Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 359/23
Data wyroku: 2024-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Gajewska
Słowa kluczowe: Rękojmia
Podstawa prawna: art. 556 k.c.

Sygn. akt I C 359/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2024 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

sędzia Anna Gajewska

Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. wP.
sprawy z powództwaT. J.
przeciwkoM. P.
o zapłatę
o r z e k a

I
Zasądza od pozwanegoM. P.na rzecz powodaT. J.kwotę 25 088,00 zł (dwadzieścia pięć tysięcy osiemdziesiąt osiem złotych 0/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 30.11.2022r. do dnia zapłaty.

II
Oddala powództwo w pozostałej części.

III
Zasądza od pozwanegoM. P.na rzecz powodaT. J.kwotę 4 777,50 zł (cztery tysiące siedemset siedemdziesiąt siedem złotych 50/100), tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 359/23

UZASADNIENIE
W dniu 5 kwietnia 2023 rokuT. J.wniósł pozew przeciwkoM. P.o zapłatę kwoty 23 949 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Nadto, powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że pozwany prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie handlu samochodami. W ramach tej działalności pozwany zawarł z powodem umowę sprzedaży samochodu ciężarowego markiF. (...)o numerze VIN(...), czego potwierdzeniem jest wystawiona przez pozwanegofaktura VAT nr (...)z dnia 22 października 2022 roku. Należność wynikającą z faktury powód uregulował gotówką. Pojazd był importowany z Niemiec i nie posiadał tablic rejestracyjnych. Po przetransportowaniu pojazdu do miejsca zamieszkania powoda, powód zlecił stacji kontroli pojazdów przeprowadzenie jego badania technicznego. Uzyskał zaświadczenie o pozytywnym wyniku tego badania, a następnie zwrócił się do Starostwa Powiatowego wS.Wydziału Komunikacji o zarejestrowanie pojazdu. Okazało się wówczas, że zarejestrowanie nie jest możliwe z powodu braku dokumentu celnego o zwolnieniu pojazdu z podatku akcyzowego. Dokument taki obowiązany był uzyskać od organów podatkowych pozwany, który następnie winien był przekazać go powodowi, jako nabywcy pojazdu. Powód kilkukrotnie zwracał się do pozwanego, telefonicznie i na piśmie, o dostarczenie ww. dokumentu. Z zachowania pozwanego wynikało, iż nie zamierza on usunąć tej wady prawnej pojazdu. Następnie pozwany przestał odbierać telefony i korespondencję w tej sprawie. Wskutek zachowania pozwanego, od dnia 23 października 2022 roku powód pozbawiony był możliwości korzystania z zakupionego pojazdu. W związku z tym powód złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży i wezwał pozwanego do odbioru pojazdu z miejsca zamieszkania powoda i do zwrotu uiszczonej ceny w wysokości 23 500 złotych oraz poniesionych kosztów: transportu pojazdu do miejsca zamieszkania powoda – 200 złotych, badania technicznego pojazdu – 99 złotych, kosztu rejestracji pojazdu – 150 złotych. Do dnia dzisiejszego pozwany nie odebrał pojazdu i nie uiścił na rzecz powoda ww. należności.
Sąd Rejonowy w Piszu w dniu 28 kwietnia 2023 roku wydał w niniejszej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym nakazał pozwanemu aby zapłacił na rzecz powoda całość dochodzonego roszczenia wraz z kosztami postępowania (k. 34).
PozwanyM. P.wniósł sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty zaskarżając go w całości. Wniósł o oddalenie powództwa i o zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu według norm przepisanych.
Pozwany zakwestionował roszczenie powoda co do zasady i co do wysokości. Przyznał, że między stronami zawarta została umowa sprzedaży ww. pojazdu. Podniósł, że do uzyskania przedmiotowego zaświadczenia o niepodleganiu pojazdu opłacie akcyzowej, konieczne były zdjęcia pojazdu i zdjęcia tabliczki znamionowej pojazdu. O wykonanie i przesłanie zdjęć pozwany poprosił powoda w rozmowie telefonicznej. Powód stwierdził, że nie będzie robił ani wysyłał żadnych zdjęć. W związku z tym, pozwany przekazał powodowi w drodze wiadomości tekstowej numer telefonu i dane agencji celnej. Pracownik tej agencji,M. J., dzwoniła i rozmawiała kilkukrotnie z powodem prosząc go o przesłanie ww. zdjęć. Jednocześnie zapewniła powoda, że po otrzymaniu zdjęć, w ciągu kilku godzin lub najpóźniej następnego dnia roboczego prześle mu zaświadczenie o niepodleganiu przez pojazd opłacie akcyzowej. Powód mimo próśb, zarówno ze strony pozwanego, jak i agencji celnej, nie przesłał wymaganych zdjęć, w związku z czym niemożliwe było wydanie mu przedmiotowego zaświadczenia.
W piśmie procesowym z dnia 18 października 2023 roku, powód dokonał zmiany przedmiotowej powództwa co do podstawy faktycznej odstąpienia od umowy sprzedaży z dnia 22 października 2022 roku oraz rozszerzenia powództwa. Podniósł, iż podstawą odstąpienia przez powoda od ww. umowy były ukryte istotne wady fizyczne pojazdu w postaci:

