Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 484/23
Data wyroku: 2023-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko dokumentom
Podstawa prawna: art. 270§1 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 484/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku wydany w dniu 31 maja 2023 roku w sprawie o sygn. akt II K 827/22.

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

Granice zaskarżenia

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Ustalenie faktów

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

Ocena dowodów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Oskarżony we wniesionej apelacji pisemnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że jest sprawcą przypisanego mu czynu w sytuacji, gdy czynu tego nie popełnił. podniósł, że dokonano kradzieży jego danych osobowych, gdy zginął mu dowód osobisty i sprawca tej kradzieży posługując się jego danymi osobowymi popełnił przypisane mu przestępstwo, a także podobne inne przestępstwa na terenie całego kraju. Ponadto z treści wniesionej apelacji (art.118§1kpk) wynika, że oskarżony zarzucił zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia i polegającą na szybkim zakończeniu postępowania bez przeprowadzenia dowodów potwierdzających, że to ktoś inny dokonał czynu przypisanego oskarżonemu. Ponadto oskarżony podniósł, iż w toczącym się postępowaniu nie miał obrońcy (ani z wyboru ani z urzędu), co pozwoliło sądowi I instancji na wydanie wyroku bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zasadny jest zarzut oskarżonego dotyczący obrazy przepisów postępowania polegającej na pozbawieniu go prawa do obrony (art. 6 kpk). W realiach przedmiotowej sprawy zdaniem sądu okręgowego wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza zart. 439 § 1 pkt 10 kpkobligująca sąd II instancji do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Z analizy akt sprawy wynika, że w toku postępowania przygotowawczego zaistniały wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego wówczas podejrzanego skutkujące wydaniem postanowienia w dniu 5 września 2022 roku przez asesora Prokuratury RejonowejB.(...)wB.(działającej w drodze pomocy prawnej dla Prokuratury Rejonowej w Radomsku) o powołaniu biegłych lekarzy psychiatrów w celu wydania opinii pisemnej sądowo- psychiatrycznej dotyczącejA. B.(k-143). Zaistniały zatem przesłanki wynikające z treściart. 79 § 1 pkt 3 i 4 kpkdo zwrócenia się do sądu o wyznaczenie obrońcy z urzędu dla podejrzanego. Tego rodzaju czynność nie była wykonana, co potwierdził zastępca Prokuratora Rejonowego w Radomsku pismem z dnia 21 sierpnia 2023 roku (k- 246). W dniu 14 września 2022 roku powołani biegli lekarze psychiatrzy wydali opinię pisemną w sprawie, w której stwierdzili, żeA. B.nie miał w czasie dokonania zarzuconych mu czynów zniesionej bądź znacznie ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynów i pokierowania swoim postępowaniem. Ponadto stwierdzili, że podejrzany może uczestniczyć w czynnościach procesowych, a jego stan zdrowia psychicznego pozwala mu na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny (k- 146-148). Znając treść przedmiotowej opinii pisemnej sąd I instancji ( po wniesieniu aktu oskarżenia przez prokuratora do sądu - 24.10.2022 r.) wyznaczył termin pierwszej rozprawy na dzień 08 lutego 2023 roku, która została odroczona do dnia 31 maja 2023 roku. Na tym terminie rozprawy sąd I instancji otworzył przewód sądowy i bez udziału oskarżonego (przebywał w zakładzie karnym i nie wnosił o doprowadzenie do sądu), prokuratora i jedynego świadka przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie i wydał zaskarżony wyrok. Jednocześnie z protokołu rozprawy wynika, że sąd w żaden sposób nie ustosunkował się do treści wydanej opinii sądowo-psychiatrycznej w przedmiotowej sprawie dotyczącej oskarżonegoA. B.. Do czasu wydania postanowienia w trybieart. 79 § 4 kpkstwierdzającego, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy w przedmiotowej sprawie, oskarżony powinien obligatoryjnie mieć wyznaczonego obrońcę z urzędu, którego obecność na rozprawie była obowiązkowa. Zgodnie z niekwestionowaną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego treść znowelizowanegoart. 79 § 4 kpkprzesądza przy tym o tym, że sama treść opinii biegłych lekarzy psychiatrów, w której stwierdzają, że poczytalność oskarżonego w chwili czynu nie była wyłączona albo ograniczona w stopniu znacznym i stan jego zdrowia psychicznego w czasie postępowania pozwala na udział w nim i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, jest niewystarczająca do ustania obrony obligatoryjnej; konieczne jest w takim wypadku wydanie przez sąd postanowienia uznającego, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 28 stycznia 2020 r. V KS I/20). W realiach przedmiotowej sprawy oskarżony w ogóle nie miał wyznaczonego obrońcy z urzędu (mimo obrony obligatoryjnej), który mógł na etapie postępowania przygotowawczego złożyć wnioski dowodowe i w postępowaniu przed sądem I instancji rozprawa została przeprowadzona praktycznie bez udziału stron, bez wydania postanowienia stwierdzającego, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy i bez zapewnienia oskarżonemu w takiej sytuacji prawa do obrony. Zaistniała zatem bezwzględna przyczyna odwoławcza wynikająca z treściart. 439 § 1 pkt 10 kpkobligująca sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
W tej sytuacji zgodnie z treściąart. 436 kpkprzedwczesne jest ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze apelacyjnej przez oskarżonego.

Wniosek

O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sadowi I instancji.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na wystąpienie bezwzględniej przyczyny odwoławczej wynikającej z treściart. 439 § 1 pkt 10 kpkwniosek oskarżonegoA. B.o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji okazał się zasadny.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

Sąd okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku wydany w dniu 31 maja 2023 roku w sprawie o sygn. akt II K 827/22 i sprawę przekazał sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

☒art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Aktualne są rozważania sądu okręgowego zawarte w punkcie 3.1 uzasadnienia.

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Sąd rejonowy dokona oceny opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej w przedmiotowej sprawie i rozstrzygnie, czy istnieją przesłanki obrony obligatoryjnej dla oskarżonego, mając na uwadze, że oskarżony korzystał z pomocy obrońcy z urzędu wyznaczonego na podstawieart. 78 § 1 kpktylko w postępowaniu odwoławczym.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Punkt 2 wyroku sądu okręgowego.

Sąd okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataM. J.kwotę 1239,84 złotych w tym podatek VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemuA. B.w postępowaniu odwoławczym. Wysokość zasądzonej kwoty wynika z § 4 ust 3 w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U z 2019 r. poz. 18), mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 roku (SK 66/19) i stosując przepis § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.).

PODPIS

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

OskarżonyA. B.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Skarżone jest rozstrzygniecie uznające oskarżonego za winnego dokonania przypisanego mu czynu.

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana