Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 10/23
Data wyroku: 2023-08-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: sędzia Jarosław Sobierajski
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Podstawa prawna: art. 178a § 1 i 4 kk, art. 180a kk w zw. z art. 11 § 2 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IX Ka 10/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

0

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego wG.z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt(...)

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

Granice zaskarżenia

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Ustalenie faktów

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

R. W.

Niekaralność oskarżonego.

Karta karna

83

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

Ocena dowodów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.1.1.1.

Karta karna

Dokument wystawiony przez uprawniony podmiot.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Apelacja obrońcy oskarżonego

Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 167 kpkw zw. zart. 170 § 1 pkt 2 i 3 acontrarioKPK, poprzez oddalenie wniosków dowodowych z osobowych źródeł jako pozbawionych przymiotu znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdy w postępowaniu nie tylko rozstrzygano o winie oskarżonego, ale także o wymiarze kary i środków karnych, co doprowadziło do wydania orzeczenia bez możliwości rzetelnej oceny przez Sąd zachowania oskarżonego przez pryzmat dyrektyw wymiaru kary opisanych wart. 53 § 2 kk, a także brak kontroli przesłanki opisanej wart. 42 § 3 in fine kk,

Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 kpkpoprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów wydruku z(...)oraz zaświadczenia z odbywanej terapii uzależnień, umniejszenie ich rangi przy dokonywaniu oceny zachowania sprawcy czynu, który szczerze żałuje dopuszczenia się czynu zabronionego, poczynił i nadal czyni realne starania, by w sposób odpowiedzialny być w stanie powrócić do społeczności użytkowania dróg,

Rażąca niewspółmierność wymierzonego środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, który pomimo obligatoryjnego charakteru, nie został zbadany w sposób wystarczający pod kątem wyczerpania przesłanki opisanej wart. 42 § 3 in fine kk, w szczególności wpływu definitywnego rozstrzygnięcia na nastawienie oskarżonego wskutek wdrożonej dobrowolnej terapii uzależnień, jej przebiegu i skuteczności, negatywnych następstw takiego rozstrzygnięcia dla rodziny oskarżonego, która w niczym nie zawiniła, a także nieuwzględnienia faktu, iż wnioskowany przez obronę wymiar orzeczonego zakazu i tak zezwolił na zweryfikowanie postawyR. W.oraz jego podejścia do nałożonych obowiązków z jednoczesnym wyeliminowaniem go z ruchu drogowego do czasu ustabilizowania swojej sytuacji życiowej, spełniając tym samym zasady prewencji ogólnej oraz indywidualnej.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd Okręgowy wobec stwierdzenia w wyniku kontroli instancyjnej rażącej niesprawiedliwości zapadłego w sprawie orzeczenia na zasadzieart. 440 kpkdokonał zmian określonych w punkcie 5.2. niniejszego uzasadnienia i tej sytuacji zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego okazały się bezprzedmiotowe.

Wniosek

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Rażąca niesprawiedliwość wyroku zart. 440 kpk.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wynika, że podstawę przyjęcia kwalifikacji prawnej tego czynu zart. 178a § 4 kkstanowiło ustalenie, żeR. W.nie stosował się do orzeczonego w dniu 30 listopada 2021 roku przez Sąd Rejonowy wG.sygn. akt(...)środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres od dnia 07.09.2021 roku do dnia 07.09.2022 roku. Ustalenie to, choć prawidłowe, nie było jednak precyzyjne i wystarczające dla takiej subsumpcji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu. Stosownie do treściart. 178a § 4 kk, jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 był wcześniej prawomocnie

    skazanyza prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone wart. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego w § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze

    skazaniemza przestępstwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przywołany wyrok Sądu Rejonowego wG., którym orzeczono wobec oskarżonego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, nie był wyrokiem skazującym, lecz wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie o czyn zart. 178a § 1 kk(dane o karalności – k. 19, odpis wyroku – k. 21). Skoro zatem w rzeczonym przepisie mowa o skazaniu, to fakt naruszenia zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego w uprzednim wyroku warunkowo umarzającym postępowanie o czyn zart. 178a § 1 kknie mógł być podstawą do przyjęcia w niniejszej sprawie kwalifikacji zart. 178a § 4 kki w konsekwencji nie zachodzi sytuacja obligatoryjnego orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Sąd Okręgowy w pełni podziela wyrażane w piśmiennictwie i orzecznictwie zapatrywanie, iż wyrok warunkowo umarzający postępowanie, wydany zarówno w trybieart. 341 § 5 kpk, jak i w trybieart. 414 § 1 kpk, nie jest wyrokiem skazującym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I KZP 7/00, OSNKW 2000, nr 5-6, poz. 51, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2004 r., V KK 373/03, OSNwSK 2004, poz. 437, jak również A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V, red. W. Wróbel, Warszawa 2016, art. 66.).
W zaistniałej sytuacji doszło więc do rażącej obrazyart. 178a § 4 kki wobec zaskarżenia wyroku na korzyść oskarżonego w toku kontroli instancyjnej Sąd Odwoławczy na podstawieart. 440 kpkdokonał zmian wskazanych w dalszej części uzasadnienia.

