Sąd Okręgowy w Gliwicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 135/17
Data wyroku: 2018-03-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Muszko-Adamczak
Słowa kluczowe: Pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
Podstawa prawna: art. 840 § 1 pkt 2 kpc

Sygn. akt:I C 135/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 marca 2018 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Monika Muszko-Adamczak

Protokolant:

stażysta Małgorzata Spendel

po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 roku w Gliwicach
sprawy z powództwa(...)Spółki AkcyjnejwW.

przeciwkoL. B.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności
oraz z powództwa wzajemnegoL. B.
przeciwko pozwanemu wzajemnemu(...)Spółce Akcyjnej wW.

o zapłatę i ochronę dóbr osobistych

1
pozbawia wykonalności w zakresie punktu drugiego wyrok Sądu Okręgowegow Katowicach z dnia 30 grudnia 2010 roku wydany w sprawie o sygn. akt II C 327/08, któremu postanowieniem z dnia 28 marca 2017 roku nadano klauzulę wykonalności, zasądzający od(...)Spółki Akcyjnej wW.na rzeczL. B.rentę w kwocie 6.287,11 zł (sześć tysięcy dwieście osiemdziesiąt siedem 11/100 złotych);

2
oddala powództwo wzajemne;

3
umarza postępowanie w przedmiocie żądania przeprosin;

4
odstępuje od obciążania pozwanego i powoda wzajemnego kosztami procesu.

SSO Monika Muszko - Adamczak
Sygn. akt I C 135/17

UZASADNIENIE
Powód(...)Spółka Akcyjna wW.wniósł o pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego tj. wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2010 roku, sygn. akt II C 327/08, zaopatrzonego co do punktu drugiego w klauzulę wykonalności z dnia 28 marca 2017 roku, zasądzającego od powoda na rzecz pozwanegoL. B.rentę w kwocie po 6 287,11 zł miesięcznie oraz zasądzenie kosztów procesu.
Uzasadniając pozew podał, iż wyrokiem z dnia 30 grudnia 2010 roku, w sprawie o sygn. akt II C 327/08 Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od powoda na rzecz pozwanego m. in. rentę w kwocie po 6 287,11 zł miesięcznie. W związku z wyczerpaniem sumy gwarancyjnej powód zaprzestał wypłaty pozwanemu zasądzonej renty. Następnie pozwem z dnia 11 maja 2015 roku powód wystąpił przeciwko pozwanemu o uchylenie obowiązku wypłacania renty na podstawieart. 907 § 2 k.c.– sprawa toczyła się w Sądzie Okręgowym w Gliwicach pod sygn. akt I C 207/15. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach uwzględnił powództwo. Wskutek apelacji pozwanego Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. Sąd Apelacyjny potwierdził bezsporność wyczerpania sumy gwarancyjnej. Wskazał jednakże, że właściwym trybem do dochodzenia przez powoda roszczenia jest powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, oparte na treściart. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c.
W odpowiedzi na pozew z dnia 28 lipca 2017 roku (k 133) pozwanyL. B.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że co prawda Sąd Okręgowy w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I C 207/15 uwzględnił powództwo o uchylenie obowiązku wypłacania renty w związku z wyczerpaniem sumy gwarancyjnej, jednakże Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok i powództwo oddalił. Tym samym, w obliczu powagi rzeczy osądzonej, powództwo jest bezzasadne. Ponadto, Sąd Okręgowy w Katowicach, na jego wniosek nadał wyrokowi z dnia 30 grudnia 2010 roku klauzulę natychmiastowej wykonalności w dniu 23 marca 2017 roku, co czyni wyrok ważnym.
Pismem z dnia 29 września 2017 roku (k 164) pozwany wniósł pozew wzajemny przeciwko(...) S.A.wW.o zasądzenie na jego rzecz kwoty 76 000 zł tytułem zadośćuczynienia za ponad 20-letnie znęcanie się nadL. B.oraz kwoty 200 zł za konsultację prawną. Wniósł również o przeproszenie na łamach Rzeczypospolitej, wskazując tekst przeprosin.
W uzasadnieniu wskazał, że ciągłe wytaczanie procesów przez(...) S.A.i próby odebrania mu renty stanowią przejaw znęcania się nad nim. Takie zachowanie spowodowało pogorszenie stanu zdrowia pozwanego i powoda wzajemnego.
W odpowiedzi na pozew wzajemny(...) S.A.wniosła o jego oddalenie (k 215). Podniosła, że takie żądania powoda wzajemnego były już przedmiotem rozpoznania Sądu w sprawie I C 207/15, gdzie powództwo to zostało prawomocnie oddalone.
Na rozprawie w dniu 12 marca 2018 roku (k 267) pozwany i powód wzajemny sprecyzował, że naruszenie dóbr osobistych polegało na wstrzymaniu renty po orzeczeniu Sądu Apelacyjnego, przez co został pozbawiony środków do życia.
Na tej rozprawie pozwany i powód wzajemny cofnął pozew w zakresie żądania przeprosin, na co strona powoda i pozwanego wzajemnego wyraziła zgodę.

