Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1366/15
Data wyroku: 2016-06-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE

Sygn. akt IV U 1366/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 czerwca 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Marta Żuk

po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaM. K.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 26 października 2015  r. Nr(...)
w sprawieM. K.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o wysokość renty rodzinnej
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, żeM. K.przysługuje prawo do wypłaty renty rodzinnej rolniczej za miesiąc wrzesień 2015 roku w pełnej wysokości.
Sygn. akt: IV U 1366/15UZASADNIENIE
Decyzją z 26 października 2015r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawieustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówprzeliczył od 1 października 2015r. rentę rodzinną przysługującąM. K.od 1 września 2015r. i ustalił, że od 1 października 2015r. przysługuje ona do wypłaty w kwocie 757,45 złotych miesięcznie (decyzja z 26 października 2015r. k.165 akt rentowych).
Odwołanie od w/w decyzji złożyłM. K.wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że prawo do wypłaty renty rodzinnej w pełnej wysokości ,tj. bez zawieszenia części uzupełniającej przysługuje mu od września 2015r., czyli od nabycia prawa do świadczenia. Podniósł, że nigdy nie podjął działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym nabytym w drodze dziedziczenia po ojcu. Przez cały okres gospodarstwo to prowadzi jego matkaE. K. (1)(odwołanie k.1 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że przeliczenie renty rodzinnej i podjęcie wypłaty w pełnej wysokości nastąpiło od października 2015r. ,tj. od miesiąca, w którym ubezpieczony złożył oświadczenie własne oraz trzech innych świadków, że nie podjął pracy w gospodarstwie rolnym i że uczy się w szkole. W tych okolicznościach, zgodnie zart.133 ust.1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnie ma podstaw do wypłaty świadczenia w pełnej wysokości wcześniej niż od miesiąca, w którym organ rentowy na wniosek ubezpieczonego ponownie ustalił wysokość świadczenia (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 25 lutego 2003r. zmarł ojciec ubezpieczonegoK. K. (1)(odpis skrócony aktu zgonu k.11 akt rentowych). UbezpieczonyM. K.,urodzony w dniu (...), na mocy aktu poświadczenia dziedziczenia poK. K. (2), sporządzonego w dniu 22 stycznia 2014r. przed notariuszemR. N.wM., nabył wraz z matkąE. K. (1)i siostraK. K. (3)udział w wysokości 1/3 części w nieruchomościach rolnych położonych we wsiG.iM.powiatM.(akt poświadczenia dziedziczenia z 22 stycznia 2014r. k.110 akt rentowych).
Decyzją z 13 marca 2014r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu oraz jego siostrzeK. K. (3)rentę rodzinną po ojcu, przy czym ubezpieczonemu renta ta przyznana została do 31 sierpnia 2015r. (decyzja z 13 marca 2014r. k.118 akt rentowych). W tym okresie ubezpieczony pozostawał słuchaczem Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w ramachCentrum (...)wM.i nie prowadził działalności rolniczej na gruntach nabytych w drodze dziedziczenia po ojcu (oświadczenie ubezpieczonego z 24 lutego 2014r. k.107 akt rentowych oraz zaświadczeniaCentrum (...)wM.z 19 lutego 2014r. k.109 akt rentowych i z 22 września 2014r. k.126 akt rentowych). Następnie decyzją(...) Centrum (...)wM.z 5 listopada 2014r. z dniem jej podjęcia ubezpieczony skreślony został z listy słuchaczy w/w Liceum Ogólnokształcącego wM.w powodu nieobecności na zajęciach w wymiarze przekraczającym 50% czasu przeznaczonego na zajęcia w planie nauczania (decyzja z 5 listopada 2014r. o skreśleniu ubezpieczonego z listy słuchaczy k.135 akt rentowych). Konsekwencją powyższego była decyzja organu rentowego z 27 stycznia 2015r. o wstrzymaniu od 1 lutego 2015r. wypłaty renty rodzinnej na rzecz ubezpieczonego (decyzja z 27 stycznia 2015r. o wstrzymaniu wypłaty renty rodzinnej k.137a rentowych).
Następnie, w dniu 30 września 2015r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonego o wznowienie wypłaty renty rodzinnej po ojcu. Do wniosku ubezpieczony załączył zaświadczenie wystawione przez Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych wS.z 20 września 2015r., z którego wynika, że w roku szkolnym 2015/2016 ubezpieczony rozpoczął naukę w w/w liceum w semestrze III klasie II, a ponadto własne oświadczenie z 30 września 2015r., że niezwłocznie powiadomi organ rentowy o przerwaniu nauki albo o innych okolicznościach mających wpływ na prawo do renty rodzinnej (wniosek ubezpieczonego o wznowienie wypłaty renty rodzinnej z 30 września 2015r. wraz z w/w załącznikami k.151-153 akt rentowych).
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, w dniu 2 października 2015r. organ rentowy wydał decyzję, w której ustalił, że od 1 września 2015r. przysługuje ubezpieczonemu renta rodzinna do 31 stycznia 2016r., przy czym renta zostaje pomniejszona o kwotę 748,38 złotych z tytułu prowadzenia działalności rolniczej i wynosi do wypłaty 132,07 złotych miesięcznie (decyzja z 2 października 2015r. k.155 akt rentowych).
W dniu 19 października 2015r. wpłynęło do organu rentowego oświadczenie ubezpieczonego z 5 października 2015r., w którym oświadczył, że nie podjał działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym nabytym po ojcu, a gospodarstwo to prowadzi jego matka. Do powyższego oświadczenia ubezpieczony załączył oświadczenia trzech innych osób datowanych na 5 października 2015r., w tym matkiE. K. (2), potwierdzających że ubezpieczony nie prowadzi działalności rolniczej (oświadczenia k.159-162 akt rentowych). W wyniku rozpatrzenia powyższych oświadczeń zaskarżoną decyzją z 26 października 2015r. organ przeliczył od 1 października 2015r. rentę rodzinną przysługującąM. K.od 1 września 2015r. i ustalił, że od 1 października 2015r. przysługuje ona do wypłaty w kwocie 757,45 złotych miesięcznie (decyzja z 26 października 2015r. k.165 akt rentowych).
Ubezpieczony nie podjął działalności rolniczej na gruntach rolnych nabytych w drodze dziedziczenia po ojcuK. K. (2). Przez cały okres od śmierciK. K. (2)działalność rolniczą prowadzi matka ubezpieczonegoE. K. (1). Co najmniej od września 2015r. ubezpieczony mieszka wS., gdzie od września 2015r. podjął naukę w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych i gdzie dodatkowo pracuje (zeznania świadkaE. K. (2)k.7-7v akt sprawy).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieM. K.podlegało uwzględnieniu.
Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, ze ubezpieczonemu przysługuje prawo do wypłaty renty rodzinnej w pełnej wysokości ,tj. bez zawieszenia części uzupełniającej, poczynając od września 2015r. ,tj. od daty ustalenia przez organ rentowy, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do tego świadczenia (decyzja z 2 października 2015r. k. 155 akt rentowych), a nie dopiero od 1 października 2015r. ,tj. od miesiąca, w którym ubezpieczony złożył oświadczenie, że nie prowadzi działalności rolniczej. W przekonaniu Sądu organ rentowy od początku (w decyzji z 2 października 2015r.) błędnie ustalił, że ubezpieczony prowadzi działalność rolniczą. Powyższe było wynikiem błędnej wykładniart.28 ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz.U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm.), znajdującego z mocy art.32 ustawy odpowiednie zastosowanie do renty rodzinnej, zgodnie z którym wypłata renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust.2-8, jeżeli rencista prowadzi działalność rolniczą, przy czym zgodnie z ustępem 4 powyższego przepisu uznaje się, że rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Owa błędna wykładnia polegała na przyjęciu przez organ rentowy założenia, że samo bycie właścicielem (tu współwłaścicielem) nieruchomości rolnej jest równoznaczne z prowadzeniem działalności rolniczej. Tymczasem powyższy przepis nie reguluje wyczerpująco sytuacji, w których uzasadnione jest przyjęcie, że rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, ale wskazuje jedno z kryteriów, kiedy należy uznać, że rencista nie prowadzi działalności rolniczej. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że przez sam fakt, iż rencista – osoba uprawniona do renty rodzinnej jest właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego, uzasadnione jest przyjęcie, że osoba ta prowadzi działalność rolniczą. W ocenie Sądu o tym, czy rencista prowadzi działalność rolniczą decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą - pracuje w gospodarstwie rolnym. Na stanowisku takim stoi również Sąd Najwyższy (vide: uchwała SN z 6 maja 2004r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389). Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu, w tym z wiarygodnych zeznań matki ubezpieczonegoE. K. (2)wynika, że ubezpieczony nigdy – po nabyciu spadku po ojcu - nie prowadził działalności rolniczej na nabytych gruntach rolnych. W tych okolicznościach złożenie przez ubezpieczonego oświadczenia z 5 października 2015r. (data wpływu do organu rentowego 19 października 2015r. k.159 akt rentowych) o nieprowadzeniu działalności rolniczej nie dawało podstaw do przyjęcia, jak uczynił to organ rentowy, że uprzednio ubezpieczony działalność taką prowadził. Błędne działanie organu rentowego w okolicznościach niniejszej sprawy wyraża się nie tylko w niesłusznym – automatycznym przyjęciu, że własność (współwłasność) nieruchomości rolnej równa się prowadzeniu działalności rolniczej, ale również w pominięciu dodatkowych okoliczności świadczących o tym, że ubezpieczony działalności rolniczej nie prowadzi. Z akt rentowych i przedstawionych wyżej ustaleń Sądu wynika, że ubezpieczony prawo do renty rodzinnej miał ustalone już wcześniej – w 2014r. i organ rentowy przeprowadzał wówczas postępowanie w kierunku ustalenia, czy ubezpieczony prowadzi działalność rolniczą (vide: pismo organu rentowego z 14 stycznia 2014r. na k.117 akt rentowych oraz informacja Wójta GminyJ.z 13 marca 2014r. z której wynika, że ubezpieczony nie figuruje w rejestrach wymiarowych zobowiązania pieniężnego k.119 akt rentowych). Składając zaś w dniu 30 września 2015r. wniosek o wznowienie wypłaty rodzinnej ubezpieczony złożył oświadczenie, że poinformuje organ rentowy o przerwaniu nauki oraz innych okolicznościach mających wpływ na prawo do renty. Organ rentowy pominął powyższe okoliczności, jak również to, że od września 2015r. ubezpieczony podjął naukę wS., który położony jest w odległym rejonie kraju (mając na uwadze miejsce położenia nieruchomości rolnych) oraz że jak wynika z w/w oświadczenia ubezpieczony posługuje się dowodem osobistym wydanym przez Prezydenta MiastaS., co prowadzi do wniosku, że przebywa na tamtejszym terenie z zamiarem co najmniej dłuższego pobytu (vide: zaświadczenie i oświadczenie ubezpieczonego k.152-153 akt rentowych). Mimo tych okoliczności (i bez próby wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości) organ rentowy przyjął, że ubezpieczony prowadzi działalność rolniczą i ustalając prawo ubezpieczonego do renty rodzinnej od 1 września 2015r. dokonał potrącenia części uzupełniającej renty, a wypłatę renty w pełnej wysokości podjął dopiero od października 2015r. ,tj. od miesiąca złożenia przez ubezpieczonego w/w oświadczenia z 5 października 2015r. (k.159 akt rentowych).
Odnosząc się twierdzenia organu rentowego, że w sprawie zastosowanie znajduje przepisart.133 ust.1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwskazać należy, że zgodnie zart.133 ust.1 pkt 2powyższej ustawy podwyższone świadczenie powinno być wypłacone za okres poprzedzający miesiąc zgłoszenia wniosku lub wydania decyzji z urzędu (najdalej za 3 lata wstecz), jeżeli przyznanie niższego świadczenia było następstwem błędu organu rentowego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawieart.47714§2 kpcSąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.