Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmW 71/20
Data wyroku: 2022-10-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Witold Rękosiewicz

Sygn. aktXVII AmW 71/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 października 2022 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Witold Rękosiewicz
po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z odwołaniaZakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą wŻ.
przeciwkoDyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie
zainteresowanyD. J. (1)
o zawarcie umowy na odprowadzanie ścieków
na skutek odwołania powoda od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 czerwca 2020 r. nr(...)

1
uchyla zaskarżoną decyzję,

2
zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą wŻ.kwotę 837 zł (osiemset trzydzieści siedem) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sędzia SO Witold Rękosiewicz
Sygn. akt XVII AmW 71/20

UZASADNIENIE
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (Dyrektor RZGW, pozwany) po rozpatrzeniu wniosku

D. J. (1)(zainteresowana, wnioskodawca) w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy zawarcia przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. wŻ.(powód, ZWiK, Spółka) umowy na odprowadzanie ścieków, decyzją z dnia 17 czerwca 2020 r. znak:(...)na podstawieart. 27e ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1w zw. zart. 27a ust. 3 pkt 3 oraz art. 27f ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków(tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1437 ze zm. – dalej: u.z.z.w.) w zw. zart. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego(t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2056 ze zm.), nakazałZakładowi (...) sp. z o.o.wŻ.zawarcie z

D. J. (2)umowy na odprowadzanie ścieków z nieruchomości położonej na

działce nr (...),(...),(...)-(...) Ż..

Zakład Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. wŻ.w złożonym odwołaniu zaskarżył powyższą decyzję Dyrektora RZGW w całości. Powód zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1
art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego(Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej:k.p.a.) w zw. zart. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny(Dz. U. z 2019 r., poz. 1145, dalej:k.c.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że udzielone przez powoda pełnomocnictwo (złożone wraz z zażaleniem na postanowienie wydane przez pozwanego na podstawieart. 27e ust. 3u.z.z.w.) upoważnia pełnomocnika wyłącznie do działania w sprawie ustanowienia na podstawieart. 27e ust. 3u.z.z.w. warunków odprowadzania ścieków do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu, podczas gdy złożone pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem ogólnym, a zakres umocowania w żaden sposób nie został ograniczony do postępowania zażaleniowego,

2
art. 40 § 2 k.p.a.poprzez jego niezastosowanie i wadliwe doręczenie decyzji bezpośrednio powodowi, a nie jego pełnomocnikowi,

3
art. 27e ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 4, art. 6 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1u.z.z.w. w zw. zart. 6 i art. 28 k.p.a.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu powodowi zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z wnioskodawcą w sytuacji, gdy:

a
powód nie wykonywał i nie wykonuje na terenieGminy W.Ż.działalności gospodarczej z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków, nie zawierał umów o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z odbiorcami z terenu tej gminy, ani bezpośrednio nie świadczył na ich rzecz usługi oprowadzania ścieków,

b
powód nie posiada statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego na terenieGminy W.Ż., a to z uwagi na brak zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na tym obszarze, a tym samym nie posiada legitymacji do bycia stroną postępowania i adresatem decyzji, o której mowa w art. 27e ust. 1 u.z.z.w., 

c
powód nie określił taryfy dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż., jak również nie był i nie jest beneficjentem wydanej przez pozwanego decyzji zatwierdzającej taryfę dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż., co w konsekwencji oznacza, że pozwany poprzez wydaną decyzję zmusza powoda do stosowania pozataryfowych cen i stawek opłat niezatwierdzonych, co stanowi delikt administracyjny w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 u.z.z.w.,

d
powód nigdy nie przejawiał woli bezpośredniej obsługi odbiorców usług z terenuGminy W.Ż.i w konsekwencji nie występował i nie zamierza występować o wydanie decyzji administracyjnych wskazanych w pkt b i c,

e
do dnia 31 sierpnia 2019 r. GminaW.Ż.była stroną umowy o odprowadzanie ścieków zawartej z wnioskodawcą, a tym samym pełniła funkcję przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego na jej obszarze i świadczyła usługi odprowadzania ścieków na podstawie taryfowych cen i stawek opłat, zatwierdzonych prawomocną, ostateczną decyzją organu regulacyjnego,

f
GminaW.Ż.w dalszym ciągu jest stroną umów o odprowadzanie ścieków zawartych z mieszkańcami(...)

4
art. 551k.c.w zw. zart. 2 pkt 4 i 20 oraz art. 16 ust. 1u.z.z.w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że:

a
warunkiem wystarczającym uznania danego przedsiębiorcy za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest spełnienie przesłanek zart. 551k.c.oraz samo bycie właścicielem części urządzeń kanalizacyjnych, bez względu na to:

⚫

czy dany przedsiębiorca przejawia wolę wykonywania działalności z zakresu zbiorowego zaopatrzenia wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków,

czy dany przedsiębiorca legitymuje się zezwoleniem za prowadzenie zbiorowego odprowadzania ścieków, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. na terenie danej gminy,

czy wiąże go jakikolwiek stosunek prawny lub faktyczny z bezpośrednimi odbiorcami usług kanalizacyjnych,

b
własność sieci kanalizacyjnej zlokalizowanej na terenie danej gminy samodzielnie przesądza o tym, że właściciel tej sieci prowadzi działalność z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie tej gminy;

5
art. 27e ust. 2 pkt 1 w zw. art. 6 ust. 2 u.z.z.w. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że warunkiem wystarczającym do nakazania powodowi zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków ze stroną (wnioskodawcą) jest przyłączenie strony do sieci powoda oraz wystąpienie z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy, bez względu na to, że powód nie legitymuje się zezwoleniem na prowadzenie zbiorowego odprowadzania ścieków, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. na terenieGminy W.Ż.;

6
art. 27e ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i 3 u.z.z.w. poprzez ich błędną wykładnię i nakazanie powodowi zawarcia z wnioskodawcą umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków bez wskazania treści elementów przedmiotowo istotnych (essentailia negotii) tejże umowy;

7
art. 86 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310) (dalej:Prawo wodne) w zw. z.art. 3 ust. 1 oraz art. 24b ust. 3u.z.z.w. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że aglomeracja jest podstawową jednostką terytorium, na którym prowadzone jest gospodarowanie ściekami komunalnymi, a w konsekwencji, że ustanowienie obszaru aglomeracjiŻ.jest przesłanką uznania powoda za podmiot faktycznie prowadzący działalność na terenieGminy W.Ż.w świetle przepisów u.z.z.w.;

8
art. 124 § 1 i 2, art. 107 § 3w zw. zart. 126 k.p.a.orazart. 8, art. 9, art. 11 k.p.a.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nie zawarciu przez pozwanego w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego wskazującego okoliczności faktyczne i prawne, którymi pozwanymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, wykładni stosowanych przepisów oraz oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa;

9
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego sprawy, a polegające na:

a
stwierdzeniu, że powód faktycznie prowadzi działalność polegającą na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków na terenie miejscowościM.iG.,

b
stwierdzeniu, że powód oczyszcza ścieki z terenu miejscowościM.iG., podczas gdy powód nie jest właścicielem oczyszczalni ścieków, bowiem ścieki oczyszczane są przez odrębny podmiot tj.Spółkę (...),

c
pominięciu faktu samodzielnej realizacji przezGminę W.Ż.zadania własnego w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków,

d
pominięciu faktu, że GminaW.Ż.nigdy nie powierzyła realizacji zadania z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków ani w sferze publicznoprawnej innej gminie, ani w sferze bezpośredniej realizacji działalności żadnemu przedsiębiorstwu wodociągowo - kanalizacyjnemu, w tym powodowi,

e
pominięciu faktu dotychczasowego świadczenia przezGminę W.Ż.usług odprowadzania ścieków na swoim obszarze w oparciu o:

⚫

umowę o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartą z wnioskodawcą,

prawomocną, ostateczną decyzję pozwanego nr(...)z dnia 9 sierpnia 2019 r. zatwierdzającą taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminyŻ.(Gminy W.Ż.) na okres 3 lat,

regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, uchwalony przez Radę GminyŻ.na mocy uchwały nr(...)z dnia 26 marca 2019 roku,

f
pominięciu okoliczności w postaci uwzględnienia wnioskodawcy jako odbiorcy usług przezGminę W.Ż.w kalkulacji taryfy dla zbiorowego odprowadzania ścieków, obowiązującej na terenieGminy W.Ż., na podstawie istnienia prawomocnej, ostatecznej decyzji pozwanego nr(...)z dnia 9 sierpnia 2019 r. zatwierdzającej taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy na okres 3 lat;

g
pominięciu okoliczności wynikających z treści studium wykonalności projektu nr(...)pn. „Budowa i modernizacja sieci oraz urządzeń wodno-kanalizacyjnych w aglomeracjiŻ.” w części dotyczącej strategii cenowej w postaci ustalenia przezGminę W.Ż.i Gminę MiejskąŻ.zasad samodzielnego świadczenia usług odprowadzania ścieków przez każdą z tych gmin na swoim terenie, w tym samodzielnego opracowywania taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków dla terenu każdej z tych gmin;

h
pominięciu okoliczności w postaci tego, że Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze GminyŻ., uchwalony przez Radę GminyŻ.na mocy uchwały nr(...)z dnia 26 marca 2019 roku wyraźnie wskazuje, że to GminaW.Ż.jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym.

Na podstawie powyższych zarzutów powód wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości trzykrotności stawki minimalnej, a także kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Powód zarzucił, że przedmiotowa decyzja została wadliwie doręczona, ponieważ doręczono ją do powodowej spółki, a nie jej pełnomocnikowi. Wskazał, że pełnomocnictwo zostało złożone wraz z zażaleniem na postanowienie pozwanego z dnia 31 stycznia 2020 r., nie było ograniczone do postępowania zażaleniowego, ale stanowiło umocowanie pełnomocnika w całym postępowaniu.
W ocenie ZWiK przy wydawaniu zaskarżonej decyzji pozwany nie dostrzegł okoliczności, które uniemożliwiały uznanie powoda za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne prowadzące działalność gospodarczą z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż.. Jako pierwszą okoliczność powód wskazał brak zezwolenia wójta GminyŻ.na prowadzenie przez ZWIK na terenieGminy W.takiej działalności. Kolejną przyczyną jest fakt, iż ZWiK nie określił taryfy dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż., jak również nie był i nie jest beneficjentem wydanej przez pozwanego decyzji zatwierdzającej taryfę dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie tej gminy.
Powód podkreślił, iż na terenieGminy W.Ż.nie wykonuje działalności z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków, nigdy nie zawierał z mieszkańcami tej gminy umów o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków i nigdy nie rozliczał ich za jakiekolwiek usługi. Zaznaczył ponadto, że nie ma zamiaru prowadzenia takiej działalności na terenieGminy W.. Dodał, iż w okresie od dnia 5 listopada 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.Gminę W.Ż.łączyła z wnioskodawcą umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Na tej podstawie stwierdził, że GminaW.Ż.faktycznie prowadziła i prowadzi działalność z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków i posiada na tym terenie status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego zgodnie zart. 2 pkt 4u.z.z.w. ZWiK podniósł, iż żaden przepisustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekównie stanowi, że własność urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych przesądza o statusie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Wskazał

    ,że do dnia 31 lipca 2019 r. ZWiK łączyła zGminą W.Ż.cywilnoprawna umowa hurtowego odbioru ścieków. W związku z tą umową Gmina jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, odprowadzała ścieki ze swojego terenu, a ZWiK odbierał ścieki na granicy gminy. Powód zwrócił uwagę na uchwałę nr(...)Rady GminyŻ.z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze GminyŻ.. Zdaniem powoda Dyrektor RZGW błędnie uznał w decyzji, iż należy pominąć zapis Regulaminu stanowiący, że to Gmina zawiera umowę na wniosek przyszłego odbiorcy usług, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone niniejszym regulaminem oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług, a także po okazaniu tytułu prawnego do nieruchomości.
W ocenie powoda zaskarżona decyzja jest wadliwa. Powód wskazał, że zgodnie zart. 27e ust. 2 pkt 1u.z.z.w. rozstrzygnięcie organu może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. Jednak przepis ten nie rozstrzyga o skutku decyzji organu, w szczególności czy strony zobowiązane do zawarcia umowy powinny złożyć odrębne, zgodne oświadczenia woli kształtujące stosunek prawny. ZWiK zwrócił uwagę, że na zasadzie analogii legis można tę kwestię rozstrzygnąć na gruncie przepisówprawa energetycznego, według których ani zainteresowany ani przedsiębiorstwo nie są obowiązane do składania dodatkowych oświadczeń woli. W takiej sytuacji nawiązanie stosunku umownego następuje na podstawie wydanej przez organ decyzji administracyjnej, która zastępuje oświadczenia woli stron. W przekonaniu powoda, w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja Dyrektora RZGW jest niewykonalna.
Powód wyraził stanowisko, iż przy rozpatrywaniu zasad prowadzenia działalności wodociągowo-kanalizacyjnej należy uznać, żePrawo wodnestanowi uzupełnienie i uszczegółowienie przepisówustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zauważył, że przepisy u.z.z.w. i rozporządzenia w sprawie określania taryf nie posługują się pojęciem aglomeracji.
Zdaniem powoda przedmiotowa decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, wobec czego jest wadliwa. Powód zarzucił pozwanemu, że nie wskazał wyczerpująco faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn odmowy wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom. Podniósł, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Dyrektor RZGW pominął istotne okoliczności, w tym fakt, że ZWiK nie posiada zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż., nie opracował i nie posiada zatwierdzonej przez właściwy organ taryfy dla świadczenia usług zbiorowego odprowadzania ścieków na tym terenie, nigdy nie zawierał umów z mieszkańcami tej gminy na odprowadzanie ścieków z położonych na jej terenie nieruchomości oraz nie prowadził na terenie tej gminy działalności polegającej na zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W ocenie powoda przedstawione okoliczności uzasadniają stanowisko, że na terenieGminy W.Ż.ZWiK nie posiada statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Powód stwierdził, że na terenieGminy W.podmiotem uprawnionym do wykonywania działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków oraz wykonującym formalnie i faktycznie działalność polegającą na zbiorowym odprowadzaniu ścieków jest GminaW.Ż., dla której została zatwierdzona taryfa dotycząca świadczenia przedmiotowych usług odbioru ścieków z położonych na jej terenie nieruchomości.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Pozwany przedstawił przebieg postępowania przeprowadzonego na skutek wniosku złożonego przez zainteresowaną. Wskazał, że z zebranej dokumentacji wynika, iż warunki techniczne przyłączenia nieruchomości wnioskodawcy do sieci kanalizacji sanitarnej zostały wydane przez(...) sp. z o.o.wŻ.. Przyłącze kanalizacyjne, którym nieruchomość wnioskodawcy została przyłączona do sieci kanalizacyjnej, jest w posiadaniu ZWiK. Spółka jest właścicielem sieci kanalizacyjnej znajdującej się na terenie gminyŻ.. Zaznaczył, że przedmiotem sporu w sprawie była odmowa zawarcia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.z.z.w. Wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 2 u.z.z.w. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. W zw. z tym Dyrektor RZGW wydał decyzję, w której nakazał(...) sp. z o.o.wŻ.zawarcie z wnioskodawcą umowy na odprowadzanie ścieków z jego nieruchomości.
W odniesieniu do zarzutu nieposiadania przez ZWiK przymiotu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego na terenieGminy W.Ż.Dyrektor RZGW, na podstawie zawartej w art. 2 pkt 4 u.z.z.w. definicji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego stwierdził, że ZWiK jest takim przedsiębiorstwem. Pozwany stwierdził, iż dla oceny, czy ZWiK wŻ.jest przedsiębiorcą wodociągowo-kanalizacyjnym, nie mają znaczenia podniesione przez powoda okoliczności, że ZWiK nie posiada zezwolenia Wójta GminyŻ.na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków, nie prowadzi bezpośredniej działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków z terenuGminy W.Ż., świadczy jedynie usługę hurtowego odbioru ścieków z tereny tej Gminy, a jedynym podmiotem uprawnionym do zawierania umów odbioru ścieków z trenu gminy jest GminaW.Ż., która posiada status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, zatwierdzoną taryfę dlaGminy W.i Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków z terenu gminy wiejskiej.
Zdaniem Dyrektora RZGW dla uznania danego podmiotu za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne istotne jest, czy jest on przedsiębiorstwem w rozumieniuart. 55(

    1)k.c.oraz czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą polegającą na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków. Pozwany stwierdził, że(...) sp. z o.o.wŻ.spełnia przesłanki przedsiębiorcy w rozumieniuart. 55(

    1)k.c., jest właścicielem sieci na terenie miejscowościG.iM., odbiera ścieki z nieruchomości i oczyszcza je. Zaznaczył, że sieć kanalizacyjna na terenie obu gmin została wybudowana w ramach projektu realizowanego wspólnie przezGminę W.Ż.i Gminę MiejskąŻ.. Właścicielem urządzeń kanalizacyjnych na terenie obu tych gmin jest(...) sp. z o.o.wŻ.. W ocenie Dyrektora RZGW Spółka prowadzi faktycznie działalność polegającą na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków na terenie miejscowościM.,G.i MiastaŻ.. Dyrektor RZGW wskazał, że zgodnie z Uchwałą nr(...)Sejmiku Województwa(...)z dnia 16 listopada 2015 r. miejscowości te stanowią obszar aglomeracji, a aglomeracja jest podstawową jednostką terytorium, na którym prowadzone jest gospodarowanie ściekami komunalnymi. Powołał się na sformułowaną wart. 86 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodnedefinicję aglomeracji jako terenu, na którym zaludnienie i działalność gospodarcza są wystarczająco skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do oczyszczalni czy punktu zrzutu ścieków. Zdaniem Dyrektora RZGW z powyższych okoliczności wynika, że ZWiK prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie wskazanej aglomeracji, w szczególności w miejscowościachG.iM., wypełniając przesłanki określone w art. 2 pkt 4 i pkt 20 u.z.z.w. bez zezwolenia wymaganego w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. Pozwany zauważył, iż zgodnie z § 5 ust. 1 uchwały nr(...)Rady GminyŻ.z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze GminyŻ.umowę zawiera się na wniosek przyszłego dostawcy jeżeli spełnione są warunki przyłączenia określone w Regulaminie oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. W powołanym przepisie Gmina została wskazana jako podmiot zawierający umowę. W ocenie pozwanego wskazanie w § 5 ust. 1 uchwały nr(...)Rady GminyŻ.z dnia 26 marca 2019 r. konkretnego podmiotu jako przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego jest sprzeczne z art. 1 oraz art. 19 ust. 1 i ust. 5 u.z.z.w., ponieważ Regulamin określa warunki dla każdego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego prowadzącego działalność na terenie danej gminy. Na tej podstawie pozwany stwierdził, że powołany zapis Regulaminu należy pominąć i odnieść się tylko do przepisów ustawowych regulujących zasady zbiorowego odprowadzania ścieków i zawierania umów z odbiorcami usług. Ponadto w ocenie pozwanego, posiadanie zatwierdzonej taryfy nie stanowi o faktycznym wykonywaniu działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie miejscowościG.iM..
W odniesieniu do zarzutu, iż zaskarżoną decyzją Dyrektor RZGW nakazał powodowemu Przedsiębiorcy zawarcie umowy z zainteresowanym bez ustalenia w jej treści elementów przedmiotowo istotnych pozwany wskazał, że w przepisie art. 27e ust. 2 u.z.z.w. jednoznacznie określone zostały rozstrzygnięcia, jakie może podjąć organ regulacyjny. Zdaniem pozwanego zamknięty katalog możliwych rozstrzygnięć określa zakres uprawnień organu regulacyjnego, który może nakazać zawarcie umowy ale nie może wydać decyzji zastępującej oświadczenie woli stron.
Pozwany nie zgodził się również z zarzutami powoda dotyczącymi braku przedstawienia w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz wskazania dowodów, na których pozwany oparł się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W ocenie pozwanego uzasadnienie decyzji jest prawidłowe i zawiera przesłanki jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Pozwany wskazał, że zgromadzony w sprawie kompletny materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący.
Pozwany uznał, iż okoliczność samodzielnej realizacji przezGminę W.Ż.zadania własnego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminyŻ.również nie przesądza, że GminaW.Ż.prowadzi i faktycznie wykonuje działalność w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie miejscowościG.iM..
ZainteresowanaD. J. (1),której doręczony został odpis odwołania i odpowiedzi na odwołanie, nie złożyła odpowiedzi na odwołanie i nie brała udział w postępowaniu.
Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 5 listopada 2015 r. GminaŻ., reprezentowana przez Wójta Gminy zawarła z zainteresowanąD. J. (2)umowę nr (...)o dostawę wody i odprowadzenie ścieków dla nieruchomości w miejscowości(...),działka (...),(...)-(...) Ż.. Zgodnie z § 1 umowy usługi miały być realizowane na warunkach określonych w zawartej umowie i według zasad zawartych wustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przepisy wykonawcze do tej ustawy oraz Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na terenie GminyŻ.. (k. 35-39 akt adm.)
Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2019 r.D. J. (1)wystąpiła do GminyŻ.o rozwiązanie na zasadzie porozumienia stronumowy nr (...)o dostawę wody i odprowadzanie ścieków w zakresie świadczenia usługi odprowadzania ścieków. GminaŻ.pismem z dnia 20 września 2019 r. wyraziła zgodę na rozwiązanie zD. J. (2)w/w umowy z dniem 31 sierpnia 2019 r. w zakresie świadczenia usługi odprowadzania ścieków. (k. 43 akt adm.)
D. J. (1)wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2019 r. wystąpiła doZakładu (...) sp. z o.o.wŻ.o zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków z nieruchomości położonej pod adresem(...). (k. 15 akt adm.)
Zakład (...) sp. z o.o.wŻ.pismem z dnia 30 sierpnia 2019 r. odmówił zawarcia umowy z wnioskodawcą. Powołując się na przepisy u.z.z.w. ZWiK, wyjaśnił, że Spółka nie ma zezwolenia Wójta GminyŻ.na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż., nie posiada statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego prowadzącego działalność na terenie GminyŻ.i nie może zawrzeć umowy z osobą, której nieruchomość znajduje się na terenie GminyŻ.. (k. 17-18 akt adm.)
Wnioskiem z dnia 4 września 2019 r.D. J. (1)wystąpiła do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków i wniósł o nakazanieZakładowi (...) sp. z o.o.wŻ.zawarcia z wnioskodawcą umowy o odprowadzanie ścieków, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.z.z.w. Ponadto na podstawie art. 27 e ust. 3 u.z.z.w. zainteresowana wniosła o określenie tymczasowych warunków odprowadzania ścieków do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu. (k. 13 akt adm.)
Dyrektor RZGW pismem z dnia 24 września 2019 r. zawiadomił wnioskodawcęi (...) sp. z o. o.wŻ.o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie pismami z tej samej daty wezwał ZWiK wŻ.i GminęŻ.do złożenia wskazanych dokumentów i informacji. (k. 25-28 akt adm.)
ZainteresowanaD. J. (1)aktualnie nie posiada zawartej umowy na odprowadzanie ścieków z nieruchomości położonej w miejscowości(...),(...)-(...) Ż., jednak nadal odprowadza ścieki do sieci kanalizacyjnej będącej własnością(...) sp. z o.o.wŻ.. (okoliczność bezsporna)
Na podstawie zezwolenia Burmistrza MiastaŻ.ZWiK prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie GminyM.Ż.(okoliczność bezsporna, informacje znane Sądowi z urzędu)
Spółka posiada zatwierdzoną przez organ regulacyjny - PaństwoweGospodarstwo (...)Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.taryfę, która obowiązuje na terenie GminyŻ.o statusie miejskim. Przewidziana w taryfie stawka jednostkowa opłaty za odprowadzanie ścieków na terenie GminyM.Ż.wynosi dla gospodarstw domowych 8,37 zł za m3. (k. 5-12 akt adm.)
Decyzją z dnia 10 czerwca 2020 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stwierdził nieważność ww. decyzji. Aktualnie na terenie GminyM.Ż.obowiązuje taryfa poprzednia. (okoliczność bezsporna)
Na terenieGminy W.Ż.usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków świadczyła GminaŻ.w oparciu o uchwałę Rady GminyŻ.z 28 grudnia 2006 r. zatwierdzającą Regulamin zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. (k. 51-60 akt adm.)
Obecnie wGminie W.Ż.obowiązuje Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków zatwierdzony przez Radę GminyŻ.uchwałą z dnia 26 marca 2019 r., opublikowany w Dzienniku Urzędowym Woj.(...)z 1.04.2019, poz. 986. Zgodnie z § 5 ust. 1 Regulaminu gmina zawiera, na wniosek przyszłego dostawcy ścieków (odbiorcy usług Gminy), umowy na odprowadzanie ścieków. (Uchwała i Regulamin, który zastąpił poprzedni Regulamin z 28.12.2006 r. - k. 45-49 akt adm.).
GminaW.Ż.posiada taryfę na odprowadzenia ścieków na terenieGminy W.Ż., która została zatwierdzona decyzją PaństwowegoGospodarstwa (...)Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.z 9 sierpnia 2019 r. (okoliczność bezsporna)
Sieć kanalizacyjna na obszarzeGminy W.Ż.została wybudowana w ramach wspólnego przedsięwzięcia GminyM.Ż.iGminy W.Ż.(Projekt nr(...)01.01.00-00-250/10 pn. Budowa i modernizacja sieci oraz urządzeń wodno-kanalizacyjnych w aglomeracjiŻ.), znajduje się we władaniu i stanowi własność ZWiK sp. z o.o. wŻ.. (pism ZWiK z 16.10.2019 r., kartoteka skróconego majątku ZWiK, k. 79-82 akt adm.)
Sądowi z urzędu jest znana i nie była kwestionowana przez pozwanego okoliczność, że studium wykonalności projektu nr(...)w części dotyczącej strategii cenowej, zostało ustalone pomiędzy Gminami w ten sposób, że GminaW.Ż.i Gmina MiejskaŻ.będą samodzielnie świadczyły usługi (ustalały zasady świadczenia usług) odprowadzania ścieków przez każdą z tych gmin na swoim terenie i będą samodzielnie opracowywały taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków dla terenu każdej z tych gmin.
ZWiK wydawał warunki techniczne oraz dokonywał odbioru przyłączy także dla nieruchomości położonych na terenieGminy W.Ż., przyłączanych do sieci kanalizacyjnej (protokół odbioru przyłączy zainteresowanej k. 85 akt adm.)
W wyniku przyłączenia odbiorców usług do sieci kanalizacyjnej GminaW.Ż.zawierała umowy o odprowadzanie ścieków z(...)(umowa z zainteresowaną w niniejszej sprawie k. 35-39 akt adm.)
Na podstawie zawartej przez(...) sp. z o.o.wŻ.umowy cywilnoprawnej hurtowego odbioru ścieków z dnia 10 grudnia 2018 r. ścieki z terenu gminyŻ.były odprowadzane przez Spółkę do oczyszczalni ścieków eksploatowanej przezspółkę (...), podmiot niezależny od ZWiK i GminyŻ.. Umowa była zawarta na czas określony i wygasła z dniem 31 lipca 2019 r. Strony nie zawarły kolejnej umowy, gdyż nie doszły do porozumienia co do wysokości wynagrodzenia za odprowadzenie 1 m(
    3 )ścieków z obszaruGminy W.Ż.. Ostatnia stawka jaką GminaW.uiszczała na rzecz ZWiK z tytułu hurtowego odbioru ścieków wynosiła 17,27 zł netto za m(
    3)ścieków. (okoliczności bezsporne, pismo GminyŻ.do ZWiK z dnia 25 lipca 2019 r. dotyczące umowy hurtowego odbioru ścieków z 10.12.2018 r. k. 51 akt sądowych)
ZWiK nadal odbiera ścieki z terenuGminy W.Ż.na zasadach określonych w umowie dotyczącej hurtowego odbioru ścieków zawartej na czas określony, która wygasła z dniem 31 lipca 2019 r.
Kwestia rozliczeń z tego tytułu jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego. Spółka wystąpiła przeciwGminie W.z pozwem o bezumowne korzystanie z usług hurtowego odbioru ścieków. Ścieki z terenu MiastaŻ.jak iGminy W.Ż.ostatecznie trafiają do oczyszczalni ścieków eksploatowanej przezspółkę (...)- podmiotu niezależnego od ZWiK i GminyŻ.. (wyjaśnienie ZWiK zawarte w piśmie z 8.10.2019 skierowanym do Dyrektora RZGW w aktach adm. innych spraw dotyczących decyzji pozwanego)
Uchwałą Sejmiku Województwa(...)z dnia 16 listopada 2015 r. wyznaczona została aglomeracjaŻ.o równoważnej liczbie mieszkańców 41 954, z oczyszczalnią ścieków zlokalizowaną wŻ., której obszar obejmuje miastoŻ.oraz miejscowościG.,M.iŁ.z obszaru GminyŻ.. (k. 1 akt adm.)
Pismami z dnia 24 września 2019 r. Dyrektor RZGW wezwał Zakład Wodociągów i Kanalizacji sp. z o. o. oraz GminęŻ.do złożenia wyjaśnień i przesłania dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy. ZWiK udzielił odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 9 października 2019 r. GminaŻ.złożyła odpowiedź w pismach z dnia 30 września i 1 października 2019 r. (k. 26,27 i k. 73-78, k. 31,63 akt adm.)
W dniu 10 stycznia 2020 r. organ wezwał wnioskodawcę do złożenia oświadczenia w zakresie posiadanego prawa do nieruchomości będącej przedmiotem wniosku, przynależności lokalu do spółdzielni mieszkaniowych, informacji dot. zabudowania nieruchomości budynkiem wielolokalowym lub budynkami wielolokalowymi. W tym samym dniu Dyrektor RZGW wezwał wnioskodawcę do przesłania informacji o ilości osób zamieszkujących nieruchomość(...),(...)-(...) Ż.. Odpowiedzi udzielono pismem z dnia 17 stycznia 2020 r. (k. 96, 98, 101 akt adm.)
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił dlaD. J. (1)warunki odprowadzania ścieków z jego nieruchomości przezZakład (...) Sp. z o.o.wŻ.do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu, w ten sposób, że:

1
Rozliczenie za świadczoną usługę odbioru ścieków odbywa się po cenie 7,75 zł netto (8,37 zł brutto) za 1 m3,

2
Ilość odprowadzanych ścieków z przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z przeciętnymi normami wynosi 12 m3,

3
Należność z usługę odprowadzania ścieków stanowi iloczyn ceny oraz ilości odprowadzanych ścieków za okres rozliczeniowy wynoszący miesiąc,

4
Kwotę należności oraz warunki zapłaty określa wystawione przed przedsiębiorstwo faktura,

5
Zgłoszenie przez odbiorcę usług zastrzeżeń do wysokości faktury nie wstrzymuje jej zapłaty,

6
W przypadku nadpłaty zalicza się ją na poczet przyszłych należności lub na żądanie odbiorcy usług zwraca się ją w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku w tej sprawie,

7
W przypadku niedotrzymania terminów płatności określonych w fakturze przedsiębiorstwo będzie obciążało dostawcę odsetkami ustawowymi zgodnie z obowiązującymi przepisami. (k. 103-107 akt adm.)

Na skutek zażalenia ZWiK na postanowienie z dnia 31 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że określoną w pkt 1 cenę rozliczenia za świadczoną usługę odbioru ścieków ustalił w kwocie 15,55 zł za 1 m3, tj. 14,40 zł netto oraz oddalił zażalenie w pozostałym zakresie. (okoliczność niesporna)
Pismem z dnia 25 marca 2020 r. Dyrektor RZGW zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami zebranymi w sprawie. (k. 111 akt adm.)
Opisany stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym, twierdzeń stron przedstawionych w pismach procesowych oraz faktów powszechnie znanych. Sąd przyznał moc dowodową wszystkim zebranym w sprawie dokumentom, które nie były przez strony kwestionowane i nie budziły wątpliwości Sądu.
Na podstawie dokonanych ustaleń Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zgodnie z zawartą w art. 2 pkt 4 u.z.z.w. definicją za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne uznaje się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej prowadzące tego rodzaju działalność.
W myśl przepisu art. 16 ust. 1 u.z.z.w. na prowadzenie na danym terenie działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego zaopatrzania w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków wymagane jest uzyskanie zezwolenia wydawanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w drodze decyzji. Obowiązek uzyskania takiego zezwolenia nie dotyczy gminnych jednostek organizacyjnych, prowadzących na obszarze własnej gminy działalność na zasadach określonych w ustawie. (art. 16 ust. 3 u.z.z.w.)
Z treści art. 2 pkt 4 u.z.z.w. nie wynika wprost, czy do uznania, iż określony przedsiębiorca posiada na danym terenie status przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, konieczne jest posiadanie przez niego zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. na prowadzenie na tym terenie działalności, wydanego przez właściwego wójta (burmistrza lub prezydenta miasta).
W myśl przepisu art. 6 ust. 2 u.z.z.w. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązane jest do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy.
W zaskarżonej decyzji pozwany Dyrektor RZGW, opierając się na literalnym brzmieniu art. 2 pkt 4 u.z.z.w. stwierdził, że(...) sp. z o.o.z siedzibą wŻ.jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym w rozumieniu tego przepisu i faktycznie prowadzi na obszarzeGminy W.Ż.działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków. Mając na uwadze, że nieruchomość
    zainteresowanejD. J. (1)
została przyłączona do sieci i
     zainteresowanawystąpiła do ZWiK z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy, Dyrektor RZGW stwierdził, że zgodnie z art. 6 ust. 2 u.z.z.w. ZWiK jest obowiązany do zawarcia z
    zainteresowanąumowy na odprowadzanie ścieków i na podstawie art. 27e ust. 1 i ust. 2 u.z.z.w. wydał decyzję, w której nakazał(...) sp. z o.o.wŻ.zawarcie z
    zainteresowanąumowy na odprowadzanie ścieków z należącej do niej nieruchomości.
Ponadto zgodnie z art. 20 u.z.z.w. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ustala na okres trzech lat taryfę cen i stawek opłat za świadczone dla odbiorców usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Wysokość tych cen i stawek opłat określonych w taryfie jest zróżnicowana i uzależniona od kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zw. ze świadczeniem usług na danym terenie. Ustalona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne taryfa podlega weryfikacji i zatwierdzeniu przez organ regulacyjny. (art. 24 ust. 1 u.z.z.w.)
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, iż warunkiem niezbędnym do uznania, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może zgodnie z wymogami prawa prowadzić na danym terenie działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ścieków, oprócz istnienia sieci wodociągowo-kanalizacyjnej jest m.in. uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. na prowadzenie na tym terenie tego rodzaju działalności, oraz posiadanie zatwierdzonej przez organ regulacyjny taryfy opłat za świadczone dla odbiorców usługi zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków.
W sprawie bezsporne jest, że powodowa Spółka nie posiada zezwolenia wójta gminyŻ.na prowadzenie na terenieGminy W.Ż.działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków oraz zatwierdzonej przez właściwy organ taryfy opłat za wykonywane na terenie tej gminy usługi.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.z.z.w. organizacja zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków jest zadaniem własnym gminy. Wykonywanie tego zadania gmina może powierzyć profesjonalnemu przedsiębiorcy. Z okoliczności sprawy nie wynika, że GminaW.Ż.kiedykolwiek powierzyła(...) sp. z o.o.wŻ.realizację zadania własnego polegającego na zbiorowym odbieraniu ścieków ze znajdujących się na jej terenie nieruchomości. Na terenieGminy W., do dnia rozwiązania umów zawartych z mieszkańcami, usługa odbierania ścieków była realizowana przez właściwą gminną jednostkę organizacyjną. Oznacza to, iż zgodnie art. 2 pkt 4 u.z.z.w. GminaW.Ż.na swoim terenie posiadała status i pełniła funkcję przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Za pośrednictwem należącej do ZWiK sieci kanalizacyjnej GminaW.Ż.świadczyła na swoim terenie usługi odbierania ścieków z nieruchomości i pobierała z tego tytułu opłaty wynikające z taryfy zatwierdzonej przez właściwy organ regulacyjny. Na podstawie zawartej przezGminę W.Ż.ze(...) sp. z o.o.wŻ.umowy cywilnoprawnej hurtowego odbioru ścieków z dnia 10 grudnia 2018 r. ścieki z terenu gminy były odprowadzane przez Spółkę do oczyszczalni ścieków eksploatowanej przezspółkę (...), podmiot niezależny od ZWiK i GminyŻ.. Cena z tytułu hurtowego odbioru ścieków została ustalona przez strony w wysokości 17,27 zł netto za 1 m3odebranych ścieków. Na podstawie wskazań przepływomierzy zamontowanych na granicy obu gmin ZWiK co miesiąc rozliczałGminę W.Ż.i wystawiał fakturę VAT.
W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem powoda, iż sam fakt dysponowania (władania) infrastrukturą do odbioru ścieków nie przesądza o tym, że podmiot władający infrastrukturą znajdującą się na określonym terenie posiada na tym terenie status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w rozumieniuart. 2 pkt 4u.z.z.w. Zdaniem Sądu z faktu władania infrastrukturą kanalizacyjną wynika jedynie potencjalna możliwość uzyskania tego statusu po spełnieniu wymagań przewidzianych w przepisach obowiązującego prawa. Do prowadzenia działalności na danym terenie konieczne jest również uzyskanie zezwolenia, o którym mowa wart. 16 ust. 1u.z.z.w. Wymóg ten nie dotyczy jedynie gminy, która na własnym terenie może prowadzić działalność gospodarczą bez potrzeby uzyskania zezwolenia. Wskazać należy, że uzyskanie wymienionego wart. 16 ust.1u.z.z.w. zezwolenia jest wymogiem o charakterze prawnym, więc do jego spełnienia i uznania, że danemu przedsiębiorcy przysługuje na określonym terenie status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, wbrew twierdzeniu pozwanego, nie wystarczy samo stwierdzenie, iż przedsiębiorca faktycznie wykonuje na jakimś innym terenie działalność gospodarczą polegająca na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Podkreślenia wymaga, że prowadzenie działalności gospodarczej na określonym terenie bez takiego zezwolenia podlega karze grzywny na podstawieart. 601kodeksu wykroczeń. Ponadto zgodnie zart. 24b ust. 1w zw. zart. 29 ust. 1 pkt 1u.z.z.w. prowadzenie działalności gospodarczej bez przedstawienia taryfy do zatwierdzenia również podlega karze pieniężnej. Dodać wypada, iż z okoliczności nin. sprawy wynika, że na terenieGminy W.Ż.to Gmina zawierała z właścicielami nieruchomości umowy w zakresie świadczenia usług odprowadzania ścieków, żaden właściciel nieruchomości z terenuGminy W.Ż.nie miał zawartej ze ZWiK umowy świadczenia usług odprowadzania ścieków, ZWiK nie posiadał zatwierdzonej taryfy na świadczenie usług zbiorowego odprowadzania ścieków od właścicieli nieruchomości z terenu tej GminyŻ., a ścieki z terenu GminyŻ.były odbierane przez ZWiK wyłącznie od Gminy, a nie od jej mieszkańców, na podstawie zawartej z Gminą umowy cywilnoprawnej hurtowego odbioru ścieków.
W świetle przedstawionych okoliczności uznać należało, że zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie Dyrektora RZGW, iż na terenie miejscowości(...) sp. z o.o.wŻ.prowadzi faktycznie działalność gospodarczą polegającą na odbieraniu ścieków z nieruchomości i zajmuje się oczyszczaniem tych ścieków, nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. Okoliczność, że ścieki z terenu wymienionych miejscowości odprowadzane są za pośrednictwem sieci należącej do ZWiK nie oznacza automatycznie, iż podmiotem faktycznie i bezpośrednio świadczącym dla właścicieli nieruchomości usługi odbioru ścieków w tych miejscowościach jest ZWiK. Skoro ZWiK nie zawarł z żadnym z właścicieli nieruchomości położonych w miejscowościachG.iM.umowy na odprowadzanie ścieków, właściciele tych nieruchomości posiadali umowy na świadczenie usług odbioru ścieków zawarte z GminąŻ., a ścieki z terenu tych miejscowości odbierane były i są na podstawie postanowień cywilnoprawnej umowy hurtowego odbioru ścieków zawartej pomiędzyGminą W.Ż.oraz ZWiK, zdaniem Sądu brak podstaw do uznania, że(...) sp. z o.o.wŻ.prowadził na terenieGminy W.Ż.działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług zbiorowego odbioru ścieków, odbierał ścieki od właścicieli nieruchomości zGminy W.Ż., i posiadał status przedsiębiorcy wodociągowo-kanalizacyjnego na terenie tej gminy.
W tym stanie nie można zgodzić się z wyrażonym przez pozwanego w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na odwołanie stanowiskiem, że dla uznania danego przedsiębiorcy za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne bez znaczenia jest brak posiadania przez powoda pozwolenia wójta na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż., brak opracowanej i zatwierdzonej taryfy oraz fakt, że ZWiK nigdy nie prowadził na terenie tej gminy działalności w zakresie zbiorowego odprowadzanie ścieków.
Zdaniem Sądu w świetle powyższego przedstawione w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na odwołanie stanowisko pozwanego, iż ZWiK faktycznie prowadzi na terenie GminyŻ.działalność w zakresie odprowadzania ścieków bez wymaganego pozwolenia z art. 16 ust. 1 u.z.z.w. nie jest zgodne z ustaleniami faktycznymi i prawnymi sprawy i zostało przyjęte przez Dyrektora RZGW na użytek uzasadnienia wydanej decyzji.
Wobec ustalenia, że(...) sp. z o.o.wŻ.nie posiada zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż.stwierdzić należało, że na terenie tej gminy ZWiK nie spełnia warunków do uznania go za przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w tym zakresie. W myśl art. 16 ust. 1 u.z.z.w. posiadanie takiego zezwolenia jest bowiem warunkiem
    sine qua nondo prowadzenia tego rodzaju dzielności gospodarczej na terenie każdej gminy. W tym stanie twierdzenie pozwanego, że powód prowadzi na terenie miejscowościG.iM.działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków uznać należało za całkowicie bezpodstawne. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że ZWiK prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie GminyM.Ż.. Za zasadny należało więc uznać zarzut powoda, że na terenieGminy W.Ż.ZWiK nie posiada statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego i nie wykonuje działalności gospodarczej z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie tej gminy.
Nawet jeżeli na podstawie art. 27e ust. 1 i 2 pozwany Dyrektor RZGW weW.uprawniony był do wydania decyzji o nakazaniu(...) sp. z o.o.wŻ.zawarcia z zainteresowaną umowy na odprowadzanie ścieków z należącej do niego nieruchomości, to ze względu na brak posiadania przez ZWiK pozwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. na prowadzenie na terenieGminy W.Ż.działalności zbiorowego odprowadzania ścieków oraz brak opracowanej i zatwierdzonej przez właściwy organ taryfy usług zbiorowego odprowadzania ścieków dla właścicieli nieruchomości na terenieGminy W.Ż.nie zostały spełnione, przewidziane w obowiązujących przepisach prawa przesłanki do wydania takiej decyzji. W ocenie Sądu, w sytuacji braku posiadania przez ZWiK przewidzianego w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. zezwolenia i zatwierdzonej taryfy, oraz braku określenia w treści decyzji Dyrektora RZGW elementów przedmiotowo istotnych (essentailia negotii) nakazanej umowy, którą ZWiK miałby podpisać z zainteresowaną, zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania.
Pozwany twierdził, iż decyzja została sformułowana zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w. Jeżeli jednak poszczególne elementy umowy nie wynikają z innych aktów prawnych – regulaminu, zatwierdzonej taryfy itd., decyzja nakazująca zawarcie umowy, wydana na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w. powinna zawierać, zgodnie z art. 6 ust. 2 u.z.z.w. postanowienia, o których mowa w art. 6 ust. 3 u.z.z.w.
Należy zauważyć, że rozstrzygnięcie administracyjne musi charakteryzować się jednoznacznością, a zatem powinno być sformułowane w sposób jasny, wyraźnie jednoznaczny tak, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, nie zawsze będącego składnikiem decyzji. Decyzja organu administracji publicznej, nakładająca na stronę postępowania obowiązek określonego zachowania, powinna wyrażać ten obowiązek precyzyjnie, bez niedomówień i stwarzania pola do różnych interpretacji. Zatem rozstrzygnięcie zamieszczone w osnowie decyzji administracyjnej musi być wyrażone w taki sposób, aby nie trzeba go było domniemywać, wyprowadzać z treści uzasadnienia, domyślać się jego treści.
Ponadto każde rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób umożliwiający dobrowolne wykonanie decyzji, lub też wykonanie jej z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej, czyli tak, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy. Wykonaniu obowiązków z decyzji nie mogą stać na przeszkodzie ani okoliczności natury faktycznej, ani prawnej. Wobec powyższego, prawidłowo wydana decyzja administracyjna powinna nakładać na adresata obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe.
Odwołując się doart. 156 § 1 ust. 5 k.p.a., taką decyzję, której adresat pozbawiony jest możliwości uczynienia z niej użytku – lub jest pozbawiony możliwości wykonania nałożonych na niego obowiązków, uznać należy za niewykonalną.
Trzeba podkreślić, że sentencja zaskarżonej decyzji ogranicza się do nakazania powodowi zawarcia umowy z zainteresowaną na odprowadzanie ścieków z konkretnej nieruchomości, bez podania warunków, na jakich umowa miałaby zostać zawarta. Brak wytycznych w tym zakresie wywołuje po stronie powoda niemożność ustalenia na jakich warunkach ma wykonać decyzję, co ostatecznie mogłoby prowadzić do arbitralnego ustalenia przez niego tychże warunków, umożliwiając narzucenie zainteresowanej w umowie m.in. dowolnie określonych przez powoda stawek za odbiór ścieków. Natomiast w razie braku podejmowania przez ZWiK, po podpisaniu nakazanej umowy, działań zmierzających do jej wykonania, polegających na wystąpieniu o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej oraz opracowania i przedstawienia taryfy opłat do zatwierdzenia wątpliwa jest możliwość dochodzenia przez zainteresowanej wykonania tej umowy z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Nie wiadomo również, na jakich warunkach zainteresowana miałby domagać się zawarcia umowy na odbiór ścieków od powoda, i w razie braku konsensusu stron decyzja w istocie pozostałaby pustą, a istniejący spór nadal byłby nierozwiązany.
Przed taką sytuacją zabezpieczyłoby posiłkowanie się treścią przepisu art. 6 ust. 3 u.z.z.w., zgodnie z którym umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawiera w szczególności postanowienia dotyczące:

1
ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia;

2
sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń;

3
praw i obowiązków stron umowy;

4
warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług;

5
procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych;

6
ustaleń zawartych w zezwoleniu, o których mowa w art. 18;

7
okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia.

Zwłaszcza w przypadku, gdy poszczególne elementy umowy nie wynikają z innych źródeł, np. regulaminu, zatwierdzonej taryfy itd., decyzja nakazująca zawarcie umowy, wydana na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w., powinna zawierać postanowienia, o których mowa w art. 6 ust. 3 u.z.z.w. Tymczasem w zaskarżonej decyzji nie ma tych postanowień.
Warto zaznaczyć, że na gruncieustawy Prawo energetyczne(art. 8 ust. 1) czyustawy Prawo telekomunikacyjne(art. 24 ust. 8), dotyczących podobnych sytuacji, ukształtowała się praktyka znajdująca uznanie w orzecznictwie, iż decyzja administracyjna zastępująca umowę stron musi regulować wszystkie jej istotne elementy, aby po uprawomocnieniu się mogła kształtować stosunek prawny między stronami (tak: Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII Aga 243/18, Lex nr 2490967).
Ponadto, jak wyżej wskazano, zaskarżona decyzja w razie jej wykonania i realizacji przez powoda świadczenia usługi odbioru ścieków z nieruchomości zainteresowanej wywołałaby czyn zagrożony karą, co stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na gruncie przepisów postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.). Decyzja nakłada bowiem na powoda obowiązek zawarcia umowy z zainteresowaną, mimo że powód nie posiada zezwolenia na prowadzenie działalności jako przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne na terenieGminy W.Ż.i nie posiada zatwierdzonej taryfy. Prowadzenie takiej działalności bez zezwolenia podlega karze grzywny na podstawieart. 601kodeksu wykroczeń. Poza tym, na gruncie przepisów u.z.z.w. karze podlega także prowadzenie działalności bez przedstawienia do zatwierdzenia taryfy (art. 24 bwust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 1u.z.z.w.).
Na podstawie powyższego wskazać należało, że zgodnie zart. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.decyzję, która w dniu jej wydania była trwale niewykonalna, a w razie wykonania wywoływałaby czyn zagrożony karą, uznać należy za nieważną.
W ocenie Sądu, jeżeli przedsiębiorca ma zamiar rozpocząć świadczenie na danym terenie usług zbiorowego odbioru ścieków dla właścicieli nieruchomości, powinien w pierwszym rzędzie wystąpić do właściwego organu o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności na tym terenie oraz opracować i przedstawić do zatwierdzenia taryfę usług.
W sytuacji, gdy z okoliczności sprawy bezspornie wynika, że przedsiębiorca nie posiada zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w., a ponadto zezwolenie to może być wydane wyłącznie na skutek wniosku tego przedsiębiorcy, który w nin. sprawie nie deklaruje zamiaru prowadzenia działalności na danym terenie, wydanie decyzji nakazującej przedsiębiorcy zawarcie z zainteresowaną umowy na odprowadzenie ścieków z jego nieruchomości, która wobec braku możliwości przymuszenia przedsiębiorcy do złożenia wniosku o wydanie tego zezwolenia jest niewykonalna, narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, podważa w ich oczach autorytet Państwa i ze względu na naruszenie dobra, które za pomocą tej zasady jest objęte ochroną, należało uznać za niedopuszczalne.
Bez wpływu na powyższe stanowisko były podnoszone przez pozwanego w zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na odwołanie okoliczności, że sieć kanalizacyjna została wybudowana w ramach współfinansowania przezGminę W.Ż.i Gminę MiejskąŻ.. Podobnie bez znaczenia w sprawie była okoliczność, że miejscowościG.,M.oraz MiastoŻ.stanowią obszar jednej aglomeracji w rozumieniu przepisówustawy Prawo wodne. Twierdzenie pozwanego, że(...) sp. z o.o.wŻ.prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zborowego odprowadzania ścieków na terenie ww. aglomeracji, w szczególności w miejscowościachG.,M., wypełniając znamiona określone w art. 2 pkt 4 i pkt 20 u.z.z.w., bez zezwolenia wymaganego w art. 16 ust. 1 u.z.z.w., w świetle dokonanych ustaleń uznać należało za bezpodstawne i niedopuszczalne oraz sformułowane wyłącznie w celu uzasadnienia przedmiotowej decyzji. Dodać wypada, że w zaskarżonej decyzji pozwany w sposób nieuzasadniony uznał, że okoliczności wynikające z postanowień zatwierdzonego uchwałą Rady GminyŻ.Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków z obszaru GminyŻ., które nie były zgodnie z treścią wydanej przez niego decyzji, należało pominąć mimo, że uchwała Rady Gminy jest obowiązującym na danym terenie aktem prawa miejscowego.
Skoro więc powód nie spełnia warunków do uznania, że prowadzi działalność w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków z terenuGminy W.Ż., nie posiada zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w na prowadzenie tego rodzaju działalności gospodarczej na tym terenie i w rezultacie, w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 4 u.z.z.w. nie ma statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego na terenieGminy W.Ż., uznać należało, że zaskarżona decyzja, jako wydana na podstawie niezgodnego z przepisami obowiązującego prawa założenia, iż możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie miejscowościG.iM.bez wymaganego w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. zezwolenia, jest wadliwa i niewykonalna. Z tej przyczyny zaskarżona decyzja nie powinna pozostawać w obrocie prawnym i zasługiwała na uchylenie.
Ze względu na specyfikę prowadzonego na skutek wniesienia odwołania przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia wymienionych w odwołaniu przepisów postępowania administracyjnego nie miały wpływu na treść wyroku w sprawie. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991 roku sygn. akt III CRN 120/91 OSNC 1992 Nr 5, poz. 87; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 roku sygn. akt I CKN 265/98 OSP 2000 Nr 5 poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 roku sygn. akt 351/99 OSNC 2000 Nr 3 poz. 47; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2001 roku sygn. akt I CKN 1036/98 LEX Nr 52708; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2005 roku, sygn. akt III SZP 2/05 OSNP 2006/19-20/312).
Odnośnie zawartych w odwołaniu wniosków dowodowych wskazać należało, że:
1) znajdujące się w aktach sprawy dokumenty zgromadzone w toku postępowania administracyjnego zostały z urzędu dopuszczone jako dowody w sprawie,
2) w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2022 r. powód cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron – w osobie prezesa zarządu Spółki na okoliczności wskazane we wniosku.
3) Sąd uznając, że w świetle dokonanych ustaleń okoliczności dotyczące przebiegu negocjacji pomiędzy Gminą a ZWiK oraz dane dotyczące kalkulacji ceny odbioru 1 m3ścieków z terenuGminy W.Ż.nie dotyczyły przedmiotu sporu, nie były kwestionowane przez pozwanego i nie miały wpływu na treść wyroku w sprawie, na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.pominął wnioskowane przez powoda dowody dotyczące tych kwestii.
4) Sąd nie zobowiązał, na podstawieart. 248 k.p.c.Gminy W.Ż.do przedłożenia pisemnej informacji (lub dokumentu), dotyczącej ilości zawartych na dzień złożenia odwołania umów o odprowadzanie ścieków z mieszkańcami GminyW.Ż.jako odbiorcami usług w rozumieniu art. 2 pkt 3 u.z.z.w., gdyż dane te nie były istotne dla rozstrzygnięcia sporu i nie miałyby wpływu na treść wyroku.
W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2022 r. pełnomocnik powoda cofnął wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Odpisy tego pisma zostały skutecznie doręczone pozwanemu z zainteresowanej w dniach 2 i 5 września 2022 r. (k. 93 akt sąd.) Do dnia wydania wyroku w nin. sprawie pozwany i zainteresowana nie złożyli wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz nie sprzeciwili się uwzględnieniu przez Sąd oświadczenia powoda o cofnięciu wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wobec powyższego po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów Sąd, po zapoznaniu się ze stanowiskami stron, mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i wniosków dowodowych uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne i na zasadzieart. 1481§ 1 k.p.c.rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd Okręgowy uznając, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie również z innych przyczyn, niż wskazane w odwołaniu,na podstawieart. 47986§ 2 k.p.c.uchylił zaskarżoną decyzję w całości.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.stosownie do wyniku sporu oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia odwołania. Sąd nie uwzględnił wniosku powoda w zakresie zasądzenia na jego rzecz wielokrotności stawki minimalnej kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie Sądu charakter nin. sprawy nie był skomplikowany i nie wymagał znacznego nakładu pracy ze strony pełnomocnika powoda, więc brak było podstaw do uwzględnienia żądania odwołania w zakresie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości trzykrotności stawki minimalnej.
Sędzia SO Witold Rękosiewicz.