Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 999/22
Data wyroku: 2023-10-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek

Sygn. akt III Ca 999/22

POSTANOWIENIE
Dnia 18 października 2023 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku GminyZ.
z udziałem Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego wZ.iH. K.
o likwidację niepodjętego depozytu
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 13 września 2022 r.,
sygn. akt VIII Ns 443/22
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

SSO Leszek Dąbek
Sygn. akt III Ca 999/22

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Zabrzuw postanowieniu z 13 09 2022r. wezwał
do udziału w sprawie Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego wZ., stwierdził likwidację i przejście na rzecz Skarbu Państwa niepodjętego depozytu pieniężnego w kwocie 184.604 zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień likwidacji depozytu, zarejestrowanego pod numerem(...), przyznał wynagrodzenie kuratorowi dla nieznanych z miejsca pobytu następców prawnych zmarłego wierzycielaH.i polecił wypłacić je z sum budżetowych oraz orzekł o nieuiszczonych kosztach sądowych.
W motywach orzeczenia wskazał, że stosownie do regulacji art. 9 ust. 2 ustawy
o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U 2006r. nr 208, poz. 1637), działa
z urzędu. Stwierdził, że zgodnie z regulacją art. 10 tej ustawy„depozyt, który przeszedł na własność Skarbu Państwa, przechowujący depozyt przekazuje naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego”, w konsekwencji czego należało wezwać do udziału w sprawie Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego
wZ.„o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia”.Przywołał regulacje:art. 118a ust. 3 ustawy z dnia 21 08 1997r. o gospodarce nieruchomościami(tekst jednolity Dz.U. z 2021r. poz. 1899) i art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 4 ustawy o likwidacji depozytów. Ocenił, że w ich świetle w sprawie ma za-stosowanie 10-letni termin przewidziany w regulacjiart. 118ao gospodarce nieruchomościami. Wskazał, że w postanowieniu z dnia 29 06 2005r. Sąd Rejonowy w Zabrzu w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą VII Ns 14/04 zezwolił Gminie MiejskiejZ.na złożenie do depozytu kwoty 184.607 zł,
po czym po upływie 10 lat od czasu zamieszczenia ogłoszenia o tym, wezwano uprawnionych do odbioru depozytu w terminie 3 lat. Stwierdził, że wskazany upłynął bezskutecznie 15 07 2022r. i uznał, że„zostały spełnione przesłanki stwierdzenia likwidacji depozytu”.
O wynagrodzeniu kuratora orzekał stosując regulację § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 03 2018r. w sprawie wysokości wynagrodzenia
i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony
w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018r. poz. 536) w związku z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 10 2015r. w sprawie opłat
za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800), podwyższając je o należny podatek od towarów i usług – stosownie do poglądu prawnego wyrażonego
w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 01 2022r. (III CZP 37/22, LEX nr 3289684), a o nieuiszczonych kosztach sądowych orzekał przy zastosowaniu regulacji art. 113 ust. u.o.k.s.
Orzeczenie zaskarżyłuczestnik postępowania Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego wZ.,który wnosił o jego uchylenie
i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Zarzucał, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia naruszono regulację art. 6 ust. 5 „ustawy z dnia 18 października 2006r.” poprzez jej niezastosowanie.
W uzasadnieniu apelacji między innymi podnosił, że ze względu na wartość depozytu, która przewyższa kwotę 5.000zł niezbędne było również ogłoszenie
o jego złożeniu„w dzienniku poczytnym w danej miejscowości lub w Biuletynie Informacji Publicznej”, a z akt sprawy nie wynika, aby wezwanie takie miało miejsce.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Przy rozpoznaniu niniejszej sprawie umknęło uwadze Sądu Rejonowego,
że jest to sprawa odrębna od sprawy poprzedzającej ją sprawy„o złożenie zezwolenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego”(zarejestrowanej pod sygnaturą akt VII Ns 14/04).
Z tej przyczyny w celu zapewnienia w niej prawidłowej reprezentacji„nieznanych z miejsca pobytu następców prawnych zmarłego wierzycielaH.”konieczne było ponowne ustawienie kuratora,gdyż kurator ustanowiony
dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania jest wyznaczany na potrzeby konkretnej sprawy i jego umocowanie wygasa z chwilą jej zakończenia.
W niniejszej sprawie wymogu tego nie dochowano, co już tylko z tego powodu czyni apelację uzasadnioną i skutkowało koniecznością uchylania zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania przy zastosowaniu regulacjiart. 386 § 4 k.p.c.w związku
zart. 13 § 2 k.p.c.
Niezależnie od tego słusznie apelacja podnosi, że w toku postępowania
nie ustalono, czy stosownie do regulacjiart. 6 ust. 5 zd 2 ustawy z dnia 18 10 2006r. o likwidacji niepodjętych depozytów(Dz.U 2006r. nr 208, poz. 1637,
z późniejszymi zmianami) wezwano uprawnionych do odbioru przedmiotowego depozytu również poprzez„zamieszczenie ogłoszenie w dzienniku poczytnym
w danej miejscowości lub w Biuletynie Informacji Publicznej” (regulacja art. 118a ust. 3 u.o.g.n. jest regulacją szczególną tylko w odniesieniu do okresu przechowywania przedmiotowego depozytu, co nie niweczy przewidzianego
w przywołanej regulacji obowiązku„przechowującego depozyt”
do prawidłowego wezwania uprawnionego do odbioru depozytu).
Powoduje to, iż w materiale sprawy nie sposób prawidłowo ustalić
czy upłynął termin do likwidacji przedmiotowego depozytu.
Dlatego apelacja słusznie podnosi, że zaskarżone postanowienie
jest przedwczesne, a co za tym idzie wadliwe, co dodatkowo przemawiało
za koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Ferując uzasadniane postanowienie uchylono również zawarte w nim postanowienie o wezwaniu skarżącego do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postepowania
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało bowiem wszczęte z urzędu
i stosownie do regulacjiart. 510 § 1 zd 1 k.p.c.status uczestników postepowania posiadają w nim z urzędu wszystkie osoby zainteresowane w sprawie (w tym skarżący), bez konieczności wydawania w tej kwestii - przy zastosowaniu regulacjiart. 510 § 2 zd 1 k.p.c.- postanowienia o wezwaniu ich do udziału
w sprawie.
Reasumując zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego apelację jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w sentencji w oparciu o regulacjęart. 386 § k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i w pierwszej kolejności ustali czy zostały prawidłowo spełnione wskazane powyżej wymogi prawidłowego wezwania uprawnionych do odbioru przedmiotowego depozytu (poprzez„zamieszczenie ogłoszenie w dzienniku poczytnym w danej miejscowości lub w Biuletynie Informacji Publicznej”).
W przypadku nie dochowania tego wymogu umorzy postępowanie (wydanie orzeczenia o likwidacji depozytu jest bowiem niedopuszczalne w rozumieniuart. 355 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 3 k.p.c.), a w przypadku jego spełnienia przed przystąpieniem do dalszego merytorycznego rozpoznania sprawy podejmie czynności w celu zagwarantowania nieznanym z miejsca pobytu uczestnikom postepowania prawidłowej reprezentacji (powyżej).

SSO Leszek Dąbek