Sąd Okręgowy w Toruniu
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Gz 172/17
Data wyroku: 2017-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jerzy P. Naworski, Joanna Rusińska, Zbigniew Krepski
Podstawa prawna: art.491^4^ ust.1 prawa upadłościowego i naprawczego

Sygn. akt VI Gz 172/17

POSTANOWIENIE
Dnia 09 października 2017 r.
Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący SSO Zbigniew Krepski (spr.)
Sędziowie: SO Jerzy P. Naworski, SO Joanna Rusińska
po rozpoznaniu w dniu 09 października 2017 r. w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuK. K.
o ogłoszenie upadłości osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej
na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 19 maja 2017r., sygn. akt V GU 59/17
postanawia
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego
Jerzy P. Naworski Zbigniew Krepski Joanna Rusińska

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 maja 2017 r. , sygn. akt V GU 59/17, Sąd Rejonowy w Toruniu po rozpoznaniu na rozprawie sprawy z wnioskuK. K.o ogłoszenie upadłości osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej oddalił wniosek i obciążył dłużnika kosztami postępowania (k.188).
W uzasadnieniu swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, iż mimo, że dłużnik był niewypłacalny w świetleart. 11 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczegoto w przedmiotowej sprawie doszło do ziszczenia się negatywnej przesłanki ogłoszenia upadłości wnioskodawcy określonej wart.491 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczegotj., że jego niewypłacalność nie powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności, ale wskutek jego rażącego niedbalstwa, a nawet umyślności w doprowadzeniu do swojej niewypłacalności. Za przyczynę oddalenia wniosku dłużnika Sąd Rejonowy wskazał okoliczności, iż dłużnika wraz z małżonkąI. K., mając świadomość swojej trudnej sytuacji finansowej oraz ciążącego na nim obowiązku płatniczego wobec Banku, celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swoich oraz małoletniej córki wynajął domek mieszkalny położony wT.przyul. (...)przy łącznym koszcie wynajęcia wynoszącym ok. 2.000 zł (z czego 1.000 zł stanowił czynsz, a drugie 1.000 zł opłaty związane z eksploatacją). Działanie takie zdaniem Sądu I instancji stanowiło przejaw rażącego niedbalstwa graniczącego z umyślnością, bowiem doprowadziło do zaprzestania spłacanie umowy ugody z Bankiem (raty po 1.000 zł) i w konsekwencji do wypowiedzenia umowy przez Bank. Wedle Sądu Rejonowego najem powyższego domku mieszkalnego przez wnioskodawcę i jego rodzinę na krótko przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, a następnie zaprzestanie płacenia rat kredytu prowadzić może do wniosku, że dłużnik w sposób umyślny, a na pewno w sposób rażąco niedbały celowo zwiększył stopień swojej niewypłacalności. Ponadto najem był niewspółmierny względem możliwości finansowych dłużnika i jego zobowiązań finansowych. Zdaniem Sąd I instancji dłużnik z całą pewnością mógł, przy zachowaniu należytej staranności, wynająć wT.lub w jego okolicach skromne mieszkanie dla trzyosobowej rodziny w kwocie nie przewyższającej 1.000 zł co pozwoliłoby dłużnikowi na comiesięczną oszczędność w wysokości 1.000 zł, którą mógłby przeznaczyć na opłacenie rat kredytowych względem banku unikając tym samym stanu niewypłacalności (k.192-196).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wnioskodawca zaskarżając je w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie normy prawa materialnego, tj.art. 4914ust. 1 prawa upadłościowegopoprzez błędne jej zastosowanie tj. uznanie, iż zachowanie dłużnika w postaci najmu lokalu mieszkalnego położonego przyul. (...)wT.wyczerpało znamiona rażącego niedbalstwa stanowiącego negatywną przesłankę ogłoszenia upadłości dłużnika jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej mimo, że brak jest ustaleń Sądu w zakresie miernika należytej staranności w określonej sprawie,
2) naruszenie przepisów postępowania mających wpływa na treść rozstrzygnięcia w sprawie tj.art. 233 § 1 k.p.c.w związku zart. 491 ust. 1 prawa upadłościowegow związku zart. 229 prawa upadłościowegopoprzez zaniechanie ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, jak również wszechstronnego rozważenia zebranego materiału i w konsekwencji zaniechanie ustalenia kryteriów i okoliczności mających na celu rozstrzygnięcie zachowania przez dłużnika elementarnych standardów racjonalności przy podejmowaniu decyzji o najmie lokalu mieszkalnego przyul. (...)wT..
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi i instancji.
W obszernym uzasadnieniu wnioskodawca szerzej omówiła podniesione w zażaleniu zarzuty (k.200-203)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione wpetitumzażalenia zarzuty są zasadne.
Przede wszystkim, w ocenie Sądu Okręgowego, trafny jest zarzut zażalenia sprzeczności ustaleń faktycznych Sądumeritiz zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez uznanie, że wnioskodawca istotnie zwiększył stan swojej niewypłacalności wynajmując domek mieszkalny naosiedlu (...)za łączną kwotę wraz z kosztami eksploatacyjnymi przekraczającymi 2.000 zł miesięcznie, co zdaniem Sądu I instancji stanowi w sytuacji dłużników o ich rażącym niedbalstwie w działaniach skutkujących zaprzestaniem płacenia rat kredytu skutkującym wypowiedzeniem umowy kredytowej.
Zgodzić się trzeba ze skarżącym, że jak wynika z ustalonego stanu faktycznego wynajęcie przedmiotowego domku spowodowane było koniecznością opróżnienia wcześniej zajmowanego lokalu mieszkaniowego stanowiącego masę spadkową po zmarłym dziadku żony dłużnika w związku z żądaniem spłaty przez jednego ze spadkobierców i brakiem środków do dokonania tej spłaty. Zatem najem domku nie stanowił subiektywnej woli poprawienia warunków bytowych lub pogłębienia stanu niewypłacalności lecz obiektywnych potrzeb mieszkaniowych dłużnika i jego rodziny. Rację ma skarżący, że ocena takiego jego zachowania się pod kątem rażącego niedbalstwa winna mieć charakter indywidualny i odnosić się do jego konkretnych potrzeb socjalnych przy uwzględnieniu stanu osobowego jego rodziny. Tylko takie działanie dłużnika, które zmierzałoby do zaspokojenia, kosztem posiadanych zobowiązań finansowych, potrzeb przekraczających granicę normalnych tj. uzasadnionych potrzeb mieszkaniowych dłużnika i jego rodziny, należałoby ocenić jako rażące niedbalstwo.
Tymczasem Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie zbadał i nie ustalił miernika należytej staranności tj. potrzeb socjalnych dłużnika, nie dokonał analizy rynku nieruchomości, nie wskazał jakiej średniej wysokości czynsze najmu należy uznać za normalne, a jakie za przekraczające owe granice, nie wskazał czy ten wysoki czynsz, jak go określił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odnosi się do lokali mieszkalnych 1-pokojowych, 2-pokojowych czy też większych, dla jakich standardów wyposażenia mieszkania i dla jakiej lokalizacji jest to czynsz za wysoki, a dla jakich normalny i wreszcie czy wynajęty przez dłużnika domek spełniał normalne potrzeby jego trzyosobowej rodziny, czy też je przekraczał i w tym kontekście czynsz płacony przez wnioskodawcę był wysoki. W sytuacji zaś, gdy Sąd Rejonowy nie ustalił ani wielkości wynajętego domku, ani jego standardu technicznego, ani stanu wyposażenia trafnie podnosi skarżący w zażaleniu, że powyższe braki w ustaleniach faktycznych uniemożliwiają dokonanie merytorycznej oceny prawidłowości ustaleń sądu co do uznania zachowania dłużnika związanego z wynajęciem domku w kategoriach rażącego niedbalstwa.
W ocenie Sądu Okręgowego dopiero ustalenie powyższych okoliczności faktycznych pozwoli na ocenę czy biorąc pod uwagę sytuację finansową dłużnika i jego żony, panujące na rynku nieruchomości warunki związane z wynajmem mieszkań i domków oraz potrzeby socjalne dłużnika i jego rodziny, wynajęcie domku mieszkalnego mieściło się w granicach elementarnych standardów racjonalności, czy też te standardy nie zostały zachowane prowadząc w konsekwencji do rażącego niedbalstwa wykluczającego ogłoszenie upadłości wnioskodawcy.
W konsekwencji trafnie zarzuca również skarżący naruszenie prawa materialnego tj.art. 4914ust. 1 prawa upadłościowegopoprzez błędne jej zastosowanie tj. uznanie, iż zachowanie dłużnika w postaci najmu lokalu mieszkalnego położonego przyul. (...)wT.wyczerpało znamiona rażącego niedbalstwa stanowiącego negatywną przesłankę ogłoszenia upadłości dłużnika jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej mimo, że brak jest ustaleń Sądu w zakresie miernika należytej staranności w określonej sprawie. Dlatego też Sąd Okręgowy działając na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.i w związku zart. 35 p.u.n.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy uwzględni powyższe wskazania dotyczące poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie kryteriów miernika należytej staranności dłużnika związanego z wynajęciem domku i zachowania przez niego elementarnych standardów racjonalności jak też analizy rynku nieruchomości i ponownie rozważy czy w sprawie zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości wnioskodawcy względnie czy zachodzą podstawy do oddalenia wniosku dłużnika na podstawieart. 4914ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego, stosownie do treściart. 108 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy pozostawił Sądowi pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Jerzy P. Naworski Zbigniew Krepski Joanna Rusińska
Z.
1.(...)
2.(...)
3.(...)
(...)