Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1158/23
Data wyroku: 2024-04-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Paulina Kuźma
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: ART.83 ust.1 pkt 3 USTAWY o SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

UZASADNIENIE
Decyzją nr (...)z dnia 28 kwietnia 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 221) w związku zart. 83 d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych wG.odmówił wydania interpretacji indywidualnej w sprawie z wniosku(...) sp. z o.o.z siedzibą wŁ.złożonym dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie dotyczącym braku obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców, zatrudnionych przez polskiego przedsiębiorcę na terenie Rzeczypospolitej na podstawie umowy zlecenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w myślart. 83d ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznychZakład wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.
Organ podniósł jednocześnie, iż jak stanowiart. 83d ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie wydaje się interpretacji indywidualnych w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania wyjaśniającego lub kontroli albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji Zakładu.
Zakład zauważył, że przytoczone regulacje jednoznacznie przesądzają, że nie każda sprawa leżąca we właściwości organu lub państwowej jednostki organizacyjnej jest możliwa do rozstrzygnięcia poprzez wydanie interpretacji indywidualnej w tym trybie. W konsekwencji – zdaniem organu, przypadku gdy wniosek o interpretację indywidualną został złożony w sprawie dotyczącej innego niż wskazanego powyżej zakresu czy też kwestii, w której na dzień złożenia wniosku o interpretację toczy się postępowanie wyjaśniające lub kontrola albo sprawa została już rozstrzygnięta decyzją Zakładu, właściwy do rozpoznania wniosku Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany jest odmówić wydania takiej interpretacji.
Zakład poniósł, że z informacji pozyskanych z właściwej miejscowo(...) Zakładuwynika, że sprawa przedstawiona w treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (tj. braku obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców, zatrudnionych przez polskiego przedsiębiorcę na terenie Rzeczypospolitej) została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzjach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Oddziału wŁ.poprzez wydanie decyzji o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców zatrudnionych przez wnioskodawcę na podstawie umów zlecenia oraz ustalenie podstawy wymiaru składek ubezpieczenia.
W ocenie organu zatem, z uwagi na dyspozycjęart. 83d ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.nie ma podstaw prawnych do wydania interpretacji indywidualnej w kwestii przedstawionej we wniosku o zakresie tożsamym do poprzednio rozstrzygniętej już innymi decyzjami przez Zakład.
[decyzja k. 24-28 akt ZUS]
Od powyższej decyzji odwołanie złożył(...) sp. z o.o.zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnięart. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, polegającą na wadliwym stanowisku, że przepis ten wyłącza z obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu jedynie obywateli państw obcych, których pobyt nie ma charteru stałego i którzy są jednocześnie zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych urzędach konsularnych i misjach międzynarodowych.
W oparciu o wskazany wyżej zarzut wniesiono o:
1. zmianę decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.z dnia 28 kwietnia 2023 roku nr 225 uznanie za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy(...) sp. z o.o.z siedzibą wŁ.przedstawienie we wniosku z dnia 28 marca 2023 roku o wydanie interpretacji i uznanie, że:
brak jest obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców – obywateli z Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji, Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Kirgistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Wietnamu, których pobyt w Polsce nie ma charakteru stałego, z którymi wnioskodawca będzie zawierał i zawiera umowy zlecania, zgodnie z pkt 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,23,24,25,26,27,28,29,30,31,32 wniosku o wydanie interpretacji z dnia 28 marca 2023 roku;
2. zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego.
[odwołanie k. 3-13v.]
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie podnosząc argumentację jak w zaskarżonej decyzji, a nadto podnosząc, że sprawa przedstawiona w treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału wŁ.poprzez wydanie decyzji o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców zatrudnionych przez wnioskodawcę na podstawie umów zlecenia oraz ustalenie podstawy wymiaru składek ubezpieczenia. Nadto organ wniósł o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz Zakładu kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
[ odpowiedź na odwołanie k. 18-18v.]
Pismem z 15 marca 2024 roku pełnomocnik organu ZUS wskazał, że podczas prowadzenia postępowań dla oddziału nie miało znaczenia jak jest podstawa prawna pobytu cudzoziemców na terytorium RP – organ nie jest w posiadaniu takiej wiedzy. Wskazał także, że do stron postępowania wysyłane były zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania z uwagi na spór prawny tj. zgłoszenie osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, pomimo że powinni z tego tytułu podlegać także obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Pełnomocnik poinformował również, że organ wydał decyzje dla obywateli Ukrainy, Mołdawii, Gruzji i Białorusi. Dla obywateli innych państw decyzje nie były wydawane.
[pisma k. 62-63]

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 5 kwietnia 2023 roku (data nadania w placówce pocztowej)(...) sp. z o.o.wniósł o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym.
We wniosku wskazano, że wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej aktualnie zatrudnia na podstawie umowy zlecenia:

1
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Ukrainy, na podstawie art. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, których pobyt jest uznawany za legalny w okresie 18 miesięcy od dnia 24 lutego 2022 roku, a którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

2
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Ukrainy, na podstawie art. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, których pobyt jest uznawany za legalny w okresie 18 miesięcy od dnia 24 lutego 2022 roku, a którzy nie są rezydentami podatkowymi na terytorium Polski i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

3
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 6 miesięcy i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

4
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 6 miesięcy, a którzy nie są rezydentami podatkowymi w Polsce i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

5
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 12 miesięcy i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

6
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 12 miesięcy, a którzy nie są rezydentami podatkowymi w Polsce i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

7
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 18 miesięcy i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

8
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 18 miesięcy, a którzy nie są rezydentami podatkowymi w Polsce i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

9
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 24 miesięcy i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

10
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 24 miesięcy, a którzy nie są rezydentami podatkowymi w Polsce i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

11
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które uzyskały zezwolenie typu A na pobyt czasowy i pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – na podstawieart. 10 ust. 2 pkt 3 i 88 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 rokuorazart. 104 k.p.a., które nie mają zamiaru stałego pobytu;

12
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które uzyskały zezwolenie typu A na pobyt czasowy i pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – na podstawieart. 10 ust. 2 pkt 3 i 88 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 rokuorazart. 104 k.p.a., a którzy nie są rezydentami podatkowymi na terytorium Polski i które nie mają zamiaru stałego pobytu;

13
zleceniodawców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które uzyskały zezwolenie na pracę i pobyt czasowy do trzech lat – na podstawie art. 114, art. 98 ust. 1 i 2, art. 104, 118 ust. 1, art. 240 pkt. 1 art. 242 ustawy o cudzoziemcach, a które nie mają zamiaru stałego pobytu;

14
zleceniodawców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które uzyskały zezwolenie na pracę i pobyt czasowy do trzech lat – na podstawie art. 114, art. 98 ust. 1 i 2, art. 104, 118 ust. 1, art. 240 pkt. 1 art. 242 ustawy z o cudzoziemcach, a którzy nie są rezydentami podatkowymi na terytorium Polski, a które nie mają zamiaru stałego pobytu;

15
zleceniodawców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które na podstawieart. 88n-88y ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 rokuorazart. 104 k.p.a.– tzw. „praca sezonowa”, a które nie mają zamiaru stałego pobytu;

16
zleceniodawców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które na podstawieart. 88n-88y ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 rokuorazart. 104 k.p.a.– tzw. „praca sezonowa”, a którzy nie są rezydentami podatkowymi na terytorium Polski, i nie mają zamiaru stałego pobytu.

Wskazano nadto, że wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ma zamiar zatrudniać na podstawie umowy zlecenia:

1
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 6 miesięcy i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

2
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 6 miesięcy, a którzy nie są rezydentami podatkowymi w Polsce i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

3
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 12 miesięcy i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

4
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 12 miesięcy, a którzy nie są rezydentami podatkowymi w Polsce i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

5
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 18 miesięcy i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

6
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 18 miesięcy, a którzy nie są rezydentami podatkowymi w Polsce i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

7
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 24 miesięcy i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

8
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Republiki Białorusi, Gruzji, Ukrainy, Rosji, Mołdawii, na podstawieart. 88z ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, znowelizowanej 29 stycznia 2022 roku, a których okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania cudzoziemcowi pracy jest nie dłuższy niż 24 miesięcy, a którzy nie są rezydentami podatkowymi w Polsce i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

9
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Ukrainy, na podstawie art. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, których pobyt jest uznawany za legalny w okresie 18 miesięcy od dnia 24 lutego 2022 roku, a którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

10
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Ukrainy, na podstawie art. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, których pobyt jest uznawany za legalny w okresie 18 miesięcy od dnia 24 lutego 2022 roku, a którzy nie są rezydentami podatkowymi na terytorium Polski i którzy nie mają zamiaru stałego pobytu;

11
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które uzyskały zezwolenie typu A na pobyt czasowy i pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – na podstawieart. 10 ust. 2 pkt 3 i 88 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 rokuorazart. 104 k.p.a., które nie mają zamiaru stałego pobytu;

12
zleceniobiorców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które uzyskały zezwolenie typu A na pobyt czasowy i pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – na podstawieart. 10 ust. 2 pkt 3 i 88 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 rokuorazart. 104 k.p.a., a którzy nie są rezydentami podatkowymi na terytorium Polski i które nie mają zamiaru stałego pobytu;

13
zleceniodawców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które uzyskały zezwolenie na pracę i pobyt czasowy do trzech lat – na podstawie art. 114, art. 98 ust. 1 i 2, art. 104, 118 ust. 1, art. 240 pkt. 1 art. 242 ustawy o cudzoziemcach, a które nie mają zamiaru stałego pobytu;

14
zleceniodawców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które uzyskały zezwolenie na pracę i pobyt czasowy do trzech lat – na podstawie art. 114, art. 98 ust. 1 i 2, art. 104, 118 ust. 1, art. 240 pkt. 1 art. 242 ustawy o cudzoziemcach, a którzy nie są rezydentami podatkowymi na terytorium Polski, a które nie mają zamiaru stałego pobytu;

15
zleceniodawców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które na podstawieart. 88n-88y ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 rokuorazart. 104 k.p.a.– tzw. „praca sezonowa”, a które nie mają zamiaru stałego pobytu;

16
zleceniodawców spoza UE, osoby z Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Kirgistanu, Wietnamu, które na podstawieart. 88n-88y ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 rokuorazart. 104 k.p.a.– tzw. „praca sezonowa”, a którzy nie są rezydentami podatkowymi na terytorium Polski, i nie mają zamiaru stałego pobytu.

Wnioskodawca wskazał, że jest pracodawcą, działającym jako spółka prawa handlowego. Na podstawie umów zleceń zatrudnia ma zamiar zatrudniać w ramach umowy zlecenia obywateli z Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji, Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Kirgistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu i Wietnamu, którzy nie będą posiadać kart stałego pobytu na terytorium RP w sposób opisany w pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32 wniosku, a zatem z pobytem czasowym od 1 miesiąca do 3 lat. Wnioskodawca wskazał, że zawierając umowy zlecenia z cudzoziemcami zatrudnionymi w sposób opisany powyżej, a zatem z pobytem mającym charakter tymczasowy, dokonywać będzie zgłoszenia tych osób do ZUS i odprowadza składki, o których mowa w ustawie systemowej, składkę zdrowotną i zaliczki na podatek dochodowy.
Wnioskodawca wniósł o wydanie interpretacji czy zatrudnieni obecnie i w przyszłości przez wnioskodawcę osoby z Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji, Azerbejdżanu, Egiptu, Libanu, Maroka, Turcji, Kazachstanu, Indonezji, Filipin, Tadżykistanu, Kirgistanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu i Wietnamu w sposób opisany w pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, z którymi wnioskodawca zawiera i ma zawrzeć umowy zlecenia, których to pobyt ma charakter czasowy (tj. pobyt nie ma charaktery stałego) podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w Polsce w świetleustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
[wniosek k. 14-20 akt ZUS]
Zaskarżonądecyzją nr (...)z dnia 28 kwietnia 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 221) w związku zart. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych wG.odmówił wydania interpretacji indywidualnej w sprawie z wniosku(...) sp. z o.o.z siedzibą wŁ.złożonym dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie dotyczącym braku obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców, zatrudnionych przez polskiego przedsiębiorcę na terenie Rzeczypospolitej na podstawie umowy zlecenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w myślart. 83d ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznychZakład wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.
Organ podniósł jednocześnie, iż jak stanowiart. 83d ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie wydaje się interpretacji indywidualnych w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania wyjaśniającego lub kontroli albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji Zakładu.
Zakład zauważył, że przytoczone regulacje jednoznacznie przesądzają, że nie każda sprawa leżąca we właściwości organu lub państwowej jednostki organizacyjnej jest możliwa do rozstrzygnięcia poprzez wydanie interpretacji indywidualnej w tym trybie. W konsekwencji – zdaniem organu, przypadku gdy wniosek o interpretację indywidualną został złożony w sprawie dotyczącej innego niż wskazanego powyżej zakresu czy też kwestii, w której na dzień złożenia wniosku o interpretację toczy się postępowanie wyjaśniające lub kontrola albo sprawa została już rozstrzygnięta decyzją Zakładu, właściwy do rozpoznania wniosku Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany jest odmówić wydania takiej interpretacji.
Zakład poniósł, że z informacji pozyskanych z właściwej miejscowo(...) Zakładuwynika, że sprawa przedstawiona w treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (tj. braku obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców, zatrudnionych przez polskiego przedsiębiorcę na terenie Rzeczypospolitej) została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzjach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Oddziału wŁ.poprzez wydanie decyzji o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców zatrudnionych przez wnioskodawcę na podstawie umów zlecenia oraz ustalenie podstawy wymiaru składek ubezpieczenia.
W ocenie organu zatem, z uwagi na dyspozycjęart. 83d ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.nie ma podstaw prawnych do wydania interpretacji indywidualnej w kwestii przedstawionej we wniosku o zakresie tożsamym do poprzednio rozstrzygniętej już innymi decyzjami przez Zakład.
[decyzja k. 24-28 akt ZUS]
W dniach 20 kwietnia 2023 roku do 25 maja 2023 roku u płatnika przeprowadzono kontrolę, której przedmiotem była m.in. prawidłowość i rzetelność obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest Zakład oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.
[załączone do akt dokumenty przeprowadzonej przez ZUS kontroli]
ZUS - I Oddział wŁ.wydawał decyzje w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym - wydał decyzje dotyczące płatnika(...) sp. z o.o.wyłącznie dla obywateli następujących krajów: Ukraina, Mołdawia, Gruzja i Białoruś- bez rozbicia na podstawy prawne pobytu cudzoziemców na terenie RP. Dla obywateli innych państw taka decyzja nie była wydawana.
[bezsporne, a nadto pisma k. 62 - 63, decyzje k 64-79v]
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o niekwestionowane dokumenty w załączonych do akt sprawy aktach sprawy, w tym w aktach ZUS. Wobec zaś braku wątpliwości natury dowodowej, istota postępowania sprowadziła się do rozważania kwestii prawnych, o czym poniżej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do tego, czy organ rentowy w sposób zasadny odmówił wydania interpretacji indywidualnej w sprawie z wniosku(...) sp. z o.o.z siedzibą wŁ.złożonego dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie dotyczącym braku obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców, zatrudnionych przez polskiego przedsiębiorcę na terenie Rzeczypospolitej na podstawie umowy zlecenia. Aby to ustalić, należało zbadać czy w niniejszym stanie faktycznym zaistniała któraś z przesłanek niedopuszczalności wydania przedmiotowej interpretacji.
Zgodnie zart. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2024 poz. 497)Zakład wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek; nie wydaje się interpretacji indywidualnych w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania wyjaśniającego lub kontroli albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji Zakładu.
Wskazać należy, że przeprowadzona u płatnika przez ZUS w okresie od 20 kwietnia 2023 roku do 25 maja 2023 roku kontrola nie mogła stanowić przesłanki niedopuszczalności wydania interpretacji indywidualnej, albowiem wniosek o wydanie takiej interpretacji został złożony przed jej wszczęciem tj. 5 kwietnia 2023 roku. Ocena wystąpienia przesłanek niedopuszczalności następuje bowiem na dzień złożenia wniosku o wydanie interpretacji, a w konsekwencji – nie ma znaczenia ich wystąpienie po tej dacie, a przed wydaniem interpretacji.[tak:S. G.[w:]Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, red.K. A.,W.2024, art. 83(d)]
Organ rentowy ma obowiązek wydać interpretację indywidualną, także wtedy gdy wszczął już postępowanie wyjaśniające w przedmiocie oceny prawnej stanu faktycznego opisanego przez wnioskodawcę (art. 83d ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.).[tak: wyrok Sądu Najwyższego z 21 listopada 2019 r., II UK 156/18, OSNP 2020, nr 12, poz. 142]
Nietrafne jest również stanowisko organu rentowego, zgodnie z którym organ powinien odmówić wydania interpretacji, gdyż sprawa przedstawiona w treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału wŁ.poprzez wydanie decyzji o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców zatrudnionych przez wnioskodawcę na podstawie umów zlecenia oraz ustalenie podstawy wymiaru składek ubezpieczenia.
Należy zauważyć, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a także z pisma z 15 marca 2024 roku, w którym pełnomocnik organu ZUS wskazał, że podczas prowadzenia postępowań dla oddziału nie miało znaczenia jaka jest podstawa prawna pobytu cudzoziemców na terytorium RP – organ nie posiadał takiej wiedzy. Nadto organ rentowy wydał jedynie decyzje dla obywateli Ukrainy, Mołdawii, Gruzji i Białorusi, a zatem w zakresie niewyczerpującym złożonego wniosku.
Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, że nie wszystkie elementy stanu faktycznego określone we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, mające znaczenie w sprawie, były brane przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji dotyczących płatnika(...) sp. z o.o.
Z tych względów uznać należy, że wniosek płatnika nie został rozstrzygnięty i brak było podstaw do odmowy wydania interpretacji indywidualnej w zakresie postawionych w nim tez.
Nie ma wątpliwości, że analiza stanu faktycznego - o ile dotyczy on zagadnień wymienionych w art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. zart. 83d ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych- powinna być dokonana przez organ również przez pryzmat wszystkich tych przepisów, które znajdują zastosowanie do danego stanu faktycznego, choćby nie dotyczyły one bezpośrednio wymienionych ww. przepisach kwestii, jeżeli obowiązek i zasady uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne są od nich uzależnione.[tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 18 lutego 2020 r., III AUa 1376/19, LEX nr 3388569, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 26 lipca 2018 r., III AUa 1525/16, LEX nr 2561781]
Wart. 83d ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychchodzi wyłącznie o sytuację, w której stan faktyczny podany przez autora wniosku o interpretację (jego elementy) jest przedmiotem postępowania wyjaśniającego, kontroli lub decyzji, a nie o to, jak ocenić ów stan faktyczny z uwzględnieniem określonych regulacji prawnych.[tak: wyrok Sądu Najwyższego z 21 listopada 2019 r., II UK 156/18, OSNP 2020, nr 12, poz. 142]
Mając zatem na względzie wymienione wyżej okoliczności Sąd Okręgowy w Łodzi, na mocyart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wG.z dnia 28 kwietnia 2023 roku i orzekł jak w sentencji wyroku.
SSO Paulina Kuźma