Sąd Apelacyjny w Poznaniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 219/23
Data wyroku: 2024-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 219/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)r., sygn. akt(...)

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ inny [pełnomocnik wnioskodawcy z urzędu]

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Zarzut obrazy prawa materialnego, mogącej mieć wpływ na treść wyroku polegającej na błędnym zastosowaniuart. 114 § 1 k.p.s.w. poprzez przyjęcie, iż przewidziane wart. 114 § 1 k.p.s.w. roszczenie nie przysługujeK. W.pomimo zaistnienia uzasadnionych podstaw do jego orzeczenia

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja pełnomocnikawnioskodawcy okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Uwaga ta odnosi się także do wspierającego ją pisma samego wnioskodawcy z dnia(...)Sąd odwoławczy traktował je jako uzupełnienie apelacji wniesionej przez adw.P. D..
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zarówno wnioskodawca jak i jego pełnomocnik nie kwestionowali ustaleń faktycznych poczynionych w zaskarżonym wyroku przez Sąd OkręgowywZ.. Uwaga ta odnosi się także do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Kwestią sporną jest natomiast interpretacja przepisuart. 114 § 1 k.p.s.w. w świetle zgłoszonego żądania zadośćuczynienia w kwocie 4.900 zł; na rzecz wnioskodawcy.
Zarówno skarżący, jak i sam wnioskodawca nie dostrzegają należycie istoty problemu, który wystąpił w niniejszej sprawie. Jest nim niewątpliwie podstawa umorzenia postępowania wobecK. W.przez Sąd Okręgowy, który wznawiał postępowanie w sprawie(...). Wbrew sugestiom ww. nie chodzi o to, że Wnioskodawca, w chwili gdy miał dopuścić się wykroczenia będącego przedmiotem rozpoznania w przedmiotowej sprawie miał zniesiona poczytalność lecz fakt, iż w momencie, w którym wznowiono postępowanie w sprawie doszło już do ustania jego karalności. Z tego też powodu rozważania zawarte w apelacji pełnomocnika ( s.3 ) oraz wspierającym ją piśmie z dnia(...)( s.3 ) dotyczące stanu psychicznegoK. W.są de facto bezprzedmiotowe. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z treściąart. 114 § 1 k.p.s.w. obwinionemu, który wyniku kasacji lub wznowienia postępowania został następnie uniewinniony albo wobec którego umorzono postępowanie wskutek okoliczności nieuwzględnionych we wcześniejszym postępowaniu, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłą z wykonania względem niego w całości lub części kary lub środka karnego, których nie powinien był ponieść. Kluczową i sporną w związku z tym kwestią jest zawarte w cytowanym przepisie zastrzeżenie poczynione przez ustawodawcę (uregulowane odmiennie od tego zawartego wart. 552 k.p.k.dot. osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa), iż w przypadku osoby obwinionej o popełnienie wykroczenia owo odszkodowanie i zadośćuczynienie w przypadku umorzenia postępowania przysługuje
    tylko wówczas, gdy postępowanie umorzono „wskutek okoliczności nieuwzględnionych we wcześniejszym postępowaniu”. Treść uzasadnienia apelacji jest o tyle niezrozumiała, że Sąd Okręgowy ww. przekonywująco i przystępnie wyjaśnił w swoich rozważaniach na s.8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wywód ten jest precyzyjny i profesjonalny. Swoje stanowisko sąd meriti przedstawił odwołując się w tym zakresie szeroko do ugruntowanego stanowiska zarówno doktryny, jak i judykatury ( s.6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku ). Sąd Apelacyjny pogląd ten w pełni podziela i akceptuje, czyniąc integralną częścią swoich wywodów. Fakt, że zarówno wnioskodawca, czy też jego pełnomocnik z twierdzeniami tymi się nie zgadzają nie stanowi bynajmniej przesłanki do zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Sąd Okręgowy trafnie dostrzegł, że w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego wŚ.z dnia(...)(sygn.(...)), w którejK. W.został uznany za winnego wykroczeń z art. 140 k.w. i art. 145 k.w. wyrokiem Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)r. (sygn.(...)) postępowanie wznowiono, uchylając wyrok Sądu Rejonowego wŚ.,i postępowanie w sprawie umorzono wskazując jako podstawę tego rozstrzygnięciaart. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. zart. 45 § 1k.w. Z przytoczonej podstawy umorzenia postępowania wynika zatem jednoznacznie, iż powodem dla którego wznawiając postepowanie w sprawie jednocześnie umorzono je wobec wnioskodawcy było stwierdzenie negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia karalności wykroczeń, których popełnienie zarzucono wnioskodawcy. Sąd Okręgowy słusznie więc uznał, że przyznanie zadośćuczynienia w oparciu oart. 114 § 1 k.p.s.w. może nastąpić wyłącznie w przypadku ziszczenia się kumulatywnie wszystkich przesłanek występujących w przepisieart.114 § 1 k.p.s.w. a więc również owego spornego zastrzeżenia poczynionego przez ustawodawcę, na które zwracano uwagę na wstępie niniejszych rozważań. Oznacza to, że

    zadośćuczynienie i odszkodowanie w przypadku umorzenia postępowania wobec obwinionego o popełnienie wykroczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy okoliczność, w oparciu o którą umorzono postępowanie po jego wznowieniu(w rozpoznawanej sprawie ustanie karalności wykroczeń przypisanych wnioskodawcy) zaistniała już w momencie orzekania o winie obwinionego, a więc – co należy odnieść do sprawy niniejszej – najpóźniej z momentem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego wŚ.z dnia(...)r. (sygn.(...)). Sytuacja taka w niniejszej sprawie jednak nie nastąpiła, albowiem umorzenie postępowania po jego wznowieniu nastąpiło z przyczyny, która w dniu, w którym uprawomocnił się wyrok, którym wnioskodawca został ukarany za popełnienie wykroczeń nie istniała. Oczywistym jest, że w tej sytuacji nie jest możliwe zasądzenie zadośćuczynienia. Sytuacji tej bynajmniej nie zmienia stanowisko Prokuratora, czy też pełnomocnika Prezesa Sądu Rejonowego wŚ.wyrażone na rozprawie w dniu(...)(k.40).

Wniosek

O uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej wniosek i zmianę wyroku poprzez orzeczenie zadośćuczynienia w kwocie 4.900 zł; w związku z niesłusznym ukaraniem w sprawie(...)Sądu RejonowegowŚ., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak skutecznych zarzutów apelacji i okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

    0.1Wyrok Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)((...)).

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Brak skutecznych zarzutów apelacji i okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

3.

.

Orzekając o kosztach postępowania, Sąd Apelacyjny uwzględniając treść przepisuart. 115 § 3 k.p.s.w., kosztami procesu za postępowanie odwoławcze w całości obciążył Skarb Państwa.
O kosztach pełnomocnika z urzędu Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart.29 ust.2 ustawyz dnia 26 maja 1982r. prawo o adwokaturze( Dz.U.2022.1184 t.j.) i § 1, § 11 ust. 6, § 15 ust.1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015tr. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U.2023.1964 t.j. ). Z tego też tytułu sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. D.kwotę 240 zł; w tym 23 % VAT. Określając wysokość należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia sąd odwoławczy miał na względzie treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.02.2024r. ( SK 90/22 ) oraz postanowień Sądu Najwyższego z dnia 13.12.2023r. ( I KZP 5/23 ) i z dnia 28.03.2024r. ( V KK 4/21 – s.3 ). Nadto zasądził na rzecz pełnomocnika kwotę 374,90 zł z tytułu zwrotu poniesionych przez obrońcę wydatków (k.100 ).

7

PODPIS

M. Ś.