Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1006/22
Data wyroku: 2023-07-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Klauzule abuzywne
Podstawa prawna: art. 385^1^kc

Sygn. akt III Ca 1006/22

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 marca 2022 roku, wydanymw sprawie z powództwaT. S.przeciwkoV.L.Towarzystwu (...) S.A.V.(...)wW.o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi:

1
zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5 253,90 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia zapłaty;

2
oddalił powództwo w pozostałej części;

3
zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 905,14 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając gow części, to jest w zakresie rozstrzygnięć z punktów 1. i 3. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie procedury cywilnej, to jestart. 233 § 1 k.p.c.,a także prawa materialnego w postaciart. 3851§ 1 k.c.orazart. 405w zw. zart. 410 § 2 i art. 3851§ 1 k.c.Na tych podstawach skarżący wniósł o oddalenie powództwa w zaskarżonej części oraz zasądzenie na rzecz pozwanego od powoda, zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
W odpowiedzi na apelację pozwanego, powód wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego podlegała uwzględnieniu, choć nie wszystkie zarzuty były uzasadnione.
Podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa była rozpoznawanaw postępowaniu uproszczonym. W myślart. 50513§ 2 k.p.c., jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyrokuz przytoczeniem przepisów prawa.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, znajdujących oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonej dyspozycjąart. 233 §1 k.p.c.Ocenę tę Sąd Okręgowy w pełni aprobuje, zaś ustalenia stanu faktycznego poczynione przez Sąd I instancji przyjmuje za własne.
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., wskazać należy że w niniejszej sprawie stan faktyczny jest niesporny pomiędzy stronami. Skarżący nie kwestionuje podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. W omawianym zarzucie apelujący koncentruje się na kwestii oceny prawnej możliwości zatrzymania przez ubezpieczyciela „świadczenia wykupu”, co oznacza, że faktycznie zarzut ten odnosił się nie do oceny dowodów, a do procesu subsumcji. Skuteczne kwestionowanie oceny prawnej możliwe było wyłącznie w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. W związku z tym nie można było uznać zarzutu naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c.za uzasadniony.
Zasadne były natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zgodnie zart. 3851§ 1 k.c.postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawai obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Sąd Rejonowy doszukał się abuzywności klauzuli umownej dotyczącej świadczenia wykupu przede wszystkim w naruszeniu przez ubezpieczyciela obowiązków informacyjnych. Na okoliczności te powód w ogóle nie powoływał się w toku procesu. Sąd I instancji bezzasadnie uznał, że informacje podawane przez agenta ubezpieczeniowego stanowią główny wyznacznik oceny spełnienia warunków informacyjnych. Trudno powiedzieć z jakiego powodu agent ubezpieczeniowy miałby czytać klientowi wszystkie materiały dostarczone przez ubezpieczyciela i wyjaśniać je „punkt po punkcie” (str. 7 uzasadnienia). Tym bardziej, że dość ogólnikowe są twierdzenia Sądu Rejonowego, że postanowienia regulujące świadczenie wykupu nie było zredagowane w sposób jasny, przejrzysty, zrozumiałyi jednoznaczny. Wprawdzie Sąd ten podawał przykłady skomplikowanych definicji umownych, ale zapisy te nie oznaczają niejednoznaczności spornej klauzuli umownej. Klauzulę tę zdefiniowano i doprecyzowano w OWUi w przejrzysty sposób pokazano w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do OWU. Ten sposób opisania świadczenia wykupu pozwala przeciętnemu konsumentowi zorientować się, że istnieje konkretna wartość, która podlega potrąceniu w przypadku wypłaty środków w pierwszych latach trwania umowy, gdy przyczyna rozwiązania umowy jest inna niż śmierć ubezpieczonego lub odstąpienie od umowy.
Rację ma skarżący, że doszło do naruszeniaart. 3851§ 1 k.c., gdyż sporna klauzula umowna nie kształtowała obowiązków ubezpieczonegow sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że zostały spełnione przesłanki do badania abuzywności przedmiotowej klauzuli umownej. Trzeba jednak uznać, że świadczenia wykupu samego w sobie nie można uznać za niedozwoloną klauzulę umowną. Warunki zastrzeżenia tego świadczenia mogą być abuzywne, jeśli świadczenie to jest wygórowane, ale w tym przypadku tak nie było. Sporne świadczenie w 27 miesiącu polisy wynosiło 5,5%, co w realiach niniejszej sprawy, niezależnie od innych opłat, które pobrał ubezpieczyciel, nie może zostać uznane za wartość nieadekwatną do poniesionych przez pozwaną kosztów związanych z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej, w tym kosztów działań inwestycyjnych podjętych w ramach zawartej z powodem umowy. Tym samym świadczenia tego nie można uznać za zawyżone i jako takie rażąco naruszające interesy powoda jako konsumenta. Podkreślenia wymaga, że nie jest wystarczające ustalenie nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy (sprzeczność z dobrymi obyczajami), lecz konieczne jest stwierdzenie prawnie relewantnego znaczenia tej nierównowagi (rażące naruszenie interesów konsumenta). Warunki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
Zasadność zarzutu naruszeniaart. 3851§ 1 k.c.skutkowała przyjęciem, że w sprawie nie mieliśmy do czynienia ze spełnieniem przesłanek zart. 405w zw. zart. 410 § 2 k.c., a więc powództwo powinno zostać oddalone.
Mając powyższe na uwadze, apelacja pozwanego prowadziła do opisanej w sentencji wyroku Sądu Okręgowego zmiany zaskarżonego orzeczenia na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.Korekta merytorycznego rozstrzygnięcia skutkowała zmianą orzeczenia o kosztach procesu, które zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zart. 98 k.p.c.w całości obciążały powoda. Koszty te obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego, wyliczone stosownie do § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 98w zw. zart. 99 k.p.c.Na koszty te złożyła się opłata od apelacji (400 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika, które wyliczono na podstawie§ 2 pkt 4w zw.z § 10 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.