Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1091/22
Data wyroku: 2023-09-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Magdalena Lisowska
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność członka zarządu
Podstawa prawna: art. 100 ustawy ordynacja podatkowa

Sygn. akt VIII U 1091/22

UZASADNIENIE
Decyzją z 31.03.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wŁ.orzekł, żeM. M. (1), jako spadkobierca, ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spadkodawcyJ. W. (1), zmarłego w dniu 10.09.2020 r., z tytułu nieopłaconych składek na:

ubezpieczenia społeczne za okres 04/2020 r. – 09/2020 r. w kwocie 4210,59 zł, a w tym: należność główna w kwocie 4180,59 zł, odsetki za zwłokę naliczone na 10.09.2020 r. w kwocie 30,00 zł,

ubezpieczenie zdrowotne za okres 07/2019 r. – 09/2020 r. w kwocie 5534,18 zł, a w tym: należność główna w kwocie 5290,18 zł, odsetki za zwłokę naliczone na 10.09.2020 r. w kwocie 202,00 zł, koszty egzekucyjne w kwocie 42,00 zł.

W uzasadnieniu podano, żeJ. W. (1)prowadził działalność gospodarczą i był z tego tytułu, jako płatnik składek zobowiązany do regulowania należności składkowych. ZUS wskazał, że na koncie płatnika na dzień otwarcia spadku ustalono zaległości składkowe w wysokości wskazanej decyzją. Zakład ustalił, że jedynym spadkobiercąJ. W. (1)jest jego córkaM. M. (1), która odpowiada za zaległości składkowe zmarłego płatnika składek do wartości czynnej spadku, wobec czego jej odpowiedzialność jest ograniczona do wartości ustalonego inwentarzu stanu spadku, tj. zgodnie z deklaracją SD-22 do kwoty 420000,00 zł, która nie przekracza zadłużenia składkowego.
(decyzja k. 10-11 akt ZUS)
Odwołanie od w/w decyzji złożyłaM. M. (1), reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Powódka podniosła, że jej ojciec -J. W. (1)był jedynie formalnie właścicielem firmy, o której sposobie prowadzenia i funkcjonowania nie miał wiedzy. Twierdziła, żeJ. W. (1)uległ sugestiom swojego znajomegoM. B.i dał się przez niego namówić na zarejestrowanie na swoje dane działalności gospodarczej, którą faktycznie prowadziłM. B., za co jej ojciec otrzymywał od niego po 500 zł miesięcznie. Podała, żeM. B.zaciągnął na tę działalność kredyty oraz inne zobowiązania, a pozyskane w ten sposób środki przeznaczył na własne cele, przy czym nie regulował należności publiczno – prawnych dotyczących tej działalności, a w tym składek do ZUS i podatków. Podała, że jej ojciec w ostatnich latach swojego życia pracował jako portier, następnie uległ wypadkowi, co doprowadziło ze względu na długotrwałą niezdolność do pracy do utraty przez niego zatrudnienia. Twierdziła, że jej ojciec z uwagi na stan psychiczny nie był w stanie zrozumieć znaczenia działańM. B.i wynikających z tego dla niego konsekwencji. Argumentowała, żeJ. W. (1)był osobą życiowo nieporadną, łatwowierną i podatną na manipulacje, a przy tym nadużywał alkoholu, konsultował się psychiatrycznie, a w 2015 r. stwierdzono u niego zaburzenia depresyjno–lękowe uwarunkowane trudną sytuacją życiową oraz reakcje na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne. Podkreśliła, że Prokuratura RejonowaŁ.prowadzi postępowanie, sygn.(...), dotyczące oszustwa na szkodęJ. W. (1)polegającego na prowadzeniu na jego dane osobowe działalności gospodarczej i zaciągnięciu zobowiązań, których faktycznym beneficjentem była osoba trzecia, tj.M. B.(czyny zart. 286 k.k.orazart. 55 k.k.s.). Dodała, że powstały także zadłużenia wobec osób prywatnych, co do których dopiero gromadzi wiedzę. Konkludując podniosła, że nie było podstaw do objęciaJ. W. (1)ubezpieczeniami z tytułu zarejestrowanej jedynie na jego dane działalności gospodarczej, którą prowadził w rzeczywistościM. B., wywodząc, że tym samym składki na ubezpieczenia są nienależne, wobec czego zaskarżoną decyzją niezasadnie stwierdzono, iż powódka ponosi za nie odpowiedzialność jako spadkobierczyni płatnika.
(odwołanie k. 3-5)
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w kwocie 1800 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a dodatkowo podniósł, że w toku postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od maja 2019 r. do października 2019 r.J. W. (1)osobiście odbierał korespondencję i nigdy nie kwestionował faktu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Zaznaczył, że odwołująca, będąc powiadomioną o postępowaniu przed ZUS w n/n sprawie i mając profesjonalnego pełnomocnika, pozostała bierna i nie uczestniczyła w nim. Podkreślił, że kwota zaległości składkowych jest określona prawidłowo, a skarżąca nie wskazała innego zadłużenia zmarłego ojca, które zaspokoiłaby już z masy spadkowej.
(odpowiedź na odwołanie k. 9)
W piśmie procesowym z 21.07.2022 r. pełnomocnik powódki podtrzymał dotychczasowe stanowisko, dodając, że w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przezProkuraturę RejonowąŁ. M.B.postawiono mu zarzuty popełnienia przestępstwa firmanctwa oraz oszustwa na szkodęJ. W. (2), a także zgromadzono istotne dowody dotyczącefirmy (...), z których wynika kto faktycznie prowadził tę działalność. Argumentował, że z danych skarbowych będzie wynikało kto prowadził dokumentację podatkową tego podmiotu i kto decydował o zaciąganiu zobowiązań, a także, że ewentualnie mogą zostać ujawnione innych istotnych okoliczności. Podtrzymał twierdzenia co do złego stanu psychicznegoJ. W. (1), który uniemożliwił mu właściwą ocenę działańM. B.oraz konsekwencji prowadzenia na jego dane działalności gospodarczej przezM. B.. (k. 27-29)
Na ostatnim terminie rozprawy z 20.07.2023 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poparł odwołanie oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, a na wypadek oddalenia odwołania wniósł o nieobciążanie wnioskodawczyni kosztami zastępstwa procesowego.
Pełnomocnik pozwanego organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według wartości przedmiotu sporu. Argumentował, że decyzja jest prawidłowa, mimo że na datę jej wydania Zakład dysponował innym stanem faktycznym niż ujawniony w toku n/n postępowania. Podkreślił, że działalność gospodarcza była zarejestrowana naJ. W. (1), a także, że były za niego zgłaszane deklaracje, które wskazywały wysokość składek, które nie zostały uiszczone, w efekcie czego powstało zadłużenie składkowe. Zaznaczył, że ojciec powódki dobrowolnie założył działalność gospodarczą i oświadczył, że ZUS nie kwestionuje tego, że zapewneJ. W. (1)działał pod wpływemM. B., dodając, że dla sprawy istotne jest to, że wykazano, iż ojciec powódki miał pełną wiedzę o działalności i sam uczestniczył w jej prowadzeniu, np. w podpisywaniu umów najmu, a zatem wiedział i godził się na to. Pełnomocnik pozwanego podkreślił, żeJ. W. (1)nie był ubezwłasnowolniony, wiódł normalne życie, był w tym czasie zatrudniony i sam prowadził gospodarstwo domowe. Pełnomocnik ZUS stwierdził, że zostało wykazane, że działalność gospodarcza była prowadzona na imię i nazwiskoJ. W. (1)za jego wiedzą i zgodą, a choć co do kwestii podlegania można mieć pewne wątpliwości czy działalność prowadziłJ. W. (1)czyM. B., to zdaniem pozwanego, ważne jest to, że czym innym jest odpowiedzialność za zobowiązania składkowe firmującego i firmy, gdyż zgodnie z art. 31 ustawy systemowej oraz art. 113 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik – a w n/n sprawie płatnik – w celu zatajenia posługiwał się inną osobą, to osoby te ponoszą odpowiedzialność solidarną. Konkludując stwierdził, żeM. M. (1)jako spadkobierca płatnika ponosi odpowiedzialność za zobowiązaniaJ. W. (1), nawet jeśli uznać, że odpowiada on za to zadłużenie solidarnie zM. B..
Pełnomocnik powódki, odnosząc się do stanowiska pozwanego, iż w przypadku firmanctwa zgodnie z art. 31 ustawy systemowej i art. 113 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność jest solidarna, oświadczył, że Urząd Skarbowy nie wydał decyzji obciążająceM. B.zobowiązaniami podatkowymi, jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą, a sprawa przed tym urzędem nadal jest w toku. Podał też, że w postępowaniu prokuratorskim dopuszczono dowód z opinii biegłego psychiatry celem ustalenia stanu zdrowia zmarłegoJ. W. (1)i jego zdolności do podejmowania czynności.
(stanowiska stron-e-prot. z 20.07.2023 r.: 00:01:11, 00:01:56, 00:14:51, 00:24:27,00:30:13)

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
Wnioskodawczyni -M. M. (1)jest córkąJ. W. (1).
(okoliczności niesporne)
J. W. (1)urodził się w dniu (...), a zmarł w dniu 10.09.2020 r.
(okoliczności niesporne)
J. W. (1)został znaleziony martwy w swoim mieszkaniu przyul. (...)wŁ.. Stwierdzono, że w chwili śmierci miał we krwi 4,3 promila alkoholu. Organy ścigania wykluczyły udział osób trzecich.
(zeznania wnioskodawczyni e-prot. z 23.11.2022 r.:00:10:00-00:44:17, e-prot. z 20.07.2023 r.: 00:04:42)
Na mocy notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia nr Rep. A 2119/2021 sporządzonego przez notariuszaJ. D.w jej kancelarii notarialnej wŁ., spadek po zmarłymJ. W. (1)nabyła z dobrodziejstwem inwentarza jego córkaM. M. (1).
(okoliczności niesporne, informacja(...)Ł.k. 3 plik II akt ZUS)
Ustalony w inwentarzu spisu stanu czynnego spadku po zmarłymJ. W. (1)majątek zgodnie z deklaracją SD-Z2 wynosi 420.000,00 zł.
Sporządzony wykaz inwentarza wykazuje:
- stan czynny spadku (aktywa):

lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o pow. użytkowej 57,24 m kw. o wartości rynkowej 330000 zł

nieruchomość o powierzchni gruntu 1.599 m kw. zabudowaną budynkiem mieszkalnym o pow. użytkowej 35 m kw. o wartości rynkowej 90.000 zł

- stan bierny (pasywa):

dług względem(...) Bank S.A.w wysokości 43 000 zł

dług względem(...)w wysokości 66.800 zł

zadłużenie wobec Naczelnika Urzędu SkarbowegoŁ.na dzień zgonu w wysokości 3170,60 zł.

(
    okoliczności niesporne, a nadto decyzja(...)Ł.k. 213 -214 w tomie II załączonych akt prokuratorskich(...))

M. M. (1)nie odrzuciła spadku po ojcu ponieważ w jego skład wchodziło mieszkanie po babci, które miała obiecane. Obecnie powódka mieszka sama w tym mieszkaniu. Odziedziczoną po ojcu działkę sprzedała za kwotę 90 000 zł, ponieważJ. W. (1)sporządził przed śmiercią umowę przedwstępną. Z ww. kwoty została potrącona zaliczka, którąJ. W. (1)otrzymał.
Po śmierci ojca powódka nie odbierała awizowanej do niego korespondencji.
Aktualnie powódka wie o zadłużeniu zmarłegoJ. W. (1)z tytułu zaciągniętych kredytów w(...) im. (...)na 66 800 zł, wBanku (...)na 43000 zł, o długu w Urzędzie Skarbowym z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. wynikającej z zeznania podatkowego PIT-36 wraz odsetkami naliczonymi na dzień zgonu i kosztami upomnienia w łącznej kwocie 3170,60 zł, a także o dług z tytułu nieopłaconych składek w ZUS w wysokości jak w zaskarżonej w n/n sprawie decyzji z 31.03.2022 r.
Powódka otrzymała pismo z 23.08.2021 r., którym firma windykacyjna zW.poinformowała ją, że jej dane osobowe są przetwarzane, ponieważ(...)im.(...)sprzedała wierzytelność jaką miała wobecfirmy (...).
Powódka jest specjalistką do spraw administracji. Otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 3600 zł netto miesięcznie. Po uiszczeniu wszystkich opłat zostaje jej 600-800 zł na życie. Od połowy miesiąca pomaga jej mama. Powódka leczy się na depresję.

    (zeznania wnioskodawczyni e-prot. z 23.11.2022 r.:00:10:00-00:44:17, e-prot. z 20.07.2023 r.: 00:04:42, informacja Naczelnika Urzędu SkarbowegoŁ.k. 2 plik II akt ZUS, informacja zKancelarii (...). k. weW.k. 148, informacja z(...)z 3.03.2023 r.  w tomie II załączonych  akt prokuratorskich 4196-4.Ds.385.2022, decyzja Naczelnika Urzędu SkarbowegoŁ.k. 213  -214 w tomie II załączonych  akt prokuratorskich 4196-4.Ds.385.2022 )

Ojciec powódki-J. W. (1)posiadał wykształcenie wyższe ekonomiczne. Nigdy nie pracował w wyuczonym zawodzie. Mieszkał i pracował wŁ.. W latach 90-tych ubiegłego wieku został pobity. Z powodu odniesionych obrażeń wykonano u niego trepanację czaszki usunięcia krwiaka wewnątrzczaszkowego. W 2005 lub 2006 r. wyjechał do(...)doE., jednak szybko wrócił do Polski. Znał dobrze język angielski. Po powrocie do ojczyny miał trudności ze znalezieniem pracy. Najdłużej pracował jako inspektor ds. lokali w Urzędzie Miasta oraz w firmie ubezpieczeniowej(...)jako osoba przyjmująca zgłoszenia. Gdy ubiegał się na 2,5 roku przed śmiercią o zatrudnienie w(...)w napisaniu CV pomógł mu jego długoletni przyjaciel, z którym znał się od czasu nauki w liceum –B. Ś. (1).
OstatnioJ. W. (1)pracował od 28.05.2018 r. jako recepcjonista w domu(...), gdzie zarabiał ok. 2000 zł miesięcznie. Jego praca polegała na wydawaniu kluczy oraz meldowaniu studentów w akademiku po uprzednim zweryfikowaniu okazanych mu dokumentów. Do pracy dojeżdżał komunikacją miejską.
W okresie tego zatrudnieniaJ. W. (1)doznał urazu ścięgnaA.. Kończynę unieruchomiono opatrunkiem gipsowym na 3 tygodnie, co doprowadziło do zakrzepowego zapalenia żył. Ze względu na długotrwałą niezdolność do pracy(...)(...)wypowiedziała mu umowę o pracę.
(zeznania świadkaB. Ś. (1)e-prot. z 23.11.2022 r.: 00:47:29-01:26:08, zeznania świadkaA. M.e-prot. z 23.11.2022 r.: 01:27:28-01:48:14 zeznania wnioskodawczyni e-prot. z 23.11.2022 r.:00:10:00-00:44:17, e-prot. z 20.07.2023 r.: 00:04:42, dane z wywiadu w opinii lekarskiej k. 82)
Utrata pracy spowodowała uJ. W. (1)pogorszenie samopoczucia i rozgoryczenie.
(zeznania świadkaB. Ś. (1)e-prot. z 23.11.2022 r.: 00:47:29-01:26:08, dane w opinii lekarskiej na podstawie wywiadu zJ. W. (1)k. 53 )
Utrzymywał się z emerytury swojej mamy, czasami z prac dorywczych i zasiłku dla bezrobotnych.
(zeznania świadkaB. Ś. (1)e-prot. z 23.11.2022 r.: 00:47:29-01:26:08)
J. W. (1)mieszkał razem ze swoją mamąJ. W. (3)w mieszkaniu przyul. (...)wŁ.. MamaJ. W. (1)zmarła w dniu 1.08.2018 r.J. W. (1)bardzo przeżył śmierć matki. Miał wtedy 58 lat.J. W. (1)jako spadkobierca ustawowy nabył po mamie spadek w całości. Po śmierci mamy mieszkał sam w odziedziczonym po niej mieszkaniu. Przed śmiercią wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wykonywała mamaJ. W. (1). Pomagała mu też w sprawach urzędowych. Po jej śmierciJ. W. (1)nie potrafił samodzielnie wykonać niektórych czynności w domu, np. zrobić prania, bo nie umiał włączyć pralki. Po śmierci mamyJ. W. (1)zaniedbał mieszkanie, w którym przestał sprzątać. Przestał także dbać o higienę osobistą. Zdarzało się, że nadużywał alkoholu.
J. W. (1)posiadał stary komputer. Miał problemy z samodzielnym wysyłaniem maili. Prosił swoich przyjaciół o pomoc przy ich wysyłaniu. Potrafił wykonać przelewy bankowe drogą elektroniczną. Umiał obsługiwać bankomat i korzystać z karty bankomatowej. Miał jeden numer telefonu. Posiadał prawo jazdy. Przez ostatnie 5 lat nie prowadził samochodu. Zdarzało się, że prosił znajomych o podwiezienie. Korzystał z komunikacji publicznej, tj. tramwajów i autobusów. Wcześniej miał samochód markiP., którego odkupił od swojego bliskiego kolegi od czasów nauki w liceum -A. M..
Przez ostatnie pół roku przed śmierciąJ. W. (1)cierpiał na stopę cukrzycową. Był w trakcie diagnostyki. Miał problemy z poruszeniem się. Mimo tych problemów w ostatnim okresie przed śmiercią opuszczał mieszkanie. Na zabiegi i opatrunki przyjeżdżał sam komunikacją miejską. Na umówione wizyty do lekarza podwozili go także przyjaciele.
(zeznania świadkaB. Ś. (1)e-prot. z 23.11.2022 r.: 00:47:29-01:26:08, zeznania świadkaA. M.e-prot. z 23.11.2022 r.: 01:27:28-01:48:14 zeznania wnioskodawczyni e-prot. z 23.11.2022 r.:00:10:00-00:44:17, e-prot. z 20.07.2023 r.: 00:04:42, zeznania świadkaE. W.e-prot. z 23.11.2022 r.: 01:49:29-02:09:11, zeznania świadkaR. D.e-prot. z 23.11.2022 r.: 02:10:27- 02:24:04, zeznania świadkaR. W.e-prot. z 12.04.2023 r.: 01:27:38-01:44:29, informacja skarbowa k. 70, 209)
Na miesiąc przed śmierciąJ. W. (1)poczuł się nieco lepiej i chciał wrócić do pracy na Politechnice(...). Lekarz orzecznik nie dopuściłJ. W. (1)do pracy.
Mimo negatywnego orzeczenia lekarskiegoJ. W. (1)szukał pracy w charakterze ochroniarza, w czym pomagał mu jego przyjacielB. Ś. (1), z którym razem przeglądał ogłoszenia w Internecie.
B. Ś. (1)rozmawiał w sprawie możliwości ponownego zatrudnienia przez(...)(...)J. W. (1)jak wyzdrowieje. Dowiedział się, że uczelnia nie zamierza tego zrobić, ponieważ ma zastrzeżenia do jego wcześniejszej pracy, a ponadto były donosy, że czuć było od niego alkohol.
J. W. (1)zakończył pobierać zasiłek chorobowy w sierpniu 2020 r. Zamierzał wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne, ale przed śmiercią nie zdążył tego zrobić.
J. W. (1)przed śmiercią nie korzystał z pomocy społecznej.
(zeznania świadkaB. Ś. (1)e-prot. z 23.11.2022 r.: 00:47:29-01:26:08)
W okresie od 3.09.2018 r. do 12.11.2020 r. (tj. do dnia wykreślenia)J. W. (1)był zarejestrowany w(...)jako osoba prowadząca jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą podfirmą (...)wŁ..M. B.figurował w(...)we wpisie dotyczącym tej działalności jako pełnomocnikJ. W. (1). Przedmiotem działalności zarejestrowanej naJ. W. (1)były usługi kurierskie. Ostatnim ujawnionym w(...)miejscem wykonywania tej działalności byłaul. (...)wŁ.. Adres ten był zmieniany – pierwotnie był to adres przyul. (...)wŁ..
(wydruk z(...)w tomie II załączonych akt prokuratorskich w sprawie(...)-4.Ds.385.2022, zeznania świadkaM. B.e-prot. z 12.04.2023 r.: 00:10:22-01:23:34)
Przed otworzeniemfirmy (...)nie miał doświadczenia związanego z wykonywaniem usług kurierskich i prowadzeniem takiej firmy, ani też nigdy wcześniej nie prowadził jakiejkolwiek innej działalności gospodarczej.
(zeznania świadkaB. Ś. (1)e-prot. z 23.11.2022 r.: 00:47:29-01:26:08, zeznania świadkaM. B.e-prot. z 12.04.2023 r.: 00:10:22-01:23:34)
Lokal przyul. (...)wŁ.był wynajmowany przezfirmę (...)odfirmy (...). Umowę najmu przygotował podnajmujący ten lokal -D. K. (1).J. W. (1)podpisał umowę osobiście w obecnościD. K. (1).
Rozmowy wstępne zD. K. (2)w sprawie tej umowy prowadziłM. B., który wcześniej sam wynajmował ten lokal i razem ze swoją partnerką prowadził tam własną działalność w zakresie usług ajencyjnych, bukmacherskich i lotto.M. B.ze swoją partnerką mieszkali bardzo blisko od tego lokalu.M. B.przyznał sięD. K. (2), że zmiana najemcy naJ. W. (1)byłaby dla niego korzystniejsza.D. K. (1)zgodził się na zmianę i napisał do wydziału lokali użytkowych, że zamierza wynająć lokalJ. W. (1). Okazało się, że pracownicy tego wydziału znająJ. W. (1), bo kiedyś z nim pracowali, co uspokoiłoD. K. (1).
Po podpisaniu umowy podnajmu zJ. W. (1)nafirmę (...)nic się w tym zakresie nie zmieniło.J. W. (1)nie bywał w tym lokalu, natomiast partnerkaM. B.nadal w nim przebywała i wciąż świadczyła w nim usługi ajencyjne, przyjmując od klientów opłaty np. za gaz, za energię elektryczną, które następnie miała przekazać wierzycielom.D. K. (1)codziennie przebywał w swoim sklepie w różnych godzinach. Czynsz za wynajętyfirmie (...)lokal razem z opłatami za media opłacała gotówką partnerkaM. B..M. B.przyjeżdżał tam białym samochodem dostawczym ok. godz. 20.00, gdyD. K. (1)kończył pracę. Korespondencja była zanoszona bezpośrednio do lokalu, gdzie odbierali jąM. B.i jego partnerka.D. K. (1)- mimo że wiedział, że w tym lokalu nadal swoją działalność prowadziM. B.razem z partnerką - wystawiał z tytułu najmu faktury tylko nafirmę (...), ponieważ umowę najmu lokalu miał podpisaną tylko zJ. W. (1). Pod koniec współpracyD. K. (1)nie otrzymał za wynajem lokalu odfirmy (...)kwoty 2000 zł. W związku z tym zwrócił się o uregulowanie tej należności doM. B., który mu odpowiedział, żeJ. W. (1)zmarł i że powinien od niego dochodzić tych pieniędzy.M. B.zwrócił kluczeD. K. (1)i razem z partnerką opróżnili lokal ze swoich rzeczy.
(zeznania świadkaD. K. (1)e-prot. z 1.06.2023 r.: 00:20:41, faktury k. 141)
M. B.poznałJ. W. (1), gdy miał 20-23 lata. Co pewien czas spotykali się.
Bezpośrednio przed założeniem przezJ. W. (1)własnej działalności o nazwie(...)-M. B.posiadał roczne doświadczenie jako kurier współpracujący zfirmą (...).Firma (...)udostępniła w tamtym czasieM. B.samochód w leasingu, którego nie spłacił i rozwiązano ze nim współpracę.
M. B.iJ. W. (1)uzgodnili, żeJ. W. (1)założy na swoje dane działalność gospodarczą i nawiąże współpracę zfirmą (...), aM. B.będzie w jego firmie wykonywać pracę kuriera. W tym czasieJ. W. (1)był zatrudniony na Politechnice(...)jako portier.
M. B.wiedział, że zdarza się, iżJ. W. (1)nadużywa alkoholu, a także, że ma problemy z poruszeniem się.
Formalności z założeniem firmy w Urzędzie Statystycznym załatwiał osobiścieJ. W. (1).M. B.był przy tym obecny.
M. B.miał udzielone przezJ. W. (1)pełnomocnictwo, na podstawie którego był upoważniony do dokonywania zmiany wpisu dotyczącego działalności gospodarczejJ. W. (1)w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Na podstawie tego pełnomocnictwaM. B.po zawarciu umowy najmu z właścicielem lokalu przyul. (...)wŁ.zgłosił zmianę siedziby działalnościJ. W. (1)do(...). Propozycję zmiany lokalu firmy na w/w adres złożyłJ. W. (1)M. B..
Firma (...)wykonywała usługi kurierskie w ramach współpracy zfirmą (...).J. W. (1)osobiście podpisał umowę o współpracy zfirmą (...)w punkcie Pickup przyul. (...)wŁ.. Warunki współpracy zfirmą (...)nie podlegały negocjacjom. Każdy przewoźnik ma takie same warunki realizowania usług. Przy zawierania umowy zfirmą (...)przezJ. W. (1)obecnyM. B..
Firma (...)wiedziała, że jednym z kurierów realizujących usługi kurierskie w ramach prowadzonej przezJ. W. (1)działalności gospodarczej byłM. B..J. W. (1)podał jego dane jako kurierafirmie (...)i na tej podstawieM. B.otrzymał skaner i mógł rozwozić paczki, które odbierał w bazie(...)i dowoził do klientów.M. B.wykonywał usługi kuriera dlafirmy (...)głównie na terenie dzielnicyR.wŁ..M. B.zbierał wpłaty od klientów za doręczone paczki. Nie zatrzymał żadnej części z tych pieniędzy. Nie byłoby to możliwe ponieważ dana kwota za paczki musiała trafić do(...).
J. W. (1)nie zatrudnił formalnie w swojejfirmie (...). Ich współpraca opierała się wyłącznie na ich wspólnych ustnych uzgodnieniach.
M. B.za wykonane usługi kurierskie wfirmie (...)dostawał odJ. W. (1)wynagrodzenie wynoszące 50% stawki od doręczonych odebranych paczek. Wypłata była gotówką, w mieszkaniuJ. W. (1)albo w punkcie(...), 2 razy w miesiącu, po dostarczeniu przez(...)wykazu doręczeń.(...)przekazywało pieniądze na kontoJ. W. (1). Zdarzało się, żeM. B.sam sobie wypłacał wynagrodzenie posługując się kartą bankomatową należącą doJ. W. (1)za jego zgodą.J. W. (1)kontrolował stan swojego konta. Zdarzało się też, że razem szli do bankomatu, aby wypłacić pieniądze na wynagrodzenie dlaM. B., a czasamiJ. W. (1)odbierałM. B.kartę i sam szedł wypłacić pieniądze, które później wręczałM. B..
M. B.otrzymał odJ. W. (1)firmowy smartphone. Cała komunikacja związana z realizacją usług kurierskich przezM. B.wfirmie (...)odbywała się przez telefon komórkowy. Wszystkie zasady doręczania były narzucone przez(...).J. W. (1)nie zawsze wiedział ile paczek ma do doręczeniaM. B..
Zdarzało się, że paczki w imieniufirmy (...)rozwoziły także inne osoby, które również nie były formalnie zatrudnione przezJ. W. (1)w tej firmie. Kontakt z tymi kurierami nawiązywałM. B.i to on rozliczał się z nim za wykonane przez nich usługi wypłacając im wynagrodzenie w gotówce. Osoby te najczęściej pracowały w punktach stacjonarnych ustawionych na parkingach i wydawały paczki. Te osoby również musiały być zgłoszone do(...)jako kurierzy realizujący usługi w imieniufirmy (...). Jako kurierzyfirmy (...)zostali także zgłoszeni dofirmy (...):W. K.,J. A.,T. F.,A. G.,P. M..(...)nie prowadzi szkoleń kurierów, ani żadnych innych szkoleń. Kurierzy ci dostawali, tak samo jakM. B., 50% wartości netto od doręczonej paczki. Za wykonane usługi kurierskie dla(...)przez zgłoszonych przezfirmę (...)kurierów,(...)wystawiało faktury nafirmę (...).
Firma (...)co 2 tygodnie wystawiała fakturę za swoje usługi na kwoty oscylujące między 4000 a 5000 zł, z czego uzyskiwała zysk w około 30-40%.
J. W. (1)w ramach działalności wziął w leasing samochód markiC. (...). Samochodem tym jeździłM. B.jako kurier wfirmie (...). Przy podpisywaniu umowy leasingu przezJ. W. (1)obecny byłM. B..
J. W. (1)wziął w leasing ten samochód ponieważ(...)wymagało, aby flotę stanowiły modele nie starsze niż 10-15 lat. W znalezieniu odpowiedniego samochodu przez InternetJ. W. (1)pomagałM. B..J. W. (1)próbował nauczyć się prowadzić ten samochód, ale miał problemy z parkowaniem i cofaniem. Razem zM. B.jeździł nim w okolicy lotniska, żeby się nauczyć.
Po śmierciJ. W. (1)M. B.skontaktował się z leasingodawcą informując, że samochód ten jest do odebrania. Samochód został zabrany przez bank po ok. 2-3 miesiącach od śmierciJ. W. (1).
Po założeniufirmy (...)kupił także samochód markiM.dostawczy, który stał pod jego blokiem i spodobał mu się.
PonadtoJ. W. (1)dla swojej firmy kupił także odM. B.samochód osobowy markiM. (...)płacąc za niego gotówką ok. 4000 zł.
SamochódM.był ubezpieczony przezM. B., a pozostałe samochody były ubezpieczone przezJ. W. (1).
M. B.odkupił odJ. W. (1)na 13 dni przed jego śmiercią samochód markiM.i samochód markiM., za którego zapłacił 1000 zł. W obu przypadkach zostały sporządzone umowy sprzedaży na piśmie. Samochody markiM. (...)przez około rok nie były wykorzystywane wfirmie (...). Za te samochodyM. B.zapłaciłJ. W. (1)gotówką. Samochód markiM.M. B.zezłomował. Po paru miesiącach samochód markiM.M. B.sprzedał za 3000 zł. ZarównoJ. W. (1)jak iM. B.znali stan techniczny tych samochodów oraz ich wartość, gdy ustalili ich ceny, za któreM. B.je odkupił. Zostały wystawione faktury z dnia 28.08.2020 r. dotyczące sprzedaży przezJ. W. (1)na rzeczM. B.samochodu markiM. (...)TDnr rej (...)oraz samochodu markiM. (...)nr rej (...). Faktury te zostały przygotowane na komputerzeM. B..J. W. (1)faktury przystemplował i podpisał u siebie w domu. Pieczątką z faktur dysponowałJ. W. (1).
M. B.posługiwał się kartą do firmowego rachunku bankowegoJ. W. (1), którą płacił za paliwo.M. B.nie miał loginu i hasła do konta bankowego dlafirmy (...).J. W. (1)miał też swój osobny prywatny rachunek bankowy.
Przelewy w imieniufirmy (...)były wykonywane z laptopaM. B., który robił je w obecnościJ. W. (1). Kody do autoryzacji przychodziły na telefonM. B..
J. W. (1)zlecił zewnętrznej firmie prowadzonej przezD. M.prowadzenie ksiąg podatkowych i rachunkowych w jego firmie. Umowa zfirmą (...)na prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów została zawarta 17.10.2018 r. Przy podpisywaniu tej umowy był obecnyJ. W. (1)orazM. B.. Do kontaktu z biurem rachunkowym był upoważnionyJ. W. (1)orazM. B.. W następnych miesiącach współpracy dokumenty rozliczeniowe, faktury sprzedażowe oraz koszty poniesione przezfirmę (...)do biura rachunkowego dostarczałM. B.osobiście lub drogą mailową. Numerem telefonu do kontaktu był numerM. B..J. W. (1)skontaktował się osobiście z w/w biurem rachunkowym jeszcze 2 razy: pierwszy przy dostarczeniu formularzy do rozliczenia rocznego na formularzu PIT , a drugi gdy poprosił, aby pomóc mu przygotować dokumenty do kredytu oraz o przesłanie tych dokumentów do banku. Biuro rachunkowe przesyła takie dokumenty jedynie na prośbę właściciela firmy. Opłaty za usługi biura rachunkowego były dokonywane przelewem bankowym z konta firmy. Do biura rachunkowego nie były dostarczane wyciągi z rachunków bankowychfirmy (...), ponieważ biuro takich dokumentów nie wymagało. Dokumenty firmowe za lata 2018-2019 zostały przekazane klientowi.
J. W. (1)w ramach działalności wynajął na swoją firmę magazyn o pow. ok. 30 m kw. przyul. (...)wŁ., w którym trzymał części samochodowe.M. B.wspólnie zJ. W. (1)wyszukał ten magazyn przez Internet.M. B.czasem przechowywał w tym magazynie także swoje rzeczy. Po śmierciJ. W. (1),M. B.zlikwidował ten magazyn i zabrał z niego swoje rzeczy oraz zobowiązał się zapłacić wynajmującemu należności za wynajem, z których część jeszcze nie spłacił.
M. B.był obecny, gdyJ. W. (1)zawierał jako osoba prowadząca działalność podfirmą (...)umowy kredytowe z Kasą Oszczędnościowo – Kredytową im. F.S.z siedzibą wG.oraz z(...) Bank S.A.
J. W. (1)otrzymał zS.Bank kwotę kredytu na konto firmowe, do któregoM. B.nie miał upoważnienia, nie znał loginu, ani hasła. Wszystkie operacje z tego rachunku były wykonywane na komputerzeM. B.w obecnościJ. W. (1). Kwota kredytu uzyskana nafirmę (...)została wypłacona do rąkJ. W. (1).
M. B.nie wie też czy poza w/w kredytamiJ. W. (1)zaciągnął na swoja firmę jakieś inne kredyty i pożyczki.
Firma (...)skorzystała z dotacji w ramach Tarczy Antykryzysowej w kwocie 5000 zł wypłaconej w dniu 24.06.2020 r., która została udzielona w ramach pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla mikroprzedsiębiorcy, na skutek wniosku złożonego drogą elektroniczną na nazwiskoJ. W. (1). Wniosek z 22.06.2020 r. o dotację został złożony elektronicznie przezM. B.na jego laptopie w obecnościJ. W. (1). Pieniądze z Tarczy zostały przelane na konto firmowe.
Po śmierciJ. W. (1)M. B.wypłacił kartą bankomatową z konta firmowego 4000 zł tytułem zaległego wynagrodzenia i zwrotu kosztów paliwa.
O tym, żeJ. W. (1)nie żyjeM. B.dowiedział się ok. 3 dni po jego śmierci.M. B.od momentu, gdy dowiedział się o tym, nie zrobił już żadnych płatności kartą firmową, którą zniszczył, bo tak postanowił.
(zeznania świadkaM. B.e-prot. z 12.04.2023 r.: 00:10:22-01:23:34, faktury k. 138-139, umowa sprzedaży k. 140, faktura ze specyfikacją z 5 kodami kurierów k. 143-144, umowa o prowadzenie rachunku płatniczego z KasąS.w tomie II załączonych akt 4196-4.Ds.385.2022, umowa z 15.10.2018 r. o prowadzenie dlafirmy (...)rachunku bieżącego w(...) Bank S.A.w tomie II załączonych akt 4196-4.Ds.385.2022, wniosek o udzielenie pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy w tomie II załączonych akt 4196-4.Ds.385.2022, umowa pożyczki w tomie II załączonych akt 4196-4.Ds.385.2022, umowa o prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów z 17.10.2018 r. wraz z aneksem oraz umową powierzenia przetwarzania danych osobowych w tomie II załączonych akt 4196-4.Ds.385.2022, protokół zeznańD. M.z 21.02.2023 r. w tomie II załączonych akt 4196-4.Ds.385.2022, informacja zfirmy (...)z 28.02.2023 r. w tomie II załączonych akt 4196-4.Ds.385.2022, lista otrzymanej pomocy publicznej k. 173, pismo PUP wŁ.k. 192, wniosek k. 193, formularz k. 194, umowa pożyczki k. 195-197)
J. W. (1)jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą(...)zawarł w dniu 3.01.2020 r. umowę najmu z Sieci BadawcząŁ.–Instytut (...), na podstawie której wynajął pomieszczenie magazynowe o pow. 50 m kw. przyul. (...)wŁ.od 1.01.2020 r. na czas nieokreślony.
Nafirmę (...)została wystawiona przez Sieć BadawcząŁ.–Instytut (...)faktura z 4.08.2020 r. za czynsz najmu, ryczałt za wodę i energię elektryczną za sierpień 2020 r.
(faktura k.142, umowa k. 157-161)
Dofirmy (...)były kierowane wezwania do zapłaty przezSpółkę (...).M.,E. M.Sp. j. z dnia 21.05.2019 r. na łączną kwotę 5769,02 zł.
(...)skierowała doJ. W. (1)wezwanie do zapłaty 575,25 zł.
(wezwania do zapłaty k. 147, 149)
Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczejJ. W. (1)był zobowiązany opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne. W 2019 r. ZUS prowadził z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości należności składkowych na ubezpieczenie zdrowotne za okres od maja 2019 r. do października 2019 r. W toku tego postępowaniaJ. W. (1)osobiście odbierał kierowaną przez ZUS na jego domowy adres zamieszkania korespondencję z zawiadomieniem o wszczęciu i zakończeniu postępowania w sprawie, a także decyzję z 27.11.2019 r., mocą której ustalono kwotę zadłużenia z tego tytułu.J. W. (1)osobiście odebrał też 10.02.2020 r. korespondencję z ZUS wysłaną na jego adres domowy z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w(...)na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego wydanego w związku z uprawomocnieniem się w/w decyzji i brakiem spłaty wynikającego z niej zadłużenia składkowego.
(zawiadomienia k. 3,6 plik(...)akt ZUS, z.p.o.k. k. 4, 7 plik I akt ZUS, decyzja k. 10 plik I akt ZUS, z.p.o.k. k. 11 plik I akt ZUS, zawiadomienie o zajęciu k. 17 plik I akt ZUS, tytuł wykonawczy k. 12-14 plik I akt ZUS, z.p.o.k. k. 18 plik I akt ZUS)
B. Ś. (1)był przyjacielemJ. W. (1). Utrzymywali stały kontakt, często widywali się osobiście, a także kontaktowali telefonicznie kilka razy w tygodniu. Ostatni raz rozmawiali w dniu 8.09.2020 r. (na 2 dni przed śmierciąJ. W. (1)).B. Ś. (1)często pomagałJ. W. (1)w ważnych życiowo sprawach, m.in. w sprawie zorganizowania pogrzebu jego mamy, w załatwianiu różnych spraw urzędowych, a także w znalezieniu pracy, zawoził go do lekarza,.B. Ś. (1)naprawił stary komputerJ. W. (1). Pomagał mu też wysyłać maile z tego komputera.J. W. (1)zwierzał sięB. Ś. (1), że córka utrzymuje z nim tylko sporadyczny kontakt oraz, że córka i była żona odwiedzają go jedynie raz na rok lub na pół roku. Nie były to odwiedziny z okazji świąt. Opowiadał, że jedna wizyta była z inicjatywy córki po śmierci jego mamy.B. Ś. (1)rozmawiał zM.M.po śmierci mamyJ. W. (1), aby kontaktowała się z ojcem.
J. W. (1)opowiadałB. Ś. (1), że otrzymał odM. B.propozycję założenia firmy kurierskiej.B. Ś. (1)nigdy nie spotkał się osobiście zM. B.. Przed otworzeniem działalności przezJ. W. (1)B. Ś. (1)rozmawiał zM. B.telefonicznie.M. B.przyznał wtedy, że złożył taką propozycjęJ. W. (1), ponieważ sam nie może otworzyć takiej działalności, ale nie wyjaśnił mu dlaczego, a także powiedział, że zamierzaJ. W. (1)wypłacać co miesiąc stałą kwotę 500 zł.
B. Ś. (1)odradzałJ. W. (1)taki układ zM. B.. PoczątkowoJ. W. (1)przyznał mu rację, jednak ostatecznie po paru miesiącach otworzył na swoje nazwiskofirmę (...). Ojciec powódki nie wyjaśniałB. Ś. (1)dlaczego firmę nazwanoA..J. W. (1)mówiłB. Ś. (1), że ma pełne zaufanie doM. B.i był przekonany, że go nie oszuka. PoczątkowoJ. W. (1)był bardzo zadowolony z układu łączącego go zM. B., od którego otrzymywał co miesiąc obiecane 500 zł w gotówce. Była to znacząca kwota dlaJ. W. (1), bo odpowiadała ¼ jego zarobków na Politechnice(...). Po pewnym czasieJ. W. (1)powiedziałB. Ś. (1), że firma, którą założył ma długi oraz że otrzymuje od firmy windykacyjnejK.wezwania do zapłaty. MówiłB. Ś. (1)także, żeM. B.obiecał mu, że są to jedynie tymczasowe problemy firmy, a długi zostaną spłacone.J. W. (1)nie wyjaśniłB. Ś. (1)z jakiego tytułu powstało zadłużenie. OpowiadałB. Ś. (1), że w związku z założoną działalnością zaciągnął kredyt na zakup samochodu oraz, że drugi samochód był wzięty w leasing w jego imieniu.J. W. (1)nie mówiłB. Ś. (1)o szczegółach w jaki sposób zostały zaciągnięte te zobowiązania, nie wyjaśnił mu, czy osobiście załatwiał sprawy w sprawie uzyskania kredytu i wzięciem leasingu, czy też udzielił w tym celu pełnomocnictwaM. B..J. W. (1)nigdy nie powiedziałB. Ś. (1), że z tytułu działalności gospodarczej ma zadłużenie składkowe w ZUS.
B. Ś. (1)na podstawie rozmów zJ. W. (1)uważał, że sprawy dotyczącefirmy (...)prowadziM. B..
B. Ś. (1)doradzałJ. W. (1)na trzy miesiące przed jego śmiercią, aby zlikwidował działalność, oferując mu w tym swoją pomoc.J. W. (1)nie złożył przed śmiercią żadnego wniosku o likwidację lub zawieszenie działalności gospodarczej.B. Ś. (1)uważał, że był to skutek pozostawaniaJ. W. (1)pod wpływemM. B..
B. Ś. (1)dowiedział się odJ. W. (1), że przez ostatnie pół rokuM. B.nie wypłacał mu umówionej kwoty 500 zł miesięcznie lub czynił to nieregularnie, a w zmian za to – z uwagi na nadużywanie alkoholu przez ojca powódki –kupował mu jedzenie.
(zeznania świadkaB. Ś. (1)e-prot. z 23.11.2022 r.: 00:47:29-01:26:08)
J. W. (1)o swojej działalności oraz udziale w niejM. B.opowiadał też innemu koledze, z którym również przyjaźnił się od czasu liceum -A. M..A. M.nie zna szczegółów dotyczących działalności zarejestrowanej naJ. W. (1)i nie prowadził na ten temat rozmów z ojcem powódki. Z tego co mu powiedziałJ. W. (1)A. M.wywnioskował, że jest to firma transportowa i że współpracaJ. W. (1)zM. B.miała polegać na tym, że w ramach tej działalności kredyty były zaciągane na nazwiskoJ. W. (1), zaśM. B.miał wypłacać stałą pensjęJ. W. (1), którego rola na tym się kończyła.A. M.nie znał osobiścieM. B..A. M.nie ma żadnej wiedzy na temat zadłużeniafirmy (...). Uważał, żeJ. W. (1)powinien zaprzestać prowadzenia tej działalności, do czego starał się go bezskutecznie przekonać.J. W. (1)powiedział mu, że nie zrezygnuje z tej firmy, bo ma pełne zaufanie doM. B.i nie wierzy, że mógłby go oszukać. OstatnioJ. W. (1)żalił sięA. M., że nie otrzymywał odM. B.umówionych pieniędzy.
A. M.mieszka wP.. Jest lekarzem. Przez ostatnie 5 latA. M.iJ. W. (1)utrzymywali regularne kontakty, wzajemnie się odwiedzali, widywali się osobiście raz na miesiąc, a częściej, bo 2-3 razy w tygodniu kontaktowali się telefonicznie. CzasemA. M.przywoziłJ. W. (1)swoim samochodem do siebie, a czasemJ. W. (1)sam do niego przyjeżdżał tramwajem. Najczęściej jednak było tak, że toA. M.odwiedzałJ. W. (1)w jego mieszkaniu. KiedyA. M.odwiedził go ostatni raz w mieszkaniu był bałagan, aJ. W. (1)był nietrzeźwy. Ich ostatni kontakt telefoniczny był na ok. 2-3 tygodnie przed śmierciąJ. W. (1).A. M.pomagałJ. W. (1), przywoził mu jedzenie, środki czystości.J. W. (1)sam sobie gotował. Na około rok – pół roku przed śmiercią, zdarzyło się, żeJ. W. (1)pokazałA. M., że kupił karmę dla psów i twierdził, że mu smakuje. W ostatnim okresieJ. W. (1)wedługA. M.postępował naiwne, a niektóre jego zachowania dobierał jako dziecinne, np. zakup kolejki. Zdarzały się też, że gdyA. M.pytałJ. W. (1)czy pije ten zaprzeczył, a gdyA. M.przyjechał do niego okazało się, żeJ. W. (1)był nietrzeźwy.
J. W. (1)zwierzał sięA. M.. M.in. skarżył się, że problemy sprawia mu wysłanie maila, czy załatwianie spraw urzędowych np. pobranie zasiłku. Przez ostatnie pół rokuJ. W. (1)dzwonił doA. M.w związku z problemami ze stopą cukrzycową.J. W. (1)opowiadał teżA. M., że korzysta z porad wróżek i zwierzył mu się, że pozytywna przepowiednia co do nowego związku z poznaną w sanatorium kobietą, z którą chciał zbudować stałą relację, nie spełniła się. Skarżył się także na brak kontaktu z córką, do której próbował się dodzwonić, ale nie odbierała od niego telefonów.
(zeznania świadkaA. M.e-prot. z 23.11.2022 r.: 01:27:28-01:48:14 )
O swojej działalności gospodarczejJ. W. (1)opowiadał teżR. D., z którym znał się od 12 lat.J. W. (1)opowiadałR. D., że założył działalność gospodarczą na swoje dane, za co kolega, który zajmuje się wszystkimi sprawami tej firmy, wypłaca mu 500 zł.J. W. (1)nie mówiłR. D., że z firmą są jakieś problemy.R. D.nie znaM. B..
R. D.spotykał się zJ. W. (1)w barze czasem raz w miesiącu lub raz na trzy miesiące, a czasem raz na 2 tygodnie. Kiedy ostatni razR. D.odwiedziłJ. W. (1)w jego mieszkaniu był tam bałagan. Na miesiąc lub dwa przed śmierciąJ. W. (1)R. D.spytał w barze, do którego przychodziłJ. W. (1)czy nadal bywa w barze. Barmanka powiedziała mu wtedy, żeJ. W. (1)nie ma jak zapłacić i dlatego nie przyjdzie.
(zeznania świadkaR. D.e-prot. z 23.11.2022 r.: 02:10:27- 02:24:04)
J. W. (1)mówił o tym, że ma własną działalność także swojemu kuzynowiR. W., któremu powiedział, że otwierając firmę na własne nazwisko pomógł swojemu przyjacielowiM. B., do którego ma pełne zaufanie i który dba o sprawy tej firmy oraz daje mu jakieś pieniądze w zamian.J. W. (1)nie opowiadałR. W.o żadnych szczegółach związanych z tą firmą. Mówił mu jedynie, że zawsze wszystko jest uregulowane na czas, bo dba o toM. B..
R. W.rozmawiał przez telefon zM. B.na temat tej działalności.R. W.odniósł wtedy wrażenie, żeM. B.zajmuje się sprawamifirmy (...), ale nie rozmawiał z nim na jakich konkretnie zasadach ta firma jest prowadzona. OsobiścieR. W.iM. B.nigdy się nie spotkali.
R. W.mówiłJ. W. (1), że po jego zwolnieniu z pracy przez(...)(...)podlega ubezpieczeniom społecznym jako przedsiębiorca z czym być może łączy się obowiązek opłacania składek.
(zeznania świadkaR. W.e-prot. z 12.04.2023 r.: 01:27:38-01:44:29)
Powódka -M. M. (1)przed śmierciąJ. W. (1)nie widziała o tym, że jej ojciec ma własną działalność gospodarczą.
Powódka nie mieszkała z ojcem od 6-go roku życia, kiedy to w 1996 r. jej rodzice rozwiedli się. Zmieniła nazwisko ojca ponieważ wstydziła się tego nazwiska. Utrzymywała z ojcem kontakt do 2012 r., a potem nie.
Po zerwaniu tych kontaktówJ. W. (1)co jakiś czas dzwonił do byłej żonyE. W., którą pytał dlaczego córka nie odzywa się do niego i nie odbiera telefonów. Rozmawiał też z byłą żoną o swojej pracy na PŁ i o zdrowiu. Nie powiedział jej o tym, że założył własną działalność gospodarczą.
Powódka po zerwaniu kontaktów z ojcem widziała się z nim na pogrzebie babci w sierpniu 2018 r. W czasie pogrzebu babci powódka uważała, że ojciec zachowuje się dziwnie, ponieważ podszedł do niej i przeprowadził ją przez kościół, bo chciał, aby razem z nim była w bliżej trumny. W pogrzebie nie uczestniczyła była żonaJ. W. (1).
Miesiąc później powódka odwiedziła ojca razem ze swoją matką w jego mieszkaniu. PoczątkowoJ. W. (1)nie chciał otworzyć drzwi, a gdy po pewnym czasie wpuścił je do swojego mieszkania okazało się, że był tego dnia nietrzeźwy, a mieszkanie było zaniedbane. Powódka uznała, że rozmowa z ojcem była wtedy dziwna, ponieważ pytał ją wciąż o to czy ma chłopaka i kiedy zostanie dziadkiem.
O tym, żeJ. W. (1)prowadził własną działalność powódka dowiedziała się 2 dni po śmierci ojca od jego kolegi,B. Ś. (1), który skontaktował się z nią.B. Ś. (1)na podstawie rozmów zJ. W. (1)przekazał powódce swoje spostrzeżenia na temat działalności jej ojca oraz udziałuM. B.w jej prowadzeniu.
Powódka opowiedziała mamie czego dowiedziała się o działalności ojca odB. Ś. (1).
(zeznania wnioskodawczyni e-prot. z 23.11.2022 r.:00:10:00-00:44:17, e-prot. z 20.07.2023 r.: 00:04:42, zeznania świadkaE. W.e-prot. z 23.11.2022 r.: 01:49:29-02:09:11)
E. W.dowiedziała się o działalności byłego męża od córki. Wcześniej nie wiedziała o tym.E. W.znaM. B.. Poznała go, gdy była jeszcze żonąJ. W. (1). Uważała, żeM. B.był bardzo dobrym kolegąJ. W. (1).
(zeznania świadkaE. W.e-prot. z 23.11.2022 r.: 01:49:29-02:09:11)
Mama powódki skontaktowała telefonicznie zM. B., aby omówić z nim sprawy związane z zadłużeniemfirmy (...).M. B.stwierdził, że nie jest to rozmowa na telefon i zaproponował spotkanie. Powódka razem z mamą spotkały zM. B.przed pogrzebemJ. W. (1). Spotkanie odbyło się w mieszkaniuJ. W. (1).M. B.w trakcie tego spotkania powiedział, że nafirmę (...)zostały zaciągnięte dwa kredyty wS.Bank i w KasieS.na łączną kwotę 100.000 zł. Powiedział też wtedy, że nie wie coJ. W. (1)zrobił z tymi pieniędzmi.M. B.nie mówił w czasie tego spotkania, że potrzebowałJ. W. (1)do założenia firmy. Twierdził, że mógł sam założyć taką firmę. Powódka i jej matka nie pytałyM. B.czy kredyty były spłacane. Była to jedyna rozmowa powódki i jej matki zM. B.w sprawiefirmy (...).
(zeznania wnioskodawczyni e-prot. z 23.11.2022 r.:00:10:00-00:44:17, e-prot. z 20.07.2023 r.: 00:04:42, zeznania świadkaE. W.e-prot. z 23.11.2022 r.: 01:49:29-02:09:11, zeznania świadkaM. B.e-prot. z 12.04.2023 r.: 00:10:22-01:23:34)
Powódka z matką rozmawiały też z kolegamiJ. W. (1), aby dowiedzieć od nich o tym co wiedzą na temat założonej przez niego działalności gospodarczej.
Gdy powódka razem z mamą sprzątała po śmierciJ. W. (1)jego mieszkanie nie znalazła w nim żadnych dokumentów dotyczących jego działalności gospodarczej. Powódka dowiedziała się o zadłużeniu składkowym ojca jako płatnika składek z tytułu prowadzonej działalności z pisma ZUS.
(zeznania wnioskodawczyni e-prot. z 23.11.2022 r.:00:10:00-00:44:17, e-prot. z 20.07.2023 r.: 00:04:42, zeznania świadkaE. W.e-prot. z 23.11.2022 r.: 01:49:29-02:09:11)
ZUS powiadomił wnioskodawczynię o wszczęciu i o zakończeniu postępowania wyjaśniającego sprawie zadłużenia składkowego zmarłegoJ. W. (1)jako płatnika składek pouczając ją o możliwości aktywnego udziału w tym postępowaniu. Odwołująca nie skorzystała z czynnego udziału w tym postępowaniu.
(okoliczności niesporne, a nadto zawiadomienia ze z.p.o.k. - k. 4-5 plik II akt ZUS)
Zaskarżoną w n/n postępowaniu decyzją ustalono, że zadłużenieJ. W. (1)jako płatnika składek z tytułu nieopłaconych składek na dzień otwarcia spadku, tj. na dzień 10.09.2020 r., za które powódka ponosi odpowiedzialność jako spadkobierca do wysokości ustalonego czynnego stanu spadku, jest następujące:
- na ubezpieczenia społeczne za okres 04/2020 r. – 09/2020 r. w kwocie 4210,59 zł, a w tym: należność główna w kwocie 4180,59 zł, odsetki za zwłokę naliczone na 10.09.2020 r. w kwocie 30,00 zł,
- na ubezpieczenie zdrowotne za okres 07/2019 r. – 09/2020 r. w kwocie 5534,18 zł, a w tym: należność główna w kwocie 5290,18 zł, odsetki za zwłokę naliczone na 10.09.2020 r. w kwocie 202,00 zł, koszty egzekucyjne w kwocie 42,00 zł.
(okoliczność niesporna, a nadto wykaz przeglądu danych – stany należności k. 9-10 plik II akt ZUS)
Wnioskodawczyni nie wykazała innych zadłużeń, które by już zaspokoiła z masy spadkowej po zmarłym ojcu -J. W. (1).
(okoliczności niesporne)
Na skutek zawiadomienia złożonego 13.11.2020 r. przezM.M., Prokuratura RejonowaŁ.nadzorowała dochodzenie sygn. 4196-4.Ds.385.2022 w sprawie zaistniałego w okresie od 3.09.2018 r. do 10.09.2020 r. wŁ.doprowadzeniaJ. W. (1)do niekorzystnego rozporządzania mieniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w łącznej kwocie nie mniejszej niż 109800 zł poprzez wykorzystanie uJ. W. (1)niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania i założeniafirmy (...)na dane osoboweJ. W. (1)oraz zawarcie umów pożyczkowych na dane ww., czym działano na szkodęJ. W. (1), tj. o czyn zart. 286 §1 k.k.
W toku tego postępowania został m.in. przesłuchany w charakterze świadkaB. Ś. (1), który zeznał m.in., że dowiedział się odM. B., że wziął jakoJ. W. (1)dotację na jego firmę z tzw. Tarczy Antykryzysowej w wysokości 5000 zł, które sobie przywłaszczył.B. Ś. (1)poza złożeniem takich zeznań w w/w sprawie, nie dokonał o tym zdarzeniu zgłoszenia na Policję, gdyJ. W. (1)jeszcze żył.
Postanowieniem z 27.07.2022 r. dochodzenie w w/w sprawie zostało umorzone wobec stwierdzenia, że brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzeniepopełnienie przestępstwa.
Na w/w postanowienie zażalenie złożyłaM. M. (1).
Na skutek tego zażalenia zaskarżone postanowienie zostało uchylone postanowieniem Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 22.12.2022 r. z uwagi nie przedsięwzięcie przez organ procesowy wszelkich niezbędnych działań celem wyczerpującego wyjaśnienia czy wyczerpane zostały dyspozycje jakiegokolwiek typu rodzajowego czynu zabronionego.
Przedmiotowe postępowanie prokuratorskie nadal toczy się jedynie w sprawie. Nie postawiono w nim do tej pory żadnej osobie jakichkolwiek zarzutów.
(zawiadomienie k.1-2 załączonych akt prokuratorskich 4196-4.Ds.385.2022, postanowienie k.18 załączonych akt prokuratorskich 4196-4.Ds.385.2022, protokół zeznań w charakterze świadkaB. Ś. (1)k.19-20 załączonych akt prokuratorskich 4196-4.Ds.385.2022, postanowienie k.218-224 załączonych akt prokuratorskich 4196-4.Ds.385.2022, zażalenie k.225 załączonych akt prokuratorskich 4196-4.Ds.385.2022, postanowienie k.174-177)
Z dostępnej dokumentacji medycznej wynika, żeJ. W. (1)leczył się co najmniej od 2015 r. wOśrodku (...)wŁ.. Według zapisów posiadanych przez w/w placówkę medycznąJ. W. (1)wypożyczył 11.05.2015 r. dokumentację medyczną w celu przedłożenia Komisji Lekarskiej ZUS, którą oddał 14.05.2015 r., a następnie ponownie wypożyczył 12.08.2015 r. i już jej nie zwrócił. W związku z tym nie ma możliwości potwierdzenia, że pozostawał w tej palcówce pod opieką lekarza psychiatry.
(pismoOśrodka (...)wŁ.z załącznikami k. 43-45)
Orzeczeniem z 13.05.2015 r., wydanym przy ustalaniu uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego, Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził, że w przypadkuJ. W. (1)celowe jest przeprowadzenie rehabilitacji leczniczej w zakresie psychosomatycznych w systemie stacjonarnym. Zgodnie z opinią Lekarza Orzecznika ZUS uJ. W. (1)rozpoznano zaburzenia adaptacyjne, nadciśnienie tętnicze, przebyte zakrzepowe zapalenie żył głębokich kończyny dolnej lewej, a także na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono, iż ubezpieczony korzystał po utracie pracy oraz w związku z sytuacją rodzinną z pomocy psychologicznej z powodu zaburzeń adaptacyjnych, a także, że nie leczy się psychiatrycznie.
(orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS k. 52, opinia Lekarza Orzecznika ZUS k. 53)
Na podstawie skierowania z ZUSJ. W. (1)odbył leczenie sanatoryjne w KolejowymSzpitalu (...)wC.w okresie od 13.08.2015 r. do 5.09.2015 r., gdzie rozpoznano u niego reakcję na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne (F43), a także choroby współistniejące: samoistne (pierwotne) nadciśnienie (I10), zapalenie żył i zakrzepowe zapalenie żył (I180). Z dokumentacji medycznej tego leczenia wynika, że w badaniu przedmiotowym stwierdzono uJ. W. (1)pełną orientację, napęd psychoruchowy w normie, bez zaburzeń pamięci, tok myślenia prawidłowy.J. W. (1)odbył 2 wizyty u psychologa 14.08.2015 r. i 1.09.2015 r. z rozpoznaniem zaburzenia adaptacyjne. Leczenie przebiegło bez powikłań, tolerancja zabiegów rehabilitacyjnych i psychoterapii była dobra, w trakcie leczenia uzyskano poprawę samopoczucia, subiektywnie poprawa niewielka, ubezpieczonego wypisano w stanie dobrym i zalecono dalsze leczenie psychiatryczne wPZPpod kierunkiem lekarza prowadzącego, a także zalecono dalszą psychoterapię w warunkach ambulatoryjnych.
(historia choroby k. 48-50, zawiadomienie o skierowaniu na rehabilitację leczniczą k. 51, dokumentacja medyczna k. 54-64, 77-93 )
Z dostępnej dokumentacji medycznejJ. W. (1)nie wynika, że leczył się w związku chorobą alkoholową, ani też nie ma w niej zapisów, że rozpoznano u niego taką chorobę.
(pismoOśrodka (...)wŁ.z załącznikami k. 43-45, historia choroby k. 48-50, zawiadomienie o skierowaniu na rehabilitację leczniczą k. 51, dokumentacja medyczna k. 54-64, 77-93)
Zgodnie z wiedzą psychiatryczną analiza dostępnej dokumentacji medycznejJ. W. (1)wykazała, że w okresie od maja 2019 r. do października 2019 r. rozpoznano u niego zaburzenia adaptacyjne w wywiadzie. Brak jest dokumentów z zakresu psychiatrii obejmujących w/w okres. UJ. W. (1)nie stwierdzano choroby psychicznej. Zaburzenia adaptacyjne o obrazie depresyjno – lękowym nie powodują upośledzenia zdolności rozumienia występujących zdarzeń. Aktualnie ustalenie dokładnego stanu psychicznegoJ. W. (1)we wskazanym okresie nie jest możliwe. Nie można stwierdzić czyJ. W. (1)był podatny na wpływ innych osób.
(opinia biegłego psychiatry lek. med.G. P.k. 96-98)

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny materiału dowodowego:
Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie ww. dokumentów, których autentyczności ani treści merytorycznej strony nie kwestionowały, a na podstawie zeznań świadków oraz wnioskodawczyni jedynie w takim zakresie w jakim korelowały one z dowodami dokumentarnymi oraz opinią biegłego psychiatryG. P..
Sąd miał na uwadze, że zeznania bliskich znajomychJ. W. (1)w charakterze świadkówB. Ś. (1),A. M.,R. D.,R. W., którzy utrzymywali w badanym okresie z nim regularne relacje i mieli wiedzę na temat tego, żeJ. W. (1)otworzył własną działalność gospodarczą były zgodne z treścią ich zeznań w postępowaniu prokuratorskim, czego zresztą nie negował ZUS, a pełnomocnik pozwanego na ostatnim terminie rozprawy wprost to przyznał.
Zdaniem Sądu z całokształtu zebranych w sprawie dowodów, w też z zeznań w/w świadków, wynika jednak, że ojciec powódki otworzył tę działalność dobrowolnie, miał pełną wiedzę o tej działalności i sam poprzez osobisty udział uczestniczył w jej prowadzeniu zajmował się jej sprawami, gdyż świadczy o tym w szczególności to, że podpisał osobiście np. umowę o współpracy z(...), miał otworzone konto firmowe w banku w związku z tą działalnością, do którego loginu i hasła nie miałM. B., osobiście też podpisał umowę najmu lokalu przyul. (...)wŁ., sam także podpisał umowę z zewnętrznym biurem rachunkowym, któremu zlecił prowadzenie ksiąg podatkowych i rachunkowych w swojej firmie, sam również odbierał w 2019 r. korespondencję z ZUS kierowaną na jego adres zamieszkania w sprawie ustalenia zaległości składkowych z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i nie podnosił w tamtym postępowaniu, że w rzeczywistości działalność jest prowadzona przez inną osobę na jego dane. Zdaniem Sądu brak jest przekonujących dowodów na to, że działalnośćA.została zarejestrowana jedynie na daneJ. W. (1)a w rzeczywistości była prowadzona przezM. B.bez wiedzy, świadomości i udziałuJ. W. (1).
Poza tym postępowanie prokuratorskie wszczęte na skutek zawiadomienia powódki o możliwości popełnienia przestępstwa na szkodę jej zmarłego ojca nadal toczy się jedynie w sprawie i nie zostały w nim do tej pory postawione zarzuty jakiejkolwiek osobie wbrew przeciwnym twierdzeniom strony powodowej.
Wobec podniesionej przez powódkę argumentacji co do złego stanu psychicznego jej ojca i jego uzależnienia od alkoholu, nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego, że w niniejszej sprawie należało zasięgnąć wiedzy specjalistycznej, którą dysponuje biegły sądowy psychiatra i która to wiedza oraz wysnute na jej podstawie wnioski stanowią dla sądu orzekającego punkt odniesienia dalszych rozważań. Wskazać należy, że sfera dotycząca wiadomości specjalnych w rozumieniu normyart. 278 k.p.c.oceniana jest w sposób uwzględniający specyfikę dowodu z opinii biegłego. Zdaniem Sądu opinia biegłegoG. P.jest rzetelna, logiczna, spójna i stanowi w pełni wartościowy środek dowodowy w sprawie. Jednocześnie nie zachodzi podstawa do jej dalszego uzupełnienia, albowiem biegły zapoznał się z całą dostępną dokumentacją leczeniaJ. W. (1), która stanowi jedyny pewny i wiarygodny materiał do przeprowadzenia oceny stanu zdrowiaJ. W. (1)z punktu widzenia psychiatrii. Gdy stwierdzenie danej okoliczności, mającej duże znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wymaga wiadomości specjalnych, powstaje obowiązek zasięgnięcia w procesie opinii biegłego. Za wiadomości specjalne uznaje się w szczególności te, które składają się na dziedziny opiniodawcze nauk sądowych, takich jak medycyna i psychiatria. Taki dowód jest jednak jednym z wielu zebranych przez sąd podczas postępowania dowodowego i Sąd dokonuje swobodnej oraz wszechstronnej oceny dowodów, która jest jedną z naczelnych zasad procesu cywilnego. W tym kontekście Sąd zważył, że z treści dostępnej dokumentacji medycznej nie ma danych na temat tego, żeJ. W. (1)leczył się psychiatrycznie, ani też nie ma w niej zapisów o rozpoznanej chorobie alkoholowej. Zdaniem Sądu przesłuchani w sprawie świadkowie, którzy w badanym okresie utrzymywali stałe relacje zJ. W. (1), starają się aktualnie uwypuklić pewne zdarzenia, marginalizując jednocześnie inne okoliczności, aby potwierdzić ich prywatne opinie na temat uzależnieniaJ. W. (1)od alkoholu i jego niezdolności do podejmowania racjonalnych decyzji, co nie ma to odzwierciedlenia w załączonej dokumentacji medycznej. Nie jest sporne, że ojciec powódki nie był ubezwłasnowolniony, ani też nikt za jego życia nie podjął żadnych kroków w tym kierunku. Z zeznań świadków wynika, że w sposób logicznyJ. W. (1)opowiadał im o tym, że założyłfirmę (...)i starał się ich przekonać, że może w sprawach tej firmy liczyć na pomocM. B., który wykonywał w niej pracę kuriera, był przez ojca powódki traktowany jako bliski przyjaciel, do którego miał zaufanie. Świadkowie współpracęJ. W. (1)iM. B.oceniali negatywnie, ale za życiaJ. W. (1)poza rozmowami z ojcem powódki nie zgłosili nigdzie tego, żeM. B.mógłby oszukiwaćJ. W. (1)wykorzystując jego zły stan zdrowia i brak zdolności do racjonalnego podejmowania decyzji, a nawet nie zawiadomili wtedy o tym jego córki i byłej żony.
Powódka o podejrzeniachB. Ś. (1)dowiedziała się dopiero po śmierci jej ojca. Za życiaJ. W. (1)świadek ten dzwonił do powódki i prosił by częściej kontaktowała się z ojcem a zatem, zdaniem Sądu, mógł też powiedzieć powódce wówczas o swoich przypuszczeniach na temat działalnościA.. Nie ma racjonalnego uzasadnienia dlaczego wtedy nie przekazał powódce swoich podejrzeń, żeM. B.może oszukiwać jej ojca. Sąd zważył, że całą wiedze na temat tego w jaki sposób funkcjonowałafirma (...)powódka posiada z przekazówB. Ś. (1)i opiera się na jego subiektywnych ocenach, a także na takich ocenach innych kolegów jej zmarłego ojca, z którymi po jego śmierci się skontaktowała. Nawet jednak świadekB. Ś. (1)nie znał szczegółów w jaki sposób były zaciągane kredyty, czy osobiście robił toJ. W. (1)czy przez pełnomocnika. Znamienne jest też, żeB. Ś. (1)co prawda zeznał w postępowaniu prokuratorskim, żeM. B.na nazwiskoJ. W. (1)wziął dotację na jego firmę i ją przywłaszczył, ale za życiaJ. W. (1)nie zgłosił tego organom ścigania, ani powódce. Powódka nigdy nie rozmawiała z ojcem o jego działalności, bo o niej nie wiedziała. Jak przyznała nie utrzymywała z ojcem relacji od 2012 r. Nie ma zatem żadnej wiedzy na temat tego co się działo u ojca naprawdę, czy był on do czegokolwiek zmuszany przezM. B.i jak faktycznie wyglądało prowadzenie działalnościfirmy (...).
ŚwiadekB. Ś. (1)uważał, żeJ. W. (1)nie jest w stanie prowadzić działalności, nie radzi sobie w życiu, a jednocześnie pomagał mu mimo negatywnego orzeczenia medycyny pracy, na krótko przed śmiercią w poszukiwaniu nowego zatrudnienia i starał się pomóc mu w powrocie do pracy na Politechnice(...).
Pozostali świadkowie zeznali, że wiedzieli odJ. W. (1), że otworzył działalność i że w jej prowadzeniu pomaga muM. B., który miał mu wypłacać stałą kwotę miesięcznie, ale nie mieli wiedzy ani o długachfirmy (...), ani o tym na czym konkretnie opierała się współpracaJ. W. (1)zM. B.i jaki był faktyczny osobisty udziałJ. W. (1)w jej prowadzeniu.
Sąd uwzględnił, że z zeznań świadków wynika, że pomagaliJ. W. (1)np. przy wysyłaniu maili, dowozili go do lekarza, kupowali środki higieny i czystości. Sąd nie neguje, że po śmierci matkiJ. W. (1)zaniedbał mieszkanie, czy że bywał nietrzeźwy i że nie dbał o higienę osobistą. Jednocześnie jednak z zeznań tych samych świadków wynika, żeJ. W. (1)sam prowadził swoje gospodarstwo domowe po śmierci matki, w czasie, gdy założyłfirmę (...)pracował na Politechnice(...)jako portier i praca ta wymagała od niego m.in. zweryfikowania okazanych mu dokumentów, sam dojeżdżał do pracy komunikacją miejską, robił zakupy i sam przygotowywał sobie posiłki, sam opłacał rachunki związane z wydatkami na mieszkanie (powódka nie wykazała, że istniały zaległości czynszowe czy za energię elektryczną po jej ojcu w związku z odziedziczonym przez nią mieszkaniem), sam też dojeżdżał na zmianę opatrunków, zdarzało się, że sam przyjeżdżał w odwiedziny do świadkaA. M..
Sąd prowadzący postępowanie nie może odrzucić sporządzonej w sprawie opinii i przyjąć odmiennego stanowiska, np. na podstawie zeznań świadków, byłoby to bowiem sprzeczne z procedurą cywilną. Wskazać także należy na wiarygodność dopuszczonych i przeprowadzonych dowodów co do posiadania wiadomości specjalnych. Rola dowodu z zeznań świadka i dowodu z opinii biegłego sądowego jest inna, chociaż obydwa te dowody stanowią środki służące ustaleniu podstawy faktycznej rozpoznania sprawy. O ile jednak zeznania świadka nakierowane są na przedstawienie jego własnych spostrzeżeń co do faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, o tyle biegły pomaga sądowi przez wyjaśnienie znaczenia ustalonych okoliczność z punktu widzenia wiadomości specjalnych którymi dysponuje (zob. wyrok SN z 14.12.2017 r., V CSK 132/17, LEX nr 2558233, wyrok Sądu Najwyższego z 11.07.1969 r.,(...)CR 140/69, OSNCP 1970/5/85). W n/n sprawie sądowa opinia psychiatryczna została sporządzona przez biegłegoG. P.legitymującego się wiedzą i umiejętnościami z zakresu będącego przedmiotem opinii, którego kompetencje nie budziły wątpliwości stron postępowania. Co istotne, opinię oparto na całokształcie dostępnej dokumentacji medycznej leczeniaJ. W. (1), która stanowiła najpewniejsze źródło wiedzy o temat jego stanie zdrowia i rozpoznanych schorzeń. Specyfika oceny dowodu z opinii biegłego wyraża się w tym, że sfera merytoryczna kontrolowana jest przez Sąd, który nie posiada wiadomości specjalnych, w istocie tylko w zakresie zgodności tej opinii z zasadami doświadczenia życiowego, logiki i wiedzy powszechnej (por. wyrok SN z dnia 7.04.2005 r. II CK 572/04). Kierując się powyższymi względami Sąd uznał, że nie ma potrzeby dalszego uzupełniania opinii biegłego psychiatry, albowiem wniosek strony powodowej w tym zakresie został oparty jedynie na powołaniu się na zeznania świadków, którzy zaprezentowali jedynie własną ocenę zachowaniaJ. W. (1), zaś biegły wydając opinię musi oprzeć się na pewnym materiale dowodowym. W efekcie Sąd pominął wniosek o uzupełnienie opinii biegłego psychiatry na podstawieart. 235[2]par. 1, 3 i 5 k.p.c.
Sąd zważył też, że strona powodowa poprzestała jedynie na przytaczaniu okoliczności świadczących jej zdaniem o tym, że w sprawie zaistniał mechanizm firmanctwa i oczekuje, żeby na tej podstawie wyprowadzić domniemanie firmanctwa, co nie ma w świetle dostępnego materiału dowodowego jakiegokolwiek uzasadnienia. Co do zeznań świadkaB. Ś. (2),A. M.,R. D.iR. W., którzy mieli mieć wiedzę na temat tego, żeJ. W. (1)w rzeczywistości nie prowadził osobiście spraw firmy a czynił to jedynieM.B., to nie wytrzymują one konfrontacji z dokumentami w postaci złożonych umów zawartych osobiście przezJ. W. (1)jako przedsiębiorcę w sprawach jego firmy, ani z dokumentami złożonymi przez ZUS w sprawie postępowania z 2019 r. prowadzonego z urzędu w sprawie zaległości składkowych, w którymJ. W. (1)odbierał osobiście kierowaną do niego korespondencję, ani z zeznaniami świadkaD. K. (1), który zeznał, żeJ. W. (1)osobiście podpisywał z nim umowę najmu lokalu. Sąd zważył, że świadkowieA. M.,R. D.iR. W.wprost też przyznali, że nie mieli szczegółowej wiedzy o tym na jakich konkretnie zasadach funkcjonowałafirma (...)i jak przebiegała współpracaJ. W. (1)zM. B.. Oczywiście Sąd nie neguje, żeM. B.pomagał w sprawach tejfirmy (...), bo świadekM. B.sam to przyznał i z jego zeznań wynika na czym ta współpraca polegała. Nie można zapominać, że z(...)wynika, żeM. B.był pełnomocnikiemJ. W. (1). Z zeznańM. B.wynika, że nie miał dostępu do firmowego rachunku bankowego, na który wpływały kwoty za wykonane usługi kurierskie na rzecz(...), czy kwota kredytu zS.Bank oraz z pomocy udzielonej w ramach tzw. Tarczy Antykryzysowej z uwagi na pandemięC.-19.M. B.posługiwał się za wiedzą i zgodąJ. W. (1)kartą bankomatową do rachunku firmowego, z którego wypłacał sobie wynagrodzenie i pobierał kwoty za zakup paliwa.M. B.przyznał też, że to on pozyskał innych kurierów dofirmy (...)i to on rozliczał się w imieniu płatnika z tymi osobami za wykonane przez nie usługi dlafirmy (...). Każda z tych osób była zgłoszona przezfirmę (...)firmie (...), co wynika z pisma(...)i wystawianych faktur za wykonane usługi kurierskie. Wobec przyznania okoliczności, że pozostali kurierzy zostali pozyskaniu przezM. B.dlafirmy (...), Sąd uznał, że okoliczność ta została wykazana zgodnie z twierdzeniem strony powodowej i nie wymaga dalszego udawadniania wobec czego pominął wniosek pełnomocnika w tym zakresie na mocyart. 235[2]par. 1 pkt 2 i 5 k.p.c.uznając, że dalsze prowadzenie postępowania w tym kierunku zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania w sprawie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie podlega oddaleniu.
Zgodnie zart. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2023 roku, poz. 1230 ze zm.) do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Natomiast stosownie do treści art. 31 ww. ustawy do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednioart.97§1, art.98§1 i §2 punkt 1, 2, art.100, art.101, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(tekst jednolity Dz.U. z 2021 roku, poz.1540 ze zm.).
Spadkobiercy płatnika (podatnika) co do zasady przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy (art.97 §1 Ordynacji podatkowej). Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania składkowe (podatkowe) spadkodawcy stosuje się przepisykodeksu cywilnegoo przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe (art.98 §1 Ordynacji podatkowej). Przepisy te stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za zaległości składkowe (podatkowe) i odsetki za zwłokę od zaległości składkowych (podatkowych) spadkodawcy (art.98 §1, §2 punkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej) (por. uchwała SN z 7 maja 2008 r., II UZP 1/08,L.).
Organ rentowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji (art.100§1 Ordynacji podatkowej). Organ rentowy nalicza odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy oraz oprocentowanie niezwróconych zaliczek naliczonego podatku od towarów i usług naliczane są do dnia otwarcia spadku (art.101§1 Ordynacji podatkowej).
Przy ustalaniu odpowiedzialności spadkobierców za zaległe zobowiązania składkowe, organ rentowy ma obowiązek wziąć pod uwagę m.in.art. 1012 k.c.iart. 1031 § 1 i 2 k.c.
W przepisieart. 1012 k.c.postanowiono, że spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.
W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza - jak to miało miejsce w niniejszej sytuacji - spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wysokości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (art. 1031 § 2 k.c.).
Ograniczenie odpowiedzialności do masy czynnej spadku dotyczy wszelkich długów spadkowych. Stosownie do treściart.1032 §1 k.c.w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku (art.6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianieustawy Kodeks cywilnyoraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2015 r., poz.539, która weszła w życie w dniu 18 października 2015 r.) jeżeli spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacił niektóre długi spadkowe nie wiedząc o istnieniu innych długów, ponosi on odpowiedzialność za niespłacone długi tylko do wysokości różnicy między wartością ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów, które spłacił.
Stosownie do treści§2 art.1032 k.c.jeżeli spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacając niektóre długi spadkowe wiedział o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi on odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe.
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza powoduje, że odpowiedzialność spadkobiercy zostaje ograniczona do wartości stanu czynnego spadku (art.1031§1 i 2 k.c.). Wyczerpanie sumy wyznaczającej granice odpowiedzialności w zasadzie zwalnia spadkobiercę od dalszej odpowiedzialności. Ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości czynnej spadku oznacza, że wierzyciele spadkowi mogą poszukiwać zaspokojenia nie tylko z przedmiotów i praw wchodzących do spadku, lecz również ze składników majątku osobistego spadkobiercy, byleby łączna wartość roszczeń wierzycieli nie przekraczała wartości udziału spadkowego, jaki otrzymał konkretny spadkobierca. Wedługart.1032§2 k.c., spadkobierca taki odpowiada względem niezaspokojonych wierzycieli do takiej tylko wysokości, w jakiej byłby zadośćuczynić tym wierzycielom, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe. W literaturze przedmiotu ponoszono także, iż analogiczną odpowiedzialność ponosi spadkobierca, który nie wiedział o istnieniu niektórych długów spadkowych wskutek rażącego niedbalstwa, w szczególności zaś z powodu niezapoznania się ze spisem inwentarza lub zignorowania pozostawionych przez spadkodawcę dokumentów, odzwierciedlających istnienie stosunków zobowiązaniowych oraz wielkość wynikających z nich wierzytelności (E. B., Komentarz dokodeksu cywilnego,Wydawnictwo (...), s. 202).
W sytuacji, gdy spadkobierca nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza a jest możliwość, że istnieją inne długi niż zaległości stwierdzane w decyzji, organ administracyjny nie powinien zobowiązywać do wpłaty całej kwoty stanowiącej wartość czynnego spadku, jeśli nawet została ona ustalona, lecz poprzestać na orzeczeniu o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania spadkodawcy.
W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, iż odwołująca odziedziczyła spadek po zmarłym ojcuJ. W. (1)z dobrodziejstwem inwentarza, co jednoznacznie wynika z notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia.
Niekwestionowana jest również wysokość składek z tytuły zaległości składkowych zmarłego ojca powódki.
W skład spadku wchodziło mieszkanie o wartości 330 000 zł i działka o wartości 90 000 zł.
Stan czynny spadku zamyka się kwotą 420 000 zł, co wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego i z inwentarza spisu majątku spadkowego.
W przedmiotowej sprawie stan czynny spadku znacznie przewyższa wysokość zobowiązań, nawet biorąc pod uwagę pozostałe zobowiązania kredytowe i podatkowe ojca odwołującej się.
Pełnomocnik odwołującej się nie wykazał, by miała miejsce odwrotna sytuacja, tj. by stan czynny spadku był niższy niż wysokość zobowiązań spadkowych.
W takiej sytuacji wydanie zaskarżonej decyzji przez organ rentowy jest prawidłowe, której Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił wysokość zobowiązań zmarłegoJ. W. (1)na dzień otwarcia spadku oraz orzekł, że powódka jako spadkobierca po zmarłym płatniku ponosi odpowiedzialność za zobowiązania objęte kwestionowaną decyzją.
Co do podniesionych zarzutów przez powódkę to można je generalnie zakwalifikować do dwóch kategorii, z których pierwsza dotyczy rzeczywistego prowadzenia działalności założonej na daneJ. W. (1)przez inną osobę, a mianowicieM. B., a druga kategoria dotyczy złego stanu psychicznegoJ. W. (1)i jego uzależnienia alkoholowego, które według strony powodowej uniemożliwiły mu prawidłową ocenę konsekwencji założenia działalności na swoje dane za namową i pod wpływemM. B..
W zakresie pierwszej kategorii zarzutów Sąd zważył, że nie ma podstaw do przyjęcia na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że w sprawie zaistniał fakt firmanctwa, w szczególności nie ma podstaw do wyprowadzenia takiego domniemania w oparciu oart. 231 k.p.c., zgodnie z którym sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Warunkiem zastosowania tego przepisu jest, żeby fakty mające być podstawą domniemania miały charakter ustalonych. Natomiast okoliczności na które powoływała się strona powodowa, iżJ. W. (1)nie wiedział o tym jakie czynności były podejmowane w sprawachfirmy (...), nie miał żadnego wpływu na prowadzenie spraw tej firmy i że nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji swoich decyzji dotyczących zarejestrowania tej firmy na własne nazwisko ze względu na jego stan psychiczny i uzależnienie od alkoholu - nie mają takiego charakteru, a to wobec niekwestionowanych dokumentów potwierdzających fakt osobiście przez niego zawartych umów o współpracy z(...), najmu lokalu na prowadzenie działalności przyul. (...)wŁ., umów kredytowych w(...) im. (...)i wS.Bank, umowy o współpracy z biurem rachunkowym, a także zeznań świadkaD. K. (1).
Podkreślić należy, że postępowanie prokuratorskie wszczęte na skutek zawiadomienia powódki o możliwości popełnienia przestępstwa na szkodę jej zmarłego ojca nadal toczy się jedynie w sprawie i nie zostały w nim do tej pory postawione zarzuty jakiejkolwiek osobie.
Należy zaznaczyć, że całą wiedze na temat tego w jaki sposób funkcjonowałafirma (...)założona przez jej zmarłego ojca, powódka opiera jedynie na przekazachB. Ś. (1)i jego subiektywnych ocenach, a także na takich ocenach innych kolegów jej zmarłego ojca, z których żaden za życiaJ. W. (1)poza rozmowami z ojcem powódki nigdzie nie zgłosił możliwości popełnienia przestępstwa przezM. B.na szkodęJ. W. (1), ani nie zawiadomił powódki lub jej matki o swoich podejrzeniach. Powódka nigdy nie rozmawiała osobiście z ojcem o jego działalności, bo o niej nie wiedziała. Powódka wprost przyznała, że nie utrzymywała z ojcem relacji od 2012 r. Powódka nie posiada zatem żadnej wiedzy na temat tego co się naprawdę działo u ojca, jak sobie radził w zwykłych sprawach codziennych, ani też czy był czegokolwiek zmuszany przezM. B.i jak faktycznie wyglądało prowadzenie działalnościfirmy (...).
Z zeznań świadkaM. B.wynika, że uczestniczył w prowadzeniu sprawfirmy (...), ale jednocześnie należy zauważyć, że był on ustanowiony pełnomocnikiemJ. W. (1)wpisanym do(...), wszystkie umowy kredytowe, o współpracy z biurem rachunkowym, o współpracy z(...)i umowy najmu zawierał osobiścieJ. W. (1).M. B.zeznał, że miał dostęp do karty bankomatowej firmowejJ. W. (1), z której korzystał za jego zgodą, aby wypłacić sobie wynagrodzenie i wypłacić pieniądze za paliwo zakupione do samochodu, którym wykonywał usługi kurierskie rozwożąc paczki. Jednocześnie nie miał dostępu do internetowego konta firmowegoJ. W. (1), a wszystkie operacje wykonywał za jego wiedzą i w jego obecności. Żaden ze świadków nie zna w istocie szczegółów współpracyJ. W. (1)iM. B.poza tym, żeJ. W. (1)uzgodnił, że założy firmę na swoje dane, nawiąże współpracę zfirmą (...)z którą wcześniej współpracowałM. B.i że będzie otrzymywał odM. B.stałą kwotę 500 zł miesięcznie.
Sąd miał też na uwadze, żeJ. W. (1)odebrał w 2019 r. korespondencję z ZUS w sprawie postępowania prowadzonego z urzędu w sprawie jego zaległości składkowych z tytułu prowadzonej działalności. Miał zatem świadomość tego zadłużenia. Znamienne jest, że nie powiedział o tym swoim znajomym, którzy zeznawali w niniejszym postępowaniu w charakterze świadków, a w postępowaniu przed Zakładem w w/w sprawie nie zaprzeczał temu, że taką działalność prowadzi.
Również co do zakresu drugiej kategorii zarzutów dotyczących złego stanu psychicznegoJ. W. (1)i jego uzależnienia alkoholowego, które uniemożliwiły mu prawidłową ocenę konsekwencji założenia działalności na swoje dane za namową i pod wpływemM. B.- z zeznań świadków, a także powódki wynika, żeJ. W. (1)sam prowadził swoje gospodarstwo domowe po śmierci matki, w czasie, gdy założyłfirmę (...)pracował na Politechnice(...)jako portier i praca ta wymagała od niego m.in. zweryfikowania okazanych mu dokumentów, sam dojeżdżał do pracy komunikacją miejską, robił zakupy i sam przygotowywał sobie posiłki, sam opłacał rachunki związane z wydatkami na mieszkanie, sam też dojeżdżał na zmianę opatrunków, zdarzało się, że sam przyjeżdżał w odwiedziny do świadkaA. M.. Sąd nie przeczy, żeJ. W. (1)korzystał z pomocy swoich przyjaciół, o której zeznali jako świadkowie. W świetle dostępnych dowodów wiódł on jednak samodzielnie normalne życie i przy pomocy przyjaciół normalnie funkcjonował. Nie był ubezwłasnowolniony i nikt za jego życia nie podjął żadnych kroków w tym kierunku. Z dokumentacji medycznej nie wynika, żeJ. W. (1)leczył się psychiatrycznie czy też, że rozpoznano u niego chorobę alkoholową. Sąd zważył, że akcentowane obecnie przez powódkę pewne okoliczności, o których miała wiedzę jedynie od przyjaciół ojca na temat jak w ostatnim okresie radził sobie w życiu osobistym i jaki był stan jego zdrowia przed śmiercią zostały przedstawione tak, aby potwierdzić forsowaną tezę braku świadomościJ. W. (1)co do konsekwencji swoich czynów i zdolności do podejmowania racjonalnych decyzji. Teza ta nie znajduje jednak potwierdzenia w treści pełnowartościowej opinii biegłego psychiatry, który zapoznał się z całą dostępną dokumentacją medycznąJ. W. (1)i stwierdził, że w okresie od maja 2019 r. do października 2019 r. rozpoznane u niego zaburzenia o obrazie depresyjno – lękowym nie powodują upośledzenia zdolności rozumienia występujących zdarzeń. Brak jest przy tym dokumentów z zakresu psychiatrii obejmujących w/w okres. UJ. W. (1)nie stwierdzano choroby psychicznej. We wnioskach końcowych biegły stwierdził, że aktualnie ustalenie dokładnego stanu psychicznegoJ. W. (1)we wskazanym okresie nie jest możliwe, a także, że nie można stwierdzić czyJ. W. (1)był podatny na wpływ innych osób.
Rekapitulując - z całokształtu dostępnych dowodów, zdaniem Sądu Okręgowego, wynika, że ojciec powódki otworzył działalnośćA.dobrowolnie, miał pełną wiedzę o tej działalności i sam poprzez osobisty udział uczestniczył w jej prowadzeniu i zajmował się jej sprawami, choć wpływ na funkcjonowanie tej działalności niewątpliwie miał takżeM. B., jednak nie ma dowodów na to, że prowadził sprawy tej firmy bez wiedzy i świadomościJ. W. (1), a nadto nie ma dokumentów, z których wynikałoby, że u ojca powódki rozpoznano chorobę alkoholową, ani dokumentów, że leczył się psychiatrycznie, jak również zgodnie ze specjalistyczną wiedzą z zakresu psychiatrii, na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej, nie ma podstaw do stwierdzenia, że rozpoznane u ojca powódki zaburzenia adaptacyjne o obrazie depresyjno – lękowym powodowały u niego upośledzenia zdolności rozumienia występujących zdarzeń, a przy tym ustalenie dokładnego stanu psychicznegoJ. W. (1)w badanym okresie nie jest możliwe, ani też, że nie można stwierdzić zgodnie z wiedzą psychiatryczną czyJ. W. (1)był podatny na wpływ innych osób.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołania jako bezzasadne.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U z 2018 r., poz. 265) zasądzając na rzecz ZUS-u jako strony wygrywającej n/n postępowanie, od odwołującej się, kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawieart. 98 § 11k.p.c.
A.P.