Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1289/13
Data wyroku: 2014-06-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt. 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt IV U 1289/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 czerwca 2014r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Marta Żuk

po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaH. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 16 września 2013  r. (Nr(...))
w sprawieH. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do świadczenia przedemerytalnego
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawoH. S.do świadczenia przedemerytalnego od 13 lipca 2013 roku.
Sygn. akt: IV U 1289/13UZASADNIENIE
Decyzją z 16 września 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.2 ust.1 pkt 5 oraz ust.3 pkt 1, 2 i 3 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnychodmówiłH. S.prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na brak 35-letniego okresu uprawniającego do emerytury. Organ rentowy podniósł, że udowodniony przez ubezpieczoną staż ubezpieczeniowy wynosi 31 lat i 8 dni zamiast wymaganych 35 lat. Organ rentowy wskazał, że do stażu ubezpieczeniowego nie uwzględniono okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 21 lutego 1976r. do 31 sierpnia 1981r., gdyż nauka w szkole ponadpodstawowej odbywała się w miejscowości oddalonej o około 70 km od położenia gospodarstwa rolnego, dlatego czas na dojazdy, czas spędzony w szkole oraz poświęcony na odrabianie lekcji nie pozwalał ubezpieczonej na stałą pracę w gospodarstwie rolnym w wymiarze co najmniej ½ etatu.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłaH. S., reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu stanowiska wskazała, że wbrew ustaleniom organu rentowego dystans między miejscem położenia gospodarstwa rolnego – we wsiD.gminaJ.aS., gdzie ubezpieczona uczęszczała do szkoły ponadpodstawowej wynosił około 50 km, a nie 70 km. Ponadto odległość tę ubezpieczona pokonywała samochodem będąc podwożoną przezW. S., który w rozpatrywanym okresie dojeżdżał do pracy w Zakładzie Karnym wS.. Zarówno czas przed wyjazdem do szkoły – w godzinach rannych, jak i po powrocie ze szkoły ubezpieczona poświęcała na pracę w gospodarstwie rolnym, przy czym wymiar tej pracy przekraczał 4 godziny dziennie. W tych okolicznościach okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia powinien być zaliczony do okresu uprawniającego do emerytury (odwołanie k.2-6).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie k.8-9).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonaH. S.mając ukończony 53 rok życia, w dniu 12 lipca 2013r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z wnioskiem o świadczenie przedemerytalne (wniosek o świadczenie przedemerytalne z 12 lipca 2013r. k.1 akt o świadczenie przedemerytalne). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że do dnia rozwiązania ostatniej umowy o pracę, co nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ubezpieczona udowodniła okres ubezpieczenia w łącznej ilości 31 lat i 8 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 27 lat, 5 miesięcy i 29 dni, a okresy nieskładkowe 3 lata, 6 miesięcy i 9 dni. Rozpatrując uprawnienia do świadczenia organ rentowy nie uwzględnił okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców od 21 lutego 1976r. do 31 sierpnia 1981r. z uwagi na to, że znaczna odległość między miejscem położenia gospodarstwa rolnego a szkołą, do której uczęszczała ubezpieczona uniemożliwiała jej pracę w gospodarstwie rolnym w wymiarze co najmniej ½ etatu (decyzja z 16 września 2013r. k.41 akt o świadczenie przedemerytalne).
Po raz ostatni ubezpieczona pozostawała w zatrudnieniu wFirmie Handlowej (...)wS.. Zatrudnienie to trwało w okresie od 1 sierpnia 2007r. do 31 grudnia 2012r. i ustało na skutek wypowiedzenia przez pracodawcę z przyczyn niedotyczących pracownika – likwidacja sklepu (świadectwo pracy k.11 akt o świadczenie przedemerytalne). Od 4 stycznia 2013r. ubezpieczona zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna, obecnie bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który pobierała przez co najmniej 6 miesięcy – w okresie od 12 stycznia 2013r. do 12 lipca 2013r. Od chwili zarejestrowania ubezpieczona nie odmówiła propozycji pracy (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy wS.z 12 lipca 2013r. k.22 akt o świadczenie przedemerytalne). Na datę rozwiązania stosunku pracy ubezpieczona udowodniła okres ubezpieczenia w łącznym wymiarze 31 lat i 8 dni (zestawienie przebiegu ubezpieczenia k.40v akt o świadczenie przedemerytalne).
Ubezpieczonaurodziła się w dniu (...)w miejscowościS.. Rodzice ubezpieczonejJ.iC.małż.T.byli posiadaczami gospodarstwa rolnego położonego w miejscowościD.gminaJ.Ł.o powierzchni 6,31 ha, a na mocy Aktu Własności Ziemi wydanego w 1975r. stwierdzającego stan prawny na 4 listopada 1971r. stali się właścicielami przedmiotowego gospodarstwa rolnego (zaświadczenie Starostwa Powiatowego wS.z 2 lipca 2013r. k.17 akt o świadczenie przedemerytalne). Ubezpieczona od urodzenia mieszkała z rodzicami na terenie powyższego gospodarstwa. Po ukończeniu w 1975r. szkoły podstawowej ubezpieczona kontynuowała naukę. W roku szkolnym 1975/1976 uczyła się w Liceum Zawodowym wS.(zaświadczenie z 8 lipca 2013r. k.6 akt o świadczenie przedemerytalne), a w latach 1976/1977 i 1977/1978 w Szkole Zawodowej wM.. Następnie od 1 września 1978r. do 28 maja 1981r. kontynuowała naukę w Technikum Terenów Zielni wS., którą ukończyła w dniu 28 maja 1981r. zdanym egzaminem dojrzałości (świadectwo dojrzałości Techniku Zawodowego wS.k.3 akt o świadczenie). Po ukończeniu 16. roku życia – w dniu 21 lutego 1976r. do 31 sierpnia 1981r. ,tj. do czasu podjęcia pierwszej pracy zawodowej wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wW.(świadectwo pracy k.5 akt o ustalenie kapitału początkowego) - z przerwą na naukę w Szkole Zawodowej wM., kiedy zamieszkiwała na stancji - ubezpieczona łączyła naukę w powyższych szkołach ,tj. w Liceum wS.oraz w Technikum wS.z pracą w gospodarstwie rolnym rodziców. Rodzice ubezpieczonej na posiadanych gruntach uprawiali zboże, ziemniaki, buraki. Mieli krowy w ilości 2-3 sztuk i trzodę chlewną jednorazowo w ilości 8-9 sztuk, a także owce i drób. W gospodarstwie był koń wykorzystywany do prac polowych. Odległość z gospodarstwa w miejscowościD.doS., gdzie ubezpieczona uczyła się w roku szkolnym 1975/1976 wynosi około 20-22 kilometry. Odległość tę ubezpieczona pokonywała autobusem, który odjeżdżał przed godziną 7 rano. Ze szkoły wracała przed godziną 15. W okresie nauki w Technikum wS.,tj. w latach 1978-1981 ubezpieczona dojeżdżała do szkoły ze znajomym rodzinyW. S., którym w rozpatrywanym okresie pracował w Zakładzie Karnym wS.. Wymieniony mieszkał wK.L.oddalonej od miejscowościD.o 1,5 km. Wymieniony codziennie około godziny 7 rano podjeżdżał swoim samochodem po ubezpieczoną i podwoził ją do szkoły wS.oraz odwoził do domu po południu około godziny 16. Odległość z miejscowościD.doS.wynosi około 45-46 km. Dojazd samochodem zajmował około 40 minut. Ubezpieczona już rano przed wyjazdem do szkoły pomagała rodzicom w dojeniu krów, co zajmowało około godziny czasu. Po powrocie ze szkoły około godziny 15-16 przystępowała do dalszej pracy w gospodarstwie rolnym. Wykonywała czynności przy zwierzętach – przygotowaniu karmy i karmieniu zwierząt, prace porządkowe w pomieszczeniach dla zwierząt i inne potrzebne prace w obejściu. Prace te zajmowały jej od 4 do 5 godzin. Ponadto w zależności od pory roku okresowo dochodziły do tego prace polowe – przy żniwach, sianokosach, wykopkach. Wówczas praca ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym znacznie się wydłużała. W dni wolne od szkoły oraz w ferie i wakacje, również w okresie nauki w Szkole Zawodowej wM., praca ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym przekraczała 8 godzin dziennie. Ubezpieczona ma młodszą siostrę i młodszego brata. Z uwagi na wiek w najwięcej spośród dzieci pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców (zeznania świadków:W. S.k.17 – nagranie od minuty 20 do 27,J. M.k.17-17v – nagranie od minuty 27 do 34 iS.O.k.17v- nagranie od minuty 34 do 40 oraz zeznania ubezpieczonej k.17v- nagranie od minuty 42 do 52 i k.16-16v – nagranie od minuty 2 do 15).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieH. S.podlegało uwzględnieniu.
Zgodnie z art.2 ust.1 pkt 5 ustawy 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz.1252 ze zm.) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Ponadto, jak stanowi dalej ustęp 3 wskazanego przepisu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ustępie 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna,

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zbadania czy ubezpieczona do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ,tj. do dnia 31 grudnia 2012r. posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat. Poza sporem pozostaje bowiem, że ubezpieczona spełnia pozostałe wymienione wyżej przesłanki nabycia świadczenia przedemerytalnego. Jak wynika z zaskarżonej decyzji organ rentowy uznał za udowodniony przez ubezpieczoną do dnia rozwiązania stosunku pracy z dniem 31 grudnia 2012r. okres uprawniający do emerytury w wymiarze 31 lat i 8 dni. Do okresu tego nie zaliczył okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym od ukończenia 16. roku życia ,tj. od 21 lutego 1976r. do 31 sierpnia 1981r. wskazując na niższy niż połowa wymiar czasu pracy ubezpieczonej w tym gospodarstwie z uwagi na znaczną odległość między gospodarstwem rolnym a miejscem położenia szkoły wS., która to odległość wg organu rentowego wynosiła około 70 km.
Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu rentowego jest niezasadne. Organ rentowy niedostatecznie wnikliwie zbadał okoliczności sprawy i błędnie - bez sprawdzenia rzeczywistej odległości od miejscowościD.doS.przyjął, że odległość ta wynosi 70 km w jedną stroną, gdy tymczasem odległość ta nie przekracza 50 km i jej pokonanie samochodem zajmowało około 40 minut. Taki czas dojazdu do szkoły wS.i z powrotem pozwalał ubezpieczonej na pracę w gospodarstwie rolnym w wymiarze co najmniej ½ etatu, a zatem 4 godziny dziennie. To samo dotyczy okresu nauki w szkole wS.w roku szkolnym 1975/1976, w którym ubezpieczona ukończyła 16. rok życia. Do szkoły wS.ubezpieczona dojeżdżała autobusem, przy czym odległość z rodzinnej miejscowości doS.wynosi około 20 km. W ocenie Sądu na wiarę zasługują również spójne i logiczne zeznania ubezpieczonej i świadków co do rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczoną w spornym okresie w gospodarstwie rolnym rodziców. Z zeznań tych wynika, że po powrocie ze szkoły około godziny 15-16 ubezpieczona wykonywała szereg stałych prac przy obrządku zwierząt i innych wynikających z aktualnej potrzeby. Prace te zabierały ubezpieczonej od 4 do 5 godzin, ale oprócz tego co rano przed wyjazdem do szkoły przez około godzinę czasu ubezpieczona pomagała rodzicom przy dojeniu krów. Łącznie zatem czas pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym wynosił w ciągu dnia co najmniej 4 godziny. Dotyczy to oczywiście dni nauki szkolnej, bowiem w dni wolne od nauki, w wakacje i ferei oraz w dni nasilonych prac polowych praca ta wykonywana była w znacznie wyższym wymiarze. Co do samej potrzeby wykonywania przez ubezpieczoną pracy w gospodarstwie rolnym wskazać należy, że potrzeba ta nie budzi wątpliwości. Wielkość gospodarstwa rolnego rodziców ubezpieczonej, ilość hodowanych zwierząt oraz ówczesne warunki pracy w rolnictwie uzasadniają stwierdzenie, że praca ubezpieczonej miała istotne znaczenie dla przedmiotowego gospodarstwa. Dlatego na podstawieart.10 ust.1 pkt 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychokres pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym podlega zaliczeniu do okresu wymaganego do emerytury. Ubezpieczona wniosła o zaliczenie okresu od 21 lutego 1976r. ,tj. od chwili ukończenia 16. roku życia do 31 sierpnia 1981r., jednakże w ocenie Sądu nie cały ten okres podlega zaliczeniu, gdyż jak wynika z ustaleń Sądu – opartych na zeznaniach ubezpieczonej w roku szkolnym 1976/1977 i 1977/1978 ubezpieczona uczyła się w szkole zawodowej wM.zamieszkując na tzw. stancji, a zatem nie mogła stale pracować w gospodarstwie rolnym rodziców. W tych okolicznościach zaliczeniu do okresu wymaganego do emerytury podlegają następujące okresy pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia: od 21 lutego 1976r. do 31 sierpnia 1976r. (6 miesięcy i 9 dni – rok 1976 był rokiem przestępnym), od 1 września 1978r. do 31 sierpnia 1981r. (3 lata), okresy wakacyjne - od 24 czerwca 1977r. do 31 sierpnia 1977r. i od 23 czerwca 1978r. do 31 sierpnia 1978r. ,tj. w latach nauki w szkole zawodowej wM.w roku szkolnym:(...)i(...)(łącznie 4 miesiące i 15 dni) oraz okresy ferii szkolnych w w/w latach nauki w szkole wM.(28 dni), co łącznie stanowi 3 lata, 11 miesięcy i 22 dni. Okres ten dodany do okresu uznanego przez organ rentowy w wymiarze 31 lat i 8 dni pokazuje, że ubezpieczona wykazała, iż na dzień 31 grudnia 2012r. osiągnęła okres ubezpieczenia w wymiarze 35 lat.
Mając na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności na podstawieart.477.14§2 kpcSąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeH. S.przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego od 13 lipca 2013r. ,tj. od dnia następnego po zgłoszeniu wniosku o to świadczenie –art.7 ust.1 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych.