Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V S U 1/24
Data wyroku: 2024-02-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Beata Łapińska, Urszula Sipińska-Sęk, Magdalena Marczyńska
Słowa kluczowe: Skarga na przewlekłość
Podstawa prawna: art. 12 ust. 1 ustawy z 17.06.2014r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznawania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sygn. akt VS U 1/24

POSTANOWIENIE
Dnia 23 lutego 2024 roku
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim w składzie następującym :

Przewodniczący: S.S.O. Beata Łapińska ( spr)

Sędziowie: S.S.O. Magdalena Marczyńska , S.S.O. Urszula Sipińska- Sęk
po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2024 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na posiedzeniu niejawnym
sprawyze skargiK. K.
za naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim , sygn. akt IVU 190/23, z odwołaniaK. K.od decyzjiZakładu (...) OddziałwT.o świadczenie rehabilitacyjne
z udziałem Skarbu Państwa -Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb.

postanawia:

oddalić skargę

UZASADNIENIE
WnioskodawcaK. K.złożył w dniu 10 stycznia 2024 r. do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. skargę na przewlekłość postępowania w sprawie z jego odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.z dnia(...)o odmowie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, sygnatura akt IV U190/23 wnosząc o :

1
Stwierdzenie , że w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w sprawie, której skarga dotyczy doszło do przewlekłości postępowania ;

2
Zobowiązanie Sądu Rejonowego do niezwłocznego rozpoznania sprawy

3
Przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwotę 4500 zł;

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż postępowanie w sprawie toczy się przed Sądem od września 2023 r. i do ostatniego tygodnia grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy nie podjął żadnych działań aby zgodnie z przepisami jego sprawa została rozpoznana bez nieuzasadnionej zwłoki. Dodał, że w jego ocenie nie było żadnych przyczyn , aby akta sprawy przekazać po tak długim czasie biegłemu , a brak działań ze strony Sądu to oczywiste , rażące naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki .
Odpis skargi przesłany został w dniu 15 stycznia 2024 r. przez Sąd Okręgowy do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. celem zajęcia stanowiska w przedmiocie skargi oraz rozważenia ewentualnego zgłoszenia udziału w sprawie.
Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. zgłosił swój udział w sprawie, uznając wnosząc jednocześnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania oraz stwierdził, że wszystkie czynności w sprawie podejmowane były terminowo .
Prezes Sądu Rejonowego podniósł, że z przedstawionej chronologii przebiegu czynności w sprawie wynika, że brak jest podstaw do twierdzenia, że postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się długotrwale wskutek bezczynności Sądu lub podejmowaniu działań, które nie były konieczne dla wyjaśnienia istoty sprawy. Czynności podejmowane w sprawie przez Sąd Rejonowy w/m były uzasadnione i podejmowane bez zbędnej zwłoki, a opóźnienia w sprawie były wynikiem braku odbierania korespondencji przez wnioskodawcę , który jak wynika z zapisów w systemie wskazał oprócz adresu zamieszkania , dwa adresy do korespondencji , nie wskazując, który adres jest tym głównym , a system(...)automatycznie jako adres do wysyłki korespondencji wskazuje pierwszy adres w kolejności alfabetycznej .

Sąd Okręgowy ustalił następujący przebieg postępowania :
OdwołanieK. K.od decyzji ZUS-u z dnia(...)wypłynęło do IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 września 2023 roku.
W dniu 29 września 2023 roku wnioskodawcy przesłano: odpowiedź na odwołanie, oraz informację o składzie sądu.
Wnioskodawca nie odebrał przesyłek. Przesyłki zostały zwrócone przez Pocztę Polską w dniu 19 października 2023 roku.
Zarządzeniem z dnia 8 listopada 2023 roku sędzia referent zarządził ustalenie biegłego lekarza psychiatrę, który podejmie się sporządzenia opinii.
W dniu 16 listopada 2023 roku ustalono, iż biegłyM. P. (1)podjął się sporządzenia opinii. W dniu 20 listopada 2023 roku Sąd dopuścił dowód z opinii biegłegoM. P..
W dniu 27 listopada 2023 roku, akta sprawy zostały wysłane do biegłego. W tym dniu wysłano także do stron odpisy postanowień o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego.
Wnioskodawca nie odebrał odpisu postanowienia. Przesyłka została zwrócona przez Pocztę Polska w dniu 15 grudnia 2023 roku.
W dniu 30 stycznia 2024 r. biegły psychiatra zwrócił akta z opinią .

Sąd Okręgowy zważył co następuje :

Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania w rozumieniu ww. przepisów o skardze na przewlekłość postępowania.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. l ustawy dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora: postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. (Dz.U. Nr 179, poz.1843 ze zm.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej lub innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania ( ust 2 ).
Treść przytoczonych przepisów ustawy wskazuje, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sadu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Przewlekłość postępowania należy również rozumieć jako nieuzasadnione żadną z okoliczności wymienionych w art. 2 ust. 2 powołanej ustawy długotrwałe zaniechanie przez sąd czynności lub podejmowanie czynności nieefektywnych bądź pozornych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2011 r., III SPP 14/11).
Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki. ( por.Post. NSA z 2008-04-24,1 OPP 16/08, opubl:L.)
Praktyka sądowa wskazuje, iż z uwagi na dużą liczbę spraw kierowanych do sądu czas oczekiwania na pierwszą rozprawę wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy. Zresztą nie można oczekiwać rozpoznawania sprawy niezwłocznie po jej wniesieniu. Żadne społeczeństwo nie byłoby w stanie utrzymać tak dużej ilości sędziów, jaka byłaby po temu niezbędna. Niezwłoczne rozstrzyganie sprawy nie jest możliwe ani ze względów organizacyjnych (doręczenie stronom zawiadomień o miejscu i terminie rozprawy), ani nie byłoby to rozsądne wobec konieczności zapoznania się sędziów z materiałami sprawy, czasu dla ich rozważenia i podjęcia decyzji, wreszcie - jej uzasadnienia. Chodzi o to jedynie, by czynności te zabierały odpowiednią ilość czasu, to jest odbywały się bez zbędnej zwłoki, która wskazywałaby na bezczynność sądu lub bezproduktywność jego działań (KZS 11/05 poz. 39).
Wskazać przy tym należy, iż dokonując oceny istnienia przewlekłości postępowania konieczne jest zbadanie całego okresu trwania postępowania przed sądem danej instancji, a nie tylko jego etapu. Przewlekłość zachodzi wówczas, gdy czas w jakim to postępowanie się toczy przekracza rozsądne granice. ( por. post. NSA z 2010-04-28, II GPP 1/10, opubl.: Legalis ).
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu Okręgowego, te rozsądne granice w żadnym razie nie zostały w żadnym razie przekroczone, wręcz przeciwnie podejmowane przez Sąd czynności były podejmowane terminowo i sprawnie.
Skarżący winien w skardze wskazać konkretne czynności procesowe, których sąd nie podjął lub dokonał wadliwie, powodując w ten sposób nieuzasadnioną zwłokę w postępowaniu. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego za przejaw naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki uważa się, m. in. wielomiesięczną bezczynność sądu polegającą na niewyznaczaniu rozpraw, zwłaszcza, gdy nie zachodzą okoliczności uzasadniające opóźnienie. Dzieje się tak, gdy sąd nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, jak również wtedy, gdy podejmuje takie czynności, ale są one nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy. Zatem o nieuzasadnionej zwłoce przy rozpoznaniu sprawy można mówić wtedy, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowość czynności sądowych, charakter sprawy, zachowanie strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Zwłoka nadto musi być nadmierna i nie znajdować uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy.
Z przedstawionej chronologii przebiegu czynności w sprawie wynika, że brak jest podstaw do twierdzenia, że postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się długotrwale wskutek bezczynności Sądu lub podejmowaniu
działań, które nie były konieczne dla wyjaśnienia istoty sprawy. Czynności podejmowane w sprawie przez Sąd Rejonowy były uzasadnione i podejmowane bez zbędnej zwłoki.
Lektura akt wykazała, iż pierwsza decyzja w przedmiocie doręczenia wnioskodawcy odpowiedzi na odwołanie została podjęta w dniu wpływu odwołania, a przekazana do doręczenia w dniu 28 września 2023 r.
W dniu 8 listopada 2023 r. Sędzia wydał zarządzenie w przedmiocie ustalenia biegłego , któremu miała zostać zlecone sporządzenie opinii. W dniu 16 listopada 2023 r. uzyskano zgodę biegłego psychiatry na wykonanie opinii , a już w dniu 20 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii tegoż biegłego.
Z przedstawionej powyżej chronologii rodzaju i przebiegu czynności w sprawie wynika, iż brak jest podstaw do stwierdzenia , że postępowanie toczy się długotrwale wskutek bezczynności Sądu do podejmowania działań , które były konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia .
W ocenie więc Sądu Okręgowego nie można skutecznie postawić Sądowi Rejonowemu zarzutu przewlekłości , o której mowa w art. 2 ustęp 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2014 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki , skoro przewlekłość postępowania to nieuzasadnione żadną z okoliczności wymienionych w art. 2 ustęp 2 powołanej ustawy długotrwałe zaniechanie przez Sąd czynności lub podejmowanie czynności nieefektywnych bądź pozornych. . Wszystkie czynności Sądu Rejonowego nie były pozorowane i były podejmowane bez zbędnej zwłoki .
Kontrola akt postępowania w sprawie daje zatem Sądowi Okręgowemu podstawę do stwierdzenia, iż w jego toku nie doszło do uchybień w zakresie sprawności postępowania , na które miałby wpływ sąd. Nie dochodzi do przewlekłości postępowania jeżeli w sprawie wystąpiła konieczność przeprowadzenia dowodów , a ich zgromadzenie wymagało pewnego czasu , zwłaszcza, ze chodziło o opinie biegłego , a następnie jej uzupełnienie, co zawsze wiąże się z dłuższym czasem związanym z ich sporządzeniem.
Obecnie można oczekiwać, iż sprawa ta zostanie zakończona w II kwartale 2024 r. jeśli strony oraz Sąd uznają, iż materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2014 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki orzekł jak w sentencji.