Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 808/18
Data wyroku: 2018-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jarosław Gołębiowski, Dariusz Mizera, w Grzegorz Ślęzak
Słowa kluczowe: Księgi wieczyste
Podstawa prawna: art. 626 ^1^ kpc

Sygn. akt II Ca 808/18

POSTANOWIENIE
Dnia 18 grudnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący:   SSO Jarosław Gołębiowski (spr.)
Sędziowie:    SO Dariusz Mizera
SA w SO Grzegorz Ślęzak
po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 roku w Piotrkowie Tryb.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku Skarbu Państwa reprezentowanego przez(...)
z udziałem Gminy(...).
o odłącznie nieruchomości zksięgi wieczystej nr (...)i przyłączenie jej do nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)
na skutek apelacji wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrowie Tryb. z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt(...)
postanawia:oddalić apelację.
Sygn. akt II Ca 808/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 09 października 2018 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił wniosek Skarbu Państwa reprezentowanego przez(...)z udziałem Gminy(...)o odłączenie nieruchomości zksięgi wieczystej nr (...)i przyłączenie jej do nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 roku, wydanym w sprawie(...), referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim oddalił wniosek Skarbu Państwa reprezentowanego przez(...)o odłączenie zksięgi wieczystej nr (...)nieruchomości położonej wP., przyul. (...), w obrębie nr(...)P., o pow.(...), oznaczonej numeremdziałki (...), stanowiącej drogę i przyłączenie jej do nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)i wpisanie w dziale II tejże księgi wieczystej jako właściciela Gminę(...)na podstawie Uchwały nr(...)Rady Miasta(...)w sprawie przebiegu dróg gminnych w granicach administracyjnych miasta pozycja(...);ul. (...), która została dołączona do wniosku.
W dacie złożenia powyższego wniosku m.in. w/w nieruchomość była objęta księgą wieczystą nr(...)i jako jej właściciel ujawniony był Skarb Państwa -(...).
Natomiastksięga wieczysta nr (...)była prowadzona dla nieruchomości położonej wP., powiat(...)grodzki, woj.(...), oznaczonej numeremdziałki (...)o pow.(...)ha. W jej dziale jako właściciel ujawniona była Gmina(...)

