Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV Ua 25/15
Data wyroku: 2015-11-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk, Katarzyna Antoniak, Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Apelacja
Podstawa prawna: art. 385 kpc
Teza: Występowanie jakiejkolwiek współprzyczyny wypadku uniemożliwia stosowanie konstrukcji utraty prawa do świadczeń w myśl art.  21 ust. 1 ustawy z 2002 r.  o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Sygn. akt IV Ua 25/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 listopada 2015r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący : SSO Elżbieta Wojtczuk
Sędziowie : SO Katarzyna Antoniak
SO Jerzy Zalasiński (spr.)
Protokolant : st.sekr.sądowy Marta Żuk
po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z wnioskuP. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 18 maja 2015r. sygn. akt IV U 564/14

I
oddala apelację;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na rzeczP. G.kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.

Sygn. akt IV Ua 25/15

UZASADNIENIE
W wyroku z dnia 18.05.2015 r. Sąd Rejonowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w pkt I zmienił zaskarżoną decyzję(...) OddziałwS.z dnia 22.10.2014 r. w ten sposób, że przyznałP. G.prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w kwocie 3.650 zł, co odpowiada 5% uszczerbkowi na zdrowiu, w pkt II zasądził od(...) OddziałwS.na rzeczP. G.kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Powyższe było wynikiem ustalenia przez Sąd Rejonowy następującego stanu faktycznego.
Decyzją z 22.10.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemuP. G.prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy.
Organ rentowy powołał się na dokumentację powypadkową z której wynika, iż zdarzenie z 7.03.2014r. nastąpiło podczas prac rozładunkowych samochodu ciężarowego. Magazynier firmy przyjmującej towar operując wózkiem widłowym złożył drabinkę naczepy, aby nie przeszkadzała w czasie rozładunku. Po skończonym rozładunku ubezpieczony będąc na naczepie nie zaczekał na ponowne rozłożenie drabinki, tylko zeskoczył z naczepy z wysokości ok. 1,5 m na podłoże, co skutkowało pęknięciem łękotki kolana prawego. W ocenie organu rentowego ubezpieczony nie zachował przepisów bhp.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczonyP. G.wskazał, że organ rentowy nie udowodnił umyślnego lub rażącego niedbalstwa naruszenia przez niego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. W toku postępowania ubezpieczony udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu, który wniósł w imieniu ubezpieczonego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
P. G.jest zatrudniony wfirmie Usługi (...)wC.jako kierowca. 7.03.2014r.P. G.rozpoczął pracę o godz. 7.00 wM., gdzie dojechał samochodem ciężarowym razem ze swoją dziewczynąI. K.. Przedzakładem (...)czekał na wjechanie na jego teren w celu dokonania rozładunku. Około godz. 9.00 wjechał na teren zakładu, otworzył drzwi w tyłu naczepy, rozłożył drabinkę i wszedł na naczepę.I. K.została przed bramą zakładu. W miejscu, gdzie zaparkował pojazd na polecenie pracownikówfirmy (...), nie było rampy. Magazynier zakładu wstawił do naczepy wózek paletowy iP. G.zaczął mu pomagać przy rozładunku. W tym celu magazynier złożył drabinkę naczepy, aby nie przeszkadzała podczas rozładunku. Po godzinie zakończono rozładunek iP. G.czekał na naczepie na przyjście magazyniera i rozłożenie drabinki. W tym momencie nie miał przy sobie telefonu komórkowego. Ponieważ magazynier nie przychodził przez około pół godziny, a on sam musiał dojechać doW.na godz. 19.00, postanowił opuścić naczepę. Ponieważ będąc na naczepieP. G.nie mógł rozłożyć drabinki, gdyż znajduje się ona pod spodem naczepy, więc zeskoczył z naczepy z wysokości ok. 1,5 m.
W wyniku tego zdarzeniaP. G.doznał urazu skrętnego kolana prawego, który wywołał 5 % uszczerbek na zdrowiu.
Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o: zeznania ubezpieczonegoP. G.(k. 21v-22), zeznania świadkaI. K.(k. 22), opinie biegłego ortopedyR. K.(k. 27-28) oraz akta rentowe.
Wobec powyższego, Sąd pierwszej instancji uznał, że odwołanie ubezpieczonego okazało się zasadne.
Sąd Rejonowy przywołał treśćart. 3 ust. 1 ustawy z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), zgodnie z którym za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych. Wskazał, iż w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy z tytułu wypadku przy pracy przysługuje jednorazowe odszkodowanie dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 1 w/w ustawy świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków, o których mowa wart. 3, było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
Sąd I instancji zauważył, iż organ rentowy nie kwestionował przebiegu zdarzenia opisanego przez ubezpieczonego. Z jego relacji potwierdzonej zeznaniami świadkaI. K.wynika, że przyczynami niniejszego zdarzenia było zeskoczenie przez ubezpieczonego z naczepy, zamiast zejście z niej po specjalnej drabince wywołane brakiem przystawienia tej drabinki przez magazyniera oraz pośpiechem samego ubezpieczonego.
Mając na uwadze treść tych zeznań Sąd Rejonowy uznał, iż zdarzenie z 7.03.2014r. nie zostało wyłącznie spowodowane przez udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 3.12.2013r. (II UK 169/13, LEX nr 1421810) „Występowanie jakiejkolwiek współprzyczyny wypadku uniemożliwia stosowanie konstrukcji utraty prawa do świadczeń w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, albowiem z tego punktu widzenia nie ma znaczenia ani to, która z przyczyn wypadku miała większy ciężar gatunkowy, ani to, w jakim ewentualnie zakresie ubezpieczony przyczynił się do zdarzenia. Istotne jest jedynie, że istniały także inne przyczyny wypadku, niż ewentualne zawinienie ubezpieczonego”. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu Rejonowego, tą współprzyczyną było zachowanie magazyniera, który nie rozłożył drabinki po jej złożeniu w sytuacji, gdy ubezpieczony z przyczyn technicznych został pozbawiony możliwości samodzielnego jej rozłożenia.
W celu ustalenia uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza ortopedy. Biegły stwierdził, że w wyniku wypadku przy pracy ubezpieczony doznał urazu skrętnego kolana prawego. W badaniu przedmiotowym biegły rozpoznał cechy niewielkiej chondropatii rzepki oraz niewielkie rozluźnienie aparatu więzadłowego po stronie przyśrodkowej, co uzasadnia rozpoznanie 5 % uszczerbku na zdrowiu.
W wyniku zastrzeżeń zgłoszonych przez organ rentowy w opinii uzupełniającej biegły wskazał, że stwierdził u ubezpieczonego odchylenia od stanu prawidłowego wbrew temu, co twierdzi organ rentowy.
Sąd I instancji podzielił wnioski wyrażone w opinii zasadniczej i opinii uzupełniającej sporządzonych przez biegłego specjalistę ortopedii oraz traumatologii narządów ruchu mając na uwadze rangę opinii sporządzonej przez doświadczonego i stałego biegłego z listy biegłych sądowych. Sposób uzasadnienia opinii, tj. umotywowania postawionych przez biegłego wniosków, pozwolił na przejrzyste zapoznanie się z wyrażonym w nich stanowiskiem, a w konsekwencji zrozumienie argumentów wskazujących na słuszność postawionych tez. Twierdzenia biegłego poparte były bowiem rzeczową, logiczną i spójną argumentacją, pozwalającą na kontrolę zasadności jego stanowiska. Biegły w pełni wyjaśnił wszelkie zastrzeżenia sformułowane przez pełnomocnika organu rentowego.
Sąd Rejonowy przypomniał, że zgodnie z pkt 156 załącznika dorozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18.12.2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania(tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 954) orzeka się uszczerbek na zdrowiu w przypadku innych następstw uszkodzeń kolana: skrócenie kończyny, zaburzenia osi, stawu (koślawość, szpotawość, ruchomość patologiczna), dolegliwości przewlekłe zapalne, zapalenia ropne, ciała obce, przetoki itp. w zależności od stopnia.
Wysokość przyznanego odszkodowania uzasadniona jest z jednej strony określonym przez biegłego sądowego procentowym uszczerbkiem na zdrowiu, a z drugiej strony treścią art. 14 ust. 9 w/w ustawy i obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26.02.2014r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (M.P. z 2014r., poz. 187), zgodnie z którym obowiązuje kwota 730 zł każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, co po przemnożeniu przez ustalony w sprawie procentowy uszczerbek na zdrowiu daje kwotę wskazaną w wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych Sąd Rejonowy oprał na podstawie§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(j. t. Dz. U. z 2013r., poz. 490).
Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy. Zaskarżył wymienione orzeczenie w całości, zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj.art. 233 § 1 kpcpoprzez dokonanie oceny dowodów w postaci opinii biegłego sądowego lekarza ortopedy traumatologa z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie prawa materialnego, tj.art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowychpoprzez błędną wykładnię tego przepisu. ZUS wniósł przy tym o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy. W uzasadnieniu apelacji organ rentowy jako podstawę swojego zarzutu prawa procesowego wskazał, iż Sąd Rejonowy dopuścił jedynie dowód z opinii uzupełniającej, mimo że ZUS wnosił o wywołanie opinii przez innego biegłego ortopedę. Ponadto, organ rentowy podniósł zachodzącą niespójność opinii zasadniczej oraz uzupełniającej lekarza ortopedy i traumatologa. W ocenie skarżącego, ustalony przez biegłego uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego nie znajduje odniesienia w badaniu przedmiotowymP. G.. Zdaniem ZUS, biegły w opinii nie odniósł się do następstw urazu, a ocenił tylko jego mechanizm oraz nie wskazał zachodzących u ubezpieczonego dysfunkcji funkcjonalnej.
W odpowiedzi na apelację ubezpieczony reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego wg norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego, jako niezasadna, podlega oddaleniu.
Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Ponadto Sąd Rejonowy logicznie uzasadnił swoje stanowisko.
Sąd Okręgowy w całej rozciągłości podziela zatem zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną Sądu I instancji. Tym samym nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60).
Wskazać jedynie należy, iż Sąd I instancji dopuścił się nieznacznego uchybienia proceduralnego. Powinien był bowiem oddalić wniosek o powołanie innego biegłego tej samej specjalności, jeśli uznał, iż w sprawie zaistniała przyczyna wyrażonaart. 217 § 3 kpc, a mianowicie, że sporna okoliczność została już dostatecznie wyjaśniona. Wskazać przy tym należy, odnosząc się do powyższej kwestii, iż organ rentowy na rozprawie nie wniósł, w zakresie wskazanego uchybienia, o wpisanie zastrzeżenia do protokołu w trybieart. 162 kpc. Stąd też, nie posiadał uprawnień do powoływania się w apelacji na niedopuszczenie przez Sąd Rejonowy dowodu z opinii innego biegłego ortopedy. Ponadto, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, ZUS nie zgłosił zastrzeżeń do opinii uzupełniającej. Podnoszenie zatem na etapie apelacji zarzutów odnoszących się do treści opinii biegłego również powinno zostać określone jako spóźnione, w wyniku czego nie może zostać merytorycznie rozpoznawane przez Sąd Okręgowy.
W tym stanie rzeczy zgłoszony zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowychokreślić należy jako nietrafny. Sąd Okręgowy nie doszukał się, na czym miałaby polegać błędna wykładnia wskazanej normy prawnej przez Sąd pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd Okręgowy oprał na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpcoraz§ 11 ust. 1 pkt 1w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29.07.2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2015 poz. 1078).
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na mocyart. 385 kpc, orzekł jak w wyroku.