Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 615/22
Data wyroku: 2023-05-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych

Sygn. akt V U 615/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 maja 2023 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk
Protokolant:  st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz
po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuE. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę pomostową
na skutek odwołaniaE. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.

    z dnia(...)r. sygn.:(...)

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcyE. G.prawo do emerytury pomostowej od dnia(...);
Sygn. akt VU 615/22

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyE. G.prawa do emerytury pomostowej, z uwagi na to że nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Do stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach Zakład nie zaliczył okresu zatrudnienia od 1 maja 1994r. do 28 lutego 2007 roku, ponieważ pracodawca w świadectwie pracy w warunkach szczególnych zaświadczył, że wnioskodawca wykonywał równocześnie prace na dwóch różnych stanowiskach w obrębie dwóch różnych działów zarządzenia resortowego. Wskazano również, że ZUS przyjął za udowodniony okres 9 lat, 2 miesięcy i 8 dni stażu pracy w szczególnych warunkach od 27 grudnia 1984 roku do 30 kwietnia 1994 roku oraz od 1 czerwca 2022 roku do 30 czerwca 2022 roku.
W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca podniósł, że cały czas pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony i nigdy nie pracował jako operator koparki, a tylko miał takie uprawnienia
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
E. G.urodził się (...)W dniu(...)wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej.
(dowód: wniosek k. 1 – akt ZUS)
Do stażu pracy w warunkach szczególnych ZUS zaliczył wnioskodawcy na podstawie świadectw pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia w wymiarze 9 lat, 2 miesięcy i 8 dni tj. okres od 27 grudnia 1984 roku do 30 kwietnia 1994 roku oraz od 1 czerwca 2022 roku do 30 czerwca 2022 roku.
(dowód: decyzja z(...)k. 11 – akt ZUS)
E. G.od 27 grudnia 1984 roku do 28 lutego 2007 roku zatrudniony był wPrzedsiębiorstwie (...)z oo wO.w pełnym wymiarze czasu pracy.
Od 27 grudnia 1984 roku do 30 kwietnia 1994 roku wnioskodawca pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowegomarki S..
W dniu 29 listopada 1992 roku wnioskodawca ukończył kurs operatora koparek kl. III.
Od 1 maja 1994 roku do 28 lutego 2007 roku pracodawca przydzielił wnioskodawcy stanowisko kierowcy samochodu ciężarowegomarki S.oraz operatora koparki.
W okresie od 27 grudnia 1984 roku do 24 lipca 2006 roku wnioskodawca wykonywał przewozy następującymi samochodami ciężarowymi:
- samochód specjalny asenizacyjny(...)S.(...)
-(...),
-(...)(...)
- samochód specjalny (wywóz śmieci)(...)S.S. (...)
-(...)
- samochód specjalny (asenizacyjny)J.(...)
(dowód: umowa o pracę k. 2 akt osobowych, angaże – k. 31,33, 36,37,41,43,48, 50, 52,53, 63, 68 akt osobowych, zaświadczenie o ukończeniu kursu – k. 30 akt osobowych, wyciąg z karty ewidencyjnej pojazdów – k. 70 akt osobowych)
Do stałych obowiązków wnioskodawcy w całym okresie zatrudnienia od 27 grudnia 1984 roku do 28 lutego 2007 roku należało kierowanie samochodem ciężarowym o ładowności pow. 3,5 tony. Jako kierowca samochodu ciężarowego skarżący zajmował się wywozem śmieci i nieczystości. Wnioskodawca pracował tak w stałych godzinach o d 7 do 15 w dni powszednie. Wnioskodawca nie pracował nigdy jako operator koparki. Pracodawca nie miał na wyposażeniu koparek. Spycharkę obsługiwał inny pracownik. Powód nie obsługiwał spycharki. Miał jedną spycharkę.
(dowód: zeznania świadkaC. G.-protokół rozprawy z dnia 13 kwietnia 2023r., zeznania świadkaL. B.-protokół rozprawy z dnia 13 kwietnia 2023r., zeznania wnioskodawcy -protokół rozprawy z dnia 13 kwietnia 2023r.)
W świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 30 czerwca 2022 roku pracodawca wskazał, żeE. G.w okresie zatrudnienia:
- od 27 grudnia 1984 roku do 30 kwietnia 1994 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w Wykazie A Dz. VIII poz. 2 zał. do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku jako kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony.
- od 1 maja 1994 roku do 28 lutego 2007 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w Wykazie A Dz. VIII poz. 2 jako kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony oraz w wykazie A dziale V poz. 3 zał. do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku jako operator koparki
(dowód: świadectwo pracy z 30.06.2022. k. 5 – akt ZUS)
Po 31 grudnia 2008 roku wnioskodawca wykonywał pracę w rozumieniuart. 3 ustawy o emeryturach pomostowychna stanowisku młodszego sortowacza odpadów w okresie od 1 czerwca 2022 roku do 30 czerwca 2022 roku praca wymieniona w zał. nr 1 pkt 38 doustawy o emeryturach pomostowychprzy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym,, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
(dowód: zaświadczenie z 30.06.2022 roku – k. 8 akt ZUS)
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych(Dz. U. z 2018 r. poz. 1924) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku;
2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych wart. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5. przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lubart. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
6. po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
Prawo do emerytury pomostowej, zgodnie zart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, przysługuje również osobie, która:
1. po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2. spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3. w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowejart. 4 i art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, jest legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowychlub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po dniu 1 stycznia 2009 roku. W przypadku kiedy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany (tak: wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II UK 164/11, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2014 r., III AUa 2302/13).
Spór w sprawie dotyczył wyłącznie posiadania przez ubezpieczonego szczególnego stażu pracy przed dniem 1 stycznia 1999r., gdyż ZUS odmówił uznania za taki okresu zatrudnienia od 1 maja 1994. do 28 lutego 2007r. i to zarówno w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jak iart. 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
W takiej sytuacji na wnioskodawcy, w myślart. 6 k.c., spoczywał ciężar wykazania pracy w szczególnych warunkach.
Stosownie do§ 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeokresy pracy w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca dysponował świadectwem wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 30 czerwca 2022 roku za sporny okres od 1 maja 1994 roku do 28 lutego 2007 roku.
W świadectwie tym pracodawca wskazał, żeE. G.w okresie zatrudnienia od 1 maja 1994 roku do 28 lutego 2007 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w Wykazie A Dz. VIII poz. 2 zał. do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku jako kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony oraz w wykazie A dziale V poz. do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku 3 jako operator koparki.
Zaznaczenie przez pracodawcę w świadectwie, że wnioskodawca wykonywał równocześnie prace na dwóch różnych stanowiskach w obrębie dwóch różnych działów, legło u podstaw odmowy zaliczenia przez ZUS do szczególnego stażu okresu zatrudnienia od 1 maja 1994r. do 28 lutego 2007 roku.
Należy podkreślić, że o szczególnych warunkach pracy nie decyduje nazwa stanowiska pracy, ale rzeczywiście stale wykonywany zakres obowiązków pracowniczych. A te -jak wynika z podzielonych przez Sąd zeznań świadków i wnioskodawcy- w całym spornym okresie były niezmienne i polegały na kierowaniu samochodami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony. Wnioskodawca tymi pojazdami wywoził śmieci i nieczystości. Powyższe potwierdza wyciąg z karty ewidencji pojazdów prowadzonych przez wnioskodawcę w spornym okresie. Wśród tych pojazdów pracodawca nie wymienia koparek, a jedynie samochody ciężarowe o ładowności powyżej 3,5 tony. Wnioskodawca wyjaśnił, że pracodawca dopisał mu do zajmowanego stanowiska kierowcy drugie stanowisko operatora koparki po ukończeniu przez niego kursu na operatora koparki. W ten sposób pracodawca zabezpieczył swoje interesy, na wypadek gdyby potrzebował zlecić wnioskodawcy wykonywania takich prac. Nie mniej taka potrzeba w spornym okresie nie nastąpiła, co potwierdzają zeznania świadków oraz sporządzony przez pracodawcę w dniu 24 lipca 2006 roku wykaz prowadzonych przez skarżącego pojazdów.
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika zatem, że w całym okresie zatrudnienia(...)wO.wnioskodawca pomimo, że pracodawca określał zajmowane przez niego stanowisko jako kierowca – operator koparki, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał tylko prace kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony. Prace te zostały przez ustawodawcę zaliczone do prac w warunkach szczególnych w wykazie A Dziale VIII poz. 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
Wnioskodawca wykazał zatem, że w okresie od 1 maja 1994 roku do 28 lutego 2007 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach w rozumieniuart. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwymienione w wykazie A dział VIII poz. 2 zał. do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku (prace kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3, 5 tony) .
Bezspornym w sprawie natomiast było, że wnioskodawca wykonywał prace w szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ustawy o emeryturach pomostowychwymienione w zał. nr 2 pkt 38 doustawy o emeryturach pomostowychpo 31 grudnia 2008 roku, gdyż ZUS zaliczył mu w zaskarżonej decyzji do szczególnego stażu pracy na podstawie zaświadczenie z 30 czerwca 2022 roku (k. 8 akt ZUS) okresy pracy na stanowisku młodszego sortowacza odpadów przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym.
Wnioskodawca – po zaliczeniu spornego okresu do pracy w warunkach szczególnych - spełnił wszystkie przesłanki zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, od których zależy prawo do emerytury pomostowej
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy żądane prawo od dnia(...)tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego.