Sąd Okręgowy w Łomży
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 17/22
Data wyroku: 2022-05-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Włodzimierz Wójcicki

Sygn. akt I Ca 17/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 maja 2022 r.
Sąd Okręgowy w Łomży I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

Włodzimierz Wójcicki

Protokolant:

Ewa Miciura

po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. w Łomży
na rozprawie
sprawy z powództwaR. K.
przeciwkoM.K.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek apelacji powodaR. K.
od wyroku Sądu Rejonowego w Łomży
z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt I C 550/20

I
apelację oddala;

II
zasądza odR. K.na rzeczM. K.kwotę 2700 tytułem kosztów postępowania odwoławczego.

Sygn. akt I Ca 17/22

UZASADNIENIE
PowódR. K.wniósł o dokonanie w dziale IIksięgi wieczystej nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Łomży dla nieruchomości położonej we wsiR.składającej się zdziałek o nr (...)wpisu prawa własności ww. nieruchomości na rzeczM. K.w udziale 35/64 i na swoją rzecz w udziale 29/64 w miejscu dotychczasowego wpisu dotyczącegoM. K.co do całości. Ponadto, powód wnosił o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów na swoją rzecz.
Wyrokiem z 9 listopada 2021 roku, sygn. akt I C 550/20 Sąd Rejonowy w pkt I. powództwo oddalił, zaś w pkt II. zasądził od powodaR. K.na rzecz pozwanejM. K.kwotę 2.717 zł z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.
Wedle ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego,R. K.iM. K.byli małżonkami, których obowiązywał ustawowy ustrój majątkowy na prawach wspólności małżeńskiej. W trakcie trwania małżeństwa nabyli w udziale 29/31 prawo własności nieruchomości składającej się z działek położonych wR.o nr(...)dla której Sąd Rejonowy w Łomży prowadziksięgę wieczystą (...).
PowódR. K.wyjechał do Anglii w celach zarobkowych, natomiast pozwana pozostała wR.zajmując się wychowywaniem wspólnych dzieci.
Pozwana podejrzewała powoda o relacje intymne z innymi kobietami. W celu ratowania związku kilkukrotnie przyjeżdżała do męża, który zapewniał ją o swojej wierności, pomimo tego, iż w rzeczywistości nawiązał bardzo bliskie relacje z koleżanką z pracy.
Powód zamierzał zaciągnąć kredyty, ogłosić upadłość w Anglii i przyjechać do Polski, by tu otworzyć działalność gospodarczą. Jednocześnie pozwana miała problemy z uzyskiwaniem świadczeń na dzieci, albowiem niezbędne było przedstawianie zaświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej powoda w Anglii. Strony latem 2018r. podczas pobytu pozwanej u powoda ustaliły, że powód przyleci do Polski i strony zawrą umowę ustanawiająca rozdzielność majątkową. Dodatkowo aby uregulować kwestie wspólnego majątku znajdującego się w krajuR. K.miał przenieść na pozwaną udział we wspólnej nieruchomości, który uzyskali w zamian za dożywocie od członków rodziny pozwanej. W listopadzie powód przyjechał do Polski i w dniu 19.11.2018r. została zawarta umowa znosząca wspólność majątkową, jak i dokonująca podziału majątku.
Zapisy umowy z dnia 19.11.2018 r. zostały ujawnione w prowadzonej księdze wieczystej.
Powód wyjechał do Anglii, gdzie kontynuował znajomość z poznaną tam kobietą. Pozwana dowiedziawszy się o tym podjęła decyzję o wytoczeniu powództwa o rozwód wnosząc na początku 2019r. pozew. Sąd Okręgowy w Łomży rozwiązał bez orzekania o winie związek małżeński stron.
W dniu 2019r. zostało sporządzone wKancelarii Adwokackiej (...), posiadającego pełnomocnictwo procesowe /k. 18/ pismo dotyczące uchylenia się przez powoda od skutków prawnych złożonego w dniu 19.11.2018r. oświadczenia woli pod wpływem błędu wywołanego rzekomo podstępnym działaniem pozwanej. Pismo nie zostało podpisane i doręczono je na adres pozwanej 27.12.2019r..
Powództwo w sprawie zostało wniesione 2.09.2020r..
W ocenie Sądu Rejonowego powód nie złożył skutecznego oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli i pismo z k. 29 nie wywołało takich skutków. Tym samym umowa z dnia 19.11.2018r. jest prawnie skuteczna i ważna. Zapisy wksiędze wieczystej (...)odpowiadają zapisom umownym wynikającym z umowy zawartej 19.11.2018r. Powód przeniósł swoje prawa do nieruchomości na rzecz pozwanej i powodowi nie przysługuje żadne prawo w stosunku dodziałek (...)położonych wR., które podlegałoby ujawnieniu we wskazanej księdze wieczystej i legitymowałoby go do wystąpienia z roszczeniem. Skoro nie ma niezgodności zapisów ujawniających prawo własności do nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)z rzeczywistym stanem prawnym, powództwo oddalono na podstawieart. 10 ust.l ustawy z dnia 6.07.1982r. o księgach wieczystych i hipotece.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 §1 i 3 k.p.c..
Powód zaskarżył powyższy wyrok w całości. Zarzucił przede wszystkim naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu: uzgodnienie treściksięgi wieczystej (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Łomży VI Wydział Ksiąg Wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym poprzez nakazanie by w dziale II tej księgi wieczystej w miejsce dotychczasowego właściciela wpisać prawo własności na rzecz: a.M. K., córkiS.iM.(PESEL: (...)) - w udziale 35/64 części; b.R. K., synaS.iK.(PESEL: (...)) - w udziale 29/64 części; ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W odpowiedzi na apelację pozwanaM. K.wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów na jej rzecz.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że powód dopiero w toku postępowania apelacyjnego załączył od akt pełnomocnictwo materialne, z którego wynika umocowanie pełnomocnika powoda do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli w postaci umowy majątkowej małżeńskiej i umowy o podział majątku wspólnego z 19 listopada 2018 roku w formie aktu notarialnego Rep. A nr(...)przed notariuszemK. T.jako złożonego pod wpływem błędu podstępnie wywołanego przezM.K., jak też podpisane przez pełnomocnika oświadczenie z 20 grudnia 2019 roku.
