Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1167/22
Data wyroku: 2024-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Kosicka
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 46 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j.Dz.U. z 2023 r.poz1230z późn. zm.)

sygn. akt VII U 1167/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
18 grudnia 2023 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:
Przewodniczący SSO Małgorzata Kosicka
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Kapanowska
po rozpoznaniu 29 listopada 2023 r. na rozprawie wW.
odwołańT. L.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.
z 9 września 2022 r. i z 2 listopada 2022 r., znak(...)i(...)
(...)
o wysokość zadłużenia z tytułu składek

I
oddala odwołania;

II
zasądza odT. L.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.9000 zł (dziewięć tysięcy złotych) z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VII U 1167/22

UZASADNIENIE
T. L.złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z 9 września 2022 r., znak:(...), stwierdzającej, żeT. L.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wyniosło łącznie 35 295,46 zł. Ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalanie, iż odwołujący nie jest dłużnikiem wobec organu, ewentualnie do korekty wysokości zadłużenia oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucił art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie błędnych ustaleń w zakresie wysokości nieopłaconych składek odwołującego, na podstawie których uznał, że zadłużenie odwołującego wyniosło 35 295,46 zł. W uzasadnieniu swojego stanowiska, ubezpieczony wskazał, że organ załączył do decyzji tabelę, z której wynikają poszczególne kwoty i składniki, które zsumują się na kwotę obciążenia odwołującego, niemniej brak jest wyjaśnienia i sprecyzowania na jakiej podstawie prawnej i faktycznej organ dokonał stosownych wyliczeń. W toku postępowania wyjaśniającego kwota wysokości zadłużenia ciągle się zmieniała (początkowo opiewała nawet na kwotę 144 tys. zł). Z uwagi na ciągłe zmiany wyliczeń organu, odwołujący zmierza do ustalenia wytycznych i schematu jakim kieruje się organ dokonując ostatecznego rozliczenia (przykładowo w piśmie organu skierowanym do odwołującego z 14 marca 2022 r. kwota opiera na wysokości 123 869,95 zł). Organ dodatkowo nie uzasadnił z jakiego powodu decyzja obejmuje okres od 2017 r. Opis tytułu jako „składka” jest niewystarczający i nie daje odwołującemu możliwości zweryfikowania stanowiska organu, wobec tego niniejsze odwołanie jest konieczne i uzasadnione(odwołanie z 24 października 2022 r. – k. 3 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od odwołującego się na rzecz organu rentowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy wskazał, że na koncie płatnika figurują deklaracje rozliczeniowe z wykazanymi składkami zaT. L.jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność za miesiące od 09/2009 do 09/2022. Decyzja stwierdzająca zadłużenie z 9.09.2022 r. została wydana prawidłowo na podstawie złożonych deklaracji. Natomiast należy zauważyć, iż decyzja z 9 września 2022 r. dotyczy zadłużenia za określony okres, tj. od 2/2017 r. do 2/2019 r. Według stanu na 2 listopada 2022 r. na koncie płatnika składek figuruje zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na:
- ubezpieczenia społeczne za okres od 02/2017 do 09/2022 w łącznej kwocie 59 034,24 zł plus odsetki za zwłokę 14 202,00 zł;
- ubezpieczenia zdrowotne za okres od 08/2017 do 09/2022 w łącznej kwocie 33 768,20 zł plus odsetki za zwłokę 5 816,00 zł;
- Fundusz Pracy i(...)za okres od 04/2017 do 09/2022 w łącznej kwocie 4 828,82 zł plus odsetki za zwłokę 0,00 zł(odpowiedź na odwołanie z 16 listopada 2022 r. – k. 10 a.s.).
