Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 86/23
Data wyroku: 2023-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art. 477 ^14^ § 2 k.p.c.

Sygn. akt V U 86/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 grudnia 2023 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska
Protokolant:  st. sekr. sądowy Karolina Rudecka
po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuZ. F.

    przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.

o prawo do rekompensaty
na skutek odwołaniaZ. F.

    od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.

    z dnia(...)sygn.:(...)

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcyZ. F.prawo do rekompensaty w formie dodatku do kapitału początkowego z tytułu pracyw szczególnych warunkach.
Sygn. akt V U 86/23

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłZ. F.prawa do emerytury z rekompensatą, podnosząc, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat.
Od powyższej decyzji wnioskodawca odwołał się w dniu 20 stycznia 2023 r. wskazując, że w okresie od 2 listopada 1977 r. do 30 listopada 1989 r. pracował w warunkach szczególnych wPrzedsiębiorstwie (...)Z.na stanowisku elektromontera.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie powielając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Nadto wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów potwierdzającym, że w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze wykonywał prace w warunkach szczególnych oraz podniósł, że nawet przy uwzględnieniu spornego okresu do stażu pracy w warunkach szczególnych wnioskodawca nadal nie będzie legitymował się wymaganym okres 15 lat.
Na rozprawie wnioskodawca zaznaczył, że w odwołaniu błędnie określił daty i wniósł o zaliczenie do stażu pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)Z.od 2 listopada 1977 r. do 30 listopada 1982 r. oraz od 1 marca 1996 r. do 30 czerwca 2007 r. wZakładach (...) S.A.na stanowisku spawacz.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Z. F.wurodził się w dniu (...)W dniu(...)r. złożył wniosek o emeryturę. W wyniku rozpatrzenia wniosku ZUS wydał decyzję o przyznaniu emerytury.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-6 akt emerytalnych; decyzja z dnia 19 sierpnia 2022r.. k. 11 akt emerytalnych)
W dniu 24 listopada 2022 rokuZ. F.złożył wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalnego wraz z wnioskiem o uwzględnienie do stażu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)Z..
(dowód: wniosek, k. 17-19 akt emerytalnych; załącznik do wniosku k. 20-22 akt emerytalnych)
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, ZUS wydał zaskarżoną decyzję. Organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych, z uwagi na brak świadectwa pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze.
(dowód: decyzja z dnia 20.12.2022r., k. 23, akt emerytalnych)
W dniu 19 października 1977 r.Z. F.otrzymał świadectwo przyznania tytułu elektromontera urządzeń rolniczych.
(dowód: świadectwo, k. 5, akt osobowych)
Wnioskodawca w okresie od 2 listopada 1977 r. do 30 listopada 1982 r. pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wZ., na stanowisku pomocnika elektromontera przez okres miesiąca, a następnie jako elektromonter.Łącznie przez okres 5 lat.Przedsiębiorstwo (...)to przedsiębiorstwo elektryfikacji technicznej obsługi rolnictwa wZ., które zajmowało się budową linii energetycznych niskiego, średniego i wysokiego napięcia. W ramach zatrudnienia wnioskodawca pracował jako elektromonter, zajmując się tylko i włącznie montażem linii wysokiego napięcia na słupach wysokościowych. Praca polegała gównie na demontowaniu starych poniemieckich linii i stawianiu nowych.Z. F.podłączał na wysokości różne linie elektryczne niskiego i średniego napięcia - do różnych zakładów pracy, takich jak młyny czy inne firmy. Była to praca na wysokości, gdyż wnioskodawca stawiał słupy wysokiego napięcia, które miały od 12 do 18 metrów wysokości.
(dowód: świadectwo pracy z dnia 30.11.1982 r., k.7, akt osobowych,  informacyjne wysłuchanie wnioskodawcy nagranie od minuty 00:04:22 do minuty 00:18:30, protokół rozprawy z dnia 07 czerwca 2023r., akt sprawy, zeznania świadkaW. S.od minuty 00:08:01 do minuty 00:13:02 w związku z nagraniem od minuty 00:01:54 do minuty 00:03:38, protokół rozprawy z dnia 20 grudnia 2023 r., akt sprawy).
Od 22 grudnia 1982 r. do 23 maja 1984 r. pracował jako elektryk wPrzedsiębiorstwie Budowlano- (...)wT., a w okresie od 30 maja 1984 r. do 31 marca 1989 r.Z. F.pracował wGminnej Spółdzielni (...)na stanowisku konserwator maszyn i urządzeń.
(dowód świadectwo pracy z 29.03.1989r. k.7 akt osobowych, świadectwo pracy, k. 8 akt osobowych)
Skarżący w okresie od 1 kwietnia 1989 r. do 30 czerwca 2007 r. zatrudniony był wZakładach (...) S.A.na stanowisku:
- od 1 kwietnia 1989 r. do 1 października 1990 r. jako ślusarz;
- od 2 października 1990 r. do 29 lutego 1996 r. jako monter;
-od 1 marca 1996 r. do 30 czerwca 2007 r. jako spawacz.
W świadectwie pracy zaznaczono, żeZ. F.wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jako spawacz, zgodnie z wykazem A Dział XIV poz.12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku tj.przez 11 lat i 3 miesiące. Powyższe stanowisko zostało również wpisane w zaświedczeniu lekarskim z dnia 30 października 2006 r. Wnioskodawca pracował spawał ramy do przyczep i zajmował się wyłącznie spawaniem.
(dowód: umowa o pracę, k. 1 akt osobowych świadectwo pracy, bez oznaczenia numeru kart, akt osobowych, zaświadczenie lekarskie, k. 32, akt osobowych, zeznania świadkaG. F.nagranie od minuty  00:03:38 do minuty 00:08:01 w związku z nagraniem od minuty 00:01:54 do minuty 00:03:38, protokół rozprawy z dnia 20 grudnia 2023 r. )
Wnioskodawca nie był uprawniony do emerytury wcześniejszej.
(okoliczności bezsporne)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Wartykule 21 ustawy o emeryturach pomostowychzostały określone ogólne warunki nabycia prawa do rekompensaty, czyli do odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej (zgodnie z definicją zart. 2 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych). Przesłankami uprawniającymi do rekompensaty są:
-utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę, w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008 r.- stosunku do osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 - podstawy normatywnej przewidującej takie uprawnienie;
-legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze;
-niespełnienie przez ubezpieczonego warunków uprawniających go do emerytury pomostowej na zasadach wynikających z przepisówustawy o emeryturach pomostowych;
-nieuzyskanie przez ubezpieczonego prawa do emerytury według zasad przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, przy czym chodzi tu wyłącznie o emeryturę wcześniejszą, a nie w powszechnym wieku emerytalnym.
W przedmiotowej sprawie z uwagi na spełnienie przez wnioskodawcę pozostałych przesłanek do uzyskania prawa do rekompensaty, spór sprowadzał się do ustalenia czy wnioskodawca legitymuje się 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, uprawniającym do uzyskania prawa do rekompensaty.
W takiej sytuacji na wnioskodawcy, w myślart. 6 k.c., spoczywał ciężar wykazania pracy w szczególnych warunkach.
Warto zaznaczyć, iż organ rentowy nie uznał żadnego okresu pracyZ. F.do pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnych charakterze. Jednak ZUS nie kwestionował charakteru prac wykonywanych przez wnioskodawcę. Wskazać należy, że wnioskodawca złożył ostatecznie wniosek o doliczenia czasu pracy w warunkach szczególności lub o szczególnych charakterze pracującod 2 listopada 1977 r. do 30 listopada 1982r. wPrzedsiębiorstwie (...)wZ.orazod 1 marca 1996 r. do 30 czerwca 2007r. jako spawacz wZakładach (...) S.A.Zatem wnioskodawca złożył wniosek o doliczenie do okresu prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywanych przed 1 stycznia 2009r.
Zarzutem wskazanym w uzasadnieniu przez organ rentowy był fakt, żeZ. F.nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że w spornym okresie czasu i pełnym wymiarze wykonywał prace warunkach szczególnych.
Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze okresy pracy w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być bowiem udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego.
Charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w okresie od2 listopada 1977 r. do 30 listopada 1982r. orazod 1 marca 1996 r. do 30 czerwca 2007r. Sąd ustalił na podstawie dokumentacji pracowniczej oraz zeznań wnioskodawcy oraz świadków.
Pierwszy okres zatrudnienia wynosi 5 lat. Jest to okres zatrudnienia w(...)wZ.na stanowisku elektromontera. Zgodnie z wykazem A, Dział II rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, pracami w szczególnych warunkach są „prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Celem przeprowadzonego postępowania dowodowego było ustalenie czy charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę pozwala na uznanie jej jako pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. W świetle tak przeprowadzonego postępowania należy uznać, że skarżący wykazał, że w okresieod 2 listopada 1977 r. do 30 listopada 1982r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w warunkach szczególnych na stanowisku elektromontera. Fakt wykonywania przez skarżącego takich prac potwierdził w szczególności świadekG. F., ale także świadekW. S., który, jak trzeba podkreślić, był współpracownikiem wnioskodawcy. Świadkowie ci dysponują bezpośrednią i wiarygodną wiedzą na temat wykonywanych przez niego obowiązków pracowniczych, a także warunków, w jakich praca była świadczona. Za powyższy okres pracyZ. F.nie otrzymał świadectwa pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Nie ma to jednak znaczenia, gdyż Sąd jest obowiązany badać, jakie czynności wykonywał ubezpieczony, będąc zatrudniony w(...). Sąd ustalił rodzaj prac wykonywanych przez wnioskodawcę w tym spornym okresie na podstawie zeznań świadków oraz wnioskodawcy. Pokreślenia również wymaga, żeZ. F.posiadał również odpowiednie kwalifikacje do wykonywania pracy na stanowisku elektromontera. Świadczą o tym dokumenty zawarte w aktach osobowych takich świadectwo uzyskania tytułu kwalifikacyjnego elektromontera urządzeń rolniczych czy ukończenie szkoły zawodowej w zawodzie monter instalacji wentylacyjno-klimatyzacyjnej.
Drugi okres zatrudnieniaod 1 marca 1996 r. do 30 czerwca 2007r. jako spawacz wZakładach (...) S.A.wynosi łącznie 11 lat i 3 miesiące. Za ten natomiast okres czasu pracy wnioskodawca otrzymał świadectwo pracy, w którym w punkcie 8 wskazano, żeZ. F.wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na stanowisku spawacza, zgodnie z wykazem A, dział XIV, poz. 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku. Powyższy okres czasu jako praca w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze został potwierdzony nie tylko przez świadków ale także, że przez samego pracodawcę. W tym miejscu również należy wskazać, żeZ. F.nabył kwalifikacji jako spawacz, na co również wskazuje dokumentacją, chociażby zdany egzamin spawacza.
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zeznania wnioskodawcy i świadków są spójne i logiczne i w pełni korespondujące z dokumentacją pracowniczą. Na tej podstawie Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca będącod 2 listopada 1977 r. do 30 listopada 1982r. wPrzedsiębiorstwie (...)wZ.orazod 1 marca 1996 r. do 30 czerwca 2007r. jako spawacz wZakładach (...) S.A.wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Sumując powyższe okresy stażu pracy, wnioskodawca legitymuje się ponad 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze ( do9kłądnie 16 lat i 10 dni ) .
Podkreślić należy, że charakter pracy wnioskodawcy w spornym okresie wynika z zeznań świadków oraz wnioskodawcy, a także przedstawionej dokumentacji.
Biorąc zatem pod uwagę, że wnioskodawca spełnił wszystkie przesłanki, od których zależy uprawnienie do rekompensaty, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.przyznałZ. F.do rekompensaty i orzekł jak w sentencji.