Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 845/23
Data wyroku: 2024-02-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 62 ust. 1 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 845 / 23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2.

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 28 listopada 2022 r. w sprawie II K 464 / 20

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

-

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

-

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1
podniesione w apelacji oskarżonegoS. Ł.zarzuty mającej wpływ na treść zaskarżonego wyroku obrazy przepisów prawa procesowego –art. 5 § 2 kpk,7 kpkoraz410 kpk;

2
podniesione w apelacji obrońcy oskarżonegoD. S.zarzuty mającej wpływ na treść zaskarżonego wyroku obrazy przepisów prawa procesowego –art. 5 § 2 kpk,7 kpkoraz410 kpkoraz błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę;

3
podniesiony w apelacji obrońcy oskarżonegoD. S.zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej kary.

☒ zasadne
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadne
☐ zasadny
☐ częściowo zasadne
☒ niezasadny
☒ zasadny
☐ częściowo zasadne
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ad. zarzutów z punktu 1.
Zarzuty odnoszące się do wyrokowania wbrew dyrektywom i zasadom, do jakich odwołują sięart. 5 § 2 kpk,7 kpkoraz410 kpk, w przypadkuS. Ł.są w pełni zasadne. W odniesieniu do tego akurat oskarżonego na użytek możliwości przypisania mu sprawstwa sąd I instancji de facto dysponował jedynie tzw. dowodem z pomówienia pochodzącym odJ. C.. Oczywiście także taki dowód może stanowić pełnowartościowy dowód winy, pod tym jednak warunkiem, że spełnia odpowiednie ku temu wymogi. Należy zatem badać, czy jest on logiczny, czy nie jest nieprawdopodobny, czy jest zgodny z doświadczeniem życiowym oraz logiką wypadków, czy nie jest wyrazem osobistego zainteresowania pomawiającego, wyrażającym się w przerzuceniu winy na inną osobę, czy umniejszaniu stopnia własnego zawinienia, czy pochodzi od osoby nieposzlakowanej, czy też od przestępcy, czy pomawiający jest konsekwentny, a w szczególności, czy znajduje on potwierdzenie w innych bezpośrednich i pośrednich dowodach ( por. komentarz do art. 7 kpk w: J. Skorupka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Wyd. 6, Warszawa 2023 oraz liczne przywoływane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego ). Każde zatem pomówienie powinno być oceniane z ostrożnością, z zachowaniem dużej dozy krytycyzmu i zasad logicznego rozumowania, a przy tym przy jego konfrontowaniu z pozostałymi dowodami i okolicznościami sprawy. Tego jednak podejścia do oceny relacjiJ. C.na użytek badania zasadności stawianegoS. Ł.zarzutu nie sposób doszukać się w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, które wszak winny stanowić odzwierciedlenie rozumowania sądu, który doprowadził go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Już na przysłowiowy „ pierwszy rzut oka ” bije rażąca niekonsekwencja uznania zeznańJ. C.za „ wiarygodne w całości ” w sytuacji, gdy takiej spójnej całości one przecież nie przedstawiały. W postępowaniu przed sądem JarosławC.bowiem „ odwołał ” swoje poprzednie depozycje i dalej zeznając wprost przy tym się wypierał, aby miał dopuszczać się sprzedaży narkotykówS. Ł.( k. 1963 ). Odczytano mu wprawdzie niektóre uprzednio składane przez niego relacje, tym niemniej i po ich wysłuchaniu obstawał, że żadnemu z oskarżonych narkotyków nie sprzedawał ( k. 1964 odwrót ). Z jego relacji wnosić przy tym należy, iż wcześniejsze depozycje stanowić miały rezultat ustalonej z obrońcą postawy procesowej obliczonej na pozyskanie satysfakcjonujących warunków porozumienia w ramach dobrowolnego poddania się karze. Sąd I instancji zdaje się tych fragmentów jego zeznań nie chciał w ogóle zauważać, skoro się do nich nie odnosił i zbywał je milczeniem. W konsekwencji, taką ocenę zeznańJ. C., jak zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, uznać należało za nie spełniającą wymagań wybrzmiewających zart. 4 kpk,7 kpkoraz410 kpk, w nieakceptowalnym stopniu spłyconą, nieobiektywną, dowolną i wybiórczą, skoro spośród licznych kryteriów oceny dowodu z pomówienia sąd w realiach niniejszej sprawy sięgnął tylko po te, które przemawiały na niekorzyść oskarżonego ( przy czym w istocie w grę wchodził tu jedyny przywoływany przez sąd I instancji fakt, że w oparciu o to pomówienie skazana została liczna grupa innych osób ). Sąd odwoławczy jednocześnie uznaje, iż sąd I instancji nie wyjaśnił powodów, dla których przyjął, iż pomówienie to było wsparte utrwalonym operacyjnie nagraniem rozmowy międzyJ. C., aS. Ł.. Przyjmując, że nagraniem tym jest to, do którego odwołują się informacje wskazywane przez prokuratora, jego odsłuchanie nie daje prostej podstawy do wsparcia tezy, jakoby „ w dniu 5 styczniaS. Ł.umówił się telefonicznie zJ. C.na zakup marihuany ”. Wprost takiego wniosku z treści tej rozmowy wyprowadzić się nie da. Jest ona niejednoznaczna i niezbędnym jawiło się jej odsłuchanie na rozprawie, aby zarówno oskarżony, jak iJ. C.odnieśli się do jej treści w celu odkodowania jej sensu i celu.J. C.przed sądem przyznawał wszak, iż „ nie zapoznawał się z nagraniami z podsłuchów ”. Jest to też powód, dla których należało uznać, że zachodzi potrzeba uchylenia zaskarżonego wyroku w celu ponownego rozpoznania sprawyS. Ł.. W istocie bowiem co do tegoż oskarżonego jedynymi dowodami, które należało ( należycie ) przeprowadzić, jawią się ponowne przesłuchania oskarżonego orazJ. C., połączone z odtworzeniem im wspomnianego nagrania i skonfrontowania stanowisk obydwu mężczyzn co do ich treści. W przypadkuJ. C.niezbędnym też jawiło się odczytanie ostatnich chronologicznie złożonych przez niego wyjaśnień w charakterze podejrzanego ( k. 788 ), albowiem były to jedyne wyjaśnienia, które odnosiły się do zarzutu obejmującego sprzedaż marihuanyS. Ł.. Sąd I instancji wyjaśnień tych nie odczytał, poprzestając na odczytaniu wyjaśnienia z k. 72 – 73 oraz k. 79, odnoszących się jednak do zarzutów nie związanych z czynem zarzuconymS. Ł..
Ad. zarzutów z punktu 2.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, w przypadkuD. S.przeprowadzone przed sądem I instancji dowody wskazują na jego winę również w kontekście tego czynu, który wiąże się z zarzutem nabycia środków odJ. C.. Sąd odwoławczy miał na względzie, że gdyby jako bazę dowodową na użytek wyrokowania w odniesieniu do tegoż oskarżonego były również wyłącznie mające charakter tzw. dowodu z pomówienia zeznaniaJ. C.oraz zapis utrwalonych treści rozmów telefonicznych, w grę wchodziłaby konieczność przyjęcia takiego samego toku rozumowania, jak wskazany powyżej w przypadkuS. Ł.. Rzecz jednak w tym, iż w sytuacjiD. S.dowód z pomówieniaJ. C.nie był jedynym dowodem, jaki go obciążał. Na plan pierwszy wysunąć należy oczywiście fakt, iż w odniesieniu do tego czynu oskarżony w toku postępowania przygotowawczego także się przyznawał i to dwukrotnie. Sąd odwoławczy miał na względzie, iż przed sądem oskarżony zmienił postawę procesową, negując sprawstwo i podając przyczyny, dla których na etapie śledztwa wyjaśniał odmiennie. Przypomnieć jednak należy, iż sam tylko fakt odwołania uprzednio złożonych czy to zeznań, czy wyjaśnień nie skutkuje ich automatycznym wyeliminowaniem z materiału dowodowego. Wyjaśnienia ( zeznania ), które zostały następnie czy to odwołane, czy zmienione, nadal stanowią dowód w sprawie i tak, jak każdy inny dowód, podlegają swobodnej ocenie sądu. O ich wartości dowodowej nie decyduje ani stadium postępowania, ani czas, w którym zostały złożone, lecz ich treść, oceniana wedle reguł zawartych wart. 7 kpki w konfrontacji z innymi dowodami. Tymczasem zupełnie nie przekonują powody, jakimi oskarżony tłumaczył przyczyny tak diametralnej zmiany swoich relacji. W żadnym z dwóch przypadków przesłuchań z etapu postępowania przygotowawczegoD. S.nie miał na tyle wyrazistego interesu czy to procesowego, czy faktycznego, aby obciążać się wbrew obiektywnej rzeczywistości. O ile pierwsze chronologicznie przyznanie się faktycznie zbiegało się z bliskością czasową ze śmiercią i pogrzebem ojca, o tyle przesłuchanie kolejne odbyło się po upływie kolejnych niemal trzech miesięcy. Był to wystarczający okres, by oskarżony mógł przywrócić równowagę emocjonalną i racjonalny osąd na przyznawanie się do czynu rzekomo nie popełnionego. Uprzytomnić też trzeba, iż oskarżony przez cały ten czas korzystał z fachowej pomocy obrońcy z wyboru. Trudno więc znaleźć racjonalne powody, w świetle których tego rodzaju postawę procesową wciąż prezentował. W konsekwencji – zaprezentowaną przed sądem próbę zdyskredytowania własnych, wcześniejszych relacji, uznać należało za nie przekonującą. Podkreślić zatem trzeba, iż w tej sytuacji pomówienieJ. C.znalazło niebagatelne wsparcie dowodowe w postaci dwukrotnego przyznania się do winy samego oskarżonego. Odnotować też trzeba, iż wskazanie naD. S.jako na osobę mogąca nabywać tego rodzaju środki, jak opisane w kwestionowanym zarzucie, uwiarygadnia drugi z zarzuconych mu czynów, jak również historyczny fakt ( pomimo zatarcia skazania ), że środki takie posiadał także w przeszłości. Zasadnym jawi się przy uwzględnieniu tych wszystkich okoliczności wniosek, iż oskarżony bywał aktywnym uczestnikiem obrotu ( finalnym konsumentem ) tego rodzaju środkami, jak te, które według oskarżenia miał nabyć odJ. C..
Ad. zarzutu z punktu 3.
Wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych nie sposób oceniać w kategoriach ich rażącej surowości. Przywoływane w apelacji okoliczności, rzutujące na jego korzyść, nawiązujące do jego niekaralności oraz ilości posiadanych środków, zostały na użytek wyboru rodzaju i rozmiaru kar przez sąd I instancji uwzględnione w sposób dostateczny. Z drugiej zaś strony wciąż mieć na względzie należało, iż oskarżony nie był sprawcą przypadkowym, incydentalnym, „ jednorazowym ”, lecz jawi się jako powtarzający uczestnik szeroko rozumianego obrotu tego rodzaju środkami, będącym ich końcowym nabywcą. Przy uwzględnieniu tego zastrzeżenia stwierdzić należy, iż apelacja w tej części sprowadza się do bagatelizowaniu i umniejszaniu wagi i wymowy okoliczności, jakie sąd I instancji zasadnie poczytał na niekorzyść oskarżonego na etapie wyboru sankcji prawnokarnej, przy jednoczesnym przydawaniu nadmiernego znaczenia tym okolicznościom, jakie eksponuje apelacja. „ Wyważając ” te racje zgodzić się z sądem I instancji należy, iż nie byłoby uzasadnionym poprzestanie na warunkowym ( a tym bardziej bezwarunkowym ) umorzeniu postępowania karnego, zaś wymierzone najłagodniejsze rodzajowo kary i ich rozmiar nie rażą swoją surowością.

Wniosek

1
wniosek oskarżonegoS. Ł.o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie go od zarzuconego czynu;

2
wniosek obrońcy oskarżonegoD. S.o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie go od czynu przypisanego w punkcie 3.IV i umorzenie postępowania co do czynu z punktu 3.V

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ad. 1 – konieczność ponowienia postępowania przed sądem I instancji w całości przed finalnym wypowiedzeniem się co do zasadności stawianego oskarżonemu zarzutu.
Ad. 2 – stwierdzony z powodów wyżej opisanych brak podstaw do uniewinnienie oskarżonego od jednego z zarzuconych czynów oraz do łagodzenia jego odpowiedzialności.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

0.1W całości w odniesieniu do oskarżonegoD. S..

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Omówiono powyżej.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

☒art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego przed sądem I instancji w całości w odniesieniu do oskarżonegoS. Ł.– omówiona powyżej.

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

pkt III

Wobec nieuwzględnienia apelacji obrońcy oskarżonegoD. S., mając na uwadze treśćart. 636 § 1 kpkw zw. zart. 633 kpk, został on obciążony wydatkami za II instancji proporcjonalnie do ilości podmiotów wnoszących apelację oraz opłatą sądową.

7

PODPIS