Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 419/22
Data wyroku: 2024-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Jolanta Szczęsna

Sygn.akt I Ns 419/22

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniA. P.wniosła do Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim o stwierdzenie nabycia rzeczW. Ś.własności nieruchomości, oznaczonej jakodziałka nr (...), o powierzchni 2,34 ha, położonej wW., dla której Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim nie prowadzi księgi wieczystej, ani zbioru dokumentów.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej dziadekW. Ś., był samoistnym posiadaczem w dobrej wierze opisanej nieruchomości rolnej w dacie wejścia w życie Ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności rolnych.
Uczestnicy postępowaniaK. W.iM. W.przyłączyli się do wniosku.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Nieruchomość rolna, składająca się z gruntów ornych zabudowanych, gruntów ornych, lasów i sadów, opisana jest w wypisie z rejestru gruntów, jako działka onumerze ewidencyjnym (...), położona wW., jednostka ewidencyjnaC., powiat(...), województwo(...).
(vide: wypis z rejestru gruntów StarostwaT., nr kancelaryujny(...).(...).151.2022, k. 5 akt)
Wobec tej nieruchomości nie toczyło się dotychczas postępowanie uwłaszczeniowe, zaś jako osoba władająca gruntem od daty założenia ewidencji w 1965 roku figurowałW. Ś., synM.iA..
( vide: zaświadczenie Starostwa Powiatowego wT., k. 6 akt).
Dla nieruchomości tej nie jest prowadzona księga wieczysta, ani zbiór dokumentów.
(vide: zaświadczenie V Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, k. 22 akt).
W toku postępowania Sąd dokonał ogłoszeń w trybieart. 609 § 2 k.p.c., znajdującego zastosowanie w sprawach o uwłaszczenie na zasadzie analogii do zasiedzenia. Skutkiem ogłoszeń było ujawnienie się osoby zainteresowanej wynikiem postępowaniaM. H.. Postanowieniem z dnia 4 września 2023 roku Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim wezwał ją do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w trybieart. 510 § 2 k.p.c.
Sąd ustalił, żeW. Ś.był posiadaczem samoistnym opisanej we wniosku nieruchomości rolnej, którą przejął od swojego ojcaM. Ś.. Nie były przeprowadzane postępowania spadkowe poW.iM. Ś.. Nieruchomość ma charakter rolny, w przeszłości znajdował się na niej dom mieszkalny, który obecnie został już rozebrany.W. Ś.był żonaty zA. Ś., która zmarła w 1966 roku, zatem w dacie 4 listopada 1971 rokuW. Ś.był wdowcem. Powyższe ustalenia Sąd poczynił w oparciu o dokumenty, dołączone do akt niniejszej sprawy, jak również przesłuchanie wnioskodawczyni oraz uczestników. Powyższe dane potwierdziła też wezwana do udziału w sprawieM. H., która – podobnie jak wnioskodawczyniA. P.– jest wnuczkąW. Ś.. Rodzina zmarłegoW.posiadała interes prawny w uregulowaniu stanu własnościowego przedmiotowej działki, gdyż nie uczynił tego w stosownym czasie sam zainteresowany, zaś nieruchomość, na skutek późniejszych postępowań spadkowych weszła w skład masy spadkowej poW. Ś..
(vide: przesłuchanie wnioskodawczyni i uczestników, k. 18 i 59 v. akt)
Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne Sąd zważył co następuje.
Zgodnie z treścią przepisuart. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz.U nr 27 z 1971 roku, poz.250) nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, zwane dalej „nieruchomościami”, znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w samoistnym posiadaniu rolników stają się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności albo umowy o dział spadku.
Stosownie zaś do treści przepisu art. l ust. 2 w/w ustawy rolnicy, którzy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają nieruchomości jako samoistni posiadacze nieprzerwanie od lat pięciu, stają się z mocy samego prawa właścicielami tych nieruchomości chociażby nie zachodziły warunki określone w ust. 1. Jeżeli jednak uzyskali posiadanie w złej wierze, nabycie własności następuje tylko wtedy, gdy posiadanie trwało, co najmniej przez lat dziesięć.
Istnienie posiadania samoistnego warunkuje faktyczne władztwo nad rzeczą i obejmuje dwa elementy: element fizyczny (corpus) oraz element psychiczny (animus). Oba te elementy muszą wystąpić łącznie, aby można było przyjąć, iż zachodzi posiadanie nieruchomości. Posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada nieruchomością jak właściciel. Zakres faktycznego władztwa przy posiadaniu samoistnym odpowiadający prawu własności sprowadza się do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią jak właściciel. Posiadanie jest stanem, posiadacz może w stosunku do rzeczy nawet przejściowo nie wykonywać władztwai na skutek tego nie utraci jej posiadania. Trudności dowodowe związane z oceną charakteru posiadania łagodzi domniemanie przewidziane w przepisieart. 339 kodeksu cywilnego. Zgodnie z treścią tego przepisu domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Z faktycznym władztwem charakteryzującym samoistne posiadania mamy do czynienia zatem wówczas, gdy określona osoba znajduje się w sytuacji, która pozwala jej na korzystaniez rzeczy i to w taki sposób, jakby miała do niej prawo własności.
Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że toW. Ś.był samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości w dacie 4 listopada 1971 roku, jako następca prawny swojego ojca, na podstawie nieformalnej umowy przekazania własności. Spełniał on również drugą przesłanką nabycia nieruchomości na podstawie w/w Ustawy tj. określone w ustawie samoistne posiadanie przez wskazany w niej okres czasu. Potwierdzały to złożone w sprawie dokumenty, jak i sami uczestnicy postępowania. W konsekwencji Sąd uwzględnił wniosek o uwłaszczenie.
O kosztach Sąd orzekł zgodnie z treściąart. 520 k.p.c.uznając, że każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Sędzia Jolanta Szczęsna

ZARZĄDZENIE

1
Odnotować w kontrolce uzasadnień, przy uwzględnieniu, iż w okresie 1.09.- 10.10.24 sędzia referent przebywała na urlopie wypoczynkowym, zaś w dniach 14-16.10.24 na obowiązkowym szkoleniu sędziów),

2
odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć uczestniczceM. H., z pouczeniem o środku zaskarżenia;

3
kal. z wpływem lub za 14 dni.

T., dnia 22 października 2024 roku
Sędzia Jolanta Szczęsna