Sąd Okręgowy w Lublinie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 389/15
Data wyroku: 2015-12-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Danuta Dadej-Więsyk

Sygn. akt VII U 389/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 grudnia 2015 roku.
Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący Sędzia SO Danuta Dadej-Więsyk
Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Trafisz
po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 roku w Lublinie
sprawy(...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnościąwL.
z udziałem zainteresowanejM. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołania(...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnościąwL.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
z dnia 9 stycznia 2015 roku znak:(...)

odwołanie oddala.
Sygn. akt VII U 389/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 stycznia 2015 roku, znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.na podstawie przepisówustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013 roku, poz. 1442 z późn, zm.) oraz przepisówustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. z 2008 roku, Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) stwierdził, żeM. K.jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, u płatnika(...) Sp. z o.o., podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu w okresach od 2 stycznia 2012 roku do 31 stycznia 2012 roku, od 2 lutego do 31 marca 2012 roku, od 5 kwietnia 2012 roku do 30 kwietnia 2012 roku, od 4 maja 2012 roku do 31 maja 2012 roku, od 29 grudnia 2012 roku do 31 grudnia 2012 roku oraz od 2 stycznia 2013 roku do 30 marca 2013 roku. Ponadto z decyzji wynika, iż w okresach od l czerwca 2012 roku do 30 czerwca 2012 roku, od 2 lipca 2012 roku do 31 października 2012 roku oraz od 2 listopada 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku powstał obowiązek deklarowania podstaw wymiaru składek jedynie na ubezpieczenie zdrowotne (decyzja – k. 5 akta ZUS).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłJ. S.– Prezes Zarządu(...) Sp. z o.o., w którym domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż w jego ocenie zawierane przez płatnika umowy zM. K.mają charakter umów o dzieło (odwołanie od decyzji – k. 2 – 7 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (k. 10 – 13 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
J. S.prowadzispółkę z o.o. (...)zajmującą się handlem detalicznym artykułami spożywczymi. W ramach prowadzonej działalności w spółce zatrudnieni byli na podstawie umowy o pracę sprzedawcy – kasjerzy oraz pracownicy na stanowiskach biurowych, handlowych i marketingowych. Ponadto w spółce są również zatrudnieni pracownicy na podstawie umów zlecenia, zaś we wcześniejszym okresie zatrudniane były również osoby na podstawie umowy o dzieło (zeznania odwołującego – k. 33 v. – 34 v.)
Inspektor Kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.przeprowadził kontrolę okresową u płatnika składek(...) Sp. z o.o., na podstawie której ustalił, że płatnik zawarł zM. K.następujące umowy o dzieło:
- w dniu 2 stycznia 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 2 stycznia 2012 roku do 31 stycznia 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.500,00zl, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 stycznia 2012 roku;
- w dniu 2 lutego 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 2 lutego 2012 roku do 28 lutego 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 2.230,00zł zgodnie z rachunkiem z dnia 29 lutego 2012 roku;
- w dniu 1 marca 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 1 marca 2012 roku do 31 marca 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zl, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 marca 2012 roku;
- w dniu 5 kwietnia 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 5 kwietnia 2012 roku do 30 kwietnia 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 30 kwietnia 2012 roku;
- w dniu 4 maja 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 4 maja 2012 roku do 31 maja 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 880,00zt, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 maja 2012 roku;
- w dniu 1 czerwca 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 1 czerwca 2012 roku do 30 czerwca 2012 roku z wynagrodzeniem brutto l.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 30czerwca 2012 roku;
- w dniu 2 lipca 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 2 lipca 2012 roku do 31 lipca 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 lipca 2012 roku;
- w dniu 1 sierpnia 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 1 sierpnia 2012 roku do 31 sierpnia 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł. zgodnie z rachunkiem z dnia 31 sierpnia 2012 roku;
- w dniu 1 września 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 1 września 2012 roku do 30 września 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 29 września 2012r.;
- w dniu 1 października 2012 rokuumowa nr (...)na okres od dnia 1 października 2012 roku do 31 października 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170.00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 października 2012 roku;
- w dniu 2 listopada 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 2 listopada 2012 roku do 30 listopada 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zl, zgodnie z rachunkiem z dnia 30 listopada 2012 roku;
- w dniu 1 grudnia 2012 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 1 grudnia 2012 roku do 31 grudnia 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 grudnia 2012 roku;
- w dniu 2 stycznia 2013 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 2 stycznia 2013 roku do 31 stycznia 2013 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 stycznia 2013 roku;
- w dniu 1 lutego 2013 roku,umowa nr (...)na okres od dnia 1 lutego 2013 roku do 28 lutego 2013 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zl, zgodnie z rachunkiem z dnia 28 lutego 2013 roku,
- w dniu 1 marca 2013 roku,umowa nr (...)na okres od l marca 2013 roku do 30 marca 2013 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 29 marca 2013 roku (umowy oraz rachunki – k. 39 – 67 a. ZUS, uzasadnienie decyzji – k. 5 – 13 a. ZUS).
Przedmiotem powyższych umów było „przygotowanie dokumentów - wydruk z systemu 290 szt. dokumentów przyjęcia towaru i przekazanie do księgowości”, „wydrukowanie z systemu dokumentów dla księgowości w ilości 200 szt. wpisanie do systemu 140 szt. faktur zakupowych”, „wydruk z systemu 260 szt. dokumentów przyjęcia towaru i przekazanie do księgowości”, „wprowadzenie do systemu komputerowego 190 szt. faktur zakupowych”, „wykonanie wydruków z raportów przyjęcia towaru w ilości 280 szt. i przekazanie do księgowości”, „przygotowanie dokumentów do księgowości-wykonanie wydruków przyjętych faktur za miesiąc październik 2012 roku ułożenie w kolejności” (umowy oraz rachunki – k. 39 – 67 a. ZUS, uzasadnienie decyzji – k. 5 – 13 a. ZUS).
M. K.wykonywała wydruki dokumentów z sytemu informatycznego dotyczącego gospodarki towarowej sklepu, dokumenty przyjęcia towaru, układała dokumenty w kolejności dat, zaznaczała którego okresu dotyczą. Pracę wykonywała w pomieszczeniu biurowym w siedzibie Spółki przyul. (...). Umowy rozliczane były koniec miesiąca (zeznania odwołującego – k. 33 v. – 34 v.).
M. K.w okresach wykonywania w/w umów, od dnia 1 czerwca 2012 roku do dnia 28 grudnia 2012 roku była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca pozarolnicza działalność. W pozostałych zainteresowana nie posiadała innego tytułu rodzącego obowiązek ubezpieczenia społecznego (uzasadnienie decyzji – k. 25 – 33 a. ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody. Sąd obdarzył wiarą zgromadzone w sprawie dowody nieosobowe w postaci dokumentów, znajdujące się w aktach organu rentowego. Były one przechowywane przez uprawniony podmiot, nie noszą śladów podrobienia ani przerobienia. Ich treść nie była kwestionowana przez żadną ze stron, nie budziły one również wątpliwości Sądu.
W ocenie Sądu złożony do akt protokół kontroli 29 kwietnia 2005 roku nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Z treści w/w protokołu wynika bowiem, iż płatnik błędnie dokonał zgłoszeniaI. R.do ubezpieczeń społecznych z kodem tytułu ubezpieczeń 04 11 00 od dnia 2 kwietnia 2001 roku. Zgodnie z umową zlecenia należało dokonać zgłoszenia wymienionej od dnia 2 maja 2001 roku (na okres od 2 kwietnia 2001 roku do 30 kwietnia 2001 roku z wymienioną zawarta została umowa o dzieło).
Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania złożone przez skarżącegoJ. S.uznając je za jasne, pełne, logiczne oraz spójne z dowodami w postaci dokumentów.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
Odwołanie płatnika(...) Sp. z o.o.jako niezasadne podlega oddaleniu.
Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej podstawowe znaczenie miało ustalenie, czy umowy zawarte w dniach 2 stycznia 2012 roku, 2 lutego 2012 roku, 1 marca 2012 roku, 5 kwietnia 2012 roku, 4 maja 2012 roku, 1 czerwca 2012 roku, 2 lipca 2012 roku, 1 sierpnia 2012 roku, 1 września 2012 roku, 1 października 2012, 2 listopada 2012 roku,1 grudnia 2012 roku,2 stycznia 2013 roku,1 lutego 2013 roku,1 marca 2013 roku pomiędzy płatnikiem(...) Sp. z o.o.aM. K.były umowami o dzieło jak to wynika z nazw tych umów, czy umowami o świadczenie usług, do których zgodnie zkodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Zgodnie zart. 627 kc, przez umowę o dzieło przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Wykonanie oznaczonego dzieła jest zwykle określonym procesem pracy lub twórczości o możliwym do wskazania momencie początkowym i końcowym, którego celem jest doprowadzenie do konkretnego, indywidualnie oznaczonego efektu (rezultatu) przyjętego przez strony w momencie zawierania umowy. Jest to zatem typowe zobowiązanie rezultatu zamierzonego przez strony. Pomiędzy stronami nie występuje jakikolwiek stosunek zależności lub podporządkowania.
W odróżnieniu od powyższego w przypadku umów o świadczenie usług, do których na mocyart. 750 k.c.stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu brak jest zaakcentowania rezultatu jako koniecznego do osiągnięcia, co nie wyklucza, iż takowy nastąpi. Przy czym nie wynik, lecz starania w celu osiągnięcia tego wyniku, są elementem wyróżniającym dla umowy zlecenia oraz umów o świadczenie usług. Mieć przy tym należy na względzie, iż przedmiotem tej drugiej kategorii umów jest wykonywanie czynności o charakterze faktycznym na rzecz dającego zlecenie. Przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie (art. 734 § 1 kc). Przedmiotem zlecenia może być również dokonanie innych czynności (czynów) zgodnych z prawem, niebędących czynnościami prawnymi, ale które wywołują pewne skutki prawne. Zlecenie należy do umów o świadczenie usług, zalicza się je do zobowiązań starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu.
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko ZUS, iż łączące strony umowy nosiły cechy umowy zlecenia, a nie umowy o dzieło.
Umowa zlecenia różni się od umowy o dzieło przede wszystkim tym, że ta druga powinna w każdym przynosić konkretny i sprawdzalny rezultat. Przy umowie o dzieło osobiste wykonanie umowy ma mniejsze znaczenie, jeżeli końcowy rezultat zostanie osiągnięty. Z kolei przy zleceniu rezultat nie jest konieczny, zaś zasadą jest osobiste wykonanie zobowiązania przez zleceniobiorcę, z uwagi na osobiste zaufanie między stronami.
W ocenie Sądu umowy zawarte w dniach 2 stycznia 2012 roku, 2 lutego 2012 roku, 1 marca 2012 roku, 5 kwietnia 2012 roku, 4 maja 2012 roku, 1 czerwca 2012 roku, 2 lipca 2012 roku, 1 sierpnia 2012 roku, 1 września 2012 roku, 1 października 2012, 2 listopada 2012 roku,1 grudnia 2012 roku,2 stycznia 2013 roku,1 lutego 2013 roku,1 marca 2013 roku pomiędzy płatnikiem(...) Sp. z o.o.aM. K.wbrew swoim nazwom noszą cechy umowy zlecenia. W umowie tychM. K.zobowiązała się do przygotowywania dokumentów, wydruku dokumentów z systemu, przygotowywania dokumentów przyjęcia towaru, przekazania dokumentów do księgowości, wpisywanie do systemu faktur zakupowych oraz układanie dokumentów w kolejności. Umowy z ubezpieczoną zawierane były systematycznie (co miesiąc) przez okres ponad jednego roku.
Stwierdzić należy, iż z treści zawartych zapisów umów wynika, że treścią zobowiązania było stałe wykonywanie kilku powtarzalnych czynności. Oceniając charakter tych czynności trudno mówić o dziele posiadającym zindywidualizowany charakter, do którego sporządzenia konieczne są jakieś szczególne predyspozycje. Zainteresowana po prostu wielokrotnie wykonywała sekwencje powtarzających się czynności. W przypadku gdy istotą umowy jest stałe wykonywanie ściśle określonych czynności, to należy uznać ją za umowę starannego działania a nie rezultatu. Należy przy tym pamiętać, że nie ma przeszkód, aby umowa zlecenia również przynosiła pewne efekty. W przypadku jednak, gdy wykonanie umowy polega na długotrwałym zatrudnieniu, w ramach którego w sposób powtarzalny osiągany jest określony rezultat, to zobowiązanie takie ma charakter świadczenia usług, a nie umowy o dzieło (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2011 r., II UK 315/10). Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowym stanie faktycznym –M. K.w sposób długotrwały i stały wykonywała na rzecz zleceniodawcy ściśle określone czynności, co nosi cechy stałego zlecenia, a nie osiągnięcia konkretnego i indywidualnego rezultatu.
Dyskusyjny pozostaje także element zależności lub podporządkowania pomiędzy stronami umowy. WprawdzieM. K.nie miała oznaczonych godzin ani dni wykonywania poszczególnych czynności, jednakże swoje obowiązki mogła wykonywać jedynie w siedzibie zleceniodawcy, gdzie znajdowały się dokumenty dotyczące prowadzonej działalności.
Za uznaniem przedmiotowej umowy za zlecenie przemawia jeszcze jeden argument. Zasadą jest, że o wyborze osoby do wykonania dzieła decydują jej osobiste przymioty, zdolności czy umiejętności – dające jej zdolność do jego wykonania, natomiast przy wyborze zleceniobiorcy rozstrzygający jest element zaufania do konkretnej osoby. Zdaniem Sądu wybórM. K.nie był uzasadniony jej konkretnymi przymiotami, bowiem jak wynika z zeznań skarżącego czynności te mogły wykonywać również inne osoby, a obecnie wykonuje je sam skarżący oraz kierowniczka sklepu.
Stosownie do treściart. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 roku, poz. 121 j.t..) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. W myśl zaś art. 12 ust. 1 ustawy osoby takie podlegają również obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu.
Z treści art. 9 ust. 2 a cytowanej ustawy wynika, iż osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 - prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, o której mowa wart. 8 ust. 6 pkt 1- podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz współpracy przy wykonywaniu tych umów podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4.
Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy (art. 13 pkt 2). Stosownie do art. 11 ust. 2 powyższej ustawy zleceniobiorcy podlegają ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, na swój wniosek.
Z tych względów zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, a odwołanie za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie powołanych przepisów i na mocyart. 47714§1 k.p.c.Sąd Okręgowy orzekł jak sentencji oddalając odwołanie.