Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 272/24
Data wyroku: 2024-08-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Lidia Grzelak
Słowa kluczowe: Bankowe prawo, Bank
Podstawa prawna: art. 75 lit. c ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
Teza: powództwo oddala.

Sygn. akt I C 272/24

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 sierpnia 2024 r.
Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Lidia Grzelak
Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska
po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. w Ciechanowie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Bank (...) S.A.wW.
przeciwkoK. K. (1)
o zapłatę 31117,70 zł
powództwo oddala.
sędzia Lidia Grzelak
Sygn. akt I C 272/24

UZASADNIENIE
W dniu 15 stycznia 2024 r. ( data stempla operatora pocztowego ) powód(...) Bank (...) S.A.wW.wystąpił do Sądu Rejonowego w Ciechanowie z pozwem przeciwkoK. K. (1), wnosząc o zasądzenie kwoty 3117,70 zł, z tym że kwoty 25000,00 zł wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od dnia 20 lipca 2023 r. do dnia zapłaty. Ponadto powód wnosił o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
PozwanyK. K. (1)wnosił o rozłożenie należności na raty w wysokości 300,00 zł miesięcznie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 7 maja 2015 r. pomiędzyK. K. (1)a(...) Bank (...) S.A.wW.została zawarta umowa rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego(...)konto za zero, usług bankowości elektronicznej oraz karty debetowej. W dniu 23 lipca 2019 r. strony zawarły umowę kredytu w rachunku płatniczym z limitem odnawialnym w wysokości 5000,00 zł. Kolejnymi aneksami strony podwyższały kwotę kredytu w rachunku płatniczym: z dnia 5 sierpnia 2019 r. – do kwoty 10000,00 zł, z dnia 2 października 2019 r. – do kwoty 12000,00 zł, z dnia 30 października 2019 r. – do kwoty 15000,00 zł, a następnie tego samego dnia – do kwoty 17000,00 zł, z dnia 9 listopada 2019 r. – do kwoty 20000,00 zł, z dnia 15 listopada 2019 r. – do kwoty 25000,00 zł. W umowie kredytu w rachunku płatniczym z limitem odnawialnym strony zastrzegły wysokość odsetek od zadłużenia przeterminowanego na odsetki maksymalne za opóźnienie. Zgodnie z umową termin wypowiedzenia umowy dla banku wynosi dwa miesiące i jest liczony od dnia doręczenia wypowiedzenia listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru ( umowa k. 147 – 152, 176 – 179, aneksy k. 158 – 175 ).
Pismem z dnia 13 października 2022 r. bank wypowiedziałK. K. (1)umowę kredytu w rachunku płatniczym z limitem odnawialnym nr(...), wskazując, że na dzień 13 października 2022 r. stan zadłużenia wynosi 27467,36 zł.K. K. (1)wypowiedzenie umowy otrzymał dnia 27 października 2022 r. ( wypowiedzenie k. 12, zpo k. 94 – 95 ).
Pismem z dnia 30 stycznia 2023 r. bank wezwałK. K. (1)do spłaty zadłużenia narachunku nr (...)w kwocie 760,76 zł, informując ponadto o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia ( bezsporne ).
K. K. (1)nie spłacił zadłużenia z tytułu umowy kredytu w rachunku płatniczym z limitem odnawialnym nr(...)( bezsporne ).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt sprawy: dokumentacji bankowej, jak również zeznań pozwanegoK. K. (1)( k. 209 – 210 ), dotyczących wykorzystania kredytu, odmowy restrukturyzacji zadłużenia przez bank oraz jego sytuacji rodzinnej i majątkowej.
Odnośnie kwestii wezwania pozwanego do spłaty zadłużenia i pouczenia o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia wskazać należy, że bank nie dysponuje dowodem doręczenia pozwanemu tego wezwania, pozwanyK. K. (1)potwierdził jednak otrzymanie wezwania; złożył również wniosek o restrukturyzację, który nie został przez bank uwzględniony.
Sąd zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że powód(...) Bank (...) S.A.wW., w zakresie w jakim zawarł z pozwanymK. K. (1)umowę kredytu w rachunku płatniczym z limitem odnawialnym nr(...)z dnia 23 lipca 2019 r.  jest profesjonalistą, zaś pozwanyK. K.- konsumentem w rozumieniu przepisuart. 221kc.Bank prowadzi działalność gospodarczą polegającą m. in. na udzielaniu kredytów. Zatem to na banku ciąży obowiązek takiego ukształtowanie procedury postępowania, aby wykazać - na wypadek sporu - wszystkie niezbędne elementy związane nie tylko z zawarciem umowy ale również z jej wypowiedzeniem.
Roszczenie powoda(...) Bank (...) S.A.wW.nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, podstawą rozstrzygnięcia jest brak wymagalności roszczenia, wynikający z braku dowodu skutecznego wypowiedzenia przez bank pozwanemuK. K. (1)umowy, z której powód wywodzi swoje roszczenie.
Przepisart. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowestanowi, iż przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Stosownie zaś do art. 78 a cyt. ustawy, jej przepisy stosuje się do umów kredytu i pożyczki pieniężnej, zawieranych przez bank zgodnie z przepisamiustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie. Z definicji kredytu wynika zatem, że kredytobiorca ma prawo korzystać z przekazanej mu kwoty przez czas oznaczony w umowie. Wcześniejszy zwrot kredytu jest możliwy w przypadku powstania okoliczności uprawniających do wypowiedzenia kredytu i skutecznego dokonania takiego wypowiedzenia przez bank.
Stosownie do treściart. 232 kpc, strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
W tej sytuacji to na banku spoczywał obowiązek wykazania wymagalności roszczenia.
Powód(...) Bank (...) S.A.wW.nie wykazał, że kredyt został skutecznie postawiony w stan wymagalności, wobec braku dowodu doręczenia pozwanemu wezwania do zapłaty należności oraz pouczenia o restrukturyzacji kredytu pod rygorem wypowiedzenia umowy kredytu odnawialnego. Zgodnie bowiem zart. 75 lit. c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych ( ust. 1 ).  W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia ( ust. 2 ). Uznać zatem należy, że wezwanie do zapłaty kredytobiorcy oraz poinformowanie do o możliwości restrukturyzacji zadłużenia, są obligatoryjnym elementem, wymaganym dla prawidłowości skutecznego wypowiedzenia umowy.
Powód nie przedstawił w toku postępowania kluczowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestii skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu w rachunku płatniczym z limitem odnawialnym nr(...)z dnia 23 lipca 2019 r. tj. co do wyczerpania ustawowego trybu wypowiedzenia w zakresie poprzedzających czynności ( wezwanie do spłaty oraz pouczenie o restrukturyzacji ). Przedstawione wezwanie opatrzone jest późniejszą datą niż wypowiedzenie umowy. Dotyczy również zadłużenia o innej niż wynikająca z wypowiedzenia wysokości, znacznie niższej, co może wskazywać, że dotyczy wypowiedzenia umowy rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego z dnia 7 maja 2015 r. Zarówno w wezwaniu z dnia 30 stycznia 2023 r., jak i w wypowiedzeniu umowy z dnia 12 października 2022 r. bank posłużył się takim samym numerem umowy, co może budzić wątpliwości czy wezwanie z dnia 30 stycznia 2023 r. dotyczy umowy kredytu odnawialnego czy umowy rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego. W sytuacji gdy brak jest dowodu doręczenia pozwanemuK. K. (1)wezwania do spłaty oraz informacji o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia, brak jest podstaw do uznania, że umowa kredytu w rachunku płatniczym z limitem odnawialnym nr(...)z dnia 23 lipca 2019 r. została przez powoda(...) Bank (...) S.A.wW.skutecznie wypowiedziana wobec niewyczerpania ustawowego trybu poprzedzającego doręczenie kredytobiorcy wypowiedzenia umowy. Powód nie wykazał zatem wymagalności roszczenia objętego pozwem, do czego jest zobowiązany z mocyart. 6 kc.
Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych pogląd, że wypowiedzenie przez bank umowy kredytu zawartej z konsumentem jest bezskuteczne, jeśli wcześniej bank nie dopełnił czynności przewidzianych wart. 75c prawa bankowego, wypowiedzenie jest bowiem w takim wypadku przedwczesne. Stanowczo wyrażony w tym przepisie nakaz połączenia wezwania do dokonania spłaty zadłużenia z informacją o możliwości złożenia przez dłużnika, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia, powiązany ze zobowiązaniem banku - w razie złożenia takiego wniosku przez kredytobiorcę, do umożliwienia restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty, jeżeli jest to uzasadnione dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy uzasadnia ocenę skutków zaniedbania tych obowiązków jako powodujących bezskuteczność wypowiedzenia umowy kredytu ( postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2022 r. w sprawie I CSK 2692/22, z dnia 30 stycznia 2024 r. w sprawie I CSK 312/23, z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie I CSK 5548/22, postanowienie z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie I CSK 4786/22, wyroki Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dni 13 grudnia 2021 r. w sprawie I ACa 115/21, z dnia 30 czerwca 2022 r. w sprawie V ACa 40/21, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2022 r. w sprawie I ACa 109/21, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2021 r. w sprawie V ACa 611/20 ). W wyroku z dnia 3 stycznia 2022 r. wydanym w sprawie V ACa 216/20 Sąd Apelacyjny w Katowicach podkreślił, żeart. 75 ust. 1 prawa bankowegonadaje bankowi uprawnienie do wypowiedzenia w każdym czasie umowy kredytu w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w przypadku utraty przez niego zdolności kredytowej. Do kręgu przypadków uprawniających kredytodawcę do wypowiedzenia umowy kredytu jest nieregulowanie przez kredytobiorcę w terminie zobowiązań wynikających z umowy kredytu. Do kwestii wypowiedzenia umowy kredytu nawiązuje równieżart. 75c ust. 1 prawa bankowegostanowiąc, że w razie gdy kredytobiorca opóźnia się w spłacie zobowiązania wynikającego z kredytu bank jest zobowiązany do wezwania go dokonania spłaty, w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych. Normatywna zawartość tej regulacji nie pozwala żywić wątpliwości, że stosuje się ją w trakcie obowiązywania umowy kredytu, a nie po jej rozwiązaniu. Na dopuszczalność wypowiedzenia umowy kredytu z powodu nieregulowania zobowiązania pieniężnego z niej wynikającego, winno się spojrzeć w takiej sytuacji poprzez pryzmatart. 75c ust. 1 prawa bankowego. Warunkiem skutecznego wypowiedzenia kredytu - przed złożeniem oświadczenia woli w tym przedmiocie - jest uprzednie zastosowanie przez bank procedury wynikającej zart. 75c ust. 1tego prawa.
Odnosząc się do kwestii wniosku pozwanegoK. K. (2)o rozłożenie zadłużenia na raty z uwagi na jego sytuację majątkową, wskazać należy, że – w ocenie Sądu – przedmiotowe oświadczenie stanowi uznanie niewłaściwe.
Zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny, uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje, krótko określane jako uznanie długu, obejmuje dwie postacie uznania: uznanie właściwe i niewłaściwe. Uznanie niewłaściwe przypomina instytucję prawa postępowania cywilnego, a mianowicie - przyznanie faktu. O ile jednak treścią tego ostatniego byłby sam fakt bycia dłużnikiem, o tyle przy uznaniu niewłaściwym chodzi o wyraz świadomości samego zobowiązanego. Zapłata części długu, zapłata odsetek, udzielenie zabezpieczenia przez dłużnika - co do zasady - są traktowane jako okoliczności przerywające bieg przedawnienia. Poza tym wskazuje się na wszelkie „prośby” skierowane do wierzyciela, czy to o rozłożenie na raty, czy to o odroczenie terminu płatności, czy to o zwolnienie z odsetek lub długu. Takie ujęcie aprobuje Sąd Najwyższy, który wskazał w wyroku z dnia 19 września 2002 r. w sprawie II CKN 1312/00 że, zwrócenie się przez dłużnika do wierzyciela „o rozłożenie należności głównej na raty i zwolnienie z obowiązku zapłaty odsetek za opóźnienie może stanowić uznanie roszczenia, także wtedy, gdy proponowane porozumienie między stronami nie doszło do skutku”. Ogólnie rzecz ujmując, chodzi o każde zachowanie dłużnika, z którego wynika jego świadomość bycia dłużnikiem.
Zgodnie zart. 213 § 2 kpc, Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
Uznanie powództwa jest aktem dyspozycyjności materialnej pozwanego, który za zasadne uznaje zarówno roszczenie powoda, jak i przyznaje uzasadniające je przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne, a w konsekwencji godzi się na wydanie wyroku uwzględniającego żądanie pozwu ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1983 r. wydany w sprawie III CRN 188/83 ). Istotnym jest przy tym, iż mimo, że Sąd jest związany uznaniem powództwa, to obowiązany jest jednak dokonać oceny, czy czynność ta nie jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
Mając na uwadze wskazany przez powoda(...) Bank (...) S.A.wW.stan faktyczny i wysokość dochodzonego roszczenia, Sąd stwierdził, że uznanie powództwa było sprzeczne z prawem albowiem, jak wskazano powyżej, wypowiedzenie umowy przez bank jest bezskuteczne wobec naruszenia trybu wynikającego z przepisówprawa bankowego; umowa kredytu w rachunku płatniczym z limitem odnawialnym nr(...)z dnia 23 lipca 2019 r. nadal zatem łączy powoda(...) Bank (...) S.A.wW.i pozwanegoK. K. (1). Niewątpliwie, pozwanyK.K.ma z tytułu tej umowy zadłużenie wobec banku na kwotę 25000,00 zł w związku z wykorzystaniem limitu odnawialnego, jednakże w związku z niewyczerpaniem ustawowego trybu wypowiedzenia umowy, brak jest podstaw do uwzględnienia powództwa jako wytoczonego przedwcześnie. Zdaniem jednak Sądu, jeśli to jednak wierzyciel będący przedsiębiorcą występuje z pozwem przeciwko konsumentowi, sąd ma obowiązek z urzędu - czyli bez zarzutu, czy wniosku ze strony konsumenta - zbadać, czy umowa łącząca strony zawiera klauzule abuzywne, ale również czy została rozwiązana lub wygasła zgodnie z przepisami ustawy bądź umowy; normy prawa konsumenckiego należy stosować zawsze wówczas, gdy stronami czynności prawnej pozostają z jednej strony przedsiębiorca, z drugiej konsument w znaczeniu, jakie pojęciu temu nadałart. 221kc.W analizowanym kontekście oznacza to, iż ustawowym obowiązkom przedsiębiorcy, których naruszenie może np. prowadzić do bezskuteczności wypowiedzenia umowy, nie odpowiada obowiązek konsumenta należytej dbałości czy dociekliwości wykazania przez przedsiębiorcę ( tu: bank ) naruszenia przepisów ustawowych bądź umowy. Tym samym, nawet nie kwestionowanie przez pozwanegoK. K. (1)zawarcia umowy kredytu odnawialnego, przyznanie przez niego istnienia zadłużenia oraz wniosek o rozłożenie na raty, wobec bezskuteczności wypowiedzenia umowy przez bank, nie mogą prowadzić do uwzględnienia powództwa.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.