Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 24/24
Data wyroku: 2024-06-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Zasiłek chorobowy

Sygnatura aktIX U 24/24

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 listopada 2023 r., znak(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówiłK. O.prawa do zasiłku chorobowego za okres od 26 sierpnia do 22 września 2023 r. oraz zobowiązał do zwrotu pobranej za ten czas należności w kwocie 5 919,19 zł z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu wskazano, że kontrolerzy ZUS 13 września 2023 r. nie zastali ubezpieczonego pod jego adresem zamieszkania. Natomiast złożone wyjaśnienie pisemne o wyjeździe do matki oraz na pogrzeb wskazuje na wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem.
Od powyższej decyzji odwołał sięK. O., kwestionując jej prawidłowość i wskazując, że lekarz psychiatra wystawiający zwolnienie lekarskie zalecił mu kontakt z rodziną i osobami bliskimi. Wyjazd do matki związany z nasileniem jej choroby nowotworowej oraz na pogrzeb wuja miał charakter zgodny z zaleceniami lekarskimi. Odpowiednią informację na temat swojego wyjazdu przesłał do ZUS-u.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania w całości, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
K. O.w okresie spornym podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako pracownik(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.. Za okres od 26 sierpnia do 22 września 2023 r. pracodawca – jako płatnik – wypłacił mu zasiłek chorobowy.

Niesporne

, nadto dowód: pismo(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.z 16.10.2023 – w aktach zasiłkowych organu.
K. O.w 2023 roku od kilku miesięcy korzystał ze zwolnień lekarskich, każdorazowo wystawianych przez lekarza psychiatręR. Ś., która rozpoznała u niego zaburzenia adaptacyjne. Zaświadczenia lekarskie pozwalały choremu chodzić, a poza tym lekarka zalecała spacery, odwiedzanie rodziny i przyjaciół.
We wrześniu 2023 r. pacjent mówił lekarce, że stan zdrowia jego matki w związku z chorobą nowotworową istotnie pogorszył się i chciałby ją odwiedzić. Lekarka zgodziła się na to z obawy, że w razie braku widzenia się z matką przed jej ewentualną śmiercią stan zdrowia psychicznegoK. O.istotnie by się pogorszył.

Dowód

: zeznania świadkaR. Ś.– k. 68-29, zeznania świadkaA. O.– k. 69-70, przesłuchanie ubezpieczonego – k. 70, zaświadczenia lekarskie w aktach zasiłkowych ZUS.
W dniach 12-14 września 2023 r.K. O.odwiedzał swoja chorą matkę wP.. Następnie 14 września 2023 r. pojechał doT.na pogrzeb swojego wuja – brata matki, ponieważ ona sama nie była w stanie tam pojechać. Wrócił do domu 15 września 2023 r.
13 września 2023 r. kontrolerzy ZUS przyszli do domuK. O.przyul. (...)wC.. W skrzynce pocztowej pozostawili zawiadomienie informujące, że nikogo nie zastali i zobowiązujące do złożenia wyjaśnień. W tym czasie w domu była obecna żonaK. A.. Nie słyszała jednak dzwonka od domofonu ze względu na usterkę urządzenia.
Po powrocie z pogrzebuK. O.złożył do ZUS 18 września 2023 r. pisemną informację o okresie i przyczynie swojej nieobecności.

Dowód

: pismo ubezpieczonego złożone do ZUS 18 września 2023 r. – w aktach zasiłkowych ZUS, zeznania świadkaA. O.– k. 69-70, przesłuchanie ubezpieczonego – k. 70.

Sąd zważył co następuje:
Odwołanie okazało się zasadne.
W myślart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz.U. z 2022 r. poz. 1732) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Z kolei w myśl art. 59 ustawy prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich podlega kontroli. Kontrolę wykonują lekarze orzecznicy ZUS. W celu kontroli lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może: 1) przeprowadzić badanie lekarskie ubezpieczonego: a) w wyznaczonym miejscu, b) w miejscu jego pobytu; 2) skierować ubezpieczonego na badanie specjalistyczne przez lekarza konsultanta Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; 3) zażądać od wystawiającego zaświadczenie lekarskie udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonego stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia lekarskiego lub udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie; 4) zlecić wykonanie badań pomocniczych w wyznaczonym terminie.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadamia ubezpieczonego o terminie badania przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo przez lekarza konsultanta lub dostarczenia posiadanych wyników badań pomocniczych. Zawiadomienie zawiera informację, że w razie uniemożliwienia badania lub niedostarczenia posiadanych wyników badań w wyznaczonym terminie, zaświadczenie lekarskie traci ważność od dnia następującego po tym terminie, a organ wydaje decyzję o braku prawa do zasiłku.
Zawiadomienie o terminie badania Zakład Ubezpieczeń Społecznych doręcza: 1) w przypadku ubezpieczonego posiadającego jednocześnie profil informacyjny w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych - w sposób wskazany w art. 71abust. 1 i 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, 2) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, 3) przez operatora pocztowego - w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 896), 4) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby, albo 5) przez pracodawcę.
Zawiadomienie na adres doręczeń elektronicznych przekazuje się na piśmie w postaci elektronicznej; kierowane za pośrednictwem operatora wyznaczonego oraz operatora pocztowego na piśmie w postaci papierowej, zaś doręczane przez pracowników organu bądź pracodawcę przekazuje się na piśmie w postaci papierowej, telefonicznie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o których mowa wart. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną(Dz.U. z 2020 r. poz. 344), w tym na adres do doręczeń elektronicznych. Zawiadomienie może być przekazane telefonicznie, jeżeli numer telefonu ubezpieczonego jest znany podmiotowi dokonującemu doręczenia. Zawiadomienie przekazane telefonicznie ma skutek doręczenia, jeżeli rozmowa była rejestrowana, a ubezpieczony wyraził zgodę na nagranie. Zawiadomienie przekazane za pomocą środków komunikacji elektronicznej ma skutek doręczenia, jeżeli doręczający otrzymał potwierdzenie jego otrzymania przez ubezpieczonego.
Zawiadomienie na piśmie w postaci papierowej przesyłane jest na adres pobytu ubezpieczonego w okresie czasowej niezdolności do pracy, wskazany w zaświadczeniu lekarskim. Ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adres pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przywołana podstawa kontroli ZUS-u w postaci art. 59 ustawy zasiłkowej daje organowi rentowemu kompetencję do sprawdzaniaprawidłowości orzekaniao czasowej niezdolności do pracy i wystawiania zaświadczeń. Ustawodawca nie upoważnił ZUS-u do kontrolowania sposobu wykorzystania zwolnienia. Organ rentowy może kontrolować ubezpieczonych tylko w ramach przyznanych mu kompetencji. Kontrola przekraczająca zakres ustawowego umocowania jest w ocenie sądu bezprawna.
Niemniej nawet jednak, gdyby założyć, że organ rentowy był umocowany do tego typu sprawdzenia, to w tym wypadku doszło do zbyt daleko posuniętego domniemania faktycznego ze strony kontrolujących. W ocenie sądu nie byli uprawnieni do stwierdzenia, że skoro ubezpieczonego nie ma pod adresem wskazanym w zaświadczeniu lekarskim, to oznacza, że wykorzystuje zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem.
W odniesieniu doK. O.wniosek taki był nieuprawniony, ponieważ jego niezdolność do pracy była spowodowana zaburzeniami adaptacyjnymi. W związku z tym lekarz psychiatra zalecił mu kontakty z bliskimi, rodziną i przyjaciółmi. Zgodził się także na jego wyjazd do poważnie chorej matki, skoro brak odwiedzin w razie jej śmierci mógłby źle wpłynąć na stan jego zdrowia psychicznego. Zatem wyjazd ubezpieczonego do matki oraz na pogrzeb wuja nie tylko nie stanowił wykorzystania zwolnienia niezgodnie z jego celem, ale wręcz odwrotnie – miał walor terapeutyczny i jako taki mógł przyczynić się do skrócenia okresu niezdolności do pracy. Zeznała o tym w obrazowy sposób świadekR. Ś..
Nie może być także mowy o naruszeniu przez ubezpieczonego obowiązku wynikającego z art. 59 ust. 5e ustawy zasiłkowej, to jest poinformowania o zmianie pobytu. Przepis ten wskazuje na powinność informowania o takiej zmianie w terminie 3 dni. Z samej treści przepisu wynika więc, że nie chodzi o jakąkolwiek zmianę pobytu, ale o trwającą przez dłuższy czas. Inaczej trzydniowy termin na poinformowanie o zmianie traciłby jakikolwiek sens. Zatem wyjazd do rodziny na cztery dni nie stanowi zmiany pobytu w rozumieniu przytoczonej normy prawnej.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalony został w oparciu o zgromadzone dokumenty i korespondujące z nimi zeznania świadków oraz ubezpieczonego. Sąd nie znalazł podstaw do odmówienia wiary wskazanym dowodom. Rzetelność i autentyczność dokumentów nie były podważane przez strony i nie budziły wątpliwości. Świadkowie i ubezpieczony w sposób szczegółowy, rzeczowy, a przede wszystkim spontaniczny opisali przebieg wydarzeń z okresu spornej niezdolności do pracy. Organ rentowy nie naprowadził żadnych dowodów pozostających w sprzeczności z tymi zeznaniami. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie dawał podstawy do przyjęcia, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie odpowiadała prawu.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.uznając, że ubezpieczonyK. O.ma prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres, a tym samym - nie ma obowiązku zwrotu już pobranego świadczenia.

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...),

3
(...).

(...)