Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 307/23
Data wyroku: 2024-02-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Lisowska
Słowa kluczowe: Ochrona posiadania
Podstawa prawna: art. 344 § 1 kc
Teza: termin do wystąpienia z powództwem o ochronę naruszonego posiadania

Sygn. akt I C 307/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 lutego 2024 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: sędzia Anna Lisowska
Protokolant: st. sekr. sąd. Judyta Masłowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2024 roku
sprawy z powództwaS. R.
przeciwkoB. W.
o przywrócenie naruszonego posiadania
o r z e k a:

I
Powództwo oddala.

II
Zasądza od powodaS. R.na rzecz pozwanegoB. W.kwotę 337 zł (trzysta trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 307/23

UZASADNIENIE
W dniu 26 lipca 2023 rokuS. R.wytoczył powództwo przeciwkoB. W.o:



przywrócenie naruszonego posiadania działki gruntu o nr geod.(...), położonej w miejscowościK.w gminieB., poprzez nakazanie pozwanemu usunięcia posadowionego na tej działce ogrodzenia, a następnie zaniechania dalszych naruszeń w tym budowy płotu na ww. działce gruntu,

przywrócenie naruszonego posiadania działki gruntu o nr geod.(...), położonej w miejscowościK.w gminieB., poprzez nakazanie pozwanemu zaniechania użytkowania pasa tej działki biegnącego wzdłuż granicy zdziałką nr (...), w tym orania i uprawiania.

Nadto powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że jest właścicielem ww. działek gruntu o nr geod.(...)i(...), położonych w miejscowościK.w gminieB., dla których w Sądzie Rejonowym w Piszu prowadzona jestksięga wieczysta (...). Wskazał, żedziałka (...)graniczy ze stanowiącą własność pozwanegodziałką o nr (...). Pozwany, wykorzystując nieobecność powoda, który przebywał za granicą, pod koniec sierpnia 2022 roku rozebrał stojący na granicy działek – od strony podwórka – stary płot z siatki i wybudował nowy, na betonowym cokole i z drewnianych sztachet, przy czym przekroczył granicę i nowy płot postawił na gruncie powoda, tj. nadziałce (...). Pozwany naruszył również posiadanie przez powodadziałki (...), poprzez zaoranie jej pasa biegnącego wzdłuż granicy zdziałką (...)stanowiącą własność pozwanego.
Powód podniósł, że kilkukrotnie próbował rozmawiać z pozwanym, wynajął także geodetę w celu wytyczenia granicy pomiędzy ww. działkami, jednak pozwany nie chciał podjąć próby pozasądowego rozwiązania sporu. W związku z powyższym, pismem z dnia 14 lipca 2023 roku, doręczonym pozwanemu w dniu 19 lipca 2023 roku, powód wezwał pozwanego do przywrócenia stanu poprzedniego i do zaniechania naruszeń. Wezwanie pozostało bezskuteczne.
PozwanyB. W.w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniósł, że strony zamieszkują wK.i są sąsiadami. Stosunki między stronami na przestrzeni lat układały się różnie.
Odnośniedziałki (...)pozwany podniósł, że przed 2017 rokiem, za zgodą powoda,działka (...)była użytkowana przez pozwanego. Na działce tej oraz na sąsiadującej z niądziałce (...)stanowiącej własność pozwanego, pozwany siał tą samą uprawę, np. zboże, ziemniaki. Jesienią 2017 roku powód przekazałdziałkę (...)w użytkowanie panuK., który od tego czasu składuje na niej ziemię lub/oraz kruszywa na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Strony uzgodniły wówczas granicę międzydziałkami (...). Poczynając od 2018 roku pozwany korzystał zdziałki (...)do granicy, którą wyznaczały usypane przez panaK.hałdy ziemi/kruszywa. Miejsce usypania tych hałd do dnia dzisiejszego nie uległo zmianie, a tym samym zmianie nie uległ również zakres korzystania przez pozwanego zdziałki (...).
Odnośniedziałki (...)pozwany podniósł, że sąsiadujące ze sobą posesje stron były od ponad 30 lat ogrodzone płotami postawionymi z różnych materiałów. Kilkanaście lat temu pozwany, za zgodą powoda, w miejsce starego płotu oddzielającego obie posesje od ulicy oraz na długości kilku metrów od strony podwórka, postawił nowy płot na betonowym cokole i z drewnianych sztachet. Wówczas od strony podwórka pozostała dalsza część starego płotu (siatka metalowa na słupach drewnianych, bez cokołu), która ulegała ciągłemu zużyciu. Wiosną 2021 roku strony uzgodniły, że pozwany wymieni tą starą część ogrodzenia z siatki na nowy płot na cokole ze sztachet. Pod koniec października 2021 roku, pozwany w miejscu starego ogrodzenia wylał betonowy cokół o długości kilku metrów. Po trzech tygodniach pozwany zaczął montować przęsła i przybijać sztachety. We wszystkich tych pracach pozwanemu pomagał jego szwagierK. R. (1). W tym czasie, w miejscu budowy nowego ogrodzenia posesje stron nie były ogrodzone, przez co pozwanego atakowały psy powoda, który nic z tym problemem nie robił. Dlatego w dniu 18 listopada 2021 roku pozwany zgłosił interwencję policji. Przybyli na miejsce policjanci stwierdzili, że trzeba dokończyć budowę płoty, wtedy problem psów zniknie. Na czas zimy pozwany przerwał prace przy budowie płotu. Chciał je kontynuować latem 2022 roku, ale okazało się (dopiero wtedy), że powód ma zastrzeżenia co do zgodności miejsca postawienia płotów z przebiegiem granic geodezyjnych. Na początku sierpnia 2022 roku pozwany otrzymał pisemne zawiadomienie od uprawnionego geodetyR. P., że będzie przeprowadzał na gruncie czynności związane ze wznowieniem znaków granicznych działki powoda o nr(...). Do dnia dzisiejszego pozwany nie otrzymał od geodety żadnych informacji, czy płot stoi na granicy czy też nie.

Sąd ustalił, co następuje:

S. R.jest właścicielem działek gruntu o nr geod.(...)i(...)położonych wK.w gminieB..

Działka (...)graniczy m.in. z działkami o nr geod.(...)i(...), adziałka (...)graniczy m.in. z działką o nr geod.(...). Wymienionedziałki (...)stanowią własnośćB. W..
(okoliczności bezsporne, dowód: mapa geodezyjna k. 27; wydruk z księgi wieczystej k. 8-11 i k. 25-26v)
Sąsiadujące ze sobądziałki (...)były w przeszłości ogrodzone płotami wykonanymi z różnych materiałów, które zbiegiem lat wymagały wymiany. Kilkanaście lat temuB. W., za zgodąS. R., zdemontował stary płot oddzielający ww. posesje od strony ulicy oraz na długości kilku metrów od strony podwórka i postawił w jego miejsce nowy płot na betonowym cokole i z drewnianych sztachet. Na tamten moment, od strony podwórka pozostała dalsza część starego płotu składającego się z metalowej siatki na słupach drewnianych, bez cokołu.
(okoliczności bezsporne)
W drugiej połowie 2021 rokuB. W.zdemontował od strony podwórka dalszą część starego płotu i rozpoczął stawianie nowego płotu na betonowym cokole z drewnianymi sztachetami. Betonowy cokół o długości kilku metrów został wylany pod koniec października 2021 roku. NastępnieB. W.zaczął montować przęsła i przybijać sztachety. Nie zdążył skończyć prac przed zimą.
We wszystkich tych pracachB. W.pomagał jego szwagierK. R. (1), który zmarł 28 maja 2022 roku.
W czasie ww. budowy, z racji braku ogrodzenia w miejscu budowy, psyS. R.przebiegały na posesjęB. W.i atakowały go utrudniając tym samym prace przy budowie płotu. Z tego powodu w dniu 18 listopada 2021 roku interweniowała policja. Zgłaszającym byłB. W..
(dowód: dokumentacja fotograficzna k. 30-31; zeznania świadkówJ. R.k. 79v,J. P.k. 105v, częściowo zeznaniaM. S.k. 105-106 iK. R. (2)k. 137v-138; zeznania pozwanego k. 106v-107; protokół z oględzin nieruchomości k. 79)
Latem 2022 rokuB. W.chciał dokończyć ww. prace przy budowie ogrodzenia od strony podwórka.S. R.zgłosił wówczas zastrzeżenia co do zgodności miejsca postawienia płotu na betonowym cokole z przebiegiem granic geodezyjnych i w związku z tym zlecił uprawnionemu geodecieR. P.przeprowadzenie na gruncie czynności związanych ze wznowieniem znaków granicznychdziałki o nr (...).
Przeprowadzone w dniu 17 sierpnia 2022 roku przez geodetęR. P.czynności na gruncie wykazały, że wykonany na betonowym cokole płot od strony podwórka jest przesunięty i biegnie podziałce o nr (...)stanowiącej własnośćS. R..
W związku z powyższymi ustaleniami geodety,B. W.nie dokończył przybijania sztachet.
(dowód: dokumentacja fotograficzna k. 31, 42-46; zawiadomienie o czynnościach geodezyjnych k. 24; zeznania świadkaR. P.k. 79; częściowo zeznania świadkaM. S.k. 105v-106; częściowo zeznania powoda k. 106-106v; zeznania powoda k. 107-107v)
Za zgodąS. R., działka gruntu o nr(...)była w okresie od 2010 do 2017 roku użytkowana przezB. W., który orał ją i zasiewał tak samo jak sąsiadującą z niądziałkę (...)stanowiącą jego własność.
Jesienią 2017 rokuS. R.przekazałdziałkę (...)w użytkowanie innej osobie, która od tego czasu składuje na niej ziemię lub/oraz kruszywa na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.
W związku z powyższym, począwszy od 2018 rokuB. W.uprawiał swojądziałkę (...)do granicy, którą wyznaczały usypane nadziałce (...)hałdy ziemi/kruszywa.
W przybliżeniu stan użytkowaniadziałek (...)pokrywa się z granicą ewidencyjną.
(dowód: dokumentacja fotograficzna k. 28, 47; zeznania świadkaJ. R.k. 79v,R. P.k. 79v,M. S.k. 106; zeznania pozwanego k. 107)

Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 344 § 1 k.c., przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.
Roszczenie powyższe wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia (art. 344 § 2 k.c.).
Do przesłanek sądowej ochrony posiadania – jak wynika z powołanego artykułu – należą, zatem:
1) samowolne naruszenie posiadania
2) dochodzenie roszczenia w ciągu roku od chwili naruszenia.
Mamy tu do czynienia z rygorystycznym terminem zawitym. Z jego upływem roszczenie posesoryjne wygasa, co sąd orzekający uwzględnia z urzędu. Bieg rocznego terminu zawitego rozpoczyna się od chwili dokonanego naruszenia posiadania. Ujemnym skutkom zastrzeżonego terminu zawitego można zapobiec jedynie poprzez „dochodzenie roszczenia" w ciągu roku od naruszenia posiadania.
Posiadanie przez powoda działek gruntu o nr(...)i(...)pozostawało poza sporem, natomiast fakt naruszenia tego posiadania przez pozwanego potwierdził zebrany w sprawie materiał dowodowy. Jak wynika bowiem z ustaleń faktycznych poczynionych w oparciu o zeznania świadkaR. P.– uprawnionego geodety, który w sierpniu 2022 roku przeprowadził czynności na gruncie celem wznowienia znaków granicznychdziałki o nr (...)– wznowienie granicdziałki (...)z dokładnością nie mniejszą niż 10 cm nie jest możliwe, natomiast według przybliżonych miejsc punktów granicznych, wybudowany przez pozwanego od strony podwórka płot na betonowym cokole jest posadowiony nie na granicy działek stron lecz na działce powoda. Z kolei fakt użytkowania przez pozwanego pasadziałki gruntu nr (...)biegnącego wzdłuż granicy zdziałką (...), został przyznany przez pozwanego.
Jednakże w ocenie Sądu, z przedmiotowym roszczeniem o ochronę posiadania powód wystąpił po upływie terminu zawitego, o którym mowa wart. 344 § 2 k.c.
Pozwany zeznał, że budowę przedmiotowego płotu rozpoczął w październiku 2021 roku. Zrobił wtedy szalunki i betonową wylewkę (cokół) z metalowymi słupkami, następnie zaczął przybijać poprzeczki i sztachety. Zeznał nadto, że w pracach tych pomagał mu szwagierK. R. (1), który zmarł 28 maja 2022 roku. Analogicznie zeznała świadekJ. R.– siostra powoda. Fakt i datę śmierciK. R. (1)potwierdza załączona do akt sprawy kserokopia aktu zgonu.
Również świadekJ. P.– funkcjonariusz policji, która przeprowadzała w listopadzie 2021 roku interwencję na posesji stron, zeznała, że przyczyną interwencji były psy przebiegające w czasie stawiania płotu.
W tym miejscu wskazać należy, że powyższe zeznania powoda i wymienionych świadków znajdują potwierdzenie w załączonej do akt sprawy fotografii (k. 30) przedstawiającej fragment przedmiotowego płotu i wyrytą w jego betonowym cokole datę „27 X 2021”, a także częściowo w zeznaniach zawnioskowanych przez stronę powodową świadków:M. S.iK. R. (2), którzy potwierdzili, że przy budowie przedmiotowego płotu pozwanemu pomagał jego nieżyjący już szwagierK. R. (1).
Mając powyższe na uwadze Sąd ustalił, iż do naruszenia przez pozwanego posiadania powoda, w związku z budową na działce o nr geod.(...)od strony podwórka płotu na betonowym cokole, doszło w październiku 2021 roku.
Natomiast do naruszenia przez pozwanego posiadania powoda w związku z zaoraniem i zasiewaniem pasadziałki (...), doszło wiosną 2018 roku. Z zeznań pozwanego oraz potwierdzających je zeznań świadkaJ. R.(k. 79v) i załączonych do akt sprawy fotografii (k. 28 i 47), wynika jednoznacznie, iż przedmiotowy pasdziałki (...)pozwany użytkuje od 2018 roku. Do jesieni 2017 roku za zgodą powoda użytkował całądziałkę (...), natomiast od 2018 roku użytkuje ją do granicy jaką wyznaczają hałdy usypanego na niej przez nowego użytkownika kruszywa/piachu.
Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów i fotografii, albowiem ich treść nie była przez strony kwestionowana. Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania powoda i zeznania ww. świadków w omówionym powyżej zakresie, albowiem były ze sobą spójne i nawzajem się uzupełniały.
Sąd pominął zeznania świadkówD. P.,B. P.iM. L., albowiem nic nie wniosły one do sprawy. Wymienieni to funkcjonariusze policji, którzy uczestniczyli w interwencjach mających miejsce na posesjach stron, przy czym pamiętali jedynie tyle, że chodziło o uciekającego z posesji psa, nie pamiętali nic na temat ogrodzenia.
Mając zatem na uwadze treść przepisuart. 344 § 2 k.c.należało stwierdzić, że roszczenie powoda o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń wygasło, albowiem nie było dochodzone w ciągu roku od naruszenia posiadania, tj. w odniesieniu dodziałki (...)od października 2021 roku, a w odniesieniu dodziałki (...)od wiosny 2018 roku.
Z uwagi na powyższe, na podstawieart. 344 § 2 k.c., Sąd powództwo oddalił.
O kosztach procesu, mając na uwadze jego wynik, Sąd orzekł na podstawie § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) orazart. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W tym przypadku, na koszt procesu strony pozwanej składają się: kwota 320 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i kwota 17 złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.