Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 13/22
Data wyroku: 2023-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 477^14^ § 1 k.p.c.

Sygn. akt V U 13/22

WYROK ŁĄCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 czerwca 2023 r.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska
Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz
po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuM. K. (1),S. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaM. K. (1),S. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia(...)r. sygn.:(...)

oddala odwołania,

    zasądza od wnioskodawczyniM. K. (1)na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

    zasądza od wnioskodawczyniS. P.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VU 13/22

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia(...)r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.stwierdził, żeS. P.jako pracownik u płatnika składekK. M.(...)ul. (...),(...)-(...) P.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 16.04.2021 r.
Organ rentowy w uzasadnieniu decyzji podniósł, iżS. P.została zatrudniona u płatnika składek (matki) od 16.04.2021 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, z miesięcznym wynagrodzeniem 3.800,00zł.
Od 19.06.2021 r. PaniS. P.stała się niezdolna do pracy.
Z danych na 'koncieS. P.wynika, że ostatni tytuł do ubezpieczeń społecznych posiadała do 31.12.2019 r.
W związku z tym powstała wątpliwość co do faktycznego zatrudnienia PaniS. P..M. K. (1)odmówiła podania danych klientów oraz pracowników firm współpracujących, mogących potwierdzić zatrudnienie PaniS. P., ze względu na ochronę danych związaną z przepisami(...).
Płatnik składek nie wskazał również kiedy i jak częstoS. P.mogła się kontaktować z tymi osobami telefonicznie, mailowo, przez skrzynkę portali społecznościowych, aukcyjnych itd.
Zakład podkreśla, że zatrudnienie PaniS. P.od 16.04.2021 r. przez płatnika składek PaniąM. K. (1)budzi uzasadnione wątpliwości.
Płatnik składek nie przedstawił argumentów wskazujących, że po stronie pracodawcy istniała potrzeba zatrudnienia pracownika.
PaniS. P.została zatrudniona w małej firmie zajmującej się sprzedażą detaliczną prowadzoną przez internet. Wysokość miesięcznych przychodów firmy w 2021 r. wynosiła kilka tysięcy. Na tożsamym stanowisku jest zatrudniona w firmie od 2016 r. druga córka właścicielkifirmy (...). Pomimo jej długotrwałych nieobecności w pracy w płatnik składek nie zawsze zatrudniał inne osoby. Także podczas nieobecnościS. P.nie została zatrudniona nowa osoba. Jej obowiązki zostały przejęte przezM. K. (1)iM. K. (2).
Przedstawione okoliczności świadczą o braku rzeczywistej potrzeby zatrudnieniaS. P.na stanowisku(...)

Od powyższej decyzji odwołały się płatnik składekM. K. (1)oraz ubezpieczonaS. P.kwestionując jej zasadność.
W uzasadnieniu odwołaniaM. K. (1)podnosiła, iż jako płatnik składek prowadzi od 2016 r. sprzedaż wyrobów tekstylnych na portalu(...)oraz poprzez sklep internetowy , a w obecnych czasach trudno wyobrazić sobie firmę bez social mediów. Skarżąca nie posiadała wiedzy w tym zakresie dlatego zatrudniła córkęS.jako osobę kompetentną . Przyjęta przez strony formuła pracy zdalnej wynikała z wprowadzonych wówczas krajowych ograniczeń spowodowanych pandemią , a później z faktu zmiany miejsca zamieszkaniaS. P.i przeprowadzką doŚ..
Z koleiS. P.w uzasadnieniu odwołania wskazała, iż posiada wyższe wykształcenie na kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna uzyskując tytuł licencjata oraz ukończył uzupełniające studia magisterskie na kierunku politologia. Posiada duże doświadczenie zawodowe , a pracę w firmie mamy miała wykonywać na stanowisku menager social mediów w trybie zdalnym. Do jej obowiązków należało zbieranie wiedzy o potencjalnych klientach , ich oczekiwań, monitorowanie tego ci się dzieje w branży odzieżowej, komunikowanie się przez media z klientami , pozyskiwanie klientów, reagowanie na komentarze, dbanie o wizerunek pracodawcy w sieci , tworzenie postów, robienie zdjęć , ich obróbka, tworzenie opisów towarów na portalu(...)i dokonywanie zmian wymaganych przez ten portal. Podniosła, iż kiedy wykonywała swoje obowiązki wP., to pakowała towar do wysyłki, generowała etykiety, kontaktowała się ze szwaczką , tworzyła posty , robiła zdjęcia ubrań. Wskazała, iż od 22 kwietnia 2021 r. do 18 czerwca 2021 r. zamieściła 13 postów. Dodała , że codziennie kontaktowała się z matką i relacjonowała jej dotychczas wykonane czynności jak i otrzymywała kolejne polecenia , była rozliczana nie tyle z czasu pracy, ale z jej efektów. Od 19 czerwca skarżąca podała, iż przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu pogarszającego się stanu psychicznego gdyż od 2017 r. leczy się na zaburzenia lękowe.
W konsekwencji obie skarżące wnosiły o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, żeS. P.podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom w firmie matkiM. K. (1)od 16 kwietnia 2021 r. do nadal.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2022 r. Sąd połączył sprawę VU 207/22 z odwołaniaS. P.ze sprawą VU 13/22 z odwołaniaM. K. (1)do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
ustalił następujący stan faktyczny :

