Sąd Okręgowy w Warszawie
VIII Wydział Karny
Sygnatura akt: VIII K 211/17
Data wyroku: 2018-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Łubowski, Maciej Gruszczyński, Kazimierz Gaj

Sygn. akt VIII K 211/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2018 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie w VIII Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący:SSO Maciej Gruszczyński (spr.)
Sędziowie:SO Dariusz Łubowski
Ławnicy:Kazimierz Gaj
Barbara Gajo
Anna Kobus
Protokolant:sekretarz sądowy Dariusz Markowski
w obecności ProkuratoraDariusza Korneluka
przy udziale oskarżyciela posiłkowegoA. W. (1)
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 11 i 12 stycznia 2018 roku, 19 lutego 2018 roku, 23 marca 2018 roku, 5 lipca 2018 roku i 28 listopada 2018 roku
sprawy:
P. D., synaP.iM. z domu P.,urodzonego (...)wW.

oskarżonego o to, że:

I
w dniu 6 maja 2017 r. wW.przy ul.(...), działając z zamiarem ewentualnym, usiłował pozbawić życiaA. W. (1)poprzez ugodzenie go ostrzem noża po prawej stronie pleców na wysokości stawu międzykręgowego L4 i L5, powodując obrażenia w postaci rany kłutej tułowia z uszkodzeniem worka oponowego, krwiakiem wewnątrz i zewnątrztwardówkowym kanału kręgowego, pourazowe uszkodzenie korzeni nerwowych na poziomie L4 – L5 oraz pourazowe zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych skutkujących częściowym niedowładem zgięcia podeszwy stopy lewej i zaburzeniami czucia w okolicy ano genitalnej, które spowodowały rozstrój zdrowia i naruszenie czynności narządów ciała (układu nerwowego i narządu ruchu w zakresie stopy lewej) na czas przekraczającym 7 dni i jednocześnie stanowiły narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia bądź ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
    tj. o czyn zart. 13 § 1w zw. zart. 148 § 1 kkw zb.art. 157 § 1 kkw zb. zart. 160 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk;

II
w dniu 6 maja 2017 r. wW.na(...)poprzez uderzenie pięścią uzbrojoną w kastet w głowęA. W. (2)spowodował u niego dwie rany tłuczone okolicy ciemieniowej i potylicznej prawej, co skutkowało rozstrojem zdrowia na okres poniżej 7 dni,
    tj. o czynart. 157 § 2 kk.

orzeka

I
oskarżonegoP. D.w ramach czynu zarzucanego mu w punkcie I aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 6 maja 2017 r. wW.przy ul.(...), działając z zamiarem bezpośrednim, ugodziłA. W. (1)ostrzem noża po prawej stronie pleców na wysokości stawu międzykręgowego L4 i L5, w wyniku czego spowodował u niego obrażenia w postaci rany kłutej tułowia z uszkodzeniem worka oponowego, krwiakiem wewnątrz i zewnątrztwardówkowym kanału kręgowego, pourazowe uszkodzenie korzeni nerwowych na poziomie L4 – L5 oraz pourazowe zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych skutkujące ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu w postaci długotrwałej ciężkiej choroby (układu nerwowego i narządu ruchu w zakresie stopy lewej) oraz ciężkiego kalectwa (zdolności płodzenia), tj. czynu zart. 156 § 1 pkt 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kki za to na tej podstawie skazuje go i wymierza karę 5 (pięć) lat i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności.

II
oskarżonegoP. D.uznaje za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu wpunkcie II, z tą zmianą, że z jego opisu eliminuje stwierdzenie „uzbrojoną w kastet” i za to na podstawieart. 157 § 2 kkskazuje go i wymierza karę grzywny w wysokości 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych po 20 (dwadzieścia) złotych każda;

III
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza oskarżonemuP. D.okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 6 maja 2017 roku do dnia 16 stycznia 2018 roku i uznaje karę pozbawienia wolności w tej części za wykonaną;

IV
na podstawieart. 46 § 1 kkzobowiązuje oskarżonegoP. D.do naprawienia szkody w części poprzez zapłatę na rzeczA. W. (1), kwoty 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych;

V
na podstawieart. 46 § 1 kkzasądza od oskarżonegoP. D.na rzeczA. W. (1)kwotę 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia;

VI
na podstawieart. 230 § 2 kpknakazuje zwrócićP. D.dowody rzeczowe w postaci spodni koloru beżowego, t-shirtu koloru bordowego, bluzy dresowej koloru granatowego, spodni dresowych koloru czarnego, butów sportowych koloru czarnego oraz t-shirtu koloru białego, szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr(...)pod poz. 1-6 (k. 256);

VII
na podstawieart. 627 kpkiart. 624 § 1 kpkzasądza od oskarżonegoP. D.koszty postępowania w części, tj. do kwoty 5.000 (pięć tysięcy) złotych w tym kwotę 900 (dziewięciuset) złotych tytułem opłaty, w pozostałej części zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa.

Kazimierz Gaj  Barbara Gajo
Maciej Gruszczyński Anna Kobus Dariusz Łubowski

Sygn. akt VIII K 211/17

UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 05 maja 2017 r. około godziny 21.00A. W. (1)spotkał się ze swoimi znajomymiA. W. (2)iK. G.. Wspólnie udali się na(...), gdzie spotkali kolejnych znajomych, w tym m.in.G. G.,E. D.,M. Ż.,A. F.,P. C.orazO. Ł.. Wspólnie spożywali alkohol, rozmawiali.
Tego samego dnia, w pewnej odległości od tej grupki spotkali sięP. D.,W. Z. (1),S. C.,K. S.iM. C.. Mężczyźni spożywali alkohol w znaczących ilościach. W pewnym momencieP. D.,W. Z. (1)iK. S.udali się do toalet przenośnych, które znajdowały się w kierunku Mostu(...)patrząc od Mostu(...). Gdy wracali po załatwieniu potrzeby fizjologicznejP. D.podszedł doK. W.iG. K.. ObjąłK. W., dotykając jednocześnie jej pośladka. Oburzona zachowaniem nieznajomego mężczyznyK. W.podniosła głos, wykrzykując w kierunkuP. D.niecenzuralne słowa. Na takie zachowanieP. D.zareagował także znajdujący się w pobliżuA. W. (2). Podszedł on doP. D.i zwrócił mu uwagę na niestosowność jego zachowania. Do rozmawiających mężczyzn zaczęli też podchodzić towarzyszący tego dniaA. W. (2)koledzy. WówczasP. D.psiknąłA. W. (2)w oczy gazem pieprzowym, uderzając go jednocześnie pięścią w głowę. Uderzenie, odniosło ten skutek, że ogłuszyło na chwilęA. W. (2), wywołało też krwawienie.
Widząc tę sytuację osoby będące w grupieA. W. (2)ruszyły naP. D.i jego znajomych.P. D.zaczął uciekać, ale grupa około 10 mężczyzn dogoniła go. Został uderzony, upadł na ziemię, zaczęto go kopać i szarpać. W pewnym momencie udało mu się wyrwać otaczającej go grupce i pobiegł w kierunkuW.. Napastnicy próbowali go jeszcze gonić, ale bezskutecznie.
P. D.postanowił udać się do domu. Na klatkę schodową swego bloku przyulicy (...)dotarł 16 minut po północy, dwie minuty później wszedł do mieszkania. W domu przebrał się, zamienił kilka słów z ojczymemT. I.. Wychodząc z mieszkania o godzinie 0.28 zabrał ze sobą duży kuchenny nóż. Minutę później wyszedł z klatki schodowej.
Kilka minut później, idąc w kierunku(...), w pobliżu wejścia na kładkę podMostem P.natknął się naE. D.,A. W. (1)iA. F.. Został przez nich rozpoznany. Wyciągnął wówczas nóż i zamachnął się naA. F.. Nie udało mu się dosięgnąć mężczyzny, gdyż ten zrobił unik, a następnie zaczął uciekać.P. D.w następnej kolejności zamachnął się naE. D., ale także ten zdołał uniknąć ciosu i wbiegł na kładkęMostu P.. Kolejny ciosP. D.wyprowadził w kierunkuA. W. (1). Ten próbował uciekać, ale nie zdołał się uchylić przed ciosem. Ostrze utkwiło mu w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, powodując uszkodzenie worka oponowego, krwiak wewnątrz i zewnątrztwardówowy kanału kręgowego, pourazowe uszkodzenie korzeni nerwowych na odcinku L4-L5 oraz pourazowe zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych.
Zadany cios spowodował, żeA. W. (1)upadł, nie mogąc się poruszać.P. D.stał nad nim chwilę, po czym rzucił się do ucieczki. Po drodze odrzucił nóż, którym ugodziłA. W. (1).
P. D.postanowił udać się do swojej dziewczynyJ. M., która mieszkała nieopodal. Poinformował ją o tragicznym zdarzeniu. Zmienił ubranie. Zadzwonił również do swojej dalszej krewnejE. S., która mimo nocnej pory przyjechała do niego. Za jej namową wspólnie udali się na komendę policji przyul. (...), gdzie o godzinie 2.25P. D.został formalnie zatrzymany.

A. W. (1)musiał zostać poddany operacji. Początkowo, do dnia 17 maja 2017 r. przebywał w szpitalu(...)przyul. (...), następnie do dnia 14 czerwca 2017 r. był hospitalizowany w VII Oddziale(...)Wojewódzkiego Szpitala(...)wW.. W jednostce tej przebywał jeszcze w dniach 27-29 czerwca 2017 r. Do dnia wyrokowaniaA. W. (1)nie odzyskał pełnej sprawności. W wyniku uderzenia nożem przezP. D.doznał on ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci długotrwałej ciężkiej choroby układu nerwowego i narządu ruchu (stopy lewej) oraz ciężkiego kalectwa związanego ze zdolnością płodzenia.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków:A. F.(k. 19v, k. 78-80, k. 124-125, k. 535-537),M. Ż.(k. 22v, k. 82-84, k. 95-96, k. 118-119, k. 537-539),A. W. (1)(k. 51-52, k. 195-196 k. 532-535),A. W. (2)(k. 203, k. 530v-532),E. D.(k. 74-75, k. 132-133, k. 539-540v),G. G.(k. 115-116, k. 605-606),P. C.(k. 128, k. 606-606v),K. G.(k. 121, k. 607-608v),M. P. (1)(k. 182, k. 608v-609v),M. C.(k. 150-151, k. 610-611),S. C.(k. 153, k. 544-545v),K. S.(k. 147-148, k. 545v-546v),W. Z. (1)(k. 156-157k. 547-548),E. S.(k. 16, k. 548-548v),G. K.(k. 712v-713v),K. W.(k. 713v-715), dokumentów w postaci protokołu użycia alkometru (k. 12), protokołu oględzin osoby (k. 40-44), protokołu oględzin nagrań monitoringu (k. 163-173), a ponadto opinii sądowo-psychiatrycznej (k. 190-192), opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej (k. 267-281), opinii z zakresu medycyny sądowej (k. 296-303, 304-305, k. 872-875), ustnych opinii uzupełniających biegłych:M. J.,R. W.iK. K.(k. 797-799),P. J.iW. S.(k. 716v-718, k. 929v-930v), jak również po części na podstawie wyjaśnieńP. D.(k. 530, k. 799) i zeznańJ. M.(k. 252-253, k. 549-551).
OskarżonyP. D.nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Słuchany w postępowaniu przygotowawczym (k. 88-90, 215-216) konsekwentnie korzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień. W trakcie posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania (k. 107-108) stwierdził jedynie, że nie był świadomy czynu, którego się dopuścił.
Słuchany w toku przewodu sądowego (k. 530) oświadczył, że nie przyznaje się do usiłowania zabójstwa i uderzenia kastetem, przyznał się do dźgnięcia pokrzywdzonego nożem. Wyjaśniając opisał zdarzenia krytycznego dnia w sposób, który w dużej części pokrywał się z ustaleniami stanu faktycznego poczynionymi przez Sąd. Zaznaczył jednak, że nie klepnął nieznajomej dziewczyny w pośladek, a jedynie objął ją w talii. Gdy ona i jej koleżanka zaczęły krzyczeć pojawiło się 8-10 mężczyzn, którzy zaczęli go bić. Gdy na chwilę przestali udało mu się uciec, ale go dogonili. Z obawy o swoje życie psiknął gazem w grupę ludzi, zaczął się bronić, możliwe, że kogoś uderzył. Udało mu się uciec. Poszedł do domu. Tam dostał telefon odW. Z. (2), który poprosił go o pomoc w bójce. Z domu nic nie zabrał. Gdy wbiegał na kładkęMostu P.usłyszał, że ktoś go rozpoznaje. Domyślił się, że była to grupa osób, która biła go nadW.. Był w szoku. Gdy się ocknął dostrzegł leżącego na ziemi chłopaka, który wzywał pogotowie i policję.
Słuchany uzupełniająco (k. 799) po okazaniu mu dowodów rzeczowych rozpoznał odzież, którą miał na sobie krytycznego dnia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Po lekturze depozycji osobowych źródeł posiadających wiedzę o przedmiotowym zdarzeniu, bez większego problemu można było dostrzec, że grupują się one w dwóch, może nie biegunowych, ale znacząco oddalonych od siebie zbiorach. Schematycznie w jednej lokalizacji można umiejscowić osoby, które rekrutują się z kręgu znajomych osób pokrzywdzonych, w drugiej – dowody, które można przyporządkować do grona osób najbliższych oskarżonemu, jak też jego kolegów. Osoby relacjonujące te zdarzenia w ramach poszczególnych grup operowały pewnymi schematami, które dość łatwo pozwalały wyprowadzić z zeznań wspólny mianownik. Niezależnie jednak od przynależności grupowej w zeznaniach niektórych osób pojawiły się „ekscesy” pozwalające na wyłonienie z nich pewnych elementów obiektywnych, a tym samym umożliwiające czynienie prawdziwych ustaleń faktycznych w duchuart. 2 § 2 kpk.
Jeśli chodzi o pierwszą grupę to zaliczyć do niej należy, oczywiście oprócz pokrzywdzonych,A. F.,M. Ż.,E. D.,G. G.,P. C.,K. G.,M. P. (1),G. K.,K. W.iO. Ł.. Z grupy tej zaledwie trzy osoby były bezpośrednimi świadkami zamachu na zdrowieA. W. (1). Byli to oprócz samego pokrzywdzonegoA. F.iE. D.. Pozostałe osoby uczestniczyły jedynie we wcześniejszych zdarzeniach, tj. uderzeniuA. W. (2)na schodkach(...)choć nie wszyscy śledzili to wydarzenie z jednakowa uwagą.
Gdy chodzi o postrzeżenia odnoszące się do tego historycznie pierwszego zdarzenia to cechą charakterystyczną depozycji tej grupy świadków był brak wiedzy na temat osób i okoliczności linczu naP. D.za jego nieprzyzwoite zachowanie względemK. W.. Zdaniem Sądu wiarygodność świadków w tym zakresie jest dość wątpliwa. Doświadczenie życiowe podpowiada, że sytuacje, gdzie dochodzi do bójek, czy pobić wśród osób z tej grupy wiekowej są często omawiane i analizowane, nie tylko przez pryzmat przebiegu, ale także osób uczestniczących w takim zdarzeniu. W tym kontekście jako prawdziwą należałoby ocenić jedynie relacjęA. W. (3), który stwierdził, że po otrzymaniu ciosu w głowę i psiknięciu w oczy gazem pieprzowym osunął się na ziemię i nie kontrolował dalszych wydarzeń. Z pozostałych osób aniA. W. (1), aniA. F.(mimo, że biegli za osobami goniącymiP. D.), jak również reszta świadków z tej grupy dziwnym zbiegiem okoliczności nie była w stanie nic powiedzieć na ten temat.
W grupie tej były osoby, które deklarowały, że w ogóle nie widziały tego zdarzenia. Byli toG. G.,P. C.,E. D.,M. P. (1)iO. Ł.. Inne osoby mówiły o linczu w sposób bardzo ogólny, nie wskazując w żaden sposób na osoby czynnie w nim uczestniczące.
Jedynym reprezentantem tej grupy, który przed Sądem zdecydował się szczerze opowiedzieć o zdarzeniach krytycznego wieczoru, bez pomijania niewygodnych elementów, byłM. Ż.. Jest to właśnie jedna z tych osób, której zeznania, odbiegające w swej treści od relacji pozostałych świadków, zostały określone wyżej mianem „ekscesu”. Świadek ten nie zawahał przyznać w swej relacji, że doszło do szamotaniny, w wyniku której pokrzywdzony zostałP. D..M. Ż.nie ukrywał także, że jednym z celów wyprawy na stację benzynową była między innymi rozważana ewentualność spotkaniaP. D.. To w celu penetracji terenu za oskarżonym razem zM. P. (2)odłączyli się od grupy idącej na stację(...)i udali się na przystanki tramwajowe znajdujące się naMoście P.. Mimo tych niewątpliwie szczerych elementów wypowiedzi tego świadka także on nie wskazał personalnie uczestników pobicieP. D..
Jeśli chodzi o zeznania osób bezpośrednio uczestniczących w drugim zdarzeniu, tj. ugodzeniu nożemA. W. (1), to co do zasady uznać je należy za wiarygodne. Jedynym elementem, który wzbudził wątpliwość Sądu są okoliczności związane z rozpoznaniemP. D.przez idącychA. W. (1),A. F.iE. D.. Oskarżony wyjaśniając stwierdził, że to on został rozpoznany przez nadchodzących mężczyzn, poczuł się przez nich osaczony.A. W. (1)zeznał natomiast, że toP. D.podszedł do nich i po stwierdzeniu „i co teraz (…) frajerzy” wyciągnął nóż. Analizując relacje pozostałych uczestników Sąd uznał, że zdarzenie przebiegło jednak w sposób, który opisał oskarżony. Za taką oceną przemawia przede wszystkim relacjaA. F., który w sposób zbliżony do wyjaśnień oskarżonego przedstawił jego przebieg.
Jeśli chodzi o wskazaną wyżej drugą grupę osobowych źródeł dowodowych to tworzą ją osoby, które z założenia miały wspomóc tezy linii obrony. Gdy chodzi o pierwsze historycznie zdarzenie to należą do niej relacjeS. C.,K. S.,M. C.iW. Z. (1). Cechą wspólną zeznań tych osób jest skupianie się na elementach pozwalających traktować oskarżonego jako ofiarę poczynań niezidentyfikowanej z personaliów grupy napastników, którzy w odwecie za niewinne – źle odebrane przez „sprawców” zachowanieP.D.zdecydowali się go pobić. Taki obraz przedmiotowego zdarzenia bije przede wszystkim z zeznańK. S.. Innym elementem stanowiącym wspólny mianownik tych relacji jest wskazywanie na bardzo duże ilości wypitego tego wieczoru alkoholu – podkreślał to każdy ze wskazanej grupy świadków.
Należy zauważyć, że z grona świadków obronyS. C.iM. C.mieli w miarę pełny obraz przebiegu tego zdarzenia, obserwowali je bowiem z odległości kilkudziesięciu metrów. Z koleiK. S.iW. Z. (1)byli zdecydowanie bliżej zdarzenia, a mimo to, żaden z nich nie wskazał rzeczywistego powodu agresji skierowanej wobecP. D.przez grupkę napastników. Za symptomatyczne w tym kontekście uznać należy, że owa agresja kierowana była wyłącznie przeciwko oskarżonemu, towarzyszący mu koledzy nie ucierpieli w takim stopniu jak on. Powyższe świadczy o tym, że reakcja napastników była kierowana punktowo, przeciwko określonej osobie, w domyśle – przeciwko sprawcy niestosownego zachowania.
Oceniając te relacje Sąd generalnie uznał je za wiarygodne, gdy chodzi o przebieg pierwszego z epizodów. Ich wspólną cechą jest to, że pomijają one agresję oskarżonego wymierzoną wobecA. W. (2), bagatelizują też zachowanieP. D.względem zaczepionych dziewczyn (które miał jedynie „pocieszyć”, „złapać za rękę”, „dotknąć ramienia”, „przytulić”). Z drugiej jednak strony pojawiają się w nich tak obiektywne, a zarazem istotne elementy jak ilość wypitego tego wieczoru alkoholu, posiadanie gazu przezP. D.(S. C.), użycie noża w późniejszej sytuacji, wreszcie zaprzeczenie jakoby którykolwiek z wymienionych świadków kontaktował się z oskarżonym po bójce prosząc go o wsparcie. Ten ostatni element wyraźnie różnicuje relacje wymienionych świadków i wyjaśnienia oskarżonego, podważając wiarygodność jego twierdzeń, że po pobiciu go przez nieznanych sprawców wyszedł z mieszkania by pomóc kolegom zaalarmowany telefonem od nich.
Dowodem, który od strony jego wiarygodności został oceniony zdecydowanie bardziej krytycznie niż omówione wyżej, były zeznaniaJ. M.– dziewczyny oskarżonego. Już tylko z tego powodu depozycje tego świadka należało oceniać bardzo ostrożnie, dodatkowym argumentem przemawiającym za takim podejściem był fakt wydania przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa w Warszawie orzeczenia, w którym uznał, że dopuściła się ona czynu karalnego poplecznictwa (k. 928).J. M.nie była naocznym świadkiem pierwszego historycznie zdarzenia, o zajściu dowiedziała się telefonicznie odP. D.. Deklarowała natomiast, że była obserwatorem drugiego ze zdarzeń, które rozgrywało się w okolicach stacji(...). Depozycjom świadka w odniesieniu do tej okoliczności trudno zaprzeczyć, nie znajduje się w sprawie żaden dowód, który mógłby podważyć ten fakt. Z pewnością jednak świadek nieprawdziwie relacjonowała przebieg przedmiotowego zajścia. Symptomatyczne są tutaj stwierdzeniaJ. M.o słyszanych wyzwiskach kierowanych pod adresemP. D., typowe jest także i to, że świadek mimo, że skupiała swoją uwagę na oskarżonym, to nie widziała jak wyprowadza on cios, nie widziała u niego noża. Należy podkreślić, że obraz tego zajścia odmiennie przedstawialiA. W. (1),A. F.iE. D.. Przede wszystkim wskazali, że byli tylko we trójkę, bo wtóre nie było w ich relacjach mowy o jakiejkolwiek szarpaninie z udziałem ich i oskarżonego. Ich zachowanie było naturalne dla każdej osoby zaatakowanej nożem – ucieczka z miejsca, a nie szarpanie się z osobą dysponującą taką bronią. Dlatego też, mając to na uwadze, Sąd uznał relacjęJ. M.w tym zakresie za niewiarygodną.
Świadek ten relacjonowała jeszcze okoliczności mające miejsce po zdarzeniu. W tym zakresie wiarygodność świadka nie została podważona, zwłaszcza, że jej zeznanie pokrywa się z relacjęE. S., a także zeznaniemS. M.(k. 716).
Niewiele wniosły do sprawy depozycje przesłuchanych funkcjonariuszy policji –D. M.(k. 4v, 609v-610) iJ. G.(k. 66-67, 712). Zeznania te zostały złożone w ramach wykonywania czynności służbowych, cechują się rzeczowością i szczegółowością. Ich treść, która ogranicza się do okoliczności mających miejsce po krytycznych zdarzeniach, koresponduje z wyjaśnieniami oskarżonego, jak też z zeznaniami świadkaE. S..
Podobnie jako niezbyt pomocne przy czynieniu ustaleń faktycznych okazały się zeznaniaT. I.– ojczyma oskarżonego (k. 36-37, 548v-549). Świadek ten nie był naocznym obserwatorem kluczowych zdarzeń tego wieczoru. Istota jego relacji sprowadza się do potwierdzenia faktu wizytyP. D.w domu po jego pobiciu na(...)
W ten sam sposób należało ocenić zeznaniaE. S.. Świadek ten w żaden sposób nie brała udziału w zdarzeniach krytycznego wieczoru. Jej rola sprowadziła się do zawiezienia oskarżonego na Komisariat policji, utwierdzeniuP. D.w słuszności takiego kroku.E. S.opisała także stan psychiczny w jakim znajdował się oskarżony kilkadziesiąt minut po zdarzeniach.
Świadkiem, który zeznawał na temat okoliczności mających miejsce już po zdarzeniach krytycznego dnia była także matka jednego z pokrzywdzonych –A. W. (4). Relacja tego świadka ogranicza się do opisania problemów zdrowotnych jakie po tragicznym zdarzeniu były i w dalszym ciągu są udziałem jej syna. Świadek opisała także swoje pierwsze spotkanie z oskarżonym, które miało miejsce w szpitalu. Przekaz ten z pewnością został zakłócony przez poziom emocji towarzyszących matce pokrzywdzonego, wydaje się bowiem wątpliwe, by oskarżony, który nie znał przecież rodzicówA. W. (1), rozpoznał świadka przy okazji tej sytuacji.
W kontekście wyżej przedstawionej oceny osobowego materiału dowodowego Sąd ocenił wyjaśnieniaP. D.jako wątpliwe, gdy chodzi o wiarygodność co do kluczowych elementów stanu faktycznego. Oskarżony w swojej relacji próbował przedstawiać się przede wszystkim jako ofiara niewinnego dotknięcia nieznanej mu dziewczyny, która za ten uczynek została bardzo mocno pobita przez całą grupę sprawców. Tezie tej przeczy jednak nie tylko relacjaK. W.czyA. W. (2), ale także logika wydarzeń i doświadczenie życiowe. W ocenie Sądu oskarżony nie zaatakowałbyA. W. (2)w sytuacji, gdyby ten stał w całej grupie osób. Doświadczenie uczy, że z przeciwnikiem, który jest w dużej przewadze liczebnej najpierw stara się negocjować, a nie bić. Dodatkowo z zeznaniami kolegów towarzyszących oskarżonemu krytycznego wieczoru nie pokrywa się informacja o objętości wypitego przezP. D.alkoholu. Te same dowody przeczą także tezie, żeW. Z. (1)miał telefonować do oskarżonego i prosić o pomoc w bójce – tego elementu wyjaśnień nie potwierdził żaden ze świadków.
Nie sposób też przyjąć że oskarżony wyłącznie bronił się w okolicy stacji(...), gdy po raz wtóry tego wieczoru spotkałA. W. (1)i jego kolegów. Należy podkreślić, żeP. D.dysponował wówczas dużym nożem, tym samym niwelował przewagę liczebną drugiej strony. To oskarżony skierował swoją agresję przeciwko napotkanym mężczyznom, a machając nożem wywoływał u nich naturalną reakcję ucieczki przed zagrożeniem. Nie inaczej było w przypadkuA. W. (1)– on także próbował uciec, chwila zawahania kosztowała go jednak bardzo dużo.
Pozostałe dowody w postaci opinii sądowo-psychiatrycznej, sądowo-psychiatryczno-psychologicznej, z zakresu medycyny sądowej, Sąd uznał za jasne i kategoryczne, a ich wnioski za wyprowadzone na skutek czynności przeprowadzonych prawidłowo przez specjalistów z poszczególnych dziedzin. Uzupełniające przesłuchania autorów opinii jedynie przydało jednoznaczności ich uprzednio przedstawionym konkluzjom, niekwestionowanym zresztą przez żadną ze stron. Podobnie Sąd nie znalazł podstaw, by podważać wiarygodność rzetelnie sporządzonych i znajdujących się w aktach sprawy dokumentów urzędowych potwierdzających fakt przeprowadzenia konkretnych czynności (protokoły: oględzin, zatrzymania, przeszukania, użycia alkometru, okazania, etc.) ani dokumentów prywatnych (historia choroby pokrzywdzonych i oskarżonego), co do których mocy dowodowej nie zgłoszono zastrzeżeń.
Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że cel postępowania karnego nakierowanego na wykrycie sprawcy występków popełnionych na szkodęA. W. (1)iA. W. (2)w nocy 6 maja 2017 r. został osiągnięty. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na sprawstwo i winęP. D., który w zasadzie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu w punkcie I aktu oskarżenia czynu. Jednocześnie wyraził żal i ubolewanie nad swoim czynem i przeprosił pokrzywdzonego tym czynem.
W świetle poczynionych w toku przewodu sądowego ustaleń w odniesieniu do czynu popełnionego na szkodęA. W. (2)Sąd przyjął zaproponowaną przez Prokuratora kwalifikację prawną tego czynu. W świetle opinii biegłego z zakresu medycyny nie mogła ona budzić wątpliwości. Sąd zdecydował się jednak na niewielką korektę w opisie czynu polegającą na wyeliminowaniu użycia przezP. D.kastetu. W świetle zeznań kolegów oskarżonego nie dysponował on krytycznego wieczoru taką bronią, nie widziała jej naocznie także żadna z osób zeznających na niekorzyśćP. D.. Należy podkreślić, że fakt użycia kastetu świadkowie z tej ostatniej grupy domniemywali z charakteru obrażeń odniesionych przezA. W. (2). Dopytywany na tę okoliczność biegły stwierdził jednak, że obrażenia, których doznał pokrzywdzony są efektem działania narzędzia tępokrawędzistego, np. pięści. Biegły dodał, że użycie kastetu powoduje najczęściej obrażenia poważniejsze od tych, które doznał pokrzywdzony.
Sąd dokonując ustaleń w zakresie strony podmiotowej drugiego z czynów zarzucanychP. D.nie podzielił proponowanej przez Prokuratora kwalifikacji prawnej. W ocenie Sądu, zamiar oskarżonego nie było nakierowany na zabicieA. W. (5), lecz na jego zranienie. Miała to być zemsta za upokorzenie, którego doznał w związku z pobiciem przez osoby z grona znajomych pokrzywdzonego.
Wydźwięk posłużenia się przez napastnika nożem w stosunku do ofiary należy do wątków szeroko podejmowanych w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Wśród stanowisk, że oddanie do człowieka strzału z broni palnej lubużycie nożanależy traktować jako okoliczność wskazującą, choć nieprzesądzającą, na istnienie po stronie sprawcy zamiaru pozbawienia życia (por. wyrok SA w Warszawie z 24 lipca 2014 r., II AKa 181/14, wyrok SA w Łodzi z 22 stycznia 2015 r., II AKa 302/14), zdarzają się też głosy, że zadając człowiekowi cios nożem praktycznie w każdej sytuacji należy liczyć się i przewidywać, że może to spowodować jego śmierć (por. wyrok SA w Łodzi z 7 grudnia 2016 r., II AKa 223/16). Generalnie dominuje przekonanie, że ostry nóż jest przedmiotem niebezpiecznym, zatem skierowany przeciw nieosłoniętemu ciału, jak w przypadkuA. W. (1), realnie zagraża zdrowiu i życiu człowieka.
PrzedstawionyP. D.zarzut obejmował jego działanie z zamiarem ewentualnym zabójstwa, a zatem zakładał tezę, że oskarżony przewidywał możliwość śmierci ofiary i godził się na to. Założenie takie było jednak, zdaniem Sądu, zbyt daleko idące. W wyniku wspomnianej już analizy strony podmiotowej czynu, a zatem całego kompleksu przemyśleń towarzyszących oskarżonemu w momencie zadawania ciosu nożem, Sąd doszedł do przekonania, że w nocy 6 maja 2017 r.P. D.działał wyłącznie z zamiarem okaleczeniaA. W. (1), ale nie pozbawienia go życia. Oznacza to, że wymierzając pokrzywdzonemu uderzenie nożem oskarżony nie dążył do wystąpienia skutku w postaci zgonu pokrzywdzonego a jedynie do jego zranienia.
Do elementów, które złożyły się na taką ocenę Sądu, należą nie tylko zapewnienia oskarżonego, że nie chciał zabić pokrzywdzonego. Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, że oskarżony po zranieniuA. W. (1)miał pełną swobodę i możliwość kontynuowania przestępczego zamiaru – stał nad unieruchomioną ofiarą i gdyby rzeczywiście kierował nim zamiar zabójstwa mógłby godzić pokrzywdzonego po raz wtóry, aż do osiągnięcia swego celu.P. D.tego jednak nie uczynił.
Kolejnym elementem potwierdzającym ustalenie Sądu jest fakt, że narzędziem użytym przez oskarżonego był duży nóż, długość jego klingi zaatakowaniA. W. (1),A. F.iE. D.szacowali nawet na 20 centymetrów. Szacunki te nie są gołosłowne, nóż ten widoczny jest bowiem na zdjęciach z monitoringu klatki schodowej bloku, w którym zamieszkuje oskarżony. Wielkość noża, co oczywiste, determinuje głębokość penetracji ciała. Tymczasem głębokość rany pokrzywdzonego to co najwyżej kilka centymetrów. Trzeba bowiem zważyć, że uderzenie było wyprowadzone w plecy, a nóż sięgnął „tylko” okolic kręgosłupa.
Skoro działań oskarżonego nie cechował zamiar zabójstwa, a wyłącznie zranienia pokrzywdzonego, jego zachowanie należało ocenić przez pryzmat skutku, który się z nim wiązał.
Taki materialny charakter ma przestępstwo stypizowane wart. 156 kk. Zgodnie z§ 1tego przepisu karze podlega ten, kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci:
1) pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia,
2) innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała.
Spowodowanie ciężkiego kalectwa, o którym jest mowa w art. 156 § 1 pkt 1, należy przyjmować wtedy, gdy nastąpiłapełna, w znaczeniu funkcji życiowych odpowiednich organów, utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia. Z koleiczęściowautrata funkcji tych organów może być kwalifikowana jako „inne ciężkie kalectwo", o którym jest mowa w art. 156 § 1 pkt 2. Zgodnie z wyrokiem SN z 10 listopada 1973 r., IV KR 340/73, przez ciężkie kalectwo należy rozumieć „zupełne zniesienie lub bardzo znaczne ograniczenie czynności ważnego narządu”. Do takich sytuacji Sąd Najwyższy zaliczał nawet utratę jednego z narządów parzystych, np. oka, czy jądra, które to sytuacje nie pozbawiały przecież pokrzywdzonych zmysłu wzroku, czy zdolności płodzenia.
Kolejne skutki kwalifikowane jako ciężki uszczerbek na zdrowiu zostały wyróżnione za pomocą kryterium fizjologicznego, opartego na pojęciu choroby. Istotą choroby jest rozstrój zdrowia, czyli zakłócenie prawidłowego funkcjonowania organizmu. Przez ciężki uszczerbek na zdrowiu należy rozumieć, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2, ciężką chorobę nieuleczalną lub długotrwałą albo chorobę realnie zagrażającą życiu.
Gdy chodzi o chorobę długotrwałą, to musi ona być ciężka, a więc ma w sposób istotny uniemożliwiać lub znacznie ograniczać zwykłe czynności życiowe chorego, z tym, że stan ten jest do usunięcia przy stosowaniu dostępnych procedur leczniczych. Choroba długotrwała nie musi, zgodnie z obowiązującą obecnie regulacją, realnie zagrażać życiu. Pojęcie długotrwałości choroby ma charakter nieostry i trudno jest przyjmować jakieś sztywne granice. Niemniej jednak wypowiedzi przedstawicieli doktryny coraz częściej przychylają się do stanowiska, że cecha długotrwałości jest spełniona, gdy ciężkie zakłócenie funkcjonowania organizmu trwa ponad 3 miesiące.
Mając na uwadze przedstawione powyżej zapatrywania orzecznictwa i doktryny prawa karnego Sąd uznał, że ugodzenieA. W. (1)przezP. D.nożem, którego skutkiem było uszkodzenie worka oponowego, krwiak wewnątrz i zewnątrztwardówkowy kanału kręgowego, pourazowe uszkodzenie korzeni nerwowych na poziomie L4 – L5 oraz pourazowe zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych stanowiło ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci długotrwałej ciężkiej choroby układu nerwowego oraz długotrwałej ciężkiej choroby narządu ruchu w zakresie stopy lewej, skutkowało także ciężkim kalectwem związanym z ograniczeniem zdolności płodzenia. Jak stwierdzili biegli opiniując uzupełniająco przed zamknięciem przewodu sądowego naturalne zapłodnienie w przypadkuA. W. (1)może być utrudnione, a nawet niemożliwe (k. 930).
Wymierzając oskarżonemu karę, Sąd miał na uwadze całokształt okoliczności odnoszących się do obu zdarzeń oraz stronę podmiotową czynów przypisanych oskarżonemu.
Najpoważniejszą okolicznością przemawiającą na niekorzyść oskarżonego jest skutek działaniaP. D., który dokonał zamachu na najważniejsze dobra chronione prawem, jakim jest zdrowie i życie człowieka. Wprawdzie drugiego historycznie zachowania dopuścił się w reakcji na jego wcześniejsze pobicie przez nieustalonych mężczyzn, to jednak temu czynowi trzeba przypisać bardzo wysoki stopień społecznej szkodliwości. Spustoszenie jakie swoim działaniem wywołał w organizmieA. W. (1)spowodowało, że pokrzywdzony już do końca życia będzie się borykał z problemami natury neurologicznej czy deficytami w zakresie zdolności płodzenia, bardzo ważne u każdego młodego człowieka. Do tego wszystkiego dodać należy problemy z niektórymi czynnościami fizjologicznymi.
Na wysoki stopień społecznej szkodliwości obu czynów wpłynęło także i to, że zostały one popełnione w miejscu publicznym, w sytuacji gdy w piątkowo – sobotni wieczór dziesiątki, setki ludzi tłoczyły się na schodkach nadW., a następnie w okolicy stacji paliw(...), gdzie także było bardzo wiele osób. Ich obecność w żaden sposób nie powstrzymała oskarżonego. Zaakcentować wreszcie należy, że do historycznie pierwszego przestępstwa doszło bez powodu –A. W. (3)otrzymał cios za to, że stanął w obronie skrzywdzonej dziewczyny. Także drugie zachowanie oskarżonego trudno usprawiedliwić – pokrzywdzony otrzymał cios nożem w odruchu zemsty za wcześniejsze pobicieP. D..
Nie mogło także umknąć uwadze Sądu, iż oskarżony przedmiotowego czynu dopuścił się w stanie nietrzeźwości.
Z drugiej strony miarkując karę Sąd miał na uwadze dyrektywę ujęta wart. 54 § 1 kk, zgodnie z którą wymierzając karę nieletniemu albo młodocianemu sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować. Sąd przychyla się do stanowisk, które zakładają, że kara wymierzona osobom startującym w dorosłe życie nie powinna cechować się wyłącznie represyjnością. Organy procesowe winny mieć wzgląd na fakt, że sprawca dopiero startuje w dorosłe życie, a tym samym jego światopoglądu nie powinno kształtować otoczenie jednostki penitencjarnej.
Za łagodniejszym potraktowaniem oskarżonego przemawia także dotychczasowa niekaralnośćP. D., a także przeprosiny skierowane doA. W. (1).
Przez wzgląd na powyższe okoliczności Sąd wymierzył oskarżonemuP. D.za czyn zart. 156 § 1 pkt 2 kkkarę 5 lat pozbawienia wolności, a za czyn zart. 157 § 2 kkkarę grzywny 150 stawek dziennych uznając je za współmierne do stopnia winy oskarżonego i korespondujące z celami kary. W przypadku sankcji za drugi z czynów Sąd miał na uwadze zasadę prymatu kar wolnościowych ujętą wart. 58 § 2 kk. Zdaniem Sądu czas spędzony w izolacji wymusi u oskarżonego refleksję nad jego postępowaniem.
Orzekając o wysokości stawki dziennej Sąd miał na uwadze aktualne możliwości zarobkowe i majątkowe oskarżonego.
Na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w niniejszej sprawie. W części zaliczonej uznać należało, że kara została wykonana.
Wobec zgłoszenia przez pokrzywdzonegoA. W. (1)wniosku o orzeczenie zadośćuczynienia w kwocie 50 000 zł, tytułem środka kompensacyjnego, Sąd żądanie to uwzględnił. Zgodnie zart. 49a k.p.k.pokrzywdzony, a także prokurator, wniosek, o którym mowa wart. 46 § 1 kkmoże złożyć aż do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej. Z powyższego wynika, że wniosek został złożony w terminie i obligował Sądu do jego rozpoznania. Z ustaleń Sądu wynika, że suma cierpieńA. W. (3)w związku z doznanymi obrażeniami była ogromna, a skutki przedmiotowego zdarzenia będzie odczuwał do końca życia. Orzeczona kwota 50.000 złotych tylko w niewielkim stopniu może zbilansować te niedogodności.
Jeśli chodzi z kolei o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, który także został zgłoszony przez pokrzywdzonego to Sąd zdecydował się uwzględnić to żądanie jedynie w części, tj. do kwoty 15.000 złotych. Analizując przedłożoną przez pokrzywdzonego dokumentację potwierdzającą wydatki poniesione w związku z doznanym urazem Sąd dostrzegł, że są wśród nich także rachunki obejmujące środki higieny, czy suplementy. Ramy postępowania dowodowego nie pozwalały na pogłębienie analizy tego zagadnienia, w związku z tym Sąd zdecydował się zostawić możliwość dochodzenia pełnej kompensaty w ramach procesu cywilnego.
W ramach rozstrzygnięcia o dowodach rzeczowych Sąd orzekł w trybieart. 230 § 2 k.p.k.nakazując zwrócić rzeczy wymienione w pkt. VI wyroku osobie uprawnionej.
Jednocześnie Sąd zwolnił oskarżonegoP. D.od ponoszenia całości kosztów sądowych, przejmując kwotę wydatków i opłat powyżej kwoty 5000 złotych na rachunek Skarbu Państwa. Sąd miał tu na uwadze aktualną sytuację majątkową oskarżonego, perspektywę kilkuletniego pobytu w warunkach izolacji penitencjarnej, a przede wszystkim potrzebę zadośćuczynienia szkodzie i krzywdzie pokrzywdzonegoA. W. (1).
SSO Dariusz Łubowski SSO Maciej Gruszczyński