Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 91/15
Data wyroku: 2015-03-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Górski, Jerzy Kozaczuk, Mariola Krajewska-Sińczuk
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. akt II Ka 91/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Krajewska - Sińczuk

Sędziowie:

SSO Bogdan Górski
SSO Jerzy Kozaczuk (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Marzena Głuchowska

przy udziale Prokuratora Bożeny Grochowskiej-Małek
po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r.
sprawyA. Ś.
oskarżonej o przestępstwo zart. 286 §1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II K 335/14
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, uznając apelację prokuratora za oczywiście bezzasadną; stwierdza, że wydatki postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.
Sygn. akt II Ka 91/15

UZASADNIENIE

A. Ś.
została oskarżona o to, że w dniu 9 września 2013 r. wS., pow.(...), woj.(...)doprowadziła, w celu osiągnię­cia korzyści majątkowej,T. J. (1)do niekorzystnego rozpo­rzą­dzenia mieniem o wartości 1481 zł poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy sprzedaży nawigacji samochodowej model(...)na aukcji internetowej prowadzonej za pośrednictwem portalu(...),

tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II K 335/14, Sąd Rejonowyw Mińsku Mazowieckim:

1
oskarżonąA. Ś.uniewinnił od zarzucanego jej czynu,

2
koszty procesu przejął na rachunek Skarbu Państwa.

Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wywiódł Prokurator Rejonowyw Mińsku Mazowieckim, zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonejA. Ś.i zarzucając mu obrazę przepisów prawa karnego procesowego, która miała wpływ na jego treść, a mianowicieart. 4 k.p.k.,art. 7 k.p.k.orazart. 410 k.p.k.polegającą na jednostronnej, dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, dokonanej z przekroczeniem przez Sąd granic swobodnej oceny dowo­dów, przeprowadzonej tylko i wyłącznie na korzyść oskarżonej, bez uwzględnienia okoliczności przemawiających na jej niekorzyść oraz dokonaniu oceny materiału dowodowego w sposób sprzeczny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, nienależytye rozważenie niektórych dowodów ujawnionych w toku postępowaniawe wzajemnym ich powiązaniu, co spowodowało wysnucie przez Sąd mylnego wniosku, że oskarżonaA. Ś.nie popełniła zarzucanego jej czynu i w konsekwencji doprowadziło do jej uniewinnienia.
W następstwie tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazo­wieckim do ponownego rozpoznania.
W toku rozprawy odwoławczej prokurator poparł apelację Prokuratora Rejonowego w Mińsku Mazowieckim i wniosek w niej zawarty. Oskarżona wniosłao nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja oskarżyciela publicznego jest bezzasadna w stopniu oczywistym,a w związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie zawarty w niej wniosek.
Wbrew zarzutom prokuratora, Sąd Rejonowy nie dopuścił się obrazy wymienionych w zarzucie apelacji przepisów postępowania, tj.art. 4 k.p.k.,art. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.
Zestawienie pisemnych motywów zanegowanego orzeczenia i wywiedzionej od niego apelacji prowadzi do wniosku, iż argumentacja oskarżyciela publicznego przeczy słuszności tej tylko części toku rozumowania Sądu Rejonowego, która sprowadza się do tezy o niemożności przypisaniaA. Ś.zamiaru niezbędnego dla bytu przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.Zważyć bowiem trzeba, że skoro elementy przedmiotowe oszustwa muszą się mieścić w świadomości sprawcy i muszą być objęte jego wolą (
    videwyrok Sądu Najwyższego z 22 listopada 1973 r., III KR 278/13, LEX nr 16823), to Sąd Rejonowy, formułując kwestionowane przez apelującego założenie w materii świadomości oskarżonej, musiał zakładać, iż rzeczone elementy przedmiotowe zostały zrealizowane. Jedynie tytułem zapewnienia klarow­ności dalszego wywodu wskazać zatem trzeba, że aukcja zorganizowana przezA. Ś.z natury rzeczy zakładała osiągnięcie korzyści majątkowej przez zbywcę nawigacji samochodowej model(...)a także- brzmieniem swych warunków- wprowadzała oferentów w błąd co do faktycznej możliwości wykonania umowy przez oskarżoną. Analogicznie oceniać należy zawarte we wspomnianych warunkach sprecyzowanie stanu oferowanego przedmiotu. W związku z powyższym nie sposób kwestionować zarazem, że transakcja z dnia 9 września 2013 r. była dla pokrzywdzonegoT. J. (1)niekorzystna.
Odnosząc się do zaakcentowanej wyżej istoty apelacji oskarżyciela publicznego zaznaczyć natomiast trzeba, że aby przyjąć popełnienie przestępstwa zart. 286§ 1 k.k., sąd winien, dokonując analizy strony podmiotowej, wykazać na podstawie dowodów, że sprawca obejmował swym bezpośrednim i kierunkowym zamiarem nie tylko wprowadzenie w błąd i działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, lecz także, iż w momencie działania mającego na celu uzyskanie świadczenia obejmował swym bezpośrednim i kierunkowym zamiarem okoliczność, że osoba rozporządzająca mieniem czyni to z niekorzyścią dla siebie (podobnie:wyrok Sądu Najwyższegoz 6 listopada 2003 r., II KK 9/03, LEX nr 83773).
Przenosząc powyższe stwierdzenia na grunt niniejszej sprawy uznać należy,że skarżący, zarówno w samej treści zarzutu, jak i w uzasadnieniu apelacji, nie przed­stawił żadnych merytorycznych i przekonujących argumentów podważających poczynioną przez Sąd Rejonowy ocenę wyjaśnieńA. Ś.,a tym samym nie zdołał wykazać, iż zgromadzone dowody pozwalają na przyjęcie,że oskarżona działała w zamiarze cechującym się określoną wyżej formą. Motywy tej oceny zostały przedstawione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku i analiza przytoczonych tam argumentów wskazuje, iż ocena ta jest prawidłowa. Sąd I instancji należycie uwzględnił dyrektywyart. 7 k.p.k., a skoro tak, to Sąd Odwoławczy nie jest władny podważyć jego rozumowania i wysnutych na tej podstawie ostatecznych wniosków.
Wbrew wywodom prokuratora, brak jest podstaw, by kwestionować, poczy­nione w oparciu o treść wyjaśnieńA. Ś., ustalenie,iż oskarżona została poproszona przez znanego jej mężczyznę o sprzedaż nawigacji samochodowej(...)przy czym- w momencie zorganizowania aukcji- była przekonana o możności realizacji umowy, która zostanie zawarta w jej wyniku. Apelujący nie ma bowiem racji wskazując, że istnienie wspomnianej osoby trzeciej jest wysoce wątpliwe, albowiem okoliczność ta wynika wyłącznie z wyjaśnień oskarżonej, która- nawet w obliczu odpowiedzialności karnej za popełnienie przestępstwa oszustwa i zatrudnienia w handlu- nie ujawniła tożsamości tejże osoby. Argumentacja tego rodzaju nie tylko przeczy treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (
    videtreść wiadomości e-mail z 9 września 2013 r., w której oskarżona prosi pokrzywdzonego o skontaktowanie się z właścicielem zakupionej przezeń nawigacji, zaznaczając, iż jego numer był podany w treści aukcji- k. 17, 21), lecz również uchybia zasadzie swobodnej oceny dowodów, prowadząc zarazemdo naruszenia prawa oskarżonej do obrony. Z jednej strony zważyć bowiem trzeba,że polska procedura karna nie zna legalnej oceny dowodów, a tym samym wykluczone jest apriorycznie dyskredytowanie wyjaśnień oskarżonego z uwagi na jego zainte­resowanie rozstrzygnięciem o przedmiocie procesu, z drugiej zaś strony zaznaczyć należy, że skorzystanie z prawa do odmowy składania wyjaśnień, a zatem równieżz prawa do odmowy odpowiedzi na pytanie, mimo że stwarza przeszkodę w wyja­śnieniu wątpliwości, samo przez się nie może stanowić o niewiarygodności złożonych wyjaśnień (
    podobnie:wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 2011 r., V KK 72/11, LEX nr 1103626, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 26 marca 2009 r.,II AKa 50/09, LEX nr 504105). Występowania wspomnianej osoby trzeciej nie jest również w stanie wykluczyć fakt jednorazowego wypłacenia jedynie części sumy pieniężnej uzyskanej odT. J. (1)- oskarżona dokonała rzeczonej transakcji pobierając 1.200 zł z kwoty 1.481 zł (
    historia rachunku banko­wego-k. 130), zaś zasady doświadczenia życiowego uczą, iż różnica mogła być efektem różnego rodzaju rozliczeń. Wbrew dążeniom apelującego, szczerości wyjaśnień oskarżonej nie przeczy również fakt, iż w wiadomości skierowanejdo pokrzywdzonego w dniu 18 września 2013 r. podsądna stwierdza, iż w dalszym ciągu oczekuje na przelew. Oskarżyciel publiczny błędnie podnosi w tej materii,iżA. Ś.starała się w ten sposób przekonaćT. J. (1), że jeszcze nie otrzymała zapłaty za zakupiony przezeń przedmiot. Już lektura szerszego fragmentu korespondencji pomiędzy wyżej wymienionymi w sposób dobitny wskazuje, iż oczekiwanie przez oskarżoną na zmianę w stanie jej rachunku bankowego dotyczyło wpływu z innego źródła i miało na celu zwrot pokrzywdzonemu utraconych przezeń środków (k. 13).
Efektem poczynionych wyżej rozważań była konieczność stwierdzenia bezzasadności również tej części wywodu apelującego, w której dąży on do podwa­żenia wartościowania relacjiA. Ś.przez wyprowadzanie wniosków z okoliczności zaspokojenia przez nią roszczeń finansowych pokrzyw­dzonego. Skoro wyżej wymieniona była przekonana, że środki pieniężne powinny zostać zwrócone przez rzeczywistego sprzedającego i podejmowała w tym celu, aczkolwiek bezowocnie, działa­nia (wyjaśnieniaA. Ś.-k. 169v), to nie sposób twierdzić, że o występowaniu po jej stronie zamiaru przestępnego, właściwego dla występku zart. 286 § 1 k.k., świadczą same tylko fakty podjęcia spłaty należności dopiero po wszczęciu postępowania karnego i zaniechania natychmiastowego zwrotu wzmiankowanej wyżej różnicy pomiędzy kwotą uzyskanąi wypłaconą. Nie sposób abstrahować w tym miejscu również od okoliczności,że odłożenie w czasie zaspokojenia roszczeń finansowychT. J. (2)­skiego wiązało się z występowaniem po stronieA. Ś.trudności finansowych, będących efektem nieotrzy­mywania wynagro­dzenia za pracę w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 18 grudnia 2013 r. (oświadczenie-k. 171,umowy zlecenia- k. 172- 173, oświadczenie- k. 176). Skoro oskarżona rozpoczęła realizację długu natychmiast po wznowieniu uzyskiwania dochodów, to nie można argumentować, iż działała w bezpośrednim zamiarze kierunkowym osiągnięcia bezprawnej korzyści majątkowej przez wzmiankowanego wyżej mężczyznę. W tym stanie rzeczy przyjąć trzeba, iż apelujący niesłusznie nadaje doniosłe znaczenie wiadomościom wysyłanym przez pokrzyw­dzonego, który kontaktując się z serwisem Allegro, wskazywał na trudności w kon­takcie z wyżej wymienioną (k. 15- 16).
Reasumując powyższe rozważania Sąd Okręgowy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zgromadzony przez Sąd Rejonowy materiał dowodowy jest kompletny i nie ma żadnych szans na jego poszerzenia, jak również nie można uznać, że analiza i ocena pozyskanych dowodów może doprowadzić do odmiennych wniosków i ustaleń niż te, które zostały przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku. Zaakcentować w tym miejscu także trzeba, że dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych nie jest równoznaczne z naruszeniemart. 410 k.p.k.W efekcie całokształtu powyższego nie sposób było zaaprobować również zarzutu obrazyart. 4 k.p.k.
Z tych wszystkich względów i przy braku przesłanek zart. 439 § 1 k.p.k.Sąd Okręgowy, uznając apelację Prokuratora Rejonowego w Mińsku Mazowieckimza oczywiście bezzasadną, orzekł, jak w części dyspozytywnej swego wyroku.
W przedmiocie wydatków postępowania odwoławczego orzeczono w myślart. 636 § 1 k.p.k.