Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1294/23
Data wyroku: 2024-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Agnieszka Stachurska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VII U 1294/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 października 2024r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Agnieszka Stachurska
Protokolant: st. sekretarz sądowy Anna Bańcerowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2024r. wW.
sprawyD. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaD. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 22 czerwca 2023 roku, numer(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, żeD. S.jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą:

a
podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu od 27 czerwca 2017 roku do 28 czerwca 2022 roku;

b
nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu od 29 czerwca 2022 roku do 3 kwietnia 2023 roku;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.na rzeczD. S.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za czas od daty uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE
D. S.w dniu 31 lipca 2023r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 22 czerwca 2023r., nr(...), zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 pkt 4 ustawy ubezpieczeniowej poprzez jego błędną wykładnię w następstwie stwierdzenia, że podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność od 27 czerwca 2017r. do 3 kwietnia 2023r., podczas gdy z dniem 29 czerwca 2022r. zawiesiła działalność gospodarczą z powodu faktycznego zaprzestania jej prowadzenia, co zostało zgłoszone właściwemu organowi ewidencyjnemu, o czym świadczy fakt, że od dnia jej zawieszenia działalność nie tylko nie przyniosła żadnego przychodu, ale również nie wygenerowała jakichkolwiek kosztów uzyskania, szczególności nie zostały poniesione żadne wydatki związane z jej prowadzeniem Nadto ubezpieczona wówczas nie podejmowała żadnych czynności przygotowawczych, których celem byłoby stworzenie warunków do jej dalszego prowadzenia takich jak np. poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w mediach społecznościowych czy też pocztą pantoflową, załatwianie spraw urzędowych, a w konsekwencji we wskazanym okresie faktycznie zaprzestała jej prowadzenia w rozumieniu art 13 ust. 4 ustawy ubezpieczeniowej, co z kolei powoduje z mocy prawa ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego od daty zawieszenia działalności.
W związku z powyższym ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie niepodlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność w okresie od 29 czerwca 2022r. do 3 kwietnia 2023r., a w konsekwencji stwierdzenie, że takim ubezpieczeniom, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, podlegała od 27 czerwca 2017r. do 28 czerwca 2022r. oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami.
Uzasadniając swe stanowisko, ubezpieczona wskazała, że w dniu 4 kwietnia 2023r. zgłosiła w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej zawieszenie od dnia 29 czerwca 2022r. działalności gospodarczej podfirmą (...)(...).D. S.. Poczynając od tej daty działalność ta nie tylko nie przyniosła żadnego przychodu, ale również nie wygenerowała jakichkolwiek kosztów uzyskania, w szczególności nie zostały poniesione wydatki związane z jej prowadzeniem. Nadto wówczas ubezpieczona nie podejmowała żadnych czynności przygotowawczych, których celem byłoby stworzenie warunków do jej dalszego prowadzenia takich jak np. poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w mediach społecznościowych czy też pocztą pantoflową, załatwianie spraw urzędowych. W ocenie ubezpieczonej w sposób jednoznaczny świadczy to o rzeczywistym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej (odwołanie z dnia 19 lipca 2023r. – k. 5-7 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja została zmieniona decyzją z dnia 4 sierpnia 2023r.
W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, żeD. S.od 27 czerwca 2017r. prowadzi pozarolniczą działalności gospodarczą(...)(...). W dniu 4 kwietnia 2023r. zgłosiła zawieszenie prowadzenia tej działalności od 29 czerwca 2022r. Natomiast z zapisów na koncie ubezpieczonej wynika, że w okresie od maja 2022 roku do lutego 2023 roku składała do Zakładu comiesięczne dokumenty rozliczeniowe ZUS DRA, wykazując w nich należne składki na ubezpieczenia. Nadto w dniu 17 listopada 2022r. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 5 października 2022r. do 8 października 2022r., a w dniu 17 marca 2023r. wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 2 stycznia 2023r. do 8 stycznia 2023r., w których zaznaczyła blok, że jest objęta ubezpieczeniem jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Zasiłek chorobowy za okres od 5 października 2022r. do 8 października 2022r. został wypłacony, natomiast zasiłku za okres od 2 stycznia 2023r. do 8 stycznia 2023r. nie wypłacono ze względu na to, że w dniu powstania prawa do świadczenia, tj. 2 stycznia 2023r., na koncie ubezpieczonej występowało nieuregulowane zadłużenie z tytułu składek. W ocenie organu rentowego złożenie wniosku o wypłatę zasiłków chorobowych świadczy, że ubezpieczona faktycznie prowadziła działalność gospodarczą w tym okresie i na skutek odmowy przyznania prawa do zasiłku chorobowego zdecydowała o zawieszeniu działalności z datą wsteczną.
Następnie organ rentowy wskazał, że w dniu 4 sierpnia 2023r. została wydana decyzja zmieniająca(...)stwierdzająca, żeD. S.podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od 27 czerwca 2017r. do 3 kwietnia 2023r. (odpowiedź na odwołanie z 29 sierpnia 2023r. – k. 23-24 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

D. S.od 27 czerwca 2017 roku figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą(...)(...)D. S.. W ramach prowadzonej działalności ubezpieczona zajmowała się projektowaniem wnętrz mieszkalnych i komercyjnych oraz fotografowaniem. Za lata 2017-2022 złożyła zeznania podatkowe PIT-36. Po zmniejszeniu przychodów o wydatki uzyskała:

1
w 2017r. - stratę w kwocie 20.747,56 zł,

2
w 2018r. - stratę w kwocie 11.789,96 zł,

3
w 2019r. – dochód w kwocie 16.978,94 zł,

4
w 2020r. - stratę w kwocie 31.374,67 zł,

5
w 2021r. – dochód w kwocie 119,00 zł,

6
w 2022r. – stratę w kwocie 10.394,67 zł.

W okresie prowadzenia działalnościD. S.zamieszkiwała wraz z rodzicami. W domu rodziców miała pracownię, gdzie czasem odwiedzali ją klienci. Na początku pracy miała dużo, więc intensywnie pracowała. Aby zareklamować swoją działalność, pozostawiała ulotki w różnych miejscach. Prowadziła także stronę internetową. Czasem zdarzało się, że klienci polecali ją swoim znajomym. Miała także kilku stałych klientów, dla których wykonywała projekty. Obsługiwała ponadto klientów, dla których wykonywała jednorazowe prace. Sama zajmowała się tworzeniem projektów, zaś wykonawstwo zlecała innym osobom, na przykład hydraulikom, stolarzom itp. Współpraca była jednak trudna, ubezpieczona często skarżyła się rodzicom na ekipy, z którymi pracowała, a także na klientów, którzy byli coraz trudniejsi. Poza tym wraz z wybuchem wojny w Ukrainie liczba zleceń malała, klientów było coraz mniej. Ostatnią fakturę ubezpieczona wystawiła w dniu 28 czerwca 2022r. i od tego czasu nie wykonywała już żadnych czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie poszukiwała i nie obsługiwała klientów, nie pozostawała w gotowości do ich obsługi. Na aktywną skrzynkę e-mail ubezpieczonej przychodziły różne wiadomości, w większości były to reklamy i informacje o produktach. Jeśli ktoś kontaktował się z nią, to informowała, że nie będzie wykonywała pracy. W tym czasie wykorzystywała posiadane oszczędności, a potem utrzymanie zapewniali jej rodzice. Czuła się wypalona i chciała zająć się czymś innym. W październiku 2023r. rozpoczęła studia podyplomowe z zakresu muzealnictwa, zaś w styczniu 2024r. podjęła pracę na podstawie umowy o pracę. Działalność gospodarczą zawiesiła od 29 czerwca 2022r., co zgłosiła w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w dniu 4 kwietnia 2023r. Księgowość ubezpieczonej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą obsługiwałA. S.. Współpraca ubezpieczonej z tym księgowym nie została formalnie zakończona. Ubezpieczona przestała kontaktować się zA. S.i dowozić mu dokumenty.A. S.miał pełnomocnictwo do reprezentacji ubezpieczonej. Po dłuższym braku kontaktu z ubezpieczoną złożył w jej imieniu dokumenty Z-3 o zasiłki chorobowe w okresach od 5 października 2022r. do 8 października 2022r. oraz od 2 stycznia 2023r. do 8 stycznia 2023r. Ubezpieczona już wtedy nie przekazywała żadnych dokumentów ani nie nawiązywała kontaktu.A. S.poprzez PUE uzyskał informację, żeD. S.ma zwolnienia lekarskie i z uwagi na posiadane pełnomocnictwo, złożył w jej imieniu wnioski Z-3. Wcześniej w jego rozmowach z ubezpieczoną pojawiał się temat nierentowności działalności i podjęcia w związku z tym jakichś kroków (
    wydruk z CEIDG – k. 9 a.s.; zeznaniaD. S.– k. 47-48 a.s.; zeznania świadkaA. S.– k. 167. a.s.; zeznania świadkaJ. S.– k. 46-47 a.s.; zeznania świadkaK. S.– k. 47 a.s.; pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego wraz z załącznikiem – akta ZUS; korespondencja e-mail – k. 61-117 a.s.; wnioski o wypłatę zasiłku chorobowego – k. 154-162 a.s.; zaświadczenie o odbywaniu studiów podyplomowych – k. 41 a.s.; umowa o pracę – k. 42-45 a.s.; podatkowa książka przychodów i rozchodów – k. 15 a.s.; PIT – 36 z urzędowym poświadczeniem złożenia – k. 16-22 a.s.).
Po 28 czerwca 2022r.D. S.opłacała faktury za usługę księgową oraz abonament za internet i telefon. Poza tym dokonywała płatności na rzecz firmy windykacyjnej, która odzyskiwała dla niej należności. Do pewnego momentu opłacała również składki w ZUS, ale ze względu na brak środków zaprzestała tego. Działalności nie zawiesiła od razu, gdyż w tym czasie była w złej kondycji psychicznej. Z nikim się nie kontaktowała i dopiero po pewnym czasie zdała sobie sprawę, że powinna uporządkować kwestie związane z prowadzoną działalnością. Wówczas dokonała zgłoszenia o zawieszeniu działalności gospodarczej (zeznania świadkaJ. S.– k. 46-47 a.s.; zeznania świadkaK. S.– k. 47 a.s.; zeznaniaD. S.– k. 47-48 a.s.; lista operacji na rachunku bankowym, k. 10- 13 a.s.).
Zawiadomieniem z dnia 25 kwietnia 2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.zawiadomiłD. S.o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia podlegania przez nią obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wzywając ją do złożenia informacji oraz dokumentów (zawiadomienie z 25 kwietnia 2023r. – akta ZUS).
W pismach z dnia 9 maja 2023r.D. S.oświadczyła, że prowadziła działalność gospodarczą od 27 czerwca 2017r. do 29 czerwca 2022r. oraz wyjaśniła, że zawieszenie działalności gospodarczej wyniknęło samoistnie z powodu braku zleceń. Ponadto wskazała, że wykonuje zawód architekta wnętrz i w dniu 28 czerwca 2022r. wystawiła ostatnią fakturę. Z uwagi na wybuch wojny oraz inflację w 2022 roku sytuacja branży budowlanej znacznie się pogorszyła (wyjaśnienie i oświadczenie z 9 maja 2023r. – akta ZUS).
Po zakończeniu prowadzonego postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w dniu 22 czerwca 2023r. wydałdecyzję nr (...)stwierdzającą, żeD. S.podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu, zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność od 27 czerwca 2017r. do 3 kwietnia 2023r. (decyzja z 22 czerwca 2023 roku – akta ZUS).
W dniu 31 lipca 2023r.D. S.złożyła odwołanie od decyzji z dnia 22 czerwca 2023r. (odwołanie z dnia 19 lipca 2023r. – k. 5-7 a.s.). W dniu 4 sierpnia 2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wydałdecyzję nr (...), zmieniającą decyzję z dnia 22 czerwca 2023r., nr(...)w ten sposób, żeD. S.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność od 27 czerwca 2017r. do 3 kwietnia 2023r. (decyzja z 4 sierpnia 2023 roku – akta ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów, które albo mają walor dokumentów urzędowych, albo pochodzą od stron i nie były przez nie kwestionowane, dlatego zostały ocenione jako wiarygodne.
Podstawą ustaleń faktycznych były również zeznania świadkówA. S.,J. S.iK. S.oraz zeznania ubezpieczonej, które ze względu na to, że były spójne, to zostały ocenione jako wiarygodne. Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze okoliczność, że świadkowieJ. S.iK. S., jako osoby na stałe z ubezpieczoną mieszkające i mające możliwość obserwacji, jak wyglądała jej aktywność zawodowa, posiadali dużą wiedzę o okolicznościach, które były w sprawie istotne. Wiedza ta pokrywała się z tym, co zeznała ubezpieczona i z tym, na co wskazują dokumenty. Z tych względów Sąd zeznaniom ww. świadków oraz ubezpieczonej dał wiarę.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie podlegało uwzględnieniu w zakresie, w jakim ubezpieczona faktycznie kwestionowała decyzję. Wprawdzie w odwołaniu wskazała, że skarży ją w całości, jednak ostatecznie stanowisko, jakie zaprezentowała, wskazuje że nie zgadzała się z tą częścią decyzji, w której ZUS stwierdził, że podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie, kiedy doszło do zawieszenia działalności, a więc od 29 czerwca 2022 roku do 3 kwietnia 2023 roku.
Dla przeprowadzenia prawidłowej analizy we wskazanym zakresie istotne znaczenie mają przepisyustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. ze zm.). Art. 6 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Dotyczy ich także obowiązek podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu, bowiem art. 12 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, że obowiązkowo takiemu ubezpieczeniu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W myśl art. 8 ust. 6 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:

1
osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a;

2
twórcę i artystę;

3
osobę prowadzącą działalność gospodarczą w ramach wolnego zawodu:

a) w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
b) z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;

4
wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej;

5
osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty.

Zgodnie z wymogami art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców(tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 236),działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Działalność gospodarcza musi więc odpowiadać pewnym cechom - w ujęciu tradycyjnym charakteryzuje się profesjonalnością, samodzielnością, podporządkowaniem zasadzie racjonalnego gospodarowania, celem zarobkowym, trwałością prowadzenia, wykonywaniem w sposób zorganizowany oraz uczestniczeniem w obrocie gospodarczym. Właściwości cechujące działalność gospodarczą, które powinny występować łącznie, to działanie stałe, nieamatorskie, nieokazjonalne, z elementami organizacji, planowania i zawodowości rozumianej jako fachowość, znajomość rzeczy oraz specjalizacja(por. np. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991r., III CZP 40/91, OSNC 1992 Nr 2, poz. 17).
Podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniem społecznym ma fakt rzeczywistego wykonywania działalności, na dodatek w sposób ciągły i o charakterze zarobkowym. Działalność gospodarcza to prawnie określona sytuacja, którą trzeba oceniać na podstawie zbadania konkretnych okoliczności faktycznych, wypełniających znamiona tej działalności lub ich niewypełniających. Prowadzenie działalności gospodarczej jest zatem kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z tą działalnością związanych, czy też nie. Do powstania obowiązku ubezpieczenia wymagane jest rzeczywiste wykonywanie działalności zarobkowej, realizowanej w sposób zorganizowany i ciągły. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że rozpoczęcie działalności gospodarczej polega na podjęciu w celu zarobkowym działań określonych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej

    (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2001r., II UK 428/00).Samo zaś wykonywanie działalności gospodarczej obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie w celu zarobkowym czynności należących do zakresu tej działalności, lecz także czynności zmierzające do zaistnienia takich czynności gospodarczych (czynności przygotowawcze), np. poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w prasie, załatwianie spraw urzędowych. Wszystkie te czynności pozostają w ścisłym związku z działalnością gospodarczą, zmierzają bowiem do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania

    (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005r., I UK 80/05; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2006r., I UK 220/05; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011r., II UK 51/11).Również faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego

    (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005r., I UK 80/05, OSNP 2006/19-20/309).

Z przepisuart. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychwynika, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. We wskazanym przepisie ustawodawca określił czasowe granice podlegania obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu, wyznaczając je momentami rozpoczęcia i zaprzestania wykonywania tej działalności. Zaprzestanie działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 13 ust. 4 ustawy systemowej, uchylające obowiązek ubezpieczenia może być okresowe, spowodowane przerwą w jej wykonywaniu. Musi to jednak wiązać się z wolą zaprzestania tej działalności w sposób definitywny, co winno znaleźć formalny wyraz w wyrejestrowaniu działalności z ewidencji działalności gospodarczej, względnie w jej zawieszeniu. Wykreślenie z ewidencji – zgodnie z treściąart. 25 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej

    (tekst jednolity Dz. U. z 2018r., poz. 107 ze zm.)– również jest wpisem, podobnie jak wpis do ewidencji, który ma charakter deklaratoryjny. To oznacza, iż legalizuje on wykonywanie działalności gospodarczej i wyznacza czasowe granice bycia przedsiębiorcą. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 listopada 2005r., wydanym w sprawie o sygn. akt I UK 20/05

    (OSNP 2006/19-20/2309),wskazał, że nie przesądza on jednak o faktycznym prowadzeniu tej działalności, ale prowadzi do domniemania prawnego (art. 234 k.p.c.), według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą. Domniemanie to może być obalone, co jednak wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu. Racjonalną konsekwencją zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej jest bowiem wykreślenie przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej. Dlatego też, brak wykreślenia z ewidencji, chociaż nie decydujący dla ustalenia prowadzenia działalności gospodarczej, nie może być pomijany przy ustalaniu faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej

    (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010r., I UK 240/09, Lex nr 585723).Dodatkowo, uwzględniając poglądy judykatury

    (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 marca 2014r., III AUa 759/13, Lex nr 1469388, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2015r., III AUa 1687/14 Lex nr 1711382)pamiętać należy, że sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie można utożsamiać go z podjęciem takiej działalności. Jeżeli więc, mimo formalnego figurowania w ewidencji działalności gospodarczej, ubezpieczony nie wykonywał żadnych usług lub sprzedaży, czy innych czynności, które wchodzą w zakres przedmiotowy działalności ujawnionej w ewidencji, ani nawet nie podejmował takich czynności jak zamawianie towarów, rekrutacja pracowników, poszukiwanie kontrahentów itp., to w konsekwencji należy uznać, że nie do utrzymania jest domniemanie wynikające z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, iż działalność tą ubezpieczony wykonywał (-uje) (rozpoczął jej prowadzenie), a zatem nie może też dojść do objęcia go ubezpieczeniem społecznym w myślart. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Analizując to zagadnienie nie można jednak zapominać o obowiązku przedsiębiorcy jakim jest zadbanie o to, by dane zawarte w rejestrze były prawdziwe. Z tym wiązał się też przepisart. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a obecnie art. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy

    (tekst jedn. Dz. U. 2020r., poz. 2296),który wprowadza zasadę domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Z tego domniemania wynika, że taki przedsiębiorca, który zaniedbał obowiązek uaktualnienia danych w ewidencji, musi się liczyć z tym, że to na nim będzie spoczywał ciężar jego obalenia. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, wskazując że wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter dowodowy i stwarza domniemanie faktyczne, że osoby wpisane do ewidencji prowadzą działalność gospodarczą od daty wskazanej w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji do daty określonej w decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji

    (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2000 roku, II UKN 568/99, OSNAPiUS 2001 nr 22, poz. 678, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2013 roku, III AUa 1928/12, LEX nr 1339313, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 1 marca 2016 roku, III AUa 961/15).Ww. domniemanie oczywiście może być w procesie obalone, jednakże inicjatywa dowodowa w tym zakresie należy do osoby, która z faktu tego wywodzi pozytywne dla siebie skutki prawne (art. 6 k.c.).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd ustalił, żeD. S.po zarejestrowaniu działalności gospodarczej rozpoczęła jej prowadzenie i od 27 czerwca 2017r. do 28 czerwca 2022r. faktycznie ją prowadziła, uzyskując przychody, ponosząc określone koszty, zawierając kontrakty oraz świadcząc usługi dla klientów. W związku z tym powinna podlegać ubezpieczeniom społecznym, co zresztą w toczącym się postępowaniu nie było kwestionowane i zostało przez sąd potwierdzone w punkcie 1a) wyroku. Ubezpieczona zakwestionowała objęcie jej ubezpieczeniami społecznymi, jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą, jedynie w okresie po 28 czerwca 2022r., a zgromadzony materiał dowodowy faktycznie potwierdził, iż po wskazanej dacie nie uzyskiwała przychodów ani nie świadczyła usług. Faktura za ostatnią usługę została wystawiona w dniu 28 czerwca 2022r. PotemD. S.już nie obsługiwała klientów i nie realizowała projektów, głównie dlatego, że nie miała klientów, była wypalona i planowała zająć się czymś innym. Stan taki trwał nieprzerwanie do 3 kwietnia 2023r., co potwierdzają zeznania świadków oraz dokumenty, w tym wydruki z wychodzącej i przychodzącej poczty e-mail, podatkowa książka przychodów i rozchodów, informacja o operacjach na rachunku bankowym w spornym czasie oraz inne dowody powołane w części obejmującej ustalenia faktyczne. Z zeznań osób na stałe mieszkających z ubezpieczoną, mających możliwość obserwacji, jak wyglądała jej aktywność zawodowa, jak i z zeznań samej ubezpieczonej oraz księgowego wynika, że działalność od 29 czerwca 2022 roku, choć zarejestrowana, faktycznie nie była prowadzona. W ocenie Sądu namacalnym dowodem tego, żeD. S.wówczas nie prowadziła działalności jest również korespondencja e-mail złożona przez nią na żądanie sądu, z której wynika, że nie wykazywała aktywności zmierzającej do poszukiwania i obsługiwania klientów. Na skrzynkę przychodziły wprawdzie wiadomości e-mail, ale były to reklamy czy informacje o produktach. Zdaniem Sądu tego rodzaju wiadomości nie można traktować jako potwierdzających prowadzenie działalności gospodarczej. Skrzynka była aktywna i wiadomości na nią spływały, nie świadczy to jednak o tym, że rzeczywiście odbywało się poszukiwanie klientów, pozyskiwanie ich i obsługa. W złożonych wiadomościach e-mail Sąd nie odnalazł wiadomości, w których ktoś występowałby doD. S.z prośbą o wycenę, czy przedstawienie informacji o wykonywanych usługach. Z wiadomości tych nie wynika również, aby to ubezpieczona jakimś podmiotom oferowała swoje usługi. Potwierdzeniem tego, że usługi nie były realizowane jest również fakt, że nie było w tym czasie żadnych przychodów. Oczywiście do pewnego momentu były ponoszone koszty, związane z obsługą księgową, czy abonamentem telefonicznym, ale sama okoliczność tego rodzaju nie oznacza, że osoba prowadząca działalność gospodarczą była w gotowości do tego, aby realizować usługi. W ocenie Sądu opłacenie księgowości, czy telefonu to jest tylko formalny przejaw działalności, natomiast faktycznym potwierdzeniem jej prowadzenia jest albo obsługa klientów, albo gotowość, by takich klientów obsługiwać, pozyskiwać. Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził spełnienia choćby jednej z tych przesłanek. Należy również wskazać, że argument organu rentowego, żeD. S.złożyła dwukrotnie wnioski o zasiłek chorobowy, został osłabiony w wyniku zeznań złożonych przez świadkaA. S., który jako księgowy potwierdził, że składał je za ubezpieczoną z urzędu, nie kontaktując się z nią oraz nie konsultując co do tego, czy należy te wnioski do organu rentowego kierować. Robił tak, gdyż był do tego zobowiązany z uwagi na posiadane pełnomocnictwo. Poza tym potwierdził, że od czerwca nie miał żadnego kontaktu zD. S.i ubezpieczona nie dostarczała mu żadnych dokumentów. W takiej sytuacji fakt, że wnioski o wypłatę zasiłku chorobowego wpłynęły do organu rentowego i zasiłek chorobowy został wypłacony, nie jest jednoznacznym dowodem, że działalność gospodarcza była prowadzona. Powyższe jest to przejaw działalności gospodarczej, ale tylko w sferze formalnej, a nie w sferze faktycznej, co jak zostało już wcześniej szerzej omówione, stwarza jedynie domniemanie prawne, które może zostać skutecznie obalone, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję, w ten sposób, że w pkt 1b) wyroku stwierdził, żeD. S.w okresie od 29 czerwca 2022 roku do 3 kwietnia 2023r. nie podlegała ubezpieczeniom jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie(Dz. U. z 2015r. poz. 1800),zasądzając od przegrywającego spór organu rentowego na rzeczD. S.kwotę 180,00 zł.