Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 494/23
Data wyroku: 2023-10-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Sędzia Tomasz Skowron
Słowa kluczowe: Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości
Podstawa prawna: art. 244 kk

Sygn. akt VI Ka 494/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 października 2023 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron
Protokolant Joanna Szmel

przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Anny Surowiak
po rozpoznaniu w dniach: 13 września 2023 r. i 12 października 2023r.
sprawyG. J.ur. (...)wJ.
s.J.,D.z domuR.
oskarżonego zart. 207 § 1 kkw związku zart. 64 § 1 k.k.i in.
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II K 1971/22

zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoG. J.w ten sposób, że:

w pkt I części dyspozytywnej uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej i w tej części kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa,

stwierdza, że orzeczenie o karze łącznej z pkt V części dyspozytywnej straciło moc,

na podstawieart. 86 § 1 k.k.iart. 91 § 2 k.k.łączy orzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności i wymierza mu łączną karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. N.1008 złotych w tym podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 494/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 26 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn.akt II K 1971/22

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca oskarżonego

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany wart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1

2

G. J.

Poprawa zachowania oskarżonego po popełnieniu czynów zabronionych

PismoD. J.iJ.J.z dnia 6.09.2023 r.

k.209

k. 212

G. J.

dokonanie przez oskarżonegow październiku 2022 r. wK.kradzieży z włamaniem na szkodęB. C.

Zeznania świadkaB. C.złożone w toku rozprawy apelacyjnej

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

------------------

--------------------------------------------------

--------------

---------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1

PismoD. J.iJ.J.z dnia 6 września 2023 r

Pismo dołączone przez obrońcę w toku postępowania apelacyjnego. Brak podstaw do kwestionowania jego wiarygodności.

2

Zeznania świadkaB. C.złożone w toku rozprawy apelacyjnej

Niezależnie od zakresu wywiedzionej apelacji sąd odwoławczy dostrzegł z urzędu konieczność uzupełniania uprzednio składanych zeznań świadkaB. C., celem wyjaśnienia okoliczności popełniania czynu opisanego w pkt 7 części wstępnej zaskarżonego wyroku. Zeznania świadka były spójne, logiczne i wiarygodne. Korespondowały z zeznaniami składanymi w toku postępowania przygotowawczego. Świadek uzupełniała szczegóły zdarzenia, potwierdzając zaistnienie na jej szkodę przestępstwa zart. 279 § 1 k.k.

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

---------------

------------------------------

--------------------------------------------------------------

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wyroku przez przyjęcie, iż oskarżonyG. J.dopuścił się czynu opisanego w punkcie 1 aktu oskarżenia, w sytuacji braku podstaw do takiego uznania, w szczególności wobec odmowy na rozprawie głównej składania zeznań przez pokrzywdzonychD. J.iJ.J.obejmujących wszystkie wcześniej złożone przez pokrzywdzonych zeznania w sprawie

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy a toart. 5 § 2 k.p.k.w wyniku nierozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego iart. 7 k.p.k.poprzez ocenę zebranych w sprawie dowodów bez uwzględnienia zasada prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ad 1 – 2
Zarzuty zgłoszone w apelacji obrońcy korespondowały ze sobą i koncentrowały się wokół tożsamego zagadnienia dotyczącego przypisania oskarżonemu popełniania przestępstwa zart. 207 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.Zasadnym jest zatem odnieść się do nich łącznie.
W toku postępowania świadkowieD. J.iJ.J.stosownie do treściart. 182 § 1 k.p.k.odmówili składania zeznań. Zgodnie natomiastz treściąart. 186 § 1 k.p.k.składane przez nich zeznania w toku postępowania przygotowawczego objęte są zakazem dowodowym, zatem należy je traktować jako niebyłe. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku sąd I instancji prawidłowo zastosował wskazane przepisy proceduralne, albowiem zeznania wskazanych świadków nie były podstawą ustalenia faktów. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego

     termin "zeznania" należy rozumieć w sensie materialnym – jako przekazanie informacji przez świadka podmiotowi wykonującemu czynności procesowe w ramach szeroko rozumianego postępowania karnego, dla celów tego postępowania i z inspiracji tego podmiotu.Artykuł 186 § 1in fine

     k.p.k.obejmuje zatem także zakaz odtwarzania takich "zeznań", które nie były w sposób formalny protokołowane (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 21.3.2013 r.,

      III KK 268/12, KZS 2013).W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że nie tylko za niebyłe uznać należy uprzednio składane zeznania wskazanych świadków, ale także wszelkie notatki i dokumenty sporządzone z ich udziałem, które obciążały oskarżonego.

Stwierdzić należy, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie jest wystarczający do możliwości jednoznacznego odwzorowania stanu faktycznegow kontekście stwierdzenia sprawstwa oskarżonego w zakresie przestępstwa zart. 207 § 1 k.k.
Oskarżony w toku postępowania kilkukrotnie zmieniał wyjaśnienia. Ich zakres był ograniczony, nie zawierały szerszych szczegółów dotyczących popełniania któregokolwiek z zarzucanych mu czynów. Wskazać jednak należy, że w protokole przesłuchania (k.75) oskarżony ostatecznie nie przyznał się do popełnienia czynu zart. 207 § 1 k.k., przyznając się jednocześnie do popełnienia innych zarzucanych czynów. Brak jest zatem możliwości przypisania jego wyjaśnieniom przymiotu wiarygodnościw zakresie jakim uprzednio potwierdził swoje sprawstwo w kontekście omawianego czynu.
Zeznania świadkówM. P.,M. M.,S. K.,M. S.potwierdzają, iż w ich obecności oskarżony zachowywał się agresywnie, jednak odnoszą się do innego zdarzenia, mianowicie czynu opisanego w pkt 8 części wstępnej wyroku. Wskazani świadkowie nie posiadali szerszej wiedzy na temat zachowania oskarżonego względemD. J.iJ.J.. Dodatkowo wskazać należy, że informacje Policji (k. 165) potwierdzają jedynie otrzymanie szeregu zgłoszeń dotyczących niezgodnego z prawem zachowania oskarżonego, który ponadto wbrew orzeczonemu zakazowi kontaktowania i zbliżania doD. J.iJ.J.zjawiał się kilkukrotnie w miejscu ich zamieszkania. Wskazany dowód potwierdza jednak jedynie wyczerpanie przez oskarżonego znamion przestępstwa zart. 244 k.k., za co oskarżony także został skazany w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku. Nie była to okoliczność kwestionowana w toku procesu okoliczność, znalazła także potwierdzenie w wyjaśnieniach złożonych oskarżonego.
Wskazać należy, że do bytu przestępstwa zart. 207 § 1 k.k.ustawodawca przewiduje konieczność czynności sprawczej w postaci znęcania się fizycznego lub psychicznego nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy. Ustalenie zamkniętego katalogu czynności mieszczących się w jego zakresie znaczeniowym nie jest możliwe i należy je każdorazowo analizować przez pryzmat kontekstu sytuacyjnego oraz materiału dowodowego. Semantyka wskazanego zwrotu „znęcania się” wskazuje na zadawanie drugiej osobie cierpień. Zgormadzone w toku postępowania dowody na których oparł się sąd rejonowy nie pozwalają zatem na stwierdzenie, aby swoim działaniem oskarżony wypełnił znamiona omawianego przestępstwa. Materiał dowodowy we wskazanym zakresie ma ograniczony charakter i w ocenie sądu odwoławczego jest niewystarczający do pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej zart. 207 § 1 k.k.. Analiza akt sprawy nie wskazuje, aby ktokolwiek poza pokrzywdzonymi mógł być świadkiem ewentualnej przemocy oskarżonego względem jego rodziców w inkryminowanym czasie. Zatem ustalenia faktyczne dokonane przez sąd rejonowy nie miały oparcia w dowodach.
Wobec skorzystania przez świadków

D. J.iJ.J.z prawa do odmowy zeznań w niniejszej sprawy pojawiły się niedające się rozstrzygnąć wątpliwości odnośnie sprawstwa oskarżonego w zakresie czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej wyroku. Słusznie zatem obrońca w wywiedzionej apelacji zwrócił uwagę na błędy proceduralne sądu rejonowego poprzez naruszenieart. 5 § 2 k.p.k.oraz7 k.p.k.albowiem niedające się usunąć wątpliwości powinny były zostać rozstrzygnięte na korzyść oskarżonego.

W związku z powyższym podniesione przez obrońcę zarzuty należało uznać za zasadne. Skutkowały one uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt I części wstępnej zaskarżonego wyroku.

Wniosek

Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoG. J.od popełnienia czynu opisanego w punkcie 1 części wstępnej wyroku

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Sąd Odwoławczy nie dopatrzył zaistnienia okoliczności wskazanych wart. 439 § 1 k.p.k.lub wart. 454 k.p.k.a także konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowegow całości. Brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, złożony zatem w tym zakresie wniosek apelującego był niezasadny.

Wobec stwierdzenia trafności wywiedzionych w apelacji zarzutów, zasadny jest wniosek apelującego o zmianę zaskarżonego wyroku. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że oskarżonyG. J.powinien zostać uniewinniony od popełnienia czynu opisanego w punkcie 1 części wstępnej wyroku, co skutkowało wydaniem wyroku reformatoryjnego.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Pkt II, III, IV, VI, VII, VIII, IX części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wskazane rozstrzygnięcia nie były przedmiotem wywiedzionej apelacji. Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw by ingerować z urzędu w treść wyroku we wskazanej części. Wskazane rozwiązania uznać należy za słuszne, a ich zastosowanie zostało właściwie uargumentowane w treści sporządzonego przez sąd rejonowy uzasadnienia. Skutkowało to utrzymaniem w mocy wskazanej części wyroku.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku, skutkujący utratą mocy pkt V części dyspozytywnej

Zwięźle o powodach zmiany

Wobec stwierdzenia zasadności zarzutów apelacyjnych, konieczna była zmiana zaskarżonego wyroku w zakresie w jakim sąd rejonowy skazał oskarżonego w pkt I części dyspozytywnej wyroku za popełnienie zarzucanego mu czynu zart. 207 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.skazując go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Ustalenia poczynione przez sąd okręgowy wskazują, iż oskarżonego należało uniewinnić od popełniania powyższego czynu. Koniecznym zatem było zmienić zaskarżony wyrok we wskazanym zakresie.

Wskazana kara zgodnie z pkt V części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku została objęta węzłem kary łącznej. Wobec uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że rozstrzygniecie sądu rejonowego w zakresie kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności straciło moc. Sąd okręgowy zobligowany był zatem orzec na nowo o karze łącznej kierując się brzmieniemart. 86 § 1 k.k.iart. 91 § 2 k.k.W pkt II, III oraz VI części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku wymierzono odpowiednio jednostkowe kary pozbawienia wolności w wymiarach 10 miesięcy, 1 roku i 1 miesiąca oraz 3 miesięcy. Kierując się (podobnie jak sąd rejonowy) zasadą asperacji wymiar kary łącznej określono na 1 rok i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Jest on współmierny do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynów popełnionych przez oskarżonego. Wskazane rozwiązanie spełni cele kary w zakresie zarówno prewencji ogólneji szczególnej, uświadomi oskarżonemu naganność jego postępowania i pozwoli wdrożyć go do przestrzegania porządku prawnego.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

---------------------------------------------------------------------

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

---------------------------------------------------------------------

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

--------------

-------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III i IV

Na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawoo adwokaturze, zgodnie z wnioskiem obrońcy wskazanym w treści apelacji, sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. N.kwotę 1008 zł. w tym podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony z urzędu w postepowaniu odwoławczym, gdyż oskarżony korzystał z pomocy obrońcy ustanowionej z urzędu, a koszty tej obrony nie zostały opłacone.
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.ze względu na trudną sytuację materialną oskarżonego sąd okręgowy zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.

PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

przypisanie oskarżonemu sprawstwa za zarzucany czyn opisany w pkt 1 części wstępnej wyroku sądu rejonowego

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana