Sąd Rejonowy w Bydgoszczy
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III Kp 586/22
Data wyroku: 2023-09-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Sądu Rejonowego Jakub Kościerzyński

Sygn. akt III Kp 586/22
(...)-4.Ds.(...).2022

POSTANOWIENIE
Dnia 19 września 2023 roku
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy III Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: sędzia Sądu Rejonowego Jakub Kościerzyński
Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Lubawa
przy udziale prokuratora: nieobecny
po rozpoznaniu na posiedzeniu
w sprawie doprowadzenia w dniu 24 lutego 2022 roku w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wB.przyulicy (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnymP. J.– prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...)poprzez wprowadzenie jej w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej ustnej umowy o wykonanie prac porządkowo – ogrodniczych na rzecz RadyOsiedla (...)wB., za które pokrzywdzona nie uzyskała wynagrodzenia, mimo realizacji ustalonych zadań, to jest o czyn zart. 286 § 1 k.k.
zażalenia skarżącejP. J.na postanowienie zatwierdzone przez prokuratora Prokuratury RejonowejB.–P.z dnia 28 października 2022 roku o umorzeniu dochodzenia w faziein rem
na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.w zw. zart. 465 § 2 k.p.k.

postanawia

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury RejonowejB.–P.wB.w dniu 28 października 2022 roku zatwierdził postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie doprowadzenia w dniu 24 lutego 2022 roku w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wB.przyulicy (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnymP. J.– prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...)poprzez wprowadzenie jej w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej ustnej umowy o wykonanie prac porządkowo – ogrodniczych na rzecz RadyOsiedla (...)wB., za które pokrzywdzona nie uzyskała wynagrodzenia, mimo realizacji ustalonych zadań, to jest o czyn zart. 286 § 1 k.k., wobec braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.).
Postanowienie prokuratora zażaleniem zaskarżyła pokrzywdzonaP. J., zarzucając, mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, naruszenie przepisów postępowania, to jestart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez uznanie, że okoliczności faktyczne sprawy, związane z czynem pracownikówspółki (...) Sp. z o.o.(RadyOsiedla (...)), nie zawierają znamion czynu zabronionego określonego wart. 286 § 1 k.k.
Prokurator wniósł o rozpoznanie przedmiotowego zażalenia, jako złożonego w terminie i przez osobę do tego uprawnioną oraz nieuwzględnienie tego zażalenia i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Zażalenie wniesione przez skarżącąP. J.nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy zgromadzony przez prokuratora w toku prowadzonego dochodzenia materiał dowodowy wskazuje w sposób jednoznaczny, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem o charakterze cywilnoprawnym, a nie występkiem zart. 286 § 1 k.k.Występek oszustwa polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Analizowany występek jest przestępstwem materialnym, co oznacza, że do jego popełnienia konieczne jest wystąpienie skutku w postaci doprowadzenia innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym. Przestępstwo to można popełnić wyłącznie z zamiarem bezpośrednim i ponadto ukierunkowanym na osiągnięcie korzyści majątkowej. Zatem mamy tu do czynienia z zamiarem o szczególnym zabarwieniu, określanym w doktrynie jakodolus directus coloratus.Tymczasem w realiach niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek wiarygodnych dowodów, wskazujących na istnienie takiego zamiaru u domniemanych sprawcówM. P.iD. G.. Zgromadzony przez organy ścigania materiał dowodowy w postaci dokumentacji dotyczącej zleconej usługi oraz jej rozliczenia (k. 8-34, 57-61), zeznańM. P.(k. 45-46) iD. G.(k. 50-51) wskazuje, że aniM. P., aniD. G.nie mieli i nie mają zamiaru doprowadzenia pokrzywdzonej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Innymi słowy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, aby zleceniodawcy prac porządkowo – ogrodniczych na terenieOsiedla (...)wB.mieli zamiar wyłudzenia od pokrzywdzonej usługi polegającej na wykonaniu prac porządkowo – ogrodniczych bez zamiaru uiszczenia za te prace zapłaty. Analiza zeznań świadkówM. P.iD. G.prowadzi do wniosku, że zleceniodawca prac nie kwestionował zasadności roszczenia pokrzywdzonej, lecz jedynie wysokość żądanej należności za wykonane prace. Spór zatem dotyczył wysokości ceny należnej w zamian za wykonane przez skarżącą prace porządkowo – ogrodnicze.M. P.nie kwestionowała, że pokrzywdzona wykonała zlecone prace porządkowo – ogrodnicze, natomiast stwierdziła, że po ich wykonaniuP. J.wystawiła fakturę na kwotę około 1/3 wyższą niż początkowo została ustalona w umowie ustnej. Na zapłatę wyższej kwoty nie wyraził zgody zarządca nieruchomości, co z kolei potwierdza w swoich zeznaniachD. G.. Nie ulega zatem wątpliwościom, że istotą przedmiotowego sporu jest po pierwsze precyzyjne ustalenie treści ustnej umowy zawartej między stronami, a następnie rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności roszczenia cywilnoprawnegoP. J.. Sprawa ma zatem charakter cywilnoprawny. Skarżąca w środku odwoławczym twierdziła, że przesłuchani w sprawie świadkowie wprowadzili ją w błąd, o czym ma świadczyć fakt, że mieli i mają zamiar zapłacić za wykonaną usługę, jednak w kwocie niższej niż umówiona. Zdaniem skarżącej została ona wprowadzona w błąd w celu uzyskania przez sprawców nieodpłatnej lub płatnej w zaniżonej wysokości usługi wykonanej przez pokrzywdzoną. Analiza argumentacji skarżącej prowadzi do wniosku, że w istocie kwestionuje ona ocenę materiału dowodowego zgromadzonego przez prokuratora w toku dochodzenia i w zażaleniu przedstawia własną ocenę tegoż materiału. Tym samym charakter argumentacji skarżącej wskazuje, że tak naprawdę istotą środka odwoławczego pozostaje zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjmujący postać błędu „dowolności”. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na „błędzie dowolności”, jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organa quoz analizy materiału dowodowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami organu wydającego orzeczenie. Ponadto zarzut ów nie może sprowadzać się do tylko odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz powinien polegać na wykazaniu, jakich uchybień, w świetle wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, dopuścił się organ wydający zaskarżoną decyzję w dokonanej ocenie materiału dowodowego (wyrok SN z dnia 22 stycznia 1975 r. OSNKW 1975/5/58). Natomiast możliwość przeciwstawienia ustaleniom prokuratora odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego na innych dowodach od tych, na których oparł się tenże organ, względnie na tych samych dowodach, lecz odmiennie ocenianych, nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez prokuratora błędu w ustaleniach faktycznych. W ocenie sąduad quemprokurator na gruncie niniejszej sprawy zgromadził obszerny i różnorodny materiał dowodowy, który był całkowicie wystarczający do wydania trafnej decyzji o umorzeniu dochodzenia. Tak zgromadzony materiał dowodowy organ ścigania poddał rzeczowej i trafnej analizie, którą to ocenę zaprezentował w logicznym uzasadnieniu. Ocena dowodów dokonana przez prokuratora, wbrew polemicznym zarzutom skarżącej, uwzględnia zasady logicznego rozumowania, wskazania wiedzy oraz doświadczenia życiowego i swoim zakresem obejmuje całość materiału dowodowego. Tym samym rzeczona ocena nie nosi cech dowolności i pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.W ocenie sądu odwoławczego skarżąca nie wskazała żadnych rzeczowych i ważkich argumentów, które pozwalałby podważyć słuszność rozumowania prokuratora, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji. Argumentacja skarżącej sprowadza się w istocie do przedstawienia własnej oceny materiału dowodowego, którą dodatkowo cechuje bardzo wysoki poziom ogólności. Ocena skarżącej dotycząca istnienia przestępczego zamiaru oszukańczego u osób odpowiedzialnych za zlecenie jej prac ogrodniczych ma charakter wybitnie subiektywny i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zamiar przestępczy jest określonym ogniwem w procesie myślowym człowieka i podlega on dowodzeniu, nie można go domniemywać. Sprawca może ujawnić swój przestępczy zamiar wprost słowem lub czytelnym gestem, a jeżeli tego nie uczyni, doktryna i judykatura dopuszczają wnioskowanie o zamiarze na podstawie okoliczności przedmiotowych danego czynu zabronionego. Na kanwie niniejszej sprawieM. P.iD. G.nie ujawnili swoimi zachowaniami przestępczego zamiaru bezpośredniego, ukierunkowanego na wyłudzenie od pokrzywdzonej usługi ogrodniczej bez zamiaru zapłaty. Natomiast sam brak zapłaty wynika z kwestionowania wysokości należności żądanej przez pokrzywdzoną, a sprawa ma ewidentnie charakter cywilnoprawny. Także okoliczności przedmiotowe czynu, wynikające z zeznań świadków, jak i z analizy dokumentów, nie pozwalają na ustalenie istnienia u ww. przestępczego zamiaru. Słusznie uznał zatem prokurator, że na gruncie niniejszej sprawy mieliśmy do czynienia z negatywną przesłanką procesową w postaci braku znamion czynu zabronionego zart. 286 § 1 k.k.(znamion strony podmiotowej – uwaga SR), a tym samym decyzja prokuratora o umorzeniu dochodzenia była prawidłowa i w pełni oparta na trafnie ocenionym materiale dowodowym. Tym samym, w ocenie sąduad quem, niezasadny pozostawał zgłoszony przez skarżącą zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jestart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., który w rzeczywistości stanowił zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjmujący postać błędu „dowolności”, do czego prowadziła analiza części motywacyjnej zażalenia.
Reasumując, sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia i dlatego orzekł jak w sentencji. Pokrzywdzona może natomiast poszukiwać ochrony prawnej na gruncie przepisów prawa cywilnego w związku z brakiem zapłaty za wykonaną usługę, której podstawą była umowa ustna.
sSR Jakub Kościerzyński