Sąd Rejonowy w Opocznie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 83/23
Data wyroku: 2023-12-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON

Sygn. akt I Ns 83/23

POSTANOWIENIE
Dnia 7 grudnia 2023 r.
Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w następującym składzie:
PrzewodniczącySędzia Zofia Michałowska
P.. sąd. Klaudia Jakubczyk
po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. w Opocznie na rozprawie sprawy
z wnioskuS. Z.
z udziałemT. S. (1),M. K.,M. P. (1),L. G.,A. P. (1),A. P. (2),Z. P.,G. P.iA. Z.
o zasiedzenie
postanawia:

1
oddalić wniosek;

2
stwierdzić, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

sygn. akt I Ns 83/23

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 24 lutego 2022 roku, sprecyzowanym na rozprawie w dniu 13 lipca 2022 roku, wnioskodawczyniS. Z.wniosła o stwierdzenie nabycia przez nią w drodze zasiedzenia prawa własności udziałuM. P. (2)wynoszącego 1/3 w nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej wT., gm.D., składającej się zdziałki gruntu nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Opocznie, Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadziksięgę wieczystą nr (...)oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że na mocy prawomocnego aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Powiatu wO.z dnia 31 stycznia 1975 roku, nr(...).ON-(...)współwłaścicielkami ww. nieruchomości były:R. B.,M. P. (2)iE. G.po 1/3 każda.
R. B.zmarła w dniu 21.12.1998 roku. SpadkobiercamiR. B.jestF. W..
Matka wnioskodawczyni zamieszkiwała w przedmiotowej nieruchomości nieprzerwanie od roku 1920 do dnia śmierci. Razem z matką na przedmiotowej nieruchomości zamieszkiwała wnioskodawczyni. Przez ten czas wnioskodawczyni posiadała tę nieruchomość, czyniła na niej wiele nakładów oraz ponosiła ciężary związane z jej użytkowaniem. Opłacała także wszelkie należności publicznoprawne, jakie wynikały z jej posiadania. Ponadto, ponieważ część z tej nieruchomości jest wykorzystywana na cele związane z produkcją rolną (na własne potrzeby), wnioskodawczyni pobierała pożytki w postaci płodów rolnych.
Co równie istotne, wnioskodawczyni uważała przedmiotową nieruchomość jakby była to jej własność.
Aktem notarialnym z dnia 12.10.2000 r.E. G.darowała wnioskodawczyni (córce) swój udział wynoszący 1/3 udziału w nieruchomości.
Następnie aktem notarialnym z dnia 28.08.2002 r.F. W.sprzedała wnioskodawczyni swój udział wynoszący 1/3 w przedmiotowej nieruchomości.
M. P. (2)zmarła w dniu 03.01.1992 roku. SpadkobierczyniąM. P. (2)jest uczestniczkaT. S. (2)i jednocześnie wnioskodawczyni podała, że nie ma wiedzy o innych spadkobiercach.
Wnioskodawczyni wskazała, iż nabyła w sposób nieformalny odM. P. (2)jej udział. Powyższe w związku ze śmiercią nie zostało uregulowane przed notariuszem.
W odniesieniu do terminów zasiedzenia, wnioskodawczyni podniosła, że w myślart. 172 k.c.zasiedziała własność przedmiotowej nieruchomości w roku 31.01.2005 r. Ewentualnie, gdyby Sąd uznał, iż w ww. dacie nie doszło do zasiedzenia, wnioskodawczyni wskazała alternatywnie, iż do zasiedzenia doszło z dniem 03.01.2022 roku.
/vide: wniosek wraz z załącznikami – k.3-15/
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2022 roku Sąd na podstawieart. 510 § 2 k.p.c.wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowaniaJ. P.iM. K.– następców prawnychM. P. (2).
/vide: postanowienie k.29/
Na rozprawie w dniu 13 lipca 2022 roku uczestnicyT. S. (2),J. P.iM. K.nie przyłączyli się do wniosku.
/vide: skrócony protokół rozprawy z dnia 13 lipca 2022 roku – k.37v/
Postanowieniem z dnia 26 września 2022 roku Sąd na podstawieart. 510 § 2 k.p.c.wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowaniaM. P. (1),L. G.,A. P. (1),A. P. (2)iZ. P.– dalszych następców prawnychM. P. (2).
