Sąd Apelacyjny w Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 61/24
Data wyroku: 2024-06-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSA Stanisław Kucharczyk, SSA Andrzej Olszewski, SSO del. do SA Krzysztof Zaremba
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 61/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 grudnia 2023r.

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obrońca oskarżonego wyrokowi zarzucił:
„a) Obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 286 § 1 k.k.poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że oskarżony swoim zachowaniem wprowadził(...)wW.w błąd co do własnej zdolności kredytowej, jak i tożsamości osób na rzecz których faktycznie udzielony został kredyt i co do zamiaru spłaty kredytu, podczas gdy pod pojęciem innej osoby ustawodawca wart. 286 § 1 KKsytuuje jedynie osobę fizyczną, mającą uprawnienie do rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem, nie zaś twór organizacyjny niemający możliwości podejmowania jakichkolwiek działań bez umocowanych do tego osób fizycznych, zatem nie było możliwym, aby oskarżony wprowadził w błąd(...)wW.
b) Obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie oskarżonego jako osoby działającej w warunkach współsprawstwa, podczas gdy w istocie oskarżony działał w warunkach pomocnictwa
c) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.art. 335 § 1 i 2 k.p.kw zw. zart. 343 § 6 i 7 kp.k poprzez uwzględnienie przez sąd wniosku o wydanie wyroku skazującego w sytuacji gdy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i wina oskarżonego budzą znaczne wątpliwości; jednocześnie w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w toku postępowania przygotowawczego i następnie ujawnionego na rozprawie, a także w świetle wyjaśnień oskarżonego złożonych w toku postępowania należy przyjąć, że nie zostaly spełnione przesłanki możliwości wydania wyroku w trybie konsensualnym;
d) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.art. 2 § 2 k.p.k.w zw. zart. 2 § 1 pkt 1 k.p.k.w zw, zart. 335 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 343 § 6 i 7 k.p.k.poprzez uwzględnienie przez sąd wniosku o wydanie wyroku skazującego w sytuacji gdy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i wina oskarżonego budzą znaczne wątpliwości- co następczo skutkuje brakiem możliwości postawienia w niniejszej apelacji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które miały wpływ na treść orzeczenia, co powoduje, że zaskarżony wyrok narusza zasadę trafnej reakcji karnej, oraz zasadę prawdy materialnej;
e) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.art. 4 k.p.k.w zw. zart. 5 § 1 i § 2 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.w zw. zart. 335 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 343 § 6 i 7 k.p.k.poprzez niezbadanie oraz nieuwzględnienie przez sąd okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego; poprzez przekroczenie przez sąd granic swobodnej oceny dowodów i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza sprawstwa oskarżonego w kształcie objętym zarzutem aktu oskarżenia.”

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Choć część zarzutów sformułowanych w apelacji przez obrońcę oskarżonego w oczywisty sposób zmierzała do " pominięcia " zakazu wynikającego zart. 447 § kpk, to apelacji skarżącego nie sposób odmówić słuszności.
Na wstępie należy dostrzec, że w posiedzeniu w dniu 4 grudnia 2023r. oskarżony brał udział w formie wideokonferencji i bez udziału obrońcy, którego w tym momencie nie miał. Analizując zarówno treść wyjaśnieńP. E./ w śledztwie /, jak i złożonego później przez niego pisma zatytułowanego " Apelacja ", można mieć wątpliwości czy oskarżony w pełni zrozumiał stawiany mu zarzut, jak i skutki skazania za tak opisany czyn. Już te okoliczności winny wzbudzić szczególną ostrożność sądu rozstrzygającego w zakresie wniosku złożonego w trybieart. 335 § 2 kpk. Jednak sąd I instancji uległ presji prokuratora, aby szybko osądzić sprawę, bez wyjaśnienia istotnych okoliczności. Świadczy o tym także pkt. 2 postanowienia sądu na posiedzeniu w dniu 4 grudnia 2023r., w którym Sąd Okręgowy postanowił " uznać za ujawnione bez odczytywania dane dotyczące oskarżonego, dowody i dokumenty zawnioskowane w akcie oskarżenia". Rzecz jednak w tym, że w akcie oskarżenia / ani też we wniosku złożonym w trybieart. 335 § 2 kpk/, prokurator NIE ZAWNIOSKOWAŁ ŻADNYCH DOWODÓW do przeprowadzenia. Jedynie przekazał uwierzytelnioną kopię teczki pożyczkowej prowadzonej dlaP. E.numer 100a - w wersji elektronicznej.
Podstawowym warunkiem zastosowaniaart. 343 kpkjest stwierdzenie, że oskarżony przyznaje się do winy, a w świetle jego wyjaśnień okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości /art. 335 § 1 kpk/. Zatem, podstawowym zadaniem sądu rozstrzygającego było przeanalizowanie treści wyjaśnieńP. E.. Oskarżony został przesłuchany w śledztwie trzykrotnie, przy czym protokoły przesłuchań z dni 25.05. i 12.06.2023r. nie zawierają żadnych treści co do samego czynu jemu zarzucanego / vide k.482 - 485 i k.489 - 492 akt/. Taką treść zawiera protokół z pierwszego przesłuchania w dniu 8.05.2023r. / k.464 - 468 akt/. Już pobieżna analiza treści tych wyjaśnień powoduje powstanie poważnych wątpliwości.P. E.wyjaśnił bowiem, że miał wziąć kredyt w wysokości 95 000,-złotych, a nie 950 000,-złotych i był zdziwiony, że ma do zapłaty razem z odsetkami ponad 1 200 000,-złotych. Choć okazano mu dokumentację z teczki 100a / por. k. 467 akt /, to nie wyjaśnił jak to się stało, że na kilka miesięcy przed złożeniem wniosku kredytowego, posiadał konto bankowe, na które co miesiąc wpływało 27 000,-złotych. Ten ostatni fakt wynika ze stron 51 - 62 cyt. teczki. Nie wyjaśniono, czy oskarżony miał być tylko tzw. słupem w celu " wyłudzenia " kredytu i posłużył się fałszywym zaświadczeniem o zatrudnieniu oraz zarobkach, czy też miał pełną świadomość w zakresie oszukańczego działania pewnej, nieustalonej grupy ludzi. Nie można też pomijać, że w przywołanej teczce znajduje się diagram / strona 309 /, z którego wynika, iż raty kredytu były spłacane w miesiącach luty-marzec i maj-wrzesień 2014r. Kto je spłacał i w jaki sposób, tego już nie ustalono.
Rację ma skarżący podnosząc, iż nie można wprowadzić w błąd osoby prawnej. Można wprowadzić w błąd osoby fizyczne, które działają w imieniu i na rzecz osoby prawnej, w przedmiotowej sprawie - banku. I tu pojawia się kolejna wątpliwość, której nie wyjaśniają akta przedmiotowej sprawy. W teczce 100a znajduje się notatka Kierownika Działu Klientów Strategicznych i Analiz(...)- p.A. P. (1)/ nota bene osoby w całości przygotowującej dokumenty kredytowe do podpisu /, z której wynika, iż p.M. K., Dyrektor ds. Finansowych, potwierdził wszystkie dane z zaświadczenia o zatrudnieniu oskarżonego. Jest to oczywisty fałsz i może wskazywać, zeA. P. (1)współdziałała z innymi osobami w przestępczym działaniu. Pytanie tylko, czy chodziło o oszustwo czy też o dokonanie kradzieży mienia znacznej wartości. I przede wszystkim, czy oskarżony miał świadomość udziału w tak zaplanowanym działaniu.
Podniesione wyżej wątpliwości jednoznacznie pokazują, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie jest niepełne.

Wniosek

Skarżący wniósł o " uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu /.../ ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ".

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Nie było podstaw do uniewinnienia oskarżonego. Nie budzi wątpliwości, że oskarżony m.in. przedłożył poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach oraz inne dokumenty, w celu uzyskania kredytu na rzecz innych osób /-y/. Ale z powodów przedstawionych powyżej , nie można obecnie w sposób bezsporny rozstrzygnąć czy swoim działaniem wyczerpał ustawowe znamionaart.286 § 1 kk.
Natomiast konieczność usunięcia istotnych braków przedmiotowego postępowania , w ocenie Sądu Apelacyjnego, musiała skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Odwoławczy uważa, że na obecnym etapie postępowania, nie zaistniały podstawy do wydania wyroku w trybieart. 343 kpk.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

W sprawie istnieje konieczność przeprowadzenia na rozprawie całego przewodu sądowego. Jednak zanim do tego dojdzie, sąd rozstrzygający winien rozważyć, czy nie powinien skorzystać zart. 344a kpk.

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

7

PODPIS

SSO del. Krzysztof Zaremba SSA Stanisław Kucharczyk SSA Andrzej Olszewski

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Obraza prawa materialnego tj.art. 286 § 1 kki wątpliwości do do okoliczności popełnienia przestępstwa oraz winy oskarżonego.

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana