Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1329/14
Data wyroku: 2015-01-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Olechno-Obolewicz
Słowa kluczowe: Księgi Wieczyste
Podstawa prawna: art. 10 ustawy o księgach wieczytsych i hioptece

Sygn. akt I C 1329/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

zaoczny w stosunku do pozwanegoP. C.
Dnia 30 stycznia 2015 roku
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim Wydział I Cywilny
w składzie następującym :
Przewodniczący: SSR Elżbieta Olechno – Obolewicz
Protokolant: Agnieszka Konczerewicz
po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 roku w Bielsku Podlaskim
na rozprawie
sprawy z powództwaM. J. (1)iM. J. (2)
przeciwkoM. C. (1),M. C. (2),P. C.iD. K.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

I
Uzgadnia treśćksięgi wieczystej (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy wB.(...)Wydział Ksiąg Wieczystych wH.z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że w dziale II przedmiotowej księgi wieczystej w rubryce 2.2 w podrubryce:

1
2.2.1 wykreśla wpisy pod liczbą porządkową 1 wielkość udziału „5/8”, pod liczbą porządkową 2 wielkość udziału „1/8”, pod liczbą porządkową 3 wielkość udziału „1/8”, pod liczbą porządkową 4 wielkość udziału „1/8”,

2
2.2.1 wpisuje wielkość udział „1/1”, i rodzaj wspólności: „wspólność ustawowa majątkowa małżeńska”,

3
2.2.5 wykreśla wpisy pod liczbą porządkową 1 „M. C. (1)PESEL(...)”, pod liczbą porządkową 2 ”M. C. (2)PESEL (...)”, pod liczbą porządkową 3 „P. C.PESEL(...)”, pod liczbą porządkową 4 „D. K.PESEL(...)

4
2.2.5 wpisuje „M. J. (1)PESEL(...)” i „M. J. (2)PESEL(...)”.

II
Zasądza solidarnie od pozwanychM. C. (1),M. C. (2),P. C.iD. K.na rzecz powodówM. J. (2)iM. J. (1)kwotę 522 zł (pięćset dwadzieścia dwa złotych) tytułem zwrotu opłaty sądowej.

III
Odstępuje od obciążania pozwanychM. C. (1),M. C. (2),P. C.iD. K.koszami zastępstwa procesowego strony powodowej.

Sędzia

Sygn. akt I C 1329/14

UZASADNIENIE
PowodowieM. J. (2)iM. J. (1)pozwem skierowanym przeciwkoM. C. (1),M. C. (2),P. C.iD. K.wnieśli o usunięcie niezgodności treściksięgi wieczystej (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy wB.(...)Wydział Ksiąg Wieczystych wH.dla nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 0,0400 ha, położonej wN.z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, aby w dziale II przedmiotowej księgi dokonać wykreślenia wpisów dotyczących własności i udziałów w odniesieniu do pozwanych i wpisać powodów w udziale „1/1” i w rodzaju wspólności „wspólność ustawowa majątkowa małżeńska”. Powodowie nadto wnieśli o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazali, iż na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości w dniu 6 lutego 2009 roku nabyli od GminyN.opisaną powyżej nieruchomość za cenę 7.864,12 złotych, po czym została dla niej założona księga wieczysta, w której zostali ujawnieni jako właściciela. Następnie w dniu 3 lipca 2009 roku uzyskali pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego wraz z garażem na nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)i w dalszej kolejności wznieśli budynek mieszkalny. Dodali, iż już po nabyciu przez nich prawa własności nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego wB. (1)z dnia 19 sierpnia 2010 roku w sprawie sygn. akt(...)stwierdzono nabycie prawa własności wymienionej nieruchomości w drodze zasiedzenia przez pozwanych z dniem 1 października 2005 roku w udziałach:M. C. (1)5/8,M. C. (2),P. C.iD. K.po 1/8 części każdy. W oparciu o przedmiotowe orzeczenie dokonano zmiany wpisu księdze wieczystej poprzez ujawnienie pozwanych jako właścicieli. Wskazując na powyższe podnieśli, iż z uwagi na okoliczność, iż w dacie nabycia przez nich nieruchomości w księdze wieczystej jako jej właściciel była wpisana GminaN., a dopiero później okazało się, iż nie była ona właścicielem nieruchomości, to chroni ich rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych i przysługuje im prawo własności do opisanej nieruchomości (k. 3 – 5 pozew).
PozwanaM. C. (1)w imieniu własnym oraz działając jako pełnomocnik pozwanejD. K.wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Motywując swoje stanowisko podkreśliła, iż GminaN.dokonała sprzedaży nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)pomimo, iż faktycznie nie posiadała do niej tytułu prawnego, co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Okręgowego wB. (1)z dnia 19 sierpnia 2010 roku w sprawie sygn. akt(...)na podstawie którego pozwana,D. K.,M. C. (2)orazP. C.uzyskali w drodze zasiedzenia prawo własności nieruchomości z dniem 1 października 2005 roku. Na podstawie wymienionego orzeczenia pozwani zostali wpisani doksięgi wieczystej (...)jako właściciele nieruchomości. Dodała, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego wB. (1)z dnia 11 lipca 2014 roku oddalono powództwoM.iM. J. (1)o zobowiązanie pozwanych do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na ich rzecz prawa własności nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...).M. C. (1)stwierdziła, iż zarówno ona jak i pozostali pozwani nie ponoszą winy za bezprawne działanie urzędników GminyN.poprzez sprzedaż na rzecz powodów spornej nieruchomości (k. odpowiedź na pozew 37 – 50).
PozwanaD. K.wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, iż w 1972 roku małżonkowieM.iM. C. (3)nabyli na podstawie nieformalnej umowy sprzedaży odJ.iT.P.własność nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...). Dodała, iż zarówno w latach 70 – tych, jak i 80 – tych XX – go wieku prawo własności jej rodziców było honorowane przez instytucje. Na sąsiedniej działce oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)mieszkali natomiast poprzednicy prawni powoda. W 1989 roku odbyło się scalenie gruntów w GminieN.i w dniu 15 kwietnia 1991 roku wskazana Gmina została wpisana jako właściciel nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)do księgi wieczystej, przy czym nadal rodzinaC.uiszczała podatek także za wymienioną działkę. Stwierdziła, iż powód jako dziecko odwiedzając swoją babkę przychodził do jej rodziny po wodę, ponieważ działka oznaczonanumerem geodezyjnym (...)nie był podłączona do wodociągu. Podniosła, iż w dniu 18 grudnia 2001 rokuM. C. (1)czując się właścicielem spornej nieruchomości zawarła umowę z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej na okres 10 lat na użyczenie wskazanej nieruchomości do pomiarów meteorologicznych poprzez ustawienie urządzenia pomiarowego.D. K.podkreśliła, iż jej rodzina zagospodarowała wymienioną nieruchomość, była ona ogrodzona oraz były posadowione na niej budynki. Podnosiła, iż z uwagi na to, że ona wraz z pozostałymi pozwanymi nie wiedzieli o podjętych przez GminęN.działaniach zmierzających do zbycia opisanej nieruchomości oraz z uwagi na wymienione powyżej okoliczności, w tym orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia prawa własności w drodze zasiedzenia, brak było podstaw do przyjęcia, iż powodowie nabywając od osoby nieuprawnionej prawo własności nieruchomości działali w dobrej wierze. Dodała, iż aktualnie pozwani są ujawnieni jako właściciele nieruchomości zarówno w księdze wieczystej, jak i w ewidencji gruntów, nadto został także naliczony podatek rolny oraz wezwano ich do złożenia zeznań podatkowych w związku z nabyciem prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie (odpowiedź na pozew k. 70 – 78).
