Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 343/20
Data wyroku: 2023-03-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Dziwiński
Słowa kluczowe: Odszkodowanie, Umowa o dzieło
Podstawa prawna: art. 627 k.c., art. 471 k.c.

Sygnatura akt I C 343/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 marca 2023 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Marek Dziwiński
Protokolant: Magdalena Mastej
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2023 r. w Kamiennej Górze
sprawy z powództwaD. G.,K. G.
przeciwkoT. K.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanegoT. K.solidarnie na rzecz powodówD. G.iK. G.kwotę 13.000,00 zł (słownie złotych: trzynaście tysięcy złotych 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01.06.2020 r. do dnia zapłaty;

II
dalej idące powództwo oddala;

III
zasądza od pozwanegoT. K.solidarnie na rzecz powodówD. G.iK. G.kwotę 2.388,55 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;

IV
nakazuje zwrócić powodom od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze) kwotę 494,69 zł stanowiącą sumę niewykorzystanej zaliczki na opinię biegłego.

Sygn. akt I C 343/20

UZASADNIENIE
PowodowieD. G.iK. G.wystąpili z żądaniem zasądzenia od pozwanegoT. K.solidarnie na swoją rzecz kwoty 20.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu tj. 01.06.2020 r. oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje żądanie podali, że we wrześniu 2017 r. zlecili pozwanemu remont swojego mieszkania położonego wL.ul. (...). Wskazali, że wspólnie z pozwanym ustalili, że koszt nakładów rzeczowych i robocizny będzie wynosił ok. 15.000,00 zł. Podali również, że w związku z wymianą ogrzewania z paliwa stałego na gazowe ustalili, że pozwany wystawi im rachunek na prace demontażu dotychczasowego urządzenia grzewczego na paliwo stałe i montażu nowego pieca gazowego w celu umożliwienia im uzyskania odGminy M.L.dotacji zwrotu części kosztów do wysokości 7.000 zł. Ostatecznie wskazali, że na kwotę dochodzoną pozwem składają się: 13.000,00 zł – w związku ze stwierdzeniem wad ukrytych w wykonaniu łazienki i WC przez brak wentylacji i kamuflażu jej urządzenia, 7.000,00 zł – jako odszkodowanie z powodu nie wystawienia przez pozwanego faktury lub rachunku na prace związane ze zmianą sposobu ogrzewania lokalu na paliwo gazowe przyjazne środowisku w miejsce paliwa węglowego. Na poparcie swoich twierdzeń przedstawili prywatną opinię wraz z kosztorysem robót.
W odpowiedzi na pozewT. K.wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów solidarnie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że zawarł z powodami umowę o wykonanie prac budowlanych, które rozpoczął w połowie sierpnia 2017 r. jednakże przedmiotem prac było wykonanie robót instalacyjnych jak i budowlanych, a nie wykonanie instalacji wentylacyjnej w łazience. Podniósł, że powodowie nie wykazali aby przedmiotem umowy było wykonanie instalacji wentylacyjnej w łazience, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że już wcześniej w pomieszczeniu łazienki znajdowała się instalacja wentylacyjna przeprowadzona na zewnątrz na ścianę budynku i nie była ona przedmiotem ingerencji przez niego w związku z realizacją umowy. Ponadto podniósł, że nie uzgadniał z powodami, iż wystawi im rachunek na wymianę ogrzewania, gdyż prace rozpoczęły się po 15 sierpnia 2017 r., a uchwała Rady MiastaL.ukazała się w DW dopiero we wrześniu, ponadto nie prowadził działalności gospodarczej. Wskazał, że powodowie nie przedstawili żadnych twierdzeń, aby koszt nakładów rzeczowych na zakup materiałów i na zakup usługi wyniósł ok 15.000,00 zł.

SĄD USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY
W 2017 r.D. G.iK. G.zleciliT. K.remont swojego mieszkania położonego przyul. (...)wL.. Remont miał obejmować: 1) prace rozbiórkowe: demontaż ścian GKB, paneli ściennych, podłogowych, 2) zamurowanie otworów w ścianach, wykonanie przebić otworowych, 3) rekonstrukcje podłogi mieszkania: rozbiórka poszycia, usunięcie wypełnienia ślepego pułapu-gruz, wyrównanie płaszczyzny stropu drewnianego, paroizolacja + termoizolacja przestrzeni stropowej, wykonanie poszycia podłogi w holu, łazience, kuchni i pokoju, 4) usunięcie gruzu z przestrzeni mieszkania, 5. Okładzina stropów płytami gipsowo-kartonowymi na ruszcie metalowym z wykonaniem termoizolacji przestrzeni sufitowej, 5) wykonanie podziału przestrzeni mieszkania płytami GKB naruszcie metalowym -ścianki działowe z izolacją akustyczną, 6) demontaż i ponowny montaż drzwi wejściowych i drzwi wewnątrzlokalowych 7 szt., 7) wydzielenie pomieszczenia łazienki, 8) wykonanie kompletnych prac instalacji: wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej- oświetlenie, gniazda, zabezpieczenie, zasilanie, instalacja c.o.-kocioł gazowy, grzejnik, instalacja powietrzno –spalinowa, instalacja gazowa, 8) wykonanie gładzi gipsowych na powierzchni ścian i sufitów w pomieszczeniach mieszkania, 9) wykonanie powłok malarskich w pomieszczeniach mieszkania, 10) wykonanie oblicowania glazurniczego pomieszczeń kuchnia i łazienka, biały montaż, 11) wykonanie kompletnego obłożenia podłóg (laminat podłogowy, deska barlinecka, wykładzina podłogowa, płyta korkowa). Wartość prac remontowych miała wynieść 38.000,0 zł.
Dotychczasowy sposób ogrzewania za pośrednictwem kotła na paliwo stałe miał zostać zastąpiony kotłem gazowym. W tej mierze został sporządzony projekt przebudowy instalacji gazowej w istniejącym lokalu mieszkalnym w budynku wielorodzinnym.
Dowód: - zakres roboczy prac remontowych k. 45,
- projekt budowlany k. 22-44
W trakcie wykonywania prac strony uszczegółowiły zakres robót ustalając, że pomieszczenie łazienki powstanie z istniejącej przestrzeni łazienki i części dotychczasowego pomieszczenia gospodarczego, a ubikacja zostanie wydzielona z pozostałej części pomieszczenia gospodarczego.
okoliczności bezsporne
Pozwany wykonał większość zleconych mu prac remontowych w mieszkaniu powodów, między innymi wydzielił łazienkę, a następnie także ubikację i przeprowadził remont łazienki i toalety. Nie wykonał on w tych pomieszczeniach wentylacji, która jest wymagana w pomieszczeniach łazience i WC. Koszt wykonania wentylacji grawitacyjnej w tych pomieszczeniach przy istniejącym stanie po przeprowadzonym remoncie wg cen z 2020 roku wynosił 13.102,23 zł.
Dowód: - ekspertyzaL. J.z maja 2020 r. wraz z kosztorysem k. 46-80 - przesłuchanie świadkaL. J.k.205,
- opinia biegłegoA. H. (1)k. 244-246 i opinie uzupełniające biegłego k. 260-262, k. 285-287 oraz wyjaśnienia do opinii złożone na rozprawie w dniu 10.03.2023 r. k. 316,
Uchwałą Rady Miejskiej wL.nr X/284/17 z dnia 31 sierpnia 2017 r. określono zasady udzielania dotacji związanej m.in., z wymianą ogrzewania opartego na paliwie stałym na przyjazne środowisku źródła ciepła np. kotły gazowe. Maksymalna wysokość datacji dla mieszkania w budynku wielorodzinnym wynosiła 7.000,00 zł. Warunkiem ubiegania się o dotację było m.in., złożenie faktury i rachunków. Powodowie w 2018 i 2019 r. nie składali wniosków, gdyż nie dysponowli kompletem dokumentów wymaganych do uzyskania dotacji z tytułu wymiany ogrzewania.
Dowód: - uchwała nr X/284/17 k. 18-21
- przesłuchanie świadkaJ.M.k. 206-206v
D. G.iK. G.w momencie zawierania umowy nie uzgadniali zT. K.konieczności wystawienia im rachunku/faktury za wykonaną pracę. W 2020 roku zażądali wystawienia im rachunku za wymianę ogrzewania. Pozwany w dniu 8 września 2020 r, wystawił im rachunek za montaż kotła gazowego na kwotę 1.500,00 zł.
Dowód: - przesłuchanie pozwanegoT. K.k. 177v,317v-318
- przesłuchanie powodaK. G.k. 316v-317v
-rachunek nr (...)z 08.09.2020 r. k. 128-129
Powodowie pismami z dnia 16 marca 2020 r. i 13 maja 2020 r. wezwali pozwanegoT. K.do zapłaty kwoty 20.000,00 zł. Pozwany pismem z dnia 25 maja 2020 r. odmówił spełnienia tego żądania.
okoliczności bezsporne

SĄD ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE
W niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z dwoma roszczeniami odszkodowawczymi tj. pierwszym związanym z niewłaściwym wykonaniem robót i drugim związanym ze szkodą w postaci nieuzyskanych korzyści, które powodowie mogliby uzyskać gdyby nie brak rachunku/faktury.
Ustaleń co do pierwszego żądania sąd dokonał na podstawie ekspertyzy sporządzonej na zlecenie powodów przezL. J., który w zeznaniach złożonych na rozprawie w dniu 16 lipca 2021 r. wyjaśnił na czym polegały nieprawidłowości w wykonaniu robót przez pozwanego. Te wnioski zostały także podzielone przez biegłego sądowego A.H., który w szczególności w ustnych wyjaśnieniach do swojej opinii, wskazał na niezbędność przeprowadzenia prac zapewniających wentylację pomieszczeń łazienki i WC.
Umowę łącząca powodów i pozwanego należy ocenić jako umowę o dzieło. Stosownie do treści przepisuart. 627 k.c.przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Powyższe przekłada się wprost na niniejszą sprawę. Pozwany zobowiązał się do wykonania prac remontowych w mieszkaniu przyul. (...)wL., a powodowie do zapłaty wynagrodzenia. Strony uzgodniły zakres prac remontowych, który obejmował kapitalny remont lokalu mieszkalnego wraz ze stosowną przebudową funkcji, w tym wydzielenie łazienki, i toalety i ich wyremontowanie zgodnie z przeznaczeniem. Nie może również ulegać wątpliwości, że skoro powodowie powierzyli wykonanie tych prac pozwanemu, który profesjonalnie zajmował się pracami wykończeniowymi, to treść zobowiązania została ukształtowana w ten sposób, że prace te miały zostać wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej w zakresie prac wykończeniowych. W świetle opinii biegłych jak i przepisów prawa, skoro w umowie pisemnej został określony zakres prac w postaci wydzielenia łazienki to pozwany miał obowiązek zapewnienia odpowiedniej wentylacji tych pomieszczeń. Zgodnie zparagrafem 51 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,,budynek i pomieszczenia powinny mieć zapewnioną wentylację lub klimatyzację, stosownie do ich przeznaczenia”. Natomiast przepisy paragrafu 76 i 77 pkt 1 w/w rozporządzenia stanowi, że ,,wymagania dotyczące pomieszczeń higienicznosanitarnych określają przepisy rozporządzenia, a także przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz obrony cywilnej. Do pomieszczeń higienicznosanitarnych zalicza się łaźnie, sauny, natryski, łazienki, ustępy, umywalnie, szatnie, przebieralnie, pralnie, pomieszczenia higieny osobistej kobiet, jak też pomieszczenia służące do odkażania, oczyszczania oraz suszenia odzieży i obuwia, a także przechowywania sprzętu do utrzymania czystości ( 76). Pomieszczenie higienicznosanitarne powinno mieć wentylację spełniającą wymagania przepisów rozporządzenia oraz przepisów odrębnych (77 pkt 1)”.
W zakresie prac remontowych wprost wpisano wydzielenie łazienki, następnie na mocy umowy ustnej również wydzielenie ubikacji. Powyższe wiązało się z przeprowadzeniem przez pozwanego koniecznych prac zgodnie z przepisami wyżej przetoczonego rozporządzenia ministra infrastruktury. Faktem jest, że w zakresie prac nie wpisano wprost wykonania wentylacji, jednakże mamy tutaj związek konieczny pomiędzy pracami zleconymi, a pracami koniecznymi. Nie ma więc żadnych wątpliwości, że przy bardzo dużym zakresie przewidzianych robót, które stanowiły nie tylko remont kapitalny ale także przebudowę pomieszczeń - zlecono wydzielenie łazienki i ubikacji, również wykonania wentylacji w tych pomieszczeniach, która jest obowiązkowa, było przedmiotem umowy. Jak wskazał biegłyA. H.wykonanie wentylacji grawitacyjnej jest koniecznym i najtańszym sposobem zapewnienia wentylacji tych pomieszczeń. Zamontowane przez pozwanego kratki wentylacyjne nie spełniają wymogów wentylacji. Skoro więc prace remontowe nie zostały wykonane prawidłowo to powodowie będą musieli ponieść koszty takich robót. Zgodnie zaś z przepisemart. 471 k.c.dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
W zakresie wysokości roszczenia, Sąd w całości zaaprobował wnioski wypływające z opinii biegłych w przedstawionym kosztorysie przewidywanych kosztów wykonania montażu wentylacji w mieszkaniu powodów. W ocenie Sądu opinie biegłych są rzetelne, sporządzona w sposób fachowy, stąd brak jest podstaw do ich podważenia. W sposób precyzyjny został przeprowadzony kosztorys wykonania wentylacji w pomieszczeniach powodów, z uwzględnieniem robocizny, materiałów, sprzętu i opisem koniecznych czynności. Nie budzi więc wątpliwości rzetelność biegłych ich fachowość gdyż wykazali oni, iż z zakresu zleconych robót wynika konieczność doprowadzenia wentylacji, w tym wypadku najtańszej wentylacji grawitacyjnej. Wprawdzie biegłyA. H.w pisemnej opinii nie przedstawił jasno swojego stanowiska niemniej można było wnioskować, że w pełni zgadza się z ekspertyzą sporządzoną przezL. J., stad lakoniczność pisemnych sformułowań opinii. Wyjaśnienia ustne na rozprawie złożone przez biegłego rozwiewały wszelkie wątpliwości, które mogły pojawić się po pisemnej opinii tego biegłego. Biegły zrozumiale określił powinności wykonawcy dzieła i wskazał na zakres koniecznych prac, po wykonaniu których właściciele mieszkania będą mogli w sposób odpowiedni, a przede wszystkim bezpieczny korzystać z pomieszczeń WC i łazienki. Wskazana wyżej fachowość sporządzonych opinii zadecydowała o oddaleniu wniosku pozwanego o przeprowadzenie kolejnej opinii biegłego. Taki wniosek dowodowy należało ocenić jako zgłoszony jedynie w celu przedłużenia postępowania.
Zgodnie z kosztorysemL. J., aprobowanym przez biegłego sadowego A.H.na dzień 4 maja 2020 koszt wykonania prac w zakresie powołanej w pozwie podstawy faktycznej kształtuje się następująco: w zakresie łazienki 5.402,80 zł brutto, w zakresie pomieszczenia WC wynosi kwotę 5.249,42 zł brutto. Zatem wysokość należnego powodom odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania przez pozwanego umowy wynosi w cenach z podatkiem Vat kwotę 13.102,23 zł. Żądanie przez powodów kwoty 13.000,00 zł mieści się w tej sumie, tak więc w tej części powództwo zostało uwzględnione.
Natomiast oddaleniu podlegało żądanie powodów związane ze szkodą w postaci nieuzyskanych korzyści, które mogliby uzyskać gdyby nie brak faktury. Na wstępnie wskazać należy, że pozwanyT. K.prowadził działalność gospodarcza, nie ma tutaj znaczenie czy był on zarejestrowany w CEIDG czy też nie, ponieważ wykonywał pracę zarobkową, przez co prowadził działalność gospodarczą. Faktem jest, że pozwany nie wystawił powodom faktury za wykonaną pracę, jednakże ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że nie uzgadniali oni jej wystawienia.K. G.na rozprawie w dniu 10 marca 2023r. wprost przyznał, że faktura nie była uzgadniania. Powodowie dopiero w 2020 r. zażądali onT. K.wystawienia rachunku/faktury, która była im niezbędna do uzyskania dotacji za wymianę sposobu ogrzewania mieszkania. Zgodnie zart. 87 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa,,jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek wystawienia faktury, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na żądanie kupującego lub usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi ( § 1). Podatnik nie ma obowiązku wystawienia rachunku, jeżeli żądanie zostało zgłoszone po upływie 3 miesięcy od dnia wydania towaru lub wykonania usługi (§4)”. Z powyższego wynika, że obowiązek wystawienia rachunku wiąże się ze zgłoszeniem przez powodów takiego żądania oraz, że powinien on zostać zgłoszony w terminie 3 miesięcy od wykonania remontu. Skoro w niniejszej sprawieD. G.iK. G.nie zgłosili takiego żądania w ustawowym terminie, to nie mogę teraz żądać odT. K.odszkodowania związanego z nieuzyskaniem określnych świadczeń.
Mając na uwadze ustalone w sprawie okoliczności faktyczne oraz przywołane przepisy w punkcie I wyroku zasądzono od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 13.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu tj. 01.06.2020 r., do dnia zapłaty.
O odsetkach ustawowych Sąd orzekł na podstawie przepisuart. 481 § 1 k.c., który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki od kwoty 13.000,00 zł Sąd zasądził od dnia wniesienia pozwu tj. 1 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty.
W punkcie II wyroku oddalono powództwo w pozostałym zakresie odnośnie kwoty 7.000,00 zł.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawieart. 100 zdanie pierwsze k.p.c.rozdzielając je stosowanie do wyniku postępowania. Powodowie wygrali sprawę w 65 %, natomiast pozwany 35 %. Oznacza to, iż powodom z tytułu kosztów procesu należał się zwrot kwoty 3.654,50 zł (5.622,31 zł x 65 %), a stronie pozwanej kwoty 1.265,95zł (3.617,00 zł x 35 %). Po ich rozliczeniu, z tytułu kosztów procesu pozwany powinien zapłacić solidarnie na rzecz powodów kwotę 2.388,55 zł (3.654,50 zł – 1.265,95 zł).
Sąd w punkcie III wyroku nakazał zwrócić powodom od Skarbu Państwa kwotę 494,69 zł tytułem niewykorzystanej zaliczki wpłaconej przez nich na opinię biegłego.