W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 3 kwietnia 1995 roku pozwany i powód wzajemny uległ wypadkowi komunikacyjnemu. Sprawca wypadku był związany z powodem i pozwanym wzajemnym umową obowiązkowego ubezpieczenia OC. Umowa została zawarta w dniu 15 grudnia 1994 roku na podstawierozporządzenia z dnia 9 grudnia 1992 roku w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów(Dz. U. nr 96 poz. 475). Art. 10 tego rozporządzenia wskazywał sumę gwarancyjną w kwocie 11,5 mld złotych (czyli obecnie 1 150 000 zł po denominacji).
Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2010 roku Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził na rzecz pozwanego i powoda wzajemnego od(...) S.A.rentę w wysokości 6 287,11 zł miesięcznie.
Powód i pozwany wzajemny jako ubezpieczyciel sprawcy szkody wypłaciłL. B.- do 11 maja 2015 roku kwotę 1 169 520,99 zł i ostatecznie zaprzestał wypłaty świadczenia w lipcu 2016 roku.
Pozwem z dnia 11 maja 2015 roku powód i pozwany wzajemny wystąpił przeciwkoL. B.o uchylenie obowiązku wypłacania renty na podstawieart. 907§2 k.c.– sprawa toczyła się w Sądzie Okręgowym w Gliwicach pod sygn. akt I C 207/15. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach uwzględnił powództwo. Wskutek apelacji pozwanego Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. Sąd Apelacyjny potwierdził, iż w dacie wniesienia pozwu suma gwarancyjna została wyczerpana. Wskazał jednakże, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, że właściwym trybem do dochodzenia przez powoda roszczenia jest powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, oparte na treściart. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c.
Po prawomocnym zakończeniu sprawy I C 207/15 pozwany i powód wzajemny wystąpił do Sądu Okręgowego w Katowicach o nadanie wyrokowi z dnia 30 grudnia 2010 roku klauzuli natychmiastowej wykonalności. Następnie złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rudzie ŚląskiejA. C.. Egzekucja komornicza była prowadzona do czasu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego (postanowienie z dnia 3 lipca 2017 roku, k 115 oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 września 2017 roku, k 153).
Pozwany i powód wzajemny po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska wskazał, że(...) S.A.niezasadnie wstrzymała wypłatę renty, przez co pozbawiła go środków do życia. Dlatego też domaga się zadośćuczynienia.
(dowód: wyrok Sądu Okręgowego z dnia 30.12.2010 roku, w sprawie o sygn.. akt II C 327/08 wraz ze wzmianką o wydaniu tytułu wykonawczego odnośnie p. 2 w dniu 28.03.2017 roku, k 355 akt II C 327/08, wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 9.11.2015 roku wraz z uzasadnieniem oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 września 2016 roku wraz z uzasadnieniem, k. 140, 142-151, 283, 287-291 akt,Polisa nr (...)k 15, potwierdzenia transakcji k 16-88, przesłuchanieL. B.k 268)
Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa uznając go za zbędny.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe Sąd uznał za wystarczające do merytorycznego rozpoznania sprawy. Pozwany przyznał większość okoliczności zawartych w dowodach z dokumentów, w tym wypłatę renty przez powoda do lipca 2016 roku.

