Sąd Okręgowy w Szczecinie
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Ga 184/14
Data wyroku: 2014-07-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Rafał Lila, Anna Budzyńska, Piotr Sałamaj
Słowa kluczowe: Postępowanie Rejestrowe
Podstawa prawna: art. 23 ustawy o KRS

Sygn. akt VIII Ga 184/14

POSTANOWIENIE
Dnia 9 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w SzczecinieVIII Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Piotr Sałamaj
Sędziowie: SO Anna Budzyńska (spr.)
SR del. Rafał Lila
Protokolant:  st. sekr. sąd. Eliza Sandomierska
po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. w Szczecinie
na rozprawie
sprawy z wnioskuPrzedsiębiorstwa (...) spółki akcyjnejwS.
o zmianę wpisu
na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie dnia 31 marca 2014 r., sygnatura akt SZ XIII Ns-RejKRS (...)
oddala apelację.
Sygn. akt VIII Ga 184/14

UZASADNIENIE
W dniu 14 sierpnia 2013 roku wnioskodawcaPrzedsiębiorstwo (...) spółka akcyjnawS.wystąpił z wnioskiem o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców poprzez zmianę wpisu dotyczącego składu rady nadzorczej oraz dokumentów sprawozdawczości finansowej za rok 2012. Wniosek oraz załączniki zostały podpisane przezB. Z. (1).
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 roku Referendarz sądowy oddalił wniosek. W uzasadnieniu orzeczenia Referendarz podniósł, że z treści załączonego do wniosku aktu notarialnego wynika, że do zwołania Zgromadzenia Akcjonariuszy wnioskodawcy zgodnie ze statutem spółki uprawniony jest zarząd (§ 15 ust. 2 Statutu, który odpowiada treściart. 399 § 1 k.s.h.). Referendarz ustalił, że Zgromadzenie zwołał pismem datowanym na dzień 22 maja 2013 rokuB. Z. (1)– prezes zarządu Spółki, który, zgodnie z informacją Krajowego Rejestru Karnego, utracił mandat w zarządzie w dniu 24 kwietnia 2013 roku - na skutek uprawomocnienia się w tym dniu wyroku skazującego za czyn zart. 18 §2 k.k.w zw. zart. 271 § 1 k.k., który to czyn objęty jest zakresem zastosowaniaart. 18 § 2 i 3 k.s.h.W odpowiedzi na wezwanie referendarza Spółka przedstawiła uchwałę aktualnego zarządu w sprawie zatwierdzenia czynności zwołania zgromadzenia przez byłego prezesa zarządu powołując jako podstawęart. 756 k.c.w zw. zart. 14 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. W ocenie Referendarza - w powyższych okolicznościach za odmową wpisu przemawiał brak możliwości zastosowaniaart. 756 k.c.do czynności zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy, albowiem dla takiej czynnościustawa Kodeks spółek handlowychwskazuje krąg uprawnionych podmiotów i spółka nie może zlecić dokonania takiej czynności osobie nie wymienionej w ustawie. W związku z wadliwym zwołaniem walnego zgromadzenia akcjonariuszy nie doszło do ukonstytuowania się organu w postaci walnego zgromadzenia, a w konsekwencji podjęte uchwały nie są uchwałami walnego zgromadzenia i nie mogą stanowić podstawy dokonania wpisu w rejestrze.
W skardze na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie i dokonanie wpisu w rejestrze. W uzasadnieniu skargi wnioskodawca przyznał, żeB. Z. (1)utracił mandat w zarządzie Spółki w dniu 24 kwietnia 2013 roku. Wskazał, żeB. Z. (1)zwołał coroczne zwyczajne zgromadzenie akcjonariuszy przy pełnej aprobacie Rady Nadzorczej Spółki. Skarżący zaznaczył, że zwołanie zgromadzenia przezB. Z. (1)zatwierdził obecny prezes zarząduS. P., który zatwierdził również sprawozdanie finansowe za 2012 rok. W ocenie wnioskodawcy w ten sposób wadliwe czynności zostały uzdrowione. Za taką oceną przemawiają zdaniem wnioskodawcy uregulowanie zawarte wart. 2 k.s.h.w zw. zart. 756 k.c.i752 k.c.Powołując się na powyższe przepisy skarżący podniósł, że Spółka nie zleciłaB. Z. (1)zwołania walnego zgromadzenia, aleB. Z. (1)w interesie Spółki zwołał to zgromadzenie na podstawieart. 752 k.c., a następnie czynność ta została potwierdzona – na podstawieart. 756 k.c.uchwałą Zarządu.
Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie w sprawie o sygn. akt SZ XIII Ns-Rej.KRS (...)oddalił wniosek; zwrócił wnioskodawcy kwotę 250 zł oraz obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania.
Sąd Rejonowy wskazał, że w analizowanej sprawie nie budziło wątpliwości, żeB. Z. (1)w dacie zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszyPrzedsiębiorstwa (...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.utracił mandat w zarządzie tej spółki. Wyjaśnił, że sąd rejestrowy jest zobowiązany do przeprowadzenia kontroli dołączonych do wniosku dokumentów pod względem zgodności ich formy i treści z przepisami prawa. Stwierdził, że sąd rejestrowy, na podstawieart. 23 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowymjest uprawniony do badania wpływu naruszeń procedury podejmowania uchwał przez walne zgromadzenie akcjonariuszy spółki akcyjnej na ich treść. Sąd I instancji powołał się na poglądy Sądu Najwyższego, w świetle których uprawnienie sądu rejestrowego obejmujące kontrolę ważności uchwał w postępowaniu rejestrowym, w którym stanowiły one podstawę wnioskowanego wpisu, odpowiada utrwalonej wykładniart. 23 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowymi nie narusza przepisów o właściwości sądu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak było podstaw do dokonania wpisu wnioskowanej przezPrzedsiębiorstwo (...) spółki akcyjnejwS.zmiany, albowiem uchwały stanowiące podstawę wpisu do rejestru zapadły w okolicznościach niezgodnych z przepisami prawa, a to w szczególności zart. 399 § 1 k.s.h., który stanowi, że walne zgromadzenie zwołuje zarząd. Analiza załączonych do wniosku dokumentów, dokonana w powiązaniu z uzyskaną z Krajowego Rejestru Karnego i niekwestionowaną przez wnioskodawcę okolicznością skazania prezesa zarządu Spółki prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo objęte zakresem zastosowaniaart. 18 § 2 i 3 k.s.h., prowadzi do jednoznacznego wniosku o wadliwości zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Zgodnie bowiem z brzmieniem statutu wnioskującej spółki, który odpowiada treściart. 399 § 1 k.s.h.walne zgromadzenie powinno być zwołane przez zarząd. Nie ulega wątpliwości, że były członek zarządu nie może skutecznie zwołać walnego zgromadzenia z tej przyczyny, że wraz z wygaśnięciem mandatu nie działa on już jako organ spółki, a jego czynności nie są czynnościami organu. Dla skutecznego zwołania zgromadzenia wymagane jest dokonanie tej czynności przez zarząd.
Sąd Rejonowy wskazał, że wbrew stanowisku skarżącego, do zwołania zgromadzenia nie mają zastosowania przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Pojęcie prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia odnosi się do przypadków działania stanowiącego ingerencję w cudze sprawy przez osobę, która nie jest do tego uprawniona ani zobowiązana. W nauce prawa wskazuje się, że osobą, której sprawa jest prowadzona przez inny podmiot (dominus negotii), może być każdy podmiot prawa: osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną. Zdaniem Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie w zakresie tym nie mieści się organ osoby prawnej, a zatem czynności zastrzeżone przez ustawę dla organów osoby prawnej nie mogą być przedmiotem zlecenia w rozumieniuart. 752 k.c.W konsekwencji należy dojść do wniosku, że czynności dokonane przez osobę, która nie występowała w roli organu nie mogą być potwierdzone przez później umocowany organ.
Reasumując powyższe rozważania Sąd Rejestrowy uznał, że nie doszło do skutecznego zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy, a zatem zgromadzenie, które odbyło się w dniu 28 czerwca 2013 roku nie miało przymiotu organu spółki akcyjnej, a uchwały na nim podjęte nie były uchwałami Walnego Zgromadzenia AkcjonariuszyPrzedsiębiorstwa (...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.. Skoro uchwały te nie są uchwałami organu osoby prawnej nie mogą stanowić podstawy wpisu do rejestru.
Na podstawieart. 84 ust. 1w zw. zart. 82 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnychSąd pierwszej instancji rozstrzygnął o zwrocie uiszczonej przez wnioskodawcę opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, albowiem w związku z oddaleniem wniosku ogłoszenie nie zostanie dokonane. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd Rejonowy orzekał na podstawieart. 6948§ 1 k.p.c.
Wnioskodawca wniósł apelację od powyższego orzeczenia, zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie:
-art. 2 k.s.h.w zw. zart. 752 k.c.i w zw. zart. 756 k.c.przez przyjęcie, iż przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia w zw. zart. 399 § 1 k.s.h.nie znajdują zastosowania do skutecznego zwołania w dniu 28.06.2013 r. zgromadzenia akcjonariuszy przezB. Z., który nie miał przymiotu organu spółki. W konsekwencji przyjęcie, że uchwały na nim podjęte nie były uchwałami Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy(...) S.A.i nie mogą stanowić podstawy wpisu do rejestru.
-art. 399 § 1 k.s.h.przez przyjęcie, że walne zgromadzenie akcjonariuszy może zwołać wyłącznie zarząd.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie kosztów postępowania skargowego oraz apelacyjnego. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznańM. P.– Przewodniczącego Rady Nadzorczej(...) S.A.- na okoliczność uzgodnienia i akceptacji zwołania Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy przezB. Z. (1)na dzień 28 czerwca 2013 r.
W uzasadnieniu wskazał, że w świetle regulacjiart. 399 k.s.h.kompetencje do zwołania walnego zgromadzenia oprócz zarządu mają także inne podmioty.
Podniósł, że osoba prawna działa przez swoje ograny, z tych też względów możliwe jest zastosowanie regulacjiart. 752 k.c.W przedmiotowej sprawie spółka utraciła zarząd tj. mandat członka zarządu wygasł, wobec czegoB. Z. (1)– były prezes zarządu- dokonał czynności zwołania zgromadzenia przy udziale i akceptacji Rady Nadzorczej(...) S.A.Podał, że aktualny prezes zarząduS. P.zatwierdził w trybieart. 756 k.c.zwołanie przezZ. Z.zgromadzenia, podejmując w tym przedmiocie uchwałę z dnia 21 lutego 2014 r.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną żądania wnioskodawcy wyrażona przez Sąd pierwszej instancji. Na całkowitą aprobatę zasługiwał pogląd Sądu Rejonowego o tym, że wobec zwołania zgromadzenia przez osobę nieuprawnioną, nie sposób uznać, że uchwały podjęte na tym zgromadzeniu są uchwałami Walnego Zgromadzenia AkcjonariuszyPrzedsiębiorstwa (...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.. W konsekwencji uchwały te nie mogły stanowić podstawy wpisu do rejestru.
Wskazać należy, że zarzuty sformułowane w apelacji stanowią w istocie powielenie argumentacji podniesionej przez skarżącego już w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, do których to twierdzeń Sąd Rejonowy odniósł się w sposób wyczerpujący, należycie uzasadniając swoje stanowisko.