Ubezpieczony 5 grudnia 2022 r. złożył również odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat wL.z 2 listopada 2022 r., znak(...), stwierdzającej, żeT. L.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy w kwocie 58 350,00 zł, wskazując na tą samą argumentację oraz wnioski dowodowe. Odwołujący się wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalanie, że nie jest dłużnikiem wobec organu, ewentualnie do korekty wysokości zadłużenia oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odwołanie zarejestrowano pod sygn. kat VII U 1322/22, zaś zarządzeniem z 14 marca 2023 r. sprawę tę połączono do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą niniejszą(akta VII U 1322/22 i pkt 1 zarządzenia z 14 marca 2023 r. – k. 41 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi powyższe na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od odwołującego się na rzecz organu rentowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy wskazał, iż na koncie płatnika figurują deklaracje rozliczeniowe z wykazanymi składki zaT. L.jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność za miesiące od 09/2009 do 10/2022. Zdaniem organu rentowego decyzja stwierdzająca zadłużenie z 2 listopada 2022 r. została wydana prawidłowo.T. L.od 29 września 2009 r. posiada całość udziałów w(...) Spółka z o.o., natomiast w(...)płatnik posiada aktywny wpis. Według stanu na 12 grudnia 2022 r. na koncie płatnika składek figuruje zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na:
- ubezpieczenia społeczne za okres od 02/2017 do 10/2022 w łącznej kwocie 61 346,69 zł plus odsetki za zwłokę 15 366,00 zł,
- ubezpieczenia zdrowotne za okres od 08/2017 do 10/2022 w łącznej kwocie 36 927,67 zł plus odsetki za zwłokę 6 521,00 zł,
- Fundusz Pracy i FGŚP za okres od 04/2017 do 10/2022 w łącznej kwocie 4 916,62 zł, plus odsetki za zwłokę 31,00 zł(odpowiedź na odwołanie z 21 grudnia 2022 r. – k. 16-17 a.s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
T. L.został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w okresie od 1 marca 2007 r. do 31 stycznia 2022 r. przez płatnika(...) Sp. z o.o.Firma (...)zajmowała się świadczeniem usług dostępu do internetu i prowadziła sklep internetowy. Ubezpieczony w spółce m.in. podpisywał umowy jako prezes spółki, realizował działania montażowo inżynieryjne, instalował panele i konfigurował je z innymi odbiornikami, wykonywał prace na dachu budynków. Spółka zatrudniała 5-6 osób, w tymA. T.,R. L.,A. P.,T. L.iK. C.(umowa o pracę – k. 45 a.s.; zeznaniaM. B.– k. 178 a.s.; zeznaniaA. T.– k. 179 a.s.; rozwiązanie umowy o pracę – k. 45 a.s.; zeznaniaK. C.– k. 180 a.s.; zeznaniaR. L.– k. 181 a.s.; zeznaniaŁ. I.– k. 182-183 a.s.; zeznaniaA. O.– k. 183-184 a.s.; zeznaniaP. Z.– k. 184-185 a.s.; zeznaniaT. L.– k. 185 a.s.).
W spornym okresie, tj. od(...)zaT. L.wykazany był wymiar czasu pracy 1/3 etatu oraz następujące podstawy wymiaru składek:
- 02/2017 r. do 01/2018 r. – po 670,00 zł,
- od 02/2018 r. do 01/2019 r. – po 700,00 zł,
- od 02/2019 r. do 01/2020 r. – po 750,00 zł,
- od 02/2020 r. do 01/2021 r. – po 866,67 zł,
- od 02/2021 r. do 11/2021 r. – po 933,33 zł,
- 12/2021 r. – 622,22 zł,
- 01/2022 r. – 933,33 zł,
- 02/2022 r. – 1003,33 zł (z kodem tytułu ubezpieczenia 3000 tj. po ustaniu zatrudnienia)(imienne raporty miesięczne o należnościach składkowych – k. 55-91 a.s.).
Od 02/2017 r. podstawy wymiaru składek z tytułu zatrudnienia były niższe niż obowiązujące minimalne wynagrodzenie(bezsporne).
Od 29 września 2009 r.T. L.posiada całość udziałów w(...) sp. z o.o.(bezsporne).Od 25 listopada 2019 r. ubezpieczony prowadzi także indywidualną działalność gospodarczą((...)k. 21 a.s.).
Pismem z 7 września 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat wL.zawiadomiłT. L.o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Funduszu Pracy i Fundusz Solidarności na koncie płatnika składekT. L.(zawiadomienie z 8 września 2021 r. – a.r.).
Następnie pismem z 24 września 2021 r. organ rentowy zawiadomił ubezpieczonego o zakończeniu postępowania dowodowego, zakreślając termin 7 dni na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów(zawiadomienie z 27 września 2021 r. – a.r.).
9 września 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektor wL.wydał decyzję znak:(...), w której stwierdził, żeT. L.jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Zadłużenie z należnymi odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji wyniosło łącznie 35 296,46 zł, w tym z tytułu:

1
składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od 2017-02 do 2019-02 w kwocie 18 604,39 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 7 159,00 zł;

2
składek na ubezpieczenia zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od 2017-08 do 2019-02 w kwocie 5 891,16 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 2 157,00 zł;

3
składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od 2017-04 do 2019-02 w kwocie 1 483,91 zł, odsetek za zwłokę 0,00 zł(decyzja ZUS z 16 września 2022 r. – a.r.).

Pismem z 2 marca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat wO.zawiadomiłT. L.o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Funduszu Pracy i Fundusz Solidarności na koncie płatnika składekT. L.(zawiadomienie z 2 marca 2022 r. – a.r.).
Następnie pismem z 30 sierpnia 2022 r. organ rentowy zawiadomił ubezpieczonego o zakończeniu postępowania dowodowego, zakreślając termin 7 dni na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów(zawiadomienie z 30 sierpnia 2022 r. – a.r.).
2 listopada 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektor wL.wydał decyzję znak:(...), w której stwierdził, żeT. L.jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wyniosło łącznie 58 350 zł, w tym:

1
składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od 2019-03 do 2022-01 w kwocie 30 299,10 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 6284,00 zł;

2
składek na ubezpieczenia zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres 2019-03 do 2022-01 w kwocie 16 045,18 zł, odsetek za zawłokę w kwocie 3079 zł;

3
składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowych oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od 2019-03 do 2022-01 w kwocie 2 642,72 zł, odsetek za zwłokę 0,00 zł(decyzja z 2 listopada 2022 r. – a.r.).

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy oraz aktach rentowych, a także na podstawie z dowodu z zeznań świadkówM. B.,A. T.,K. C.,R. L.,Ł. I.,A. O.,P. Z.oraz odwołującegoT. L.. Zdaniem sądu, powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków oraz odwołującego, ponieważ były one logiczne i spójne, a nadto korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołaniaT. L.nie zasługiwały na uwzględnienie.
Na wstępie sąd zważył, że przedmiotem sporu było ustalenie czy organ rentowy w sposób prawidłowy wydał zaskarżoną decyzję, zgodnie z którą uznał odwołującego za dłużnika z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Odwołujący zarzucał, że nie jest dłużnikiem organu rentowego, ponieważ w spornym okresie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm.) zwanej dalej ,,ustawą’’, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów, osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.
Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy, osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 10, 20 i 21, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a.
Art. 9 ust. 1a ustawy stanowi, że ubezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.
W świetle art. 18 ust. 8 ustawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.
Odwołujący podkreślał, że wpływ na zaskarżoną decyzję organu rentowego powinien mieć fakt, że pozostawał w zatrudnieniu z tytułu umowy o pracę. Wskazać należy, że wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy o pracę musi być równe co najmniej minimalnemu, aby inne tytuły ubezpieczenia emerytalno-rentowe były dla odwołującego dobrowolne. Zatem należy zważyć, że ubezpieczony nie musiałby opłacać zaległości względem organu rentowego, gdyby wykazał, że w spornym okresie czasu otrzymywał co najmniej minimalne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. W sytuacji, gdy pracownik uzyskuje przychody z innych tytułów, a kwota przychodów ze stosunku pracy będzie niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, ubezpieczony będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów. Podstawę wymiaru składek na wymienione ubezpieczenia będzie stanowił przychód ze wszystkich źródeł, jakie ubezpieczony posiada(wyrok Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt I UK 188/07).
W ocenie sądu, jeżeli odwołujący podlegałby ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z podstawą wymiaru składek odpowiadającą kwocie minimalnego wynagrodzenia miesięcznie, mógłby zostać wyłączony z opłacania składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jako(...) sp. z o.o.W analizowanym przypadku jednak odwołujący nie wykazał, aby takie wynagrodzenie otrzymywał. Natomiast w zgłoszeniach do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu pozostawania przez niego w stosunku pracy z(...) sp. z o.o.nie wynika, żeby takie wynagrodzenie otrzymywał, a ponadto zostało w nich wskazane, że jego wymiar czasu pracy wynosił 1/3 etatu. Fakt świadczenia pracy na rzecz spółki nie był przez organ rentowy kwestionowany. W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy dał podstawę do uznania, żeT. L.nie otrzymywał z tytułu wynagrodzenia za pracę minimalnego wynagrodzenia. Oznacza to, że w myśl przepisów prawa odwołujący podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom z innych tytułów, którym w jego przypadku było prowadzenie działalności jako wspólnik spółki z o.o., sąd po przeanalizowaniu decyzji, przy uwzględnieniu stanu faktycznego sprawy doszedł do wniosku, że organ rentowy wydał je zasadnie, jak też rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowych przepisach ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd na podstawie art. 47714§ 1 k.p.c. oddalił odwołania, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach procesu sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zasądzając od odwołującego – jako strony przegrywającej – na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Ustalając wysokość tych kosztów sąd miał na względzie, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek i w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz. U. z 2018 r. poz. 265),koszty zastępstwa procesowego powinny zostać ustalone według stawek liczonych od wartości przedmiotu sporu(zob. uchwała Sądu Najwyższego z 3 października 2019 r., III UZP 9/19).Wartość przedmiotu sporu obejmująca należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami wyniosła w decyzji z 9 września 2022 r. kwotę 35 295,46 zł, natomiast w decyzji z 2 listopada 2022 r. kwotę 58 350,00 zł, co uzasadniało zasądzenie od odwołującego się na rzecz organu rentowego kwotę łącznie 9000 zł określoną w § 2 pkt 4 i 5 ww. rozporządzenia.