Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1054/13
Data wyroku: 2014-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o FUS w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporz. RM w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Sygn. akt IV U 1054/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 września 2014r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSR del. Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

sekr. sądowy Anna Wąsak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2014r. wS.
odwołaniaA. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 26 kwietnia 2012 r. Nr(...)
w sprawieA. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury

oddala odwołanie.
Sygn. akt IV U 1054/13

UZASADNIENIE
Decyzją z(...). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemuA. K.prawa do emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze albowiem wnioskodawca nie osiągnął wieku emerytalnego, nie udokumentował rozwiązania stosunku pracy z każdym pracodawcą, na rzecz którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem ustalania prawa do emerytury i nie wykazał co najmniej 15 letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczonyA. K., który wnosił o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że fakt pozostawania członkiem spółdzielni nie może dyskwalifikować pracy w warunkach szczególnych w kontekście prawa do wcześniejszej emerytury. Członkiem spółdzielni został w trakcie zatrudnienia i charakter jego pracy po tym zdarzeniu nie uległ zmianie. W okresie pracy w(...)M.wykonywał pracę maszynisty koparek i ładowarek pod nadzorem kierownika Spółdzielni, jego czas pracy podlegał ewidencjonowaniu, codziennie podpisywał listę obecności (k.2-4).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o odrzucenie ewentualnie oddalenie odwołania powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazano, że decyzję wysłano do wnioskodawcy w dniu 27 kwietnia 2012r., następnie w dniu 29 kwietnia 2013r., a następnie przesłano decyzję do Inspektoratu ZUS wS.celem osobistego odbioru przez wnioskodawcę (k.5-7).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyA. K.,ur. (...)złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.w dniu 15 marca 2012r. wniosek o emeryturę. Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 26 lat, 4 miesięcy i 18 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 26 lat, 4 miesiące i 18 dni. Ponadto organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony udowodnił 2 miesiące i 28 dni stażu pracy w warunkach szczególnych. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie zaliczył okresu zatrudnienia od 12 sierpnia 1976r. do 17 kwietnia 1980r. w(...) S.A.” ponieważ zakład pracy nieprawidłowo podał nazwę zarządzenia resortowego, a stanowisko zgodnie z wykazem A Dział V poz. 3, okresu zatrudnienia od 18 kwietnia 1980r. do 31 maja 1986r. w(...)ponieważ zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach podał, że ubezpieczony wykonywał prace w wykazie C, Dział III, który to uprawniał tylko do wzrostu emerytury oraz okresu zatrudnienia od 29 sierpnia 1986r. do 30 kwietnia 1996r. w(...)wM., ponieważ ubezpieczony był członkiem spółdzielni.
Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w warunkach szczególnych decyzją z 26 kwietnia 2012r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (k. 24 akt emerytalnych).
A. K.w okresie od 12 sierpnia 1976r. do 17 kwietnia 1980r. był zatrudniony w(...) S.A.wW.na stanowisku maszynisty ciężkich maszyn budowlanych – operatora spycharki (świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach – k. 11 akt organu rentowego o ustalenie kapitału początkowego).
Od początku zatrudnienia do 31 marca 1977r. ubezpieczony był pomocnikiem operatora. W tym okresie ukończył kurs operatorów koparki i spycharki. Od 1 kwietnia 1977r. pracował wyłącznie jako operator koparki, a następnie spycharki. Nie wykonywał żadnych innych czynności (zeznania ubezpieczonego k. 37-37v).
W aktach osobowych ubezpieczonego znajduje sięprotokół nr (...)z egzaminu przeprowadzonego przez Komisję Kwalifikacyjną w zawodzie operatora sprzętu ciężkiego dnia 1 kwietnia 1977r., z którego wynika, że ubezpieczony zdał egzamin. Z angażu z 4 kwietnia 1977r. wynika, że skierowano go do pracy na koparce jako maszynista. Z angażu z 27 kwietnia 1977r. wynika, że skierowano ubezpieczonego do pracy na spycharce jako maszynista.
Następnie od 18 kwietnia 1980r. do 31 maja 1986r.A. K.był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)wS.na stanowisku maszynisty spycharki (świadectwo pracy - k. 31 akt organu rentowego o ustalenie kapitału początkowego).
W ciągu całego okresu zatrudnienia w(...)ubezpieczony wykonywał wyłącznie prace operatora spycharki (zeznania ubezpieczonego k. 27v).
Dokumenty zgromadzone w aktach osobowych (m.in. kwestionariusz osobowy, angaże, wniosek, świadectwo pracy) potwierdzają pracę ubezpieczonego stale i w pełnym wymiarze na stanowisku operatora spycharki.
W okresie od 29 sierpnia 1986r. do końca zatrudnienia ubezpieczony był członkiemR. S. P.wM.i świadczył pracę w okresie od 01 czerwca 1986 r. do 30 kwietnia 1996 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jako maszynista koparki i ładowarki (zaświadczenie k. 37 akt organu rentowego o ustalenie kapitału początkowego).
W aktach osobowych znajduje się podanieA. K.o przyjęcie na członka spółdzielni z datą wpisaną przez przełożonego – 25 lipca 1986r. W aktach osobowych znajduje się również deklaracja członkowskaA. K., w której zgłosił przystąpienie doR. S. P.wM.. Deklaracja jest opatrzona datą 30 sierpnia 1986r. Z adnotacji na deklaracji wynika, że uchwałą Zebrania Przedstawicieli z dnia 29 sierpnia 1986r. ubezpieczony został przyjęty na członka Spółdzielni. Faktu powyższego nie kwestionował również sam ubezpieczony, co wynika z treści jego odwołania i zeznań.
Praca ubezpieczonego na stanowisku maszynisty koparki i ładowarki w okresie od 1 czerwca 1986r. do 30 kwietnia 1996r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wM.nie budzi wątpliwości Sądu.
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (okoliczności niesporna, oświadczenie zawarte we wniosku o emeryturę -k.1v akt emerytalnych ubezpieczonego, zeznanie ubezpieczonego k. 27v).
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Przeprowadzone przez Sąd dowody z zeznań świadków, z zeznań ubezpieczonego, akt osobowych zostały obdarzone przez Sąd wiarygodnością.

Sąd zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd rozważał, czy odwołanie ubezpieczonego zostało wniesione w terminie. Zaskarżona decyzja została wydana 26 kwietnia 2012r. Organ rentowy nie wykazał, aby decyzja ta została doręczona wnioskodawcy w 2012r. Natomiast ubezpieczony podnosił, że decyzję otrzymał dopiero 15 lipca 2013r. ZUS nie przedstawił dowodu na to, że było inaczej. Dlatego Sąd uznał, że odwołanie od decyzji zostało wniesione w terminie i rozpoznał je merytorycznie.
Odwołanie ubezpieczonego nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwedług stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2013r. (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, a także rozwiązali stosunek pracy. W myśl przywołanego wyżej art. 32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Organ rentowy wskazał, że w momencie wydawania decyzji ubezpieczony miał ogólny staż ubezpieczeniowy, ale nie miał stażu pracy w warunkach szczególnych, pozostawał w stosunku pracy i nie osiągną wymaganego wieku.
Na datę orzekania ubezpieczony osiągnął wymagany wiek, a stan prawny dotyczący regulacji art. 184 zmienił się z dniem 1 stycznia 2013r. i od tej daty nie ma już wymogu, aby osoba ubiegająca się o emeryturę pozostawała w stosunku pracy. Nie zostało natomiast wykazane, aby ubezpieczony spełnił wymóg 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Jeżeli chodzi o pracę w(...) S.A.wW.od 12 sierpnia 1976r. do 17 kwietnia 1980r. to Sąd zaliczył ten okres pracy do stażu pracy w warunkach szczególnych, ale nie od daty nawiązania stosunku pracy, a od 1 kwietnia 1977r., kiedy ubezpieczony faktycznie nabył uprawnienia na koparki jednonaczyniowe i od kiedy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako operator tych koparek. Ubezpieczony sam przyznał, że wcześniej pracował jako pomocnik operatora i praca ta polegała na pracy na sprzęcie razem z operatorem przez 5 godzin, a w pozostałym czasie zajmował się konserwacją maszyny. Okres od 1 kwietnia 1977r. do 17 kwietnia 1980r. daje 3 lata i 17 dni. Ten okres Sąd zaliczył do stażu pracy w warunkach szczególnych.
W(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)ubezpieczony pracował od 18 kwietnia 1980r. do 31 maja 1986r. (tj. 6 lat, 1 miesiąc i 13 dni). Zostało wykazane i nie budzi wątpliwości, że w tym okresie ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator spycharki. Wynika to bezspornie z akt osobowych ubezpieczonego. Powyższą pracę należy zakwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych.
Okres zatrudnienia ubezpieczonego w(...) S.A.wW.i(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)daje łącznie 9 lat i 2 miesiące. Wskazany okres Sąd zaliczył ubezpieczonemu do stażu pracy w warunkach szczególnych, bowiem prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych do jakich zaliczane są koparki i ładowarki jednonaczyniowe i wielonaczyniowe, spycharki, pogłębiarki, zgarniarki, ciągniki gąsiennicowe, są pracami w warunkach szczególnych, które wymienione zostały w wykazie A, dziale V, poz. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Natomiast nie zaliczył Sąd do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu pracy ubezpieczonego wRolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...)ze względu na to, że praca była świadczona w ramach stosunku członkostwa w(...)M., a takiej kategorii pracy nie zalicza się do warunków szczególnych. Musi być to praca wynikająca z umowy o pracę ze stosunku pracy, a zatrudnienie ubezpieczonego z takiego stosunku nie wynikało. Nie budzi wątpliwości, że ubezpieczony sam złożył podanie o przyjęcie na członka spółdzielni, następnie złożył deklarację przystąpienia do spółdzielni. Z akt osobowych wynika, że świadczył pracę jako członekspółdzielni produkcyjnej (...). Ten okres pracy nie może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych. Z akt osobowych nie wynika, abyA. K.miał zawartą umowę o pracę. Świadczył pracę od 1 czerwca 1986r., a podanie o przyjęcie w poczet członków spółdzielni złożył 25 lipca 1986r. Należy uznać zatem, że praca związana była w całości z członkostwem w spółdzielni produkcyjnej.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2005r. (sygn. akt I UK 142/04) praca w charakterze członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie daje prawa do przejścia na emeryturę w wieku niższym niż podstawowy wiek emerytalny z uwagi na zatrudnienie w szczególnych warunkach, o których mowa wart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przedstawione w art. 32 ustawy o emeryturach i rentach ograniczenie prawa do wcześniejszej emerytury jedynie do wypadków świadczenia pracy w charakterze pracownika nie jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równego traktowania. Pogląd ten jest ugruntowany w polskim orzecznictwie. Prawo do emerytury w wieku niższym niż ogólny wiek emerytalny przysługuje jedynie pracownikom.
W tej sytuacji Sąd uznał, że brak jest przesłanek do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i z tych względów z mocyart. 47714§ 1 kpcoddalił odwołanie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.