Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACz 1274/17
Data wyroku: 2017-10-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ryszard Marchwicki, Marek Górecki, Jan Futro
Słowa kluczowe: Zażalenie

POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2017 roku
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Ryszard Marchwicki
Sędziowie: SA  Jan Futro
SA Marek Górecki
po rozpoznaniu 20 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaI. Z.,D. K.,K. K.iM. K.
przeciwkoRolniczej Spółdzielni Produkcyjnej im. (...)wL.w likwidacji
o stwierdzenie nieważności uchwały
na skutek zażalenia pozwanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z 8 czerwca 2017 roku w sprawie XVIII C 350/17 w przedmiocie umorzenia postępowania
postanowił:

oddalić zażalenie.

  Jan Futro    Ryszard Marchwicki   Marek Górecki

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie XVIII C 350/17 z powództwaI. Z.,D. K.,K. K.iM. K.przeciwkoRolniczej Spółdzielni Produkcyjnej im. (...)wL.w likwidacji o stwierdzenie nieważności uchwały postanowieniem z 8 czerwca 2017 roku postępowanie umorzył.
Powodowie zażaleniem zaskarżyli postanowienie w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:
-art. 922 § 2 k.c.w zw. zart. 25 § 1 ustawy z 16 września 1982 roku - Prawo spółdzielczeprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że żądanie objęte pozwem dotyczące ustalenia nieważności uchwały Walnego Zgromadzenia Członków pozwanej Spółdzielni w przedmiocie zmiany statutu pozwanej Spółdzielni nie jest przedmiotem następstwa prawnego spadkobierców po śmierciM. Z., gdy tymczasem dziedziczeniu podlegają pewne prawa majątkowe, w tym prawo do udziału w podziale majątku spółdzielni w przypadku jej likwidacji, a zatem spadkobiercyM. Z.mają interes prawny w ustaleniu nieważności uchwały organu pozwanej Spółdzielni dotyczącej zmiany zasad podziału majątku Spółdzielni pozostałego po jej likwidacji,
-art. 922 § 2 k.c.przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że żądanie objęte pozwem dotyczące ustalenia nieważności uchwały organu pozwanej Spółdzielni w przedmiocie zmiany zasad podziału majątku Spółdzielni nie jest przedmiotem następstwa prawnego spadkobierców po śmierciM. Z., gdy tymczasem dziedziczeniu podlegają roszczenia, w tym roszczenie o ustalenie nieważności oświadczenia woli w postaci uchwały organu Spółdzielni,
-art. 189 k.p.c.przez jego niezastosowanie, podczas gdy powodowie mają interes prawny w ustaleniu, że uchwała organu pozwanej Spółdzielni w przedmiocie zmiany zasad podziału majątku Spółdzielni jest nieważna, z uwagi na fakt, że ustalenie takie w istotny sposób wpływa na sytuację prawną powodów jako spadkobiercówM. Z., w tym na roszczenia majątkowe powodów wobec pozwanej Spółdzielni.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od pozwanej na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
PowódM. Z.wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr 2/2008 Walnego Zgromadzenia Członków pozwanej spółdzielni z 10 maja 2008 roku; podnosił iż w chwili podjęcia uchwały nie był już członkiem spółdzielni a jako podstawę prawną wskazałart. 189 k.p.c.
M. Z.zmarł a w jego miejsce do sprawy zgłosili się jego następcy prawni wskazani w petitum postanowienia. Spór toczył się co do tego, czy podjęta przez pozwaną spółdzielnię uchwała ma przymiot ważności. Uchwała ta dotyczyła kwestii zmiany statutu spółdzielni. Jednocześnie w sprawie XII C 2018/14 Sądu Okręgowego w Poznaniu powód domagał się ustalenia nieważności jego oświadczenia woli o rezygnacji z członkostwa pozwanej spółdzielni, twierdził, iż pozostawał członkiem pozwanej spółdzielni. Postępowanie to postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie I ACa 1057/16 zostało prawomocnie umorzone w związku ze śmiercią powoda w trakcie postępowania apelacyjnego, z uwagi na niemajątkowy charakter roszczenia związany z faktem członkostwa w spółdzielni.
Powodowie w zażaleniu wskazali, że ustalenie nieważności uchwały zmieniającej statut ma bezpośredni wpływ na roszczenia majątkowe dotyczące udziału w majątku spółdzielni również dla byłych spółdzielców. W konsekwencji, żądanie ustalenia nieważności takiej uchwały wiąże się nie tylko z prawem ściśle związanym z osobą zmarłego - członkostwem w spółdzielni ale również bezpośrednio z prawami majątkowymi podlegającymi dziedziczeniu - prawem do udziału w majątku likwidowanej spółdzielni.
Skarżący przekonywali, że mają interes prawny rozumieniuart. 189 k.p.c.w dochodzeniu roszczenia.
Sąd Apelacyjny nie podzielił powyżej argumentacji.
Zgodnie zart. 922 k.c.prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej (§1). Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami (§2).
Trafnie Sąd Okręgowy stwierdził, iż w niniejszej sprawie roszczenie powoda ma charakter osobisty i nie wchodzi w skład spadku po zmarłym. Dotyczy bowiem stwierdzenia nieważności uchwały podjętej przez organ spółdzielni i odnoszącej się do członków spółdzielni. Powództwo takie może więc wytoczyć członek spółdzielni nie zaś jego następca prawny (vide orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie I ACa 37/17).
Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu zażaleniowym nie jest ocena tego, czy powodowie mają interes prawny w rozumieniuart. 189 k.p.c.a zatem ocena zasadności samego roszczenia, ale to czy charakter roszczenia uprawnia ich do udziału w postępowaniu w miejsce zmarłegoM. Z..
Rozstrzygniecie w sprawie z powództwa opartego naart. 189 k.p.c.dopiero pośrednio mogłoby wpłynąć na prawa powodów, ale tylko w sytuacji, gdyby postępowanie takie zakończyło się z udziałem zmarłego powoda. Wówczas dopiero można by przyjąć, że istnieją prawa majątkowe wchodzące w skład spadku po powodzie. Takich praw powodowie mogliby dochodzić na drodze sądowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny na podstawieart. 397 § 2 k.p.c.w zw. zart. 385 k.p.c.oddalił zażalenie jako bezzasadne.

  Jan Futro    Ryszard Marchwicki   Marek Górecki