PozwanyM. C. (2)wniósł o oddalenie powództwa (k. 141), zaś pozwanyP. C.nie zajął stanowiska w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
Bezsporna pozostawała okoliczność, iż powodowieM.iM.małżonkowieJ.w dniu 18 listopada 2008 roku uczestniczyli w ustnym przetargu nieograniczonym dotyczącym sprzedaży przez GminęN.prawa własności niezabudowanej nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)położonej wN., o powierzchni 0,0400 ha, dla której prowadzona była przez Sąd Rejonowy wB.(...)Wydział Ksiąg Wieczystych wH.księga wieczysta(...), w której jako właściciel ujawniona była GminaN.. W związku z tym, iż powodowie wygrali przedmiotowy przetarg w dniu 18 grudnia 2008 roku zawarli z GminąN.warunkową umowę sprzedaży nieruchomości, a następnie z uwagi na to i Agencja Nieruchomości Rolnych nie skorzystała z prawa pierwokupu, w dniu 6 lutego 2009 roku zawarto umowę przeniesienia własności nieruchomości na rzecz powodów. Na wniosek powodów dla wymienionej nieruchomości została założona w Sądzie Rejonowym wB.(...)Wydziale Ksiąg Wieczystych wH.księga wieczysta (...)(k. 17, 22 akt Sądu Rejonowego wB., sygn. akt(...); k. 2 – 5 akta księgi wieczystej(...)
W dniu 31 marca 2009 roku pozwanaM. C. (1)wystąpiła z wnioskiem wieczystoksięgowym o wpisanie ostrzeżenia wksiędze wieczystej (...)(k. 77), przy czym z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych, w tym poprzez sprecyzowanie treści wpisu ostrzeżenia wniosek został zwrócony (k. 15, 20 akta księgi wieczystej(...)
W dniu 3 lipca 2009 roku powodowie uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego posadowionego na działkach oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)(k. 16 akt Sądu Rejonowego wB., sygn. akt(...)Nie było kwestionowanym, iż prawo własności sąsiedniej nieruchomości, na której uprzednio mieszkała rodzina powoda,M. J. (1)nabył na podstawie umowy darowizny od swojej matki i brata. Powodowie na obu wymienionych działach wznieśli budynek mieszkalny w stanie surowym i w związku z budową zawarli umowę kredytową (k. 144, 141v). Poza sporem pozostaje także okoliczność, iż pozwani są w posiadaniu działki oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)sąsiadującej ze sporną nieruchomością.
Postanowieniem Sądu Rejonowego wB.z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie sygn. akt(...)z wnioskuM. C. (1)z udziałemS. P.,M. J. (1), GminyN.,W. Ł.,J. S.,M. J. (2),M. C. (2),P. C.iD. K.oddalono wniosek o stwierdzenie prawa własności nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)w drodze zasiedzenia (k. 234 akt Sądu Rejonowego wB.(...)). Na skutek apelacji postanowieniem Sądu Okręgowego wB.z dnia 19 sierpnia 2010 roku w sprawie sygn. akt(...)zmieniono orzeczenie Sądu I instancji i stwierdzono nabycie prawa własności wymienionej nieruchomości przez zasiedzenie na współwłasność przez pozwanych z dniem 1 października 2005 roku w udziałach:M. C. (1)5/8,M. C. (2),P. C.iD. K.po 1/8 części każdy (k. 326 akt Sądu Rejonowego wB.(...)
Na podstawie wniosku pozwanych z dnia 15 czerwca 2012 roku Sąd Rejonowy wB.(...)Wydział Ksiąg Wieczystych wH.w oparciu o wymienione orzeczenie dokonał w dniu 15 czerwca 2012 roku zmian wksiędze wieczystej (...)i wpisał pozwanych jako właścicieli w udziałach:M. C. (1)5/8,M. C. (2),P. C.iD. K.po 1/8 części każdy (k. 31 – 44 akta księgi wieczystej(...)
Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 19 grudnia 2010 roku w sprawie sygn. akt(...)z powództwaM. J. (1)iM. J. (2)przeciwkoM. C. (1),M. C. (2),P. C.iD. K.oddalono powództwo o zobowiązanie pozwanych do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na rzecz powodów udziałów pozwanych w prawie własności nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 0,0400 ha, położonej wN.(k. 123 akt Sądu Rejonowego wB.(...)). Wyrokiem z dnia 11 lipca 2014 roku Sąd Okręgowy wB. (1)w sprawie sygn. akt(...)oddalił apelacje powodów od wyroku Sądu I instancji (k. 318 akt Sądu Rejonowego wB.(...)
Podsumowując dotychczasowe ustalenia należy zatem stwierdzić, iż w realiach przedmiotowej sprawy doszło do nabycia przez powodów prawa własności nieruchomości od podmiotu (GminyN.), który w dacie sprzedaży według treści księgi wieczystej był uprawniony i wpisany w księdze wieczystej jako właściciel, po czym pozwani nabyli w drodze zasiedzenia prawo własności spornej nieruchomości z datą poprzedzającą tą transakcję. Niewątpliwie orzeczenie stwierdzające nabycie własności przez zasiedzenie ma charakter deklaratoryjny i potwierdza z mocy prawa, iż doszło do nabycia prawa będącego przedmiotem zasiedzenia z datą określoną w postanowieniu. W odniesieniu do pozwanych stwierdzenie to nastąpiło z datą 1 października 2005 roku. Zdaniem Sądu nie ulegało wątpliwości, iż bezpośrednio w okresie poprzedzającym przystąpienie przez powodów do umowy sprzedaży spornej nieruchomości, w tym na etapie postępowania przetargowego, jako właściciel spornej nieruchomości w księdze wieczystej(...)ujawniona była GminaN.. W tym okresie we wskazanej księdze wieczystej nie było żadnych adnotacji, które mogłaby świadczyć o istnieniu niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, a stanem rzeczywistym, co potwierdzili także powodowie, podnosząc, iż przed zakupem nieruchomości zapoznali się z treścią księgi wieczystej, a nadto dodali, iż jeszcze przed przystąpieniem do przetargu wraz z innymi potencjalnymi nabywcami zostali oprowadzenie po tej działce przez przedstawiciela Gminy. Powód dodał, iż także z dokumentacji znajdującej się w Gminie, w tym dotyczącej scalenia nie wynikało, aby inne osoby były posiadaczami działki.M. J. (1)przyznał, że odwiedzając jako dziecko babcię, która mieszkała nadziałce oznaczonej numerem (...)oraz później nie zauważył, aby była ona przez kogoś użytkowana, była porośnięta drzewami i krzakami (k. 144, 141).M. J. (2)również potwierdziła, iż od końca lat 90 – tych średnio raz w miesiącu odwiedzali babcię męża i niczego nie zauważyła na spornej działce (k. 144, 142). PozwanyM. C. (2)negując twierdzenia powodów wskazał jednak, iżM. J. (1)sporadycznie przyjeżdżał na działkę wN.(k. 144, 142v). PowódkaM. J. (2)(k. 144, 142) podkreśliła, iż zakupu nieruchomości dokonali przed notariuszem. Z treści aktu notarialnego z dnia 18 grudnia 2008 roku Repertorium A(...)oraz z dnia 6 lutego 2009 roku Repertorium A(...)wynikało, iż Gmina zapewniała kupujących, iż nieruchomość jest wolna od wszelkich ciężarów i długów, jak też nie ciążą na niej hipoteki oraz nie jest wydzierżawiana, a zatem dzierżawcy nie przysługuje prawo pierwokupu (k. 2 – 5 akta księgi wieczystej(...)W tych okolicznościach zdaniem Sądu zaistniały uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż powodowie dokonując nabycia prawa własności spornej nieruchomości działali w dobrej wierze. Przed zakupem nieruchomości powodowie sprawdzili wpisy ujawnione w księdze wieczystej(...)informacje dotyczące prawa własności nieruchomości zostały także zweryfikowane i potwierdzone w Gminie oraz znalazły odzwierciadlenie podczas obserwacji na gruncie. Zawarcie umowy przeniesienia własności poprzedził przetarg ustny nieograniczony, zaś informacja o sprzedaży była podana do publicznej wiadomości. W tych okolicznościach zdaniem Sądu nie zaistniały przesłanki, aby zarzucić powodom działanie w złej wierze. Niewątpliwie zweryfikowanie informacji zarówno w oparciu o treść księgi wieczystej, jak również bezpośrednio w Urzędzie Gminy – tj. organie, który z założenia powinien posiadać aktualne informacje dotyczące swego majątku, w pełni usprawiedliwiały działanie powodów. W tym miejscu należy ponownie zauważyć, iż pozwanaM. C. (1)podjęła próbę zgłoszenia zastrzeżeń do księgi wieczystej założonej na wniosek powodów, jednak działanie to zostało nastąpiło już po sfinalizowaniu transakcji kupna – sprzedaży nieruchomości, nadto z uwagi na braki formalne pismo w tym przedmiocie zostało zwrócone (k. 15 akta księgi wieczystej(...)Postępowanie o stwierdzenie prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia przed Sądem Rejonowym wB.w sprawie sygn. akt(...)zostało zainicjowane przez pozwanąM. C. (1)wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2009 roku, a zatem także już po zakupie nieruchomości przez powodów. W związku z powyższym opisane działania podjęte przez pozwaną, lecz po zakupie nieruchomości przez powodów nie mogły doprowadzić do skutecznego obalenia domniemania dobrej wiary powodów jako nabywców. Przedstawione przez pozwanąD. K.nagranie (k. 69) również nie mogło spowodować poczynienia odmiennych ustaleń z uwagi na to, iż pochodziło z okresu już po dokonaniu zakupu działki i podjęciu przez powodów prac porządkowych na spornej nieruchomości. Nie negując podnoszonych przez pozwanych (k. 144, 142 – 143) okoliczności, które były brane pod uwagę przez Sąd w toku postępowania o zasiedzenie i które finalnie doprowadziły do orzeczenia potwierdzającego prawo własności na rzecz pozwanych (w tym regulowanie należności publicznoprawnych, zawarcie umowy użyczenia nieruchomości z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej k. 75), zdaniem Sądu powodowie nabyli prawo własności nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 0,0400 ha położonej wN., z uwagi na to, iż chroniła ich instytucja rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych ustanowiona w przepisieart. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece(Dz.U. z 2013 r., poz. 707 j.t. ze zm.), zgodnie z którym w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inneprawo rzeczowe(rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Na podstawie przepisu art. 3 ust. 1 powołanej ustawy domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych albo dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze (art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy). W złej wierze jest ten, kto wie, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, albo ten, kto z łatwością mógł się o tym dowiedzieć (art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy). Jeżeli do dokonania rozporządzenia potrzebny jest wpis w księdze wieczystej, chwila złożenia wniosku o wpis jest rozstrzygająca dla oceny dobrej lub złej wiary nabywcy. Jednakże gdy rozporządzenie dochodzi do skutku dopiero po dokonaniu wpisu, rozstrzyga dzień, w którym rozporządzenie doszło do skutku (art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy). Natomiast przepis art. 10 ust. 1 ustawy stanowi, iż w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Niewątpliwie księgi wieczyste mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego nieruchomościami, czego wyrazem jest domniemanie zgodności prawa jawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Treść księgi wieczystej umożliwia uczestnikom tego obrotu, działającym w zaufaniu do ksiąg wieczystych, zapoznanie się ze stanem prawnym nieruchomości, w tym najważniejszą informacją odnoszącą się do właścicieli. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, iż w dacie kupna przez powodów spornej nieruchomości stan prawny ujawniony w księdze wieczystej był niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, ponieważ wspina jako właściciel GminaN.od dnia 1 października 2005 roku nie była już właścicielem tej nieruchomości. Od tej daty prawo własności przysługiwało pozwanym, jednak z racji umiejscowienia opisywanych zdarzeń w czasie, prawo to nie było ujawnione w księdze wieczystej, co finalnie nastąpiło dopiero z dniem 15 czerwca 2012 roku. W przedmiotowej sprawie upływ terminu zasiedzenia stał się przyczyną niezgodności prowadzącej do rozbieżności między treścią zapisu wksiędze astanem rzeczywistym stwarzającym podstawy do działania rękojmi. W tak ustalonych okolicznościach faktycznych powodowie mieli uzasadnione podstawy, aby sądzić, że nabywają prawo własności od osoby uprawnionej. Jednocześnie w toku procesu nie zostało skutecznie obalone domniemanie działania