Z treści uzasadnienia w/w postanowienia wynika, iż przyczyną oddalenia wniosku był m.in. brak legitymacji procesowej czynnej wnioskodawcy do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.
Skargę na wyżej opisane postanowienie wniósł wnioskodawca Skarb Państwa reprezentowany przez(...)zaskarżając je w całości.
Wnosił o zmianę przedmiotowego postanowienia oraz rozpoznanie sprawy zgodnie z zawartym we wniosku żądaniem.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że połączenia kilku nieruchomości w jedną może żądać jedynie właściciel nieruchomości ( art. 21 u.k.w.h) a tym na dzień składania wniosku, w stosunku dodziałki nr (...), położonej w obrębie(...), był Skarb Państwa, zgodnie z zapisamiksięgi wieczystej nr (...), którą przy rozpoznawaniu wniosku o wpis w księdze wieczystej bada rozpoznający wniosek.
W tym stanie rzeczy, wnosił, jak w petilum skargi.
Sąd Rejonowy zważył, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 6262§ 5 k.p.c.wniosek o wpis może złożyć :
- właściciel nieruchomości.
- użytkownik wieczysty,
- osoba na rzecz, której wpis ma nastąpić,
- albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej,
- w sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ.
W sprawie niniejszej bezspornym jest, iż wnioskodawcą i skarżącym jest Skarb Państwa - reprezentowany przez(...)oraz na dzień złożenia wniosku jako właściciel nieruchomości z której ma być odłączona przedmiotowa nieruchomość jest wnioskodawca a właściciel nieruchomości do której ma być przyłączona jest Gmina(...)
Wnioskodawca do wniosku dołączył również dokument, z którego wynika, że utracił prawo własności do nieruchomości objętej wnioskiem, tj. wykazał odpowiednim dokumentem następstwo po osobie wpisanej jako jej właściciel w dziale II księgi wieczystej nr(...)na rzecz Gminy(...)( por. art. 34 u.k.w.h).
W tej sytuacji, skoro wnioskodawca nie należy do kręgu osób wymienionych wart. 626(
    2)§5 k.p.c., nie ma legitymacji procesowej czynnej do złożenia przedmiotowego wniosku, który oprócz odłączenia nieruchomości zksięgi wieczystej nr (...)zawiera również wniosek o przyłączenie jej doksięgi wieczystej nr (...)i o wpis prawa własności na rzecz Gminy(...)
W tym stanie rzeczy i na podstawie, wyżej powołanych, przepisów orazart. 398 §22i 3 k.p.c.w zw. zart. 6269k.p.c.Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Apelację od powyższego postanowienia wniósł wnioskodawca, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisuart. 6262 § 5 k.p.c.poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa nie należy do kręgu podmiotów, które w niniejszej sprawie mogły wystąpić o dokonanie wpisu w księdze wieczystej.
Wnosił o zmianę przedmiotowego orzeczenia oraz rozpatrzenie sprawy zgodnie z zawartym we wniosku żądaniem o odłączenie zksięgi wieczystej (...)działki (...)i dołączenie jej doksięgi wieczystej (...).
Sąd okręgowy zważył, co następuje:
Wniesiona apelacja podlega oddaleniu.
Postępowanie wieczystoksięgowe jest rodzajem postępowania nieprocesowego. Jest ono uregulowane w sposób szczególny tj. poprzez przepisyart. 6261kpc. i następne.
Szczególny charakter tego postępowania polega min. na tym, iż inaczej niż w innych postępowaniach unormowany jest krąg uczestników.
W postępowaniu nieprocesowym krąg osób zainteresowanych określa przepisart. 510 § 1 i § 2 kpc. W postępowaniu wieczystoksięgowym krąg uczestników wyznacza treśćart. 6261§ 2 kpc. (por. postanowienie SN z 16.06.2004 roku I CZ 48/04, OSNC 2005/6/108 str. 71, Biul. SN 2004 Nr 11, MP 2015, Nr 11, str. 555, Legalis Nr 65954).
Dzieje się tak dlatego, żeart. 6261§ 2 kpc. jest przepisem szczególnym w stosunku doart. 510 kpci eliminuje możliwość jego zastosowania w postepowaniu wieczystoksięgowym (por. np. postanowienie SN z 19.04.206 roku V CSK 27/06, Legalis Nr 208517, uzasadnienie postanowienia SN z 11.01.201 r. V CKN 1841/00, OSNC 2001/7-8/113, postanowienie SN z 14.01.2011, II CSK 241/10, Legalis).
Reasumując, w przypadku postępowania wieczystoksięgowego mamy do czynienia z zawężeniem kręgu osób uprawnionych do udziału w postepowaniu w porównaniu z ogólnymi przepisami postępowania nieprocesowego (por. np. K. Flaga-Gieruszyńska w: Zieliński, Komentarz KPC, 2016, Legalis; A. Góra-Błaszczykowska w: Góra-Błaszczykowska, Komentarz KPC).
Odrębna regulacja prawna dotyczy legitymacji wnioskodawców w postępowaniu wieczystoksięgowym. Zawarta jest ona w przepisieart. 6262§ 5 kpc. Zgodnie z tym unormowaniem wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeśli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej.
Identycznie jak w przypadku uczestników krąg wnioskodawców, a więc osób legitymowanych do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej ustawodawca w w/w przepisie określił wyczerpująco. Norma ta więc nie podlega wykładni rozszerzającej (por. np. H. Ciepła, w: H. Dolecki, T. Wiśniewski KPC, Komentarz, t. 3, 2013, s. 370; J. Gudowski w: T. Ereciński, KPC, Komentarz, t.4, 2016, s. 447 - 448, J. Zawadzka w: J. Pisuliński, Komentarz KWU, 2014, s. 1209).
Właściciel jest podmiotem bezsprzecznie legitymowanym. Podkreślenia wymaga to, iż ustawodawca posługuje się wyłącznie określeniem „właściciel” w czasie aktualnym. Przepis ten nie dotyczy byłego właściciela a więc podmiotu, który w wyniku czynności prawnej, orzeczenia sądowego czy też decyzji administracyjnej utracił status właściciela. Takiemu podmiotowi przysługuje jedynie uprawnienie do złożenia wniosku o wykreślenie go z istniejącej księgi wieczystej jako właściciela (por. np. St. Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, W-wa 1996, Wyd. Prawnicze t. 4 do art. 38 , str. 148 in fine).
Takie rozróżnienie jest w nauce prawa powszechnie akceptowane. Wymieniając właściciela w czasie teraźniejszym podkreśla się, że może on i tylko on zgłosić wniosek o ujawnienie swojego prawa własności, nabytego w wyniku zdarzenia prawnego (por. np.art. 6262kpc. Gniewosz 2018, wyd. 2,Kodeks postępowania cywilnego.Art. 6261- 62613. Komentarz 2018, wyd. 2, rozdział VA, teza 2).
Podnieść należy, że legitymacja poprzedniego właściciela do złożenia wniosku o wpis własności wygasa wobec faktu, że nabycie własności następuje na mocy (z chwilą) stosownego zdarzenia prawnego (por. w/w Komentarz, t. 2 in fine oraz art. 6262kpc. red. Zieliński 2017 wyd. 9 Flaga-Gieruszyńska. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz 2017, wyd. 9).
Z akt księgi wieczystej wynika, że wniosek pochodzi od Skarbu Państwa reprezentowanego przez(...)(por. wniosek k. 53 - 54, skargę na postanowienie referendarza sądowego, k. 60, 60v, postanowienie Sądu Rejonowego z 9.10.2018 r. k. 65 i nast.)
Powyższe musi oznaczać - co podniesiono wyżej- że wniosek pochodzi od podmiotu nieuprawnionego tj. nie od właściciela lecz byłego właściciela.
Z tej przyczyny trafnie Sąd Rejonowy wniosek złożony przez podmiot nielegitymowany oddalił.
W konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia apelacji, co skutkowało jej oddaleniem (art. 385 kpc.)
Na koniec należy podkreślić, że wniesiona apelacja została sformułowana w sprawie wielce ogólnikowo. Jej autor nie wyodrębnił w niej zarówno zarzutów z zakresu prawa procesowego czy też materialnego.
W istocie wniesiony środek odwoławczy sprowadza się jedynie do przytoczenia treściart. 6262kpc. bez żadnej refleksji jurydycznej.
W konsekwencji należało uznać, iż autor apelacji podjął bezskuteczną polemikę z prawidłowymi rozważaniami prawnymi Sądu I instancji.
Z powyższych względów orzeczono jak wyżej.