a
malowana cała prawa strona pojazdu,

b
szpachlowane i malowane prawe przesuwne drzwi pojazdu,

c
w silniku liczne wycieki oleju,

d
wymagający wymiany rozrząd silnika, podczas gdy pozwany zapewniał, że rozrząd był wymieniony przed sprzedażą pojazdu,

e
silnik wymagający wymiany czterech wtryskiwaczy z czyszczeniem gniazd wtryskiwaczy,

f
zużycie eksploatacyjne poszczególnych elementów pojazdu świadczy o większym przebiegu niż przebieg wskazany na liczniku, w związku z czym zachodzi podejrzenie cofnięcia licznika przez pozwanego,

g
połamane elementy mocujące obu przednich lamp pojazdu,

h
zużyta skrzynia biegów pojazdu, co objawia się zgrzytem przy zmianie biegów, redukcji biegów i włączaniu biegu wstecznego,

i
wadliwa praca sprzęgła,

j
niedziałający z pilota centralny zamek,

k
niedziałające czujniki parkowania,

l
uszkodzony przez wyeksploatowanie filtr cząsteczek stałych,

m
istotna przerwa w historii serwisowania pojazdu w Niemczech po 2017 roku (4 lata) oraz przerwa w badaniach technicznych pojazdu, co zdaniem powoda świadczy o tym, że w tym okresie pojazd nie był używany; ponadto w 2022 roku właściciel w Niemczech ubiegał się - przed sprzedaniem pojazdu pozwanemu - o wydanie nowego dowodu rejestracyjnego pojazdu z powodu jego zgubienia,

n
od ponad 3 miesięcy pojazd nie uruchamia się lub po uruchomieniu gaśnie, przez co jest od tego czasu nieużywany.

Powód wskazał, że w celu usprawnienia przedmiotowego pojazdu, poniósł w dobrej wierze: koszt naprawy alternatora i czyszczenia filtra(...)1 300 złotych oraz koszt usługi serwisowej dealeraF.– 288 złotych.
W związku z powyższym powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego łącznie kwoty 25 537 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od dnia 30 listopada 2022 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych.
Odpis ww. pisma, wraz z wezwaniem do ustosunkowania się do jego treści w terminie 14 dni i z wezwaniem do osobistego stawienia się na terminie rozprawy celem przesłuchania w charakterze strony, został wysłany do pozwanego. Korespondencja wróciła nieodebrana z placówki pocztowej po dwukrotnym awizowaniu i zarządzeniem Przewodniczącego pozostawiona została w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (k. 117 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
M. P.prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie handlu samochodami.
W dniu 22 października 2022 roku pomiędzyM. P.(sprzedający), aT. J.(kupujący) zawarta została umowa sprzedaży samochodu ciężarowego markiF. (...)o numerze VIN(...), za cenę 23 500 złotych, którąT. J.zapłacił gotówką. Pojazd ten sprowadzony był przezM. P.z zagranicy, w związku z czym nie posiadał tablic rejestracyjnych.
Przed zakupemT. J.przeprowadził oględziny ww. pojazdu i odbył nim jazdę próbną. Dokonując zakupuT. J.wiedział, że pęknięta jest przednia szyba pojazdu. Został też zapewniony przez sprzedającego, że w pojeździe nie ma potrzeby wymiany rozrządu i oleju silnikowego.
W dniu 3 listopada 2022 roku na zlecenieT. J.pojazd powyższy poddany został badaniu technicznemu i uzyskał pozytywny jego wynik.
(okoliczności bezsporne, dowód: wydruk z CEiDG pozwanego k. 12-12v;faktura VAT nr (...)z dnia 22.10.2022r. k. 20; oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy k. 21; oświadczenie k. 22; niemiecki dowód rejestracyjny pojazdu k. 23-25; zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu k. 26-27; zeznania powoda k. 118)
Po zawarciu ww. umowy sprzedaży, w będącym jej przedmiotem pojeździe ujawniły się następujące wady fizyczne:

a
liczne wycieki oleju silnikowego,

b
silnik wymagający wymiany świec zapłonowych i czterech wtryskiwaczy z czyszczeniem gniazd wtryskiwaczy,

c
wymagający wymiany rozrząd silnika,

d
uszkodzony przez wyeksploatowanie filtr cząsteczek stałych,

e
zużycie eksploatacyjne poszczególnych elementów pojazdu, w tym alternatora, skrzyni biegów i sprzęgła,

f
malowana cała prawa strona pojazdu,

g
szpachlowane i malowane prawe przesuwne drzwi pojazdu,

h
połamane elementy mocujące obu przednich lamp pojazdu.

Pismem z dnia 30 listopada 2022 roku i z dnia 2 stycznia 2023 rokuT. J.poinformowałM. P., że odstępuje od zawartej w dniu 22 października 2022 roku umowy sprzedaży samochodu ciężarowego markiF. (...)z uwagi na istotne wady sprzedanego pojazdu. Jednocześnie wezwałM. P.do zwrotu ceny w wysokości 23 500 złotych oraz poniesionych kosztów, tj. kosztu transportu pojazdu do miejsca zamieszkania powoda – 200 złotych, kosztu badania technicznego pojazdu – 99 złotych i kosztu rejestracji pojazdu – 150 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.
M. P.nie odbierał kierowanej do niego przezT. J.korespondencji.
W celu usprawnienia przedmiotowego pojazdu,T. J.poniósł:



koszt naprawy alternatora i czyszczenia filtra(...)1 300 złotych,

koszt usługi serwisowej dealeraF.– 288 złotych.

(okoliczności bezsporne, dowód: zeznania powoda k. 118-118v; pismo z 30.11.2022r. z dowodem nadania k. 13-13v; pismo z 02.01.2023r. z dowodem nadania k. 14-14v; przedsądowe wezwanie do zapłaty z zpo k. 15-19; faktury VAT k. 107-108)

Sąd zważył, co następuje:
Istota niniejszego sporu sprowadza się do ustalenia zasadności roszczenia powoda ocenianego w kontekście przepisów o odstąpieniu od umowy sprzedaży z tytułu rękojmi za wady przedmiotu umowy sprzedaży.
Rękojmia za wady fizyczne rzeczy sprzedanej przy umowie sprzedaży, nie będącej sprzedażą konsumencką, znajduje swoją regulację w przepisachkodeksu cywilnego.
Stosownie do treściart. 556 k.c.sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia). Zgodnie zart. 5561pkt 1) k.c., wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia.
W myślart. 559 k.c.sprzedawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikły z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej samej chwili.
W tym miejscu należy powołać stanowisko Sądu Najwyższego, który stwierdził, że przepisart. 559 k.c.modyfikuje rozkład ciężaru dowodu - jako przepis szczególny w stosunku doart. 6 k.c.- w razie dochodzenia przez kupującego od sprzedawcy roszczeń z tytułu rękojmi. Treść normy prawnej zawartej wart. 559 k.c.wprowadza domniemanie, że wady wynikły z przyczyny tkwiącej już poprzednio w rzeczy sprzedanej. Oznacza to, że na kupującym nie spoczywa ciężar dowodu, iż wada powstała z przyczyny tkwiącej już poprzednio w rzeczy. Ryzyka wadliwej produkcji i ryzyka związanego ze sprzedażą rzeczy wadliwych nie może bowiem ponosić kupujący. Na sprzedawcy spoczywa zatem obowiązek kontroli dostarczonego towaru w celu stwierdzenia, czy w dacie wydania kupującemu przedmiotu sprzedaży nie ma on wad fizycznych. Natomiast kupujący nie ma obowiązku badania rzeczy, a ujemne dla niego skutki prawne wywołują jedynie dwa elementy: świadomość, że rzecz zaoferowana do sprzedaży ma wadę, i świadome w takiej sytuacji nabycie rzeczy wadliwej(vide wyrok Sądu Najwyższego z 27.11.2003r. w sprawie III CK 115/2002).
Stosownie do treściart. 560 § 1 k.c., jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie.
Zgodnie zart. 566 § 1 k.c., jeżeli z powodu wady fizycznej rzeczy sprzedanej kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny, może on żądać naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady, choćby szkoda była następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności, a w szczególności może żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów. Nie uchybia to przepisom o obowiązku naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Jeżeli sprzedawca chce się uwolnić od odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady rzeczy, to musi udowodnić, że kupujący wiedział o wadzie w chwili wskazanej w§ 1 lub 2 art. 557 k.c.Dla zwolnienia sprzedawcy od odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady nie wystarczy, że kupujący mógł - przy dołożeniu należytej staranności - wadę zauważyć. Sprzedawca bowiem odpowiada także za wady jawne, jeśli nie były kupującemu znane. Wart. 354 k.c.mieści się również obowiązek lojalności sprzedawcy wobec kupującego, który winien w szczególności przejawiać się w przedstawieniu drugiej stronie, niebędącej fachowcem w danej dziedzinie, rzeczywistego stanu sprzedawanej rzeczy(vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 26.01.1994 r. w sprawie I ACr 640/94, Orzecznictwo Sądów w sprawach (...) 1994, nr 8, poz. 139).
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, pozwany nie sprostał ciężarowi dowodu o wiedzy nabywcy dotyczącej stanu kupowanego pojazdu. Nie wykazał również, że wady przedmiotowego samochodu wynikały z jego użytkowania, wyeksploatowania lub nieprawidłowej naprawy dokonanej przez powoda po jego zakupie.
Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, tj. zarówno okoliczności związane z samym zakupem pojazdu, w tym towarzyszące mu oględziny i jazda próbna, jak i okoliczności ujawnienia po zakupie wad istotnych sprzedanego pojazdu, nieznanych powodowi w chwili zawarcia umowy, Sąd uznał – wskutek nie zajęcia przez pozwanego stanowiska w tej kwestii – za pozostające poza sporem, a jednocześnie za wykazane przez stronę powodową zeznaniami powoda, które wobec braku dowodów przeciwnych Sąd uznał za wiarygodne.
Z treści załączonej do akt sprawy faktury VAT wprost wynika, iż powód zapłacił pozwanemu za sprzedany pojazd cenę 23 500 złotych (k. 20). Załączone do akt sprawy i nie kwestionowanego przez pozwanego faktury VAT (k. 107-108) potwierdzają, że w celu usprawnienia przedmiotowego pojazdu powód poniósł koszt naprawy alternatora i czyszczenia filtra(...)1 300 złotych oraz koszt usługi serwisowej dealeraF.– 288 złotych.
Brak jest natomiast dowodów poniesienia przez powoda: kosztu transportu pojazdu do miejsca zamieszkania powoda – 200 złotych, kosztu badania technicznego pojazdu – 99 złotych i kosztu rejestracji pojazdu – 150 złotych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych na wstępie rozważań przepisów orazart. 481 § 1 i 2 k.c., Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 25 088 złotych (23 500 zł + 1300 zł + 288 zł) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 30 listopada 2022 roku do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
O kosztach procesu, mając na uwadze jego wynik, Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 100 k.p.c., biorąc pod uwagę wygranie sprawy przez powoda w 98%. Koszty poniesione przez powoda wyniosły łącznie 4 875 złotych, na co składają się: kwota 1 198 złotych tytułem opłaty sądowej od pozwu, kwota 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, kwota 60 złotych tytułem kosztów doręczenia pozwanemu korespondencji w sprawie za pośrednictwem komornika oraz kwota 3 600 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Zatem 98% ze wskazanej wyżej kwoty wynosi 4 777,50 złotych.