M. K. (1)prowadzi działalność gospodarczą od 22.12.2015r. wpisaną do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Przedmiotem wykonywanej działalności jest sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet. Jako stałe miejsce wykonywania działalności PaniM. K. (1)wskazała adres(...)-(...) P.ul. (...). Jest to jednocześnie adres zamieszkania płatnika składek.
M. K. (1)sprzedaje ubrania uszyte przez siebie, albo w szwalni mężaD. K., który także prowadzi własną działalność gospodarczą(...)szyjąc ubrania na zlecenie innych firm. On też zatrudnia szwaczki , które szyją także dlaM. K. (1).
Od początku założeniafirmy (...)miała stronę firmy na FB , stronę internetową , a od marca 2016 r. założyła profil na portalu(...).
( dowód: zeznaniaM. K. (1)– k. 245 w związku z k. 330 akt sprawy oraz pismo(...)o rejestracji firmy – k. 349 akt sprawy)
Firma (...)i jej męża znajduje się na nieruchomości, na której mieszkają z córkąD.oraz córkąM.oraz jej dziećmi.
W okresie od grudnia 2015 r. do 21 sierpnia 2016 r.M. K. (1)nie zatrudniała nikogo w swojej firmie prowadząc ją jednoosobowo.
W dniu 22 sierpnia 2016 r. zatrudniła ona swoją córkąM. K. (2)na stanowisku menagera e – commerce z wynagrodzeniem 2500 zł miesięcznie.M. K. (2)miała wykształcenie wyższe magisterskie , kierunek zarządzanie zasobami ludzkimi , posiadała umiejętności do obsługi Photoshopa, World pressa, Office w stopniu zaawansowanym.
( dowód: akta osoboweM. K. (2)załączone do akt sprawy)
Do jej obowiązków należało : obsługa strony internetowej , wstawianie postów na FB, pakowanie ubrań do wysyłki, prasowanie, robienie zdjęć ubrań.
( dowód: zeznaniaM. K. (1)– k…. oraz świadkaW. N.– k. 248 akt sprawy)
M. K. (2)w trakcie zatrudnienia przebywała na zwolnieniach lekarskich w okresach :
- od 5 .10.2016 r. do 21.10.2016 r.,
- od 27.10.2016 r. do 9.04. 2017 r.
- od 22.09.2017 r. do 3.10.2017 r.
- od 7.11. 2017 r. do 10.11.2017 r.
- od 23.11.2017 r. do 9.12.2017 r.
- 10.12.2017 r. do 19.08.2018 r.
Od 20 sierpnia 2018 r. do 16 listopada 2018 r.M. K. (2)przebywała na świadczeniu rehabilitacyjnym , a od 17 listopada 2018 r. uprawniona była do zasiłku macierzyńskiego , który pobierała do 15 listopada 2019 r.
Kolejna jej niezdolność do pracy nastąpiła 4 stycznia 2020 r. i trwała do z krótkimi przerwami do sierpnia 2021 r. Od dnia 4 kwietnia 2022 r.M. K. (2)uprawniona była do zasiłku macierzyńskiego , który pobierała do 2 kwietnia 2023 r.

( dowód: pisma organu rentowego – k. 336 akt sprawy oraz k. 304 akt sprawy)

W czasie nieobecności w pracy córkiM. K. (2)pomagali jej pozostali członkowie rodziny czyli mąż i córki.
( dowód: zeznaniaM. K. (1)– k. 337 akt sprawy )

W dniu 16 kwietnia 2020 r.M. K. (1)zatrudniła wfirmie (...)na stanowisku doradca klienta, praca przy komputerze na cały etat z wynagrodzeniem 4800 zł .K. O.z zawodu był elektrykiem. Umowa ta została zawarta najpierw na czas określony do 17 lipca, a następnie aneksem zmieniona na umowę na czas nieokreślony.
Umowa ta została rozwiązana za porozumieniem stron z dniem 6 lutego 2021 r. W trakcie zatrudnienia przebywał on na zwolnieniu lekarskim przez 149 dni.

( dowód: akta osobowe załączone do akt sprawy , a w szczególności świadectwo pracy z dnia 6 lutego 2021 r. )

K. O.od 8 czerwca 2020 r. stał się niezdolny do pracy i uprawniony był do zasiłku chorobowego do 5 lutego 2021 r. W dniu 6 lutego 2021 r. strony rozwiązały umowę o pracę za porozumieniem.

W dniu 16.04.2021 r.M. K. (1)zawarła z drugą córkąS. P.pisemną umowę o pracę na okres próbny od 16.04.2021 r. do 30.05.2021 r., na stanowisku manager social media, w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem miesięcznym 3.800,00 zł. W umowie o pracę jako miejsce wykonywania pracy i adres zamieszkania PaniS. P.wskazano adres siedziby(...)-(...) P.ul. (...).
Następnie 31.05.2021 r. została zawarta kolejna umowa o pracę od 31.05.2021 r. na czas nieokreślony. W umowie tej jako miejsce wykonywania pracy oraz adres zamieszkania PaniS. P.wskazano(...)-(...) Ś.,ul. (...). Płatnik składek w umowie o pracę jako miejsce wykonywania pracy dodatkowo wskazał: praca zdalna.
Od 19 czerwca 2021 r.S. P.stała się niezdolna do pracy.
Z danych na 'koncieS. P.wynikało, że ostatni tytuł do ubezpieczeń społecznych posiadała do 31.12.2019 r.
W związku z tym organ rentowy powziął wątpliwość co do faktycznego zatrudnienia PaniS. P.i wszczął postępowanie wyjaśniające.
Zawiadomieniami z 01.09.2021 r. Zakład poinformował płatnika składek PaniąM. K. (1)i ubezpieczoną PaniąS. P.o wszczęciu postępowania w sprawie zasadności zgłoszenia do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia od 16.04.2021 r.
W piśmie z 01.09.2021 r. płatnik składek PaniM. K. (1), została poinformowana o konieczności złożenia w sprawie wyjaśnień wraz z ich udokumentowaniem.
W dniu 09.09.202Ir. do Zakładu wpłynęły pisemne wyjaśnienia płatnika składek PaniM. K. (1), w których poinformowała o okolicznościach zatrudnienia PaniS. P., warunkach wykonywania pracy oraz jej obowiązkach. Do wyjaśnień PaniM. K. (1)załączyła kserokopie:

orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy z 15.04.2021r.,

list płac od kwietnia do lipca 202Ir.,

list obecności od kwietnia do września 202 lr.

Zakład wskazuje, że PaniM. K. (1)prowadzi działalność gospodarczą od 22.12.2015r. wpisaną do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Przedmiotem wykonywanej działalności jest sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet. Jako stałe miejsce wykonywania działalności PaniM. K. (1)wskazała adres(...)-(...) P.ul. (...). Jest to jednocześnie adres zamieszkania płatnika składek.
PaniM. K. (1)16.04.2021 r. zawarła z PaniąS. P.pisemną umowę o pracę na okres próbny od 16.04.2021 r. do 30.05.2021 r., na stanowisku manager social media, w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem miesięcznym 3.800,00zŁ W umowie o pracę jako miejsce wykonywania pracy i adres zamieszkania PaniS. P.wskazano adres siedziby(...)-(...) P.ul. (...).
Następnie 31.05.2021 r. została zawarta kolejna umowa o pracę od 31.05.2021 r. na czas nieokreślony. W umowie tej jako miejsce wykonywania pracy oraz adres zamieszkania PaniS. P.wskazano(...)-(...) Ś.,ul. (...).
Płatnik składek w umowie o pracę jako miejsce wykonywania pracy dodatkowo wskazał: praca zdalna.
PaniS. P.przedłożyła pracodawcy orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku managera social media wystawione 15.04.2021 r. przez lekarza wŚ.na podstawie skierowania na badania lekarskie z 12.04.2021 r.
Płatnik składek przekazał zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu(...)z tytułu zatrudnienia PaniS. P.23.04.2021 r. z datą powstania obowiązku ubezpieczeń od 16.04.2021 roku.
W dniu 19.06.2021 r. PaniS. P.po upływie zaledwie dwóch miesięcy od podpisania umowy o pracę stała się niezdolna do pracy.
Z wyjaśnień płatnika składek, złożonych przed organem rentowym wynikało, że stanowisko na którym została zatrudnionaS. P.nie jest nowo utworzonym.S. P.posiada odpowiednie wykształcenie (studia dziennikarskie) i doświadczenie, w związku z tym nie istniała konieczność rekrutacji na stanowisko managera social media.
Płatnik składek wskazała, że ze względu na duży zakres obowiązków konieczne było zatrudnienie PaniS. P.w pełnym wymiarze czasu pracy.
Do obowiązków PaniS. P.należało:

kontakt z klientem,

udzielanie odpowiedzi na maile,

tworzenie (robienie zdjęć, obróbka) i wystawianie postów w mediach społecznościowych jako reklama,

tworzenie opisów wystawianych towarów,

dokonywanie zmian wymaganych przez(...),

pozyskiwanie klientów,

inne prace wynikające z potrzeb firmy.

Zakres obowiązków został przekazany ustnie. Po jego otrzymaniuS. P., bez konieczności przyuczania, samodzielnie wykonywała pracę, ponieważ "wiedziała co do niej należy". Otrzymała wszystkie uprawnienia niezbędne do pracy na stanowisku managera social media, w tym do pracy na komputerze, do kont na portalach społecznościowych. Obsługiwane przez nią portale to fanpage firmowyF.oraz sklep internetowy(...)W okresie od 16.04.2021 r. do 30.05.2021 r.S. P.wykonywała pracę wP.. Natomiast od 31.05.2021 r. do 18.06.2021 r. wŚ.. W pierwszym miesiącuS. P.pracowała na służbowym sprzęcie, natomiast po przeprowadzeniu się doŚ.wykorzystywała do pracy swój laptop.
M. K. (1)przed organem rentowym oświadczyła nadto , że ze względu na zakres obowiązków PaniS. P.nie miała określonego czasu pracy. Przez 8 godzin dziennie wykonywała wszystkie powierzone jej obowiązki i prace. Wynagrodzenie PaniS. P.było wypłacane w gotówce.M. K. (1)wskazała, że pracę PaniS. P.nadzorowała osobiście. Była bardzo zadowolona z efektów jej pracy. Miała z nią dobry kontakt co jest ważne przy pracy zdalnej. Ponadto obroty firmy w okresie pracy PaniS. P.zadowalająco wzrosły, a po przejściu na zwolnienie lekarskie obroty firmy spadły. W okresie niezdolności do pracy PaniS. P., obowiązki zostały przejęte przezM. K. (1). Płatnik składek jako dowody świadczące o pracyS. P.wymieniła listę płac, listę obecności, wystawianie postów, kontakt z klientem oraz kontakt z pracownikami firm współpracujących z firmą.M. K. (1)nie podała ilościowo wykonanej pracy przezS. P., nie wskazała również klientów czy też pracowników firm współpracujących mogących potwierdzić zatrudnienie PaniS. P..
Ponieważ złożone przez płatnika składek wyjaśnienia nie były wystarczające do ustalenia obowiązku ubezpieczeń, w dniu 22.09.2021 r. ZUS przesłał pismo z prośbą o udzielenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie zatrudnieniaS. P.. Dodatkowe wyjaśnienia zostały złożone przezM. K. (1)w dniu 5.10.2021 roku.
W piśmie z 5.10.2021 r.M. K. (1)uzupełniła informację o doświadczeniu zawodowym PaniS. P., które uznała za istotne przy wykonywaniu powierzonych jej obowiązków - PaniS. P.doświadczenie zawodowe zdobyła podczas zatrudnienia w telewizji, w(...)i biurze poselskim.
Zgodnie z wyjaśnieniem płatnika składek w okresie od 16.04.2021 r. do 18.06.2021 r.S. P.wystawiła 18 szt. postów. Tworzenie postów wymaga redagowania opisów produktów, robienia zdjęć i ich obróbki. Dzięki wystawionym postom firma dotarła do większej liczby potencjalnych klientów co wpłynęło na zadowalający wzrost obrotów firmy.M. K. (1)omawiała z córką sprawy firmy dotyczące postów, maili, zwrotów towarów oraz inne codzienne sprawy związane ze sprzedażą. Tematem tych rozmów był również plan tworzenia konkursów naF., postów na błoga oraz nowa kolekcja jesienno-zimowa. Wysokość przyznanego wynagrodzenia płatnik składek uzasadnił kwalifikacjami i wykształceniemS. P..
M. K. (1)odmówiła podania danych klientów oraz pracowników firm współpracujących, mogących potwierdzić zatrudnienieS. P., ze względu na ochronę danych związaną z przepisami(...).
Płatnik składek nie wskazał również kiedy i jak często PaniS. P.mogła się kontaktować z tymi osobami telefonicznie, mailowo, przez skrzynkę portali społecznościowych, aukcyjnych itd.
Według wyjaśnień płatnika składek,S. P.w okresie od 1.01.2021 r. do 30.05.2021 r. mieszkała wP.przyul. (...).S. P.jest córką PaniM. K. (1). W okresie wspólnego zamieszkiwania nie prowadziły jednak wspólnego gospodarstwa domowego. W tym czasie PaniS. P.wyjeżdżała po kilka dni w miesiącu doŚ., gdzie mieszkał jej mąż. W trakcie wyjazdów również pracowała (zdalnie). Po zakupie mieszkania przeprowadziła się 31.05.2021 r. doŚ.ul. (...). Warunki pracy nie uległy zmianie, ponieważ PaniS. P.wykonywała te same obowiązki. Wynagrodzenie nadal wypłacane było gotówkowo.M. K. (1)wyjaśniła także przed organem rentowym , że jako właściciel firmy zajmuje się jej zarządzaniem, dokumentami, zaopatrzeniem w materiały, krojeniem, szyciem, obsługą wysyłek, kontaktem z pracownikami. Drugi pracownik, córkaM.zatrudniony jest w firmie od 2016 r. na stanowisku manager e-commerce.
Podczas nieobecności pracowników ich obowiązki przejmuje PaniM. K. (1).
Do złożonych wyjaśnień płatnik składek dołączył podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres 2019-2021.
Zawiadomienie z 01.09.2021 r. o wszczęciu postępowania skierowane do PaniS. P.na adresul. (...),(...)-(...) Ś.nie zostało podjęte. Po dwukrotnym awizowaniu 21.09.2021 r. przesyłka została zwrócona.
WyjaśnieniaS. P.w sprawie zatrudnienia wfirmie (...)wpłynęły do Zakładu 6.10.2021 r. Zgodnie z tymi wyjaśnieniamiS. P.zajmowała się obsługą mediów społecznościowych, telefonów, e-maili, doradztwem przy tworzeniu nowej kolekcji, a także sesjami fotograficznymi, obróbką zdjęć w programach graficznych. Podkreśliła, że w firmie produkcyjnej najtrudniej jest sprzedać produkt, dlatego też jest bardzo dużo pracy online przy komputerze. Do tej pracy należy wymienić obsługę mediów społecznościowych, e-maili, obróbkę zdjęć w programach graficznych, a także sesje fotograficzne.
S. P.przedłożyła pracodawcy orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku managera social media wystawione 15.04.2021 r. przez lekarza wŚ.na podstawie skierowania na badania lekarskie z 12.04.2021 r. Płatnik składek przekazał zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu(...)z tytułu zatrudnienia PaniS. P.w dniu 23.04.2021 r. z datą powstania obowiązku ubezpieczeń od 16.04.2021 roku.
W dniu 19.06.2021 r. PaniS. P.po upływie zaledwie dwóch miesięcy od podpisania umowy o pracę stała się niezdolna do pracy.
( dowód: wniosek o zbadanie okoliczności związanych z ubezpieczeniem z dnia 23 sierpnia 2021 r. – k. 1 akt ZUS-u , zawiadomienie o wszczęciu postępowania – k. 6 akt rentowych oraz dokumenty i wyjaśnienia stron – k. 8 do k. 36 akt rentowych)

S. P.jest córkąM. K. (1). Z wykształcenia jest politologiem i dziennikarzem. W 2017 r. wyszła za mąż. Mąż jest(...). Po studiach odbywała staż wtelewizji (...), potem pracowała w biurze poselskim wŁ..W dniu (...) urodziłacórkę , mieszkała wtedy z mężem wL.. Krótkie staże jej pracy wynikały z charakteru pracy jej męża. Najdłużej pracowała(...)wL.gdzie zajmowała się pozyskiwaniem funduszy europejskich.
Kiedy córka miała pół roku , pod koniec 2019 r.S. P.przeprowadziła się wraz z mężem doŚ.. Wynajmowali tam mieszkanie , a w maju 2021 r. kupili własne i mieszkają tam do chwili obecnej.
( dowód : zeznania ubezpieczonej – k. 332 akt sprawy)
S. P.od 16 października 2020 r. do 20 grudnia 2020 r. zarejestrowana była w(...)wŚ.jako bezrobotna . Zaświadczenie o zdolności do pracy wfirmie (...)wystawił jej lekarz medycyny pracy wŚ..
( bezsporne)
W trakcie poszukiwania mieszkania wŚ.S. P.przebywała wraz z córką w domu rodzinnym wP.., gdzie zajmowała się 2 letnim dzieckiem oraz pomagała rodzicom w firmie wstawiając m.in. posty na FB Prowadziła z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Dokładała się do budżetu domowego , wspólnie z rodzicami ustalali co kto ma kupić .
( dowód: zeznaniaM. K. (1)– k. 246 w związku z k. 376 akt sprawy)
W 2020 r. dochódfirmy (...)wynosił 26 892,44 zł, a w 2021 r. był zerowy, ze stratą w wysokości 16 834,92 zł
( dowód: PIT-y -. K. 263 i 277 akt sprawy)
W okresie od 16 kwietnia 2021 r. do 18 czerwca 2021 r. wstawiono na FBfirmy (...)postów, z czego autorem 14 postów jestS. P., a 4 postów z 19 czerwca 2020 r. autorem byłK. O.przebywający w tym czasie na zwolnieniu lekarskim )
( dowód : screeny postów – k 42 – 60 akt sprawy) .
W okresie od 17 kwietnia 2021 r. do 16 czerwca 2021 r. ( data niezdolności do pracyS. P.) doszło 240 transakcji na Portalu(...)czyli średnio 4 do 5 transakcji dziennie.
( dowód: wykaz sprzedaży na allegro – k. 61 – 75 akt sprawy)
W trakcie pandemiiM. K. (1)otrzymała subwencję z tarczy anty-covidowej w kwocie 36 000 zł , warunkiem jej przyznania było zatrudnienie co najmniej 1 osoby i niezaleganie ze składkami .
( oświadczenieM. K. (1)– k. 301 akt sprawy)
Nikt nie został zatrudniony na miejsceS.w trakcie jej choroby.
( bezsporne)

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny materiału dowodowego :
Wnioskodawczynie w celu wykazania, iżS. P.świadczyła pracę w ramach pracowniczego zatrudnienia faktycznie na podstawie umowy o pracę u matkiM. K. (1)zgłosiły dowody z zeznań świadków :W. N.,D. K.( męża płatnika składek) orazM. W.obsługującegofirmę (...)w aspekcie rachunkowo księgowym.
W ocenie Sądu Okręgowego świadkowi ci nie potwierdzili tych spornych okoliczności. ŚwiadekW. N.pracująca jako szwaczka u mężaM. K. (1)od 13 lat miała bardzo małą wiedzę i na temat osób zamieszkujących w domu , sąsiadującym ze szwalnią jak i na temat zakresu obowiązkówS.i czasokresu jej zatrudnienia. Zdumiewające jest to, że szwaczka , pracująca od lat na tej nieruchomości nie ma wiedzy czy córkaM.mieszka w domu rodziców wraz z dziećmi czy też nie. Dziwnym jest też, że nie widziała 2 letniej córkiS.skoro ta twierdzi, że mieszkała z rodzicami od stycznia 2021 r. do maja 2021 r. Zeznania tego świadka są wybiórcze , wynika z nich jedynie , że widziałaS.w szwalni 2 czy 3 razy i że ta prasowała rzeczy czego nie potwierdziła w swoich zeznaniach sama wnioskodawczyni, podnosząc, iż tym zajmowała się siostraM.. Jeśli chodzi o zeznania świadkaM. W., to zupełnie nic one nie wniosły do sprawy. Świadek ten nie pamięta ani jaka była kondycja finansowa firmy ani też czasokresów zatrudnienia pracowników wfirmie (...). Z jego zeznań wynika jedynie, ze dokumenty finansowe do jego biura przynosiły różne osoby, w tym córki płatnika składek.
Z koleiD. K., mążM. K. (1)i ojciecS.podnosił , zeS.zajmowała się obsługą allegro, zamieszczała zdjęcia na FB , które jego zdaniem robiłaM., co także jest sprzeczne z zeznaniamiS.iM.. Poza tym, nawet gdyby dać wiarę w tej części tym zeznaniom to w żadnym razie nie potwierdzają one w ocenie Sądu Okręgowego faktu zatrudnienia córkiS.w reżimie pracowniczego zatrudnienia. Z jednej strony nie pamięta on kto zajmował się dzieckiemS., kiedy miała ona pracować wP., z drugiej twierdzi, że dzieckiem zajmował się on z żoną , a głównieS.zajmowała się pracą kiedy dziecko spało.
Powyżsi świadkowie nie potwierdzili zatem w sposób nie budzący wątpliwości , jednoznaczny i przekonywujący faktu wykonywania przezS. P.pracy w ramach umowy o pracę.
Stąd koniecznym stało się przesłuchanie stron , w tymM. K. (1)jako płatnika składek orazS. P.jako ubezpieczonego. Sąd nie dał im wiary , iż w rzeczywistości córka świadczyła pracę w firmie na podstawie umowy o pracę . Płatnik składek jako dowody świadczące o pracy PaniS. P.wymienił listę płac, listę obecności, wystawianie postów, wykaz transakcji allegro . Ma rację organ rentowy, iżM. K. (1)nie podała ilościowo wykonanej pracy przezS. P., nie wskazała również klientów czy też pracowników firm współpracujących mogących potwierdzić zatrudnienieS. P..
Sąd Okręgowy nie dał wiary jednak w szczególności , iż zaistniała potrzeba zatrudnienia kolejnego pracownika na tożsame stanowisko. Wszak na takim samym pracowała już córkaM.. Nie przekonuje Sądu twierdzenieM. K. (1), iż nie umiała ona obsługiwać Internetu , generować etykiet do wysyłek towarów czy opisywać towary na allegro. Musiała sobie zatem radzić z tymi obowiązkami już dużo wcześniej, podczas nieobecności jedynego wówczas pracownikaM. K. (2). Jak przeanalizuje się bowiem absencję tej ostatniej to z analizy tej wynika, iż będąc zatrudnioną w firmie matki od 22 sierpnia 2016 r. już od 5 października 2016 r. stała się niezdolną do pracy i niezdolność ta trwała do 9 kwietnia 2017 r. Następna niezdolność miała miejsce od 22 września 2017 r. i trwała z krótkimi przerwami do 16 listopada 2018 r. Potem była na urlopie macierzyńskim. I tu rodzi się pytanie , kto wtedy zajmował się sprzedażą na allegro ( obecność na tym portalu od marca 2016 r. ) , kto wstawiał posty na FB , kto obsługiwał stroną internetową. Przecieżfirma (...)to był sklep on line więc musiała ona znać mechanizmy związane z jego obsługą. Oczywiście można w tym miejscu dać wiarę płatnikowi składek, iż zawsze mogła liczyć na pomoc rodziny, w tym córek i dlatego Sąd ostatecznie uznał, że materiał dowodowy potwierdził jedynie, żeS. P.pomagała ,wtedy kiedy była wP., w pracach w firmie, ale jej obecność tu była incydentalna. Dowody takie jak fakt zarejestrowania się jako bezrobotna wŚ., wystawienie zaświadczenia o zdolności do pracy przez lekarza medycyny pracy wŚ., fakt wynajmowania mieszkania od końca 2019 r. właśnie tam , potwierdzają w ocenie Sądu Okręgowego tezę organu rentowego , iżS. P.poczynając od końca 2019 r. do chwili obecnej mieszkała wraz z mężem i dwuletnią córką wŚ., a jej przyjazdy doP.były incydentalne.
Ma rację także organ rentowy, iż brak jest jakichkolwiek dowodów, iż mieszkając wŚ.wykonywała ona zdalnie pracę na stanowisku menagera social mediów. Praca zdalna rządzi się takimi samymi regułami jak praca stacjonarna z tym wyjątkiem, że nie wykonywana jest w miejscu pracy. Musi być jednak każdego dnia określony zakres obowiązków, czas pracy , efekt pracy no i oczywiście aspekt podporządkowania. Nie ma żadnych dowodów, iż toS. P.kontaktowała się z klientami z allegro czy odpowiadała na maile. Jej twierdzenia, iż zamiarem jej pracy u Mamy była chęć otwarcia sklepu wŚ., rozwoju firmy nie przekonały Sądu. Samo zaangażowanie w działalność firmy nie dziwi, skoro jak przyznała córka , od 16 roku życia wspierała rodziców w prowadzeniu firmy , o czym świadczy też wstawianie zdjęć ubrań zfirmy (...)na FB w czasie kiedy nie była związana z firmą pisemną umową o pracę. Warto w tym miejscu zaznaczyć, ze nie istniała też ekonomiczna potrzeba zatrudnienia drugiego pracownika na takie samo stanowisko.Firma (...)była firmą małą, a jak się zważy , że w 2020 r. dochódfirmy (...)wynosił 26 892,44 zł, a w 2021 r. był zerowy, ze stratą w wysokości 16 834,92 zł .
Reasumując z całokształtu materiału dowodowego wynika , że nie było realnej potrzeby zatrudnienia drugiej córki w firmie płatnika, skoro ani wcześniej, ani w czasie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, ani też obecnie płatnik składek nie zatrudniał żadnego innego pracownika, a w czasie zwolnień lekarskich zarówno córkiM.jak i późniejS. K.samodzielnie wykonywała wszystkie czynności związane z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej, ewentualnie z pomocą męża i najmłodszej córkiD..
Sąd nie neguje tego, że jakieś czynnościS. P.wykonała na rzecz płatnika składek, rzecz jednak w tym, że ze złożonych dokumentów, które miały świadczyć o wykonywaniu pracy przez wnioskodawczynię w firmie płatnika i po zestawieniu ich treści z treścią przesłuchanych w charakterze stron: odwołującego i płatnika wynika, że tak naprawdę wnioskodawczyni , córka zawsze wspierała matkę w prowadzeniu firmy i takie same czynności wykonywała w ramach pomocy - przed zatrudnieniem w firmie płatnika. Nie ma żadnych dokumentów, które potwierdziłyby, że ubezpieczona świadczyła pracę w firmie płatnika jako pracownik. Zamieszczone na Fb posty w liczbie 14 sztuk nie są dla Sądu wystarczającym dowodem na wykonywanie pracy na rzecz płatnika w pracowniczym reżimie zatrudnienia, stanowiąc jedynie dowód na to, żeS. P.w czasie pobytu w domu rodzinnym pomagała matce przy niektórych czynnościach związanych z prowadzeniem firmy matki. Nie ma w ocenie Sądu żadnych wiarygodnych dowodów na to, że wykazana aktywność skarżącej w spornym czy to w trakcie pobytu wP.czy wŚ.nosiła cechy podporządkowania pracowniczego, w tym m.in. nie miała cech ciągłości, ani podporządkowania co do czasu wykonywania pracy, jak również nie ma dowodów na to, że wnioskodawczyni wykonywała pracę pod nadzorem i pod kontrolą płatnika, a zwłaszcza, że pracodawca decydował jakie konkretnie zadania i kiedy ma wykonać skarżąca, z których poprawności wykonania potem go rozliczała.
Zdaniem Sądu, zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że odwołujące wykazały rzeczywiste istnienie stosunku pracy pomiędzy nią i płatniczką w badanym okresie mimo, iż spoczywał na nich ciężar dowodzenia faktów, z których wywodziły skutki prawne z mocyart. 3 KPCiart. 6 KCi były reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika.
Strony umowy przedstawiły w sprawie formalne dokumenty związane z zawarciem tej umowy, takie jak: akta osobowe, podpisane listy obecności itp. . Należy jednak podkreślić, że dokumenty te nie potwierdzają faktycznego świadczenia pracy na podstawie zawartej umowy o pracę. Samo bowiem formalne spełnienie warunków zawarcia umowy o pracę nie przesądza o powstaniu rzeczywistego stosunku pracy.

Sąd Okręgowy zważył co następuje :

Odwołania są bezzasadne i jako takie podlegają one oddaleniu.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Na mocy art. 11 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy osoby te podlegają także obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu, a na mocy art. 12 ust. 1 ubezpieczeniu wypadkowemu. Art. 13 pkt 1 powołanej ustawy przewiduje, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu pracownicy podlegają od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Z kolei art. 8 ust 1 nakazuje za pracownika uważać osobę pozostającą w stosunku pracy.
W świetle powyższego przepisu podstawową przesłanką objęcia zakresem ubezpieczenia społecznego jest posiadanie statusu pracownika. Poza sporem pozostaje, iż pracownikiem zostaje się przez nawiązanie stosunku pracy.
Art. 22 § 1 k.p.stanowi, iż przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Z powołanego powyżej unormowania wywodzi się zespół cech stosunku pracy, różniących go od innych stosunków prawnych, na podstawie których może być świadczona praca, w szczególności od niektórych stosunków zobowiązaniowych prawa cywilnego. Do cech tych zalicza się między innymi osobiste świadczenie pracy przez pracownika, zobowiązanie się pracownika do wykonywania pracy, a nie do wykonania pracy, co oznacza, że stosunek pracy ma charakter ciągły. Kolejna cecha tego stosunku to zawłaszczanie wyniku pracy przez pracodawcę i wykonywanie pracy w warunkach podporządkowania, to jest pod kierownictwem pracodawcy. Przy tym pracownik nie odpowiada za wynik pracy, ale za samo staranne świadczenie pracy.
W przedmiotowej sprawie strony sporządziły pisemną umowę o pracę. Umowa ta zawarta została na czas nieokreślony . Z tego tytułu wnioskodawczyni została zgłoszona do ubezpieczeń. W tym miejscu wskazać należy, iż samo zawarcie umowy o pracę i zgłoszenie do ubezpieczeń nie daje podstawy do podlegania ubezpieczeniom bowiem, jak wynika z brzmienia przytoczonych przepisów, jedynie rzeczywiste pozostawanie w stosunku pracy, daje podstawę do podlegania ubezpieczeniom. Pogląd ten nie budzi żadnych wątpliwości i znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lutego 2013 roku (sygn. akt I UK 472/12) zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego z tytułu sporządzenia umowy o pracę bez nawiązania stosunku pracy wiążącego się z wykonywaniem obowiązków pracowniczych nie ma podstawy faktycznej.
Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacanie składki przez podmiot, który nie świadczy pracy na warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy , nie stanowi przesłanki objęcia ubezpieczeniem społecznym i stania się jego podmiotem. Skutku takiego nie wywołuje zawarcie umowy o pracę, której strony stwarzają pozór realizacji przez ubezpieczonego czynności odpowiadających treściart. 22 k.p., czyli wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, za wynagrodzeniem, odpowiadającym ilości i jakości świadczonej pracy (art. 78 k.p.). Tym samym, bycie podmiotem ubezpieczenia związane jest wyłącznie z realizacją podstawowego dla stosunków tego ubezpieczenia warunku wykonywania pracy w ramach stosunku pracy. W świetle tego istotne jest, czy pracownik zawierający umowę o pracę w rzeczywistości pracę taką wykonywał na warunkach określonych w przepisieart. 22 kp. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2011 roku, sygn. akt II UK 69/11 LEX nr 1108830).
Z kolei przepisart. 83 § 1 k.c.określa czynność prawną pozorną jako oświadczenie woli złożone drugiej stronie, które musi być złożone tylko dla pozoru, a jego adresat musi mieć tego świadomość (zgadzać się na dokonanie czynności prawnej dla pozoru), przy czym przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Złożenie oświadczenia woli dla pozoru oznacza, że osoba oświadczająca wolę w każdym wypadku nie chce, aby powstały skutki prawne, jakie zwykle prawo łączy ze składanym przez nią oświadczeniem. Brak zamiaru wywołania skutków prawnych oznacza, że osoba składająca oświadczenie woli albo nie chce w ogóle wywołać żadnych skutków prawnych, albo też chce wywołać inne, niż wynikałyby ze złożonego przez nią oświadczenia woli. Jednocześnie podkreślić należy, że „pozorność umowy o pracę (art. 83 KCw zw. zart. 300 KP) ma miejsce nie tylko wówczas, gdy mimo jej zawarcia praca w ogóle nie jest świadczona, ale też wtedy, gdy jest faktycznie świadczona, lecz na innej podstawie, niż umowa o pracę.” (wyrok SN z 5.10.2006 r., I UK 324/06, MPPr (...)).

Stąd też podstawowe znaczenie w sprawie miało ustalenie, czy istotnie wnioskodawczynie łączył stosunek pracy w rozumieniuart. 22 k.p., bowiem to jedynie daje prawo do objęcia ubezpieczeniem społecznym z tego tytułu.
Należy dodatkowo podkreślić, że rzeczywisty charakter pracowniczego zatrudniania osób bliskich pracodawcy wymaga nie tylko stwierdzenia braku dodatkowych zakazów do ich zatrudniania w ramach stosunku pracy, ale rygorystycznych ustaleń i przekonującej oceny, że zostały spełnione formalne i realne warunki do podjęcia zatrudnienia, a także że miało miejsce rzeczywiste wykonywanie przez osobę bliską obowiązków o cechach kreujących zobowiązania pracownicze. Jest to niezbędne dla wyeliminowania z obrotu prawnego zachowań osób bliskich zmierzających do obejścia lub nadużycia prawa do korzystniejszego tytułu i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, (...) i Spraw Publicznych z 19.09.2003 r., II UK 41/03).
W ocenie Sądu Okręgowego sporządzona przez strony umowa o pracę nosi cechy umowy pozornej, nawiązanej jedynie w celu uzyskania świadczeń przysługujących pracownikowi z tytułu ubezpieczenia społecznego.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie daje w ocenie Sądu Okręgowego podstaw do przyjęcia, iżS. P.faktycznie świadczyła pracę na rzecz swojej MamyM. K. (1)ani stacjonarnie wP.ani zdalnie mieszkając wŚ.w ramach pracowniczego stosunku pracy.
Okoliczności przedmiotowej sprawy świadczą zdaniem Sądu o pozorności powyższej umowy o pracę zawartej tylko po to , aby bezrobotna wnioskodawczyni uzyskała prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Jak już wyżej podkreślił Sąd Okręgowy analizując okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy nie dał wiary zeznaniom wnioskodawczyń , iż w kwietniu 2021 r. w trakcie trwającej pandemii istniała uzasadniona i rzeczywista potrzeba zatrudnienia pracownika na stanowisku menagera social mediów. Wszak na takim samym stanowisku pracowała już córkaM.. Nie przekonuje też Sądu twierdzenieM. K. (1), iż nie umiała ona obsługiwać Internetu , generować etykiet do wysyłek towarów czy opisywać towary na allegro. Musiała sobie przecież radzić z tymi obowiązkami już dużo wcześniej, podczas nieobecności jedynego wówczas pracownikaM. K. (2). Jak przeanalizuje się bowiem okres absencji tej ostatniej, to z jej analizy wynika, iż będąc zatrudnioną w firmie matki od 22 sierpnia 2016 r. już od 5 października 2016 r. stała się niezdolną do pracy i niezdolność ta trwała do 9 kwietnia 2017 r. Następna niezdolność miała miejsce od 22 września 2017 r. i trwała z krótkimi przerwami do 16 listopada 2018 r. Powyższe oznacza zdaniem Sądu Okręgowego , iż płatnik składek w czasie niezdolności do pracy córki wykonywała jej obowiązki. Zatrudnienie drugiego pracownika i to członka rodziny w tej sytuacji budzi uzasadnione wątpliwości mając na względzie złą finansową sytuacje firmy, zerowy dochód, a przecież koszty zatrudnienia pracownika są obecnie wysokie i powinny być ekonomicznie uzasadnione.
W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał, iż podpisując umowę o pracę strony nie zamierzały faktycznie jej wykonywać, na warunkach w niej określonych czego wymagaart. 22 § 1KP. Raz, że nie było żadnego racjonalnego powodu do zatrudniania pracownika w okresie kiedy firma odnotowywała spadek obrotów w powodu pandemii , dwa, że brak jest w ocenie Sadu wiarygodnych i przekonywujących dowodów świadczących o tym , iżS. P.faktycznie pracę taką w reżimie zatrudnienia wykonywała.
Warto w tym miejscu podkreślić, iż umowa o pracę nie stanowi jednak dokumentu urzędowego, ale jest dokumentem prywatnym, podlegającym ocenie tak, jak każdy inny dowód w sprawie. Zasadniczym aspektem rozpoznawanej sprawy pozostała ocena spełnienia warunków niezbędnych do nawiązania stosunku pracy w trybieart. 22 § 1KP.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, podleganie ubezpieczeniu społecznemu wynika wyłącznie z prawdziwego zatrudnienia, nie zaś z samego faktu zawarcia umowy o pracę. Do cech pojęciowych pracy stanowiącej przedmiot zobowiązania pracownika w ramach stosunku pracy należy osobiste i odpłatne jej wykonywanie w warunkach podporządkowania. Według judykatury, stosunek ubezpieczeniowy jest następczy wobec stosunku pracy i powstaje tylko wówczas, gdy stosunek pracy jest realizowany.
Analiza stanu faktycznego sprawy skłoniła zatem Sąd do sformułowania konkluzji na temat pozorności zawartej przez strony umowy o pracę w rozumieniu przepisówart. 22 § 1KPw związku zart. 83 § 1KCw związku zart. 65 § 1KCw związku zart. 300KP.
Stąd prawidłowo organ rentowy uznał, iżS. P.w spornym okresie, stosownie do treściart. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznychnie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu oraz wypadkowemu.
W świetle powyższych rozważań w pełni zasadna była zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W konsekwencji, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd oddalił odwołanie (punkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnychz dnia 22 października 2015 roku (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), zasądzając od wnioskodawców solidarnie na rzecz organu rentowego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt 2 sentencji wyroku).