Sąd następnie zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 roku (III CZP 128/10), zapłata przez zakład ubezpieczeń – po powstaniu tytułu wykonawczego zobowiązującego go do spełnienia świadczenia odszkodowawczego o charakterze okresowym – kwoty pieniężnej odpowiadającej sumie gwarancyjnej ustalonej w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, może stanowić podstawę powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., w związku zart. 824 § 1 k.c.).
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że powód i pozwany wzajemny wypłaciłL. B.łącznie kwotę wyższą, aniżeli ustalona w umowie wysokość sumy gwarancyjnej. Suma gwarancyjna wynosiła bowiem 1 150 000 zł, podczas gdy powód wypłacił pozwanemu ponad 1 169 000 zł. Okoliczność ta została przyznana przez strony zarówno w sprawie I C 207/15, jak i w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ustalona w umowie suma gwarancyjna stanowi górną granicę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń (m. in. wyrok Sądu Najwyższego z 17 października 2012 roku (II CSK 646/11). Tak więc wypłata przez powoda kwoty przekraczającej sumę gwarancyjną uprawniała go do zaprzestania wypłaty reny pozwanemu, orzeczonej wyrokiem z dnia 30 grudnia 2010 roku.L. B.nie wykazał, aby suma gwarancyjna została podwyższona. W trakcie przesłuchania odmówił odpowiedzi na pytanie, czy wskazana suma gwarancyjna została kiedykolwiek podwyższona. Dlatego, w ocenie Sądu, powództwo(...) S.A.zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Nie ma natomiast przeszkód do wytoczenia powództwa przeciwko posiadaczowi pojazdu, którego odpowiedzialność nie jest ograniczona, jednakżeL. B.do tej pory tego nie uczynił.
Mając powyższe na uwadze, Sąd pozbawił wykonalności w zakresie punktu 2 wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2010 roku.
Nie zasługiwało natomiast na uwzględnienie, w ocenie Sądu powództwo o zasądzenie kwoty 76 000 zł tytułem zadośćuczynienia. Zgodnie zart. 24 § 1 k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Dla przypisania odpowiedzialności powodowi i pozwanemu wzajemnemu koniecznym jest spełnienie przesłanek określonych tym przepisem, a mianowicie musi dojść do naruszenia dóbr osobistych, a działania naruszające dobra muszą być bezprawne. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się działanie w ramach porządku prawnego. W rozpoznawanej sprawie pozwany wzajemny, zaprzestając wypłaty świadczeń ponad wskazaną sumę gwarancyjną nie podjął działań bezprawnych zwłaszcza, że Sąd zawiesił postępowanie egzekucyjne, a powództwo(...) S.A.ostatecznie uwzględnił. Powód wzajemny z kolei nie wykazał, aby jakiekolwiek działania pozwanego wzajemnego naruszyły jego dobra osobiste.
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie żądania przeprosin wobec cofnięcia pozwu w tym zakresie, w oparciu oart. 355 § 1 k.p.c.w związku zart. 203 § 1 k.p.c.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 102 k.p.c.odstępując od obciążaniaL. B.kosztami procesu. W ocenie Sądu sytuacja materialna pozwanego i powoda wzajemnego, która uległa znacznemu pogorszeniu wskutek zaprzestania wypłaty renty przemawia za odstąpieniem od obciążania go kosztami.