Sąd Apelacyjny w Krakowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKzw 145/23
Data wyroku: 2023-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Robert Pelewicz ()

Sygn. akt II AKzw 145/23

POSTANOWIENIE
Dnia 28 lutego 2023 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, II Wydział Karny, w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Robert Pelewicz (del.)
Protokolant:  Katarzyna Korbiel
przy udziale Prokuratora Prokuratury(...)wK.J. Ś.
po rozpoznaniu w sprawie
G. B.
skazanego zart. 279 § 1 k.k.i inne
zażalenia obrońcy skazanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu
z dnia 12 stycznia 2023 roku, sygn. akt II Kow 418/22
w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego
na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.iart. 634 k.p.k.w zw. zart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.orazart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(Dz.U. z 2022 r. poz. 1184, 1268)

postanawia
1/ utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie;
2/ zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw.W. K.z Kancelarii Adwokackiej wK.kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i 40/100) w tym VAT, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;
3/ zwolnić skazanego, w całości, od kosztów sadowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II Kow 418/22, Sąd Okręgowy w Nowym Sączu odmówił udzielenia skazanemu zezwolenia na odbycie w systemie dozoru elektronicznego kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt II K 766/21, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II Ka 389/22 [k. 43].
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł obrońca skazanego, który zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mający wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, że system dozoru elektronicznego nie jest wystarczającym środkiem do osiągnięcia wobec skazanego celu zapobiegawczego i wychowawczego kary pozbawienia wolności i odwołanie się w tym zakresie przez Sąd I instancji do wielokrotnej karalności skazanego przed orzeczonym wyrokiem z dnia 6 maja 2022 roku, sygn. akt II K 766/21 oraz poprzez przyjęcie, że brak zapłaty kar grzywny orzeczonych wyrokami oraz brak uregulowania świadczeń świadczy o lekceważącym stosunku skazanego do porządku prawnego i prawomocnych orzeczeń sądowych;

2
obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 43la§ 1 k.k.w.w zw. z art. 43la§ 2 k.k.w.poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że system dozoru elektronicznego nie jest środkiem wystarczającym do osiągniecia wobec skazanego celów kary.

Podnosząc powyższe zarzuty odwoławcze obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenie skazanemu wnioskowanego zezwolenia na dozór elektroniczny. Alternatywnie skarżący obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania [videk. 46-47].

Sąd Apelacyjny stwierdził, co następuje.
Zażalenie obrońcy skazanego nie jest zasadne.
Nie kwestionując okoliczności podniesionych w zażaleniu, to w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że przy ocenie stopnia demoralizacji nie można pomijać okoliczności, które wskazuje Sąd Okręgowy, a dotyczących sposobu życia skazanego, w tym i po popełnieniu przestępstw, które w realiach rozpoznawanej sprawy wynikają przede wszystkim z informacji o karalności oraz wywiadu środowiskowego kuratora sądowego, a odnoszą się także do uprzedniej karalności za przestępstwa. Zwłaszcza, że zażalenie pomija, iż nawet samo poprawne zachowanie czy włączenie się w proces resocjalizacji nie stanowi wystarczającej podstawy do udzielenia zezwolenia na odbycie kary poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (zob. postanowienie SA w Krakowie z 10.12.2018., II AKzw(...), LEX 2692651).
Dlatego nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego ocena wywiadu środowiskowego i dotychczasowej karalnościG. B., dokonana przez Sąd Okręgowy o braku zaangażowaniu skazanego w procesy resocjalizacyjne, która pozostaje w zgodzie z treściąart.  7 k.p.k., bowiem ich wymowę Sąd Okręgowy racjonalizuje, także poprzez odwoływanie się do zachowania skazanego przed i po popełnieniu przestępstw. W powyższym kontekście podkreślić należy, iż przesłanki udzielenia skazanemu zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego mają charakter ocenny, a sąd nie może skupiać się tylko na okolicznościach dotyczących czynu i czynić je decydującymi, bowiem w tym postępowaniu sąd penitencjarny ma ustalić czy cechy sprawcy, a więc postawa, właściwości i warunki osobiste, w różnych ich aspektach, pozwolą w sposób niezakłócony osiągnąć cele szczególno-prewencyjne kary odbywanej w tym systemie. W przeciwieństwie do zażalenia obrońcy skazanego, takiej wszechstronnej analizy w orzeczeniu Sądu Okręgowego nie zabrakło – o czym świadczy choćby ocena, że „Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia dotychczasowa wielokrotna karalność wymienionego w przeważającej części za tożsame przestępstwa przeciwko mieniu, jak i bezskuteczność zastosowanego dotychczas wobec niego środka wychowawczego – raz orzeczono mu pierwotnie karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a ponadto kilkukrotnie karę ograniczenia wolności, a pomimo tego ponownie wchodził w konflikt z prawem, skutkiem czego kara musiała zostać zarządzana do wykonania, co za tym idzie, kilkukrotnie przebywał już w izolacji zakładu karnego (zapisy aktualnej informacji z Krajowego Rejestru Karnego – k. 15-19). Tego rodzaju postawa skazanegoG. B.świadczy o tym, że jego wejście w konflikt z prawem osądzone w ramach sprawy o sygnaturze akt II K 766/21 (samo zresztą to konkretne skazanie obejmuje kilka innych jeszcze przestępstw umyślnych) absolutnie nie miało charakteru incydentalnego, a było wynikiem jego – znacznego już i stałego – braku poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego i zapadających względem niego kolejnych orzeczeń sądu. Ta wielokrotna karalność skazanego sama w sobie świadczy o znacznym stopniu jego demoralizacji, a bezskuteczność orzekanych mu do tej pory kar wskazuje na potrzebę prowadzenia w stosunku do niego resocjalizacji w warunkach penitencjarnych.” (k. 43).
Dalej Sąd Okręgowy ustalając czy do osiągnięcia celów kary pozbawienia wolności wystarczające będzie odbycie jej w formie dozoru elektronicznego (art.  43la§  1 pkt  2 k.k.w.), miał na uwadze cele tej kary określone wart.  67 k.k.w., który przewiduje znacznie węższy zakres celów wykonywania kary pozbawienia wolności niż dyrektywy wymiaru kary wymienione wart.  53 §  1 k.k., a więc celów, którym ma służyć wymiar kary (zob. postanowienie SA w Szczecinie z 10.05.2017., II AKzw 544/17, OSASz 2017/3/19-27). W doktrynie podkreśla się, iż podstawowym celem wykonywania kary pozbawienia wolności - co ma kapitalne znaczenie przy ocenie realizacji przesłanki zart. 43la§  1 pkt 2 k.k.w., w kontekście zasadności wniosku obrońcy skazanego (k. 2-3), zwłaszcza wobec spełnienia przez skazanego wszystkich pozostałych przesłanek zart. 43la§  1 k.k.w.- jest cel zapobiegawczy i wychowawczy, a więc to, co jest nazywane prewencją szczególną. Został on jednoznacznie wyartykułowany wart.  67 k.k.w., jako wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego, a zatem powstrzymania się od powrotu do przestępstwa. Jest to cel niejako perspektywiczny, dalekosiężny, mający szansę realizacji w przyszłości, po odbyciu kary (zob. K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz,LEX el. 2017, teza 2 do art.  43la).
Formułując zarzuty w zażaleniu obrońca skazanego zapomina ponadto, że z odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie powinny korzystać osoby, które lekceważą porządek prawny (zob. postanowienie SA w Krakowie z 8.01.2018., II AKzw(...), LEX 2566965). Skoro zaśG. B.był wielokrotnie karany, to słusznie przyjmuje Sąd Okręgowy, że świadczy to o nieskuteczności stosowanych wobec niego środków probacyjnych i kar wolnościowych. Wskazane okoliczności nie pozwalają uwierzyć w deklarowane przez skazanego przewartościowanie postawy i uznania zasadności stanowiska zażalenia, iżG. B.z pewnością respektuje porządek prawny, a ponadto daje gwarancję należytego wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. W konsekwencji zupełnie chybiona jest konkluzja zażalenia, iż prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że wobec skazanegoG. B.istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna, a zatem spełnione zostały przesłanki do obdarzenia skazanego dobrodziejstwem odbywania zastępczej kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.
Niewątpliwie bowiem w zachowaniuG. B.jest kilka pozytywnych sygnałów świadczących o rozpoczętym procesie resocjalizacji i co najmniej werbalnym zdiagnozowaniu przyczyn wchodzenia w konflikt z prawem. Jest jednak równocześnie w dalszym ciągu kilka czynników wskazujących, że proces ten niewątpliwie nie jest nie tylko zakończony, ale także utrwalony, co ma decydujące znaczenie dla ustalenia, że w sytuacji procesowej skazanego nie zostały zrealizowane przesłanki zart. 67 § 1 k.k.w., pozwalające na ustalenie, że cele orzeczonej kary pozbawienia wolności zostaną zrealizowane przy zastosowaniu systemu dozoru elektronicznego.
Ponieważ ze względu na stan zdrowiaG. B.nie pracuje zarobkowo, co uniemożliwia mu uzyskiwanie dochodów i nie ma żadnego majątku, to Sąd Apelacyjny uznał, iż uiszczenie przez niego kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym byłoby zbyt uciążliwe. Dlatego też, na zasadzieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.zwolnił skazanego od ich zapłaty. Z kolei na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturzew zw. z § 4 pkt 1 i 3 oraz § 19 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18 – ze zm.) oraz na podstawie § 13 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 – z późn. zm.) przy uwzględnieniu treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie SK 78/21 zasądzono adwokatowi koszty pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu, z uwzględnieniem stawki podatku VAT.
W tych warunkach Sąd Apelacyjny orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia.