Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 266/14
Data wyroku: 2014-05-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bogumił Goraj, Irena Dobosiewicz(spr.) Aurelia Pietrzak
Słowa kluczowe: Księgi Wieczyste
Podstawa prawna: art. 626^9^ k.p.c.

Sygn. akt II Ca 266/14

POSTANOWIENIE
Dnia 7 maja 2014 r.Sad Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Bogumił Goraj
SSO Irena Dobosiewicz/ spr./ SSO Aurelia Pietrzak
po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuSkarbu Państwa -Prezydenta MiastaB.
o wpis na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2014r.(...)KW Nr(...)
postanawia:
oddalić apelację.

Na oryginale właściwe podpisy
II Ca 266/14

UZASADNIENIE
Wnioskodawca Skarb Państwa – Prezydent MiastaB.wniósł o wykreślenie z działu IIksięgi wieczystej KW nr (...)wyrażenia po słowach Skarb Państwa: „(...) Zakłady (...)wB.” jako bezprzedmiotowego, dołączając stosowne dokumenty.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy oddalił wniosek. Na skutek skargi wnioskodawcy powyższe orzeczenie utraciło moc. W skardze wnioskodawca rozszerzył swój wniosek domagając się dodatkowo wpisu Skarb Państwa - Prezydenta MiastaB..
Postanowieniem z dnia 18 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił wniosek.
W uzasadnieniu Sąd na wstępie przytoczył treśćart. 626[8]§ 2 k.p.c., po czym wskazał, że z treściksięgi wieczystej KW nr (...)wynika, iż jest ona prowadzona dla nieruchomości gruntowej położonej wB., stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...)o powierzchni 0,1252 ha. W dziale II tej księgi jako właściciel nieruchomości ujawniony jest Skarb Państwa –(...) Zakłady (...)wB.. Wpis własności został dokonany w dniu 28 listopada 1983 r. na podstawie umowy sprzedaży, która zawarta została w czasie gdy obowiązywałart. 128 k.c.Przedsiębiorstwa państwowe nie mogły wówczas nabywać własności nieruchomości na swoją rzecz, a jedynie na rzecz Skarbu Państwa.
Sąd zaznaczył, że dołączone do wniosku odpisy dokumentów dotyczą likwidacji podmiotu pod nazwą(...) Kopalnie (...)wB.. Wpis w księdze wieczystej dotyczy natomiast(...) Zakładów (...)wB..
W ocenie Sądu z dołączonej do wniosku kopii pisma(...) Zakładów (...)z dnia 22 kwietnia 1987 r. skierowanego do Sądu Rejonowego w sprawie dokonania zmian w księdze rejestrowej(...)dotyczących m.in. zmiany nazwy przedsiębiorstwa na(...) Kopalnie (...), a także z odpisu zarządzenia Ministra Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej z dnia 15 kwietnia 1987 r. w sprawie zmiany nazwy, przedmiotu działania i dostosowania(...)
Zakładów (...)do przepisówustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowychnie wynika, że zmiana nazwy została ujawniona w rejestrze przedsiębiorców. Sąd zaznaczył, że dokumenty dotyczące odnotowania w KRS likwidacji(...) Kopalni (...)nie zawierają danych pozwalających powiązać ten podmiot z(...) Zakładami (...), zarejestrowanym w dawnym rejestrze przedsiębiorstw państwowych w księdze oznaczonej „(...)”. Wobec tego wnioskodawca nie wykazał odpowiednimi dokumentami tożsamości pomiędzy dwoma powyższymi podmiotami.
Sąd wskazał na załączone do wniosku zarządzenie Wojewody(...)z dnia 22 października 2004 r., z którego wynika, że uznano za zlikwidowane przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą(...) Kopalnie (...)w związku z ukończeniem procesu prywatyzacji bezpośredniej. Zarządzenie to stanowiło podstawę wykreślenia z KRS, a nadto świadczy o tym Wojewoda był organem założycielskim w stosunku do zlikwidowanego przedsiębiorstwa. Wykreślenie miało miejsce w dniu 25 listopada 2004 r.
Następnie Sąd zwrócił uwagę na art. 39 ust. 1, 41 ust. 4 i 42 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, a także naart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r.o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości wskazując, że ostatni z przepisów mógł wywrzeć skutek w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości.
Odwołując się natomiast doart. 23 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościamiSąd zaznaczył, że wykreślenie podmiotu ujawnionego w księdze wieczystej w dziale II w podrubryce „Skarb Państwa” musi być jednoczesne z ujawnieniem nowego podmiotu. Dlatego do dokonania wpisu nie jest wystarczające wykazanie, że podmiot dotychczas tam ujawniony został zlikwidowany, ale należy także wykazać, że podmiot, który ma być wpisany w miejsce podmiotu wykreślanego jest aktualnie uprawniony do wykonywania praw Skarbu Państwa w odniesieniu do określonej nieruchomości. Domniemanie zart. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, że nieruchomością Skarbu Państwa gospodaruje właściwy starosta jest wyłączone w stosunku do określonej nieruchomości, jeżeli w dziale II księgi wieczystej ujawniony jest inny podmiot wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa. Nie można zatem przyjąć, że skoro w dziale II ujawnione jest zlikwidowane przedsiębiorstwo, wchodzi wówczas domniemanie z powyższego przepisu.
Reasumując Sąd podał, że wnioskodawca nie wykazał odpowiednimi dokumentami, że zlikwidowane na skutek prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwo było tożsame z wpisanymi w przedmiotowej księdze wieczystej(...) Zakładami (...). Nadto wnioskodawca nie udowodnił także jaki sposób prywatyzacji bezpośredniej przyjęto wobec(...) Kopalni (...)i czy prawa do przedmiotowej nieruchomości wchodziły w skład majątku tego przedsiębiorstwa poddanego prywatyzacji.
Tym samym Sąd Rejonowy na podstawieart. 626[9]k.p.c.oddalił wniosek.
Apelację na powyższe postanowienie Sądu Rejonowego wniósł wnioskodawca wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie wniosku. W uzasadnieniu wskazał, iż informację na temat losów zlikwidowanego przedsiębiorstwa uzyskał z XIII Wydziału Gospodarczego KRS Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, z których wynika, że przedsiębiorstwo państwowe(...)Zakłady(...)po zmianie nazwy na(...) Kopalnie (...)zostało zlikwidowane. Zatem wnioskodawca nie miał podstaw nabrania wątpliwości w tym względzie, zaś postępowanie Sądu pierwszej instancji, polegające na kwestionowaniu tej tożsamości jest przejawem zbędnego formalizmu. Trudno bowiem przypuszczać, że w aktach rejestrowych znajdowały się przypadkowe dokumenty, dotyczące innego podmiotu. Nie ma też podstaw do uznania, że wniosek(...) Zakładów (...)o zmianę nazwy nie został zrealizowany, skoro z późniejszych dokumentów wynika, że pod taką nazwą podmiot ten został zlikwidowany. Nadto stwierdził, że Sąd Rejonowy wskazując na uchybienia w procesie prywatyzacji działał z przekroczeniem granic swojej kognicji. W dalszej części uzasadnienia wnioskodawca zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenieart. 23 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie znajduje uzasadnienia.
W pierwszym rzędzie Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że zgodnie zart. 626[8]§ 2 k.p.c.sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis, bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Wynikające z tego przepisu wąskie ujęcie zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego oznacza, że sąd ten, oceniając zasadność zgłoszonego żądania wpisu, powinien czynić ustalenia wyłącznie na podstawie treści wniosku i dołączonych do niego dokumentów, a także badać stan rzeczy
ujawniony w księdze wieczystej w chwili złożenia wniosku(uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16.12.2009 r. , II CZP 80/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 84).Tym samym, w świetleart. 628[8]§ 2 k.p.c.nie jest dopuszczalne, jako stanowiące przekroczenie granic kognicji sądu wieczystoksięgowego, m.in. dokonanie wpisu do księgi wieczystej na podstawie dokumentów nie dołączonych do wniosku(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10.10.2013 r., III CSK 10/13, LEX nr 1413546).
