Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 291/22
Data wyroku: 2023-04-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Sędzia SO Agnieszka Gocek
Słowa kluczowe: Kapitał początkowy
Podstawa prawna: art. 98 k.p.c.

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 20 kwietnia 2023 roku w zakresie punktu 2
Decyzją z dnia 30 grudnia 2021 roku, znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25 listopada 2021 roku o przeliczenie kapitału początkowego, odmówiłZ. B.ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 roku, ponieważ przedstawiony nowy dokument nie wnosił nic do sprawy – brak było(...)płatnika(...).
/decyzja z dnia 30 grudnia 2021 roku – k. 10 załączonych akt rentowych/
W dniu 27 stycznia 2022 roku odwołanie od powyższej decyzji złożyłZ. B..
/odwołanie – k. 3/
W odpowiedzi na odwołanie złożonej w dniu 23 lutego 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.wniósł o oddalenie odwołania wywodząc, jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie – k. 5-6/
W piśmie procesowym złożonym w dniu 23 marca 2022 roku wnioskodawcaZ. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podtrzymał prezentowane stanowisko w sprawie i wniósł o zasądzenie na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
/pismo procesowe – k. 13-14v/
Decyzją z dnia 5 stycznia 2023 roku, znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.z urzędu ponownie ustalił wartość kapitału początkowegoZ. B.na dzień 1 stycznia 1999 roku, który wyniósł 111.397,00 zł.
W dokumencie wskazano, iż przedmiotową decyzją doliczono wnioskodawcy okres zatrudnienia od dnia 1 grudnia 1993 roku do dnia 31 marca 1995 roku– (...)P.Towarów.
/decyzja z dnia 5 stycznia 2023 roku – k. 16-16v załączonych akt rentowych/
W piśmie procesowym złożonym w dniu 11 kwietnia 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.poinformował, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, do kapitału początkowego wnioskodawcy zaliczony został sporny okres zatrudnienia od dnia 1 grudnia 1993 roku do dnia 31 marca 1995 roku w(...)G. G.wI.. Wobec powyższego, decyzją z dnia 5 stycznia 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeliczył kapitał początkowy wnioskodawcy z uwzględnieniem tego okresu zatrudnienia, z kolei decyzją z dnia 6 kwietnia 2023 roku - emeryturę wnioskodawcy. Organ rentowy wskazał, iż roszczenie wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie zostało zaspokojone i w związku z tym wniósł o umorzenie postępowania.
/pismo procesowe – k. 60/
Pismem procesowym złożonym w dniu 19 kwietnia 2023 roku wnioskodawcaZ. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, cofnął odwołanie oraz wniósł o zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
/pismo procesowe – k. 62-62v/
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2023 roku Sąd Okręgowy w Łodzi, VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie 1 sentencji postanowienia umorzył postępowanie w sprawie, natomiast w punkcie 2 sentencji postanowienia zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wT.na rzeczZ. B.kwotę 180,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
/postanowienie – k. 68/

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
w myślart. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Cytowany przepis statuuje podstawową regułę orzekania w przedmiocie kosztów procesu, przyjmując, iż powinna być nimi obciążona strona przegrywająca sprawę, która obowiązana jest zwrócić swemu przeciwnikowi koszty niezbędne i celowe dla dochodzenia roszczenia lub obrony przed sądem. Oznacza to, że o obowiązku zwrotu kosztów procesu decyduje ostateczny wynik sprawy.
Zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie, na gruncie postępowania odrębnego w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, za przegrywającego uznaje się ubezpieczonego, którego odwołanie nie zostało uwzględnione lub organ rentowy, w przypadku zmiany zaskarżonej decyzji i uwzględnienia odwołania.
W realiach niniejszej sprawy, decyzją z dnia 30 grudnia 2021 roku, znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25 listopada 2021 roku o przeliczenie kapitału początkowego, odmówiłZ. B.ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 roku, ponieważ według organu rentowego przedstawiony dokument nie wnosił nic nowego do sprawy – brak było(...)płatnika(...). W toku postępowania natomiast, organ rentowy decyzją z dnia 5 stycznia 2023 roku, znak:(...), z urzędu ponownie ustalił wartość kapitału początkowegoZ. B., który wyniósł 111.397,00 zł. W dokumencie wskazano, iż przedmiotową decyzją doliczono wnioskodawcy okres zatrudnienia od dnia 1 grudnia 1993 roku do dnia 31 marca 1995 roku– (...)P.Towarów. W związku z powyższym, organ rentowy w piśmie procesowym złożonym do Sądu w dniu 11 kwietnia 2023 roku stwierdził, iż roszczenie wnioskodawcy zostało zaspokojone i z tego względu postępowanie powinno zostać umorzone.
Zgodnie z treściąart. 47713§ 1 k.p.c., zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji lub orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy.
Co do zasady, decyzja uwzględniająca w całości lub w części żądanie stron w rozumieniuart. 47713k.p.c.to nie tylko decyzja zmieniająca, lecz każda forma decyzji, byleby z niej w sposób jednoznaczny wynikało, że rozstrzyga o materialnoprawnym stosunku, będącym przedmiotem wcześniejszej decyzji i to zgodnie z żądaniem odwołania/postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2022 roku,(...)57/22, Lex nr 3490209/.
Wydanie przez organ rentowy, przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony stanowi szczególną postać uznania powództwa i powoduje, że wydanie wyroku staje się zbędne, a sprawa wraca na drogę postępowania przed organem rentowym. Umorzenie postępowania następuje wówczas na podstawieart. 47713k.p.c., który stanowi lex specialis w stosunku doart. 355 § 1 k.p.c./wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 10 kwietnia 2019 roku, III AUa 890/18, Lex nr 2669309/.
Wobec zbędności dalszego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie (nastąpiło uwzględnienie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w całości żądania wnioskodawcy o przyjęcie do ustalenia wysokości kapitału początkowego spornego okresu zatrudnienia), zdaniem Sądu Okręgowego, zachodziły podstawy do umorzenia postępowania na podstawieart. 47713§ 1 k.p.c.
Sąd jest bowiem zobowiązany umorzyć postępowanie w całości lub w części, jeżeli przed rozstrzygnięciem sprawy nastąpi wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony (art. 47713§ 1 zdanie pierwsze k.p.c.).
W przedmiotowej sprawie organ rentowy przed prawomocnym zakończeniem sprawy wydał nową decyzję, w całości zaspokajającą roszczenie wnioskodawcy, tym samym anulował zaskarżoną decyzję z dnia 30 grudnia 2021 roku. Zdaniem tut. Sądu, stroną przegrywającą stał się w tym wypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z tychże względów, zachowanie organu rentowego doprowadziło zatem do powstania po jego stronie obowiązku poniesienia odpowiedzialności za wynik toczącego się postępowania. Zadośćuczynienie zgłoszonemu żądaniu było także powodem, dla którego wnioskodawca cofnął wniesione odwołanie.
W konsekwencji, Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wT.na rzeczZ. B.kwotę 180,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych/t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 265/.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.