Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 374/23
Data wyroku: 2023-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Ewa Nowakowska
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa, Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt V U 374/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2023 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Ewa Nowakowska
Protokolant: st.sekr.sądowy Alina Kędzia
po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. w Kaliszu
odwołaniaW. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 29 marca 2023 r. Nr(...)
w sprawieW. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach

Zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 29 marca 2023 r. znak(...)w ten sposób, że przyznajeW. C.przy emeryturze prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach od 1 marca 2023r.

Sędzia Ewa Nowakowska

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29.03.2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.odmówiłW. C.prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych z uwagi na to, że nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, skoro nie przedłożył świadectwa spełniającego wymogi formalne.
W odwołaniu od tej decyzji domagał się przyznania rekompensaty za ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 ton.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.wniósł o oddalenie odwołania
Sąd ustalił, co następuje:
W. C.urodził się w dniu (...)
Nie uzyskał prawa do emerytury wcześniejszej, z braku wymaganego stażu ubezpieczeniowego ogólnego, jak z tytułu pracy w szczególnych warunkach, co stwierdzone zostało decyzją z dnia 26.05.2011r. Od 01.07.2018r. pobierał emeryturę z wieku powszechnego.
Decyzją z dnia 20.08.2020r. w rozpoznaniu wniosku z 07.08.2020r. odmówiono mu przyznania rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, gdyż nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach, przy czym co do pracy od 20.08.2000r. do 22.11.2000r. zakład nie określił charakteru pracy ściśle według wykazu. Organ rentowy zaliczył mu wówczas 11 lat i 22 dni okresów pracy w szczególnych warunkach od 10.05.1979r. do 31.05.1990r.
Kolejny wniosek o prawo do rekompensaty odwołujący się złożył 17.03.2023r. Nie przedstawił świadectw pracy w szczególnych warunkach tylko kserokopię legitymacji ubezpieczeniowej.
Poza sporem jest, że odwołujący się od czasu odbywania zasadniczej służby wojskowej posiadał zawodowe prawo jazdy i większość życia przepracował jako kierowca.
W okresie od 1.08.1973r. do 09.10.1974r. odwołujący się pracował w(...)wB.jako kierowca w pełnym wymiarze czasu pracy. Z pisma pokontrolnego skierowanego do niego w dniu 09.11.1973r. przez prezesa zarządu spółdzielni, jak i z karty urlopowej z 14.09.1973r. wynika, że był kierowcą samochodu dostawczego(...).
(dowód – w/w pisma w aktach osobowych)
Następnie w okresie od 17.10.1974r. do 11.04.1976r.W. C.pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wP.jako elektromonter instalacji i urządzeń energetycznych Był kierowcąN., która przewoził pracowników i wraz z nimi wykonywał pracę przy wymianie słupów i linii energetycznych. Z treści świadectwa pracy wynika, że pobierał do dodatek za rodzaj pojazdu.
(dowód – zeznania odwołującego się [00:10-00:12] nagrania z 05.07.2023r.)
W okresie od 26.04.1976r. do 30.04.1979r. odwołujący się zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy jako wPrzedsiębiorstwie (...). Wynagrodzenie także przewidywało dodatek za rodzaj pojazdu. W zakładzie tym był kierowcą samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton,. Były to z reguły wywrotkiS. (...), czasemJ.z przyczepą lubK.. Pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
(dowód–akta osoboweik 77 akt ZUS, zeznania świadkaM. S.[00:03:15][00:08] nagrania z rozprawy w dniu 05.07.2023r)
W pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca odwołujący się pracował też:

jako kierowca autobusu w(...)O.Placówka Terenowa wK.w okresie od 23.08.2000r. do 22.11.2000r. (autobus miał 50 miejsc)

oraz

jako kierowca pojazdu powyżej 3,5 tony w(...)Sp.j.(...)w okresie od 01.05.2003r. do 18.11.2004r., gdzie prowadził samochód ciężarowyM.o ciężarze całkowitym ok.10 ton.

(dowód – świadectwa pracy z 22.11.2000r. k 91 akt ZUS i z 19.11.2004r. k 92, 93 akt ZUS i oświadczenie zakładuz 12.06.2023r.oraz zeznania odwołującego [00:14-00:18] nagrania z rozprawy w dniu 05.07.2023r.)
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z definicją ustawową zart. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(Dz.U. 2017 poz. 664 t. j. ze zm.) rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
Przesłanki przedmiotowego świadczenia są sprecyzowane w art. 21, art. 22 i art. 23 ust. 2 ustawy pomostowej.
Zgodnie z powołanymi przepisami rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., który ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r. Jednocześnie ust. 2 art. 21 precyzuje przesłankę negatywną, stanowiąc, iż rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Powyższe oznacza, iż dla ustalenia prawa do rekompensaty konieczne jest wykazanie określonego charakteru pracy ubezpieczonego pracownika w rozumieniu art. 32 ustawy o ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r., przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania prawa do emerytury pomostowej lub prawa emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na skutek zmiany stanu prawnego wprowadzonegoustawą o emeryturach pomostowych. Podnieść należy, iż dla właściwej interpretacji przesłanki negatywnej zart. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowychistotne znaczenie ma treść art. 2 pkt. 5 powołanej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie organ rentowy nie uwzględniał roszczenia o rekompensatę z uwagi na brak świadectwa pracy w szczególnych warunkach.
Z zasady okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ale w razie braku możliwości uzyskania dokumentu od zakładu pracy możliwe jest wykazywanie pracy w szczególnych warunkach wszelkimi innymi dowodami. Spór o zakwalifikowanie pracy do wykonywanej w szczególnych warunkach odbywa się w trybie ustalenia prawa do świadczenia przed sądem w ramach odwołania od decyzji organu rentowego. Utrwalone jest już w orzecznictwie, że o zakwalifikowaniu pracy na danym stanowisku do pracy w szczególnych warunkach decyduje nie tyle nazwa stanowiska, co rzeczywisty charakter pracy.
Definicję ustawową „pracy w szczególnych warunkach” zawiera art.32 ust 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Stanowisko kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony jak i kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 ujęte jest w dziale VIII pkt. 2 wykazu A stanowiącego załącznik przytoczonego wyżejrozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zmianami).
Omówiony wyżej materiał dowodowy w postaci zeznań świadkaM. S., akt osobowych oraz zeznań odwołującego się pozwala by aktualnie Sąd uwzględnił odwołującemu się pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton dodatkowo w okresie od 26.04.1976r. do 30.04.1979r. wPrzedsiębiorstwie (...)oraz w okresie od 01.05.2003r. do 18.11.2004r w(...)sp.j. Nadto zaliczeniu do szczególnych warunków podlega też okres od 23.08.2000r. do 22.11.2000r. gdy odwołujący się pracował jako kierowca autobusu w(...).
W sumie w ocenie Sądu do dnia 31.12.2008r. wraz z okresem uznanym już przez ZUS odwołujący się przez okres ponad 15 lat pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach (jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton, a w okresie od 23.08.2000r. do 22.11.2000r. jako kierowca autobusu).
W tym stanie rzeczy uznać należy, że odwołujący się wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a że nie uzyskał prawa do emerytury wcześniejszej ani pomostowej, to nabył prawo do rekompensaty przy przyznanej mu emeryturze od miesiąca złożenia wniosku czyli od 1 marca 2023r.
Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie i zgodnie zart. 47714§ 2 k.p.c.orzeczono jak w wyroku.

Sędzia Ewa Nowakowska