Sąd Apelacyjny w Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 95/23
Data wyroku: 2024-01-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSA Andrzej Wiśniewski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 65/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II Ko 36/22.

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☐  na korzyść
☒  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany wart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętychza podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływna treść orzeczenia polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że zasądzona tytułem zadośćuczynienia z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania kwota 5 000 złotych będzie stanowiła odpowiednią rekompensatę za doznaną krzywdę podczas gdy prawidłowa - to jest znajdująca oparcie w kryteriachart. 7 kpk- ocena zgromadzonych dowodów winna prowadzić do wniosku, że wysokość zasądzonej kwoty jest nadmiernie wygórowana oraz że zebrany w sprawie materiał wskazuje,że okoliczności zatrzymania oraz jego czasnie uzasadniają uwzględnienia wnioskuo zadośćuczynienie;
- obraza przepisów postępowania mającawpływ na treść rozstrzygnięcia tj.art. 5 § 2 kpkiart. 558 kpkw zw. zart. 232 kpcw zw.zart. 6 kcpoprzez przyjęcie, że wnioskodawca wykazał, że w wyniku zatrzymania doznał krzywdy w rozmiarze uzasadniającym przyznanie mu kwoty w wysokości 5 000 zł podczas gdy zebrany materiał dowodowynie uzasadniał przyznania zadośćuczynienia.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Lektura zarzutów wyspecyfikowanych w apelacji oraz przedstawionego w niej uzasadnienia pozwalają się zorientować, że intencją autorki wywiedzionego środka odwoławczego jest przekonanie, iżK. G.na skutek jego zatrzymanianie doznał żadnych krzywd. Podejmując próbę wykazania tego, rzekomo istniejącego stanu rzeczy, skarżąca w pierwszej kolejności odwołuje się do rozstrzygnięcia odzwierciedlonego w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia22 marca 2021 r., sygn. akt(...)i na kanwie owego rozstrzygnięcia stwierdza,a właściwie przypomina, że Sąd Rejonowy uznał, iż zatrzymanieK. G.w dniu 24 października 2020 r. było prawidłowe i legalne. W dalszej kolejności apelująca wskazuje, że „(…) czynność zatrzymania nie miała dramatycznego przebiegu, a same procedury podjęte wobec Wnioskodawcy stanowiły normalne procedury stosowanew podobnych przypadkach.” (strona 4 apelacji). Nadto, skarżąca uwypukla to, że czas zatrzymania wnioskodawcy, z obiektywnego punktu widzenia był krótki i „(…) nie przekroczył ustawowego czasu określonego przez ustawodawcę.” (strona 4 apelacji). Autorka apelacji stwierdza również, żeK. G., zarówno we wniosku, który zainicjował postępowanie w niniejszej sprawie, jak i na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 r. „(…) nie wykazał jakie konkretnie poniósł szkody niemajątkowe w związku z zatrzymaniem (…)” (strona 5 apelacji), a także akcentuje to, że „(…) małżonka PanaK. G.wiedziała, w jakim celu udał się doW.. Nie poniósł on żadnych konsekwencji ze strony pracodawcy, nie utracił dochodów. Nie wykazał żadnego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy wskazywanymi problemami urologicznymi a zatrzymaniem, a na wizytę lekarską udał się dopiero półtora roku od zatrzymania, w trakcie trwania sprawy o zadośćuczynienie.” (strona 5 apelacji). Przytoczenie tych uwag skarżącej

    in extensojest konieczne, ponieważich treść uprawnioną i uzasadnioną czyni tezę, że autorka apelacji w ogóle nie zważana argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i nad wyraz dowolnie operuje faktami ustalonymi przez Sąd pierwszej instancji, albo też przytacza takie, którew ogóle nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Do tych ostatnich należy zaś zaliczyć to, że żona wnioskodawcy wiedziała o jego wyjeździe doW.,a także i to, żeK. G.„nie poniósł (…) żadnych konsekwencji ze strony pracodawcy, nie utracił dochodów.” Na marginesie trzeba zauważyć, że ta ostatnia kwestia, co najwyżej mogłaby mieć wpływ na wysokość odszkodowania, a nie przyznanego wnioskodawcy zadośćuczynienia. Natomiast nawiązując do wspomnianych uwag, które to wyłaniają się z części motywacyjnej apelacji, oczywiście nie sposób nie zauważyć tegoco eksponuje autorka tejże apelacji, a mianowicie, że Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie, postanowieniem z dnia 22 marca 2021 r., sygn. akt(...)uznał, że zatrzymanieK. G.w dniu 24 października 2020 r.było prawidłowe i legalne. Rzecz jednak w tym, że apelująca zbywa milczeniem to,że tym samym postanowieniem, wskazany wyżej Sąd Rejonowy uznał również,że zatrzymanie wnioskodawcy dokonane w dniu 24 października 2020 r. było bezzasadne, zaś w uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził między innymi, że „na etapie rozpoznawania zażalenia (zażalenia na zatrzymanie wnioskodawcy - uwaga Sądu Apelacyjnego) brak jest dowodów świadczących o tym, że skarżący zamierzałdokonywać czynów niezgodnych z prawem lub takich czynów dokonał w czasie zbiegowiska.” (k.202-203 akt sprawy(...)Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie). A zatem, skoro zachowanieK. G.w trakcie zgromadzenia w dniu 24 października 2020 r. nie zmaterializowało jakichkolwiek podstawdo jego zatrzymania, to oczywistym jest, że owo zatrzymanie było niesłuszne i to w stopniu niewątpliwym. Przechodząc zaś do konsekwencji tego zatrzymania, w pierwszej kolejności należy uwypuklić to, co skarżąca kwestionuje w ramach drugiego z podniesionych zarzutów, a mianowicie, że to właśnie te konsekwencje są źródłem krzywd doznanych przez wnioskodawcę, co innymi słowy oznacza, że to właśnie przez pryzmat tychże konsekwencji należy postrzegać charakter, a przede wszystkim rozmiar dolegliwości, które dotknęły,a które nie powinny dotknąćK. G.. Czyniąc tę uwagę należy jednocześnie podkreślić, że w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd Okręgowyw sposób wyczerpujący wyspecyfikował negatywne następstwa zatrzymania wnioskodawcy. Uwypuklenie tego jest natomiast niezbędne, ponieważ autorka apelacji wiele z tych następstw pomija, a skupia uwagę na czasie trwania zatrzymania wnioskodawcy oraz na tym, że nie miało ono „(…) dramatycznego przebiegu.” W tej sytuacji, odwołując się do bez wątpienia prawidłowych ustaleń poczynionych przez Sąd orzekający, wypada przypomnieći jednocześnie zaakcentować, że wobec wnioskodawcy „(…) zastosowano środek przymusu w postaci kajdanek oraz w postaci chwytów transportowych” (strona 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że wymieniony został poddany badaniu na zawartość alkoholuw wydychanym powietrzu, został też przeszukany i to po uprzednim rozebraniu się do naga, zaś w trakcie trwającego 10 godzin zatrzymania „(…) uniemożliwiono mu swobodnego dostępu do toalety.” W obliczu tych uwarunkowań przyznana wnioskodawcy kwota zadośćuczynienia, zdaniem Sądu odwoławczego, posiada taki charakter na jaki wskazałw uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy, a mianowicie, kwota ta, rekompensuje ogół krzywd, których doznałK. G., a jednocześnie, z jednej strony przedstawia odczuwalną wartość ekonomiczną, z drugiej zaś utrzymana jest w rozsądnych granicach,co innymi słowy oznacza, że uwzględnia również aktualne uwarunkowania ekonomiczne społeczeństwa polskiego. Wyrażając ten pogląd, niejako dla porządku i dla wyczerpania tematyki poruszonej w apelacji, trzeba jeszcze przypomnieć, że wedle prawidłowo poczynionych przez Sąd orzekający ustaleń faktycznych, zatrzymanie wnioskodawcynie wywołało u niego uszczerbku na zdrowiu. Co więcej, w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia Sąd meriti wprost wskazał, że za nieudowodnioną uznał okoliczność „wystąpienia uK. G.schorzenia urologicznego na skutek jego zatrzymania w dniach 24 - 25 października 2020 r.” (strona 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Zwróceniena to uwagi jest natomiast konieczne, ponieważ poprzez odzwierciedlone w apelacji,a cytowane wcześniej stwierdzenie „nie wykazał żadnego związku przyczynowoskutkowego pomiędzy wskazywanymi problemami urologicznymi a zatrzymaniem,a na wizytę lekarską udał się dopiero półtora roku od zatrzymania, w trakcie trwania sprawy o zadośćuczynienie”, skarżąca sugeruje, że pomimo braku wspomnianego związku,Sąd Okręgowy przyjął, iż wskazane dolegliwości zdrowotne wnioskodawcy zostały wywołane jego zatrzymaniem i w związku z tym wymagały zrekompensowania w ramach przyznanego mu zadośćuczynienia. Tymczasem, jak wspomniano to wcześniej, nie jest tak jakby to mogło wynikać z przywołanej sugestii.
W podsumowaniu zaprezentowanych argumentów, stwierdzić zatem należy,że zarzuty oraz wnioski sformułowane w apelacji nie zasługują na uwzględnienie, a skoro tak, to Sąd odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie w całości zasądzonego zadośćuczynienia na rzecz wnioskodawcy, ewentualnie poprzez zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz wnioskodawcy kwoty niższej niż została zasądzona i oddalenie żądania w pozostałej części.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wnioski są niezasadne z powodów przedstawionych powyżej.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zadośćuczynienie w kwocie 5.000 złotych.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wyrok został utrzymany w mocy z powodów zaprezentowanych we wcześniejszej części uzasadnienia.

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

O kosztach postępowania odwoławczego, Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 554 § 4 kpk.

7

PODPIS

SSA Piotr Brodniak SSA Andrzej Wiśniewski SSA Stanisław Stankiewicz

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik przedstawiciela Skarbu Państwa, Komendanta Stołecznego Policjiw Warszawie.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Zadośćuczynienie zasądzone na rzeczK. G..

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana