Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1133/22
Data wyroku: 2023-01-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Zygmunt Drożdżejko
Słowa kluczowe: Zasiedzenie, Własność
Podstawa prawna: art. 172 k.c.

Sygn. akt II Ca 1133/22

POSTANOWIENIE
Dnia 27 stycznia 2023 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Zygmunt Drożdżejko

Protokolant: sekretarz sądowy Karina Irlik
po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2023 roku w Krakowie
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. G.iE. G.
przy uczestnictwieE. W.iM. W.
o zasiedzenie
na skutek apelacji wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w Wadowicach z dnia 16 marca 2022 roku sygnatura akt I Ns 1121/09
postanawia:

1
oddalić apelację;

2
zasądzić solidarnie od wnioskodawcówM. G.iE. G.solidarnie na rzecz uczestnikówE. W.iM. W.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie, liczonymi od dnia(...)lutego 2023r. do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

SSO Zygmunt Drożdżejko
Sygn. akt II Ca 1133/22

UZASADNIENIE
postanowienia z dnia 27.01,2023r. 1
Postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt I Ns 1121/09 Sąd Rejonowy w Wadowicach oddalił wniosekM. G.iE. G.o zasiedzenie pasa gruntu stanowiącego częśćdziałki nr (...)oraz zasądził solidarnie od wnioskodawców solidarnie na rzecz uczestnikówE. W.iM. W.214 zł tytułem kosztów procesu.
Sąd Rejonowy ustalił, że uczestnicy są współwłaścicielami nieruchomości położonej wK.stanowiącejdziałkę nr (...)o powierzchni 0,1230 ha i nr(...), objętej księgą wieczysta nr(...). W księdze wieczystej nr(...)jako współwłaściciele ujawnieni są uczestnicyE. W.iM. W.w udziałach wynoszących po % części każdy z nich jako spadkobiercy swojego ojcaF. W.zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Wadowicach z dnia 14 marca 2001 r. sygn.. akt I Ns 81/2001 oraz ich matkaK. W.w udziale wynoszącym 2/(...)części.K. W.zmarła w dniu 7 lipca 2007 r. jako wdowa, a jej jedynymi dziećmi są uczestnicy. Nadziałce nr (...)obecnie posadowiony jest budynek mieszkalny uczestników o powierzchni zabudowy 178 m2, noszący adresul. (...). Pierwotnie nadziałce nr (...)przyul. (...)do lat 70 XX w. znajdował się budynek mieszkalny, w którym mieszkał poprzedni właściciel i posiadacz przedmiotowej nieruchomościH. R.. Rodzice uczestnikówK.iF. W., będący spadkobiercami i następcami prawnymiH. R.uzyskali na przedmiotową nieruchomość akt własności ziemi nr(...)z dnia 8 sierpnia 1975 r. W 1978 r.K.iF. W.w miejscu starego domuH. R.zaczęli budować swój budynek mieszkalny, który istnieje do dziś. Wcześniej, jeszcze za życiaH. R., zaczęli na jego posesji za jego zgodą gromadzić materiały budowlane. Dom uczestników jest nieco większy od domuH. R., w miejscu którego powstał.
WnioskodawcyE. G.iM. G.na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej nabyli na podstawie umowy sprzedaży z dnia 12 grudnia 1981 r. Rep. A nr(...)od siostry wnioskodawczyniJ. G.prawo własności niezabudowanej nieruchomości położonej wK., stanowiącejdziałkę nr (...)o powierzchni 0,0576 ha, sąsiednią do objętej postępowaniemdziałki nr (...)i rozpoczęli na niej budynku mieszkalnego przyul. (...), w którym wraz z rodziną mieszkają do dzisiaj.Działka nr (...)objęta jest księgą wieczysta(...).
Północna granicadziałki nr (...)przylega do południowej granicydziałki nr (...). Do obydwu działek dojeżdża się od strony wschodniej odul. (...). W latach 70 XX w. wjazd nadziałkę nr (...)prowadził pod górę wąską dróżką do przejazdów konnych o szerokości ok. 1,5 m, znajdującą się w miejscu obecnego wjazdu na posesję rodzinyG.przyul. (...). Poniżej wjazdu nadziałce nr (...)znajdował się domH. R., za którym znajdowało się ogrodzone podwórko, do którego można było wejść lub wjechać przez bramę posadowioną przy południowo-zachodnim narożniku domuH. R..
E.iM. G., gdy zakupili w 1981 r.działkę nr (...)z planem jej zabudowy, to przed rozpoczęciem budowy domu, w latach 1983 - 1984, wykonali i utwardzili wjazd na tę działkę w miejscu istniejącej wąskiej około 1,5 m dróżki biegnącej po skarpie, poszerzając szlak o ok. 2 m w stronę swojej działki i budując z południowej strony wjazdu mur oporowy. Z przedmiotowego wjazdu wnioskodawcy i ich rodzina korzystają do dziś.
Przygraniczny pas gruntu pomiędzy wjazdem na posesję wnioskodawców a południową ścianą domu uczestników, wzdłuż której prowadził szlak dojścia i ewentualnego dojazdu przez furtkę w ogrodzeniu posesji rodziców uczestnikówF.iK. W.(poprzednioH. R.) na podwórze już od lata 80 XX w. był przedmiotem sporu pomiędzy rodzinąG.iW..
Sąd Rejonowy w Wadowicach prawomocnym wyrokiem z dnia 23 listopada 1989 r. sygn. akt I C 72/88 wydanym w sprawie z powództwaM. G.iE. G.przeciwko pozwanymK. W.iF. W.o zakaz wykonywania aktów posiadania ustalił, że granica pomiędzydziałką nr (...)adziałką nr (...)przebiega zgodnie z linią wytyczoną przez punkty 1-3 na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez biegłego inż.M. N.z dnia 31 sierpnia 1988 r., stanowiącej integralną część tego orzeczenia. Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 grudnia 1988 r. sygn. akt I C 59/88 Sąd Rejonowy w Wadowicach w sprawie z powództwaK. W.iF. W.przeciwko pozwanymE. G.i.M. G.nakazał pozwanym, aby przywrócili powodom utracone przez nich posiadanie pasa gruntu, stanowiącego szlak drożny o szerokości ok. 2 m i długości ok. 7 m w granicach: od wschodu wytyczonyul. (...), od zachodu ograniczony bramą wjazdową w ogrodzeniu siatkowym podwórka powodów, od północy przebiegający równolegle do ściany budynku mieszkalnego powodów w odległości 1,2 m od ściany domu, od południa graniczący z podwórkiem pozwanych - przez usunięcie murku betonowego/zrównanie go z poziomem drogi i metalowych kątowników osadzonych na betonowych słupkach (pkt I wyroku) oraz zakazał pozwanym naruszania powodów w posiadaniu opisanego w pkt I wyroku szlaku (pkt II wyroku).
Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 października 2001 r. sygn. akt I C 205/00 wydanym w sprawie z powództwaK. W.,M. W.iE. W.przeciwkoM. G.iE. G.o wydanie nieruchomości i przywrócenie stanu poprzedniego, Sąd Rejonowy w Wadowicach nakazał pozwanymM. G.iE. G.wydanie powodomK. W.,M. W.iE. W.części nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)położonej wK., objętejksięgą wieczystą KW (...)oznaczonej cyframi 1-2-3 w opinii biegłego geodety inż.J. W.z dnia 25 lipca 2001 r., stanowiącej integralną część wyroku, usunięcia betonowego podjazdu w taki sposób, aby granica międzydziałkami o nr (...)przebiegała w linii koloru fioletowego oznaczonej cyframi 1-2-3 opinii biegłego oraz nakazał pozwanym przywrócenie gruntu oznaczonego cyframi 1-2-3 opinii do stanu poprzedniego.
Po 2000 r. wnioskodawcy ostatecznie urządzili wjazd na swoją posesję podziałce nr (...), doprowadzając go do stanu istniejącego obecnie, wykonując mur oporowy od północy od strony posesji rodzinyW., posadowiony w granicy prawnejdziałek nr (...)ustalonej w sprawie I C 72/88, wykładając podjazd kostką, poszerzając go i podnosząc podjazd ponad poziomdziałki nr (...)tak, że nie można już wjechać na zaplecze domu rodzinyW.wzdłuż ściany domu, gdyż jest zbyt wąsko, ewentualnie pozostała możliwość przejścia pomiędzy murem oporowym a ścianą domu uczestników. Obecnie wjazd na posesję rodziny wnioskodawców od strony posesji uczestników stanowiącejdziałkę nr (...)ograniczony jest betonowym murem oporowym posadowionym w odległości od 1,23 m, licząc od południowo - zachodniego narożnika ściany budynku uczestników do 2,18 m przy południowo - wschodnim narożniku budynku uczestników.
Sporny pas gruntu pomiędzy stronami, objęty wnioskiem wnioskodawców o zasiedzenie, to południowo - wschodnia częśćdziałki nr (...)położona poza wjazdem na posesję uczestników na północ od muru oporowego, stanowiąca pas gruntu o szerokości od 0,89 m do 1,03 m, długości 23,58 m, zawarty pomiędzy punktami A-B-C-D-A połączonymi linią brązową przerywaną zgodnie z oznaczeniem z mapy sporządzonej przez biegłego geodetęJ. M. (1)w dniu 29 lipca 2019 r. w toku postępowania i widoczny na fotografiach A i B wykonanych przez biegłego geodetę, stanowiących załącznik do opinii biegłego. Obszar objęty żądaniem wniosku stanowi częściowo urządzony podjazd z kostki betonowej oraz nieurządzony pas zieleni znajdujący się na wysokości budynku mieszkalnego uczestników przyul. (...)poniżej urządzonego wjazdu prowadzącego na posesję wnioskodawców, na północ od betonowego muru oporowego, posadowionego w miejscu granicy prawnejdziałek (...)ustalonej w sprawie I C 72/88, który na odcinku pomiędzy utwardzeniami z kostki brukowej wjazdów na posesje stron pełni funkcję krawężnika. Pas ten po urządzeniu obecnego wjazdu na posesję wnioskodawców, kiedy brak już było możliwości wykonywania nim przejazdów na podwórze uczestników, stanowił trasę dojścia do bramy prowadzącej na podwórze i ogród, znajdujące się na zapleczu domu rodzinyW.przyul. (...), wykorzystywaną w razie potrzeby przez uczestników. Zdarzało się, że wnioskodawcy i inni przedstawiciele rodzinyG.na przedmiot zasiedzenia zgarniali śnieg z podjazdu prowadzącego na posesję przyul. (...).
WnioskodawcyE. G.iM. G.umową darowizny z dnia 9 czerwca 2008 r. Rep. A nr(...)darowalidziałkę nr (...)na rzecz swoich dzieciP. G.iB. G.w udziałach wynoszących po 1/2, nadal zamieszkując na posesji przyul. (...)zgodnie z ustanowioną w przedmiotowym akcie notarialnym na ich rzecz nieodpłatną, dożywotnią i osobistą służebnością mieszkania w całym budynku mieszkalnym położonym wK.oznaczonym nr(...)przyul. (...).
Sąd Rejonowy ocenił, że wnioskodawcy nie wykazali, aby zarówno oni czy też ich poprzednicy prawni byli samoistnymi posiadaczami objętego wnioskiem o zasiedzenie wąskiego pasa gruntu. Przedmiotowy pas nie był zajęty pod dojazd do posesji rodzinyG., a stanowił i stanowi trasę przejścia, a wcześniej przejazdu do bramy prowadzącej na podwórze domu uczestników przyul. (...). Korzystanie przez wnioskodawców z przedmiotu wniosku o zasiedzenie po urządzeniu przez nich obecnie istniejącego podjazdu ograniczyło się do okresowego zsypywania na niego śniegu w razie konieczności odśnieżenia podjazdu, co nie wyłączyło współkorzystania z tego terenu uczestników. Urządzenie na początku lat 2000 przez wnioskodawców obecnie istniejącego wjazdu na ich posesję utrwaliło stan posiadania i użytkowania przedmiotowego terenu, równocześnie utrwalając brak trwałego, regularnego użytkowania przez rodzinęG.częścidziałki (...)położonej poza podjazdem, poniżej muru oporowego, która była objęta wnioskiem. Zanim wnioskodawcy w latach 1983 - 1984 poszerzyli i utwardzili podjazd prowadzący na nabytą przez nich w 1981 r.działkę nr (...), gdzie rozpoczęli budowę domu, istniejący uprzednio szlak dojazdowy nadziałkę nr (...), wykorzystywany przez poprzedników prawnych wnioskodawcówJ. G.i małżonkówM.był bardzo wąski, miał ok. 1,5 m szerokości, przebiegał po skarpie i w żaden sposób nie mógł w związku z tym zachodzić na przedmiot zasiedzenia. Urządzenie przez wnioskodawców w latach 1983-1984 pierwszego podjazdu na ich działkę rozpoczęło trwający do dżiś spór między obiema rodzinami, którego przedmiotem jest przygraniczny pas gruntu. W trakcie wieloletniego sporu prowadzone były liczne postępowania sądowe, dotyczące przedmiotu zasiedzenia, których inicjowanie, nawet jeśli przyjąć, że wnioskodawcy jednak byli samoistnymi posiadaczami przedmiotu niniejszego postępowania, co zdaniem Sądu Rejonowego nie zostało wykazane, zgodnie zart. 123 § 1 pkt 1 k.c.w zw. zart. 175 k.c.doprowadziło do kilkukrotnego przerwania biegu zasiedzenia.
Apelację od powyższego orzeczenia wywiedli wnioskodawcyM. G.iE. G., zaskarżając postanowienie w całości. Zarzucili naruszenie:

1
art. 172 § 1 k.c.w zw. zart. 176 § 2 k.c.przez brak zastosowania tych przepisów prawnych jako podstawy prawnej stwierdzenia nabycia przez wnioskodawcówM.iE. G.własności nieruchomości określonej w żądaniu wniosku na skutek błędnego prawnie przyjęcia przez Sąd, że przed przerwaniem biegu zasiedzenia nie nabyli w drodze zasiedzenia własności przedmiotowej nieruchomości,

2
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że do chwili wytoczenia przez uczestników przeciwko wnioskodawcom procesu negatoryjnego nie upłynął 30 letni termin samoistnego posiadania przedmiotowej nieruchomości przez wnioskodawcówM.iE. G., przy zaliczeniu do okresu ich samoistnego posiadania przedmiotowej nieruchomości, posiadania tej nieruchomości przez poprzedników prawnych tychże wnioskodawców.

3
art. 316 § 1 kpe polega na niedopuszczeniu dowodu w sprawie innego biegłego sądowego geodety niźliJ. M. (1), a to ze względu na to, że tenże przyznał że jego opinia co do granic nieruchomości co do której wnioskodawcy złożyli wniosek o nabycie jej własności w drodze zasiedzenia różni się w usytuowaniu z granicami tych działek wynikającymi z dokumentacji geodezyjnej znajdujących się w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami starostwa Powiatowego wW..

4
art. 224 § 1 kpe w związku z art. 13 § 2 kpe przez zamknięcie rozprawy, a następnie wydania zaskarżonego postanowienia , mimo braku dostatecznego wyjaśnienia sprawy, a co polegało na tym ,że mimo przyznania przez biegłegoJ. M. (1), że ustalenia jego opinii co do umiejscowienia przedmiotowej działki co do której wnioskodawcy wnoszą o nabycie jej własności w drodze zasiedzenia, równi się od umiejscowienia tej działki stosownie do dokumentacji geodezyjnej istniejącej w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami Starostwa Powiatowego wW..

5
art. 333 § 1 kpe w związku z art. 13 § 2 kpe przez dokonanie przez Sąd oceny wiarygodności i mocy dowodowej w sprawie w sposób błędny i niedopuszczalny prawnie albo skoro oparł się on na opinii geodetyJ. M. (2), który przyznał, że ustalenia przez niego granicy działki będącej przedmiotem w drodze zasiedzenia różnią się od granicy tej działki wynikającej w tym zakresie istniejącej w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami Starostwa Powiatowego wW..

Ponadto wnioskodawcy wnieśli o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest uzasadniona.
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd Okręgowy pominął wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego albowiem na etapie postępowania apelacyjnego można powoływać tylko nowe fakty i dowody, których nie można było powołać wcześniej, a Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości przy procesie opiniowania przez Sąd I instancji.
Postawione zarzuty w apelacji co do procesu opiniowania nie zasługują na uwzględnienie (pkt 3 zarzutów apelacyjnych) i w konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący przedwczesnego zamknięcia rozprawy (pkt. 4 zarzutów apelacyjnych) oraz zarzut dotyczący błędnej oceny wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych dowodów z uwagi na oparcie się na opinii biegłego geodety (pkt. 5 zarzutów apelacyjnych). Owszem biegły wskazał, że wyznaczona przez niego granica różni się od granicy wynikającej z ewidencji gruntów, ale jednocześnie wskazał, że on wyznaczył granicę wynikającą z wyroku Sądu Rejonowego w Wadowicach z dnia 23.11.1989r. (sygn. akt I C 72/89). Co więcej biegły wprost wskazuje, że ewidencja nie uwzględnia w/w wyroku. Zatem to nie błędy w technicznym wykonaniu opinii spowodowały rozbieżności w przebiegu granicy, ale uwzględnienie innych dokumentów do jej wyznaczenia. Ostateczna decyzja którą granicę należy uznać za granicę prawną należy do sądu, a nie do biegłego. W przedmiotowej sprawie sąd uznał, że jest to granica wynikająca z wyroku sądu. Ponadto należy wskazać, że ewidencja gruntów nie jest decydująca o ustaleniu przebiegu granic między nieruchomościami.
-Sąd Okręgowy aprobuje i podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy oraz dokonaną w oparciu o te ustalenia ocenę prawną zgłoszonego roszczenia. Stanowiły one bowiem następstwo wszechstronnej analizy zebranej w sprawie materii dowodowej. W ramach przedstawionych ustaleń i dokonanej oceny Sąd 1 instancji odniósł się bowiem do wszystkich relewantnych aspektów sprawy. W konsekwencji powyższego Sąd Okręgowy podzielił ustalenia i rozważania prawne Sądu I instancji uznając, że będą one stanowić podstawę rozstrzygnięcia w II instancji.
Sąd Rejonowy ustalając, że wnioskodawcy nie byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości nie dopuścił się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Wszystkie okoliczności faktyczne znajdują bowiem potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd Rejonowy dokładnie i wnikliwie przeprowadził postępowanie dowodowe, a następnie zgromadzony materiał dowodowy ocenił w myśl reguł wskazanych wart. 233 kpc. Na jego podstawie dokonał ustaleń faktycznych, których prawidłowości apelujący nie zdołali podważyć. Należy wyjaśnić iż, ocena spełnienia przesłanek prowadzących do zasiedzenia odbywa się na podstawie ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd orzekający na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu przewidzianych przez prawo domniemań faktycznych i prawnych i zasady wynikającej zart. 6 kc.Gdy dowody na istnienie danej okoliczności są ze sobą sprzeczne, dane fakty są sporne to ocena, która z wersji jest prawdziwa należy do sądu orzekającego, który dokonuje jej według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnej analizy materiału dowodowego, zgodnie z dyrektywą zawartą wart. 233 § 1 kpc. Ocena wiarygodności i mocy dowodów przeprowadzonych w sprawie wyraża istotę sądzenia w części dotyczącej ustalenia faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwstawnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia się ze świadkami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Natomiast kontrola instancyjna oceny dowodów sprowadza się do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodów, pominięcia pewnych dowodów), lub logicznej (błędów rozumowania i wnioskowania), bądź czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy. Aby zatem podnosić skutecznie zarzut naruszeniaart. 233§ 1 kpcapelujący musieliby wykazać, że Sąd Rejonowy uchybił zasadom oceny dowodów wynikającym z treści tego przepisu, to znaczy wskazać realne przyczyny, dla których ocena Sądu nie spełnia wymogów tego przepisu. Apelacja uczestników wymogu tego nie spełnia. Apelujący nie wykazali, w żaden sposób, ażeby ocena Sądu Rejonowego zawierała błędy natury faktycznej lub logicznej, czy też by nie obejmowała całości zgromadzonego materiału dowodowego, bądź pozostawała w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego lub doświadczeniem życiowym. Sam fakt, że dane dowody można inaczej ocenić lub wyciągnąć z nich inny wniosek nie jest wystarczający do zakwestionowania prawidłowości ich oceny.
Należy podkreślić, że Sąd Rejonowy odnosił się do sposobu korzystania z przedmiotowego pasa zarówno przez wnioskodawców jak i ich poprzedników. Zasadniczą podstawą oddalenia wniosku było ustalenie, że sposób korzystania z nieruchomości przez wnioskodawców nie wykazywał cech władania właścicielskiego, a ponadto nie wyłączał władania przez uczestników. Na początku lat 2000 zmienił się sposób użytkowania przez uczestników, albowiem już nie mogli tam wjeżdżać, ale w dalszym ciągu korzystali z tego pasa. Okresowe zagarnianie śniegu przez rodzinęG.nie czyniło posiadania posiadaniem samoistnym. Należy również podkreślić, że w przypadkach spornych i niejednoznacznych na problematykę zasiedzenia trzeba spojrzeć z punktu widzeniaart. 21 ust 1. Konstytucji[Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia]i 64Konstytucji[każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia (1): własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej (2): własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (3)}.Zasiedzenie samo w sobie jest dozwolonym sposobem pozbawienia dotychczasowego właściciela własności i jest to zgodne zKonstytucją, ale konstytucyjna zasada ochrony własności nakazuje sporne i wątpliwe przypadki kwalifikować na korzy ść dotychczasowego właściciela. Osoba ubiegająca się o zasiedzenie powinna wykazać przesłanki zasiedzenia (w tym samoistność posiadania) ponad wszelką wątpliwość. Wnioskodawcy tego nie wykazali, a więc ich apelacja nie mogła zostać uwzględniona.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił apelację zgodnie zart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadzieart. 520 § 3 kpc. W skład zasądzonych kosztów wchodzi wynagrodzenie pełnomocnika uczestników - 120 zł (§ 10.1.1) [stawka minimalna]- rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości „w sprawie opłat za czynności adwokackie”)