Sąd Rejonowy w Bełchatowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 466/23
Data wyroku: 2024-01-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 466/23

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1

USTALENIE FAKTÓW

1.1

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn  przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.

R.K.

Czyn zart. 209 § 1a k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.polegający na tym, że oskarżony w okresie od 01 czerwca 2022 roku do 28 lutego 2023 roku, wB.woj.(...), uchylał się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniego synaA. K., określonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, sygn. akt I C 1441/12 z dnia 20 grudnia 2012 roku w wysokości po 500 złotych miesięcznie, w wyniku czego łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, czym naraził w/w pokrzywdzonego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 (pięciu) lat po odbyciu co najmniej 6 (sześciu) miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

PokrzywdzonyA. K.ma(...)lat i jest synemP. K. (2)oraz oskarżonegoR.K.. Rodzice pokrzywdzonego rozwiedli się w 2012 roku.
Wyrokiem rozwodowym Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 grudnia 2012 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I C 1441/12 zasądzono odR. K.na rzecz małoletniego synaA. K.alimenty w kwocie po 500 złotych miesięcznie.
R. K.ma na utrzymaniu jeszcze troje małoletnich dzieci ze związku zM. K..

odpis skrócony aktu urodzeniaA. K.

k. 17

odpis wyroku SO w Piotrkowie Tryb. I C 1441/12

k. 4

wyjaśnienia oskarżonego

k. 59 - 60
k. 79 - 81

W okresie objętym zarzutem kontaktP. K. (2)z były mężemR. K.był osłabiony i nieregularny. Matka pokrzywdzonego pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, złożyła również wniosek do komornika z uwagi na to, że oskarżony nie płacił alimentów terminowo.

R. K.utrzymywał jednak kontakt zP. K. (2), jak i zA. K.prosił żeby była partnerka nie kierowała sprawy do komornika, pytał czy im czegoś potrzeba. Dzwonił do syna, kupił mu w telefon komórkowy, a w Święta Bożego Narodzenia pokrzywdzony otrzymał od niego w prezencie dres. W okresie inkryminowanego zachowania z matką chłopca kontaktowała się także żona oskarżonegoM. K., która podczas rozmów zP. K. (2)pytała, co można kupićA. K.

zeznania świadkaP. K. (2)

k. 23 – 24
k. 152

wyjaśnienia oskarżonego

k. 59 - 60
k. 79 - 81

W okresie od 2013 do 2022 roku matka pokrzywdzonegoP. K. (2)korzystała z pomocy MOPS wB., uzyskując wsparcie między inny w formie zasiłków celowych, zasiłków okresowych czy posiłków – obiadów w szkole dla syna.

dokumentacja z MOPS wB.

k. 1 – 8

zeznania świadkaP. K. (2)

k. 23 – 24
k. 152

W okresie od 01 czerwca 2022 roku do 28 lutego 2023 roku wskazywanym w zarzucie oskarżonyR. K.nie wywiązywał się właściwie z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Wpłaty następowały nieregularnie i w niepełnej wysokości.
Egzekucja świadczeń alimentacyjnych odbywała się w drodze postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie.
Na mocy decyzji(...)A. K.jako osobie uprawnionej, reprezentowanej przez matkęP. K. (2)zostało przyznane świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 01 grudnia 2022 roku do 30 września 2023 roku.
W okresie objętym zarzutem oskarżonyR. K.dokonywał komornikowiA. D.z konta żonyM. K.przelewów tytułem alimentów odpowiednio: 07 lipca 2022 roku w kwocie 250 złotych, 29 lipca 2022 roku w kwocie 500 złotych, 30 sierpnia 2022 roku w kwocie 500 złotych, 30 listopada 2022 roku w kwocie 320 złotych, 19 stycznia 2023 roku w kwocie 500 złotych oraz 27 marca 2023 roku w kwocie 200 złotych. Wcześniej dokonał on również przelewu w kwocie 500 złotych 14 maja 2022 roku.

dokumentacja z MOPS wB.

k. 1 – 8

dokumentacja od komornika wraz z kartąrozliczeniową

k. 37 - 43

kserokopie potwierdzeń przelewów

k. 62 – 69
k. 145 - 150

OskarżonyR. K.w okresie ostatnich 10 lat nie korzystał ze świadczeń pomocy MOPS wB.aniC.wŻ..
Nie figurował również nigdy w ewidencji PUP wB.ani PUP wŻ..
Od 2018 roku nie jest także podatnikiem Urzędu Skarbowego wŻ., w ostatnich 10 latach brak zeznań podatkowych.
W okresie objętym zarzutem oskarżony pracował w restauracji kebab, podejmował się również prac dorywczych.

pismo z MOPS wB.

k. 18 - 19

pismo z PUP wB.

k. 34

pismo z(...)wŻ.

k. 35

pismo z PUP wŻ.

k. 36

pismo z US wŻ.

k. 168

R. K.był uprzednio wielokrotnie karany sądownie, w tym za przestępstwo niealimentacji.

odpis wyroku SR w Bełchatowie II K 2/22 oraz postanowienia SO w Elblągu II 1 Kow 1090/22/el

k. 71 - 73

akta spraw SR w Bełchatowie II K 286/23 i II K 2/22

załącznik

karta karna

k. 156 - 159

OskarżonyR. K.zamieszkuje w Polsce od 17 lat.
Z małoletnim synemA. K.utrzymuje w miarę możliwości kontakt telefoniczny oraz osobisty. Alimenty na rzecz pokrzywdzonego stara się płacić na bieżąco (przedstawił kuratorowi potwierdzenia przelewów, z których wynikało, iż w październiku i w listopadzie 2023 roku dokonał w trzech ratach wpłaty w kwocie 1000 złotych na rzeczP. K. (2)oraz 100 złotych komornikowi).
Od około 13 lat oskarżony pozostaje w związku małżeńskim zM. K., z którą ma troje małoletnich dzieci w wieku: 10 lat, 8 lat i 6 lat.
Po opuszczeniu zakładu karnego w dniu 08 października 2023 roku,R. K.zamieszkał u kolegi wW.z uwagi na problemy małżeńskie. Ponosi on w połowie koszty utrzymania lokalu.
Oskarżony nie uchyla się od aktywności zawodowej, podejmując jednak przede wszystkim pracę w małych lokalach gastronomicznych oraz prace dorywcze. W miarę możliwości finansowych stara się łożyć systematycznie na wszystkie swoje dzieci.
R. K.jest osobą zdrową, nie choruje przewlekle. Nie nadużywa alkoholu, nie zażywa środków psychoaktywnych. Pali papierosy. Nie leczył się nigdy psychiatrycznie.

wywiad środowiskowy

k. 175 - 177

1.2

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

2

OCena DOWOdów

2.1

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1.

dokumentacja z MOPS wB.

Niekwestionowane dokumenty sporządzone przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

odpis skrócony aktu urodzeniaA. K.

Niekwestionowany dokument sporządzony przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

pismo z MOPS wB.

Niekwestionowany dokument sporządzony przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

pismo z PUP wB.

Niekwestionowany dokument sporządzony przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

pismo z(...)wŻ.

Niekwestionowany dokument sporządzony przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

pismo z PUP wŻ.

Niekwestionowany dokument sporządzony przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

dokumentacja od komornika wraz z kartąrozliczeniową

Niekwestionowane dokumenty sporządzone przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

odpis wyroku SR w Bełchatowie II K 2/22 oraz postanowienia SO w Elblągu II 1 Kow 1090/22/el

Niekwestionowany dokument sporządzony przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

akta spraw SR w Bełchatowie II K 286/23 i II K 2/22

Niekwestionowane dokumenty sporządzone przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

kserokopie potwierdzeń przelewów

Dokumenty niebudzące wątpliwości, niekwestionowane w toku postępowania przez żadną ze stron, tak co do ich autentyczności, jak i treści.

1.1.1.

pismo z US wŻ.

Niekwestionowany dokument sporządzony przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

wywiad środowiskowy

Niekwestionowany dokument sporządzony przez uprawniony podmiot w ramach jego kompetencji.

1.1.1.

karta karna

Dokument wiarygodny, niekwestionowany przez strony, potwierdzający uprzednią karalność oskarżonego.

1.1.1.

zeznania świadkaP. K. (2)

Spójne, zrozumiałe, konsekwentne, korespondujące z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, zwłaszcza w postaci niekwestionowanych co do autentyczności oraz treści dokumentów.
O prawdomówności świadka świadczył zarazem sposób formułowania wypowiedzi; wymieniona wyraźnie wskazywała bowiem okoliczności, których nie jest pewna albo których nie pamięta oraz na bieżąco prostowała omyłkowe depozycje, nie próbując niejako „na siłę” uzupełniać zeznań twierdzeniami o instrumentalnym charakterze, mającymi wywrzeć wpływ na wynik procesu czy zaszkodzić byłemu mężowi, który nie wywiązuje się w pełni z finansowych, alimentacyjnych obowiązków ciążących na nim jako ojcu pokrzywdzonego. Przeciwnie, świadek nie ukrywała faktów korzystnych dla oskarżonego (kontakty z synem, zakup prezentów, wpłaty na rzecz komornika).

1.1.1.

wyjaśnienia oskarżonego

Sąd co do zasady uznał wyjaśnienia oskarżonego za wiarygodne w zakresie, w jakim twierdził on, że w miarę możliwości finansowych starała się łożyć na wszystkie swoje dzieci, jak i utrzymuje on kontakt z pokrzywdzonym, próbując wypełnić w jego życiu rolę ojca. Wyjaśnienia te znalazły potwierdzenie chociażby w zeznaniach matki chłopca oraz potwierdzeniach przelewów dokonywanych komornikowiA. D..
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyjaśnień oskarżonego co do samej ich istoty oraz treści, dochodząc jednak do przekonania, żeR. K.mimo starań i zapewnień nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych, do czego sąd odniósł się szerzej w części uzasadnienia dotyczącej podstawy prawnej umorzenia postępowania.

2.2

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

3.1
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.2
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.3
Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☒

3.4
Umorzenie postępowania

1.

R. K.

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

Zgodnie zart. 209 § 1 k.k.odpowiedzialności za przestępstwo niealimentacji podlega ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące.
Natomiastart. 209 § 1a k.k.przewiduje typ kwalifikowany wyżej wymienionego przestępstwa, wedle którego surowszej odpowiedzialności podlega ten, kto uchylając się od wykonania obowiązku alimentacyjnego z§ 1, naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości sądu to, żeR. K.nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w sposób regularny, terminowy i właściwy. Zaległość alimentacyjna powstała w okresie objętym zarzutem stanowi zarazem równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych, brak systematycznej realizacji płatności alimentacyjnych naraził pokrzywdzonego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb (matka małoletniegoP. K. (2)nie byłaby w stanie zaspokoić tych potrzeb bez pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz pomocy MOPS wB.: zasiłków oraz obiadów dla dziecka w szkole), a w ocenie sądu oskarżony nie wykorzystywał w pełni własnych możliwości zarobkowych, zważywszy na młody wiek i dobry stan zdrowia. Wymieniony mógłby (i powinien) podjąć stałe zatrudnienie i osiągać wyższy dochód z pracy zarobkowej.
O ile jednak oskarżony wypełnił formalnie znamiona czynu zabronionego opisane wart. 209 § 1a k.k., tak dla przypisania mu odpowiedzialności karnej zabrakło jeszcze jednego elementu warunkującego byt przestępstwa w świetleart. 1 § 2 k.k., a mianowicie zachowanie, którego dopuścił sięR. K., w ocenie sądu, cechowało się znikomym stopniem społecznej szkodliwości czynu.
Wskazać bowiem należy, że zachowanie oskarżonego należy rozpatrywać w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jakkolwiek natomiast zdaniem sąduR. K.jako ojciec nie wykorzystał pełni potencjału, jeśli mowa o możliwościach zarobkowych, to jednak w okresie zarzucanego mu czynu nie uchylał się całkiem od wykonywania pracy zarobkowej (nawet jeśli praca to polegała głównie na pracy w małej gastronomii oraz pracach dorywczych).
Nie umknęło zarazem uwadze sądu to, że oskarżony poza małoletnim pokrzywdzonym ma jeszcze troje młodszych potomków ze związku małżeńskiego na utrzymaniu – mimo to starał się łożyć pieniądze na wszystkie swoje dzieci. Nie sposób zaprzeczyć, że czynił to w sposób niewłaściwy i nierównomierny (w niektóre miesiące, np. we wrześniu czy październiku 2023 roku nie uiścił na rzeczA. K.alimentów choćby w niepełnej kwocie, stosownej do jego sytuacji majątkowej), jednakże w ocenie sądu postawa prezentowana przezR. K.przemawiała za umorzeniem toczącego się wobec niego postępowania karnego wobec znikomej społecznej szkodliwości, i to nawet mimo zarzucenia mu popełnienia przestępstwa w warunkach recydywy.
Podkreślić trzeba przede wszystkim, że oskarżony nie lekceważy pełnionej roli ojca, utrzymuje on kontakt telefoniczny oraz osobisty zarówno z synem, jak i matką pokrzywdzonego. Poza wpłatami dokonanymi komornikowi (na które to załączył potwierdzenia przelewów) kupuje małoletniemu prezenty (w okresie zarzucanego czynu kupił mu telefon komórkowy i dres). Nadto zarówno on, jak i jego obecna żonaM. K.dzwonią doP. K. (2), pytając czy nie potrzeba kupić czegośA. K.Nie bez znaczenia z perspektywy merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostawały również wyniki wywiadu środowiskowego zleconego przez sąd na potrzeby postępowania. Oskarżony nie stronił od rozmowy z kuratorem, współpracował z nim oraz chętnie odpowiadał na jego pytania, wskazując że w przeszłości rzeczywiście nie płacił on alimentów, był karany kilkukrotnie za przestępstwo niealimentacji (przebywał także w jednostce penitencjarnej) i z tego względu ma wysokie zadłużenie alimentacyjne, jednak zależy mu na podtrzymaniu aktywności zawodowej oraz realizacji obowiązku alimentacyjnego względem syna. O ile za to planu podjęcia pracy w małej gastronomii weW.nie udało się zweryfikować, tak o zasługującym na aprobatę podejściuR. K.do obowiązków rodzicielskich świadczyły kolejne potwierdzenia przelewów tytułem alimentów (za październik i listopad 2023 roku), które oskarżony okazał kuratorowi podczas przeprowadzania przez niego wywiadu.

☐

3.5
Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

5

1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

7.6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7

KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

W świetle wydanego w dniu 20 grudnia 2022 roku w sprawie o sygn. akt SK 78/21 wyroku Trybunału Konstytucyjnego, sąd zasądził na rzecz adwokataM. J.kwotę 1446,48 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu, której to wysokość – wliczając należny podatek Vat - ustalona została w oparciu o § 11 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 17 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (z uwzględnieniem trzech merytorycznych terminów rozprawy).

3.

O kosztach postępowania sąd orzekł zgodnie z treściąart. 632 pkt 2 k.p.k., z uwagi na umorzenie postępowania wobec znikomej społecznej szkodliwości czynu przejmując je w całości na rachunek Skarbu Państwa.

6

1Podpis