Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 270/22
Data wyroku: 2023-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jarosław Mazurek, Jerzy Skorupka, Artur Tomaszewski
Słowa kluczowe: Dowody
Podstawa prawna: art. 228 § 4 k.k.

Sygnatura akt II AKa 270/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 marca 2023 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Jarosław Mazurek
Sędziowie: SA Jerzy Skorupka /spr./
SA Artur Tomaszewski
Protokolant: Joanna Rowińska

    przy udziale Mariusza Moszowskiego prokuratora Prokuratury(...)wŚ.

po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r.

1

sprawyJ. C.

oskarżonego zart. 228 § 4 kkw zw. zart. 12 § 1 kk,art. 230 § 1 kk,art. 296 § 1, 2 i § 3 kk,art. 228 § 1 i 3 kkw zw. zart. 12 § 1 kk

2

U. M.

oskarżonej zart. 250a § 2 kk,art. 18 § 2 kkw zw. zart. 233 § 1 kk

na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonych oraz prokuratora co do osk.J. C.

od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy

z 28 marca 2022 r. sygn. akt III K 140/19

I

zmienia zaskarżony wyrok w stosunku doJ. C.w ten sposób, że:

1

uniewinnia go od czynu przypisanego w punkcie III części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, tj. przestępstwa zart. 296§1, 2 i 3 KKstwierdzając, że utraciły moc kary łączne pozbawienia wolności oraz grzywny wymierzone temu oskarżonemu w punkcie V części rozstrzygającej oraz związane z tym orzeczenie o zaliczeniu na poczet kary łącznej okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie z punktu XXXIX części rozstrzygającej, a także orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody z punktu VIII części rozstrzygającej;

2

w orzeczeniu zawartym w punkcie VII części rozstrzygającej eliminuje zwrot „oraz gospodarowaniem mieniem – środkami objętymi ustawą o finansach publicznych”;

3

na podstawieart. 44§1 KKorzeka przepadek środków płatniczych w wysokości 20.000 zł pochodzących z popełnienia przezJ. C.przestępstwa zart. 228§4 KKw zw. zart. 12§1 KK, przypisanego mu w punkcie I części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku;

II

w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok w stosunku doJ. C.iU. M.utrzymuje w mocy;

III

na podstawieart. 85§1 KKiart. 86§1 i 2 KKłączy kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny orzeczone wobecJ. C.w punktach I, II i IV części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku i wymierza mu karę łączną 5 (pięciu) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wymiarze 140 (stu czterdziestu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 100 (sto) złotych;

IV

na podstawieart. 63§1 KKzaliczaJ. C.na poczet wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolności okres jego rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 19 grudnia 2018 r., godz. 14,35 do 3 lipca 2020 r., godz. 15,45;

V

zasądza od oskarżonychJ. C.iU. M.wydatki za postępowanie odwoławcze oraz wymierza im opłatę w wysokości:

⚫

J. C.3200 zł za obie instancje;

U. M.1180 zł za drugą instancję.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 28 marca 2022 r., III K 140/19:

I
uznał oskarżonegoJ. C.za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 228 § 4 kkw zw. zart. 12 § 1 kki za to na podstawieart. 228 § 4 kkwymierzył mu karę 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności, zaś na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł (sto złotych),

II
uznał oskarżonegoJ. C.za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt II części wstępnej wyroku, z tym, że z jego opisu wyeliminował słowa „działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą ”, tj. czynu zart. 230 § 1 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności, zaś na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł (sto złotych),

III
uznał oskarżonegoJ. C.za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt III części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 296 § 1, 2 i 3 kki za to na podstawieart. 296 § 3 kkwymierzył mu karę 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności, zaś na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł (sto złotych),

IV
uznał oskarżonegoJ. C.za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt IV części wstępnej wyroku, z tym, że z jego opisu wyeliminował słowa „nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, iż” oraz zakwalifikował go zart. 228 § 3 kkw zw. zart. 12 § 1 kki za to na podstawieart. 228 § 3 kkwymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, zaś na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł (sto złotych),

V
na podstawieart. 85 § 1 kkiart. 86 § 1 i 2 kkwymierzył oskarżonemuJ. C.karę łączną 7 (siedmiu) lat pozbawienia wolności oraz 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł (sto złotych),

VI
na podstawieart. 45 § 1 kkorzekł od oskarżonegoJ. C.przepadek korzyści majątkowej w kwocie 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) osiągniętej z popełnienia przestępstwa przypisanego oskarżonemu w pkt IV części dyspozytywnej wyroku,

VII
na podstawieart. 41 § 1 kkorzekł w stosunku do oskarżonegoJ. C.w związku ze skazaniem go za przestępstwa opisane w pkt I, II, III i IV części dyspozytywnej wyroku środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk w organach jednostek samorządu terytorialnego oraz w organach administracji państwowej, związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych oraz gospodarowaniem mieniem – środkami objętymi ustawą o finansach publicznych na okres lat 6 (sześciu),

VIII
na podstawieart. 46 § 1 kkorzekł od oskarżonego

J. C.
obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym mu w pkt III części dyspozytywnej wyroku, poprzez zapłatę na rzecz GminyB.kwoty 4 255 000 zł (cztery miliony dwieście pięćdziesiąt pięć tysięcy złotych),

IX
na podstawieart. 43b kkorzekł podanie wyroku zapadłego w stosunku do oskarżonegoJ. C.do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie go na tablicy Sądu Okręgowego w Świdnicy przez okres 6 (sześciu) miesięcy od daty jego uprawomocnienia się,

X
uznał oskarżonegoP. P. (1)za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt V części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 229 § 1 i 3 kkw zw. zart. 12 § 1 kki za to na podstawieart. 229 § 3 kkwymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności,

XI
uznał oskarżonegoP. P. (1)za winnego popełnienia czynów opisanych w pkt VI i VII części wstępnej wyroku, tj. czynów zart. 233 § 1a kki za oba te czyny, przy przyjęciu, że zostały one popełnione w warunkach ciągu przestępstw, na podstawieart. 233 § 1a kkw zw. zart. 91 § 1 kkwymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,

XII
na podstawieart. 91 § 2 kkwymierzył oskarżonemuP. P. (1)karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności,

XIII
uznał oskarżonąB. P.za winną popełnienia czynu opisanego w pkt VIII części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 233 § 1a kki za to na podstawie tego przepisu wymierzył jej karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności,

XIV
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 kkwykonanie wymierzonej oskarżonejB. P.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres lat 2 (dwóch),

XV
na podstawieart. 72 § 1pkt 1 kkzobowiązał oskarżonąB. P.do pisemnego informowania sądu przebiegu okresu próby co 6 (sześć) miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku,

XVI
uznał oskarżonegoB. M.za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt IX części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 250a § 1 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności,

XVII
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 kkwykonanie wymierzonej oskarżonegoB. M.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres lat 2 (dwóch),

XVIII
na podstawieart. 72 § 1 pkt 1 kkzobowiązał oskarżonegoB. M.do pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 (sześć) miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku,

XIX
na podstawieart. 17 § 1 pkt 5 kpkumorzył postępowanie karne przeciwko oskarżonemuJ. G.o czyn opisany w pkt X części wstępnej wyroku, tj. czyn zart. 250a § 2 kk, zaś wydatkami poniesionymi w sprawie od chwili wszczęcia postępowania obciążył w tym zakresie Skarb Państwa,

XX
uznał oskarżonegoS. W.za winnego popełnienia czynów opisanych w pkt XI i XII części wstępnej wyroku, tj. czynów zart. 250a § 1 kki za oba te czyny, przy przyjęciu, że zostały one popełnione w warunkach ciągu przestępstw, na podstawieart. 250a § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkwymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,

XXI
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 kkwykonanie wymierzonej oskarżonemuS. W.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres lat 2 (dwóch),

XXII
na podstawieart. 72 § 1 pkt 1 kkzobowiązał oskarżonegoS. W.do pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 (sześć) miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku,

XXIII
uznał oskarżonegoK. K. (1)za winnego popełnienia czynów opisanych w pkt XIII i XIV części wstępnej wyroku, tj. czynów zart. 250a § 1 kki za oba te czyny, przy przyjęciu, że zostały one popełnione w warunkach ciągu przestępstw, na podstawieart. 250a § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkwymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,

XXIV
uznał oskarżonegoK. K. (1)za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt XV części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 250a § 2 kki za to na podstawieart. 19 § 1 kkw zw. zart. 250a § 2 kkwymierzył mu karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności,

XXV
uznał oskarżonegoK. K. (1)za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt XVI części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 233 § 1a kki za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,

XXVI
na podstawieart. 91 § 2 kkwymierzył oskarżonemuK. K. (1)karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności,

XXVII
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 kkwykonanie wymierzonej oskarżonemuK. K. (1)kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres lat 2 (dwóch),

XXVIII
na podstawieart. 72 § 1 pkt 1 kkzobowiązał oskarżonegoK. K. (1)do pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 (sześć) miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku,

XXIX
uznał oskarżonąD. G.za winną popełnienia czynów opisanych w pkt XVII i XVIII części wstępnej wyroku, tj. czynów zart. 250a § 1 kki za oba te czyny, przy przyjęciu, że zostały one popełnione w warunkach ciągu przestępstw, na podstawieart. 250a § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkwymierzył jej karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,

XXX
uznał oskarżonąD. G.za winną popełnienia czynu opisanego w pkt XIX części wstępnej wyroku, tj. czynu 233§ 1a kki za to na podstawie tego przepisu wymierzył jej karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,

XXXI
na podstawieart. 91 § 2 kkwymierzył oskarżonejD. G.karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności,

XXXII
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 kkwykonanie wymierzonej oskarżonejD. G.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres lat 2 (dwóch),

XXXIII
na podstawieart. 72 § 1 pkt 1 kkzobowiązał oskarżonąD. G.do pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 (sześć) miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku,

XXXIV
uznał oskarżonąU. M.za winną popełnienia czynów opisanych w pkt XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV i XXV części wstępnej wyroku, tj. czynów zart. 250a § 2 kki za wszystkie te czyny, przy przyjęciu, że zostały one popełnione w warunkach ciągu przestępstw, na podstawieart. 250a § 2 kkw zw. zart. 91 § 1 kkwymierzył jej karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, zaś na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył jej karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych),

XXXV
uznał oskarżonąU. M.za winną popełnienia czynu opisanego w pkt XXVI części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 18 § 2 kkw zw. zart. 233 § 1 kki za to na podstawieart. 19 § 1 kkw zw. zart. 233 § 1 kkwymierzył jej karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,

XXXVI
na podstawieart. 91 § 2 kkwymierzył oskarżonejU. M.karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności,

XXXVII
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 kkwykonanie oskarżonejU. M.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres lat 3 (trzech),

XXXVIII
na podstawieart. 72 § 1 pkt 1 kkzobowiązał oskarżonąU. M.do pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 (sześć) miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku,

XXXIX
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet wymierzonych oskarżonym kar zaliczył:

-J. C.na poczet kary pozbawienia wolności okres jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 19 grudnia 2018 r. godz. 14:35 do dnia 3 lipca 2020 r. godz. 15:45,
-P. P. (1)na poczet kary pozbawienia wolności okres jego zatrzymania od dnia 5 września 2019 r. godz. 08:20 do dnia 5 września 2019 r. godz. 13:30,
-B. P.na poczet kary pozbawienia wolności okres jej zatrzymania od dnia 5 września 2019 r. godz. 8:20 do dnia 5 września 2019 r. godz. 13:30, przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się dwóm dniom kary ograniczenia wolności,
-S. W.na poczet kary pozbawienia wolności okres jego zatrzymania od dnia 11 czerwca 2019 r. godz. 15:00 do dnia 13 czerwca 2019 r. godz. 12:30,
-K. K. (1)na poczet kary pozbawienia wolności okres jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 12 czerwca 2019 r. godz. 15:00 do dnia 28 czerwca 2019 r.,
-D. G.na poczet kary pozbawienia wolności okres jej zatrzymania od dnia 27 czerwca 2019 r. godz. 9:45 do dnia 28 czerwca 2019 r. godz. 12:00,
-U. M.na poczet kary grzywny okres jej zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 3 lipca 2019 r. godz. 7:50 do dnia 22 sierpnia 2019 r., przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się dwóm dziennym stawkom grzywny oraz na poczet kary pozbawienia wolności okres jej tymczasowego aresztowania w dniu 23 sierpnia 2019 r.,
XL. zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa wydatki poniesione w sprawie od chwili wszczęcia postępowania:
- odJ. C.w kwocie 10 650,45 zł (dziesięć tysięcy sześćset pięćdziesiąt tysięcy złotych czterdzieści pięć groszy),
- odK. K. (1)w kwocie 502,71 zł (pięćset dwa złotych siedemdziesiąt jeden groszy),
- odD. G.w kwocie 502,71 zł (pięćset dwa złotych siedemdziesiąt jeden groszy),
- odU. M.w kwocie 472,71 zł (czterysta siedemdziesiąt dwa złotych siedemdziesiąt jeden groszy); pozostałych oskarżonych zwalnia zaś od obowiązku uiszczenia tych wydatków, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa, a nadto wymierzył opłaty :
-K. K. (1)iD. G.w kwotach po 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych),
-U. M.w kwocie 1180 zł (jeden tysiąc sto osiemdziesiąt złotych); pozostałych oskarżonych zwolnił zaś od opłat.
Wyrok zaskarżyłoskarżyciel publiczny na niekorzyśćJ. C.w zakresie dotyczącym orzeczenia o karze, zarzucając obrazę prawa materialnego, tj.art. 45§1 KKprzez nieorzeczenie przepadku 20.000 zł korzyści majątkowej przyjętej przez oskarżonego odJ. P. (1)w dniach 12 i 14 grudnia 2018 r. i we wniosku odwoławczym wniósł o orzeczenie przepadku wymienionych środków.
Wyrok zaskarżył w całości obrońcaJ. C.adw.R. S.zarzucając:

I
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 KPK,art. 92 KPKiart. 410 KPKprzez ich błędną wykładnię i wybiórczą ocenę dowodów:

1
odnośnie do zarzutu I przez:

a
dowolną ocenę zeznańJ. P. (1)i wyjaśnień oskarżonego dotyczących okoliczności przekazania pieniędzy oskarżonemu, skutkującą błędnym ustaleniem, że oskarżony uzależnił przedłużenie terminu wykonania oświetlenia ulicznego i zmniejszenia kar umownych od otrzymania korzyści,

b
błędne ustalenie, że oskarżony przedłożyłJ. P. (1)kartkę z rozliczeniami, gdy znajdująca się w aktach kartka została sporządzona przez niego w trakcie składania zeznań (k. 120-122),

c
pominięcie dowodów złożonych przez oskarżonego na rozprawie w dniu 14 stycznia 2021 r. (k. 4237-4254), skutkujące błędnym ustaleniem, żeJ. P. (1)zależało na podpisaniu aneksu na przedłużenie terminu wykonania robót;

2
odnośnie do zarzutu II przez:

a
pominięcie dowodu z zeznańA. L.(k. 3332-3343),

b
błędne ustalenie co do okresu, w którym były prowadzone rozmowyJ. P. (1)z oskarżonym o odwołaniu od decyzji podatkowych, przy czym wyłącznym celem tej rozmowy było przeprowadzenie prowokacji i przekazanie policji utrwalonej rozmowy;

3
odnośnie do zarzutu III przez:

a
pominięcie zeznańK. K. (2)iS. U., treści uchwały w sprawie budowy obwodnicyB.(k. 1480, k. 3350-3351) oraz pisma Starosty(...)(k. 1479),

b
wybiórczą ocenę zeznańS. D.iB. N., co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń co do przyczyn odwołania przetargu, a w efekcie uszczuplenia majątku gminy;

4
odnośnie do zarzutu IV przez:

a
dowolną ocenę wyjaśnieńP.iB. P., w tym pominięcie, że wymieniony oskarżony przekazał pieniądze na cel nie związany z funkcją pełnioną przezJ. C.,

b
dokonanie błędnych ustaleń o poleceniuA. R.wydania decyzji o przywróceniuP. P. (3)uprawnień do kierowania pojazdami,

c
dowolną ocenę wyjaśnieńP. P. (3)o żądaniu zwrotu pieniędzy, skutkujące błędnym ustaleniem, żeJ. C.przyjął dwa razy korzyść po 5000 zł, gdy przyjął pieniądze tylko raz, aby adwokatA. L.podjęła działania w sądzie;

II
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 170§1 pkt 1 KPKw zw. zart. 19a ustawy o policjiiart. 45 Konstytucjioraz art. 6 EKPC przez ich niezastosowanie i zaniechanie pominięcia dowodu z nagrania rozmowy z dnia 18 grudnia 2018 r. pomiędzy oskarżonym aJ. P. (1)jako uzyskanego nielegalnie;

III
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 413§2 pkt 1 KPKprzez jego niezastosowanie przez uznanie oskarżonego za winnego czynu, który nie był zabroniony przez ustawę;

IV
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez przyjęcie, że:

a
oskarżony odwołując przetarg na sprzedaż nieruchomości działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i wyrządził gminie szkodę,

b
oskarżony przyjął 10.000 zł odJ. P. (1)oraz poleciłA. R.wydanie decyzji administracyjnej,

c
brak ustaleń co do zgodności lub niezgodności z prawem decyzji z 1.12.2017 r. wydanej przezA. R.;

V
obrazę prawa materialnego, tj.:

1
art. 296§1 KKprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zachowanie substancji majątku i niedokonanie wymiany majątku trwałego na ekwiwalent pieniężny stanowi szkodę majątkową,

2
art. 46§1 KKprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że szkodą może być ekwiwalentna, niepewna i przyszła cena sprzedaży w sytuacji, w której zaniechanie wyzbycia środka trwałego po wartości rynkowej nie stanowi szkody, gdyż substancja i wartość majątku nie ulega zmianie,

3
art. 228§1 KKprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że znamieniem przestępstwa są czynności w postaci „niedopełnienia obowiązków w ramach sprawowanego nadzoru” oraz „polecenie wykonania czynności służbowej podległemu pracownikowi”, co skutkowało błędnym przypisaniem oskarżonemu wymienionego czynu,

4
art. 228§3 KKprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że w typie kwalifikowanym czynu realizowanym jednoosobowo może odpowiadać funkcjonariusz, który nie podejmuje się zachowania stanowiącego naruszenie prawa w sytuacji, w której przez zwrot „za zachowanie stanowiące naruszenie prawa” należy rozumieć zachowanie, w którym funkcjonariusz uczestniczy w ramach jego kompetencji i podejmuje czynność sprzeczną z prawem.

We wniosku odwoławczym skarżący wniósł o uniewinnienie oskarżonego od wszystkich czynów.
Wyrok zaskarżył w całościobrońcaA. M.adw.Ł. Z.zarzucając obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.:

1
art. 7 KPK,art. 5§2 KPKw zw. zart. 410 KPKprzez ich niewłaściwe zastosowanie w związku z czynieniem dowolnych ustaleń faktycznych, nie honorujących zasadyin dubio pro reo, nie uwzględniających całokształtu materiału dowodowego, co przejawiało się w pominięciu równoprawnej wersji zakładającej brak zawinienia po stronie oskarżonej,

2
art. 170§1 pkt 2 KPKw zw. zart. 192§2 KPKw zw. zart. 2§2 KPKprzez oddalenie wniosku dowodowego o zwrócenie się do Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, a zwłaszcza wniosku o poddanieS. W.badaniu psychologicznemu na okoliczność zdolności postrzegania i odtwarzania spostrzeżeń oraz stwierdzenie u niego zespołu zależności alkoholowych i zaburzeń organicznych na tle nadużywania alkoholu, gdy jego wyjaśnienia miały fundamentalne znaczenie dla przypisania oskarżonej czynnej korupcji wyborczej,

3
art. 7 KPK,art. 5§2 KPKw zw. zart. 410 KPKprzez ich niewłaściwe zastosowanie w związku z czynieniem dowolnych ustaleń faktycznych, nie honorujących zasadyin dubio pro reo, nie uwzględniających całokształtu materiału dowodowego, co przejawiało się w przypisaniu oskarżonej nakłaniania do składania fałszywych zeznańK.k.iD. G.,

4
art. 424§1 pkt 1 KPKprzez brak w uzasadnieniu wyroku oceny zeznańP. B.,M. B.iM. M. (2).

We wniosku odwoławczym skarżący wniósł o uniewinnienie oskarżonej od stawianych jej zarzutów.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Częściowo zasadna jest apelacja oskarżonegoJ. C.. Trafnie podnosi się, że dotknięte błędem jest rozstrzygnięcie o przypisaniu oskarżonemu przestępstwa zart. 296§3 KK, gdyż swoim zachowaniem nie wypełnił on znamion tego przestępstwa. Rozpoznając ten zarzut należy zważyć, że typ czynu zart. 296§1 i 3 KKma charakter umyślny. Sprawca musi zatem chcieć nie dopełnić ciążącego na nim obowiązku lub nadużyć udzielonych mu uprawnień oraz musi chcieć wyrządzić szkodę podmiotowi, którego sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą się zajmuje. Tymczasem z ustaleń sądu pierwszej instancji wynika, że oskarżony „decyzje o odwołaniu przetargu podjął tylko i wyłącznie po to, by w przyszłości móc sprzedać nieruchomość temu, kto zagwarantuje mu czerpanie bezprawnych korzyści majątkowych”. Wynika stąd, że decyzja o odwołaniu przetargu na sprzedaż nieruchomości gruntowej nie była motywowana wyrządzeniem gminie szkody, ale zamiarem uzyskania przy tej okazji korzyści majątkowej (łapówki). Na potwierdzenie dokonanego ustalenia sąd przywołuje zeznaniaD. M.iJ. P. (1), z których jednoznacznie wynika, że oskarżony złożył im zawoalowaną propozycję korupcyjną. Na rozprawie głównej w dniu 12 listopada 2020 r.D. M.zeznał wszak, że „C.wprost nie powiedział <dajcie jakąś ilość pieniędzy>, ale dawał do zrozumienia, że jak mu nie damy pieniędzy to unieważni przetarg”. Odnotować należy, że spotkanie oskarżonego zD. M.nie odbyło się w budynku gminy, ale wrestauracji (...)´s. Z zeznańJ. P. (1)oraz z zarejestrowanej rozmowy pomiędzy nim a oskarżonym wynika, żeJ. C.zaproponował mu kupno kamieniołomu, na sprzedaż którego unieważnił przetarg, do którego stanąłD. M.mówiąc, że złoże porfiru obejmuje 27 milionów ton, a jemu miałaby przypaść złotówka od każdej wydobytej tony tej kopaliny.
Ponadto, w apelacji trafnie podnosi się, że odwołanie przetargu nie wywołało skutku w postaci wyrządzenia szkody majątkowej gminie, gdyż nieruchomość, która miała być sprzedana nadal jest składnikiem majątku gminy. Co prawda, gmina nie uzyskała ceny zapłaty, ale nie wyzbyła się nieruchomości, którą w przyszłości może zbyć.
W końcu należy zauważyć, że z zarzutu aktu oskarżenia sformułowanego w punkcie III wynika, że „prawdziwym powodem odwołania przetargu była chęć” uzyskania korzyści majątkowej od podmiotu, który przystąpiłby do przetargu.
Z tych wszystkich względów, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinniłJ. C.od czynu przypisanego mu w punkcie III części rozstrzygającej wyroku, tj. występku zart. 296§1, 2 i 3 KK.
W pozostałej części apelacjaJ. C.okazała się niezasadna. Odnośnie do czynu przypisanego oskarżonemu wpunkcie Iczęści rozstrzygającej, tj. występku zart. 228§4 KKw zw. zart. 12§1 KK, podnosi się, że rzeczywistym zamiarem oskarżonego nie było żądanie udzielenia mu korzyści majątkowej, ale pożyczki pieniężnej w wysokości 20.000 zł. Wskazuje się, żeJ. P. (1)nie nagrywał wszystkich rozmów z oskarżonym. Nie można więc wykluczyć, że w czasie rozmów, które nie zostały nagrane rozmawiali oni o udzieleniu oskarżonemu pożyczki pieniężnej. Prawdopodobne jest również to, że prawdziwym powodem złożenia przezJ. P. (1)zawiadomienia o popełnieniu przezJ. C.przestępstwa żądania łapówki, było wyeliminowanie oskarżonego z pełnionej funkcji przez osoby prowadzące nielegalne składowiska odpadów ispółkę (...). Twierdzi się, że nie ma świadków rozmów prowadzonych przez oskarżonego zJ. P. (1). Dlatego nie można wykluczyć, że rozmowy te dotyczyły kwestii oraz przebiegały w sposób podany przez oskarżonego. Wiarygodności wyjaśnień oskarżonego nie podważają zeznaniaS. T., którejJ. P. (1)opowiedział o pierwszej rozmowie z oskarżonym, gdyż nie było jej przy tej rozmowie.
W apelacji wskazuje się również na sprzeczności w zeznaniachJ. P. (1)dotyczących sporządzenia przez oskarżonego na kartce papieru żądania udzielenia mu korzyści w kwotach napisanych na tej kartce. W czasie przesłuchania w dniu 20 grudnia 2018 r. (k. 55) świadek zeznał, że wymienioną kartkę zabrał oskarżony. W czasie kolejnego przesłuchania, świadek osobiście napisał na kartce żądania oskarżonego, a kartka stanowi załącznik do protokołu przesłuchania. Pomimo to sąda quoustalił, że kartka została nakreślona przez oskarżonego. Według apelacji, rzeczona kartka stanowi oświadczenie świadka. Dlatego nie może zastępować zeznańJ. P. (1), a tym samym stanowić dowodu winy oskarżonego.
Omawiany zarzut jest oczywiście bezzasadny. Przede wszystkim brak jest jakichkolwiek merytorycznych argumentów podważających prawidłowość oceny zeznańJ. P. (1)i wyjaśnień oskarżonego. Przypomnieć należy, żeJ. P. (1)został wezwany do urzędu gminy (to ustalenie nie jest kwestionowane). Udał się tam samochodem w towarzystwie pracownicyS. T.. Gdy świadek przyszedł do urzędu, w gabinecie burmistrza trwało zebranie z pracownikami, na które został poproszonyJ. P. (1). Oskarżony w obecności innych pracowników czynił mu zarzuty w związku z nieterminowym wykonaniem robót oświetleniowych, po czym zakończył zebranie, pozostawiając świadka w gabinecie.J. P. (1)po wyjściu od burmistrza (oskarżonego) powiedziałS. T., że ten zażądał od niego 20.000 zł łapówki, po czym poszedł do bankomatu i wypłacił 10.000 zł. OdS. T.wziął telefon komórkowy z funkcją dyktafonu i razem z pieniędzmi wrócił do burmistrza, gdzie nagrał prowadzoną rozmowę. Znajdują się tam słowa „tu jest dycha”. Następnie świadek poszedł na policję, gdzie złożył zawiadomienie o przestępstwie burmistrza (oskarżonego). Po dwóch dniach, tj. 14 grudnia 2018 r.J. P. (1)dał oskarżonemu kolejne 10.000 zł. Wtedy oskarżony na kartce napisał kwoty pieniędzy, któreJ. P. (1)ma dać za możliwość dokończenia robót oświetleniowych. Po otrzymaniu od policji 50.000 zł, w dniu 19 grudnia 2018 r.J. P. (1)wręczył je oskarżonemu, który został zatrzymany na gorącym uczynku przyjmowania tych korzyści.
Twierdzenie, żeJ. P. (1)jest niewiarygodny, gdyż był inspirowany przez przeciwników politycznych oskarżonego lub inne osoby będące z nim w jakimś konflikcie, stanowi nieudaną próbę budowania alternatywnego przebiegu zdarzenia, która nie ma żadnego potwierdzenia w dowodach ujawnionych na rozprawie głównej, poza wyjaśnieniami oskarżonego. Nie ma żadnych dowodów potwierdzających związek świadka zM. P., będącym konkurentem politycznym oskarżonego bądź z osobami prowadzącymi nielegalne wysypiska czy zespółką (...). Brak jakichkolwiek merytorycznych powodów do zakwestionowania zeznańS. T.. Wydruk z bankomatu oraz treść nagranej rozmowy świadczą, żeJ. P. (1)wypłacił 10.000 zł. które wręczył oskarżonemu.
Bezzasadny jest zarzut dotyczący ustalenia przez sądmeriti, że oskarżony na kartce papieru napisał żądane kwoty łapówki. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika wszak, że „oskarżony na przyniesionej przez siebie kartce papieru zaczął wypisywać kwoty i daty mówiącJ. P. (1)ile pieniędzy ma mu jeszcze zapłacić w zamian za możliwość dokończenia inwestycji. Stwierdził, że za obniżenie kar umownych za opóźnienie robót do kwoty 70.000 zł,J. P. (1)będzie musiał zapłacić 30.000 zł dla prawników. Z kolei, za przedłużenie terminu realizacji umowy do dnia 28 lutego 2019 r. będzie musiał zapłacić 20.000 zł dla Marszałka Województwa, zaś za przedłużenie umowy do dnia 30 czerwca 2019 r. będzie musiał zapłacić kolejne 20.000 zł dla niego. Oskarżony oświadczył także, że akceptacja robót dodatkowych będzie wymagała zapłacenia przezJ. P. (1)kolejnych 30.000 zł. ŁącznieJ. C.podczas tego spotkania zażądał odJ. P. (1)zapłacenia 100.000 zł.” (s. 6 uzasadnienia wyroku). W czasie przesłuchaniaJ. P. (1)odtworzył z pamięci treść żądania oskarżonego, które zapisał na kartce papieru stanowiącej załącznik do protokołu przesłuchania. Świadek jednoznacznie i stanowczo zeznał, że ową kartkę napisał oskarżony. Taki fakt ustalił też sąd pierwszej instancji. Okoliczność, że w czasie przesłuchania świadek sporządził rzeczoną kartkę, w najmniejszym stopniu nie podważa prawidłowych ustaleń sądu.
Zapis ten nie stanowi żadnego oświadczenia świadka, które miałoby zastępować treść złożonych przez niego zeznań, na co wskazuje się w apelacji. Okoliczność, że wymieniony dokument sporządził świadek osobiście, nie stanowi przeszkody do uznania go za źródło dowodu, a treść dokumentu za środek dowodowy pozwalający na dokonanie istotnych ustaleń faktycznych.
W świetle tych dowodów prawidłowe jest ustalenie sądu pierwszej instancji, żeJ. C.uzależnił przedłużenie terminu wykonania przezJ. P. (1)oświetlenia ulicznego wB.od udzielenia mu korzyści w wysokości 100.000 zł, które przyjął w trzech ratach, tj. w dniach 12 i 14 grudnia 2018 r. po 10.000 zł oraz w dniu 19 grudnia 2018 r. w kwocie 50.000 zł.
Dodać należy, że treść nagranych rozmów w żadnym elemencie nie wskazuje na zamiar uzyskania przez oskarżonego pożyczki pieniężnej. Nie zostały zarejestrowane słowa, które świadczyłyby o zamiarze zawarcia takiej umowy. Przeciwnie, ich treść nie pozostawia wątpliwości, że dotyczą one trzech kwestii, odnośnie do których oskarżony uzależnił swoje postępowanie i podejmowane decyzje od uzyskania korzyści majątkowej, tj. przedłużenia terminu wykonania robót przy oświetleniu gminy, sprzedaży kamieniołomu i pomocy w załatwieniu spraw podatkowych.
Bez znaczenia dla kontroli instancyjnej oceny zeznańJ. P. (1)i wyjaśnień oskarżonego oraz dokonanych przez sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych jest zarzut pominięcia dowodów złożonych przez oskarżonego na rozprawie głównej w dniu 14 stycznia 2021 r. dotyczących podpisania aneksu na przedłużenie terminu robót wykonywanych przezJ. P. (1)na rzecz gminyB. G.. W apelacji nie wykazano jaki wpływ na treść zaskarżonego wyroku miało wymienione uchybienie. W istocie rzeczy okoliczności dotyczące podpisania bądź niepodpisania przezJ. P. (2)aneksu do umowy na wykonanie oświetlenia ulicznego w gminie nie mają znaczenia dla rozpoznania sprawy. Jest to zdarzenie, które miało miejsce wiele dni po czynie oskarżonego i odnoszą się do działalności gospodarczej prowadzonej przez świadka, a nie do przyjęcia korzyści majątkowej przez oskarżonego.
Odnośnie do czynu przypisanego oskarżonemu wpunkcie IIczęści rozstrzygającej, tj. występku zart. 230§1 KK, w apelacji sformułowano dwa zarzuty obrazy przepisów postepowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Podnosi się, że co prawda sąd powołał się na treść rozmów nagranych w dniach 18 i 19 grudnia 2018 r. przezJ. P. (1), ale nie dokonał ich oceny, a zwłaszcza nie uwzględnił kontekstu czasowego i sytuacyjnego tych rozmów. Tymczasem, z rozmów tych nie wynika, aby oskarżony podjął się załatwienia sprawy w Izbie Skarbowej. W apelacji stwierdza się, że inicjatorem rozmowy dotyczącej decyzji podatkowych byłJ. P. (1), co wynika z jego słów „bo będę potrzebował do swojej sprawy”. Analiza treści zarejestrowanej rozmowy nie może prowadzić do wniosku, że oskarżony stawia się jako osoba posiadająca kontakty. W żadnym fragmencie rozmowy oskarżony nie powołuje się też na znajomości i wpływy w Izbie Skarbowej. Podnosi się również, że słowa oskarżonego wypowiedziane w rozmowie z 19 grudnia 2018 r. żeby „prawnikowi dać dwie dychy i trzy dychy dla kolegów zW.”, nie mogą świadczyć o podjęciu się pośrednictwa w załatwieniu sprawy podatkowejJ. P. (1)w zamian za korzyść majątkową. Te słowa nie mogły wywołać u wymienionego świadka przekonania o istnieniu wpływów oraz przekonania, że oskarżony lubA. L.podejmą się płatnej protekcji. Słowa oskarżonego były wyłącznie propozycją rozliczenia za usługi prawneA. L.i innych prawników zW..
W apelacji kwestionuje się również możliwość dowodowego wykorzystania rozmów z oskarżonym nagranych przezJ. P. (1)w dniach 18 i 19 grudnia 2018 r., gdyż występował wtedy jako współpracownik policji prowokującJ. C.do popełnienia przestępstwa. Podnosząc taki zarzut wskazuje się, żeJ. P. (1)w dniu 12 grudnia 2018 r. złożył zawiadomienie o przestępstwie popełnionym przez oskarżonego. W dniu 18 grudnia 2018 r. otrzymał od policji 50.000 zł, które następnego dnia miał wręczyć burmistrzowi. Wiedział, że policji ma przekazać nagraną rozmowę z oskarżonym. W apelacji formułuje się zatem wniosek, że „celem wywołania tematu decyzji podatkowej nie była wola załatwienia tej sprawy przez oskarżonego w Izbie Skarbowej, ale chęć sprowadzenia na niego odpowiedzialności karnej”. Nagrania rozmów z 18 i 19 grudnia 2018 r. zostały więc uzyskane bez zachowania warunków określonych wart. 19a ustawy o policji.
Zarzuty te są niezasadne. Przede wszystkim należy stwierdzić, że podstawowym warunkiem przeprowadzenia czynności określonej wart. 19a ustawy o policjijest posiadanie przez policję wiarygodnych informacji o przestępstwie katalogowym, określonym w art. 19 ust. 1 tej ustawy, do którego zalicza się łapownictwo bierne. Celem czynności zart. 19a ust. 1wymienionej ustawy jest m.in. ustalenie sprawców i uzyskanie dowodów przestępstwa, a sama czynność może polegać na wręczeniu korzyści majątkowej.
Wskazany wyżej warunek przeprowadzenia rzeczonej czynności został spełniony, gdyżJ. P. (1)złożył zawiadomienie o żądaniu przez oskarżonego łapówki. W dniach 12 i 14 grudnia 2018 r. wręczył też oskarżonemu po 10.000 zł. Ponieważ żądanie oskarżonego dotyczyło udzielenia mu łapówki w wysokości 100.000 zł,J. P. (1)otrzymał od policji 50.000 zł oraz urządzenie nagrywające dźwięk, w celu potwierdzenia odbioru przez oskarżonego żądanych pieniędzy, a tym samym uzyskanie dowodu przestępstwa popełnionego przez oskarżonego. Znikąd nie wynika, abyJ. P. (1)inspirował, prowokował, zachęcał, namawiał czy podżegałJ. C.do aktu korupcji. Przeciwnie, żądanie udzielenia łapówki zostało wypowiedziane przez oskarżonego jasno i stanowczo w dniu 12 grudnia i powtórzone w dniu 14 grudnia, gdy na kartce papieru napisał żądaną kwotę 100.000 zł.J. P. (1)współpracował z policją, ale wyłącznie jako osoba przybrana, mająca potwierdzić spełnienie żądania oskarżonego udzielenia mu łapówki.
Wbrew apelacji, treść rozmów nagranych w dniach 18 i 19 grudnia 2018 r. potwierdza ustalenia sądu pierwszej instancji, żeJ. P. (1)nie prowokowałJ. C.do udzielenia mu pomocy w załatwieniu spraw podatkowych. Cytowane w apelacji słowa lub fragmenty zdań wypowiedziane przezJ. P. (1), nie ukazują całości rozmów, ich kontekstu oraz postawy obu stron. Trafnie odnotował sądmeriti, że na rozmowy te należy spojrzeć całościowo i wtedy ocenić zachowanie oskarżonego.
Odnotować należy, że oskarżyciel publiczny zarzucił oskarżonemu wywołanie przekonania o posiadaniu wpływów w Urzędzie Skarbowym wW.oraz Izbie Administracji Skarbowej weW.. Oskarżyciel nie zarzucił oskarżonemu, że ten powoływał się na wpływy w tych instytucjach. Takich ustaleń nie dokonał też sąda quo. Dlatego stosowne twierdzenia apelacji nie mogą odnieść oczekiwanego skutku. Sąd pierwszej instancji zasadnie zaś ustalił, że oskarżony wywołał uJ. P. (1)przekonanie o posiadaniu wpływów w wymienionych organach podatkowych. Dla odpowiedzialności sprawcy za czyn zart. 230§1 KKnie ma znaczenia, czy jego wpływy w instytucji państwowej były rzeczywiste czy iluzoryczne. Wystarczające jest wywołanie w świadomości drugiej osoby przekonania o posiadaniu takich wpływów. Sądmeriticelnie stwierdził, że gdy oskarżony dowiedział się o sprawie podatkowejJ. P. (1), od razu zaczął kreować się na osobę wpływową, o szerokich znajomościach wśród polityków i urzędników w tym pracujących w organach administracji skarbowej. Treść zarejestrowanych rozmów nie pozostawia co do tego żadnych wątpliwości.
Ujawniony materiał dowodowy jednoznacznie też wskazuje, że oskarżony podjął się pośrednictwa w załatwieniu sprawy podatkowejJ. P. (1), w zamian za obietnicę uzyskania korzyści majątkowej w wysokości 50.000 zł. Świadczą o tym słowa oskarżonego, żeby „prawnikom dać dwie dychy i trzy dychy dla kolegów weW.”. Podzielić należy ocenę zachowania oskarżonego dokonana przez sąd pierwszej instancji, że wymienione słowa świadczą o żądaniu łapówki dla oskarżonego a nie innych osób. Nie odnoszą się one też do rozliczenia za usługi prawnicze. Przypomnieć należy, że rozpisując wcześniej na kartce żądaną kwotę łapówki w wysokości 100.000 zł, oskarżony podawał, że 30.000 zł będzie dla prawników, a 20.000 zł dla Marszałka Województwa. Jedynie 20.000 zł miało zostać wręczone bezpośrednio oskarżonemu. Innym razem, żądając odP. P. (1)10.000 zł łapówki, o czym mowa w czynie przypisanym mu w punkcie IV części rozstrzygającej, też twierdził, że 5000 zł ma być dla prawnika.
Z tych względów, sąd odwoławczy ocenił zarzuty apelacji odnoszące się do czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie II części rozstrzygającej jako niezasadne.
Odnośnie do czynu przypisanego oskarżonemu wpunkcie IVczęści rozstrzygającej, czyli występku zart. 228§1 KKw zw. zart. 12§1 KK, w apelacji podnosi się trzy zarzuty obrazy przepisów postępowania. Mianowicie:

a
dowolną ocenę wyjaśnieńP.iB. P., w tym pominięcie, że wymieniony oskarżony przekazał pieniądze na cel nie związany z funkcją pełnioną przezJ. C.,

b
dokonanie błędnych ustaleń o poleceniuA. R.wydania decyzji o przywróceniuP. P. (1)uprawnień do kierowania pojazdami,

c
dowolną ocenę wyjaśnieńP. P. (1)o żądaniu zwrotu pieniędzy, skutkujące błędnym ustaleniem, żeJ. C.przyjął dwa razy korzyść po 5000 zł, gdy przyjął pieniądze tylko raz, aby adwokatA. L.podjęła działania w sądzie.

Zarzuca się również obrazę prawa materialnego, tj.art. 228§1 KKprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że znamieniem przestępstwa są czynności w postaci „niedopełnienia obowiązków w ramach sprawowanego nadzoru” oraz „polecenie wykonania czynności służbowej podległemu pracownikowi”, co skutkowało błędnym przypisaniem oskarżonemu wymienionego czynu.
W kolejnym zarzucie podnosi się obrazęart. 228§3 KKprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w typie kwalifikowanym czynu realizowanym jednoosobowo może odpowiadać funkcjonariusz, który nie podejmuje się zachowania stanowiącego naruszenie prawa w sytuacji, w której przez zwrot „za zachowanie stanowiące naruszenie prawa” należy rozumieć zachowanie, w którym funkcjonariusz uczestniczy w ramach jego kompetencji i podejmuje czynność sprzeczną z prawem.
Konkretyzując wymienione zarzuty wskazuje się na sprzeczność w wyjaśnieniachP. P. (1)iB. P.dotyczącą pochodzenia 5000 zł, które miały być wręczone oskarżonemu tytułem łapówki.P. P. (1)twierdził wszak, że środki te pożyczył od rodziny, aB. P., że pieniądze te dała mężowi z otrzymanego zwrotu podatku PIT. Według apelacji, bardziej wiarygodne są wyjaśnieniaB. P.a skoro wyjaśnienia jej męża są niewiarygodne co do pochodzenia pieniędzy, to są niewiarygodne również w kwestii wręczenia łapówki oskarżonemu.
W apelacji twierdzi się, że w sprawie nie ma żadnego dowodu wskazującego na przyjęcie przez oskarżonego łapówki, w celu polecenia pracownikowi starostwa wydania decyzji administracyjnej, choć podaje się, żeP. P. (1)wyjaśnił, żeJ. C.powiedział mu, że komuś musi zapłacić (k. 2863).P. P. (1)podał również, że po wręczeniu oskarżonemu pieniędzy odbyły się dwie rozprawy sądowe, na których był reprezentowany przez adwokatA. L., ale „nie udało się”. Dlatego udał się doC., aby odzyskać pieniądze (k. 2866). Sąd powinien więc ustalić, że pieniądze przyjęte odP. P. (1)były przeznaczone na opłacenie adwokata, który go reprezentował, a nie tytułem łapówki.
Podnosi się również, że sąd nie ustalił, czy decyzja administracyjna z 1 grudnia 2017 r. była zgodna czy niezgodna z prawem. Poza tym, nie można popełnić czynu zart. 228§3 KKw ten sposób, że sprawca nie dopełnia obowiązków nadzoru nad pracownikiem, który ma prawo wydać decyzję administracyjną.
Wymienione zarzuty są niezasadne. I w tym wypadku, w apelacji kreuje się alternatywne wersje zdarzenia niemające żadnych podstaw w ujawnionych dowodach.P. P. (1)od samego początku, konsekwentnie twierdzi, że oskarżonemu udzielił łapówki dwa razy po 5000 zł. Uczynił to na żądanie oskarżonego, który dzięki łapówkom miał umożliwić mu kierowanie pojazdami mechanicznymi, pomimo prawomocnie orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, który obowiązywał do 5 września 2019 r. Do udzielenia łapówki w łącznej wysokości 10.000 złP. P. (1)przyznał się w postępowaniu przygotowawczym oraz przed sądem. Podobnie zachowała się jego żonaB., która wyjaśniła, że dwa razy przekazała mężowi pieniądze na łapówkę dla starostyJ. C.. Prawdą jest, że pomiędzy małżonkami nie ma zgodności co do źródła pochodzenia pieniędzy na drugą łapówkę. Okoliczność ta nie dyskredytuje jednak wyjaśnień małżonków, a zwłaszczaP. P. (1), nakazując uznać je za niewiarygodne. Istotne znaczenie ma okoliczność, żeP. P. (1)konsekwentnie podaje, że dwa razy wręczył pieniądze oskarżonego, gdyż tego od niego zażądał. W polu widzenia należy mieć, żeP. P. (1)niezadowolony z postępowania oskarżonego i niezałatwienia przez niego sprawy zażądał zwrotu pieniędzy, które wydał tytułem łapówki.
Z wyjaśnieńP. P. (1)i ustaleń sądu pierwszej instancji wynika, że wymieniony miał prawomocnie orzeczony przez Sąd Rejonowy w Wałbrzychu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, który obowiązywał do 5 września 2019 r. Wydawanie decyzji administracyjnych o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami należało do starosty powiatu, którym wtedy był oskarżonyJ. C.. DlategoP. P. (1)zwrócił się do oskarżonego o „załatwienie” sprawy w taki sposób, aby nadal mógł jeździć samochodem. Za udzielenie ewentualnej pomocy w „załatwieniu” sprawy oskarżony zażądał zaś łapówki w łącznej wysokości 10.000 zł, którąP. P. (1)udzielił. Wydaje się oczywiste, że korzyść nie została wręczona bez uzasadniającej ją przyczyny. Została ona udzielona, gdyż w kompetencji oskarżonego leżało załatwienie sprawy.P. P. (1)nie musiał konkretyzować czynności urzędowych, na których mu zależy. Wręczył korzyść w nadziei, że gdy czynności takie będą podejmowane, życzliwie doń ustosunkowany starostaC.da temu wyraz w ich treści. Dla uznania, że przyjęcie korzyści majątkowej pozostaje w związku z pełnioną funkcją publiczną, wystarczające jest wszak stwierdzenie, że pełniący ją może wpływać na końcowy efekt załatwienia sprawy, a czynność służbowa stanowiąca okazję do przyjęcia korzyści choćby w części należy do kompetencji sprawcy (zob. wyroki SN: z 6.02.2017 r., WA 16/16, LEX nr 2273883; oraz z 30.11.2016 r., IV KK 230/16, LEX nr 2166389).
W okolicznościach sprawy nie budzi więc wątpliwości, że korzyść została wręczona przezP. P. (1)w związku z funkcją pełnioną przez oskarżonego. Ekwiwalentem wręczonej łapówki miał być życzliwy stosunek, przychylność, czy przychylne usposobienie oskarżonego, który, jak ustalił sąda quo, poleciłA. R.wydanie w dniu 1 grudnia 2017 r. decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, pomimo, że nadal obowiązywał sądowy zakaz kierowania taki pojazdami, a kilka dni wcześniej, tj. 27 listopada 2017 r. wydana została decyzja o cofnięciu rzeczonych uprawnień.
Wydaje się, że okoliczności sprawy oddaje następująca wypowiedź Sądu Najwyższego: „W wypadku żądania korzyści majątkowej sprawca nie musi w ogóle ingerować w proces podejmowania decyzji, bo okazją do żądania jest właśnie ogólna kompetencja żądającego, stwarzająca zawsze sposobność do uzyskania korzyści od podmiotu, którego ofertę przyjęto” (zob. post. SN z 9.03.2006 r., III KK 230/05, LEX nr 180769).
Odnotować też należy, że dla wyczerpania znamion przestępstwa łapownictwa biernego w typie kwalifikowanym zart. 228§3 KKnie jest konieczne, aby doszło do zachowania stanowiącego naruszenie prawa (zob. wyr. Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2007 r, II AKa 200/07, LEX nr 327535) oraz idące w tym samym kierunku stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach, że przestępstwo łapownictwa biernego w typie kwalifikowanym zart. 228§3 KKjest przestępstwem formalnym i realizacja jego znamion nie wymaga, aby faktycznie doszło zachowania stanowiącego naruszenie prawa (zob. wyr. z dnia 11 grudnia 2013 r., II AKa 212/13, LEX nr 1441366).
Nie można też podzielić zarzutu dotyczącego rażącej surowości kary wymierzonejJ. C.. Argumenty przedstawione w apelacji milkną wobec faktu, że oskarżony to skorumpowany urzędnik i funkcjonariusz publiczny, który ten proceder uprawiał będąc Starostą Powiatu(...)oraz BurmistrzemB.. Uświadomić sobie należy, że burmistrzem tej gminy oskarżony został pod koniec listopada 2018 r., a już w połowie grudnia żądał od przedsiębiorcyJ. P. (2)łapówki w wysokości 100.000 zł. Jakby tego było mało, gdy tylko dowiedział się o sprawie podatkowej tego przedsiębiorcy zażądał od niego kolejnej korzyści w wysokości 50.000 zł. Oskarżony wykorzystywał każdą okazję do uzyskania łapówki, a osobista korzyść była ważniejsza od dobra wspólnego, o czym przekonuje odwołanie przetargu na sprzedaż kamieniołomu oraz propozycja kupna tego kamieniołomu złożonaJ. P. (2), tylko po to, aby od każdej wydobytej tony kopaliny płacił oskarżonemu złotówkę.
Z tych względów kara i środki karne wymierzone oskarżonemu w żadnym razie nie wykraczają poza limitującą funkcję winy i stanowią adekwatną reakcję do stopnia szkodliwości społecznej przypisanych oskarżonemu czynów.
Przechodząc do apelacjiU. M.stwierdzić należy, że zarzuty skargi są bezzasadne. Pozostawiając na boku wewnętrzną sprzeczność zarzutów sformułowanych wpunktach 1 i 3wyrażającą się w jednoczesnym kwestionowaniu przepisuart. 7 KPKoraz przepisuart. 5§2 KPK, gdy oba zarzuty się wykluczają, stanowczo należy stwierdzić, że konkurencyjne i równie prawdopodobne wersje zdarzenia występują wyłącznie w przekonaniu oskarżonej. Według sądu pierwszej instancji ujawnione w sprawie dowody jednoznacznie wskazują na winę oskarżonej i nie pozostawiają w tej kwestii żadnych wątpliwości. Wiarygodne są wyjaśnieniaK. K. (1),D. G.iS. W.obciążające oskarżoną, w których potwierdzili, że oskarżona udzieliła im korzyści w zamian za głosowanie naJ. C.podczas wyborów samorządowych oraz że nakłaniała ich do składania fałszywych zeznań w postępowaniu przygotowawczym.
Prawdą jest, żeS. W.ma problemy alkoholowe. Ale dyskredytowanie z tego powodu jego konsekwentnych wyjaśnień i odmawianie mu wiarygodności, nie znajduje żadnego oparcia w okolicznościach sprawy. Pomimo nadużywania alkoholuS. W.na każdym etapie procesu stanowczo twierdził, że oskarżona dała mu butelkę wódki, aby głosował naJ. C.. Wyjaśnienia tego oskarżonego zasadnie zostały uznane za wiarygodne i stanowiące podstawę do dokonywania ustaleń faktycznych, tak samo jak wyjaśnieniaK. K. (1)iD. G.. Na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r.K. K. (1)podał wszak, żeU. M.namawiała go orazD. G., aby poszli na wybory i głosowali naC.. Co prawda, przed sądem zaprzeczył, że otrzymał w zamian butelkę wódki, ale jednocześnie przyznał, że w postępowaniu przygotowawczym podał, że taki alkohol otrzymał od oskarżonej, a na pytanie obrońcy oskarżonej podał, że w śledztwie mówił prawdę. Na tej samej rozprawie równieżD. G.przyznała, że oskarżona mówiła im, że za głosowanie naC.dostaną wódkę, choć nie dała jej. Nie wie, dlaczego w postępowaniu przygotowawczym twierdziła inaczej, że otrzymała ona iK. K. (1)wódkę od oskarżonej.
Zarzuty i wywody apelacji mają charakter wyłącznie polemiczny i z tego względu nie mogą odnieść oczekiwanego skutku.
Zasadna jest apelacja oskarżyciela publicznego. Podzielając zarzut tej apelacji, sąd odwoławczy orzekł na podstawieart. 44§1 KKprzepadek środków płatniczych w wysokości 20.000 zł pochodzących z popełnienia przezJ. C.przestępstwa zart. 228§4 KKw zw. zart. 12§1 KKprzypisanego mu w punkcie I części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku.
Mając to wszystko na względzie, orzeczono jak na wstępie.

SSA Jerzy Skorupka

SSA Jarosław Mazurek

SSA Artur Tomaszewski