Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 18/21
Data wyroku: 2022-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Nowicka – Midziak
Słowa kluczowe: Kredyt
Podstawa prawna: art.69 ust.1 ustawy prawo bankowe, art.5 kc

Sygn. akt: I C 18/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
G., dnia 28 listopada 2022r

Sąd Rejonowy w Gdyni, I Wydział Cywilny
Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka – Midziak
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Iwona Górska
po rozpoznaniu wG.na rozprawie w dniu 9 listopada 2022r
sprawy z powództwa(...) Banku S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoJ. W.
o zapłatę

1
oddala powództwo;

1
kosztami procesu obciąża powoda w całości, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Sygn. akt I C 18/21

UZASADNIENIE
(wyroku z dnia 28 listopada 2022 roku)
Powód(...) Bank S.A.z siedzib1wW.domaga3siê od pozwanegoJ. W.zap3aty kwoty 67.261,77 z3wraz z odsetkami umownymi w wysokoci odsetek maksymalnych za opónienie od dnia 28 padziernika 2019 roku do dnia zap3aty od kwoty 46.487,60 z3, a tak¿e zas1dzenia zwrotu kosztów s1dowych oraz zastêpstwa procesowego.
P.powództwa stanowi3a umowa kredytu gotówkowego nr(...)z dnia 23 sierpnia 2016 roku. Na dochodzon1kwotê sk3ada3y siê:
1) 46.487,60 z3tytu3em niesp3aconej nale¿noci g3ównej,
2) 1.715,65 z3tytu3em odsetek umownych naliczonych do dnia rozwi1zania umowy, tj. do dnia 16 stycznia 2017 roku,
3) 18.123,60 z3tytu3em odsetek umownych za opónienie w wysokoci odsetek maksymalnych za opónienie od kwoty 46.487,60 z3naliczonych do dnia 27 padziernika 2019 roku,
4) 934,92 z3tytu3em op3at i kosztów.
P.¿sze nale¿noci nie zosta3y uregulowane w terminach okrelonych w umowie. Po wype3nieniu obowi1zków informacyjnych wynikaj1cych zart. 75c Prawa bankowego, powód wypowiedzia3umowê ze skutkiem na dzieñ 16 stycznia 2017 roku.
(pozew w(...) k. 4-6)
Pozwany w sprzeciwu od nakazu zap3aty wniós3o oddalenie powództwa w ca3oci i zas1dzenie na jego rzecz kosztów procesu wed3ug norm przepisanych.
(...), ¿e o kredycie dowiedzia3siê z pozwu powoda.(...), aby kiedykolwiek zaci1ga3kredyt lub by3osobicie we wskazanej siedzibie banku. W czasie podpisaniaumowy kredytowej (...)osoba bezdomn1i uzale¿nion1od alkoholu. W zwi1zku z tym najczêciej przebywa3w noclegowni. Dwukrotnie zg3asza3utratê dowodu osobistego. Nawet jeli podpisa3umowê, to nie by3w stanie wiadomie z3o¿yæ owiadczenia woli o jej zawarciu, jako ¿e wówczas znajdowa3siê w ci1gu alkoholowym, typowym dla przewlek3ej choroby alkoholowej.J.¿eli pozwany samodzielnie pojawi3siê w banku celem podpisania umowy, czemu zaprzeczy3, nie by3on wiadomy swoich dzia3añ, którymi musia3a kierowaæ osoba trzecia. Z pewnoci1pozostawa3w stanie wyranie wskazuj1cym na spo¿ywanie alkoholu.(...), aby kiedykolwiek pobra3i wykorzysta3pieni1dze objête kwot1kredytu.J.nie odwo3a3swoje owiadczenie woli dotycz1ce zawarcia umowy kredytowej, jako z3o¿one w stanie wy31czaj1cym wiadome wyra¿enie i podjêcie decyzji.
(sprzeciw  k. 109-110)
(...)stan faktyczny:
Dnia 5 lipca 2016 roku pozwanyJ. W.wU.MiastaG.zg3osi3utratê dowodu osobistego o serii CCV numer 940 837.
(dowód: wniosek o wydanie dowodu osobistego  k. 162)
Najprawdopodobniej dnia 23 sierpnia 2016 roku pozwanyJ. W.siedzia3na3awce przyul. (...)wG..(...)wówczas osob1bezdomn1i uzale¿nion1od alkoholu.(...)w noclegowaniach.(...)do niego wysoki mê¿czyzna i poczêstowa3pozwanego winem, które wspólnie wypili.N.dosiad3siê do nich drugi (ni¿szy mê¿czyzna) i poczêstowa3wódk1, któr1równie¿ wypili. Pozwany poinformowa3ich, ¿e musi znaleæ nocleg, aby uchroniæ siê przed nadchodz1cym deszczem. Nieznani mê¿czyni zaproponowali pozwanemu nocleg.Z.li go do hotelu (albo miejsca przypominaj1cego hotel) w dzielnicyK.wG.. Tam pozwany mia3podpisaæ dokumenty zwi1zane z pobytem hotelu. Po opuszczeniu tego miejsca pozwany, na swoj1probê, otrzyma3od jednego z mê¿czyzn kwotê 50 z3. Dopiero w okolicachMiejskiej (...)wG.pozwany zorientowa3siê, ¿e nie posiada dowodu osobistego, portfela oraz prawa jazdy.
(dowód: wniosek o wydanie dowodu osobistego  k. 162, zeznania wiadkaK. D. k. 183-184, p3yta  k. 185, zeznania pozwanego  k. 184-185, p3yta  k. 186)
Pozwany podpisa3z(...) Bankiem (...) S.A.z siedzib1wW.(aktualnie:(...) Bankiem S.A.wW.) reprezentowanym przez porednika kredytowego(...) S.A.z siedzib1przyul. (...)wS.umowê nr(...)o udzielenie kredytu gotówkowego datowan1na dzieñ 23 sierpnia 2016 roku. Poza pozwanymumowa (...)podpisana przez pe3nomocnika banku pracownikaF.J.(...)oraz przez AgentaF. B., która owiadczy3a, ¿e podpisy pozwanego orazJ.(...)¿one zosta3y w jej obecnoci w3asnorêcznie przez osoby uprawnione do ich z3o¿enia, co ustalono na podstawie przed3o¿onych jej orygina3ów dokumentów. W umowie wskazano adres pozwanego:ul. (...),(...)-(...) G.oraz seriê i numer jego dowodu osobistego, którego utratê pozwany wczeniej zg3osi3tj. CCV numer 940 837.
Zgodnie z umow1celem kredytu by3y potrzeby konsumpcyjne pozwanego niezwi1zane z dzia3alnoci1gospodarcz1, sfinansowanie prowizji banku oraz op3aty porednika kredytowego.
(...)kwota kredytu zosta3a wskazana na 27.000,00 z3i mia3a stanowiæ sumê wszystkich rodków pieniê¿nych, które zostan1udostêpnione pozwanemu na podstawie umowy kredytu. Z kolei do umowy wprowadzono równie¿ pojêcie kwoty kredytu, która mia3a wynosiæ 46.487,60 z3i sk3adaæ siê z: kwoty udostêpnionej pozwanemu na cele konsumpcyjne (27.000,00 z3), kwoty przeznaczonej na sfinansowanie prowizji za udzielenie kredytu (12.737,60 z3) oraz kwoty przeznaczonej na sfinansowanie op3aty uiszczanej przez pozwanego na rzecz porednika kredytowego (6.750,00 z3).
Umowa (...)zostaæ zawarta na 120 miesiêcy.
Wedle umowy kwotê przyznan1na cele konsumpcyjne pozwanego bank postawi do dyspozycji pozwanego  zgodnie z wnioskiem o udzielenie kredytu i dyspozycj1wyp3aty kredytu  w formie przelewu na rachunek wskazany w dyspozycji wyp3aty kredytu, w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia umowy kredytu oraz z3o¿enia dyspozycji wyp3aty kredytu; albo p3atnociG., realizowanej w placówkach Poczty Polskiej S.A. lubBanku (...) S.A., na podstawie wydanego pozwanemu przez porednika kredytowego bezporednio po zawarciu umowy kredytu, spersonalizowanego formularza wyp3aty upowa¿niaj1cego pozwanego do wyp3aty kredytu, zgodnie ze z3o¿on1dyspozycj1wyp3aty kredytu  pod warunkiem, ¿e porednik kredytowy przy zawieraniu umowy kredytu udostêpnia w ramach wiadczonych us3ug tak1mo¿liwoæ wyp3aty kredytu, o czym pozwany zostanie poinformowany przed zawarciem umowy kredytu.(...)kredytu w trybie p3atnociG.bêdzie udostêpniona pozwanemu nie póniej ni¿ w terminie do 5 dni roboczych od dnia zawarcia umowy kredytu oraz z3o¿enia dyspozycji wyp3aty kredytu.
Kredyt oprocentowany by3wed3ug zmiennej stopy procentowej, która wynosi3a 9,40 % w stosunku rocznym. Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania kredytu wynosi3a 27,07 %.(...)kwota do zap3aty mia3a wynieæ 71.879,51 z3i mia3a byæ sum1ca3kowitego kosztu kredytu wynosz1cego 44.879,51 z3oraz ca3kowitej kwoty kredytu.
Pierwsza rata kredytu mia3a byæ p3atna dnia 23 wrzenia 2016 roku i tak jak pozosta3e 120 rat (z wyj1tkiem ostatniej raty wyrównawczej w kwocie 599,20 z3) mia3a wynosiæ 599,04 z3, z czego czêæ kapita3owa wynosi3a 228,92 z3, a czêæ odsetkowa 370,12 z3. Odsetki by3y wiêc naliczane od kwoty 46.487,60 z3, a nie od ca3kowitej kwoty kredytu wynosz1cej 27.000,00 z3.
W umowie sprecyzowano, ¿e umowa mo¿e zostaæ wypowiedziana w przypadku zw3oki w sp3acie, jednak dopiero po wezwaniu klienta do uregulowania zaleg3ej p3atnoci i wyznaczeniu co najmniej 14- dni roboczych i poinformowaniu klienta o mo¿liwoci z3o¿enia wniosku o restrukturyzacjê zad3u¿enia. Bank mia3prawo odrzuciæ wniosek o restrukturyzacje zad3u¿enia, uznaj1c j1za niezasadn1na podstawie dokonanej oceny z wyjanieniem przyczyn odrzucenia wniosku.
(dowód: umowa kredytu  k. 136-145, harmonogram sp3aty kredytu  k. 148-151,opinia (...)s1dowego z zakresu badañ dokumentówJ. B. k. 216-229)
Pozwany podpisa3równie¿ dyspozycjê wyp3aty kredytu w nastêpuj1cy sposób:
1) 27.000 z3w formie zlecenia wyp3atyG.na jego cele konsumpcyjne,
2) 12.737,6 z3w formie przelewu na rachunek banku z tytu3u prowizji od udzielonego kredytu,
3) 6.750,0 z3w formie przelewu na rachunek porednika kredytowego(...) S.A.z tytu3u op3aty pobieranej przez tego porednika.
Pod dyspozycj1t1AgentF.M. B.powiadczy3a, ¿e podpis pozwanego z3o¿ony zosta3w jej obecnoci w3asnorêcznie, co ustalono na podstawie przed3o¿onych jej orygina3ów dokumentów.
(dowód: dyspozycja wyp3aty kredytu  k. 146,opinia (...)s1dowego z zakresu badañ dokumentówJ. B. k. 216-229)
Pozwany podpisa3równie¿ za31cznik nr 2 do umowy kredytu  wzór owiadczenia o odst1pieniu od umowy kredytu.
(dowód: wzór owiadczenia  k. 147,opinia (...)s1dowego z zakresu badañ dokumentówJ. B. k. 216-229)
Dnia 24 sierpnia 2016 roku bank przela3na rachunek porednika finansowego(...) S.A.kwotê 6.750,00 z3tytu3em op3aty za porednictwo kredytowe oraz przela3na rachunek nale¿1cy doBanku (...) S.A.wW.o numerze(...).000,00 z3celem wyp3aty kredytobiorcy tej kwoty na podstawie czekuG..
(dowód: informacja  k. 43)
Pismem z dnia 28 listopada 2016 roku powód wypowiedzia3pozwanemu umowê kredytu w zwi1zku z niedotrzymaniem terminów p3atnoci.J.nie powód wezwa3pozwanego do zap3aty kwoty 47.637,28 z3w terminie 30 dni. Wskazano, ¿e w przypadku uregulowania kwoty 2.405,69 z3w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma, nie bêdzie ono wywo3ywa3o ¿adnych skutków prawnych. Pismo skierowano na adres:ul. (...),(...)-(...) G..
(dowód: wypowiedzenie z dnia 28.11.2016r.  k. 82, potwierdzenie nadania  k. 83-92)
Skierowanym na ten sam adres, pismem z dnia 13 lutego 2017 roku powód wezwa3pozwanego do zap3aty kwoty 49.537,93 z3w terminie do dnia 20 lutego 2017 roku.
(dow ód: wezwanie z dnia 13.02.2017r.  k. 93)
Dnia 23 sierpnia 2016 roku pozwany nie by3w stanie wy31czaj1cym wiadome z3o¿enie owiadczenia woli i wiadome podjêcie decyzji o zawarciu umowy kredytu, mimo tego, ¿e w tej dacie cierpia3na zespó3zale¿noci alkoholowej.
(dowód: pisemnaopinia (...)-psychiatrycznej bieg3ej s1dowejD. M.lickiej  k. 299-307 wraz z ustn1opini1uzupe3niaj1c1 k. 346-347, p3yta  k. 348)
(...)¿y3, co nastêpuje:
P.¿szy stan faktyczny zosta3przez(...)ustalony na podstawie dowodów z dokumentów prywatnych przed3o¿onych przez stronê powodow1, dowodu z zeznañ wiadka, stron z ograniczeniem do pozwanego orazopinii (...): z zakresu badañ pisma rêcznego oraz psychiatrii.
(...)nie dopatrzy3siê ¿adnych podstaw do kwestionowania wiarygodnoci i mocy dowodowej powo3anych powy¿ej dokumentów. Zgodnie z treci1art. 245 k.p.c.wymienione powy¿ej dokumenty prywatne korzystaj1z domniemania autentycznoci oraz domniemania pochodzenia owiadczeñ zawartych w tych dokumentach od ich wystawców, a domniemania te nie zosta3y skutecznie obalone przez stronê pozwan1, co potwierdza wydana w sprawie opinia z zakresu badañ pisma rêcznego. Kluczowe dokumenty dla rozstrzygniêcia sprawy z3o¿one zosta3y w oryginale, co stanowi3o podstawê do sporz1dzenia opinii przez powo3anego w sprawie bieg3ego.
W ocenie(...), brak by3o podstaw do kwestionowania zeznañ wiadkaK. D. pracownika(...) Pomocy (...), w którym pozwany aktualnie przebywa. Z jej zeznañ wy3ania3siê obraz sytuacji maj1tkowej i zdrowotnej pozwanego. Dodatkowo zeznania jej potwierdza3y relacjonowan1przez pozwanego wersjê wydarzeñ opisanych w stanie faktycznym. Ma to takie znaczenie, ¿e wiadczy o prawdomównoci pozwanego, zw3aszcza dlatego, ¿e jego zeznania zbie¿ne s1z relacjami uzyskanymi przez tego wiadka po wytoczeniu powództwa.M.innymi z tego powodu za wartociowe, wiarygodne, niesprzeczne i tworz1ce logiczn1sekwencjê wydarzeñ nale¿a3o uznaæ zeznania pozwanego.(...)one spontaniczne, sk3adane w tym samym rytmie, bez cech charakterystycznych dla uzupe3niania fragmentów zeznañ relacjami nie przywo3anymi wprost z pamiêci.N.zawiera3y nieadekwatnych do sytuacji czynnoci, których nie potrafi3by wyt3umaczyæ. Pozwany zaznacza3, je¿eli danych okolicznoci nie pamiêta3. Podobnie cech konfabulacji nie dostrzeg3a u pozwanego bieg3a psychiatra podczas jego badania. Zeznania wiadka oraz pozwanego uzupe3niaj1fakty wynikaj1ce z dowodów z dokumentów i ich szczegó3owej oceny wyra¿onej w dalszej czêci uzasadnienia.
W ocenie(...)brak by3o podstaw do kwestionowania dowodu zopinii (...)s1dowych z zakresu badañ pisma rêcznego oraz psychiatrii. Wnioski do jakich doszli biegli s1stanowcze i zosta3y logicznie uzasadnione, nie budz1one tak¿e ¿adnych w1tpliwoci(...)w wietle zasad dowiadczenia ¿yciowego czy wiedzy powszechnej.Opinia (...)z zakresu pisma rêcznego nie by3a kwestionowana. Z kolei bieg3a psychiatra w ustnej uzupe3niaj1cej opinii na rozprawie rozwia3a wszelkie w1tpliwoci, wyjaniaj1c podstawy do uznania stanu zdrowia pozwanego w dacie zawarcia umowy. Zarzuty do bieg3ej nie dotyczy3y przedmiotu jej opiniowania.(...)nie mog3a bowiem stwierdziæ, czy pozwany za¿ywa3leki w braku dokumentacji lekarskiej czy innych dowodów na tê okolicznoæ.(...)jedynie wypowiedzieæ siê co do tego, czy pozwany winien przyjmowaæ leki, ewentualnie, gdyby ustalono, ¿e pozwany je przyjmowa3, jaki mia3y wp3yw na jego stan. Nawet pozwany na takie fakty nie wskazywa3, a dosyæ dobrze relacjonowa3okolicznoci zwi1zane z zawarciem umowy. Dlatego opiniê bieg3ej uznano za w pe3ni wiarygodn1i przydatn1dla rozstrzygniêcia sprawy.N.by3o wiêc koniecznoci dopuszczania dowodu z opinii innego bieg3ego, gdy¿ nie spe3ni3y siê przes3anki, o których mowa wart. 286 k.p.c.Wobec tego na podstawieart. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c.pominiêto dowód z opinii innego bieg3ego, albowiem dowód ten zmierza3by jedynie do przed3u¿enia postêpowania.
P.prawn1powództwa stanowi3y przepisy art. 69 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 rokuprawo bankowe(Dz.U.140.939 ze zm.). Zgodnie z treci1tego przepisu przez umowê kredytu bank zobowi1zuje siê oddaæ do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotê rodków pieniê¿nych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowi1zuje siê do korzystania z niej na warunkach okrelonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach sp3aty oraz zap3aty prowizji od udzielonego kredytu.(...)pozwanego nale¿a3o zakwalifikowaæ jako konsumenta w rozumieniuart. 221 k.c., co oznacza3o, ¿e w niniejszej sprawie zastosowanie maj1przepisyustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku(Dz.U.126.715 ze zm.), a to przez odes3anie z art. 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 tej ustawy.
W pierwszej kolejnoci pozwany zarzuca3, ¿e nie podpisa3umowy kredytu. Na tê okolicznoæ wypowiedzia3siê bieg3y do spraw technicznego badania pisma, który stwierdzi3, ¿eumowa (...)podpisana przez pozwanego. Opinia nie by3a kwestionowana.
Pozwany dalej zarzuca3, ¿e z3o¿one przez niego owiadczenie woli zawarcia umowy kredytu by3o niewa¿ne, albowiem pozwany znajdowa3siê wówczas w ci1gu alkoholowym, typowym dla przewlek3ej choroby alkoholowej. Z tego powodu mia3znajdowaæ siê w stanie wy31czaj1cym wiadome wyra¿enie woli i podjêcie decyzji. Dodatkowo pozwany zamierza3uchyliæ siê o skutków prawnych owiadczenia woli.
Zgodnie z treci1art. 82 k.c.niewa¿ne jest owiadczenie woli z3o¿one przez osobê, która z jakichkolwiek powodów znajdowa3a siê w stanie wy31czaj1cym wiadome albo swobodne powziêcie decyzji i wyra¿enie woli. Dotyczy to w szczególnoci choroby psychicznej, niedorozwoju umys3owego albo innego, chocia¿by nawet przemijaj1cego, zaburzenia czynnoci psychicznych. Zastosowanie lub niezastosowanieart. 82 k.c.zale¿y od okolicznoci faktycznych, do których nale¿y ustalenie stanu wiadomoci i zdolnoci do kierowania swoim postêpowaniem przez osobê sk3adaj1c1owiadczenie.N.maj1przy tym prawnego znaczenia powody, które doprowadzi3y do powstania stanu wy31czaj1cego wiadomoæ albo swobodê u osoby sk3adaj1cej owiadczenie woli (P. Nazaruk, w: J. Ciszewski, Komentarz KC, 2014, s. 189; A. Jedliñski, w: A. Kidyba, Komentarz KC, t. 1, 2012, s. 548; S. Rudnicki, R. Trzaskowski, w: J. Gudowski, Komentarz KC, t. 1, 2014, s. 677; Z. Radwañski, w: SPP, t. 2, 2008, s. 384), nawet gdy osoba ta sama doprowadzi3a siê do takiego stanu (M. Za3ucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2023). Unormowana wart. 82 k.c.zasada dotyczy takiej sytuacji, w której osoba sk3adaj1ca owiadczenie woli b1d z powodu przemijaj1cego zak3ócenia czynnoci psychicznych, np. wskutek nadu¿ycia alkoholu, narkozy, wysokiej gor1czki, znajduje siê w stanie wy31czaj1cym jej wiadomoæ, b1d podejmuje decyzjê pozostaj1c pod czyj1 presj1psychiczn1. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy osoba sk3adaj1ca owiadczenie woli nie jest w stanie wskutek ciê¿kiej choroby oprzeæ siê wp3ywom innej osoby, w takim stopniu, ¿e uzasadnia to niewa¿noæ z3o¿onego przez ni1owiadczenia (wyrok SN z 1.07.1974 r., III CRN 119/74, OSP 1976, nr 2, poz. 30).
Z kolei mo¿liwoæ uchylenia siê od skutków prawnych z3o¿onego owiadczenia woli mo¿liwa jest w przypadku b3êdu. Zgodnie bowiem z treci1art. 84 k.c.w razie b3êdu co do treci czynnoci prawnej mo¿na uchyliæ siê od skutków prawnych swego owiadczenia woli.J.¿eli jednak owiadczenie woli by3o z3o¿one innej osobie, uchylenie siê od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy b31d zosta3wywo3any przez tê osobê, chocia¿by bez jej winy, albo gdy wiedzia3a ona o b3êdzie lub mog3a z3atwoci1b31d zauwa¿yæ; ograniczenie to nie dotyczy czynnoci prawnej nieodp3atnej (§ 1). Mo¿na powo3ywaæ siê tylko na b31d uzasadniaj1cy przypuszczenie, ¿e gdyby sk3adaj1cy owiadczenie woli nie dzia3a3pod wp3ywem b3êdu i ocenia3sprawê rozs1dnie, nie z3o¿y3by owiadczenia tej treci (b31d istotny) (§ 2).
Co do formy i terminu owiadczenia ustawodawca odsy3a doart. 88 k.c.precyzuj1c, ¿e uchylenie siê od skutków prawnych owiadczenia woli, które zosta3o z3o¿one innej osobie pod wp3ywem b3êdu lub groby, nastêpuje przez owiadczenie z3o¿one tej osobie na pimie (§ 1). Uprawnienie do uchylenia siê wygasa: w razie b3êdu  z up3ywem roku od jego wykrycia, a w razie groby  z up3ywem roku od chwili, kiedy stan obawy usta3(§ 2).
Ju¿ tylko takie zestawienie zarzutów przez powoda(...)daleko posuniêt1ostro¿noæ w ocenie, bowiem z praktyki orzeczniczej i zwyk3ych zasad dowiadczenia ¿yciowego wynika, ¿e w rzeczywistoci przes3anki spe3niaj1ce wymogi zastosowania powy¿szych przepisów prawa materialnego nie mog1wystêpowaæ jednoczenie z tej przyczyny, ¿e co do zasady wzajemnie siê wykluczaj1.(...)jest wszak dzia3anie obarczone wadliwym stanem wiadomoci co do istoty dokonywanej czynnoci prawnej, co ze wzglêdów oczywistych pozostaje w ca3kowitej sprzecznoci z dzia3aniem w warunkach braku mo¿liwoci wiadomego podejmowania decyzji i wyra¿enia woli, spowodowanego  wed3ug twierdzeñ powoda w sprawie  stanem nietrzewoci.(...)jeszcze, odrêbnie zdefiniowan1wkodeksie cywilnymwad1owiadczenia woli, jest tzw. b31d kwalifikowany, to znaczy b31d wywo3any przez drug1stronê, wzglêdnie przez osobê trzeci1, za pomoc1podstêpu.D.trzeba, ¿e instrument prawny w postaci z3o¿enia drugiej stronie pisemnego owiadczenia o uchyleniu siê od skutków wadliwego owiadczenia woli odnosi siê jedynie do b3êdu  zarówno zwyk3ego, jak i kwalifikowanego (wyrok SA wG.z 22.07.2015 r., I ACa 236/15, LEX nr 2023670).
N.ulega3o w1tpliwoci, ¿e w dacie zawarcia umowy pozwany od wielu lat pozostawa3obci1¿ony chorob1alkoholow1. Tolerancja alkoholu jako element adaptacji organizmu jest cech1osobnicz1zale¿n1od uwarunkowañ genetycznych i rodowiskowych. Osoby uzale¿nione od alkoholu w3anie przy zwiêkszonej tolerancji na alkohol mog1szybciej wpadaæ w ten na3óg, wzglêdnie w toku uzale¿nienia ich tolerancja mo¿e zwiêkszaæ siê lub za3amywaæ (np. na skutek uszkodzenia w1troby) i ju¿ z tej przyczyny samo pozostawanie w stanie po spo¿yciu alkoholu lub nietrzewoci nie automatyzuje stosowaniaart. 82 k.c.
Podobne wnioski wynikaj1zopinii (...)psychiatry, która poda3a, ¿e samo u¿ywanie alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych nie ma znaczenia dla oceny zdolnoci do czynnoci prawnych. Dopiero wyst1pienie zwi1zanych z nadu¿ywaniem alkoholu trwa3ych zaburzeñ psychicznych, tj. g3êbokiego otêpienia (w tym zespo3uK.) lub przewlek3ych psychoz urojeniowych powoduje stan, który nie pozwala na kierowanie swoim postêpowaniem ani na wa¿ne owiadczenie woli. Nawet przebycie krótkotrwa3ych psychoz alkoholowych jak majaczenie czy halucynoza nie ma znaczenia dla sporz1dzonych dokumentów w zwi1zku z faktem ograniczenia w czasie i remisji objawów. Zaburzenia osobowoci i zachowania bêd1ce nastêpstwem przewlek3ego u¿ywania alkoholu nie wy31czaj1zdolnoci do czynnoci prawnych. W przypadku pozwanego bieg3a nie dysponowa3a danymi, które pozwala3yby na wnioskowanie, ¿e wystêpowa3y u pozwanego upojenie o charakterze patologicznym, które mo¿e byæ wywo3ane nawet przez niewielk1iloæ alkoholu.(...), ¿e pozwany doskonale relacjonowa3prawdopodobny dzieñ zawarcia umowy.N.mia3¿adnych zaburzeñ pamiêci zwi1zanych z tym dniem i nie wydarzy3o siê nic nietypowego w jego zachowaniu. Brak by3o równie¿ informacji, które mog3y nasuwaæ podejrzenie, ¿e pozwany wiadomie lub niewiadomie za¿ywa3leki lub substancje psychoaktywne, mog1ce powodowaæ stan wy31czenia jego wiadomoci. Dlatego nale¿a3o uznaæ, ¿e pozwany w dacie zawarcia umowy nie by3w stanie wy31czaj1cym wiadome z3o¿enie owiadczenia woli i wiadome podjêcie decyzji, mimo tego, ¿e cierpia3na zespó3zale¿noci alkoholowej.
(...)tak¿e, ¿e o ile pozwany ewidentnie zosta3nak3oniony przez osoby trzecie do zawarcia umowy, nie mniej nawet ocena jego zachowania jako b3êdu wywo3anego przez osoby trzecie nie mia3a znaczenia dla wa¿noci czynnoci prawnej.J.¿eli bowiem pozwany po 5 latach od zawarcia umowy w sposób spójny, logiczny i niesprzeczny relacjonowa3przebieg wydarzeñ zwi1zanych z zawarcie umowy, to niew1tpliwie nie mo¿na by3o uznaæ, ¿e po kilku dniach, miesi1cach czy nawet latach nie pamiêta3, ¿e takie zdarzenie mia3o miejsce.(...)¿onego owiadczenia woli o uchyleniu siê od skutków prawnych, roczny termin, o którym mowa wart. 88 § 2 k.c.ju¿ up3yn13.N.mniej od b3êdu odró¿niæ nale¿y niedbalstwo polegaj1ce na nieprzeczytaniu treci podpisywanych dokumentów, co zdarza siê w obrocie prawnym równie¿ osobom trzewym. Innymi s3owy, zasadniczo dla oceny prawnej nie ma znaczenia, czy pozwany przeczyta3treæ dokumentów, które podpisuje, ale to czy móg3siê z nimi zapoznaæ.
W kolejnym zarzucie pozwany podniós3, ¿e wbrew zapisom umownym nie otrzyma3kwoty 27.000 z3, które przeznaczone by3y na cele konsumpcyjne.
Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciê¿ar dowodu spoczywa na stronach (art. 232 k.p.c.,art. 3 k.p.c.,art. 6 k.c.).J.istota sprowadza siê do ryzyka poniesienia przez stronê ujemnych konsekwencji braku wywi1zania siê z powinnoci przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronê prawdziwoci twierdzeñ o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, ¿e twierdzenia takie zasadniczo nie bêd1mog3y le¿eæ u podstaw s1dowego rozstrzygniêcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeñ, utraci korzyci, jakie uzyska3aby aktywnym dzia3aniem.(...)k.c.okrela regu3y dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobê, na której spoczywa ciê¿ar udowodnienia faktów maj1cych istotne znaczenie dla rozstrzygniêcia, przy czym s1d nie ma obowi1zku d1¿enia do wszechstronnego zbadania wszystkich okolicznoci sprawy oraz nie jest zobowi1zany do zarz1dzania dochodzenia w celu uzupe3nienia lub wyjanienia twierdzeñ stron i wykrycia rodków dowodowych pozwalaj1cych na ich udowodnienie.N.ma te¿ obowi1zku przeprowadzenia z urzêdu dowodów zmierzaj1cych do wyjanienia okolicznoci istotnych dla rozstrzygniêcia sprawy (art. 232 k.p.c.), szczególnie gdy obie strony s1reprezentowane przez fachowych pe3nomocników, którym(...)li3terminy na z3o¿enie wszystkich twierdzeñ i dowodów pod rygorem utraty prawa powo3ywania ich w toku dalszego postêpowania.(...)przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciê¿ar udowodnienia faktów maj1cych dla rozstrzygniêcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na tej stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (wyrok SA w(...)z 28.11.2019 r., I AGa 50/19, LEX nr 2944289).(...)nie d1¿y do ustalenia prawdy materialnej,(...)z urzêdu w zakresie wskazanym w przepisach, a podstaw1procesu cywilnego jest jego kontradyktoryjnoæ. Kluczowe dla rozstrzygniêcia fakty nie mog1opieraæ siê wy31cznie na go3os3ownych twierdzeniach strony i jej przekonaniu, które nie znajduje oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Istotne dla rozstrzygniêcia okolicznoci musz1zostaæ udowodnione (wyrok SA w £odzi z 20.11.2019 r., III AUa 22/19, LEX nr 2764307).
Zaprzeczenie okolicznociom dokonane przez stronê procesow1wywo3uje ten skutek, ¿e istotne dla rozstrzygniêcia sprawy fakty staj1siê sporne i musz1byæ udowodnione. W razie ich nieudowodnienia(...)oceni je na niekorzyæ strony, na której spoczywa3ciê¿ar dowodu, chyba ¿e mia3mo¿noæ przekonaæ siê o prawdziwoci tych twierdzeñ na innej podstawie.
Strona powodowa nie zdo3a3a wykazaæ, aby pozwany otrzyma3kwotê 27.000 z3w zwi1zku z zawart1umow1kredytu. Na marginesie dodaæ nale¿a3o, ¿(...)powoda do z3o¿enia wszelkiej dokumentacji zwi1zanej z zawart1umow1. Z treciumowy (...), ¿e powy¿sza kwota mog3a zostaæ wyp3acona czekiemG.w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. lubBanku (...) S.A.(...)te¿ dyspozycjê podpisa3pozwany. W zwi1zku z tym pozwany  zgodnie z umow1 winien otrzymaæ od porednika finansowego spersonalizowany formularz wyp3aty upowa¿niaj1cy pozwanego do wyp3aty kredytu, zgodnie ze z3o¿on1dyspozycj1wyp3aty kredytu  pod warunkiem, ¿e porednik kredytowy przy zawieraniu umowy kredytu udostêpnia w ramach wiadczonych us3ug tak1mo¿liwoæ wyp3aty kredytu, o czym pozwany mia3zostaæ poinformowany przed zawarciem umowy kredytu.(...)kredytu w trybie p3atnociG.mia3a zostaæ udostêpniona pozwanemu nie póniej ni¿ w terminie do 5 dni roboczych od dnia zawarcia umowy kredytu oraz z3o¿enia dyspozycji wyp3aty kredytu.
W tym miejscu nale¿a3o wyjaniæ, ¿e czekG.jest form1p3atnoci gotówkowej, nie wymagaj1c1posiadania rachunku bankowego. W przypadku przyjêcia takiej formy wyp3aty kredytu kredytodawca wrêcza kredytobiorcy czekG.i na jego podstawie oraz przy wylegitymowaniu siê dowodem osobistym, kredytobiorca mo¿e otrzymaæ kwotê kredytu w placówce Poczty Polskiej S.A. lubBanku (...) S.A.
Tymczasem dowodu przekazania czeku ani te¿ potwierdzenia realizacji tej p3atnoci na pró¿no szukaæ w aktach sprawy.O.æ mo¿na jedynie informacjê (nie dokument w rozumieniuart. 7 Prawa bankowego), ¿e kwota kredytu w wysokoci 27.000 z3wyp3acona zosta3a na rachunek bankowy numer(...), z tym, ¿e ewidentnie jest to rachunekBanku (...) S.A.s3u¿1cy do realizacji czekuG.. wiadczy o tym przede wszystkim identyfikator tego banku 1320 oraz fakt, ¿e wyp3ata kredytu  zgodnie z dyspozycj1 nie mia3a nast1piæ na rachunek bankowy. Z powy¿szych powodów, jak równie¿ wobec faktu, ¿e rachunek ten nie by3wskazany jako ten, na który nale¿y dokonaæ wyp3aty rodków, brak by3o podstaw do uznania tego rachunku za nale¿1cy dla pozwanego.J.¿eli by3o inaczej fakty te winien udowodniæ powód.
P.¿sze potwierdza jedynie zeznania pozwanego, ¿e nigdy nie otrzyma3kwoty kredytu w kwocie 27.000 z3.N.mo¿e byæ nawet mowy o tym, ¿e kwota ta wyp3acona zosta3a do r1k pozwanego, a nastêpnie przekaza3je osobom trzecim, które nak3oni3y go do zawarcia umowy.
Skoro pozwany nie otrzyma3powy¿szej kwoty, nie mo¿e byæ mowy o obowi1zku zwrotu tej kwoty powodowi. Ju¿ z tego powodu nie mo¿e byæ mowy o obowi1zku zap3aty przez pozwanego kosztów zwi1zanych z udzieleniem kredytu, tj. prowizji oraz wynagrodzenia porednika kredytowego, skoro do wykonania umowy nie dosz3o. Ju¿ z tej przyczyny powództwo zas3ugiwa3o na oddalenie.
N.¿nie od powy¿szego oceniæ nale¿a3o skutecznoæ z3o¿onego owiadczenia o wypowiedzeniu umowy.
Zgodnie z art. 75c ust. 1, je¿eli kredytobiorca opónia siê ze sp3at1zobowi1zania z tytu3u udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania sp3aty, wyznaczaj1c termin nie krótszy ni¿ 14 dni roboczych.U.2 powo3anego przepisu stanowi, ¿e w wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcê o mo¿liwoci z3o¿enia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzacjê zad3u¿enia. Zgodnie z ust. 3 tego¿ przepisu, bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umo¿liwiæ restrukturyzacjê zad3u¿enia poprzez zmianê okrelonych w umowie warunków lub terminów sp3aty kredytu, je¿eli jest uzasadniona dokonan1przez bank ocen1sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja, o której mowa w ust. 1, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcê (ust. 4). W myl ust. 5 bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzacjê zad3u¿enia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbêdnej zw3oki, szczegó3owe wyjanienia, w formie pisemnej, dotycz1ce przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzacjê. Analogiczne postanowienia umowne ujête zosta3y w umowie kredytowej (pkt 5.6-5.9).
W okolicznociach niniejszej sprawy(...), ¿e tryb wynikaj1cy zart. 75c ustawy Prawo bankowenie zosta3zachowany przez powoda. Z przed3o¿onych przez powoda dokumentów nie wynika3o, aby powód przed wypowiedzeniem umowy kredytowej, wzywa3pozwanego do dokonania sp3aty w terminie 14 dni roboczych, a tak¿e aby poinformowa3go o mo¿liwoci z3o¿enia wniosku o restrukturyzacjê zad3u¿enia. Na marginesie warto zauwa¿yæ, ¿e brak by3o nawet podstaw do ustalenia daty wymagalnoci roszczenia, gdyby wypowiedzenie, kierowane de facto na nieprawid3owy adres pozwanego, mog3o byæ skuteczne  brak mo¿liwoci ustalenia daty, w której pozwany móg3zapoznaæ siê z treci1owiadczenia o wypowiedzeniu (art. 61 § 1 k.c.).
(...)na uwadze powy¿sze, z3o¿one owiadczenie o wypowiedzeniu jako przedwczesne okaza3o siê bezskuteczne. Jak wskaza3bowiem(...)N.¿szy w wyroku z dnia 18 czerwca 2021 roku w sprawie IV CSKP 92/21 (OSNC 2022/1/9) w odniesieniu do opisanej procedury: Kategoryczne brzmienie tego przepisu nie pozostawia w1tpliwoci co do tego, ¿e nak3ada on na banki obowi1zki polegaj1ce na wezwaniu kredytobiorcy, gdy ten opónia siê ze sp3at1zobowi1zania, do zap3aty i wyznaczeniu mu terminu nie krótszego ni¿ 14 dni roboczych wraz z pouczeniem o mo¿liwoci z3o¿enia w terminie 14 dni roboczych wniosku o restrukturyzacjê zad3u¿enia. Innym natomiast zagadnieniem jest to, czy ostatecznie w ramach procedury restrukturyzacyjnej zostanie zawarte porozumienie pomiêdzy bankiem a kredytobiorc1. Wspomniany ju¿art. 12noweliprawa bankowegona okrelenie charakteru prawnego regulacji zawartej wart. 75c prawa bankowegopos3uguje siê okreleniem wymogu jego stosowania przez banki, a zatem jeli bank nie zastosuje w swej dzia3alnociart. 75c prawa bankowego, to bez znaczenia prawnego pozostaje kwestia wykazania przez kredytobiorcê w3asnej woli i inicjatywy w restrukturyzacji zad3u¿enia. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, ¿e inicjatywa w uruchomieniu tej procedury spoczywa na banku a nie kredytobiorcy. Celem i istot1tej regulacji jest zapewnienie kredytobiorcy uprawnienia do dalszego kontynuowania umowy kredytu, mimo problemów ze sp3at1rat kredytowych, przez umo¿liwienie restrukturyzacji powsta3ego zad3u¿enia i modyfikacji stosunku prawnego na przysz3oæ.
Równie¿ z tego powodu powództwo nie zas3ugiwa3o na uwzglêdnienie.
W dalszej kolejnoci nale¿a3o zwróciæ uwagê na niedozwolone zapisy umowne zawarte w spornej umowie.(...)¿y3bowiem, ¿e ocena zasadnoci powództwa w wietle przepisów prawa materialnego jest uprawnieniem i jednoczenie obowi1zkiem s1du niezale¿nie od postawy procesowej strony pozwanej (nie zg3oszenie twierdzeñ i zarzutów, wzglêdnie spónione z3o¿enie ich  jak w niniejszym przypadku z naruszeniem maj1cego zastosowanie w sprawieart. 503 § 1 in fine k.p.c.,).N.mo¿na przy tym zapominaæ, ¿e przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych zosta3y wprowadzone dokodeksu cywilnegow ramach implementacji dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Kompetencja s1du do zbadania z urzêdu tego, czy klauzula w umowie jest postanowieniem nieuczciwym, stanowi w tej sytuacji zarówno rodek do realizacji celu okrelonego w art. 6 dyrektywy 93/13/EWG, to znaczy uniemo¿liwienia zwi1zania konsumenta nieuczciwym postanowieniem, jak i do przyczynienia siê do osi1gniêcia celuart. 7tej dyrektywy, poniewa¿ przeprowadzenie przez s1d z urzêdu takiej oceny mo¿e dzia3aæ jako czynnik odstraszaj1cy oraz przyczyniæ siê do zapobiegania nieuczciwym warunkom w umowach zawieranych pomiêdzy konsumentami a sprzedawcami lub dostawcami (por. m.in. wyrok Trybuna3uS.ci z dnia 21 listopada 2002 roku, C-473/00; wyrok Trybuna3uS.ci z dnia 27 czerwca 2000 r, C-240/98).
Zgodnie z treci1art. 3851 § 1 k.c.postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi1¿1go, je¿eli kszta3tuj1jego prawa i obowi1zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra¿1co naruszaj1c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).N.dotyczy to postanowieñ okrelaj1cych g3ówne wiadczenia stron, w tym cenê lub wynagrodzenie, je¿eli zosta3y sformu3owane w sposób jednoznaczny. W mylart. 3851 § 3 k.c.nieuzgodnione indywidualnie s1te postanowienia umowy, na których treæ konsument nie mia3rzeczywistego wp3ywu. W szczególnoci odnosi siê to do postanowieñ umowy przejêtych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Z kolei wedleart. 3852 k.c.oceny zgodnoci postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje siê wed3ug stanu z chwili zawarcia umowy, bior1c pod uwagê jej treæ, okolicznoci zawarcia oraz uwzglêdniaj1cumowy (...)w zwi1zku z umow1obejmuj1c1postanowienie bêd1ce przedmiotem oceny. W mylart. 3851 § 3 k.c.nieuzgodnione indywidualnie s1te postanowienia umowy, na których treæ konsument nie mia3rzeczywistego wp3ywu. W szczególnoci odnosi siê to do postanowieñ umowy przejêtych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.P.liæ przy tym nale¿a3o, ¿e zgodnie z treci1art. 3851 § 4 k.c.ciê¿ar dowodu, ¿e postanowienie zosta3o uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto siê na to powo3uje, a wiêc w niniejszej sprawie na stronie pozwanej.
O.nie wynagrodzenia prowizyjnego w kwocie 12.737,60 z3, powód nie wskaza3, z czego wynika tak znaczny koszt prowizji. Podobnie zupe3ne oderwane od obrotu rynkowego by3o wynagrodzenie porednika finansowego ustalone na kwotê 6.750,00 z3, a wiêc niemal 1/3 kwoty wyp3aconej. Na podstawie zaoferowanych dowodów nie mo¿na by3o w ¿aden sposób ustaliæ, za jakie szczególne czynnoci powód zastrzeg3dla siebie oraz porednika tak znaczne wynagrodzenie (31cznie ponad po3owy wyp3aconej kwoty  27.000,00 z3).Z.¿enie tak wysokiego wynagrodzenia (zarówno banku jak i porednika) bez odniesienia do konkretnych, faktycznie poniesionych kosztów nie mo¿e zostaæ uznane za postêpowanie uczciwe i zgodne z dobrymi obyczajami. Wysokoæ tych kosztów nie mo¿e byæ kszta3towana dowolnie i w oderwaniu od kosztów faktycznie ponoszonych w zwi1zku z realizacj1konkretnej umowy. Jak wskaza3(...)w wyroku z dnia 16 lipca 2020 roku w sprawach po31czonych C-224/19 i C-259/19 (Dz.UE 2020/C 297/19) artyku33 ust. 1 dyrektywy 93/13 nale¿y interpretowaæ w ten sposób, ¿e warunek zawartej miêdzy konsumentem a instytucj1finansow1umowy kredytu nak3adaj1cy na konsumenta obowi1zek zap3aty prowizji za udzielenie kredytu mo¿e stwarzaæ na niekorzyæ konsumenta, w sprzecznoci z wymogiem dobrej wiary, znacz1c1nierównowagê wynikaj1cych z umowy praw i obowi1zków jej stron w sytuacji, gdy instytucja finansowa nie wyka¿e, ¿e wspomniana prowizja odpowiada rzeczywicie wykonanym przez ni1us3ugom i poniesionym kosztom, czego ustalenie nale¿y do s1du odsy3aj1cego.
W toku niniejszego postêpowania powód (bank) nie wyjani3(mimo, ¿e jest stron1wielu podobnych procesów), jakie konkretne czynnoci zwi1zane z obs3ug1przedmiotowejumowy (...)siê z tak znacznymi kosztami. W tym stanie rzeczy nale¿a3o uznaæ, ¿e skoro powód nie udowodni3, ¿e tak znaczne koszty faktycznie zosta3y przez niego poniesione (wzglêdnie porednika) w zwi1zku z wykonaniem umowy czy za konkretne wiadczenia dodatkowe spe3nione na rzecz konsumenta, to brak podstaw do uwzglêdnienia pozaodsetkowych kosztów kredytu w ra¿1co wygórowanej wysokoci.
Z.¿enie przez ustawodawcê pozaodsetkowych kosztów kredytu nie oznacza, ¿e powodowi przys3ugiwa3o w ka¿dym przypadku uprawnienie do naliczania zawy¿onych kosztów a¿ do wysokoci kosztów maksymalnych i stosowania przy umowach wzorców umownych kszta3tuj1cych wzajemne prawa i obowi1zki stron w sposób niezgodny z zasadami wspó3¿ycia spo3ecznego. Zamieszczony w ustawie matematyczny wzór nie mo¿e stanowiæ podstawy i sposobu obejcia przepisów o odsetkach maksymalnych przez dodawanie do kwot nieuzasadnionych kosztów i nie mo¿e korzystaæ z ochrony prawnej. Nawet je¿eli koszty te31cznie nie przekraczaj1progu ustawowego (przewidzianego w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim), to w danym przypadku s131cznie ra¿1co zbyt wysokie, a nie ma ¿adnych dowodów, aby problematyka decydowania o przyznaniu pozwanemu tego konkretnego kredytu by3a z3o¿ona, skomplikowana, pracoch3onna, uzasadniaj1c tak znaczn1korzyæ maj1tkow1po stronie kredytodawcy. Tak naprawdê by3o wrêcz przeciwnie, gdy¿ ocena zdolnoci kredytowej nie zosta3a w ogóle dokonana.
Nadto powód nie posiada3uprawnienia do pobierania odsetek od skredytowanych kosztów po¿yczki, a wiêc od kwoty 46.487,60 z3, a jedynie od kwoty ca3kowitej kwoty kredytu, tj. kwoty, która mia3a zostaæ wyp3acona pozwanego (27.000,00 z3).
W.niaj1c problematykê konieczne by3o odwo3anie siê do definicji podstawowych pojêæ zwi1zanych z kredytem konsumenckim zawartych w ustawie o kredycie konsumenckim. Zgodnie z art. 5 pkt 7 tej ustawy o kredycie konsumenckim (obowi1zuj1c1w dniu zawarcia umowy) ca3kowita kwota kredytu stanowi sumê wszystkich rodków pieniê¿nych, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. Dopiero ustaw1o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad porednikami kredytu hipotecznego i agentami z dnia 23 marca 2017 roku (Dz.U. z 2017 r. poz. 819 zm.)  obowi1zuj1c1od dnia 22 lipca 2017 roku  doprecyzowan1powy¿sz1definicjê wskazuj1c, ¿e ca3kowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich rodków pieniê¿nych nieobejmuj1cych kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich rodków pieniê¿nych nieobejmuj1cych kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt.
Natomiast art. 85 ust. 2 ustawy wprowadzaj1cej nakazywa3, aby do umów o kredyt hipoteczny oraz umów o kredyt konsumencki, zawartych przed dniem wejcia w ¿ycie ustawy, stosowaæ przepisy dotychczasowe.
Punktem wyjcia dla wyk3adni pojêcia ca3kowitej kwoty kredytu  tak w stanie na dzieñ zawarcia umowy jak i obecnie jest odwo3anie siê do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylaj1cej dyrektywê Rady 87/102/EWG. W orzeczeniuT. S.ci Unii Europejskiej z dnia 26 kwietnia 2016 roku przypomniano, ¿e w art. 3 lit. h) dyrektywy pojêcie ca3kowitej kwoty do zap3aty przez konsumenta zdefiniowane zosta3o jako suma ca3kowitej kwoty kredytu i ca3kowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta.(...)kwota kredytu w rozumieniu art. 3 lit. l) i art. 10 ust. 2 dyrektywy(...)nie obejmuje ¿adnych kwot, których przeznaczeniem jest wywi1zanie siê ze zobowi1zañ podjêtych w ramach odnonej umowy o kredyt, takich jak koszty administracyjne, odsetki, op3ata za udzielenie kredytu czy wszelkie inne typy kosztów, które musi ponieæ konsument. W wyniku szerszych rozwa¿(...)na stanowisku, ¿e art. 3 lit. l) i art. 10 ust. 2 dyrektywy(...), a tak¿e pkt I za31cznika I do rzeczonej dyrektywy nale¿y interpretowaæ w ten sposób, ¿e ca3kowita kwota kredytu i kwota wyp3at okrelaj1ca3oæ kwot udostêpnianych konsumentowi, co wyklucza kwoty powi1zane przez kredytodawcê z pokryciem kosztów zwi1zanych przez kredytodawcê z udzieleniem odnonego kredytu, które to kwoty nie s1w rzeczywistoci wyp3acane konsumentowi. Na pogl1d ten powo3a3siê równie¿(...)N.¿szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2019 roku w sprawie o sygn. akt I NSK 9/18 (LEX nr 2643248) i nie mia3w1tpliwoci, ¿e w aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty (np. op3aty przygotowawczej, prowizji, itp.) zarówno w ramach ca3kowitej kwoty kredytu, jak i w kosztach kredytu. I to nawet wówczas, gdy sk3adniki kosztów kredytu s1kredytowane przez kredytodawcê. Za tak1tez1przemawia wyrana treæart. 5 pkt 7 u.k.k.(ca3kowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich rodków pieniê¿nych nieobejmuj1cych kredytowanych kosztów kredytu...). Szczególnie wa¿kie jest stwierdzenie(...)N.¿szego: Mimo braku wyranego wy31czenia w poprzedniej treciart. 5 pkt 7 u.k.k.kredytowanych kosztów kredytu nie oznacza3o to, ¿e w poprzednim stanie prawnym praktyka powoda by3a dopuszczalna. Innymi s3owy, równie¿ na tle poprzedniego brzmieniaart. 5 pkt 7 u.k.k.koszty zwi1zane z udzieleniem kredytu nie mog3y stanowiæ czêci ca3kowitej kwoty kredytu, nawet wówczas, gdy kredytodawca udzieli3kredytu przeznaczonego na poniesienie tych kosztów. W konsekwencji, ca3kowita kwota kredytu obejmuje jedynie tê kwotê, która zosta3a faktycznie oddana do swobodnej dyspozycji konsumenta. Na tle powy¿szych rozwa¿añ zmianê definicji ca3kowitej kwoty kredytu na gruncie niniejszej sprawy nale¿y traktowaæ jako doprecyzowanie pojêcia.(...)dokonana przez(...)N.¿szy nie pozostawia w tym zakresie w1tpliwoci.
Jak rozwin13S. O.wG.w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lutego 2019 roku w sprawie III Ca 1426/18 (LEX nr 2670119): Dodatkowo zaznaczyæ nale¿y, ¿e argumentacja powódki dotycz1ca naruszenia art. 5 ust. 7 ustawy o kredycie konsumenckim nie zas3uguje na aprobatê, bowiem mimo, i¿ w brzmieniu ustawy obowi1zuj1cym w dniu zawarcia umowy definicja ca3kowitej kwoty kredytu nie zawiera3a wyranego stwierdzenia, ¿e ca3kowita kwota kredytu nie obejmuje kredytowanych kosztów kredytu, to wniosek taki wynika3z analizy treci ca3ego tego przepisu; ustêp 8) bowiem stanowi3, ¿e ca3kowita kwota do zap3aty przez konsumenta to suma ca3kowitego kosztu kredytu i ca3kowitej kwoty kredytu, a zgodnie z ust. 6 lit. a) ca3kowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowi1zany ponieæ w zwi1zku z umow1o kredyt, w szczególnoci odsetki, op3aty, prowizje, podatki i mar¿e je¿eli s1znane kredytodawcy. Skoro wiêc prowizja by3a kosztem kredytu, to nie mo¿na jej uznaæ na gruncie obowi1zuj1cych wówczas przepisów jednoczenie za kwotê kredytu.Z.æ takiego wniosku znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniaj1cej ustawê o kredycie konsumenckim, która wesz3a w ¿ycie 22 lipca 2017 r. (Dz. U. 2017.819 z dnia 21 kwietnia 2017 r.). Jak wynika z niego, celem nowelizacji treci art. 5 ust. 7 by3o w3anie wyrane doprecyzowanie, ¿e mowa jest w nim o rodkach "nieobejmuj1cych kredytowanych kosztów kredytu", w celu przeciwdzia3ania interpretacjom przepisu umo¿liwiaj1cym podawanie ca3kowitej kwoty kredytu powiêkszonej o kwotê kredytowanych kosztów, co prowadzi3oby do przekazywania konsumentowi wprowadzaj1cych w b31d informacji o rzeczywistych kosztach kredytu (...) To interpretacja tego przepisu zaproponowana przez powódkê jest sprzeczna z treci1art. 5 ust. 6-8 wspomnianej ustawy.
(...)wy¿ej orzeczenie(...)w sprawie C-377/14 stanowi3o punkt wyjcia równie¿ dla rozwa¿añ poczynionych w uzasadnieniu wyroku S1du Apelacyjnego wW.z dnia 15 lutego 2017 roku w sprawie VI ACa 560/16 (LEX nr 2279527), w którym uznano, ¿e na tleart. 5 pkt 7 u.k.k.ca3kowita kwota kredytu oznacza rodki faktycznie udostêpnione konsumentowi, a to oznacza, ¿e w konsekwencji konsument jest zobowi1zany do uiszczenia odsetek naliczanych tylko od rodków faktycznie udostêpnionych konsumentowi, a wiêc od ca3kowitej kwoty kredytu. Brak wiêc podstaw do obci1¿ania konsumenta odsetkami od kosztów kredytu, nawet w wypadku udzielenia kredytu w celu sfinansowania tych kosztów.
Równie¿ w orzecznictwie Prezesa UOKiK przyjmowano pogl1d, ¿e ca3kowita kwota kredytu (w rozumieniuart. 5 pkt 7 u.k.k.) nie obejmuje kosztów, które maj1byæ pokryte z kapita3u kredytu. Wniosek taki wynika z porównaniaart. 5 pkt 6 u.k.k.orazart. 5 pkt 7 u.k.k.Pozwala to na unikniêcie dwukrotnego uwzglêdniania kosztów w ca3kowitej kwocie do zap3aty przez konsumenta zdefiniowanej wart. 5 pkt 8 u.k.k. (por. m.in. decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 12.03.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 10.05.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr R£O(...)z 21.06.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 9.10.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 30.12.2015 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 8.08.2016 r., decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 28.12.2016 r., publ. www.uokik.gov.pl, a tak¿e pismo Prezesa UOKiK z 20.02.2012 r.,(...)076-118/11/BK,(...)2012, nr 9.) Omawiane stanowisko znajdowa3o poparcie w orzecznictwie(...)(por. np. wyrok(...)z 6.05.2015 r., XVII AmA 5/14, LEX nr 2155798; wyrok(...)z 3.12.2015 r., XVII AmA 124/14, LEX nr 2155537; wyrok(...)z 11.12.2015 r., XVII AmA 125/14, LEX nr 1973757; wyrok(...)z 26.01.2016 r., XVII AmA 165/13, LEX nr 1997815; wyrok(...)z 20.12.2016 r., XVII AmA 53/16, LEX nr 2206139, a tak¿e wyrok SA w Warszawie z 12.12.2016 r., VI ACa 1213/15, LEX nr 2974033) - (zob. T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018, art. 5.).
W niniejszej sprawie wskazano w umowie, ¿e ca3kowita kwota kredytu wynosi3a 27.000,00 z3i tak ustalona nie obejmowa3a kredytowanych kosztów kredytu. Natomiast tzw. kwota udzielonego kredytu wynosi3a 46.487,60 z3 z uwzglêdnieniem kredytowanych kosztów kredytu. Ten powszechnie stosowany zabieg wprowadza w b31d konsumenta co do rzeczywistej kwoty udzielonego mu kredytu. Jest równie¿ niepoprawny z jêzykowego punktu widzenia, albowiem ca3kowita kwota kredytu obejmuje ca3oæ kwot udostêpnionych konsumentowi, co oznacza, ¿e kwota kredytu nie mo¿e stanowiæ kwoty wy¿szej ni¿ kwota ca3kowita.(...)kwota kredytu, o czym by3a ju¿ mowa, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oznacza wy31cznie te rodki, które zosta3y wyp3acone konsumentowi (tzw. kwota na rêkê) i pozostawione do jego swobodnej dyspozycji. W ¿adnym razie kwota wy¿sza ni¿ wskazana jako ca3kowita kwota kredytu nie zosta3a pozostawiona do swobodnej dyspozycji konsumenta. Wynika to wprost z powy¿szych rozwa¿añ dotycz1cych ca3kowitej kwoty kredytu. Dla przeciêtnego konsumenta porównanie oznaczeñ kwota kredytu i ca3kowita kwota kredytu jednoznacznie sugeruje, ¿e to drugie pojêcie jest szersze i powinno obejmowaæ wiêcej, ni¿ kwota kredytu, tymczasem jest dok3adnie odwrotnie. Co wiêcej, je¿eli przeciêtny konsument dokonywa3by porównania parametrów kredytu z ofert1innego banku (zak3adaj1c nieabuzywnoæ ofert porównawczych) i spogl1da3by na rubryki oznaczone formu31ca3kowita kwota kredytu doszed3by do nieprawdziwych wniosków, bo oferta innego banku uwzglêdniaj1cego kredytowane koszty kredytu w pozycji ca3kowita kwota kredytu by3aby (przy za3o¿eniu konkurencyjnoci rynku, czyli wzglêdnego podobieñstwa warunków i kosztów przy danej kwocie zapotrzebowania) mniej korzystna.N.¿y te¿ zauwa¿yæ, ¿e pominiêcie skredytowanych kosztów kredytu w ca3kowitej kwocie kredytu wp3ywa na zmianê ekonomicznych parametrów umowy z punktu widzenia konsumenta porównuj1cego oferty rynkowe w stopniu istotnym.N.¿y przyznaæ, ¿e profesjonalista móg3by bez trudu powy¿sze uwarunkowania prawid3owo zrozumieæ, bior1c pod uwagê tak¿e inne parametry kredytu (np.(...)), ale przeciêtny konsument powinien byæ zaznajomiony z nimi w sposób ca3kowicie zgodny z obowi1zuj1cym prawem, maksymalnie przejrzysty i niewprowadzaj1cy w b31d, gdy¿ i tak problematyka kredytów konsumenckich sama w sobie jest dostatecznie skomplikowana dla przeciêtnego obywatela. Innymi s3owy, po pierwsze, wymagane prawem parametry musz1byæ zgodne z obowi1zuj1cym prawem, po drugie  ich rozszerzanie o nieprzewidziane prawem pojêcia (jak w niniejszym wypadku: kwota kredytu, która w rzeczywistoci powinna byæ nazwana ca3kowit1kwot1kredytu, bo kredytowanie kosztu uzyskania prowizji i wynagrodzenia porednika finansowego podwy¿sza w rzeczywistoci podstawê naliczania odsetek) jest wadliwe i narusza ra¿1co interesy konsumenta: utrudnia porównywanie ofert rynkowych dla osoby nie bêd1cej fachowcem w tej dziedzinie. Z punktu widzenia ekonomicznego b31d informacyjny w zakresie ca3kowitej kwoty kredytu nie uwzglêdniaj1cej kredytowania jego kosztów dla konsumenta ma ra¿1co negatywny wp3yw tak¿e w sferze ekonomicznej, gdy¿ naliczanie zgodnie z umow1odsetek umownych przez ca3y czas trwania umowy od kwoty dodatkowo 19.487,60 z3jest de facto zbli¿one do zawarcia odrêbnej umowy kredytowej na tê kwotê na okres 120 miesiêcy, a nie jest to co marginalnego lub pomijalnego dla przeciêtnego konsumenta.N.chodzi tu wy31cznie o realn1proporcjê odsetek do kapita3u, bo zawsze odsetki od sumy g3ównej s1w u3amkowej proporcji do kapita3u. (por. uzasadnienie wyroku S1du Rejonowego w Gdyni z dnia 10 maja 2022 roku, w sprawie I C 26/22, niepubl.). Aktualnie rozmycie pojêcia ca3kowitej kwoty kredytu przez prowadzenie pozaustawowej kwoty kredytu ma na celu stworzeniu prawnego pozoru uprawnienia takiego podmiotu do pobierania odsetek równie¿ od skredytowanych kosztów kredytu, co nie mo¿e okazaæ siê skuteczne.
Sytuacji tej nie zmienia mechanizm potr1cenia z kwoty kredytu kwotê skredytowanych kosztów kredytu. W istocie bowiem nie dochodzi do potr1cenia w cywilistycznym rozumieniu tego pojêcia.
Analogiczny mechanizm(...)Apelacyjny wW.w wyroku z dnia 30 padziernika 2017 roku w sprawie o sygn. akt VII ACa 879/17 (LEX nr 2471048), gdzie w uzasadnieniu stwierdzono za stron1, ¿e dopóki konsument nie uici kwot nale¿nych kontrahentowi z tytu3u op3at i prowizji lub te¿ nie zostan1one potr1cone, nie mo¿e dojæ do udostêpnienia konsumentowi rodków pieniê¿nych. W tej¿e sprawie(...), ¿e s3usznoci tego twierdzenia nie sprzeciwia siê treæ umowy kredytu, gdzie ustalono, ¿e po¿yczka jest wyp3acana w dniu podpisania umowy, w sposób okrelony przez po¿yczkobiorcê. W sprawie tej konsument sk3ada3dyspozycjê potr1cenia kwot stanowi1cych koszty po¿yczki. Wówczas(...), ¿e nie wynika3o z tych dokumentów, ¿e chocia¿ konsument sk3ada3dyspozycjê przelania rodków w dniu udzielenia kredytu (wyp3aty kredytu), to oznacza3o to, i¿ czyni3to w momencie dysponowania ju¿ rodkami przyznanej kwoty kredytu. Za co najmniej nieuprawnione uznano twierdzenie strony, ¿e nietrudno wyobraziæ sobie, ¿e konsument sk3ada dyspozycjê w dniu udzielenia kredytu, a wiêc w dniu, w którym zyskuje pozytywn1decyzjê o przyznaniu kredytu oraz ¿e dyspozycja ta mo¿e zostaæ z3o¿ona tak¿e po zawarciu umowy, to jednak musi poprzedziæ wyp3atê rodków, czyli de facto udostêpnienie ich konsumentowi. Dalej powo3ano siê na przyk3ad sytuacji podawanej przezK. E.w odniesieniu do jej Wytycznych w sprawie stosowania przepisów dyrektywy o kredycie konsumenckim dotycz1cych rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, wydanych w celu ujednolicenia interpretacji przepisów dyrektywy we wszystkich pañstwach cz3onkowskich: Jako przyk3ad Komisja podaje sytuacjê, w której udzielono konsumentowi po¿yczki w kwocie 5.000 euro, przy czym koszt udzielenia konsumentowi kredytu w wysokoci 100 euro jest wliczony w pulê udostêpnion1konsumentowi i nastêpnie potr1cany jest w momencie wyp3aty rodków. Faktycznie wiêc konsument mo¿e rozporz1dzaæ jedynie kwot14.900 euro i to w3anie ta kwota powinna stanowiæ ca3kowit1kwotê kredytu.
N.jest wiêc mo¿liwe uznanie, ¿e kredytobiorcy przys3ugiwa3a kwota 46.487,60 z3(tzw. kwoty udzielonego kredytu) i nastêpnie potr1cono z niej skredytowane koszty kredytu.
W sposób oczywisty zumowy (...), ¿e powód pobiera3odsetki równie¿ od skredytowanych kosztów kredytu w kwocie wynosz1cej a¿ 46.487,60 z3.
(...)na uwadze powy¿sze rozwa¿ania(...)do przekonania, ¿e oprocentowanie kredytu zosta3o wyliczone w sposób nieprawid3owy i niezgodny z definicj1stopy oprocentowania wskazan1w art. 5 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, który stanowi, ¿e stopa oprocentowania kredytu to stopa oprocentowania wyra¿ona jako sta3e lub zmienne oprocentowanie stosowane do wyp3aconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym. Natomiast kwota wyp3acona uto¿samiana jest z kwot1udostêpnion1do swobodnej dyspozycji konsumenta, do czego odwo3uje zreszt1definicja ca3kowitej kwoty kredytu. Zapis umowny dotycz1cy oprocentowania umowy stanowi wiêc niedozwolone postanowienie umowneart. 3851 k.c.i nie wi1¿e konsumenta nie tylko w zakresie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu, ale tak¿e od kwoty wyp3aconej, albowiem w treci umowy nie wskazano, od jakiej kwoty naliczane bêd1odsetki, czy od ca3kowitej kwoty kredytu (jak powinno mieæ to miejsce, czy od tzw. kwoty kredytu, stanowi1cej pozaustawow1i wprowadzaj1c1w b31d konsumenta definicjê).
Odmienna wyk3adnia nie ujmuje w sposób kompleksowy perspektywy konsumenta, któremu winna zostaæ zapewniona efektywna i realna ochrona wynikaj1ca z przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.
Zgodnie z treci1art. 70 Prawa bankowegoobowi1zuj1cego równie¿ w dacie zawarcia przedmiotowej umowy bank uzale¿nia przyznanie kredytu od zdolnoci kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolnoæ kredytow1rozumie siê zdolnoæ do sp3aty zaci1gniêtego kredytu wraz z odsetkami w terminach okrelonych w umowie. Kredytobiorca jest obowi1zany przed3o¿yæ na ¿1danie banku dokumenty i informacje niezbêdne do dokonania oceny tej zdolnoci (ust. 1). Osobie fizycznej, prawnej lub jednostce organizacyjnej niemaj1cej osobowoci prawnej, o ile posiada zdolnoæ prawn1, które nie maj1zdolnoci kredytowej, bank mo¿e udzieliæ kredytu m.in. pod warunkiem ustanowienia szczególnego sposobu zabezpieczenia sp3aty kredytu (ust. 2 pkt 1). Do regulacji tej odsy3a równie¿ art. 9 ustawy o kredycie konsumencki. Przepisy te wype3niaj1art. 8 Dyrektywy 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylaj1cej dyrektywê Rady 87/102/EWG, wedle którego P.cz3onkowskie zapewniaj1przeprowadzanie przez kredytodawcê przed zawarciem umowy o kredyt oceny zdolnoci kredytowej konsumenta na podstawie wystarczaj1cych informacji przekazanych mu, w stosownych przypadkach, przez konsumenta oraz, w razie koniecznoci, na postawie informacji uzyskanych z odpowiedniej bazy danych.P.cz3onkowskie, których ustawodawstwo wymaga od kredytodawców dokonania oceny zdolnoci kredytowej konsumenta na podstawie informacji z danej bazy danych, mog1zachowaæ ten wymóg. Warto zaznaczyæ, ¿e obowi1zki banku nie sprowadzaj1siê równie¿ wy31cznie do badania sytuacji finansowej i gospodarczej na etapie wniosku o kredyt, ale tak¿e po zawarciu umowy. Bank ma prawo badaæ, czy kredytobiorca po otrzymaniu kredytu nie utraci3zdolnoci kredytowej lub czy jego zdolnoæ do sp3aty kredytu nie jest zagro¿ona (wyrok SA w Warszawie z 10.01.2019 r., VII AGa(...), LEX nr 2682859).
Z kolei w art. 28 mowa jest o sankcjach w razie naruszenia tego obowi1zku: P.cz3onkowskie ustanawiaj1przepisy dotycz1ce sankcji maj1cych zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjêtych zgodnie z niniejsz1dyrektyw1i podejmuj1wszelkie niezbêdne dzia3ania w celu zapewnienia stosowania tych sankcji. Przewidziane sankcje musz1byæ skuteczne, proporcjonalne i odstraszaj1ce.
W dacie zawarcia umowy, jak i obecnie, ustawodawca nie przewidywa3sankcji wobec instytucji finansowej w przypadku udzielenia kredytu z pominiêciem zbadania zdolnoci kredytowej kredytobiorcy.(...)tego obowi1zku mo¿e skutkowaæ ewentualnie zastosowaniem w ramach nadzoru bankowego wobec banku sankcji, o których mowa wart. 138 ustawy Prawo bankowe(zob. stanowisko Generalnego Inspektora Nadzoru Bankowego z dnia 26 listopada 2007 r.,(...)078-1 3.09.93/07, wyrok SO w Kielcach z 11.06.2014 r., II Ca 452/14, LEX nr 1511361).
W tej sytuacji(...)¿y3, ¿e co do zasady przepisart. 5 k.c.nie mo¿e wp3ywaæ na wyk3adniê normy prawa materialnego okrelaj1cej treæ prawa podmiotowego (por. uzasadnienie wyroku S1du Najwy¿szego z dnia 31 marca 2000 r., II CKN 749/98, OSNC 2000/7-8/135). Warto przy tym podkreliæ, ¿eart. 5 k.c.nie kszta3tuje praw podmiotowych, nie zmienia i nie modyfikuje uprawnieñ, jakie wynikaj1z innych przepisów prawa. Przepis ten upowa¿nia s1d do oceny, w jakim zakresie, w konkretnym stanie faktycznym, dzia3anie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uwa¿ane za wykonywanie jego prawa i nie korzysta z ochrony prawnej. Stosowanieart. 5 k.c.pozostaje zatem w nieroz31cznym zwi1zku z ca3okszta3tem okolicznoci konkretnej sprawy. Regulacjaart. 5 k.c.powinna byæ stosowana z du¿1ostro¿noci1, gdy¿ zawsze prowadzi do os3abienia zasady pewnoci prawa. Dlatego te¿ pos3u¿enie siê w konkretnym przypadku konstrukcj1nadu¿ycia prawa jest z za3o¿enia dopuszczalne tylko wyj1tkowo i musi mieæ szczególne, wyrane uzasadnienie merytoryczne, z powo3aniem siê na normy etyczne lub obyczajowe.
Wymóg zgodnoci podejmowanych czynnoci prawnych z zasadami wspó3¿ycia spo3ecznego odnosi siê do wszystkich podmiotów prawa. W odniesieniu do obrotu profesjonalnego zasady wspó3¿ycia spo3ecznego nale¿y rozumieæ jako zasady uczciwoci i rzetelnoci kupieckiej, sprowadzaj1cej siê do przestrzegania dobrych obyczajów, zasad uczciwego obrotu, rzetelnego postêpowania czy lojalnoci i zaufania w stosunku do partnera umowy.(...)w zgodzie z tymi zasadami, przedsiêbiorca powinien powstrzymaæ siê od wszelkich zachowañ, które wiadcz1o braku respektu dla interesów partnera lub wywo3uj1uszczerbek w tych interesach.
W literaturze coraz czêciej podkrela siê i akcentuje bardziej intensywny model ochrony kredytobiorcy nawi1zuj1cy do idei odpowiedzialnego udzielania kredytu", istotnie wykraczaj1cej poza obowi1zki informacyjne kredytodawcy. Istota idei odpowiedzialnego udzielania kredytu" polega na na3o¿eniu na kredytodawcê obowi1zku weryfikacji sytuacji maj1tkowej (zdolnoci kredytowej) klienta, przy czym skutkiem negatywnej oceny zdolnoci kredytowej klienta powinien byæ obowi1zek odmowy udzielenia kredytu. Figura odpowiedzialnego udzielania kredytu" stanowi postulat politycznoprawny, zgodnie z którym porz1dek prawny winien na3o¿yæ na kredytodawcê rygorystyczny obowi1zek weryfikacji ryzyka niewyp3acalnoci kredytobiorcy (P. T.(...)informacyjne w umowach o us3ugi finansowe, LEX 2015, monografia). Odpowiedzialni za nadmierne zad3u¿anie siê s1bowiem nie tylko sami konsumenci, którzy zaci1gaj1kredyty, nierzadko niewiadomi zwi1zanego z tym ryzyka i ponoszonych kosztów.C.¿ar odpowiedzialnoci powinien spoczywaæ tak¿e na kredytodawcach zobowi1zanych do oceny zdolnoci kredytowej konsumenta, czyli zdolnoci do terminowej sp3aty kredytu.(...)bowiem wp3yw na wystêpuj1ce na rynku kredytów konsumenckich zjawisko zad3u¿ania siê konsumentów maj1praktyki rynkowe kredytodawców, którzy podsycaj1apetyt na kredyt poprzez jego rozdawnictwo i dostêpnoæ od rêki.
K.æ wdra¿ania idei odpowiedzialnego kredytowania do praktyki rynkowej i jej egzekwowania wynika zatem z nadmiernego zad3u¿ania siê konsumentów przez anga¿owanie siê w zobowi1zania kredytowe, których nie s1w stanie terminowo sp3aciæ. Koncepcja odpowiedzialnego udzielania kredytu ma przeciwdzia3aæ temu zjawisku. Jest ona równie¿ przejawem realizacji zyskuj1cej coraz bardziej na aktualnoci, koncepcji spo3ecznej odpowiedzialnoci biznesu.(...)niej przedsiêbiorcy dzia3aj1cy w zgodzie z zasadami spo3ecznej odpowiedzialnoci biznesu koncentruj1siê nie tylko na zyskach, ale powinni równie¿ uwzglêdniaæ spo3eczne i moralne konsekwencje swojej dzia3alnoci, w tym tak¿e interesy konsumenta.N.oznacza to rezygnacji z osi1gania zysku, co jest celem dzia3alnoci gospodarczej, w tym równie¿ na rynku kredytów konsumenckich, jednak sens swojego istnienia kredytodawcy powinni postrzegaæ szerzej, z uwzglêdnieniem3adu korporacyjnego, etyki i moralnoci oraz relacji z konsumentami  kredytobiorcami (dr hab.E. T.(...): 10.(...).18.041). Idea odpowiedzialnego kredytowania rozumiana jako odpowiedzialne udzielanie kredytów przez kredytodawców wobec zjawiska nadmiernego zad3u¿ania siê konsumentów, przesta3a byæ jedynie postulatem i sta3a siê przedmiotem zainteresowania ustawodawcy, tak unijnego, jak i w konsekwencji krajowego (dr hab.E. T.(...): 10.(...).18.041), czego ucielenieniem s1wskazane wy¿ej regulacje prawne (por. wyrok SR w Brzesku z 9.04.2019 r., I C 673/18, LEX nr 2972987).
Z.æ kredytow1jak(...)N.¿szy w wyroku z dnia 18.06.1997r. (sygn. akt II CKN 207/97) ma ka¿dy podmiot, którego stan maj1tkowy oraz bie¿1ca i przewidywana w przysz3oci efektywnoæ gospodarowania zapewnia wyp3acalnoæ, gwarantuj1c1zwrot kredytu wraz z nale¿nymi odsetkami w ustalonym w umowie terminie".
Jak wyjania siê w literaturze badanie zdolnoci kredytowej polega na ustaleniu, ile dany podmiot jest w stanie przeznaczyæ na sp3atê comiesiêcznej raty kredytu odliczaj1c od dochodu netto kredytobiorcy koszty utrzymania jego i rodziny oraz inne sta3e obci1¿enia bud¿etu tj. wysokoæ innych sp3acanych kredytów, po¿yczek, alimenty, sk3adki ubezpieczeniowe, op3aty mieszkaniowe itp. (Autor:B. A., Informacja gospodarcza. Informacja kredytowa, LEX 2014, monografia, dr hab.E. T.(...): 10.(...).18.041).
(...)na uwadze powy¿sze, trudno przyj1æ w przedmiotowej sprawie, ¿e kredytodawca sprosta3obowi1zkowi badania zdolnoci kredytowej pozwanej, który przez osoby trzecie nak3oniony zosta3do zawarcia umowy po¿yczki, której rzeczywicie nie zamierza3zawrzeæ, której nie potrzebowa3i z której nie by3w stanie siê wywi1zaæ. Niebagatelny udzia3w zawarciu umowy po¿yczki mia3y osoby porednicz1ce zawarciu umowy, a dzia3aj1ce z umocowania banku. Przecie¿M. B.powiadczy3a, ¿e podpisy pozwanego oraz pe3nomocnikabanku (...)¿one zosta3y w jej obecnoci. Zasady uczciwego obrotu oraz rzetelnoci kupieckiej sprzeciwia3y siê nak3anianiu osoby uzale¿nionej od alkoholu i niezdolnej do wywi1zania siê z umowy do zawarcia umowy. Przede wszystkim powodowy bank winien zadbaæ, aby umowy po¿yczki udzielane by3y wy31cznie osobom, które rzeczywicie potrzebuj1takich produktów (zjawisko misselingu) i takim, które s1w stanie wywi1zaæ siê z takiego zobowi1zania. W analizowanym przypadku oczywiste by3o, ¿e pozwany nie by3w stanie zaspokoiæ swoich potrzeb mieszkaniowych (by3osob1bezdomn1), a tym bardziej sp3acaæ kredytu na niebagateln1kwotê 27.000 z3. Ewidentnie wykorzystano jego3atwowiernoæ, aby podpisa3umowê kredytu. Pozwany nie odniós3zreszt1jakiejkolwiek korzyci w zwi1zku z rzeczon1umow1. Beneficjentem tej czynnoci by3przynajmniej porednik kredytowy, któremu wyp3acono kwotê 6.750,00 z3w zwi1zku z porednictwem, przy czym nie jest jasne czy osoba ta bra3a bezporedni udzia3w opisanych przez pozwanego czynnociach, ale z pewnoci1takie czynnoci umo¿liwi3a. Celem umowy kredytu jest spe3nienie potrzeb konsumenta, nie za innych osób, czerpi1cych zyski z zawartej umowy. Oczywistym jest, ¿e dzia3anie marketingowe maj1szerokie spektrum, jednak nie maj1charakteru nieograniczonego. Przede wszystkim taki zakres przekracza namawianie przypadkowo napotkanych osób na zawarcie umowy kredytowej. Celem dzia3añ instytucji bankowej w tym zakresie powinno byæ poinformowanie konsumenta o oferowanym produkcie, nie za d1¿enie do zawarcia umowy w sposób natarczywy, a wiêc taki narzuca siê innym w sposób3ami1cy akceptowalne normy spo3eczne i nie daj1cy im spokoju, a w szczególnoci pod pozorem udzielenia pomocy.
W tych konkretnych okolicznociach faktycznych uznaæ nale¿a3o, ¿e dzia3anie powoda nie stanowi wykonywania prawa, ale jego nadu¿ycie i z tego powodu nie mo¿e korzystaæ z ochrony. Dlatego dodatkow1podstawê oddalenia powództwa stanowi3art. 5 k.c.wyra¿aj1cy ideê sprawiedliwoci spo3ecznej.
(...)na uwadze powy¿(...)w punkcie 1. wyroku na podstawie art. art. 69 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 rokuprawa bankowegoorazart. 5 k.c.oddali3powództwo.
O kosztach procesu orzeczono wpunkcie 2. na podstawieart. 98 k.p.c., obci1¿aj1c przegrywaj1cego powoda ca3oci1kosztów procesu przy pozostawieniu szczegó3owego wyliczenia referendarzowi s1dowemu stosownie doart. 108 § 1 k.p.c.