Sąd Rejonowy w Opocznie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 324/22
Data wyroku: 2024-01-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Anna Olejnik

Sygnatura akt I C 324/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 stycznia 2024 r.
Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia Anna Olejnik
Protokolant:st. sekr. sąd. Paulina Neyman
po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2024 r. w Opocznie
na rozprawie
sprawy z powództwaB. M.
przeciwkoJ. P. (1)iJ. P. (2)
o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa

1
odrzuca pozew w zakresie żądania ochrony posiadania służebności przejazdui przechodu;

2
oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3
zasądza od powódkiB. M.solidarnie na rzecz pozwanychJ. P. (1)iJ. P. (2)kwotę 497,00 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

Na oryginale podpis Sędziego
Za zgodność z oryginałem świadczy
Sygn. akt I C 324/22

UZASADNIENIE
PowódkaB. M.– reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego – w pozwie z dnia 15 czerwca 2022 r. (data nadania) wnosiła o nakazanie pozwanymJ. P. (1)iJ. P. (2), aby umożliwili korzystanie i zaprzestali naruszeń prawa służebności gruntowej drogi koniecznej, obejmującego prawo przechodu i przejazdu na całej długości, tj. począwszy od granicy działki powódki oznaczonej nr 84, a skończywszy naulicy (...)wO., pasem gruntu o szerokości 3 m biegnącym przez nieruchomość sąsiednią, tj. działkę położoną wO.przyul. (...)oznaczoną w ewidencji gruntów numeremdziałki (...)wzdłuż jej granicy wschodniej, której właścicielem była nieżyjącaJ. Ł., zaś aktualnie jej posiadaczami są pozwaniJ. P. (1)iJ. P. (2).
Ponadto powódka wniosła o ustalenia istnienia w/w prawa służebności gruntowej drogi koniecznej, na skutek ustanowienia go mocą ugody sądowej ujętej w odpisie protokołu Sądu Grodzkiego z 9.10.1942 r. Nr C 147/42 wraz z załącznikiem.
Powódka wniosła również o zasądzenie od pozwanych na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, stosownie doart. 98 § 11k.p.c.
W uzasadnieniu powódka podała, że około 2000 r. aktualni posiadacze działki sąsiadującej z jej działką – pozwaniJ. P. (1)iJ. P. (2)zamieszkali w części budynku mieszkalnego nadziałce nr (...)przyul. (...), a od 2014 r. zaczęły się problemy z korzystaniem z przedmiotowej służebności, tj. pozwani zaczęli naruszać służebność przejazdu poprzez m.in. blokowanie przejazdu pojazdami, materiałami (piasek, drzewo) oraz innymi przedmiotami, nadto ponownie zaczęli zamykać bramę uniemożliwiając przejazd /vide: pozew k. 3 – 5/.
W odpowiedzi na pozew z dnia 17 sierpnia 2022 r. (data wpływu) pozwaniJ. P. (1)iJ. P. (2)wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podnieśli, że są właścicielamidziałki nr (...)położonej przyul. (...)i z tytułu przysługującego im prawa własności są oni uprawnieni do dokonywania prac remontowych na przedmiotowej działce, co wiąże się z koniecznością pozostawienia na nieruchomości materiałów budowlanych. Takie działanie, w ocenie pozwanych, nie ogranicza powódce dostępu do drogi publicznej. Ponadto pozwani wskazali, że w chwili obecnejdziałka nr (...)należąca do powódki ma zapewniony niczym nieograniczony dostęp do drogi publicznej odul. (...), a zatem domaganie się ustalenia istnienia prawa służebności gruntowej w niniejszej sprawie jest zarówno bezpodstawne, jak i całkowicie nieuzasadnione /vide: odpowiedź na pozew k. 27 – 29/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowódkaB. M.na mocy umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego dnia 5 lipca 2000 r. Rep. A Nr 3358/2000 przed notariuszemT. D.prowadzącą Kancelarię Notarialną wO., a następnie na podstawie umowy zniesienia współwłasności nieruchomości sporządzonej w formie aktu notarialnego dnia 31 października 2005 r. Rep. A Nr 6418/2005 przed notariuszemT. D.prowadzącą Kancelarię Notarialną wO.jest właścicielką nieruchomości położonej wO.przyAlei (...), obręb(...), oznaczonej w ewidencji gruntów numeremdziałki (...)o powierzchni 0,0388 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Opocznie Wydziale Ksiąg Wieczystych jest urządzonaksięga wieczysta Kw nr (...).
/dowód: - aktaksięgi wieczystej Kw nr (...)/
Za nieruchomością powódki znajduje się nieruchomość położona wO.przyul. (...), obręb(...)oznaczona w ewidencji gruntów numeremdziałki (...)o powierzchni 0,0404 ha, dla której to nieruchomości nie ma urządzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. W wypisie z rejestru gruntów jako posiadacz samoistny w/w nieruchomości widniejeS. Ł..
/dowód: - wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej k. 61 i 62,
- informacja z Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w
O.k. 63/
Na mocy ugody zaprotokołowanej przez Sąd Grodzki wO.dnia 9 października 1942 r. w sprawie nr C 147/42, strony ówczesnego postępowania postanowiły m.in. w/w działkę oznaczoną aktualnie nr 83 należącą doJ. Ł.obciążyć prawem przejazdu przy granicy wschodniej doul. (...)na rzecz działki oznaczonej aktualnie nr 84 należącej wówczas doH. P..
/dowód: - protokół z dnia 9.10.1942 r. wraz ze szkicem k. 8 – 13/
Przyul. (...)wO.znajduje się budynek mieszkalny zajmowany w części przez pozwanychJ. P. (1)iJ. P. (2). Posesja jest ogrodzona, z lewej strony budynku znajduje się metalowa furtka i brama. Brama nie była zamykana, ale obecnie na noc pozwany zamyka bramę na kłódkę ponieważ na posesji stoi samochód. Wzdłuż ogrodzenia za bramą prowadzi droga na podwórko. Na końcu po lewej stronie znajduje się niewielkie pomieszczenie gospodarcze – jest to komórka na opał pozwanych. Obok pomieszczenia gospodarczego znajduje się brama prowadząca na posesję powódki. Na posesji powódki znajduje się gruz pochodzący z wyburzonych pomieszczeń gospodarczych. Powódka ma w domu ogrzewanie gazowe oraz częściowo opala dom drewnem, które wykorzystuje do pieców kaflowych. Pomiędzy domem powódki a ogrodzeniem znajduje się wąskie przejście. Na końcu działki powódki, przyul. (...)znajduje się budynek gospodarczy – garaż. Wjazd do niego jest odul. (...). Przy budynku, patrząc odul. (...)znajduje się skład opału – drewno. Odul. (...)na działkę powódki prowadzi furtka. Odległość pomiędzy granicą a garażem wynosi 3 m. Obok furtki znajduje się brama. Odległość od budynku mieszkalnego do granicy wynosi 80 cm.
/dowód: - protokół z oględzin z dnia 27.04.2023 r. k. 50 – 50v/
PowódkaB. M.wychodząc z domu korzysta z furtki odul. (...). Furtka i brama odul. (...)istnieją od dawna, jakieś 20 lat temu powódka je wymieniła. Wjazdu na posesję przez nieruchomość, w której posiadaniu są pozwani powódka nie ma od ponad dwóch lat, zaś furtka jest zamykana od roku. Przejazd przez nieruchomość należącą do pozwanych powódka wykorzystywała kiedy chciała przewieźć opał, materiały budowlane. Pozwani parkują auto na podjeździe i wówczas nie ma przejazdu na nieruchomość powódki.
W związku z nieporozumieniami stron, co do służebności przechodu i przejazdu przez działkę zajmowaną przez pozwanych w latach 2021 – 2022 było pięć interwencji Policji inicjowanych przez powódkę.
/dowód: - zeznania powódkiB. M.skrócony protokół rozprawy z
10.02.2023 r. k. 46v – 47,
- zeznania pozwanejJ. P. (1)skrócony protokół rozprawy z
10.02.2023 r. k. 47,
- zeznania pozwanegoJ. P. (2)skrócony protokół rozprawy z
10.02.2023 r. k. 47 – 47v,
- pismo z Komendy Powiatowej Policji wO.k. 42/
B. M.w dniu 16 maja 2022 roku wniosła do Sądu Rejonowego w Opocznie pozew o zobowiązanie pozwanychJ.iJ. P. (2)do zaprzestania naruszenia jej służebności posiadania przejazdu i przechodu, stawiania przeszkód poczynając od jejdziałki nr (...), obręb 14 przezdziałkę nr (...)doulicy (...)oraz o zasądzenie od pozwanych kosztów postępowania według norm przepisanych i nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
Powództwo toczyło się pod sygn. akt I C 268/22 i zostało prawomocnie zakończone wyrokiem z dnia 25 maja 2023 r., którym Sąd zobowiązał pozwanychJ. P. (1)iJ. P. (2)do zaprzestania naruszaniaB. M.posiadania służebności przejazdu i przechodu oraz stawiania na niej przeszkód poczynając oddziałki numer (...)poprzezdziałkę numer (...)położoną wO., obręb 14 przyulicy (...).
/dowód: - akta sprawy Sądu Rejonowego w Opocznie sygn. akt I C 268/22/

