wynajem pojazdu zastępczego.
(dowód: akta szkody na płycie CD plik „nagranie rozmowy telefonicznej z klientem”)
Samochód poszkodowanego należy do segmentu C, jednakże wynajęty przez poszkodowanego samochód zastępczy należy do segmentu B. Zgodnie z cennikiem przedstawionym przez pozwanego, wypożyczenie samochodu z segmentu B na okres od 15 do 29 dni bez limitu kilometrów, a także bez kaucji kosztuje 89,00 złotych za każdą dobę. Stawka ta jest także stawką rynkową.
(dowód: akta szkody na płycie CD plik(...), plik „segmentacja rynku SAMAR 2018”)
Celowy i ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy pojazduV. (...)onumerze rejestracyjnym (...)określony w oparciu o kalkulację naprawy sporządzoną przy użyciu programuA.przez biegłego wynosi 3.777,08 złotych. W kosztorysie uwzględniono demontaż drzwi przednich lewych oraz potrącenie 10% na błotnik przedni lewy. Nadto, w kalkulacji nr(...)wykonanej na zlecenie powoda poprawnie zastosowano stawkę z tytułu napraw blacharskich, lakierniczych i mechanicznych w wysokości 100,00 złotych netto za jedną roboczogodzinę, która odpowiada stawkom rynkowym.
Poszkodowanemu przysługiwało auto zastępcze z segmentu C, jednakże użytkowana przez niegoS.wypożyczona od powoda należy do segmentu B. Stawki rynkowe wypożyczalni samochodów w segmencie B oscylują w granicach od 52,00 złotych netto do 160,00 złotych netto za dobę, natomiast w segmencie C od 79,00 złotych netto do 180,00 złotych netto za dobę.
(dowód: opinia biegłego k. 87-101, akta szkody na płycie CD plik „zdjęcia uszkodzonego pojazdu”)
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie okoliczności bezspornych oraz powołanych wyżej dowodów, a także opinii biegłego, która w ocenie Sądu była przekonująca. Opinia była jasna, rzetelna i nie zawierała sprzeczności. Strony nie kwestionowały zarówno dokumentów zgromadzonych w omawianym materiale dowodowym, jak i opinii biegłego.
Nieuzasadniony okazał się wniosek pozwanego o zobowiązanie świadkaS. M.do przedłożenia umów najmu oraz przelewu wierzytelności zawartychz powodem, ponieważ po okazaniu powyższych dokumentów na rozprawie w dniu 27 marca 2023 roku potwierdził on przed Sądem ich treść oraz fakt złożenia podpisów na oryginale.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo podlegało uwzględnieniu w części.
Powód wywodził roszczenie z umowy ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałew związku z ruchem tych pojazdów. Podstawowym aktem prawnym regulującym kompleksowo ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związkuz ruchem pojazdu mechanicznego jest ustawa z dnia 15 listopada 2015 rokuo ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz. U. 2019.2214, zwaną dalej ustawąo ubezpieczeniach). Jej przepisy stanowią lex specialis względemart. 822 § 1 k.c.,a w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisykodeksu cywilnego(art. 22 ustawy). Zgodnie z art. 34 ustawy z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych objęta jest odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu (art. 35 ustawy). Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy odszkodowania ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Odpowiedzialność sprawcy szkody wynikała z przepisówart. 415 k.c.w zw. zart. 436 § 2 k.c.
Stosownie do dyspozycjiart. 361 § 1 k.c.stanowiącego, że zobowiązanydo odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (tzw. adekwatny związek przyczynowy), przesłankami powstania odpowiedzialności odszkodowawczej ubezpieczyciela są zatem: zaistnienie zdarzenia, z którym umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wiąże odpowiedzialność odszkodowawczą ubezpieczającego lub ubezpieczonego (tj. zdarzenie ubezpieczeniowe), szkoda oraz adekwatny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodą, a przedmiotowym zdarzeniem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem szkodą jest powstała wbrew woli poszkodowanego różnica między obecnym jego stanem majątkowym, a tym stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 1957r., sygn. II CR 304/57, OSN 1958/3/76).Podstawową funkcją odszkodowania jest kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody.
