Sąd Apelacyjny w Poznaniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II S 25/24
Data wyroku: 2024-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Henryk Komisarski, Piotr Gerke ()

POSTANOWIENIE
Poznań, dnia 3 grudnia 2024 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący:Sędzia Henryk Komisarski (spr.)
Sędziowie:Piotr Gerke (del.)
Grzegorz Nowak
Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Hajman
przy udziale Prokuratora Prokuratury ---
po rozpoznaniu w sprawie skargi
K. C.
na przewlekłość postępowania sądowego w sprawach o sygn.(...)Sądu Rejonowego wŻ.oraz o sygn. akt(...)Sądu Okręgowego wZ. G.wraz z wnioskiem o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł
p o s t a n o w i ł

1
na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. Dz.U. z 2024 roku, poz. 37 ze zm.) skargęK. C.oddalić;

2
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.orazart. 626 § 1 k.p.k.w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zwolnić skarżącegoK. C.od kosztów postępowania skargowego.

UZASADNIENIE
Pismem datowanym na dzień(...)rokuK. C.złożył skargę na przewlekłość postępowania sądowego w sprawach o sygn.(...)Sądu Rejonowego wŻ.oraz o sygn. akt(...)Sądu Okręgowego wZ. G.wraz z wnioskiem o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł oraz zwolnieniem od opłaty. Skarżący jako przyczynę przewlekłości postępowania przed Sądem Rejonowym wŻ.wskazał okres czasu jaki wiązał się z przywróceniem mu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego wŻ.z dnia(...)r. – 6 miesięcy oraz długość postępowania apelacyjnego przed Sądem Okręgowym wZ. G.– rok, co miało skutkować u niego stresem i frustracją.
W odpowiedzi na ww. skargę Wiceprezes Sądu Okręgowego wZ. G.zgłosił swój udział w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargiK. C.w sprawie o sygn. akt(...)Sądu Okręgowego wZ. G.(k. 17-18).
W odpowiedzi na ww. skargę w imieniu Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego wŻ.pełnomocnik, r. pr.P. S.zgłosił swój udział w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargiK. C.w sprawie o sygn. akt(...)Sądu Rejonowego wŻ.(k. 22-25).
Pismem z dnia(...)r. skarżący przywołał czynności podejmowane przez oba sądy w toku postępowania (k. 31-32).

Po zapoznaniu się z aktami niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu(...)r. w sprawie o sygn.(...)Sądu Rejonowego wŻ.został wydany wyrok nakazowy, którymK. C.uznano za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, stanowiących ciąg przestępstw (k. 131, t. I).
Pismem z dnia(...)roku asesor Prokuratury Rejonowej wŻ.wniósł sprzeciw od powyższego wyroku (k. 139, t. I).
Zarządzeniem z dnia(...)r. wyznaczono termin rozprawy na dzień(...)r. (k. 143, t. I).
W dniu(...)r. nadano za pośrednictwem operatora pocztowego zawiadomienie o terminie rozprawy doK. C.na jego dotychczasowy adres, które dwukrotnie awizowane zwrócone zostało do Sądu (k. 146, t. I).
Na rozprawie w dniu(...)r. został wydany nowy wyrok (k. 149, t. I).
Skazany wnioskiem z dnia(...)r. (doręczonym do Sądu Rejonowego wŻ.(...)r.) wniósł o przywrócenie terminu z uwagi na nieprawidłowe zawiadomienie, albowiem został tymczasowo aresztowany do innej sprawy. (k. 159, t. I).
Postanowieniem z dnia(...)r. Sąd Rejonowy wŻ.odmówił przywrócenia terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego wŻ.z dnia(...)r. (k. 161, t. I).
Pismem z dnia(...)r.K. C.złożył zażalenie na postanowienie z dnia(...)r. (k. 168, t. I).
Postanowieniem z dnia(...)r. Sąd Okręgowy wZ. G.uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (k. 183, t. I).
Postanowieniem z dnia(...)r. Sąd Rejonowy wŻ.odmówił przywrócenia terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego wŻ.z dnia(...)r. i odmówił przyjęcia wniosku skarżącego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego wŻ.z dnia(...)r. (k. 199-201, t. I).
Pismem z dnia(...)r.K. C.złożył zażalenie na postanowienie z dnia(...)r. (k. 211, t. II).
Pismem z dnia(...)r. obrońcaK. C., wyznaczona z urzędu, adw.M. D.złożyła zażalenie na postanowienie z dnia(...)r. (k. 223-224, t. II).
Postanowieniem z dnia(...)r. Sąd Okręgowy wZ. G.zmienił zaskarżone postanowienie z dnia(...)r. w ten sposób, że przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego wŻ.z dnia(...)r. i uchylił postanowienie(...)r. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku skarżącego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego wŻ.z dnia(...)r. (k. 248-254, t. II).
Po zwrocie akt sprawy do Sądu Rejonowego wŻ., postanowieniem z dnia(...)roku umorzono postępowanie wykonawcze wobecK. C.w niniejszej sprawie (k. 263, t. II), sporządzono uzasadnienie wyroku z dnia(...)r. (k. 267-272, t. II), doręczono odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem skarżącemu i jego obrońcy (k. 273, 281 t. II) - skarżącemu na adres wskazany jego pismem z dnia(...)r. tj.(...)-(...) J.,ul. (...)(k. 274, t. II).
W dniu(...)r. obrońca skarżącego wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego wŻ.z dnia(...)r. (k. 285-287, t. II).
Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego wŻ., zarządzeniem z dnia(...)r., przyjął do rozpoznania apelacje obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego wŻ.z dnia(...)r. w sprawie(...)i zawiadomił o przyjęciu apelacji Prokuraturę Rejonową wŻ., skarżącego i jego obrońcę (k. 288-291, t. II).
Następnie, pismem datowanym na dzień(...)r., Sąd Rejonowy wŻ.przesłał Sądowi Okręgowemu wZ. G.akta sprawy(...)(k. 297, t. II).
W dniu(...)r. sprawa wraz z apelacją wpłynęła do Sądu Okręgowego wZ. G.(k. 297, t. II), zarządzeniem z tego samego dnia zarejestrowano sprawę pod sygnaturą akt(...)(k. 298, t. II) i w wyniku losowania wyznaczono do jej rozpoznania sędziego (k. 299, t. II).
Zarządzeniem z dnia(...)r. wyznaczono termin rozprawy apelacyjnej na dzień(...)r. (k. 300, t. II).
W dniu(...)r. odbyła się rozprawa główna, na której stawiła się obrońca skarżącego, zaś Przewodnicząca stwierdziła, iż oskarżony jest ponownie pozbawiony wolności. Z uwagi na niezawiadomienie oskarżonego o terminie rozprawy odroczono rozprawę (k. 310-311, t. II).
Zarządzeniem z dnia(...)r. wyznaczono termin rozprawy apelacyjnej na dzień(...)r. (k. 312, t. II).

    W dniu(...)r., po wniesieniu przez skarżącego pismem z dnia(...)roku (data wpływu:(...)r.) skargi na przewlekłość postępowania przed sądem I i II instancji, odbyła się rozprawa główna, na której Sąd Okręgowy wZ. G.wydał wyrok, zmieniając zaskarżone orzeczenie, tj. wyrok Sądu Rejonowego wŻ.o sygn. akt(...)(k. 328-329, t. II).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Badanie kwestii przewlekłości wskazanego postępowania, nastąpiło w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, z którego wynika, że dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez Sąd w celu zakończenia postępowania, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Skarżący, szeroko akcentując łączny okres trwania postępowania karnego, winien pamiętać, że„sama długotrwałość postępowania nie oznacza, iż doszło do przewlekłości postępowania.Zachodzi ona, gdy postępowanie jest długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do rozstrzygnięcia, będących w związku przyczynowym z działaniem lub bezczynnością sądu. Aby rozstrzygnąć zatem, czy zwłoka w dokonaniu czynności jest nieuzasadniona, należy rozważyć nie tylko okres zaniechania jej dokonania, ale także konkretne realia sprawy i jej kontekst sytuacyjny” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2022 r. w sprawieI (...)84/22, LEX nr 3439476).
Zważyć przy tym należało, że zgodnie z przepisem art. 6 ust. 2 pkt 2 powoływanej ustawy, skarga powinna zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Sformułowanie takiego wymogu wskazuje, że badanie przebiegu postępowania pod kątem zarzuconej przez skarżącego przewlekłości, winno odbywać się w granicach – tak czasowych, jak i przedmiotowych – zakreślonych w skardze. Winno ono zatem obejmować weryfikację zasadności twierdzeń skarżącego, odnoszących się do toku postępowania objętego skargą, w tym sformułowanych przez skarżącego konkretnych zarzutów pod adresem organu prowadzącego postępowanie.
W zakresie postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym wŻ.o sygn. akt(...), skarżący upatrywał przewlekłości postępowania w długim i nierzetelnym rozpoznaniu sprawy. W ocenie Sądu Apelacyjnego tego rodzaju konstatacji nie przywołują czynności podjęte przez Sąd Rejonowy. Należy wskazać, że
    wszystkie czynności podjęte przez sąd I instancji w toku postępowania w przedmiocie przewrócenia terminu były podejmowane regularnie (wydanie poszczególnych orzeczeń odbywało się w okresie jednego miesiąca) i prawidłowo, zaś występująca w ocenie skarżącego wadliwość poszczególnych postanowień sądu I instancji w przedmiocie przywrócenia terminu pozostaje poza zakresem i celem postępowania w przedmiocie stwierdzenia przewlekłości postępowania.T.. Sąd Apelacyjny, rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania, nie jest bowiem władny kontrolować merytorycznych rozstrzygnięć podejmowanych przez organy wymiaru sprawiedliwości, a jedynie badać terminowość i prawidłowość czynności podejmowanych w celu wydania merytorycznego rozstrzygnięcia (
    vide: postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2013 r. w sprawie II S 28/13, LEX nr 1369282).
Z kolei na kilkumiesięczny okres pozostawania akt sprawy przed tym sądem, już po przywróceniu skarżącemu terminu, składało się nie tylko wskazane przez skarżącego przesłanie akt sprawy do sądu II instancji, ale również dokonanie szeregu czynności, których celem było uregulowanie sytuacji prawnejK. C.i prowadzenie dalszego toku sprawy tj. umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania wykonawczego, sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia(...)r., doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem skarżącemu i jego obrońcy, przyjęcie do rozpoznania apelacji obrońcy i zawiadomienie o jej przyjęciu Prokuraturę Rejonową wŻ., skarżącego i jego obrońcę. Oceniając terminowość wszystkich tych czynności nie można stwierdzić przewlekłości toczącego się wówczas postępowania.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi w zakresie postępowania przed Sądem Okręgowym wZ. G.w sprawie(...), należy wskazać, że skarżący upatruje przewlekłości postępowania w zbyt długim okresie oczekiwania na zakończenie sprawy. Przed badaniem kwestii przewlekłości, należy zasygnalizować, że od chwili sporządzenia skargi na przewlekłość postępowania w dniu(...)r., sytuacja procesowa uległa istotnej zmianie, albowiem na rozprawie w dniu(...)r., Sąd Okręgowy wZ. G.wydał wyrok, zmieniając zaskarżone orzeczenie, tj. wyrok Sądu Rejonowego wŻ.z dnia(...)r. w sprawie(...).
Jednocześnie należy stanowczo podkreślić, że Sąd Okręgowy czynności przygotowawcze w sprawie(...), polegające na zarejestrowaniu sprawy i skierowaniu jej do losowania składu orzekającego podjął tego samego dnia, w którym wpłynęły do niego akta sprawy z Sądu Rejonowego wŻ., tj. w dniu(...)r. W tym zatem przypadku nie mogło być mowy o uchybieniu wymogowi terminowości. Następnie zarządzeniem z dnia(...)r., a więc po upływie 7 miesięcy i 5 dni od momentu wpłynięcia akt sprawy, został wyznaczony termin rozprawy odwoławczej na dzień(...)r. Z uwagi na niezawiadomienie skarżącego o terminie rozprawy, spowodowane

    niepoinformowaniem przez skazanego sądu o zmianie aktualnego miejsca pobytu z uwagi na kolejne osadzenie w zakładzie karnymodroczono rozprawę. Kolejny termin rozprawy został wyznaczony na dzień(...)r. I w tym wypadku termin spoczywania sprawy nie spełniał omówionych na wstępie przesłanek przewlekłości.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się bowiem, że stan taki będzie miał zasadniczo miejsce w przypadku bezczynności sądu odwoławczego polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy(postanowienia Sądu Najwyższego: 3 grudnia 2019 r.,I (...)160/19; z 22 stycznia 2019 r.,I (...)71/18; z 21 lutego 2018 r.,(...)3/18). Kilkumiesięczny okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej mieści się w pojęciu rozsądnego terminu, w którym sprawa może oczekiwać na jej rozpoznanie. Jedynie wyjątkowo krótsze okresy bezczynności mogą uzasadniać stwierdzenie przewlekłości postępowania (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 22 lipca 2014 r.,(...)123/14, LEX nr 1515457; z 12 stycznia 2022 r.,I (...)234/22).
Sąd Apelacyjny podziela przytoczone wyżej poglądy Sądu Najwyższego i nie dostrzega przewlekłości postępowania w sprawie o sygnaturze akt(...)toczącej się przed Sądem Okręgowym wZ. G.. Samo subiektywne przekonanie skarżącego nie może bowiem skutkować przypisaniem Sądowi bezczynności i w konsekwencji naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Natomiast ocena opisanych powyżej okoliczności, obrazujących dynamikę toczącego się postępowania przed Sądem Okręgowym wZ. G.w sprawie(...)mając na uwadze wpływ nowych spraw, obciążenie sędziów oraz średnią sprawność postępowania w tym sądzie przemawiała przeciwko stwierdzeniu jego przewlekłości. Działający w nim Sąd podejmował bowiem właściwe czynności, robiąc to w rozsądnych terminach. W tych okolicznościach czas rozpoznania sprawy, liczony od momentu przekazania akt sprawy do chwili jej rozpoznania, nie jest obiektywnie długi ani rażąco przewlekły.
Uwzględniając powyższe rozważania, brak było podstaw do stwierdzenia, jakoby objęte skargą postępowanie sądowe w sprawach o sygn.(...)Sądu Rejonowego wŻ.oraz o sygn. akt(...)Sądu Okręgowego wZ. G.spełniało kryteria przewlekłości w rozumieniu powoływanej wyżej ustawy.
Już na zakończenie zasygnalizowania wymaga, z uwagi na podnoszony w skardze stan psychicznyK. C., wywołany niepewnością co kary, że obecnie przebywa on w izolacji penitencjarnej, mając do odbycia m.in. karę 3 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem(...)Sądu Rejonowego wŻ..
W konsekwencji, Sąd Apelacyjny w oparciu o przepisy art. 12 ust. 1 powołanej ustawy, wniesioną skargę – jako niezasadną – oddalił, o czym orzeczono w pkt 1 uzasadnianego rozstrzygnięcia.
O kosztach postępowania skargowego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie przepisów wskazanych w pkt 2 niniejszego postanowienia, zwalniając skarżącego od ich ponoszenia. Skarżący przebywa bowiem w zakładzie karnym, nie posiada stałego zatrudnienia i aktualnie nie posiada do swojej dyspozycji żadnych środków.
Mając na uwadze całokształt poczynionego wywodu, orzeczono jak na wstępie.

P. G.

H. K.

G. N.

Pouczenie:
Niniejsze postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.