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego wG.z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt(...)– punkty 2, 4, 5.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobecR. W.kary, albowiem orzeczony wymiar kary pozbawienia wolności nie przekraczał roku, w czasie popełnienia przestępstwa nie był on skazany na karę pozbawienia wolności, a w konsekwencji zachodziła wobec niego pozytywna prognoza kryminologiczna. Inne rozstrzygnięcie nie byłoby zresztą dopuszczalne z uwagi na kierunek wniesionego środka odwoławczego. Zasadne było również nałożenie na oskarżonego obowiązku probacyjnego w postaci powstrzymania się od nadużywania alkoholu.
Sąd odwoławczy nie znalazł też podstaw do ingerencji w orzeczenie o świadczeniu pieniężnym na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Jego wysokość przekracza wprawdzie ustawowe minimum, jednak jest ona uzasadniona znaczną szkodliwością społeczną popełnionego przez oskarżonego czynu, jak również nie przekracza możliwości finansowych oskarżonego.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy, działając na podstawieart. 440 kpk, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1. uchylił orzeczenia zawarte w punkcie 1 i 3,
2. uznał oskarżonego za winnego tego, że w dniu 19 lipca 2022 roku wG.przyulicy (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości o stężeniu o godz. 22:02 – 0,60 mg/l, godz. 22:18 – 0,58 mg/l, godz. 22:45 – 0,47 mg/l i godz. 22:48 – 0,47 mg/l w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym, na drodze publicznej, pojazd mechanicznymarki P. (...)onr rej. (...), nie stosując się do decyzji PrezydentaG.z dnia 26 stycznia 2022 roku o sygn.(...)o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, tj. za winnego przestępstwa zart. 178a § 1 kkiart. 180a kkw zw. zart. 11 § 2 kki za ten czyn na podstawieart. 178a § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierza mu karę 9 miesięcy pozbawienia wolności;
3. na podstawieart. 42 § 1a pkt 1 i § 2 kkw zw. zart. 11 § 3 kkorzekł wobec oskarżonegoR. W.zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat

Zwięźle o powodach zmiany

Zważywszy, że fakt naruszenia przez oskarżonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego w dniu 30 listopada 2021 roku przez Sąd Rejonowy wG.w sprawie o sygn. akt(...), nie dawał podstawy do przyjęcia kwalifikacji prawnej jego czynu zart. 178a § 4 kk, a był nieistotny z punktu widzenia kwalifikacji prawnej zart. 178a § 1 kk, na nowo opisując i przypisującR. W.to ostatnie przestępstwo należało wyeliminować owo ustalenie z opisu czynu. Sąd Okręgowy orzekł wobec oskarżonego karę 9 miesięcy pozbawienia wolności, tożsamą z karą orzeczoną przez Sąd Rejonowy, albowiem jest ona adekwatna do wysokiego stopnia winy oraz wysokiego stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przezR. W.czynu zabronionego.
Wymiar orzeczonego środka karnego nieznacznie przekracza dolną granicę ustawowego zagrożenia przewidzianego wart. 42 § 2 kk.R. W.niezaprzeczalnie ukazał, iż stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Omawiany środek karny został zaś orzeczony przy zastosowaniuart. 11 § 3 kk, albowiem obowiązek jego orzeczenia wynikał zarówno zart. 42 § 1a pkt 1 kk(w związku ze skazaniem zart. 180a kk), jak i zart. 42 § 2 kk(w związku ze skazaniem zart. 178a kk). Zważywszy, że w obu przypadkach w grę wchodziło orzeczenie środka karnego tego samego rodzaju, Sąd odwoławczy uznał za właściwe orzeczenie jednego środka (niejako łącznie), choć na podstawie obu zbiegających się podstaw prawnych.
Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też – poza zmianami opisanymi powyżej – został on utrzymany w mocy.

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Zważywszy, że zmiana zaskarżonego wyroku była skutkiem rażącego naruszenia prawa przez Sąd I instancji, kierując się względami słuszności na podstawieart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpkSąd odwoławczy zwolnił oskarżonego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami poniesionymi w tym postępowaniu obciążył Skarb Państwa.

PODPIS