Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 118/23
Data wyroku: 2023-05-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Gajewska
Słowa kluczowe: Stwierdzenie nabycia spadku
Podstawa prawna: art. 931 k.c., 926 § 1 k.c.

Sygn. akt I Ns 118/23

POSTANOWIENIE
Dnia 17 maja 2023 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: sędzia Anna Gajewska
Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga
po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 roku na rozprawie
sprawy z wnioskuK. O.
z udziałemK. S.,P. S. (1),P. S. (2),K. C. (1),B. P.,B. J.
o stwierdzenie nabycia spadku poS. S.,A. S.

I
stwierdza, że spadek poS. S.s.A.iF.

zmarłym w dniu 16.05.1994 r. wP.
ostatnio stale zamieszkałym wO.
na podstawie ustawy nabyli:

-

żonaA. S.c.W.iK.w 5/20 części,

synM. S.s.A.w 3/20 części,

synZ. S.s.A.w 3/20 części,

synW. S.s.A.w 3/20 części,

córkaK. C. (1)c.A.w 3/20 części,

synK. S.s.A.w 3/20 części;

II
stwierdza, że spadek poA. S.c.W.iK.

zmarłej w dniu 14.07.2005 r. wO.
ostatnio stale zamieszkałej wO.
na podstawie testamentu notarialnego z dnia 21.03.2003 r. nabyła:
- wnuczkaK. O.c.J.iK. T.w całości;

III
orzeka, iż zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie.

Sygn. akt I Ns 118/23

UZASADNIENIE
K. O.wiosła o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym w dniu 16 maja 1994 oku wP.S. S., ostatnio zamieszkałym wO., po którym spadek z mocy ustawy nabyli żonaA. S.zd. Ptak, w 5/20 części, synM. S.w 3/20 części, synZ. S., w 3/20 części, synW. S.w 3/20 części, córkaK. C. (2) z domu S.w 3/20 części, synK. S.w 3/20 części.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że w dniu 16 maja 1994 roku wP.zmarł jej dziadekS. S., synA.iF., ostatnio zamieszkały wO., nie pozostawiając testamentu.
Spadkodawca w dacie otwarcia spadku po nim pozostawił spadkobierców ustawowych: żonęA. S., synaK. S., córkęK. C. (1), synaM. S., synaZ. S., synaW. S..
Wnioskodawczyni wskazała, że pomiędzy datą otwarcia spadku poS. S., a datą złożenia niniejszego wniosku zmarła między innymi żona spadkodawcyA. S., w 2005 roku, pozostawiając testament sporządzony w dniu 21 marca 2005 roku, w Kancelarii Notarialnej wP., przyulicy (...), notariuszaJ. S., mocą którego do spadku została powołana wnuczka spadkodawczyni, tj. wnioskodawczyniK. O..
Sąd ustalił, co następuje:
SpadkodawcaS. S.zmarł w dniu 16 maja 1994 roku wP.. Ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał wO.
W chwili śmierciS. S.był w związku małżeńskim zA. S., z domu Ptak. Posiadał również dzieci: synaM. S., synaW. S., synaZ. S., synaK. S., córkęK. C. (1). Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, bądź takich które zmarły, spadkodawca nie miał.
Spadkodawca nie pozostawił testamentu. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne. Nikt ze spadkobierców ustawowych spadku nie odrzucał, nie zrzekał się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 12; odpisy skrócone aktów urodzenia k. 12; zapewnienie spadkowe uczestniczki postępowania e-protokół z 17.05.2023r. [00:06:31] k. 29v)
A. S.zmarła 14 lipca 2005 roku wO., gdzie przed śmiercią stale zamieszkiwała.
W chwili śmierciA. S.była wdową. Mąż spadkodawczyni,S. S., zmarł 16 maja 1994 roku.
A. S.pozostawiła po sobie dzieci: synaM. S., synaW. S., synaZ. S., synaK. S., córkęK. C. (1). Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, bądź takich które zmarły, spadkodawczyni nie miała. Nikt spadku nie odrzucał, nie zrzekał się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawczyni, aktu zgonu męża spadkodawczyni, odpisy skrócone urodzeń, odpis skrócony małżeństwa k. 12; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni e-protokół z 17.05.2023r. [00:03:43] k. 29v)
A. S.pozostawiła testament sporządzony w dniu 21 marca 2003 roku w formie aktu notarialnego w Kancelarii Notarialnej wP.przed NotariuszemJ. S.za numerem Repertorium A.nr 542)2003. W treści testamentuA. S.oświadczyła, że do spadku powołuje swoją wnuczkęK. C. (3).
Na posiedzeniu w dniu 17 maja 2023 roku Sąd dokonał otwarcia i ogłoszenia testamentu spadkodawczyni.
(dowód: wypis aktu notarialnego z dnia 21.03.2003r. k. 11a, protokół z otwarcia i ogłoszenia testamentu k. 28)
Sąd zważył, co następuje:
Sąd po odebraniu zapewnienia spadkowego od córki spadkodawcy oraz po przeprowadzeniu dowodu z dokumentów – aktów stanu cywilnego załączonych do wniosku stwierdził, że spadek po zmarłymS. S.został odziedziczony na podstawie przepisówkodeksu cywilnegoprzez spadkobierców ustawowych
Zgodnie zart. 926 § 1 kcpowołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Jeżeli spadkodawca nie powołał spadkobiercy w testamencie, następuje dziedziczenie ustawowe co do całości spadku (art. 926 § 2 kc).
W myśl natomiast przepisuart. 931 § 1 kc, w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Z uwagi na to, iżS. S.nie pozostawił testamentu, a w chwili śmierci pozostawił żonę i pięcioro dzieci Sąd stwierdził, że spadek poS. S.na podstawie ustawy nabyli żonaA. S.w 5/20 części, synM. S.w 3/20 części, synZ. S.w 3/20 części, synW. S.w 3/20 części, córkaK. C. (1)w 3/20 części oraz synK. S.w 3/20 części
Jak wynika z zapewnienia spadkowego odebranego przez Sąd odK. C. (1), spadkobiercy nie podlegali ustawowemu wyłączeniu od dziedziczenia z tytułu odrzucenia spadku, zrzeczenia się go bądź uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd postanowił jak w punkcie I postanowienia.
Zgodnie zart. 926 § 1 k.c.prawo polskie zna dwa tytuły powołania do dziedziczenia: ustawę i testament. Tytuł powołania do spadku jest podstawowym i koniecznym wymogiem dziedziczenia.
Artykuł 926 § 2 k.c.wyraża generalną zasadę, iż powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Zasada ta zabezpiecza pełną realizację swobody w dysponowaniu majątkiem na wypadek śmierci. Testamentowy tytuł powołania do spadku wyłącza – z zastrzeżeniem wyjątku określonego wart. 926 § 3 k.c.- powołanie z ustawy, także wówczas, gdy osoby powołane w testamencie należą do kręgu spadkobierców ustawowych.
Zgodnie zart. 950 k.c.testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego.
Wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania nie zakwestionowali ważności testamentu spadkodawczyni.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że testament spadkodawczyniA. S.sporządzony w formie aktu notarialnego jest ważny i tylko on stanowi w niniejszej sprawie tytuł powołania do spadku.
Należy podkreślić, iż jedną z naczelnych zasadprawa spadkowegojest zasada swobody testowania. Osoba fizyczna ma prawnie zagwarantowaną możliwość swobodnego dysponowania majątkiem także na wypadek śmierci. Zgodnie z tą zasadą Sąd, w oparciu oart. 1025 k.c.i powołane wyżej przepisy, stwierdził, że spadek poA. S., zgodnie z jej wolą wyrażoną w sposób ważny w testamencie z dnia 21 marca 2003 roku, nabyła jej wnuczkaK. C. (3)– obecnieO..
Na marginesie jedynie podnieść należy, iż w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku Sąd bada jedynie, kto jest spadkobiercą (art. 670 k.p.c.). Sąd nie ustala składu i wartości spadku, które to kwestie są przedmiotem odrębnego postępowania o dział spadku (art. 684 k.p.c.).
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt. 2 postanowienia.
Sąd nie orzekał w niniejszym postępowaniu o stwierdzeniu nabycia spadku poM. S.,Z. S.orazW. S., gdyż nie było to przedmiotem niniejszego postępowania.
Należy zaznaczyć, że zgodnie zart. 922 § 1 k.c.prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą śmierci na jedną lub kilka osób.M. S.zmarł w dniu 26 stycznia 2011 roku,Z. S.zmarł 13 sierpnia 2014 roku natomiastW. S.zmarł w dniu 25 października 2022 roku. SpadkodawcaS. S.zmarł w dniu 16 maja 1994 roku. Tak więc na dzień śmierci spadkodawcyS. S.spadkobiercyM. S.,Z. S.iW. S.żyli, a więc brali udział w spadkobraniu poS. S.. Zainteresowani mogą domagać się stwierdzenia nabycia spadku po w/w zmarłych w odrębnym postępowaniu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu oart. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.