Na mocy przepisuart. 361 § 1 i 2 k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Odszkodowanie powinno odpowiadać poniesionej szkodzie.
Co do wysokości należnego poszkodowanemu odszkodowania, wskazać należy,że zgodnie z treściąart. 363 § 1 k.c.naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Przy tym świadczenie ubezpieczyciela ma umożliwić poszkodowanemu przywrócenie pojazdu do stanu poprzedniego (tj. naprawienie pojazdu). Odszkodowanie powinno ściśle odpowiadać szkodzie. Nie może być ono niższe niż realny, rynkowy koszt niezbędnej naprawy, gdyż wtedy uszczerbek w majątku poszkodowanego nie zostanie w pełni skompensowany. Powołanyart. 363 k.c.wprost wskazuje na uprawnienie poszkodowanego (i obowiązek podmiotu odpowiedzialnego za zdarzenie) przywrócenia rzeczy do stanu sprzed zdarzenia lub żądania kwoty w wysokości odpowiadającej kosztom tego przywrócenia. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej nie jest jednak uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy, czy w ogóle zamierza ją naprawiać, a także z zaangażowaniem jakich środków pieniężnych ewentualną naprawę dotychczas przeprowadził.
Na tej podstawie należało przyjąć, iż pozwana zobowiązana była wypłacić powodowi (jako cesjonariuszowi) odszkodowanie w pieniądzu. Kwota wypłacona przez stronę pozwaną miała przy tym umożliwiać poszkodowanemu doprowadzenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia ubezpieczeniowego. Wartość odszkodowania wypłacona przez pozwanego powinna zatem odpowiadać, co najmniej obiektywnie koniecznym i ekonomicznie uzasadnionym kosztom naprawy samochodu, stosowanym na lokalnym rynku cenach tego rodzaju usług, pozwalającym na doprowadzenie uszkodzonego pojazdu do stanu sprzed zdarzenia ubezpieczeniowego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że szkoda podlegała likwidacji w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) i to oznacza, że pozwany ubezpieczyciel zobowiązany jest do pokrycia wszelkich kosztów związanych ze szkodą. Zgodnie z zawartą umową odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel gwarantuje naprawienie szkody.
Nie można przyznać racji pozwanej jakoby poszkodowany nie spełnił ciążącegona nim obowiązku minimalizacji szkody poprzez skorzystanie z usług naprawy i części zamiennych innego podmiotu gospodarczego aniżeli tego, z którym pozwana zawarła stosowne porozumienia rabatowe.
Ustalając wysokość odszkodowania należnego powodowi w rozpoznawanej sprawie, Sąd oparł się na opinii biegłego, która nie była przez strony kwestionowana. Zgodnie z opinią, ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy wyniósł 3.777,08 złotych. Biegły w opinii wyczerpująco przedstawił kryteria, jakie wziął pod uwagę przy wycenie szkody, uwzględniając także wcześniejsze uszkodzenia samochodu, czego domagała się strona pozwana, dokonując 10 % potrącenia na błotnik lewy przedni. Ponadto wskazał, iż stawkaza jedną roboczogodzinę zastosowana przez powoda (100,00 złotych netto) ma odzwierciedlenie w cenach lokalnych.
Następnie wskazać należy, że wbrew stanowisku pozwanej nie można poszkodowanej czynić zarzutu braku współdziałania z pozwanej w celu minimalizacji szkody tj. obowiązku wynikającego z przepisu zart. 354 § 2 k.c.(a także zart. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych). Odnosząc siędo zarzutu pozwanej, należy wskazać, że obowiązek współpracy poszkodowanejz ubezpieczycielem poprzez przeciwdziałanie zwiększeniu szkody i minimalizowanie jej skutków, nie oznacza ograniczenia jej uprawnień – w szczególności prawa wyboru sposobu naprawienia już istniejącej (od dnia zdarzenia) szkody, a także swobody decyzji co do wyboru warsztatu naprawczego (jeśli poszkodowany zdecyduje się uszkodzony pojazd naprawić), czy wyboru wypożyczalni pojazdów zastępczych, z której usług chce skorzystać. Poszkodowany nie ma obowiązku poszukiwać takiego sposobu naprawy, który będzie najtańszy(tj. najkorzystniejszy dla sprawcy i ubezpieczyciela), lecz może skorzystać z każdej z dostępnych na rynku możliwości naprawy pojazdu, z tym zastrzeżeniem, że zakres i standard naprawy uzasadniony jest ekonomicznie, a koszt naprawy nie będzie przekraczał normalnej wartości napraw o takim zakresie i standardzie.
W niniejszej sprawie powód w wykonanym przez siebie kosztorysie naprawyz własnej inicjatywy wykorzystał części jakości Q i P, chociaż mógł dokonać tego z użyciem części oryginalnych jakości O. Wobec tego należy uznać, że powód, zgodnie z obowiązkami poszkodowanego, dążył tym samym do podejmowania działań zmierzającychdo zminimalizowania szkody. Należy zauważyć, iż poszkodowany wybrał warsztat naprawczy powoda z uwagi na posiadane do niego zaufanie i wcześniejsze korzystanie z jego usług. Nie można także tracić z pola widzenia, iż poszkodowanemu zależało, aby jeden podmiot zajął się kompleksowo wszystkimi czynnościami związanymi z naprawą uszkodzonego pojazdu. Poszkodowany sam nie zgłaszał szkody, nie kontaktował sięz ubezpieczycielem i w jego to była najlepsza dla niego oferta.
Abstrahując od tego, Sąd podziela utrwalone stanowisko prezentowanew orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym poszkodowany ma prawo dokonania wyboru warsztatu, któremu zleci naprawę samochodu, o ile koszty naprawy wyliczone przez ten warsztat będą konieczne i ekonomicznie uzasadnione, a stosowane stawki robocizny będą mieścić się granicach stawek stosowanych na lokalnym rynku (Uchwała Sądu Najwyższegoz dnia 13 czerwca 2003 roku sygn. akt III CZP 32/03). W uzasadnieniu powyższej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, iż poszkodowanemu przysługuje wybór odpowiedniego warsztatu naprawczego, któremu powierzy on dokonanie naprawy uszkodzonego pojazdu. Warsztaty te mogą posługiwać się różnymi cenami w zakresie tych samych lub podobnych prac naprawczych. Co więcej, ceny te mogą odbiegać w odpowiedniej skali od cen stosowanych przez warsztaty naprawcze działające na odpowiednim rynku lokalnym (np. na terenie określonego miasta lub gminy). Dalej, Sąd Najwyższy wskazał, iż zgodnie z zasadą pełnej kompensaty poniesionej szkody (art. 361 § 2 k.c.), poszkodowany będzie mógł domagać się od podmiotu odpowiedzialnego (ubezpieczyciela) odszkodowania obejmującego poniesione koszty wspomnianych prac naprawczych. W oparciu o przytoczone powyżej stanowisko judykatury można stwierdzić, że pozwany ubezpieczyciel nie ma prawa narzucać poszkodowanemu konkretnego warsztatu, w którym ma zostać przeprowadzona naprawa. Podkreślenia wymaga, że zlecenie naprawy za pośrednictwem warsztatu wskazanego przez ubezpieczyciela byłoby równoznaczne z pozbawieniem poszkodowanego możliwości dokonania wyboru warsztatu, w którym chce naprawić samochód.
W tym miejscu należy także wskazać, iż Sąd w całości podziela stanowisko powszechnie akceptowane w orzecznictwie wskazujące, iż poszkodowany nie ma obowiązku dokonania restytucji samochodu, a dochodzenia odszkodowania jest niezależne od dokonania tej naprawy. W konsekwencji uznać należy, iż powodowi przysługuje kwota zgodnaz przywróceniem samochodu do stanu sprzed szkody. Dlatego dla określenia wysokości należnego poszkodowanemu od zakładu ubezpieczeń odszkodowania za szkodę wynikającąz uszkodzenia pojazdu w wypadku komunikacyjnym nie ma znaczenia fakt, że poszkodowany nie wykonał jeszcze naprawy pojazdu, na co zwrócił już uwagę w kilku wyrokach Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 27 czerwca 1988 r., I CR 151/88 lub z dnia 15 listopada 2001 roku, sygn. akt: III CZP 68/01. Oznacza to, że nawet jeśli faktyczne koszty naprawy poniesione przez poszkodowanego do naprawy samochodu były niższe, to nie mato znaczenia dla ustalenia wysokości odszkodowania należnego od zakładu ubezpieczeń społecznych bowiem poszkodowanemu przysługuje odszkodowanie w wysokości rzeczywistej szkody w mieniu powstałej w związku z określonym zdarzeniem losowym, a nie zwrot jedynie faktycznie przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych.
Na tej podstawie Sąd stwierdził, iż odpowiedzialność pozwanego za szkodęw samochodzie poszkodowanego polegającą na zwrocie kosztów naprawy pojazdu przy użyciu części o jakości P i Q nie wykracza poza zakres adekwatnego związku przyczynowego ze szkodą i mieści się w jej rozmiarze.
W efekcie uznać należało, iż koszt naprawy ww. pojazdu wynosił 3.777,08 złotych brutto. Skoro pozwana z tytułu naprawy samochodu łącznie wypłaciła kwotę 3.570,22 złoteto z tego tytułu należało zasądzić na rzecz powoda kwotę 206,80 złotych.
W odniesieniu do zarzutów pozwanego w przedmiocie wynajmu pojazdu zastępczego wskazania wymaga, że judykaturze ugruntowane jest stanowisko, iż odpowiedzialność ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego obejmuje także celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione przez poszkodowanegona najem pojazdu zastępczego (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012/3/28; uchwała SN z 15 lutego 2019 r., III CZP 84/18, OSNC 2020/1/6, uchwała SN z 13 marca 2020 r., III CZP 63/19, OSNC 2020/11/96). Nie mogą być natomiast uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie są konieczne do wyeliminowania negatywnego następstwa majątkowego w postaci utraty możliwości korzystania z uszkodzonego pojazdu, gdyż następstwo to może być wyeliminowane – bez uszczerbku dla godnych ochrony interesów poszkodowanego – w inny, mniej uciążliwy dla dłużnika sposób. W sytuacji zatem, gdy ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu – we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów – skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje sięna poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te – w zakresie nadwyżki – będą podlegały wliczeniu do kwoty należnego mu odszkodowania tylko wtedy, gdy wykaże szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za „celowe i ekonomicznie uzasadnione”. W tym kontekście istotne znaczenie ma nie tylko równorzędność samego pojazdu, ale także dodatkowych warunków umowy, takich jak np. czas i miejsce udostępnienia oraz zwrotu pojazdu zastępczego czy też obowiązek wpłaty kaucji (por. uchwała SN z 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, OSNC 2018/6/56).
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że wypożyczenie samochodu zastępczego niewątpliwie pozostawało w normalnym związku przyczynowym ze szkodą. Poszkodowany został bowiem pozbawiony możliwości korzystania ze swego samochodu,a ten był mu potrzebny.
Jednakże odpowiedzialność pozwanego ograniczona była jedynie do obiektywnie koniecznych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów związanych z wyrównaniem szkody powstałej w majątku poszkodowanego. Poszkodowany był uprawniony do najęcia pojazdu zastępczego w okresie likwidacji szkody i nie był jednocześnie zobligowany do poszukiwania najtańszego usługodawcy. Okres najmu pojazdu zastępczego nie był w niniejszym postępowaniu przez stronę pozwaną kwestionowany.
Stawka stosowana przez powoda nie była kwestionowana, co do tego, że mieściła się w wachlarzu stawek rynkowych za najem. W konsekwencji jej stosowanie co do zasady należy uznać za dopuszczalne, niemniej na poszkodowanym spoczywał obowiązek minimalizowania rozmiaru szkody, co oznaczało, że nie każde poniesione przez niego koszty pozostawały w normalnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodowym. Odnosząc się do kwestii zasadnej stawki najmu pojazdu zastępczego, w ocenie Sądu poszkodowany nie wypełnił wynikającego zart. 362 k.c.iart. 826 § 1 k.c.obowiązku minimalizacji szkodyi współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem). Okoliczności te zaś powodują, że powód, który nabył przedmiotową wierzytelność wobec pozwanej, nie może skutecznie domagać się zasądzenia wydatków na najem pojazdu zastępczego poniesionych przez poszkodowanego, przekraczających koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu.
Zgodnie zart. 354 § 1 k.c.dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Z kolei § 2 przewiduje, że w taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel. W orzecznictwie podkreśla się,że jeżeli istotne warunki wynajmu proponowanego przez ubezpieczyciela (we współpracyz przedsiębiorcą wynajmującym pojazdy) czynią zadość potrzebie ochrony uzasadnionych potrzeb poszkodowanego, nie ma podstaw, by obciążać osoby zobowiązane do naprawienia szkody wyższymi kosztami związanymi ze skorzystaniem przez poszkodowanego z droższej oferty. Odstępstwa od tej reguły nie uzasadniają drobne niedogodności o charakterze niemajątkowym, które mogą wiązać się np. z koniecznością nieznacznie dłuższego oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego proponowanego przez ubezpieczyciela. Poniesienia wyższych kosztów nie uzasadnia również sama przez się prostota skorzystaniaz oferty najmu złożonej przez przedsiębiorcę prowadzącego warsztat naprawczy, w którym uszkodzony pojazd ma być naprawiany. Konieczność dodatkowego kontaktuz ubezpieczycielem - w praktyce zwykle telefonicznego - nie może być uznanaza niedogodność, która uzasadnia poniesienie wyższych kosztów najmu. Co więcej, należy uznać, że w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkodyi współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu lub zniszczonemu(tak m.in. SN w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku, sygn. akt: III CZP 20/17). Warto przy tym zauważyć, że ocena zachowania poszkodowanego pod kątem minimalizacji szkody nie jest uzależnionaod złożenia przez ubezpieczyciela oferty najmu samochodu zastępczego w rozumieniuart. 66 k.c.Zachowanie stron podlega ocenie pod względem działań podejmowanych w sferze faktycznej, poprzez stworzenie przez ubezpieczyciela faktycznej możliwości skorzystania przez poszkodowanego z organizacji najmu samochodu zastępczego i tym samym minimalizacji szkody, bez wystąpienia po stronie poszkodowanego niedogodności przekraczających pewien ustalony pułap.
Ustalając zasadność dochodzonej stawki czynszu najmu, Sąd miał na uwadze, że zebrany materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że przedstawiciel pozwanego poinformował zgłaszającą szkodę, przedstawicielkę powoda o możliwości zorganizowani najmu pojazdu zastępczego podczas zgłaszania szkody i akceptowanych przez niego stawkach czynszu w dniu zgłoszenia szkody. Powód okoliczności tej nie kwestionował,a bezspornie wynikało to z treści rozmowy telefonicznej, w czasie której poinformowano o takiej możliwości. Poszkodowany z tak określonej możliwości jednak nie skorzystał, od razu najmując pojazd zastępczy od innego podmiotu. Nie podjął zatem żadnej współpracyz pozwaną.
Nie ma przy tym znaczenia, że propozycja została złożona przedstawicielowi powoda prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wynajmu pojazdów zastępczych, bowiem został on upoważniony do bezpośredniego uzyskiwania od pozwanego informacji dotyczących szkody (§ 3 umowy cesji). Obowiązkiem wymienionego było zatem przekazanie informacji poszkodowanemu, w ramach lojalnej współpracy z pozwanym.