Poza tym, z akt Sądu Okręgowego w Łomży I Wydziału Cywilnego o sygn. I C 58/19 wynika, że małżeństwo stron rozwiązane zostało przez rozwód bez orzekania o winie wyrokiem z 14 czerwca 2019 roku. Najwcześniej zatem po tym dniu powód mógł nabrać przekonania, że pozwana w sposób podstępny doprowadziła do zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej i umowy o podział majątku wspólnego z 19 listopada 2018 roku w formie aktu notarialnego Rep. A nr(...). Z akt postępowania I C 58/19 nie wynika bowiem, aby taki zarzut był stawiany pozwanej w tym postępowaniu.
Uznać zatem należało, że oświadczenie z 20 grudnia 2019 roku jest ważne i złożone zostało w terminie wynikającym z przepisów prawa.
Postawiony przez powoda zarzut błędu w ustaleniach stanu faktycznego okazał się zatem trafny.
Niemniej powyższe nie mogło przynieść postulowanego przez apelującego skutku w postaci zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia powództwa.
Mając na uwadze postawiony przez powoda zarzut naruszenia przez sąd I. instancjiart. 299 k.p.c.w zw. zart. 302 § 1 k.p.c.Sąd Okręgowy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe i przesłuchał powoda na rozprawie apelacyjnej.
Zgodnie bowiem zart. 299 k.p.c., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron.
Gdy z przyczyn natury faktycznej lub prawnej przesłuchać można co do okoliczności spornych jedną tylko stronę, sąd oceni, czy mimo to należy przesłuchać tę stronę, czy też dowód ten pominąć w zupełności. Sąd postąpi tak samo, gdy druga strona lub niektórzy ze współuczestników nie stawili się na przesłuchanie stron lub odmówili zeznań (art. 302 § 1 k.p.c.).
Sąd II. instancji przesłuchał również świadkaK. T., która podała, że podczas zawierania w jej kancelarii notarialnej przez powoda i pozwaną umowy majątkowej małżeńskiej i podziału majątku wspólnego z 2018 roku, nie miała żadnych wątpliwości, że strony były pewne co robią i pod czym się podpisują. Równocześnie wyjaśniła, że przed zawarciem aktu notarialnego ustala ze stronami postanowienia zawarte w umowie, następnie przed jego podpisaniem odczytuje jego treść, przerywa, pyta, czy są jakieś wątpliwości, jakieś pytania. Jeżeli strony nie mają zgodnego stanowiska to wówczas odsyła je do sądu.
W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy podzielił poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne, jak i dokonaną na tej podstawie przez ten sąd ocenę prawną oraz przyjął je za własne.
W ocenie Sądu Okręgowego, materiał dowodowy zebrany w sprawie spójnie wskazuje, że zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej i podziału majątku wspólnego w 2018 roku przez strony było wynikiem ich zgodnych ustaleń w tym zakresie. Pozwana wówczas zamierzała jeszcze kontynuować małżeństwo z powodem, a bezpośrednią przyczyną złożenia przez nią pozwu o rozwód było zachowanie powoda – to jest jego związek zM. B., o którym pozwana się dowiedziała.
Stąd też, zeznania powoda o tym, że zawarł przedmiotową umowę pod wpływem błędu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 233 § 1 k.p.c.sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
Sąd Okręgowy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie sąd I. instancji oceniając relacje stron, które doprowadziły do zawarcia przez nie umowy o rozdzielności majątkowej i podział majątku wspólnego w 2018 r., a następnie do rozwiązania ich związku małżeńskiego przez rozwód w 2019 r., w sposób prawidłowy dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżonego wyroku Sąd Rejonowy podał w sposób logiczny i wyczerpujący przyczyny podjętego przez siebie rozstrzygnięcia.
W rzeczywistości strona apelująca nie wykazała zasadności postawionych przez siebie zarzutów naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.we wskazanym powyżej zakresie, albowiem – jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie – sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego.
Skuteczne postawienie zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów.
Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu.
Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
Natomiast, jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.
Zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c.okazał się zatem chybiony.
W konsekwencji za nietrafny należało też uznać zarzut naruszeniaart. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. W okolicznościach sprawy niniejszej stan prawny nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Sąd Okręgowy nie podzielił także pozostałych zarzutów i twierdzeń zawartych w apelacji powoda.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.apelację oddalił, jak w pkt I. wyroku.
O kosztach instancji odwoławczej Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), jak w pkt II. wyroku.