/vide: postanowienie – k.55/
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2023 roku Sąd na podstawieart. 510 § 2 k.p.c.wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowaniaG. P.iA. Z.– dalszych następców prawnychM. P. (2).
/vide: postanowienie k.110/
W odpowiedzi na wniosek z dnia 21 marca 2023 roku uczestniczki postępowaniaG. P.iA. Z.nie przyłączyły się do wniosku i wnosiły o jego oddalenie.
Wskazały, że według nich nie zachodzą przesłanki do zasiedzenia udziału 1/3 w nieruchomości wT.M. P. (2)przez wnioskodawczynięS. Z..
Skoro nie było sprawy spadkowej i rodzina ze stronyM. P. (2)nie została spłaconaS. Z.powinna była już wcześniej spotkać się z nimi i uregulować należytą im część skoro chciała być posiadaczem działki. W ich ocenie nie zachodzą przesłanki zasiedzenia. Właściwym rozwiązaniem powinno być złożenie wniosku o podział spadku poprzez przyznanie działki na wyłączną własnośćS. Z.z obowiązkiem spłat i dopłat na rzecz pozostałych uczestników.
/vide: odpowiedź na wniosek – k.122/
Na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 roku wnioskodawczyniS. Z.popierała wniosek, a uczestnicy postępowaniaT. S. (2),M. K.,L. G.,A. P. (1),A. P. (2),Z. P.,G. P.iA. Z.wnosili o jego oddalenie.
/vide: skrócony protokół rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.147/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Działka nr (...)jest położona w miejscowościT., gminieD., powiecie(...), województwie(...). Jest to nieruchomość rolna zabudowana o powierzchni 0,24 ha.
/dowód: KW nr(...)
wypis z rejestru gruntów – k.15/
Współwłaścicielkami wyżej opisanej nieruchomości byłyE. G.,R. B.iM. P. (2)– każda w 1/3 części.
/dowód: akt własności ziemi z 31 stycznia 1975 roku,(...).(...)–
k.7/
W dniu 12 października 2000 rokuE. G.darowała swojej córce –S. Z.udział wynoszący 1/3 część w nieruchomości rolnej zabudowanej położonej wT., gminyD., oznaczonej numeremdziałki (...)o powierzchni 0,24 ha.
/dowód: wypis z aktu notarialnego Rep. A(...)sporządzony przed
notariuszemT. D.– k.5-6/
R. B.zmarła 21 grudnia 1998 roku. Spadek po niej na podstawie testamentu nabyła w całości córkaF. W..
W dniu 28 sierpnia 2002 rokuF. W.sprzedałaS. Z.należący do niej udział wynoszący 1/3 część w zabudowanej nieruchomości rolnej, położonej we wsiT., w gminieD., w woj.(...), o obszarze 0,24ha, składającej się zdziałki nr (...).
/dowód: postanowienie z dnia 6 marca 2001 r., sygn. akt I Ns 508/00-k.8
wypis z aktu notarialnego Rep. A nr(...)sporządzony przed
notariuszemR. W.– k.9-12/
M. P. (2)zmarła w 1992 roku. Miała czworo dzieci:T. S. (2),M. K.,J. P.orazS. P..
S. P.zmarł w 1991 roku. Spadek po nim nabyli na podstawie ustawy żonaM. P. (1)4/16 części oraz dzieci:L. G.,A. P. (1),A. P. (2)iZ. P.po 3/16 części każde z nich.
J. P.zmarł w 2022 roku. W dniu śmierci pozostawał w związku małżeńskim zG. P.i miał jedną córkęA. Z..
/dowód: postanowienie z dnia 28 lutego 2001 roku, sygn. akt I Ns 33/01 – k.50
odpis skrócony aktu zgonu – k.85/
Nadziałce nr (...)znajdują się dwa domy. W jednym z nich, drewnianym, mieszkali dziadkowieS. Z.oraz jej matka –E. G.. W drugim domu mieszkałaR. B..
R. B.mieszkała na nieruchomości do 1995 roku, kiedy to wyprowadziła się do swojej córkiF. W..F. W.zamieszkiwała na tej działce do końca lat 60-tych.
E. G.mieszkała w pierwszym, drewnianym domu ze swoimi rodzicami i dziećmi. Jej córkaS. Z.wyprowadziła się zT.w 1970 roku.E. G.mieszkała na nieruchomości do około 2016 roku, a następnie wyprowadziła się do swojej córki doO..
S. Z.przyjeżdżała na działkę rekreacyjnie.
/dowód: zeznania świadkaM. W.– protokół rozprawy z dnia 9
listopada 2023 r., k.144v
zeznania uczestniczki postępowaniaT. S. (2)– protokół rozprawy
z dnia 9 listopada 2023 roku – k.145v
zeznania uczestniczki postępowaniaM. K.– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.145v
zeznania uczestnika postępowaniaZ. P.– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.146
zeznania wnioskodawczyniS. Z.– k.145/
M. P. (2)wyprowadziła się z nieruchomości wT.doB.po zawarciu związku małżeńskiego. Po wyprowadzce przyjeżdżała ona regularnie nadziałkę nr (...).
Na działkę wT.przyjeżdżali również mążM. P. (2), jej dzieci oraz wnuki. Kosili oni zboże, uprawiali pole, zabierali piach. W tym czasie na nieruchomości położonej wT.nie były uprawniane ani owoce, ani warzywa przezS. Z..
M. P. (2)nie zbyła przysługującego jej udziału w nieruchomości na rzecz sióstr –E. G.iR. B.ani nie otrzymała od nich spłaty z udziału, który do niej należał. Do swojej śmierci czuła się właścicielką nieruchomości nr 461 położonej wT., miała klucze do domu znajdującego się na działce.M. P. (2)przekazywała swojej rodzinie, że nieruchomość stanowi własność trzech osób i że należy jej się w niej udział.
/dowód: zeznania uczestniczki postępowaniaT. S. (2)– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.145v
zeznania uczestniczki postępowaniaM. K.– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.145v
zeznania uczestniczki postępowaniaL. G.– protokół rozprawy z
dnia 9 listopada 2023 roku – k.145v-146
zeznania uczestnika postępowaniaA. P. (1)– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.146
zeznania uczestnika postępowaniaA. P. (2)– protokół rozprawy
z dnia 9 listopada 2023 roku – k.146
zeznania uczestniczki postępowaniaG. P.– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.146-146v
zeznania uczestnika postępowaniaZ. P.– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.146
zeznania wnioskodawczyniS. Z.– k.145/
Od 2016 rokudziałka nr (...)jest niezamieszkała. Jest zachwaszczona, rośnie na niej wysoka, nieskoszona trwa. Nie jest użytkowana od około 8 lat. W drewnianym domu pozostały rzeczy poE. G..
/dowód: zeznania uczestniczki postępowaniaT. S. (2)– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.145v
zeznania uczestniczki postępowaniaM. K.– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.145v
zeznania uczestniczki postępowaniaA. Z.– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.146v
zeznania uczestnika postępowaniaZ. P.– protokół
rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.146
zeznania wnioskodawczyniS. Z.– k.145/
S. Z.dokonywała płatności podatku zadziałkę nr (...)z pozycji wspólnejP. M.–B.,S. Z.zam.O.w latach 2016 – 2021.
/dowód: zaświadczenie – k.13/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów oraz zeznań stron, jak i świadkaM. W..
Dokumenty te nie budziły, w ocenie Sądu, wątpliwości, co do autentyczności czy rzetelności, nie były także kwestionowane przez strony.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkaM. W., uczestniczek postępowaniaT. S. (2),M. K.,L. G.,G. P.,A. Z., uczestników postępowaniaZ. P.,A. P. (1),A. P. (2)oraz wnioskodawczyniS. Z., z wyłączeniem zakresu, w jakim Sąd nie dał wiary jej zeznaniom. Sąd przyjął, że zeznania te były jasne, logiczne, spójne, wzajemnie się uzupełniały i korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawczyniS. Z.w części dotyczącej spłaty dokonanej na rzeczM. P. (2)z jej udziału wynoszącego 1/3 części w nieruchomości objętej żądaniem wniosku, niewiedzy na temat prawa własności przysługującegoM. P. (2), zamieszkaniaE. G.na nieruchomości wT.do chwili śmierci oraz działań podejmowanych przez wnioskodawczynię nadziałce nr (...)tj. uprawy m. in. truskawek czy porządkowania jej, bowiem były one niejasne, niespójne, sprzeczne wewnętrznie i nie znajdowały potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Podkreślenia wymaga, że treść zeznań wnioskodawczyni była sprzeczna również z samą treścią wniosku, w którym wskazała, że jedną ze współwłaścicielem nieruchomości położonej wT.byłaM. P. (2)i że to o zasiedzenie należącego do niej udziału wnosi, co tym bardziej, w przekonaniu Sądu, przemawia za odmową nadania wiarygodności złożonym przez nią zeznaniom we wskazanym powyżej zakresie.

Sąd zważył, co następuje:
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że wniosek o zasiedzenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 172 k.c.w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 lit. a i b ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianieustawy kodeks cywilny(Dz.U. Nr 55 poz. 321) w § 1 stanowi, że posiadacz nieruchomości nie będący właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba, że uzyskał posiadanie w złej wierze. Natomiast § 2 stanowi, że po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Wart. 172 k.c.uregulowany jest pierwotny sposób nabycia własności, tzn. zasiedzenie.
Zasiedzenie polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu ustalonego w ustawie czasu.
Do nabycia własności w drodze zasiedzenia (art. 172 k.c.) potrzebne jest wystąpienie określonych przesłanek: wykonywanie posiadania w charakterze posiadacza samoistnego, posiadanie nieruchomości w sposób nieprzerwany, upływ czasookresu przewidzianego w kodeksie w zależności od uzyskania posiadania w dobrej lub złej wierze.
Niezbędnym warunkiem nabycia nieruchomości przez zasiedzenie jest samoistne posiadanie nieruchomości.
Za posiadanie uważa się faktyczne władztwo nad rzeczą w zakresie prawa własności lub innego prawa, z którym łączy się władztwo (art. 336 k.c.).
Faktyczne władztwo nad rzeczą, warunkujące istnienie posiadania według przyjętej w polskim prawie teorii obejmuje dwa elementy: element fizyczny, określony tradycyjnie jakocorpusi element psychiczny –animus.
W rozumieniu przepisówkodeksu cywilnegoposiadacz samoistny to taki, który faktycznie włada rzeczą jak właściciel. Wszelkie zatem stany faktycznego władztwa, odpowiadające innemu prawu niż prawo własności nie kwalifikują się jako posiadanie samoistne i dlatego nie mogą stanowić przesłanki zasiedzenia. Dla istnienia samoistnego posiadania potrzebne jest przede wszystkim faktyczne władanie rzeczą.
Zakres faktycznego władztwa przy posiadaniu samoistnym, odpowiadający prawu własności, sprowadza się do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią w sposób jak najbardziej pełny, czyli do postępowania z rzeczą jak właściciel. Dlatego akty władztwa mające charakter drugorzędny z reguły nie świadczą o samoistnym posiadaniu.
Konieczną przesłanką faktycznego władztwa, oprócz samego zachowania się posiadacza jest odpowiednie zachowanie się osób trzecich, wyrażające się w tym, że władztwo posiadacza nie spotyka się z ich strony ze skutecznym oporem.
Elementcorpusświadczy o możliwości dokonywania materialnych aktów władania rzeczą. Posiadacz samoistny włada rzeczą jak właściciel.
Czynnik woli (animus) stanowi kryterium, które pozwala na odróżnienie posiadacza samoistnego od posiadacza zależnego.
W praktyce o tym, w zakresie jakiego prawa posiadacz wykonuje władzę nad rzeczą decydują zewnętrzne widoczne dla otoczenia przejawy władztwa.
Interpretacja elementów woli musi mieć charakter obiektywny.
W tej sprawie żądanie wniosku sprowadzało się do zasiedzenia udziału wynoszącego 1/3 części w nieruchomości położonej wT., oznaczonej w ewidencji gruntów numeremdziałki (...)należącego poprzednio do właścicielkiM. P. (2), a obecnie do jej spadkobierców ustawowych, którzy biorą udział w sprawie jako uczestnicy postępowania, na rzecz wnioskodawczyniS. Z., która jest współwłaścicielką udziału wynoszącego 2/3 w tej nieruchomości odpowiednio od 2000 roku, kiedy to swój udział 1/3 w nieruchomości darowała jej matkaE. G.i od 2002 roku, kiedy to swój udział 1/3 w nieruchomości sprzedała jej spadkobierczyni poprzedniej właścicielkiR. F.W..
Wnioskodawczyni we wniosku na uzasadnienie twierdzeń powołała się, że na tej nieruchomości mieszkała z matką, czyniła nakłady, bo nabyła w sposób nieformalny odM. P. (2)jej udział w tej nieruchomości.
Natomiast na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 roku wnosiła o liczenie biegu terminu zasiedzenia od daty śmierci babciK. G., czyli od 26 kwietnia 1980 roku podając, że w tej dacie nie ona przejęła tę nieruchomość, ale jej matkaE. G., która posiadała ją do śmierci, czyli do 13 lipca 2017 roku i jak argumentowała jej mama twierdziła, że dokonała rozliczeń z siostrąM.iR.(vide: skrócony protokół rozprawy z dnia 9 listopada 2023 roku – k.147).
W ocenie Sądu twierdzenia wnioskodawczyniS. Z., co do nieformalnego nabycia przez nią udziałuM. P. (2)w tej nieruchomości nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym i nie zostały udowodnione stosownie doart. 6 k.c., zatem nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Natomiast data wskazana do zasiedzenia, jak podała wnioskodawczyni alternatywnie, to data śmierciM. P. (2)03.01.1992 r. i upływ 30-letniego terminu, czyli 03.01.2022 roku.
Sąd nie podzielił też tej argumentacji wnioskodawczyniS. Z., bowiem w żaden nie zostało to, stosownie doart. 6 k.c., udowodnione przez nią, że od 03.01.1992 roku posiadała ona udziałM. P. (2)w sposób samoistny, ciągły i nieprzerwany przez okres 30 lat.
Stosownie doart. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, czyli wnioskodawczyniS. Z., zgodnie z żądaniem wniosku o zasiedzenie, powinna udowodnić datę objęcia udziału wynoszącego 1/3 należącego doM. P. (2)w nieruchomości położonej wT.oznaczonej w ewidencji gruntów nrdziałki (...)o pow. 0.24 ha przez nią w posiadanie i że posiadanie to miało charakter posiadania samoistnego zarówno w dacie objęcia nieruchomości w posiadanie jak i przez cały okres posiadania i że trwało nieprzerwanie co najmniej 30 lat.
Dowody na te okoliczności muszą być konkretne i wyraźne i nie budzące żadnych wątpliwości, a takie na poparcie zgłoszonego wniosku o zasiedzenie, w ocenie Sądu, nie zostały przedstawione.
Powyższemu zaprzeczyli uczestnicy postępowania, którzy nie przyłączyli się do wniosku wskazując na brak samoistności posiadania po stronieS. Z.czy też jej matkiE. G..
Podkreślenia wymaga, że na tej działceS. Z.przebywała sporadycznie, bo mieszkała wO.i po prostu odwiedzała matkę wtedy kiedy ona tam mieszkała, a jak wynika z zeznań uczestników postępowania jeszcze przed śmiercią przeprowadziła się do córki doO..
Nie można również przyjąć, że jej matkaE. G.od daty śmierciK. G.w 1980 roku, czyli matki wszystkich współwłaścicielek, na rzecz których został wydany akt własności ziemi w trybie administracyjnym –E. G.,R. B.,M. P. (2)– była samoistną posiadaczką udziału jej siostryM. P. (2), bo między tymi stronami nie było żadnej umowy w tym zakresie i z zebranego materiału dowodowego nie wynika, abyE. G.zamanifestowała jako posiadacz samoistny na zewnątrz widocznych przejawów władania tą działką tylko i wyłącznie dla siebie. Nawet jak mieszkała na tej działce i użytkowała podwórko stanowiące część tej działki czy to w całości, czy to w części, to jej zachowanie nie nosiło znamion takiego zachowania, aby wyrażało wolę władania całą tą nieruchomością z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli. Innymi słowy nie rozszerzyła ona zakresu swojego posiadania ponad posiadanie wynikające ze współwłasności oraz nie uzewnętrzniła tego w stosunku do otoczenia i współwłaściciela, którego udział jest objęty zasiedzeniem, czyliM. P. (2), czyli nie władała tym udziałem w imieniu własnym i dla siebie w ramach posiadania samoistnego.
Jak wynika z zeznań uczestników postępowaniaM. P. (2)cały czas dopóki żyła czuła się współwłaścicielką nieruchomości położonej wT., oznaczonej w ewidencji gruntów numeremdziałki (...), jeździła na tę nieruchomość razem ze swoim mężem, dziećmi i wnukami. Odbywały się na niej tzw. spotkania rodzinne. Po jej śmierci prawa do tej nieruchomości roszczą sobie jej następcy prawni.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do zasiedzenia udziału wynoszącego 1/3 części należącego poprzednio do współwłaścicielkiM. P. (2)ani przez wnioskodawczynię, ani przez jej matkęE. G.i orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.– punkt 2. postanowienia.