Pozwana poinformowała, iż w razie potrzeby wynajmu pojazdu zastępczego prosio kontakt z infolinią wskazując na możliwość zorganizowaniu najmu pojazdu o podobnej klasie co pojazd uszkodzony na czas niezbędny do dokonania naprawy, a po powzięciu informacji o fakcie skorzystania przez poszkodowanego z samochodu zastępczego zaoferowanego przez powoda poinformowała o tym, iż w przypadku skorzystania z usług innej wypożyczalni zastrzega prawo do weryfikacji uznania celowych ekonomicznie uzasadnionych kosztów najmu oraz dobowej stawki.
Pozwana wykazała, iż złożyła propozycję w zakresie dotyczącym zorganizowania pojazdu zastępczego, a poszkodowany na nią nie zareagował, a powód nie zdołał wykazać,że przyczyną nieprzyjęcia propozycji pozwanej były niewystarczająco dobre warunki najmu, opóźnienie w podstawieniu pojazdu, ograniczenia kilometrów, bądź ograniczenie dniowe najmu pojazdu. Informacja ta została przekazana już w chwili zgłoszenia szkody. Jakkolwiek wykazanie złożenia propozycji organizacji pojazdu zastępczego poszkodowanemu obciąża zakład ubezpieczeń, to po udowodnieniu tej okoliczności ciężar wykazania nieodpowiedniości takiej oferty dla konkretnego poszkodowanego przechodzi na powoda, jako stronę zaprzeczającą tej okoliczności (tj. że oferta ubezpieczyciela nie odpowiadała potrzebom poszkodowanego). Tym samym to powód był obowiązany wykazać,że poszkodowany nie mógł zaspokoić swoich potrzeb przedstawioną przez ubezpieczyciela propozycją. Powód nie wskazał natomiast żadnych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać nieskorzystanie z propozycji pozwanego.
Nadto należy wskazać, że, pracownik pozwanego przekazał telefonicznie informację, podczas zgłaszania szkody przez pracownika powoda, o możliwości organizacji najmu pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela i akceptowanych przez niego stawkach najmuw dniu zgłoszenia szkody, tj. 18 czerwca 2021 roku. Poszkodowany rozpoczął korzystanie z pojazdu zastępczego udostępnionego im przez powoda w dniu 17 czerwca 2021 roku, zatem powinien w takim przypadku zastosować zasadę minimalizacji szkody i po otrzymaniu propozycji najmu od pozwanego, wypowiedzieć umowę najmu u powoda, mając na uwadze, że pozwany mógł zorganizować najem bez obciążania poszkodowanego kosztami, a akceptowana przez niego stawka najmu pojazdu wynosiła 89,00 złotych brutto na dzień.W ocenie Sądu nieskorzystanie przez poszkodowanych z oferty pozwanej stanowiło zatem rażące niedbalstwo, które spowodowało zwiększenie rozmiarów szkody i jednocześnie skutkowało ograniczeniem odpowiedzialności pozwanej za wydatki związane z najmem pojazdu zastępczego. Poszkodowani nie mogli bowiem kosztami swych decyzji o charakterze nieekonomicznym i zwiększającym rozmiar szkody obciążać pozwanej. W związkuz powyższym, korzystanie z samochodu wypożyczonego od powoda znajdowało uzasadnienie tylko w okresie od 17 czerwca 2021 roku do 19 czerwca 2021 roku, ponieważ biorąc pod uwagę, że informacja o możliwości wynajęcia samochodu została przekazana 18 czerwca 2021 roku, można było oczekiwać, iż już następnego dnia poszkodowany będzie mógł zwrócić samochód powodowi i odebrać pojazd zastępczy oferowany przez pozwanego. Tym samym Sąd uwzględnił stawkę powoda w kwocie 123,00 złote jedynie za pierwsze 3 dni najmu (3x123=369,00), a przez pozostałe 16 dni uznał stawkę przyjętą przez ubezpieczalnie, tj. 89,00 złotych (89x16=1.424,00 złote), co po zsumowaniu daje 1.793,00 złotych. Wobec tego, że pozwany wypłacił już kwotę 1519,05 zł brutto, pozostało do uzupełnienia 273,95 złotych. Zaznaczyć należy, że powyższa stawka została ustalona w oparciu o ceny dotyczące segmentu B, bowiem taki segment poszkodowany wynajął od strony powodowej. W ocenie Sądu sama okoliczność, iż poszkodowany mógł wynająć samochód z segmentu B nie może prowadzić automatycznie do zastosowania wyższej stawki, bowiem jak zostało to szeroko przytoczone powyżej zasądzeniu podlegają jedynie faktyczne, realne, ekonomicznie uzasadnione koszty z tytułu najmu pojazdu zastępczego.
