Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 817/22
Data wyroku: 2023-02-02 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Sędzia SO Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Podstawa wymiaru składki
Podstawa prawna: art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych
Teza: wykonywanie pracy w ramach umowy o współpracę na rzecz innego niż pracodawca podmiotu jest traktowane jak wykonywanie pracy w ramach umowy o pracę.

Sygn. akt VIII U 817/22

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.określił miesięczną podstawę wymiaru składek za okres: lipiec 2017 r. , od października 2017 r. do lipca 2018 r. , od września do listopada 2018 r. na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zatrudnieniaŁ. K.na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że płatnik składek(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka jawna zawarła z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąumowę świadczenia usługi personelu tymczasowego, której przedmiotem było oddelegowanie przez ten podmiot do klienta personelu tymczasowego (osób wykonujących na rzecz(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąpracę na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług) i w ramach tej umowy do płatnika delegowani byli przez(...)zleceniobiorcy, będący jednocześnie pracownikami płatnika, wykonujący w ramach zlecenia czynności zbliżone do czynności wykonywanych w ramach obowiązków pracowniczych.

/decyzja w aktach ZUS/
W dniu 29 kwietnia 2022 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka jawna wŁ., odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, że składki na ubezpieczenie zainteresowanego zostały przez płatnika naliczone i odprowadzone prawidłowo, w związku z czym odwołujący nie jest zobowiązany do naliczania składek za pracownika zatrudnionego przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.w ramach umów cywilnoprawnych.
/odwołanie k.3 – 7/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych powołując się na argumenty, jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.8 – 10/
Decyzją z dnia 9 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.określił miesięczną podstawę wymiaru składek za okres: luty 2018 r. , od marca do kwietnia 2018 r. na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zatrudnieniaJ. R.na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że płatnik składek(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka jawna zawarła z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąumowę świadczenia usługi personelu tymczasowego, której przedmiotem było oddelegowanie przez ten podmiot do klienta personelu tymczasowego (osób wykonujących na rzecz(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąpracę na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług) i w ramach tej umowy do płatnika delegowani byli przez(...)zleceniobiorcy, będący jednocześnie pracownikami płatnika, wykonujący w ramach zlecenia czynności zbliżone do czynności wykonywanych w ramach obowiązków pracowniczych.
/decyzja w aktach ZUS/
W dniu 29 kwietnia 2022 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka jawna wŁ., odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, że składki na ubezpieczenie zainteresowanego zostały przez płatnika naliczone i odprowadzone prawidłowo, w związku z czym odwołujący nie jest zobowiązany do naliczania składek za pracownika zatrudnionego przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.w ramach umów cywilnoprawnych.
/odwołanie k.3 – 7 akt o sygn. VIII U 856/22/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych powołując się na argumenty, jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.8 – 12 akt o sygn. VIII U 856/22/
Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2022 r. Sąd połączył sprawy o sygnaturze akt VIII U 878/22 ze sprawą o sygnaturze akt VIII U 817/22 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zarządził ich prowadzenie pod sygnaturą VIII U 817/22.
/zarządzenie k.18 akt o sygn. VIII U 856/22/
Decyzją z dnia 9 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.określił miesięczną podstawę wymiaru składek za maj 2017 r. na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zatrudnieniaP. S.na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że płatnik składek(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka jawna zawarła z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąumowę świadczenia usługi personelu tymczasowego, której przedmiotem było oddelegowanie przez ten podmiot do klienta personelu tymczasowego (osób wykonujących na rzecz(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąpracę na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług) i w ramach tej umowy do płatnika delegowani byli przez(...)zleceniobiorcy, będący jednocześnie pracownikami płatnika, wykonujący w ramach zlecenia czynności zbliżone do czynności wykonywanych w ramach obowiązków pracowniczych.
/decyzja w aktach ZUS/
W dniu 29 kwietnia 2022 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka jawna wŁ., odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, że składki na ubezpieczenie zainteresowanego zostały przez płatnika naliczone i odprowadzone prawidłowo, w związku z czym odwołujący nie jest zobowiązany do naliczania składek za pracownika zatrudnionego przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.w ramach umów cywilnoprawnych.
/odwołanie k.3 – 7 akt o sygn. VIII U 878/22/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych powołując się na argumenty, jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.8 – 10 akt o sygn. VIII U 878/22/
Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2022 r. Sąd połączył sprawy o sygnaturze akt VIII U 878/22 ze sprawą o sygnaturze akt VIII U 817/22 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zarządził ich prowadzenie pod sygnaturą VIII U 817/22.
/zarządzenie k.18 akt o sygn. VIII U 878/22/
Decyzją z dnia 9 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.określił miesięczną podstawę wymiaru składek za lipiec 2017 r. na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zatrudnieniaJ. Z.na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że płatnik składek(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka jawna zawarła z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąumowę świadczenia usługi personelu tymczasowego, której przedmiotem było oddelegowanie przez ten podmiot do klienta personelu tymczasowego (osób wykonujących na rzecz(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąpracę na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług) i w ramach tej umowy do płatnika delegowani byli przez(...)zleceniobiorcy, będący jednocześnie pracownikami płatnika, wykonujący w ramach zlecenia czynności zbliżone do czynności wykonywanych w ramach obowiązków pracowniczych.
/decyzja w aktach ZUS/
W dniu 29 kwietnia 2022 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka jawna wŁ., odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, że składki na ubezpieczenie zainteresowanego zostały przez płatnika naliczone i odprowadzone prawidłowo, w związku z czym odwołujący nie jest zobowiązany do naliczania składek za pracownika zatrudnionego przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.w ramach umów cywilnoprawnych.
/odwołanie k.3 – 7 akt o sygn. VIII U 881/22/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych powołując się na argumenty, jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.8 – 10 akt o sygn. VIII U 881/22/
Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2022 r. Sąd połączył sprawy o sygnaturze akt VIII U 881/22 ze sprawą o sygnaturze akt VIII U 817/22 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zarządził ich prowadzenie pod sygnaturą VIII U 817/22.
/zarządzenie k.18 akt o sygn. VIII U 881/22/
Na rozprawie w dniu 21 listopada 2022 r. ,J. Z.orazJ. R.przyłączyli się do stanowiska płatnika.Ł. K.iP. S.nie zajęli stanowiska w sprawie.
/protokół rozprawy z dnia 21 listopada 2022 r., płyta CD k.87/
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ., powiadomiona o toczącym się procesie, mocą postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 20.09.2022r, na podstawieart. 47711§ 1 i 2 k.p.c,nie przystąpiła do sprawy w charakterze zainteresowanego.
/postanowienie z dn. 20.09.2022r. k. 60 , okoliczność bezsporna/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka jawna z siedzibą wŁ.została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego 29 lutego 2008 r. pod numerem KRS(...). Zasadniczym przedmiotem prowadzonej przez tę spółkę działalności jest transport drogowy towarów. Przedmiotem pozostałej działalności jest m.in. magazynowanie towarów.
/okoliczność bezsporna/
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedziba wŁ., wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego 30 czerwca 2015 roku pod numerem KRS(...), jako przeważającą wykonuje działalność agencji tymczasowej, zaś przedmiotem pozostałej działalność jest m.in. działalność związana z udostępnianiem pracowników.
/okoliczność bezsporna/
W dniu 15 kwietnia 2016 roku pomiędzy opisanymi przedsiębiorcami została zawarta umowa świadczenia usługi personelu tymczasowego, której przedmiotem było oddelegowanie przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościądo płatnika personelu tymczasowego (osób wykonujących na rzecz(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąpracę na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia) do wykonywania czynności określonych w załączniku nr 1 (prace magazynowe, prace z wykorzystaniem wózka widłowego, załadunek oraz rozładunek transportów, praca przy użyciu skanera, prace oww na wysokim składzie). Wykonanie tej usługi było rozliczane na podstawie miesięcznej faktury VAT wystawionej w oparciu o zestawienie realizacji zlecenia, pisemnie zaakceptowanego przez klienta (czyli odwołującej) w ciągu 5 dni roboczych od daty jego otrzymania. W umowie zapisano także, że będzie ona realizowana na terniemagazynów (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej, a nadto przewidziano, że płatnik będzie zobowiązany do sprawdzenia i akceptacji rezultatu wykonanego zlecenia, wydawania personelowi tymczasowemu wskazówek odnośnie sposobu wykonywania zlecenia.
/okoliczność bezsporna/
W okresie od 26 kwietnia 2015 r. od 7 stycznia 2019 r.Ł. K.był pracownikiem(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej z siedzibą wŁ..Ł. K.pracował na stanowisku magazyniera. Swoje obowiązki wykonywał w siedzibie płatnika przyul. (...)wŁ..
Ł. K.zawarł umowy zlecenia zespółką (...)w okresach: od 1 stycznia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. , od 1 maja 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. , od 15 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r. , od 1 grudnia 2017 r. do 28 lutego 2018 r. , od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. , od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. , od 1 września 2018 r. do 30 listopada 2018 r. oraz od 1 grudnia 2018 r. do 28 lutego 2019 r. W ramach zawartych umówŁ. K.wykonywał prace magazyniera i uzyskiwał z tego tytułu przychód. Powierzone prace wykonywał w tym samym miejscu , co obowiązki wykonywane w ramach umowy o pracę.
Z tytułu wykonywania umów zleceniaŁ. K.uzyskał przychód w następującej wysokości:
- lipiec 2017 r. – 356,04 zł
- październik 2017 r. – 178,02 zł
- listopad 2017 r. – 178,02 zł
- grudzień 2017 r. – 356,04 zł
- styczeń 2018 r. – 356,04 zł
- luty 2018 r. – 426,37 zł
- marzec 2018 r. - 426,37 zł
- kwiecień 2018 r. - 426,37 zł
- maj 2018 r. – 604,40 zł
- czerwiec 2018 r. - 426,37 zł
- lipiec 2018 r. – 213,19 zł
- wrzesień 2018 r. – 213,19 zł
- październik 2018 r. – 391,21 zł
- listopad 2018 r. – 982,14 zł
Powyższe kwoty nie zostały uwzględnione przez płatnika w podstawie wymiaru składekŁ. K.na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne w związku z jego zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę.
/dokumentacja osobowaŁ. K., okoliczności bezsporne/
Od 15 września 2017 r.J. R.jest pracownikiem(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej z siedzibą wŁ.. Do dnia 14 lipca 2019 r.J. R.pracował na stanowisku magazyniera. Swoje obowiązki wykonywał w siedzibie płatnika przyul. (...)wŁ.. Począwszy od dnia 15 lipca 2019 r.J. R.wykonuje obowiązki pracownicze kierowcy.
J. R.zawarł umowę zlecenia zespółką (...)na okres od 1 lutego 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. W ramach zawartej umowyJ. R.wykonywał prace magazyniera i uzyskiwał z tego tytułu przychód. Powierzone prace wykonywał w tym samym miejscu , co obowiązki wykonywane w ramach umowy o pracę.(...)nie gwarantował nadgodzin , a jedyną formą zwiększenia wynagrodzenia było zawarcie umowy zlecenia zespółką (...).
Z tytułu wykonywania umowy zleceniaJ. R.uzyskał przychód w następującej wysokości:
- luty 2018 r. – 391,21 zł
- marzec 2018 r. – 391,21 zł
- kwiecień 2018 r. – 356,04 zł
Powyższe kwoty nie zostały uwzględnione przez płatnika w podstawie wymiaru składekJ. R.na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne w związku z jego zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę.
/dokumentacja osobowaJ. R., okoliczności bezsporne/
W okresie od 18 czerwca 2012 r. do 5 maja 2018 r. oraz od 1 listopada 2020 r. do 31 sierpnia 2022 r.P. S.był pracownikiem(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej z siedzibą wŁ..P. S.pracował na stanowisku kierownika magazynu. Swoje obowiązki wykonywał w siedzibie płatnika przyul. (...)wŁ..
P. S.zawarł umowę zlecenia zespółką (...)na okres od 7 listopada 2015 r. do 19 czerwca 2017 r. W ramach zawartej umowyP. S.wykonywał prace i uzyskiwał z tego tytułu przychód. Powierzone prace wykonywał w tym samym miejscu , co obowiązki wykonywane w ramach umowy o pracę.
Z tytułu wykonywania umowy zleceniaP. S.uzyskał przychód w następującej wysokości:
- maj 2017 r. – 326,68 zł
Powyższe kwoty nie zostały uwzględnione przez płatnika w podstawie wymiaru składekP. S.na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne w związku z jego zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę.
/dokumentacja osobowaP. S., okoliczności bezsporne/
Od 3 lutego 2015 r.J. Z.jest pracownikiem(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej z siedzibą wŁ.. W spornym okresieJ. Z.pracował na stanowisku magazyniera , operatora , a swoje obowiązki wykonywał w siedzibie płatnika przyul. (...)wŁ..
J. Z.zawarł umowy zlecenia zespółką (...)w okresach: od 1 stycznia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. oraz od 15 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r. W ramach zawartej umowyJ. Z.wykonywał prace magazyniera i uzyskiwał z tego tytułu przychód. Powierzone prace wykonywał w tym samym miejscu , co obowiązki wykonywane w ramach umowy o pracę.(...)nie gwarantował nadgodzin , a jedyną formą zwiększenia wynagrodzenia było zawarcie umowy zlecenia zespółką (...).
Z tytułu wykonywania umów zleceniaJ. Z.uzyskał przychód w następującej wysokości:
- lipiec 2017 r. – 889,01 zł
Powyższe kwoty nie zostały uwzględnione przez płatnika w podstawie wymiaru składekJ. Z.na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne w związku z jego zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę.
/dokumentacja osobowaJ. Z., okoliczności bezsporne/
W spornych okresach płatnik składek naliczał oraz opłacał należne składki za zainteresowanych wyłącznie od kwot osiąganych przez nich wynagrodzeń w związku ze świadczeniem stosunków pracy na rzecz płatnika.
/okoliczność bezsporna/
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Został ustalony na podstawie zebranego materiału dowodowego w postaci dokumentów, zgromadzonych w aktach sprawy, w tym, w toku postępowania przed ZUS. Organ rentowy przedstawił szczegółowyprotokół kontroli, w formie elektronicznej(płyta CD k. 39 , płyta CD k. 84)w firmie płatnika. Analizując przedstawiony protokół, Sąd , napodstawie dowodów materialnych czyli dokumentacji źródłowej, uznał, że płatnika łączyła zespółką z ograniczona odpowiedzialnością (...), umowa świadczenia usługi personelu tymczasowego, której przedmiotem było oddelegowanie przez(...) spółkę z o.o.do płatnika, osób do wykonywania prac magazynowych przez użyciu skanera. Osobami oddelegowanymi do pracy przez(...) spółkę z o.o.u płatnika ((...) spółki z o.o.spółki jawnej) byli pracownicy płatnika.
Do akt sprawy zostały załączone akta osobowe - pracowników płatnika :Ł. K.,J. R.,P. S.,J. Z., zatem, Sąd dokonał oceny, charakteru czynności zawodowych , wykonywanych przezŁ. K.,J. R.,P. S.,J. Z..
W świetle analizy całokształtu materiału dowodowego , szczególnie - materialnych źródeł dowodowych, albowiem posiadają one walor obiektywizmu , wiarygodności , pozbawionego emocji - przekazu - osobowych źródeł dowodowych, uprawniona jest, zdaniem Sądu , teza przedstawiona przez ZUS, w zaskarżonej decyzji.
Dowody materialne , z dokumentacji , znajduje potwierdzenie w zeznaniach:J. Z.iJ. R..
Powyższe dowody nie były kwestionowane, w toku postępowania przez żadną ze stron, a Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, ażeby z urzędu zakwestionować ich wartość dowodową w sprawie.
Podkreślenia wymaga fakt, iż strona skarżąca nie kwestionowała wysokości podstawy wymiaru składek, wyliczonej przez organ rentowy, kwestionując konsekwentnie, jedynie, samą zasadę.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołania są niezasadne.
Stosownie do treściart. 6 ust. 1 pkt 4ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 1009, dalej: ustawy systemowej) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Stosownie do treści przepisuart. 4 pkt 2austawy systemowej płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne jest pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. W świetle powyższego przepisu składki na ubezpieczenie społeczne za pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej) odprowadza pracodawca, a za zleceniobiorcę/osobę świadczącą usługi (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej) zleceniodawca.
Stosownie do treści przepisówart. 18 ust. 1 i ust. 2ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw związku § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. , poz. 1949) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyjątkiem składników wynagrodzenia wymienionych w § 2 powołanego wyżej rozporządzenia.
Zgodnie, zaś, zart. 18 ust. laustawy systemowej, w przypadku osób wykonujących pracę na postawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia.
Stosownie do treści art. 20 ust. lustawy systemowej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Ponadto stosownie doart. 81 ust. l, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1285) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było zatem ustalenie, czy wobecŁ. K.,J. R.,P. S.,J. Z.zatrudnionych u płatnika(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki jawnej wŁ.w spornym okresie na podstawie umowy o pracę i jednocześnie wykonujących zlecenia zgodnie z zawartymi umowami z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.ma zastosowanie przepisart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W świetleart. 8 ust. 2a ustawy systemowejpracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło lub zlecenia zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 listopada 2020 r., III UK 439/19; uchwała Sądu Najwyższego z 2 września 2009 r., II UZP 6/09 oraz wyroki Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09; z 22 lutego 2010 r., I UK 259/09; z 18 października 2011 r., III UK 22/11; z 11 maja 2012 r., I UK 5/12; z 13 lutego 2014 r., I UK 323/13; z 7 lutego 2017 r., II UK 693/15; z 27 kwietnia 2017 r.). To pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę, w ramach umowy cywilnej zawartej z osobą trzecią,jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne. Wówczas płatnikiem składek nie jest ta osoba trzecia (postanowienie Sądu Najwyższego z 22 października 2020 r., III UK 501/19).
Sąd, rozpoznający przedmiotową sprawę, w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy zarówno w uzasadnieniu uchwały z dnia 2 września 2009 r. (I UZP 6/09), jak i w uzasadnieniu uchwały z dnia 22 lutego 2010 r. (I UK 259/09),  zgodnie z którymi art. 8 ust. 2a ustawy systemowej ma odniesienie „do pracy wykonywanej na rzecz pracodawcy”, powiązanej funkcjonalnie i miejscowo.
Z przywołanej uchwały jasno wynika, że art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, nakazuje uważać za pracownika także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Także bowiem i w tym ostatnim przypadku, choć osoba (pracownik) formalnie zawarła umowę z osobą trzecią, to pracę w jej ramach wykonuje faktycznie dla swojego pracodawcy i to on uzyskuje rezultaty jej pracy. Pracodawca jest zobowiązany obliczać, rozliczać i przekazywać za pracowników składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – art. 17 ust. 1 ustawy. Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że w przypadku, gdy umowa cywilnoprawna jest zawarta nie bezpośrednio z pracownikiem, ale z osobą trzecią i dopiero ten „zewnętrzny” podmiot zawiera umowę cywilnoprawną z pracownikiem, to jednak płatnikiem składek jest pracodawca składek, pomimo że fizycznie wynagrodzenie wypłaca ów podmiot trzeci. Za taką interpretacją obowiązków pracodawcy, względem pracownika, zdefiniowanego w treści art. 8 ust. 2a ustawy, przemawia dodatkowo art. 4 pkt 2 lit. a ustawy określający, że płatnikiem składek jest właśnie pracodawca.
Odnieść się też trzeba do brzmieniaart. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, według którego, w przypadku ubezpieczonych, o których mowa wart. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Skoro płatnikiem jest pracodawca, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej „uwzględnia się” w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, to pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy.
W przypadku, zaś, swoistego trójkąta umów - pogląd, że płatnikiem winien być pracodawca znajduje swe umocowanie także i w tym, że to na jego rzecz praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona i to on uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń oraz obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy.
Celem wprowadzenia takiej regulacji było, po pierwsze: ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów, a po wtóre: ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających, w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej na przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników, w ramach umów cywilnoprawnych, w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu).
Tym samym, dla celów ubezpieczeń społecznych, wykonywanie pracy na podstawie umów cywilno-prawnych, zawartych z pracodawcą, jak i zawartych, wprawdzie, z osobą trzecią, ale, gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak, jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy, łączącego jedynie pracownika z pracodawcą, także w zakresie określenia osoby płatnika składek. Teza ta jest także aktualna w stosunku do pracowników wykonujących także pracę na podstawie umów zlecenia (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09; z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 259/09 oraz z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11).
W tym miejscu wskazać należy, że określone hipotezą normy art. 8 ust. 2a obejmuje w istocie dwie sytuacje faktyczne, w jakich może się znaleźć osoba, do której przepis ten jest adresowany (pracownik wykonujący pracę na podstawie wymienionych umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą oraz umów cywilnoprawnych zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca jest świadczona na rzecz pracodawcy) mają równorzędny charakter z punktu widzenia skutków opisanych dyspozycją omawianej normy prawnej. Konsekwencje prawne na gruncie ustawy systemowej, wynikające z realizacji takich umów, muszą być takie same, co oznacza, iż dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą. W przypadku takich pracowników podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi łączny przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 4 pkt 9 w związku z art. 18 ust. 1 ustawy systemowej), uzyskany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i wspomnianych umów cywilnoprawnych (art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 tej ustawy), zaś obowiązek obliczania, rozliczania i przekazywania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych spoczywa na pracodawcy jako płatniku (art. 17 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że umowy zawarte przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.z pracownikami płatnika –Ł. K.,J. R.,P. S.,J. Z.były faktycznie umowami zlecenia, do której mają zastosowanie przepisykodeksu cywilnego. Niemniej jednak zasadniczym celem porozumienia zawartego pomiędzy płatnikiem składek a(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.oraz zawartymi przez ten podmiot umowami cywilno – prawnymi z zainteresowanymi - pracownikami płatnika była praca wykonywana jedynie na rzecz płatnika.
Poza sporem pozostaje, że pracodawcęŁ. K.,J. R.,P. S.,J. Z., w spornym okresie, łączyła z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ., umowa współpracy. Płatnik składek czerpał, zatem, korzyści z realizacji umów cywilnoprawnych dotyczących zainteresowanych z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.z uwagi na zawartą umowę współpracy oraz bezpośrednio przez świadczenie pracy jedynie na rzecz odwołującej spółki.
Co również istotne, praca jaką wykonywaliŁ. K.,J. R.,P. S.,J. Z., w związku z podpisanymi umowami zlecenia, odbywała się ,jedynie, na rzecz płatnika, w miejscu przez niego wyznaczonym, faktycznie pod jego kierownictwem, stanowiąc pracę polegającą jedynie na obsłudze, przezŁ. K.,J. R.,P. S.,J. Z., magazynu poza normatywnymi godzinami jego pracy.
W tym miejscu podkreślić należy, że przesłanką decydującą o uznaniu za pracownika osoby świadczącej w ramach umowy zlecenia pracę na rzecz swojego pracodawcy, jest to, że w ramach takiej umowy, wykonuje faktycznie pracę dla swojego pracodawcy przez co uzyskuje on rezultaty jej pracy. Ustawodawca używając w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrotu „działać na rzecz” posłużył się nim w innym znaczeniu, niż w języku prawa, w którym działanie „na czyją rzecz” może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy (art. 22 k.p.). Również wykonujący zlecenie „działa na rzecz zleceniodawcy” (art. 734 i n. k.c.).
W przepisie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot ten opisuje sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tzn. po pierwsze - umowy o pracę, po drugie - umowy zlecenia między pracownikiem, a osobą trzecią i po trzecie - umowy o świadczenie usług między pracodawcą i zleceniodawcą. Pracodawca w wyniku umowy zawartej ze zleceniodawcą przyjmuje w ostatecznym rozrachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy przez zleceniobiorców, przy czym następuje to w wyniku zawarcia umowy zlecenia/świadczenia usług z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniodawcą (I.J.-J.„Konstrukcja uznania za pracownika w prawie ubezpieczenia społecznego(...)2011/8/22-28).
Celem takiej regulacji było, jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r. (II UK 399/13),po pierwsze: ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów oraz po drugie: ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej na przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników w ramach umów cywilnoprawnych w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu). Tym samym, dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak, jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą, także w zakresie określenia osoby płatnika składek.
W świetle powyższych uwag należy podkreślić, że nie ma żadnych podstaw, aby zastosowanie przepisu art. 8 ust 2a ustawy systemowej, ograniczać tylko do sytuacji, gdy pracodawca zatrudnia swojego pracownika równolegle na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Jak wskazano wyżej płatnik składek czerpał zatem korzyści z realizacji umów cywilnoprawnych dotyczących zainteresowanych zawartych formalnie zW.J.spółą z ograniczoną odpowiedzialnością wŁ..
Sytuacja ta niewątpliwie, w ocenie Sądu Okręgowego, wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 8 ust 2a ustawy systemowej, a skoro tak, to stosownie do wcześniejszych rozważań, pracodawca jest również płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanych.
Konsekwencją konstrukcji uznania za pracownika jest konieczność opłacania przez pracodawcę składki na ubezpieczenie społeczne za osobę, z którą została zawarta umowa zlecenia, tak jak za pracownika.
Stosownie do przepisu art. 32 ustawy systemowej, pracodawcę obciąża zatem także obowiązek poboru i odprowadzenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki na ubezpieczenie zdrowotne za osobę „uznaną za pracownika”.
Podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 66 ust 1 pkt 1a cytowanej ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są pracownikami w rozumieniuustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; przy czym, w myśl przepisu art. 69 ust 1 ustawy, obowiązek ten powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Przepis art. 66 ust 1 pkt 1a „przenosi” zatem na grunt przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. konstrukcję uznania za pracownika unormowaną przepisem art. 8 ust 2a ustawy systemowej. Brak odrębnego uregulowania w tej ustawie (w szczególności w przepisach art. 85-86), kto jest płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby uznanej za pracownika (w rozumieniu art. 8 ust 2a ustawy systemowej), należy odczytywać jedynie jako potwierdzające regułę wyprowadzaną z art. 32 ustawy systemowej.
Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym przezŁ. K.,J. R.,P. S.,J. Z., w badanym okresie, jest konsekwencją objęcia ich obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym jako osoby uznane za pracownika (art. 66 ust 1 pkt 1a ustawy w związku z art. 5 pkt 43 ustawy i art. 8 ust 2a ustawy systemowej), a nie jako zleceniobiorcy (art. 66 ust 1 pkt 1e ustawy).
Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. (I UK 227/05),objęcie ubezpieczeniem to przynależność do określonej kategorii podmiotów w razie spełniania ustawowych przesłanek, podleganie natomiast wynika z objęcia ubezpieczeniem i oznacza przyznanie prawa powiązanego z nałożeniem obowiązku. Ubezpieczony z tytułu spornych umów przynależy do kategorii osób uznanych za pracownika, podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jak pracownik, a w konsekwencji płatnikiem tych składek jest pracodawca, a nie zleceniodawca.
Za obciążeniem obowiązkiem rozliczania i poboru składek, łącznie na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, tylko jednego podmiotu – pracodawcy, przemawia również zasada racjonalnego działania ustawodawcy. Przyjęcie odmiennej koncepcji (dwóch płatników składek – odrębnie na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne), skutkowałoby tym, iż to samo zdarzenie (tytuł prawny skutkujący obowiązkiem ubezpieczenia) pociągałoby „podwójne” obciążenie czasowe i ekonomiczne wywołane koniecznością prowadzenia rozliczenia, dokumentacji rozliczeniowej, poboru – nie tylko dla dwóch podmiotów (pracodawca, zleceniodawca), ale również dla ZUS.
Przypomnieć trzeba, iż zgodnie z przepisemart. 81 ust 6ustawy systemowej, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia, emerytalne, rentowe, chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Obliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonych wymaga zatem uprzedniego wyliczenia kwoty składek na ubezpieczenie społeczne.
Przypomnieć też należy, stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r. (III UZP 4/06), zgodnie z którym, co prawdaustawa o systemie ubezpieczeń społecznychrozróżniająca cztery ryzyka ubezpieczeniowe: emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe nie objęła ubezpieczenia zdrowotnego, to jednak należy przyjąć, że ubezpieczenie to jest też rodzajem ubezpieczenia społecznego, zaś jego odrębność wynika przede wszystkim z faktu odmiennego przedmiotu ochrony oraz odrębności organizacyjnej, ubezpieczenie zdrowotne, jest bowiem realizowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Powyższe również przemawia za tym, aby sztucznie nie tworzyć „mnogości” płatników składek w sytuacji, gdy tytułem do ubezpieczeń jest jeden (ten sam) stosunek prawny. Pracownik, zleceniobiorca, świadczący usługi, w całości finansują składki na swoje ubezpieczenie zdrowotne. W ich interesie i ich obowiązkiem, jest umożliwienie płatnikowi wywiązywanie się z terminowego rozliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Stosownie do przepisu art. 193 ustawy, kto nie zgłasza wymaganych przepisami ustawy danych lub zgłasza nieprawdziwe dane mające wpływ na wymiar składek na ubezpieczenie zdrowotne albo udziela w tych sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawia ich udzielenia podlega karze grzywny. W świetle powołanego przepisu, w sytuacji trójkąta umów, z jakim mieliśmy do czynienia na gruncie rozpoznawanej sprawy, to obowiązkiem ubezpieczonego, jest udzielenie płatnikowi składek wszelkich niezbędnych danych, pozwalających mu terminowo wywiązać się z obowiązków płatniczych, wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Co do samego sposobu wyliczenia podstawy wymiaru składek - strona skarżąca nie kwestionowała wysokości, a jedynie zasadę.
Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy na postawieart. 47714§1 k.p.c.oddalił odwołanie , o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 §1 i 3 k.p.c.w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265) , po 180 zł za każdą z połączonych spraw.
S.B.
Dnia 2 lutego 2023 roku

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi płatnika - adwokatowiA. L.- za pośrednictwem Portalu Informacyjnego