Podnieść trzeba, że w niniejszej sprawie niespornym było, że w momencie zwołania przezB. Z. (1)walnego zgromadzenia akcjonariuszy wnioskodacy osoba dokonująca tej czynności nie była już członkiem zarząduPrzedsiębiorstwa (...) spółki akcyjnejz siedzibą wS.. Wnioskodawca nie kwestionował tego, żeB. Z. (1)został skazany prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo objęte zakresem zastosowaniaart. 18 § 2 i 3 k.s.h., co skutkowało utratą uprawnienia do pełnienia funkcji członka zarządu. Powyższe przesądza o wadliwości zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Zgodnie bowiem z brzmieniem statutu wnioskującej spółki, który odpowiada treściart. 399 § 1 k.s.h., walne zgromadzenie powinno być zwołane przez zarząd. Oczywistym jest, że były członek zarządu nie może skutecznie zwołać walnego zgromadzenia albowiem wraz z wygaśnięciem mandatu nie działa już jako organ spółki.
Chybione były także argumenty skarżącego o tym, że w niniejszej sprawie wadliwie Sąd Rejonowy przyjął, że zgromadzenie akcjonariuszy może zwołać tylko zarząd. Co prawda normaart. 399 § 4 k.s.h.dopuszcza możliwość zwołania zgromadzenia także przez inne podmioty, jednakże wyraźnie stanowi, iż takie uregulowanie musi znaleźć odzwierciedlenie w statucie. Jak już zaś była o tym mowa - statut wnioskodawcy przewiduje, że wyłączną kompetencję do zwołania zgromadzenia posiada zarząd.
W ocenie Sądu Okręgowego na uwzględnienie nie zasługiwały także twierdzenia skarżącego o tym, że do zwołania zgromadzenia znajdują zastosowanie przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Zgodnie z regulacjąart. 2 k.s.h.w sprawach określonych w art. 1 § 1 nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisyKodeksu cywilnego. W rozumieniuart. 2 k.s.h.kwestia nie uregulowana wk.s.h.to taka kwestia, której nie rozstrzygają przepisyk.s.hdotyczące materii, w ramach której ona się pojawiła. Jedynie wówczas gdy wymaga tego właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej, przepisykodeksu cywilnegostosuje się odpowiednio. Innymi słowy jeżeli wkodeksie spółek handlowychdana kwestia jest uregulowana w sposób wyczerpujący to wykluczone jest zastosowanie przepisówk.c.Zdaniem Sądu Okręgowego taki autonomiczny charakter ma unormowanieart. 399 k.s.h., regulujący krąg podmiotów uprawnionych do zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Oznacza to zatem, że wobec uregulowania tej kwestii wkodeksie spółek handlowychprzepisykodeksu cywilnegonie znajdują zastosowania.
Z powyższych względów zbędne było przeprowadzenie dowodu z przesłuchaniaM. P.. Zgodnie bowiem z regulacjąart. 227 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Skoro brak było podstaw do stosowania w niniejszej sprawie przepisów dotyczących prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, w tym normyart. 756 k.c., to tym samym bezprzedmiotowe było przesłuchanie tego świadka na okoliczność uzgodnienia i akceptacji zwołania Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy przezB. Z. (1).
Także powołane przez skarżącego w apelacji wyroki Sądu Najwyższego nie mogły stanowić podstawy do przyjęcia, że w niniejszej sprawie dopuszczalne było potwierdzenie działań dokonanych przez osobę niebędącą członkiem zarządu. Wskazać należy, że orzeczenie te zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych - dotyczyły one bowiem funkcjonowania spółki w obrocie gospodarczym tj. kontaktów spółki z jej kontrahentami nie zaś, jak w niniejszej sprawie, jej stosunków wewnętrznych.
Z tych też względów Sąd Okręgowy, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., orzekł jak na wstępie, oddalając apelację jako nieuzasadnioną.