Mając powyższe na uwadze, jak i dotychczas wypłacone przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego odszkodowanie w wysokości 5.089,27 złotych, Sąd zasądziłw pkt 1 wyroku od pozwanego na rzecz powoda kwotę 480,75 złotych, stanowiącą różnicę pomiędzy uzasadnionymi kosztami naprawy uszkodzonego pojazdu oraz kosztami pojazdu zastępczego, a kwotą wypłaconą przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego (206,80 złotych + 273,95 złotych).
O odsetkach Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i 2 k. c.zasądzając odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 480,75 złotych od dnia 19 lipca 2021 roku do dnia zapłaty, uwzględniając w tym zakresie żądanie pozwu, które wynika z art. 14 ust 1 ustawyo ubezpieczeniach. W myśl niniejszego przepisu zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie.
Wobec ograniczenia żądania powoda na skutek częściowej spłaty zobowiązania przez pozwanego w dniu 8 lutego 2022 roku w kwocie 1.591,93 złotych, Sąd w punkcie 2 zasądził od tej kwoty odsetki od dnia jej wymagalności zgodnie z przepisami ustawyo ubezpieczeniach do dnia zapłaty, a także w punkcie 3 umorzył postępowanie w zakresie uiszczonej powodowi kwoty.
W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone przez stronę powodową, zgodnie z którym pozwana jest podmiotem profesjonalnym, który zobowiązany jest do ustalenia w pełnej wysokości odszkodowania należnego poszkodowanemu w terminie wynikającym z przepisów. Sam fakt przedłożeniaw późniejszym terminie faktury nie ma znaczenia dla kwestii zasądzenia odsetek w tej sprawie. W przeciwnym wypadku należałoby przyjąć, iż gdyby poszkodowany nie naprawił pojazdu to należałoby mu się odszkodowanie w mniejszej wysokości tylko z uwagi na fakt,iż nie przedłożył faktury VAT. Z takim postępowaniem nie sposób się zgodzić i jest sprzeczne z dominującą linią orzeczniczą. W konsekwencji Sąd uwzględnił żądnie dotyczące zasądzenia odsetek od dopłaconej w późniejszym terminie kwoty.
W punkcie 4 oddalono powództwo w pozostałym zakresie tj. w zakresie kwoty wyższej niż ustalonej jako kosztom naprawy pojazdu oraz w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 100 zd. 1 k.p.c., zgodnie z wynikiem procesu, który powód wygrał w 76,43%. Na koszty powódki składa się: opłata od pozwuw wysokości 200,00 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika powoda w wysokości 900,00 złotych (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.w sprawie opłat za czynności adwokackie), opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 złotych oraz zaliczkę na poczet opinii biegłego w kwocie 1.000,00 złotych (Sąd zwrócił powodowi kwotę 10,25 złote z uiszczonej zaliczki). Na koszty pozwanego składały się: wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 900,00 złotych (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych), opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 złotych. Łącznie koszty procesu wyniosły 3.023,75 złotych. W oparciu o powyższą zasadę, w pkt 3 wyroku Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.394,05 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Skoro powód powinien ponieść koszt procesu w 23,57%, co daje kwotę 712,70 złotych, a faktycznie poniósł koszty w wysokości 2.106,75 złotych to należał mu się zwrot różnicy ((...),75– 712,70).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji.

asesor sądowy Izabela Świrydowicz