powodów w dobrej wierze, którzy na podstawie odpłatnej czynności prawnej nabyli prawo własności nieruchomości, zaś ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pozwanych (art. 6 k.c.). Zawarty wart. 6 ust. 2wymienionej ustawy zwrot „z łatwością mógł się o tym dowiedzieć” daje podstawę do przyjęcia, że nabywca nie ma obowiązku przeprowadzania szczegółowego postępowania co do rzeczywistego stanu prawnego, wystarczy wykazanie zwykłej staranności, a więc że zapoznał się z treścią księgi wieczystej i ustalił elementy faktyczne co do tego, kto nieruchomość posiada. Dowiedzenie oznacza powzięcie wiadomości, a nie nabranie wątpliwości czy podejrzeń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2011 roku,(...)Nie można przyjmować, że same tylko wątpliwości co do zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadniają przypisanie nabywcy złej wiary. Powstanie podejrzeń i wątpliwości co do przysługiwania zbywcy praw wynikających z księgi powoduje, że nabywca powinien podjąć czynności zmierzające do ich wyeliminowania. Nie chodzi tu o czynności wymagające szczególnej staranności, lecz o czynności mieszczące się w granicach przeciętnej staranności; wyższa staranność wymagana jest jednak od profesjonalnego nabywcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2010 roku,(...)). Nie ulega wątpliwości, iż bezpośrednio przed nabyciem nieruchomości powodowie nie rozmawiali z pozwanymi, nawet jednak przy założeniu, iż doszłoby do takiej rozmowy, to mając na uwadze okoliczność, iż w tym czasie pozwani nie dysponowali dokumentami potwierdzającymi ich własność, powodowie nie mogliby uzyskać wiedzy, iż rodzinaC.jest właścicielem nieruchomości. W sprawie nie zostały też wykazane inne okoliczności pozwalające na przyjęcie, iżM.iM. J. (2)– nie mający wiedzy prawniczej – mogliby uznać, iż istniejący na gruncie stan fatyczny doprowadził do nabycia przez pozwanych własności w drodze zasiedzenia. Natomiast nabycie nieruchomości od osoby wpisanej do księgi wieczystej, ale niebędącej właścicielem, prowadzi do nabycia własności tylko wówczas gdy podstawę tego nabycia stanowi odpłatna czynność prawna (art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece) (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2011 roku,(...)). Ponownie należy zauważyć, iż postanowienie stwierdzające nabycie własności przez zasiedzenie ma charakter deklaratoryjny, a data wydania tego orzeczenia jest zawsze późniejsza od daty nabycia prawa własności w drodze zasiedzenia. W realiach przedmiotowej sprawy pozwani byli zatem właścicielami nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)położonej wN.w okresie od 1 października 2005 roku do dnia 6 lutego 2009 roku, kiedy toM.iM.małżonkowieJ.nabyli jej własność na podstawie odpłatnej umowy przeniesienia własności (zawartej w formie aktu notarialnego po przeprowadzeniu ustnego przetargu nieograniczonego) zawartej wprawdzie z podmiotem faktycznie nieuprawnionym, to jednak ujawnionym w księdze wieczystej. W związku z powyższym powodowie w istocie nabyli prawo własności nieruchomości, z uwagi na to, iż byli objęci instytucją rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych w oparciu o przepis art. 5 cytowanej ustawy. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych jest bowiem także sposobem nabycia własności od osoby nieuprawnionej poprzez wyłączenie działanie zasadynemo plus iuris in alium transferze potest quam ipse habet(nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw, niż sam posiada) w imię ochrony zaufania do stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych, jako rejestrze mającym zapewnić bezpieczeństwo obrotu. Rękojmia gwarantuje, że nabycia w dobrej wierze prawa od osoby, która figuruje w księdze wieczystej, jako właściciel nie będzie można skutecznie zakwestionować z powodu nieprzysługiwania jej tego prawa. Przyczyny, dla których doszło do rozbieżności pomiędzy stanem ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem własności nieruchomości nie są istotne w świetle art. 5 powołanej ustawy. W piśmiennictwie nie budzi wątpliwości możliwość objęcia ochroną wynikającą z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych przypadku, w którym przyczyną niezgodności pomiędzy stanem ujawnionym w księdze a rzeczywistym stanem prawnym był upływu terminu zasiedzenia nieruchomości biegnącego przeciwko jej wpisanemu właścicielowi. Rękojmia ksiąg wieczystych chroni osoby, które przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabyły własność lub inneprawo rzeczowe, nawet jeśli w czasie poprzedzającym transakcję inny podmiot nabył prawo do zasiedzenia własności nieruchomości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 21 lutego 2013 roku,(...)). Sposób nabycia prawa własności przez pozwanych nie stanowił tym samym przeszkody do powoływania się przez powodów na przewidzianą w art. 5 powołanej ustawy ochronę nabycia własności od nieuprawnionego zbywcy ujawnionego w księdze wieczystej jako właściciel. Powództwo przewidziane wart. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotecesłuży ochronie interesu osoby nie wpisanej lub błędnie wpisanej do księgi wieczystej, a jego hipotezą objęte są wszystkie możliwe stany faktyczne, których stwierdzenie prowadzi do niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011 roku,(...)). Reasumując należy wskazać, iż powodowie byli legitymowani do wystąpienia z przedmiotowym powództwem, jako opierającym się na twierdzeniu, iż przysługuje im prawo własności nieruchomości objętej księgą wieczystą, a ich roszczenie jako małżonków pozostających we wspólności majątkowej zasługiwało na uwzględnienie.
Z uwagi na brak zajęcia stanowiska w sprawie przez pozwanegoP. C.oraz fakt, iż mająca działać w jego imieniu w charakterze pełnomocnika pozwanaM. C. (1)nie złożyła w zakreślonym terminie odpisu udzielonego jej pełnomocnictwa, Sąd pominął czynności procesowe dokonane z jej udziałem w sprawie jako pełnomocnikiem pozwanego, stąd wyrok w odniesieniu doP. C.ma charakter zaoczny, zgodnie z przepisemart. 339 § 1 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach sądowych w postaci opłaty sądowej od pozwu Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2014 r., poz. 1025 j.t. ze zm.) zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu zasadzając opłatę solidarnie od pozwanych na rzecz powodów.
Natomiast o kosztach procesu w postaci kosztów zastępstwa procesowego powodów Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepisart. 102 k.p.c.odstępując od obciążania pozwanych tymi kosztami. W ocenie Sądu za zastosowaniem zasady słuszności przemawiało to, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy pozwani mogli być subiektywnie przekonani o słuszności swojego stanowiska przy uwzględnieniu wyniku sprawy w przedmiocie zasiedzenia oraz toczącej się uprzednio pomiędzy stronami sprawy o wykup gruntu przez posiadacza. Sytuacja wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu oraz jego znaczenie dla stron mogły powodować u pozwanych przekonanie o zasadności swego stanowiska. Dodatkowo w odniesieniu do pozwanejM. C. (1)kolejną przesłanką była jej sytuacja materialna (vide: oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania k. 34 – 36). Wprawdzie sama sytuacja majątkowa strony nie stanowi podstawy do odstąpienia od podstawowej zasady orzekania o kosztach procesu zawartej wart. 98 k.p.c., to jednak wraz z wymienionymi powyżej okolicznościami dawała podstawy do odstąpienia od obciążania pozwanej kosztami zastępstwa procesowego strony przeciwnej (por wyrok Sądu Apelacyjnego wB.z dnia 11 kwietnia 2014 roku,(...)). Wymaga podkreślenia, iż zgodnie z przepisemart. 102 k.p.c.jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten jako szczególny nie może być wykładany rozszerzająco. Zdaniem Sądu okoliczności przedmiotowej sprawy w odniesieniu do pozwanych uzasadniały zatasowanie przepisuart. 102 k.p.c.
Sędzia