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w sprawieart. 626[8]§ 2 k.p.c.uznając, że brak podstaw do uwzględnienia wniosku z racji niewykazania za pomocą dokumentów przez wnioskodawcę tożsamości pomiędzy podmiotem ujawnionym w księdze wieczystej pod nazwą(...) Zakłady (...)wB.a podmiotem, którego dotyczyła bezpośrednia prywatyzacja, czyli(...) Kopalniami (...)wB.. Odpis wniosku skierowanego do Sądu z dni 22 kwietnia 1987 r. zawierający żądanie zmiany nazwy przedsiębiorstwa(...)Zakłady(...)na(...) Kopalnie (...), który jest oparty na stosownym zarządzeniu Ministra Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej, nie dowodzi tego, że do takiej zmiany faktycznie doszło. W dokumentach dołączonych do przedmiotowego wniosku brakuje bowiem orzeczenia sądu w tym przedmiocie, które w sposób bezpośredni potwierdzałoby tożsamość powyższych dwóch podmiotów. Tylko taki dokument, w myślart. 626[8]§ 2 k.p.c., mógłby stanowić podstawę wpisu zgodnego z żądaniem wnioskodawcy wksiędze wieczystej KW nr (...). Z uwagi na jego brak Sąd Rejonowy słusznie oddalił wniosek. Zatem nie można zgodzić się z zarzutem wnioskodawcy, że Sąd ten wykazał się nadmiernym formalizmem, albowiem jego postępowanie nie wykraczało poza granice kognicji określone omawianym przepisem. Niedopuszczalnym przekroczeniem granic określonych wart. 626[8]§ 2 k.p.c.byłoby natomiast uwzględnienie przedmiotowego wniosku, gdyż wtedy Sąd Rejonowy dokonałby wpisu do księgi wieczystej na podstawie dokumentów nie dołączonych do wniosku. Taka sytuacja nie mogłaby się spotkać z aprobatą Sądu Okręgowego. Biorąc pod uwagę ściśle formalny charakter postępowania wieczystoksięgowego nie mogą mieć znaczenia w sprawie twierdzenia podniesione przez wnioskodawcę w apelacji dotyczące otrzymania informacji z Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydziału Gospodarczego, że(...) Zakłady (...)od 1987 r. działało pod nazwą(...) Kopalnie (...), albowiem na potwierdzenie tej okoliczności brakuje wymaganego dokumentu. Takim z pewnością nie jest informacyjne pismo pochodzące z Sądu.
Nie budzi żadnego zastrzeżenia Sądu Okręgowego stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wnioskodawca nie wykazał również jaki sposób prywatyzacji bezpośredniej przyjęto wobec(...) Kopalni (...)wB.i czy rzeczywiście prawa do przedmiotowej nieruchomości wpisanej wksiędze wieczystej KW nr (...)wchodziły w skład majątku tego przedsiębiorstwa z chwilą prywatyzacji. Wbrew poglądowi wnioskodawcy, brak dokumentów w tym zakresie również stał na przeszkodzie dokonaniu wpisu zgodnego z wnioskiem.
Nadto Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że nie ma podstaw do przyjęcia, że skoro w dziale II przedmiotowej księgi wieczystej wpisane jest zlikwidowane przedsiębiorstwo, jako podmiot wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa, to istnieje domniemanie wynikające zart. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami(tekst jednolity – Dz. U. 2014 r., poz. 518), zgodnie z którym zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Tym samym słuszne jest stwierdzenie, że podmiot, który ma być wpisany w księdze wieczystej w miejsce zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego powinien wykazać uprawnienie do wykonywania praw Skarbu Państwa względem tej nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.oddalił apelację wnioskodawcy jako niezasadną.