Sąd Rejonowy w Łomży
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 84/24
Data wyroku: 2024-08-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Małgorzata Sulkowska
Teza: pozbawienie zasiłku chorobowego pielęgniarki pracującej zdalnie w okresie izolacji w warunkach domowych, art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art.. 4b ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Sygn. akt IV U 84/24 upr

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 sierpnia 2024 r.
Sąd Rejonowy w Łomży IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodnicząca: SSR Marta Małgorzata Sulkowska
Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Laskowska
po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. w Łomży na rozprawie
sprawy z odwołaniaT. T.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o zasiłek chorobowy
na skutek odwołania od decyzji ZUS O/G.z dnia 2 maja 2024 r.
znak(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej sięT. T.prawo do zasiłku chorobowego za okres od 22 kwietnia 2020 r. do dnia 27 maja 2020 r. i stwierdza brak podstaw do żądania od niej zwrotu zasiłku chorobowego za ten okres.
Sygn. akt IV U 84/24 upr

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 2 maja 2024 r., znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.stwierdził brak prawa ubezpieczonejT. T.do zasiłku chorobowego za okres od 22 kwietnia2020 r. do dnia 27 maja 2020 r. i zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami w łącznej kwocie 7.347,39 zł (5.407,56 zł należności głównej i 1.939,83 zł odsetek). W uzasadnieniu tejże decyzji organ rentowy stwierdził, iż odwołująca się w trakcie izolacji w związki z pozytywnym wynikiem badania na obecność wirusa(...)2 wykonywała pracę na rzecz podmiotu, z którym łączyła ją umowa zlecenia. Było to zdaniem organu niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego.
T. T.złożyła odwołanie od tej decyzji zaskarżając ją w całości. Zarzuciła jej naruszenieart. 17 ust. 1 ustawy z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Przede wszystkim wskazała, że stosowanie tej ustawy wobec osób wykonujących zawód medyczny zostało wprost wyłączone przez art. 4 ust. 4 b ustawy covidowej. Ponadto podała, że wykonywanie przez nią w sposób zdalny zlecenia pomogło jej przetrwać okres izolacji. Nie wpłynęło w żaden sposób na czas trwania izolacji.
W odpowiedzi na odwołanieZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił, co następuje:
Odwołująca sięT. T.w okresie objętym zaskarżoną decyzją tj. 4 lata przed wyrokowaniem, była zatrudniona jako pielęgniarka na Oddziale Wewnętrznym,S. W.wŁ.. Szpital ten był wówczas tzw. szpitalem jednoimiennym.
Personel miał wykonywane regularnie badania w kierunku(...)2. Takie badanie miało również miejsce w godzinach rannych w dniu 21 kwietnia2020 r. Odwołująca czuła się tego dnia dobrze. Wieczorem otrzymała informację telefoniczną z Sanepidu, że wynik okazał się pozytywny (wynik badania z 21.04.2020 r. – k. 16).
W związku z powyższym od dnia 22 kwietnia 2022 r. odwołująca się została skierowana na izolację w warunkach domowych.
W tej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wŁ.wydał następujące decyzje:

z dnia 22 kwietnia 2020 r. (izolacja w warunkach domowych w okresie 22.04-05.05.2020 r.)

z dnia 4 maja 2020 r. (izolacja w warunkach domowych w okresie 06.05-19.05.2020 r.)

z dnia 19 maja 2020 r. (izolacja w warunkach domowych w okresie 20.05. do 02.06.2020 r.).

Decyzje te wynikały z faktu, że odwołująca się nie miała dwóch kolejnych negatywnych wyników badania w kierunku wirusa(...)2.
Dopiero decyzją z dnia 27 maja 2020 r. ww. organ zwolnił odwołującą się z izolacji i z obowiązku odbycia kwarantanny od dnia 28.05.2020 r. (k. 7 i nast. akt)
Odwołującą się łączyłaumowa zlecenia nr (...)z dnia 30.11.2012 r. zawarta zZ. S.prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą(...).Z. S.wB.. Jej przedmiotem było świadczenie pielęgniarskiej opieki domowej długoterminowej (treść umowy k. 11 i nast.)
W okresie izolacji związanej z pozytywnym wynikiem w kierunku(...)2 odwołująca się zdalnie (telefonicznie) wykonywała usługi w ramach realizacji ww. umowy zlecenia (Karta wizyt opieki długoterminowej domowejz okresu od 4.05 do 28.05.2020 r. – k. 15 i nast.)
Odwołująca się przeszła na emeryturę z dniem 28.08.2021 r. (świadectwo pracy k. 17).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie okazało się uzasadnione, albowiem zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są bezsporne: odwołująca się w okresie izolacji w warunkach domowych wykonywała zdalnie umowę zlecenia, nie świadczyła wówczas pracy u swojego pracodawcys. W.wŁ..
Zgodnie z art. 4b ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), według stanu obowiązującego w okresie, którego dotyczy przedmiotowa decyzja jeżeli w okresie podlegania obowiązkowej kwarantannie lubizolacji w warunkach domowych,o której mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,ubezpieczony wykonujący zawód medycznyw rozumieniuustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczejświadczypracę zdalną, o której mowa wart. 3, na rzecz podmiotu wykonującego działalność leczniczą lub udziela świadczeń zdrowotnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności,przepisuart. 17ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwanie stosuje się.
Art. 3 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że w celu przeciwdziałania(...)19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (praca zdalna).
Organ rentowy nie kwestionował, że odwołująca się będąca pielęgniarką wykonuje zawód medyczny w rozumieniuustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej(Dz.U. Nr 112, poz. 654).
Powyższe przepisy przesądzają o zasadności odwołania.
Jak wynika zart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz. U. z 2022 r. poz. 1732, 2140, 2476) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał sięniezdolny do pracy z powodu chorobyw czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawynarówni z niezdolnością do pracy z powodu choroby traktuje sięniemożność wykonywania pracy:
1) w wyniku decyzji wydanej przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
1a) wskutek poddania się obowiązkowi kwarantanny, izolacji w warunkach domowych albo izolacji, o której mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Ustawa wyraźnie zatem rozróżnia niezdolność do wykonywania pracy (z powodu choroby) od niemożności wykonywania pracy (np. z powodu izolacji). W tym pierwszym wypadku zasiłek chorobowy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, zastępującym pracownikowi wynagrodzenie, które utracił wskutek czasowej, spowodowanej chorobą, niezdolności do świadczenia pracy umówionej. Z kolei w przypadku drugim, z jakim mamy do czynienia w tej sprawie, przesłanką powstania prawa do otrzymania zasiłku chorobowego jest niemożność wykonywania pracy z powodu skierowania na izolację w warunkach domowych.
Jak stanowiart. 2 pkt 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi(t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1845) izolacja to odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby; z kolei zgodnie zpkt 11a) izolacja w warunkach domowych oznacza odosobnienie osoby chorej z przebiegiem choroby zakaźnej niewymagającej bezwzględnej hospitalizacji ze względów medycznych w jej miejscu zamieszkania lub pobytu, w celu zapobieżenia szerzenia się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych.
Zgodnie z art. 34 ust. 4 pkt 1) ww. ustawy zakazuje się opuszczania miejsca izolacji lub izolacji w warunkach domowych, chyba, że odpowiednio dana osoba wymaga hospitalizacji albo organ inspekcji sanitarnej postanowi inaczej.
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludziw żadnym przepisie nie zawiera zakazu zarobkowania przez osobę objętą izolacją w warunkach domowych.
Art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwastanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonejniezdolności do pracypracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny w celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Przepis ten nie ma w ogóle zastosowania do sytuacji odwołującej się: nie odnosi się do przewidzianej wart. 6 ust. 2niemożności wykonywania pracy z powodu umieszczenia w izolacji domowej. Można ewentualnie rozważać, czy praca na umowę zlecenie w trakcie izolacji mogła stanowić wykorzystanie zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem, ale w realiach niniejszej sprawy nie znajduje to uzasadnienia. Organ rentowy nie składał w tym kierunku żadnych wniosków dowodowych. Nie ma żadnych przesłanek o charakterze medycznym, które wskazywałyby na związek pracy z pozytywnym lub negatywnym wynikiem testu na obecność koronawirusa.N.jest natomiast fakt, że liczne badania naukowe nad okresem pandemii wskazywały, że każda aktywność w trakcie nakazanej izolacji czy kwarantanny (w tym praca zdalna) miały jednoznacznie pozytywny wpływ na kondycję psychiczną osób im poddanych.
Odwołująca się nie wykonywała obowiązków wynikających z umowy o pracę wS. W.wŁ., nie dlatego, że nie była do niej zdolna (wskazywała, że nie miała żadnych objawów choroby), lecz dlatego, że praca pielęgniarki wymagała osobistego pobytu w szpitalu. Izolacja w warunkach domowych oznacza natomiast zakaz opuszczania miejsca pobytu i bezpośredniego kontaktowania się z osobami trzecimi.
Odwołującej przysługiwał zasiłek chorobowy, albowiem nie mogła wykonywać pracy stanowiącej jej główne źródło utrzymania. Mocą decyzji organu państwa -Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wŁ.- została pozbawiona możliwości zarobkowania, dlatego należało jej się świadczenie z ubezpieczenia społecznego. Fakt, że w czasie niemożności wykonywania pracy, wykonywała czynności z umowy zlecenia zdalnie, nie ma żadnego wpływu na zakres świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Reasumując,art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, na który powołuje się organ rentowy, nie znajduje zastosowania do odwołującej się przebywającej w izolacji w warunkach domowych, a nie na zwolnieniu lekarskim. Ponadto art. 4b ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wprost wskazuje, że do osób wykonujących zawody medyczne art. 17 nie ma zastosowania w razie wykonywania przez nie w trakcie izolacji czy kwarantanny pracy zdalnej na rzecz podmiotu wykonującego działalność leczniczą lub udzielających świadczeń zdrowotnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności.
Skoro zakwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej, Sąd zmienił ją kierując się dyspozycją art.art. 47714§ 2 kpc.