Sąd zważył, co następuje:
Zdaniem Sądu, powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.
Sytuacja taka występuje w niniejszej sprawie w zakresie żądania ochrony posiadania służebności przejazdu i przechodu.
Sprawa z powództwaB. M.przeciwkoJ. P. (2)iJ. P. (1)o naruszenie posiadania służebności przejazdu i przechodu oraz stawiania na niej przeszkód poczynając oddziałki numer (...)poprzezdziałkę numer (...)położoną wO., obręb 14 przyulicy (...)została prawomocnie osądzona w sprawie Sądu Rejonowego w Opocznie sygn. akt I C 268/22. Tym samym ponowny pozew w tym samym przedmiocie podlega odrzuceniu na podstawie cytowanego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.
W myślart. 189 k.p.c.powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Art. 145 § 1 k.c.stanowi, że jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna).
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, iż pozwaniJ. P. (2)iJ. P. (1)nie mają legitymacji biernej do występowania w przedmiotowym postępowaniu o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Legitymację taką posiadałby jedynie właściciel nieruchomości obciążonej służebnością drogową. Nieruchomość zajmowana przez pozwanych nie ma urządzonej księgi wieczystej, zaś w wypisie z rejestru gruntów jako posiadacz samoistny w/w nieruchomości widniejeS. Ł.. Z bezspornych wyjaśnień udzielonych przez pozwanąJ. P. (1)na rozprawie w dniu 12 stycznia 2024 r. (k. 69 – 69v) wynika, że pozwani nie mają tytułu prawnego do nieruchomości. Dom, który pozwani zajmują budowała babcia pozwanejJ. J. (2)wraz z synem i bratem. Mieszkali oni w nim do śmierci. Następnie w domu mieszkała ciocia pozwanej i to ona przekazała pozwanym posiadanie nieruchomości na mocy nieformalnej umowy. Pełnomocnik powódki mimo zobowiązania Sądu nie wskazał właścicieli nieruchomości, nie wykazał również by właścicielami przedmiotowej nieruchomości byli pozwani. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należało, iż powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w zakresie służebności drogowej skierowane przeciwko podmiotom nie będącym właścicielami nieruchomości obciążonej nie mogło odnieść skutku.
Na marginesie jedynie należy wskazać, że w chwili obecnej powódka ma zapewniony dostęp do drogi publicznej od stronyul. (...), z której na co dzień korzysta. Z przejazdu przez działkę będącą w posiadaniu pozwanych korzystała sporadycznie – gdy przywoziła opał. W chwili obecnej ogrzewanie w jej domu wymieniono na gazowe, a zatem przywóz opału stał się zbędny. A dodatkowe drewno powódka z powodzeniem wwozi o składuje na podwórku odulicy (...).
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w punkcie 2. sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c., na które złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej według norm przepisanych w kwocie 480,00 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł – punkt 3. sentencji wyroku.
O odsetkach od w/w kwoty kosztów postępowania Sąd orzekł w oparciu o treśćart. 98 § 11k.p.c., który stanowi, że od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.