Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmW 159/20
Data wyroku: 2024-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Wiliński
Słowa kluczowe: Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków, Zbiorowe odprowadzenie ścieków
Podstawa prawna: art. 27e ust. 1 pkt 1) i ust. 2 pkt 1) w zw. z art. 27a ust. 3 pkt 3) oraz art. 27f ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1437) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256)

Sygn. aktXVII AmW 159/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 kwietnia 2024 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentóww składzie:

Przewodniczący –

Sędzia SO Małgorzata Wiliński

po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z odwołaniaZakładu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŻ.
przeciwkoPaństwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.
z udziałemE. P.
o zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków
na skutek odwołania od decyzji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.z dnia 15 czerwca 2020r. nr(...)

1
uchyla zaskarżoną decyzję;

2
zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.na rzeczZakładu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŻ.kwotę 837,00 (osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 720,00 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

SSO Małgorzata Wiliński
Sygn. akt XVII AmW 159/20

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 24 kwietnia 2024 r.
Decyzją z 15 czerwca 2020 r. Nr(...)Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na podstawieart. 27e ust. 1 pkt 1) i ust. 2 pkt 1)w związku zart. 27a ust. 3 pkt 3) oraz art. 27f

    ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków(tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1437 ze zm.)

    (dalej u.z.z.w.)w związku zart. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wnioskuE. P.w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy na odprowadzanie ścieków przezZakład (...) Sp. z o.o.nakazałZakładowi (...) sp. z o.o.wŻ.zawarcie umowy zE. P.na odprowadzanie ścieków z nieruchomości położonej nadziałce (...)w miejscowościM.,ul. (...),(...)-(...) Ż..
Od powyżej decyzji odwołanie złożyłZakład (...) sp. z o.o.wŻ., który zaskarżył ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1
art. 32 k.p.a.w zw. zart. 65 § 1 k.c.poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że udzielone przez powoda pełnomocnictwo (złożone wraz z zażaleniem na postanowienie wydane przez pozwanego na podstawieart. 27e ust. 3u.z.z.w.) upoważnia pełnomocnika wyłącznie do działania w sprawie ustanowienia na podstawieart. 27e ust. 3u.z.z.w. warunków odprowadzania ścieków do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu, podczas gdy złożone pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem ogólnym, a zakres umocowania w żaden sposób nie został ograniczony do postępowania zażaleniowego;

2
art. 40 § 2 k.p.a.poprzez jego niezastosowanie i wadliwe doręczenie decyzji bezpośrednio powodowi, a nie jego pełnomocnikowi;

3
art. 27e ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 4, art. 6 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1u.z.z.w. w zw. zart. 6 i art. 28 k.p.a.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu powodowi zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z wnioskodawcą w sytuacji, gdy:

a
powód nie wykonywał i nie wykonuje na terenieGminy W.Ż.działalności gospodarczej z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków, nie zawierał umów o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z odbiorcami z terenu tej Gminy, ani bezpośrednio nie świadczył na ich rzecz usługi oprowadzania ścieków,

b
powód nie posiada statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego na terenieGminy W.Ż., a to z uwagi na brak zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na tym obszarze, a tym samym nie posiada legitymacji do bycia stroną postępowania i adresatem decyzji, o której mowa w art. 27e ust. 1 u.z.z.w., 

c
powód nie określił taryfy dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż., jak również nie był i nie jest beneficjentem wydanej przez pozwanego decyzji zatwierdzającej taryfę dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż., co w konsekwencji oznacza, że pozwany poprzez wydaną decyzję zmusza powoda do stosowania pozataryfowych cen i stawek opłat niezatwierdzonych, co stanowi delikt administracyjny w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 u.z.z.w.,

d
powód nigdy nie przejawiał woli bezpośredniej obsługi odbiorców usług z terenuGminy W.Ż.i w konsekwencji nie występował i nie zamierza występować o wydanie decyzji administracyjnych wskazanych w pkt b i c,

e
do dnia 31 sierpnia 2019 r. GminaW.Ż.była stroną umowy o odprowadzanie ścieków z nieruchomości wskazanej w decyzji, a tym samym pełniła funkcję przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego na jej obszarze i świadczyła usługi odprowadzania ścieków na podstawie taryfowych cen i stawek opłat, zatwierdzonych prawomocną, ostateczną decyzją organu regulacyjnego,

f
GminaW.Ż.w dalszym ciągu jest stroną umów o odprowadzanie ścieków zawartych z mieszkańcami GminyW.Ż.,

4
art. 551k.c.w zw. zart. 2 pkt 4 i 20 oraz art. 16 ust. 1u.z.z.w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że:

a
warunkiem wystarczającym uznania danego przedsiębiorcy za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest spełnienie przesłanek zart. 551k.c.oraz samo bycie właścicielem części urządzeń kanalizacyjnych, bez względu na to:

•

czy dany przedsiębiorca przejawia wolę wykonywania działalności z zakresu zbiorowego zaopatrzenia wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków,

czy dany przedsiębiorca legitymuje się zezwoleniem za prowadzenie zbiorowego odprowadzania ścieków, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. na terenie danej gminy,

czy wiąże go jakikolwiek stosunek prawny lub faktyczny z bezpośrednimi odbiorcami usług kanalizacyjnych,

b
własność sieci kanalizacyjnej zlokalizowanej na terenie danej gminy samodzielnie przesądza o tym, że właściciel tej sieci prowadzi działalność z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie tej gminy;

5
art. 27e ust. 2 pkt 1 w zw. art. 6 ust. 2 u.z.z.w. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że warunkiem wystarczającym do nakazania powodowi zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków ze stroną (wnioskodawcą) jest przyłączenie strony do sieci powoda oraz wystąpienie z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy, bez względu na to, że powód nie legitymuje się zezwoleniem na prowadzenie zbiorowego odprowadzania ścieków, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.z.z.w. na terenieGminy W.Ż.;

6
art. 27e ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i 3 u.z.z.w. poprzez ich błędną wykładnię i nakazanie powodowi zawarcia z wnioskodawcą umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków bez wskazania treści elementów przedmiotowo istotnych (essentialia negotii) tejże umowy;

7
art. 86 ust. 3 pkt 1ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310, dalej jako „Prawo wodne”) w zw. z.art. 3 ust. 1 oraz art. 24b ust. 3u.z.z.w. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że aglomeracja jest podstawową jednostką terytorium, na którym prowadzone jest gospodarowanie ściekami komunalnymi, a w konsekwencji, że ustanowienie obszaru aglomeracjiŻ.jest przesłanką uznania powoda za podmiot faktycznie prowadzący działalność na terenieGminy W.Ż.w świetle przepisów u.z.z.w.;

8
art. 124 § 1 i 2, art. 107 § 3w zw. zart. 126 k.p.a.orazart. 8, art. 9, art. 11 k.p.a.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezawarciu przez pozwanego w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego wskazującego okoliczności faktyczne i prawne, którymi pozwanymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, wykładni stosowanych przepisów oraz oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa;

9
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego sprawy, a polegające na:

a
stwierdzeniu, że powód faktycznie prowadzi działalność polegającą na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków na terenie miejscowościM.iG.,

b
pominięciu faktu samodzielnej realizacji przezGminę W.Ż.zadania własnego w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków,

c
pominięciu faktu, że GminaW.Ż.nigdy nie powierzyła realizacji zadania z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków ani w sferze publicznoprawnej innej gminie, ani w sferze bezpośredniej realizacji działalności żadnemu przedsiębiorstwu wodociągowo - kanalizacyjnemu, w tym powodowi,

d
pominięciu faktu dotychczasowego świadczenia przezGminę W.Ż.usług odprowadzania ścieków na swoim obszarze w oparciu o:

•

umowę o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków,

prawomocną, ostateczną decyzję pozwanego nr(...)z dnia 9 sierpnia 2019 r. zatwierdzającą taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminyŻ.(Gminy W.Ż.) na okres 3 lat,

regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, uchwalony przez Radę GminyŻ.na mocy uchwały nr(...)z dnia 26 marca 2019 roku,

e
pominięciu okoliczności w postaci uwzględnienia przezGminę W.Ż.odbiorcy usług legitymującego się tytułem prawnym do nieruchomości wskazanej w zaskarżonej decyzji w kalkulacji taryfy dla zbiorowego odprowadzania ścieków, obowiązującej na terenieGminy W.Ż., na podstawie istnienia prawomocnej, ostatecznej decyzji pozwanego nr(...)z dnia 9 sierpnia 2019 r. zatwierdzającej taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy na okres 3 lat;

f
pominięciu okoliczności wynikających z treści studium wykonalności projektu nr(...)pn. „Budowa i modernizacja sieci oraz urządzeń wodno-kanalizacyjnych w aglomeracjiŻ.” w części dotyczącej strategii cenowej w postaci ustalenia przezGminę W.Ż.i GminęM.Ż.zasad samodzielnego świadczenia usług odprowadzania ścieków przez każdą z tych gmin na swoim terenie, w tym samodzielnego opracowywania taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków dla terenu każdej z tych gmin;

g
pominięciu okoliczności w postaci tego, że Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze GminyŻ., uchwalony przez Radę GminyŻ.na mocy uchwały nr(...)z dnia 26 marca 2019 roku wyraźnie wskazuje, że to GminaW.Ż.jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym.

Mając na uwadze powyższe zarzuty odwołujący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości trzykrotności stawki minimalnej, a także kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Powód wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie wyliczonych przez niego dowodów na fakty opisane w uzasadnieniu odwołania.
W odwołaniu wniesiono nadto m.in. o przesłuchanie strony oraz na podstawieart. 1481§ 3 k.p.c.o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Oba te wniosku zostały następnie cofnięte pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r. (k. 87).
Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania (k. 78).
Zainteresowana nie zajęła stanowiska w sprawie.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Zakład (...) sp. z o. o.wŻ.prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie GminyM.Ż.w oparciu o zezwolenie Burmistrza MiastaŻ.na prowadzenie tego rodzaju działalności.
Dowód: okoliczność bezsporne.
Przedsiębiorstwo dysponowało zatwierdzoną przez organ regulacyjny tj. PaństwoweGospodarstwo (...)Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW., taryfą, która obowiązywała na terenie GminyŻ.o statusie miejskim.
Decyzją z 10 czerwca 2020 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stwierdził nieważność ww. decyzji.
Dowód: decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.z dnia 30 maja
2018 r. k. 2v akt administracyjnych
taryfa k. 3-6 akt administracyjnych
okoliczności bezsporne
Na terenieGminy W.Ż.usługi zbiorowego odprowadzania ścieków świadczyła GminaW.Ż.w oparciu o uchwałę Rady GminyŻ.z dnia 28 grudnia 2006 r.
dowód: uchwała Rady GminyŻ.z 28 grudnia 2006 r. k. 55-59v akt administracyjnych
GminaW.Ż.posiada Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków uchwalony przez Radę GminyŻ.uchwałą z 26 marca 2019 r. (opublikowany w Dzienniku Urzędowym Woj.(...)z 1.04.2019 r., pod poz. 986), który zastąpił poprzedni Regulamin z dnia 28 grudnia 2006 r.
Dowód: uchwała Rady GminyŻ.z 26 marca 2019 r. wraz z Regulaminem - k. 52-54v akt administracyjnych
GminaW.Ż.posiada taryfę na odprowadzenie ścieków na terenieGminy W.Ż.zatwierdzoną decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.PaństwowegoGospodarstwa (...)z dnia 9 sierpnia 2019 r.
dowód: pismoZakład (...) sp. z o.o.z 16 października 2019 r. k. 28-30v akt
administracyjnych
okoliczności bezsporne
Sieć kanalizacyjna znajdująca się na obszarzeGminy W.Ż., która została wybudowana w ramach wspólnego przedsięwzięcia GminyM.Ż.iGminy W.Ż.(Projekt nr(...)pn. Budowa i modernizacja sieci oraz urządzeń wodno-kanalizacyjnych w aglomeracjiŻ.), a która znajduje się we władaniuZakładu (...) sp. z o.o.stanowi własność spółki.
dowód: pismoZakład (...) sp. z o.o.z 16 października 2019 r. k. 28-30v akt
administracyjnych
kartoteka skrócona majątku trwałego z roku 2019 k. 31-32v akt administracyjnych
Spółka wydawała warunki techniczne oraz dokonywała odbioru przyłącza dla nieruchomości przyłączanych do sieci kanalizacyjnej.
dowód: protokół odbioru przyłączy k 36 akt administracyjnych
W wyniku dokonanych przyłączeń odbiorców do sieci kanalizacyjnej GminaW.Ż.zawierała umowy o odprowadzanie ścieków z(...).
dowód:umowa nr (...)o dostawę wody i odprowadzenie ścieków z 13 stycznia 2016 r. k. 48-49v akt
administracyjnych
Odbiór ścieków z terenuGminy W.Ż.do 31 lipca 2019 r. był regulowany międzyZakładem (...) sp. z o.o.z siedzibą wŻ.aGminą W.Ż.umową hurtowego odbioru ścieków z dnia 10 grudnia 2018 r. Na mocy tej umowy strony ustaliły cenę za 1 m3odebranych ścieków w wysokości 17,27 zł netto. Następnie toczyły dalsze negocjacje odnośnie wysokości ceny za usługę hurtowego odbioru ścieków, ale nie doszło między nimi do porozumienia. Umowa ta wygasła z dniem 31 lipca 2019 r.
Dowód: okoliczności niesporne wynikające z treści odwołania k. 17-18v
E. P.zawarła w dniu 13 stycznia 2016 r. z GminąŻ.Umowę nr (...), na podstawie której dostarczano wodę i odprowadzano ścieki z nieruchomościul. (...),M.,(...)-(...) Ż..
dowód:umowa nr (...)o dostawę wody i odprowadzenie ścieków z 13 stycznia 2016 r. k. 48-49v akt
administracyjnych
Następnie w/w wystąpiła do GminyŻ.o rozwiązanie powyższej umowy w zakresie świadczenia usługi odprowadzania ścieków na mocy porozumienia stron. Umowa została rozwiązana.
dowód: pismo k. 51 akt administracyjnych
JednocześnieE. P.zwróciła się doZakładu (...) sp. z o. o.wŻ.o zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków.
Spółka odmówiła zawarcia umowy, powołując się na fakt braku zezwolenia na prowadzenia zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż., wobec czego nie posiada statusu przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego.
Dowód: wniosek o zawarcie umowy z dnia 27 sierpnia 2019 r. k. 9 akt administracyjnych
pismo Spółki z dnia 29 sierpnia 2019 r. k. 8v akt administracyjnych
okoliczności bezsporne
Wobec powyższegoE. P.zwróciła się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy na odprowadzanie ścieków przezZakład (...) sp. z o.o.wŻ.dla nieruchomości położonej nadziałce (...)w miejscowościM.,ul. (...),(...)-(...) Ż.. Wyżej wymieniona nie posiada zawartej umowy na odbiór ścieków z opisanej nieruchomości, jednak nadal odprowadzała ścieki do sieci kanalizacyjnej będącej własnościąZakładu (...) sp. z o.o.wŻ..
Dowód: wniosek o rozstrzygnięcie sporu z dnia 4 września 2019 r. k.13 akt administracyjnych
okoliczności bezsporne
Postanowieniem z 31 stycznia 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił dlaE. P.warunki odprowadzania ścieków z jej nieruchomości przezZakład (...) Sp. z o.o.do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu w ten sposób, że:
1. rozliczenie za świadczoną usługę odbioru ścieków odbywać się ma po cenie 7,75 zł netto (8,37 zł brutto) za 1 m3,
2. ilość odprowadzanych ścieków z przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z przeciętnymi normami wynosi 3 m3,
3.należność za usługę odprowadzania ścieków stanowi iloczyn ceny oraz ilości odprowadzanych ścieków za okres rozliczeniowy, wynoszący miesiąc;
4.kwotę należności oraz warunki zapłaty określa wystawiona przez przedsiębiorstwo faktura,
5.zgłoszenie przez odbiorcę usług zastrzeżeń do wysokości faktury nie wstrzymuje jej zapłaty,
6.w przypadku nadpłaty zalicza się ją na poczet przyszłych należności lub na żądanie odbiorcy zwraca się ją w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku w tej sprawie,
7.w przypadku niedotrzymania terminów płatności określonych w fakturze przedsiębiorstwo będzie obciążało dostawcę odsetkami ustawowymi zgodnie z obowiązującymi przepisami.
dowód: postanowienie z 31 stycznia 2020 r. k. 77-78v akt administracyjnych
W dniu 15 czerwca 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydał zaskarżoną decyzję, którą nakazałZakład (...) Sp. z o.o.zawarcie umowy zE. P.na odprowadzanie ścieków z jej nieruchomości.
dowód: decyzja k. 6-8v
Zakład (...) Sp. z o.o.w dalszym ciągu odbiera ścieki z terenuGminy W.Ż.. Kwestia rozliczeń stanowi przedmiot odrębnego postępowania sądowego, bowiem spółka wystąpiła przeciwko Gminie z pozwem o bezumowne korzystanie z usług hurtowego odbioru ścieków.
dowód: okoliczność bezsporna
Uchwałą Sejmiku Województwa(...)z 16 listopada 2015 r. wyznaczona została aglomeracjaŻ.o równoważnej liczbie mieszkańców(...)z oczyszczalnią ścieków zlokalizowaną wŻ., której obszar obejmuje miastoŻ.oraz w obszarze GminyŻ.miejscowościG.,M.iŁ..
dowód: Uchwała Sejmiku Województwa(...)Nr(...)z dnia 16 listopada 2015 r., k. 1v akt
administracyjnych
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych w trakcie postępowania administracyjnego i sądowego, których autentyczność nie była podważana przez żadną ze stron postępowania, jak też w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron.
Sąd pominął na podstawieart. 235 
2
         § 1pkt 2 k.p.c.dowody zawnioskowane przez stronę odwołującą wpkt 6 i 7odwołania uznając, że nie mają one wpływu na wydanie rozstrzygnięcia, a tym samym ich przeprowadzenie było zbędne.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Antycypując motywy, które skutkowały uchylenie decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Sąd odniesienie się do głównego sporu jaki zarysował się na tle wniesionego odwołania. Odnosił się on do tego, który podmiot tj. odwołującyZakład (...) sp. z o.o., czy GminaW.Ż., jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa, a to miało determinować ewentualne istnienie, oraz zakres obowiązków, spoczywających na stronie odwołującej w zakresie odprowadzania ścieków.
Podstawę prawna wydania uchylonej decyzji stanowiłart. 27eustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z dnia 7 czerwca 2001 r.Dz. U. z 2019 r., poz. 1437 ze zm).Zgodnie z jego brzmieniem w sprawach spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, na wniosek strony, rozstrzyga organ regulacyjny w drodze decyzji. Rozstrzygnięcie organu regulacyjnego może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu:
- zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków;
- przywrócenia dostawy wody;
- otwarcia przyłącza kanalizacyjnego;
- przyłączenia do sieci.
W myśl art. 6ustawydostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, a odbiorcą usług. Przy czym jak stanowi ust. 2 przywołanego przepisu, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci, i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Przepis ten określa zatem publicznoprawny obowiązek ciążący na przedsiębiorcę wodociągowo – kanalizacyjnym.
Na gruncie omawianej sprawy zarysował się spór wynikający z twierdzeniaZakładu (...) sp. z o.o.z siedzibą wŻ., iż nie posiada ona statusu takiego przedsiębiorstwa, a to z uwagi na brak zezwolenia na prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków na terenieGminy W.Ż.. Zdaniem spółki nie posiada ona legitymacji do bycia stroną postępowania i adresatem zaskarżonej decyzji. Odwołująca spółka wskazała nadto, że nie określiła taryfy dla zbiorowego odprowadzania ścieków na tym terenie, jak również nie była i nie jest beneficjentem decyzji zatwierdzającej taryfę dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy.
Punktem wyjścia dla merytorycznych rozważań było zatem określenie, czy stronie odwołującej w sensie ogólnym można przypisać status takiego przedsiębiorcy, a dalej czy podmiotem obowiązanym do odprowadzania ścieków jest skarżąca spółka, czy też – jak to wskazują obowiązujące przepisy prawa - Gmina.
Zgodnie zart. 2 pkt 4ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówprzedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne oznacza przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. -Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236),jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego zaopatrzenia ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność.Ustawata zawiera w art. 4 ust. 1 definicję przedsiębiorcy, którym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Z kolei po myśli art. 3 tejustawydziałalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Z brzmienia przedstawionych przepisów wynika zatem, że kluczowe znaczenie dla ustalenia czy określony przedsiębiorca, jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, jest zakres przedmiotowy faktycznie prowadzonej działalności. Prowadzi to do konkluzji, żeZakład (...) sp. z o.o.niewątpliwie może być przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków.
Status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego ustawodawca nadaje bowiem jednostkom, które prowadzą działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, niezależnie od formy organizacyjno-prawnej (
    zob. B. Rakoczy, Charakterystyka umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Radca Prawny 4/2005, s 98). Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne charakteryzuje się następującymi cechami: przedmiotem jego działalności jest zbiorowe zaopatrzenie w wodę lub zbiorowe odprowadzanie ścieków, prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zaspokajaniu potrzeb zbiorowych, prowadzi działalność gospodarczą (
    zob. H, Palarz, Zadania gminy jako regulatora rynku wodociągowo-kanalizacyjnego, PUG 2003, nr 1, s. 13).
Odwołująca spółka spełnia wszystkie powyższe wymogi. Zresztą materiał dowodowy potwierdzał , że spółka prowadzi działalność we wskazanym zakresie na terenieM.,G.oraz wŻ.. Prowadzi to konkluzji, że na w/w ciążą obowiązki określone art. 6 ust 2
    ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzanie ścieków.
Z kolei przepis art. 7 ust. 1 pkt3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm.)stanowi, że zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, a zadania te obejmują między innymi sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną oraz gaz. Z regulacją tą koresponduje art. 3 ust. 1ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ściekówwskazując, iż, że zarówno to zaopatrzenie, jak i odprowadzanie, jest zadaniem własnym gminy. Natomiast w myślart. 2ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej(t.j. Dz.U. 2021, poz. 679, z późn. zm.)gmina może realizować przedsięwzięcia gospodarcze zaspakajając zbiorowe potrzeby wspólnoty w różnych formach organizacyjnych, w tym między innymi przez samorządowy zakład budżetowy, czy spółki prawa handlowego.
W dotychczasowym w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano, że za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zgodnie z art. 2 pkt 4ustawymożna uznać gminę, tylko jeżeli prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków przez gminne jednostki organizacyjne, czy też urząd gminy(zob.m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 27 lutego 2020 r., III CSK 321/17; uchwała Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2017 r., III CZP 3/17). Gmina może bowiem wykonywać zadania własne w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków, przy czym na mocy art. 3 ust. 2ustawyw razie w razie wspólnego wykonywania przez gminy zadania, o którym mowa w ust. 1, określone wustawieprawa i obowiązki organów gminy wykonują odpowiednio właściwe organy:
1) związku międzygminnego;
2) gminy wskazanej w porozumieniu międzygminnym.
Zadania te gmina może wykonywać poprzez powołane do tego specjalne jednostki organizacyjno – prawne lub przez własne organy, ewentualnie kilka gmin może w oparciu o porozumienie wspólnie wykonywać zadania własne w zakresie odprowadzania ścieków. Należy jednak pamiętać, że to na gminie spoczywa odpowiedzialność za realizację tych zadań, a gmina nie może zaniechać ich wykonywania lub przerzucać go na inne podmioty. W szczególności podkreślenia wymaga, że skorzystanie przez gminę z jednostek organizacyjnych dla wykonywania tego zdania (np. poprzez utworzenie spółki komunalnej), nie zwalnia gminy z odpowiedzialności za wykonanie zadania, gdyż takie jednostki są tylko instrumentem, który wykorzystuje gmina na potrzeby wykonywania zadań własnych (takUstawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Komentarz

    fragment:Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Komentarz, red. Paweł Michalski, 2022, system Legalis
). Odprowadzanie ścieków jest zatem niewątpliwie zadaniem własnym gminy, przy czym gmina zadanie to może wykonywać samodzielnie (

    gdy działalność w zakresie odprowadzania ścieków prowadzą gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub urząd gminy, zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2005 r., OSK 1741/04, opubl. Legalis
) albo z wykorzystaniem prowadzącej tego rodzaju działalność spółki prawa handlowego.
Powyższe ustalenia determinowały w dalszej kolejności ocenę, co będzie miało decydujące znaczenie dla odkreślenia podmiotu zobowiązanego do odprowadzania ścieków tj.. czy jest nim GminaW.Ż., czy teżZakład (...) sp. z o.o.
Odpowiedź w tym zakresie została udzielona przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt I NZP 3/22 (opubl. Legalis).
Sądowi Najwyższemu, w sprawach o tożsamym stanie faktycznym jak w sprawie rozpoznawanej, przedstawione zostały do rozstrzygnięcia zagadnienia prawne skierowane przez:
- przez Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 5 października 2022 r., sygn. VII AGa 120/22, o treści:
1) „Czy posiadanie zezwolenia, o jakim mowa wart. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków(Dz.U. 2019.1437 - t.j. ze zm., obecnie: Dz.U. 2020.2028 - t.j.), jest wymogiem formalnym dla uzyskania statusu przedsiębiorcy wodociągowo-kanalizacyjnego w rozumieniu tej ustawy czy też elementem ładu organizacyjno-prawnego tego przedsiębiorcy?” oraz
2) „Czy niezbędnym wymogiem do nakazania zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków, o jakiej mowa wart. 27e ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków(Dz.U. 2019.1437 - t.j. ze zm., obecnie: Dz.U. 2020.2028 - t.j.), jest legitymowanie się przez podmiot zobowiązany zezwoleniem na prowadzenie zbiorowego odprowadzania ścieków, o jakim mowa w art. 16 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, także w przypadku, gdy podmiot ten stanowi spółkę z o.o. utworzoną przez gminę lub do której przystąpiła gmina (spółkę komunalną) i którą gmina ta wyposażyła w infrastrukturę potrzebną do wykonywania zbiorowego odprowadzania ścieków oraz który spełnia pozostałe przesłanki do nakazania zawarcia umowy, opisane w art. 2 pkt 4, pkt 7 i pkt 20 oraz art. 6 ust. 2 ustawy?”
- przez Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 14 października 2022 r., sygn. VII AGa 55/22, o treści:
1) „Czy posiadanie zezwolenia, o jakim mowa wart. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków(Dz.U. 2019.1437 - t.j. ze zm., obecnie: t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028), jest wymogiem formalnym dla uzyskania statusu przedsiębiorcy wodociągowo-kanalizacyjnego w rozumieniu tej ustawy czy też elementem ładu organizacyjno-prawnego tego przedsiębiorcy?”
2) „Czy nakazanie zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków, o której mowa wart. 27e ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków(Dz.U. 2019.1437 - t.j. ze zm., obecnie: t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028), jest dopuszczalne wyłącznie wobec podmiotu posiadającego zezwolenie na prowadzenie zbiorowego odprowadzania ścieków, o jakim mowa w art. 16 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, także w przypadku, gdy podmiot ten stanowi spółkę z o.o. utworzoną przez gminę lub do której przystąpiła gmina (spółkę komunalną) i którą gmina ta wyposażyła w infrastrukturę potrzebną do wykonywania zbiorowego odprowadzania ścieków oraz który spełnia pozostałe przesłanki do nakazania zawarcia umowy, opisane w art. 2 pkt 4, pkt 7 i pkt 20 oraz art. 6 ust. 2 ustawy?”
3) „Czy rozstrzygnięcie w sprawie spornej dotyczącej odmowy zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków, o którym mowa wart. 27e ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków(Dz.U. 2019.1437 - t.j. ze zm., obecnie: t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028) powinno polegać wyłącznie na wyrażeniu nakazu jako ściśle określonemu sposobowi rozstrzygnięcia wyrażonemu w ww. przepisie czy też powinno zawierać istotne elementy umowy określone w art. 6 ust. 3 tej ustawy?”
Udzielając odpowiedzi na tak postawione pytania Sąd Najwyższy podjął uchwałę o treści:
1) w sytuacji, w której nie jest możliwe przypisanie statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego gminie, dopuszczalne jest nakazanie zawarcia umowy o odprowadzenie ścieków podmiotowi stanowiącemu spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością utworzoną przez gminę lub spółkę do której przystąpiła kolejna gmina (spółkę komunalną) i którą gmina wyposażyła w infrastrukturę potrzebną do wykonywania zbiorowego odprowadzania ścieków oraz która spełnia pozostałe przesłanki do nakazania zawarcia umowy, pomimo że spółka ta nie posiada zezwolenia, o jakim mowaart. 16 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków(t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028);
2) rozstrzygnięcie w sprawie spornej dotyczącej odmowy zawarcia umowy o odprowadzania ścieków, o którym mowy wart. 27e ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków(t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028) powinno zawierać istotne elementy umowy określone w art. 6 ust. 3 tej ustawy.
Z uzasadnienia podjętej uchwały wynika, że kluczowe znaczenie dla określenia podmiotu zobowiązanego do zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków jest to, do czyjej sieci kanalizacyjnej jest przyłączony odbiorca usług.
W myśl art. 2 ust. 7ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzanie ścieków, sieć, to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 i 4 tejustawyprzedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń kanalizacyjnych i jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie, jeśli spełnione są określone w tym przepisie wymogi (tj. są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19ustawy, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług).
Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w przywołanej uchwale, wybudowanie infrastruktury kanalizacyjnej i następnie przyłączanie odbiorców przez spółkę komunalną do posiadanej przez nią sieci, przemawia za tym, że spółce takiej należy przypisać status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. W świetle przywołanego orzecznictwa nie ma bowiem wątpliwości, że w sytuacji utworzenia przez gminę spółki komunalnej (także gdy następnie do spółki przystąpiła kolejna gmina) w celu wybudowania sieci kanalizacyjnej i realizowania zadania zbiorowego odprowadzania ścieków i wyposażenia jej przez gminę (lub przez gminy w przypadku przystąpienia kolejnej gminy) w infrastrukturę kanalizacyjną, z całą pewnością nie można przypisać gminie statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Mamy bowiem do czynienia w takiej sytuacji z realizacją przez gminę jej zadań w zakresie gospodarki wodno-ściekowej za pośrednictwem utworzonej w tym celu spółki komunalnej, a zatem status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, w sensie przedmiotowym, przysługuje tej spółce komunalnej, a nie gminie. To ona jest bowiem właścicielem i posiadaczem sieci kanalizacyjnej znajdującej się na terenie danej gminy, oraz to ona faktycznie zajmuje się odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków dokonując m.in. przyłączeń odbiorców do sieci. Przez utworzenie takiej spółki lub przystąpienie do niej w istocie gmina zdecydowała o wykonywania zadania zbiorowego odprowadzania ścieków za jej pośrednictwem. To zatem taka spółka powinna wywiązywać się z obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. W szczególności oznacza to obowiązek zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci będącej w posiadaniu takiej spółki.
Dalej Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 6 ust. 2ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzanieścieków ustanawia konkretny obowiązek publicznoprawny ciążący na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym. Przepis ten nie przewiduje wymogu posiadania przez to przedsiębiorstwo zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci, i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Obowiązek ten wynika z ustawowej normy prawnej o charakterzeius cogens. Brak zawarcia ze strony przedsiębiorstw stosunku obligacyjnego wynikającego z art. 6ustawystanowi podstawę do jego ukształtowania przez organ regulacyjny. Odmowa natomiast przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, co stanowi usprawiedliwioną podstawę odmowy zawarcia umowy o odbiór ścieków, może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, w zasadzie głównie wtedy, gdy nie ma technicznej możliwości przyłączenia do sieci, zwykle dlatego, że na danym terenie nie ma w ogóle takiej sieci lub jest za mało wydolna, aby można było przyłączyć do niej kolejnego odbiorcę (art. 15 ust. 4ustawy).Treść art. 6 ust. 2ustawywyraźnie stanowi o tym, że o obowiązku zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków stanowi fakt przyłączenie nieruchomości do sieci. Zatem i z tego przepisu można wywnioskować, że w sytuacji, gdy spółka komunalna jest właścicielem i posiadaczem sieci, a dana nieruchomość została do tej sieci przyłączona (a zatem istnieją techniczne możliwości świadczenia usług), na spółce takiej ciąży obowiązek zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, która nieruchomość jest przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy.
Powyższe prowadzi do konstatacji, że brak zezwolenia, o którym mowa w art. 16ustawy, na co w odwołaniu powoływał sięZakład (...) sp. z o.o., nie jest przeszkodą dla uznania, że przedsiębiorstwo spełnia wymogi, o których mowa w ust. 2 przywołanego przepisu. Jak słusznie w przywołanej uchwale zauważył Sąd Najwyższy, przyjęcie innego założenia prowadziłoby do absurdalnego i niedopuszczalnego wniosku, że w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sporu wymaga nakazania zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków spółce komunalnej nielegitymizującej się rzeczonym zezwoleniem, spółka taka musiałby jeszcze wystąpić o wydanie zezwolenia, a zatem rozstrzygnięcie sporu byłoby uzależnione od woli spółki odnośnie wystąpienia o wydanie zezwolenia oraz od wydania kolejnej decyzji administracyjnej, co byłoby sprzeczne z istotą wprowadzenia instytucji rozstrzygania sporów między przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi, a odbiorcami usług i w istocie prowadziłoby do braku zapewnienia ochrony odbiorców usług.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że zbiorowe odprowadzanie ścieków z obszaruGminy W.Ż.należy do obowiązków odwołującej spółki, a w konsekwencji zarzuty przedstawione w pkt 3-5 i 7-9 odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie.
Podstawę uchylenia decyzji stanowił natomiast zarzut 6 odwołania, w którym strona odwołująca zakwestionowała prawidłowość nakazania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej weW.Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków bez wskazania treści jej elementów przedmiotowo istotnych.
Jak wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, zgodnie z art. 27e ust. 1 pkt 1ustawy o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzani ścieków, w sprawach spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, na wniosek strony rozstrzyga organ regulacyjny w drodze decyzji. Rozstrzygnięcie to polega na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. Wydana przez organ decyzja powinna zatem przede wszystkim rozstrzygać sprawy sporne dotyczące odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Sąd podziela argumentację, która została przedstawiona przez Sąd Najwyższy w przywołanej już uchwale wydanej pod sygn. akt I NZP 3/23, iż nie jest takim rozstrzygnięciem ograniczenie się organu do nakazania zawarcia umowy bez wskazania istotnych elementów umowy. Badając sprawę sporu o zawarcie umowy organ nie może abstrahować od warunków tej umowy, czyniłoby to bowiem całkowicie nieskutecznym instrument rozstrzygania sporów na gruncie przywołanejustawy.
Po pierwsze należy mieć na uwadze, że elementem niezbędnym decyzji administracyjnej, jest rozstrzygnięcie (art. 107 k.p.a.). Rozstrzygniecie nakładające na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania lub też konkretyzujące określone uprawnienia powinno obowiązek ten lub uprawnienie wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (

    zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 02 sierpnia 1995 r., sygn. akt III SA 1225/94, opubl. ONSA 1996, Nr 3, poz. 135; z 26.10.1995 r., SA/Po 1024/95, Gl.1996, Nr 7, s. 35; z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1253/06, opubl. Legalis; z dnia 06 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 64/08, opubl. Legalis; z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1923/07, opubl. Legalis; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2515/06, opubl. Legalis; w Białymstoku z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 473/09, opubl. Legalis). Rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, tak aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji (

    tak Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany doKodeksu postępowania administracyjnego, Opublikowano: LEX/el. 2024). Rozstrzygnięcie jest kwintesencją decyzji, gdyż wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Ma zatem zawsze charakter rozstrzygnięcia przesądzającego o istocie sprawy. W rozstrzygnięciu decyzji zostaje wyrażona wola organu administracyjnego załatwiająca sprawę w tej formie. To również w rozstrzygnięciu decyzji, a nie w innych jej elementach dokonuje się konkretyzacja prawa. Rozstrzygnięcia nie można zatem domniemywać (

    tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt II OSK 1725/20, opubl. Legalis). Należało zatem zadać pytanie jak daleko rozstrzygnięcie wydane w oparciu o normęart. 27e

    ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówpowinno regulować prawa i obowiązki stron, i czy ograniczeni treści decyzji do nakazania zawarcia umowy reguluje wystraczająco rozliczenia pomiędzy stronami. Czy w takiej sytuacji wydana przez organ decyzja rozstrzyga spór dotyczące odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne.
Udzielając odpowiedzi zdaniem Sądu przede wszystkim należy mieć na uwadzeratio legiswprowadzonego rozwiązania ustrojowego. Miało ono na celu wyeliminowanie problemów związanych z niewłaściwym funkcjonowaniem rynku usług dotyczących zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oraz zmierzać do prawnego zabezpieczenia interesu odbiorców usług przez ustanowienie niezależnego i specjalistycznego organu regulacyjnego, który sprawować będzie dodatkowy nadzór nad realizacją zadań z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (zob. uzasadnienie projektu Druk Sejmowy 1905, Sejm VIII kadencji). Stąd organ regulacyjny wydając decyzję, która kreuje stosunek zobowiązaniowy między stronami, powinien określić elementy przedmiotowo istotne umowy. Należy bowiem pamiętać, że wydanie takiej decyzji nie wymaga wszczynania dalszych postępowań sądowych ani egzekucyjnych oraz nie wiąże się z nią ryzyko dalszego uchylania się od obowiązku zawarcia umowy przez podmiot zobowiązany. Decyzja organu regulacyjnego nie powinna piętrzyć nowych wątpliwości, a byłoby tak, gdyby organ orzekł jedynie, że na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym spoczywa obowiązek zawarcia umowy, a jej treść byłaby wciąż sporna między stronami (zob. H. Palarz, Charakterystyka postępowania (w:) Przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne. Problemy prawne, Warszawa 2022, lex/el.).
Po drugie pewną wskazówką interpretacyjną odnoszącą się do treści decyzji, jest normaart. 27e ust. 3ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepis ten zakłada, że na wniosek jednej ze stron organ regulacyjny może określić, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, warunki zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków, lub przyłączenia do sieci do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. Tym samym kwestia określenia warunków przyłączenia do sieci może zostać tymczasowo rozstrzygnięta w ramach sporów. Orzeczenie w tym przedmiocie, na co wskazuje literalne brzmienie przepisu, musi określać warunki m.in. oprowadzania ścieków. Trudno zatem przyjąć, że chociaż organ obowiązany jest w postanowieniu tymczasowym określić te warunki, zwolniony byłby z tego obowiązku w decyzji kończącej postępowanie. Dlatego też słusznie skonstatował Sąd Najwyższy w przywołanej uchwale, że badając sprawę sporu o zawarcie umowy organ nie może abstrahować od warunków tej umowy, czyniłoby to bowiem całkowicie nieskutecznym instrument rozstrzygania sporów wprowadzony ustawą.
W uchwale tej Sąd Najwyższy zwrócił nadto uwagę na podobieństwo przyjętego w art. 27e
    ustawyuregulowania, z regulacją dotyczącą rozstrzygania sporów przyjętą na gruncie
ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz.U. z 2019 r., poz. 755 ze zm.). Ustawa ta wart. 8wskazuje, że Prezes Urzędu Regulacji Energetyki rozstrzyga na wniosek strony m.in. w sprawach spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy o przyłączenie i umowy sprzedaży. Jest to regulacja specjalna, której skutkiem jest, że decyzja Prezesa Urzędu zastępuje oświadczenia woli stron i stanowi ona podstawę samoistnego ukształtowania stosunku zobowiązanego (
    zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SK 42/10, opubl. Legalis). Obowiązki wynikające z decyzji Prezesa URE mają charakter cywilnoprawny. Podmiotami zobowiązanymi do wykonywania umowy są strony tej umowy i są one zobowiązane nie w stosunku do organu regulacyjnego, ale do siebie wzajemnie (
    tak Kościuk Agata, Prawo energetyczne. Komentarz, wyd. II Opublikowano: LEX/el. 2023). Ustawa statuuje Prezesa URE jako arbitra uprawnionego do orzekania o całej umowie, z jednoczesnym uwzględnieniem również zasad ogólnych rządzących zawieraniem umów, jak zasada nienadużywania prawa podmiotowego, dobrych obyczajów czy społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa i zasad współżycia społecznego (…) Decyzja Prezesa URE, o której mowa wart. 8 ust. 1
    prawa energetycznego, powinna zasadniczo orzec zawarcie między stronami odpowiedniej umowy, po uprzednim ustaleniu jej treści. Wydanie decyzji, która wyłącznie stwierdzałaby obowiązek zawarcia umowy bez orzeczenia jej treści, nie prowadziłoby do rzeczywistego rozstrzygnięcia sporu (
    tak Muras Zdzisław (red.), Swora Mariusz (red.), Prawo energetyczne. Tom I. Komentarz do art. 1-11s, wyd. II, Opublikowano: WK 2016, system Lex, ale również J. Pokrzywniak, Wokół rozstrzygania przez Prezesa URE spraw spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy, PUG 2009, nr 9). Dlatego też słuszne jest zapatrywanie, że decyzja Prezesa Urzędu orzekająca zawarcie umowy, wydana w trybieart. 8 ust. 1
    ustawy Prawo energetyczne, powinna obejmować wszystkie istotne postanowienia danej umowy, a ponadto postanowienia stanowiące przedmiot sporu między stronami. Takie też stanowisko prezentowane jest przez tutejszy Sąd (
    zob. np. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 19 marca 2001 r. sygn. akt XVII Ame 37/00, opubl. Lex, Wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 7 kwietnia 1999 r. XVII Ama 85/98, opubl. Lex) i zostało potwierdzone w orzecznictwie Sądu odwoławczego (
    zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2012 r. sygn. akt VI ACa 1510/11, opubl. Lex). Okoliczność, że obowiązek zawarcia umowy przewidziany został w
    ustawieoraz w interesie publicznym nie oznacza, że obowiązek ten nie może mieć cywilnoprawnego charakteru.
    Ustawamoże być źródłem zobowiązania cywilnoprawnego, przy czym dotyczy to także ustawowego obowiązku kontraktowania. Obowiązek ten może być źródłem cywilnoprawnej wierzytelności, gdy na podstawie
    ustawy(rozporządzenia) można ustalić treść umowy, jaka miałaby zostać zawarta w jego wykonaniu. Publicznoprawny obowiązek zawarcia umowy przyłączeniowej realizowany jest, zasadniczo, na drodze cywilnoprawnej przez zawarcie stosownej umowy między przedsiębiorstwem sieciowym a podmiotem ubiegającym się o przyłączenie do sieci. Jeżeli ustawa przewiduje obowiązek zawarcia umowy, konsekwencją tego obowiązku jest roszczenie o zawarcie umowy w granicach obowiązku ustawowego (
    zob. wyrok Sądu Najwyższego z 8 maja 2014 r., III SK 46/13, opubl. Legalis).
Dlatego też Sąd przychyla się do argumentacji strony odwołującej, która zarzuciła skarżonej decyzji naruszenieart. 27e ust. 2 pkt 1w zw. zart. 6 ust. 1 i 3ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówpoprzez ich błędną wykładnię i nakazanie zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków bez wskazania treści elementów przedmiotowo istotnych (essentailia negotii)tejże umowy. Brak wytycznych w tym zakresie powoduje po stronie przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego niemożność stwierdzenia na jakich właściwie warunkach ma wykonać decyzję, co ostatecznie mogłoby prowadzić do arbitralnego ustalenia przez niego tychże warunków, umożliwiając narzucenie zainteresowanej w umowie m.in. dowolnie określonych stawek za odbiór ścieków. Natomiast w tym zakresie należy się posiłkować art. 6 ust. 3ustawy, zgodnie z którym umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawiera w szczególności postanowienia dotyczące:
- ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia;
- sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń;
- praw i obowiązków stron umowy;
- warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług;
- procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych;
- ustaleń zawartych w zezwoleniu, o których mowa w art. 18;
- okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia.
Mając zaś na uwadze, że poszczególne elementy umowy nie wynikają z innych źródeł, np. regulaminu, zatwierdzonej taryfy itd., decyzja nakazująca zawarcie umowy powinna zawierać wyszczególnione wyżej postanowienia.
Ma to istotne znaczenie także z punktu widzenia przymusowanego wykonania decyzji administracyjnej. W razie bowiem odmowy jej wykonania, w kształcie w jakim została wydana zaskarżona decyzja, nie byłoby możliwości dochodzenia jej wykonania z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Nie byłoby wiadomo na jakich warunkach wnioskodawca miałby domagać się zawarcia umowy na odbiór ścieków, a w razie braku konsensusu stron decyzja w istocie pozostałaby niewykonalną i prowadziła do dalszych sporów.
Kolejnym argumentem przemawiającym za koniecznością całościowego uregulowania w decyzji wydanej na podstawieart. 27eustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówpraw i obowiązków stron, jest charakter organu rozstrzygającego. Zwrócił zresztą na to uwagę Sąd Najwyższy w przywołanej uchwale. Uzupełniająco Sąd wskazuje, że status organu regulacyjnego, wynika z brzmienia art. 27a ust.ustawyktóry stanowi, że organem regulacyjnym jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Zestawienie zadań organu regulacyjnego, zawarte w art. 27a ust. 3ustawy, świadczy o tym, iż zakres zadań regulatora jest szeroki, są wśród nich typowe zadania regulacyjne np. zatwierdzenie taryf stosowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, ale również opiniodawcze, obejmujące projektowane akty prawne dotyczące sektora wodno-kanalizacyjnego na szczeblu samorządu gminnego. Powszechnie natomiast przyjmuje się, że zakres działania i kompetencje organów regulacyjnych realizowane są w tej sferze jest znacznie szerszy niż w klasycznej sprawie administracyjnej. W definicji sprawy regulacyjnej oprócz możliwości kształtowania sytuacji prawnej drogą aktów władczych i jednostronnych mieści się bowiem cały katalog przewidzianych prawem form działania podejmowanych przez organy regulacyjne na podstawie stosownego upoważnienia ustawowego, które łączy wspólny cel, jakim jest oddziaływanie na zachowania uczestników rynku oraz ochrona pewnych wartości, którym proces pełnej konkurencji zagraża (tak M. Banasik, Administracyjnoprawne formy działań regulacyjnych niezależnych organów administracji publicznej, Warszawa 2019, Legalis.) Wszystkie organy regulacyjne mają pewne cechy szczególne, które odróżniają je od pozostałych podmiotów administracji publicznej.
Wskazać także należy, iż również Sąd Apelacyjny w Warszawie argumentuje, że nakazanie zawarcia umowy z istoty rzeczy odnosi się do umowy, która ma łączyć odbiorcę i przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne. Umowa jest to wzajemne uzgodnienie obowiązków oraz praw stron. Skoro w omawianym przypadku obowiązek zawarcia umowy ma być nałożony decyzją organu, to obowiązek ten musi dotyczyć konkretnych warunków/uzgodnień. Innymi słowy, skoro umowa oznacza określenie praw i obowiązków, to obowiązek zawarcia umowy oznacza obowiązek przyjęcia określonych praw i obowiązków. Nie można nałożyć na przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne obowiązku zawarcia umowy bez określenia jej treści. Taka decyzji nie chroni również zainteresowanego gdyż nie określa jakie będą warunki przedmiotowej umowy. Jest to tym bardziej istotne w niniejszej sytuacji, w której odwołujący działa bez zezwolenia. Decyzja wydawana na podstawie art. 27e ust. 2 pkt 1ustawypowinna rozstrzygać sprawy sporne dotyczące odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Z całą pewnością nie jest takim rozstrzygnięciem ograniczenie się organu do nakazania zawarcia umowy bez wskazania istotnych elementów umowy (zob. wyrok z dnia 28 grudnia 2023 r. sygn. akt VII AGa 121/22 niepubl.)
Wobec tak skrystalizowanego, popartego judykaturą i doktryną, stanowiska w dalszej kolejności należało rozważyć, czy w ramach rozpoznania odwołania od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej – Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Sąd władny był samodzielnie ukształtować treść umowy, która łączyłaby stronę odwołującą z podmiotami zainteresowanymi. Zdaniem Sądu wydanie takiego rozstrzygnięcia należało wykluczyć, za czym przemawiają następujące racje.
Zestawienie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania powinno zostać określone taryfą. Taką taryfę, po myśliart. 20 ust. 2ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówokreśla przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. Taryfa ta podlega zatwierdzeniu przez organ regulacyjny (art. 24bustawy). Z urzędu wiadomym jest, że taka taryfa nie została przygotowana dla terenuGminy W.Ż.. Dlatego też, gdyby to Sąd miał każdorazowo określać ceny i opłaty, wymagałoby to wiadomości specjalnych, jakimi Sąd nie dysponuje. Oczywiście wiadomości takie mogłyby zostać dostarczone w drodze opinii biegłego, jakkolwiek należy mieć na uwadze, że mogłoby to powadzić to ich odmiennego ustalenia w każdej ze spraw toczących się przed tut. Sądem, a to przeczyłoby zasadzie takiej samej taryfy dla poszczególnych grup odbiorców wynikającej z art. 20 i nast.ustawy. Sąd nie jest uprawniony do określenia tej taryfy. Regulacje ustawowe jednoznacznie przesądzają, że uczynić to powinno przedsiębiorstwo wodociągowo -kanalizacyjne, a dalej kompetencje do weryfikowania tejże taryf przyznano wyspecjalizowanemu organowi regulacyjnemu. To organ regulacyjny dysponuje szeroką, nie odnoszącą się do warunków tylko jednej gminy, wiedzą na temat składowych danych istotnych dla zatwierdzania taryf. Właśnie ta wiedza pozwala mu na sprawowanie roli regulatora i realizacji jednej z zasadniczych reguł jakie wprowadza ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, tj. zasady ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów, zagwarantowania odbiorcom końcowym jak najprzystępniejszych cen za wodę i odbiór ścieków przy jednoczesnym wyliczeniu uzasadnionych kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjne. Wiedzy tej nie ma Sąd. Brak możliwości zagwarantowania, aby rozstrzygnięcia w każdej sprawie w zakresie wysokości opłat były jednakowe. Z tej przyczyny próba ustalenia warunków umowy w zakresie odpłatności, na etapie „naprawiania” wadliwej decyzji regulatora w tym zakresie, wykracza poza kompetencje Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Stosowanie przepisów prawa materialnego przez sądy w tego rodzaju sprawach jak niniejsza jest w dużej mierze uzależnione od uprzedniego ustalenia przez organ regulacji na etapie postępowania administracyjnego, bądź wykazania przez strony w toku postępowania odwoławczego, zasad działania mechanizmów gospodarczych, których dotyczy kwestionowana decyzjami (
    zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 21 czerwca 2013 r. sygn. akt III SK 36/12, opubl. Legalis).
W orzecznictwie tut. Sądu na gruncie tożsamych stanów faktycznych akcentuje nadto się, że ewentualnie całościowe określenie elementów przedmiotowo istotnych w orzeczeniu Sądowym (a nie jedynie np. zmieniające poszczególne zapisy decyzji zastępującej umowę) powoduje znaczne komplikacje w przypadku potrzeby zmiany takiej umowy. Powodować będzie potrzebę złożenia powództwa do odpowiedniego Sądu, jako sprawy cywilnej o ustalenie. Zmiana umowy z uwagi na treśćart. 27austawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówpozostaje poza kognicją Organu, jak i Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Dlatego też Sąd nie znajduje żadnych podstaw do wydawania orzeczenia, które mogłoby zastąpić umowę o odprowadzanie ścieków. Taka umowa powinna być częścią decyzji Organu, a Sąd mógłby orzekać co do kwestii spornych powstałych na kanwie takiej decyzji. Jeszcze raz należy za Sądem Najwyższym wskazać, że sprawa przez organ w skarżonej decyzji nie została załatwiona. Brak jest podstaw do jej egzekucji w drodze sądowej lub administracyjnej.
Na zakończenie Sad przypomina, że uchylenie zaskarżonej decyzji nie oznacza jednak, że nie może być kontynuowane postępowanie administracyjne w tej samej sprawie. Należy pamiętać, żekodeks postępowania cywilnegonie reguluje kwestii należących do materii postępowania administracyjnego. Zastosowanie przez sąd przepisuart. 47986k.p.c., przenosi sprawę (rozumianą jako całość sporu) ponownie do postępowania administracyjnego, a jego dalszy przebieg jest uzależniony od rozstrzygnięcia organu regulacyjnego. Jak wyjaśniła Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt I NSKP 16/21 (opubl. www.sn.pl) za takim rozumieniem przemawiają wnioski płynące z wykładni językowejart. 47931a§ 3 k.p.c.(i jego odpowiednikaart. 47986k.p.c.). Przyjęte w tym przepisie rozwiązanie wymieniaexpressis verbisjedynie „uchylenie decyzji”, a nie zupełne wykluczenie z obrotu prawnego całego dotychczasowego postępowania, wraz z decyzją o jego wszczęciu. Gdybyratio legiswprowadzenia powyższego przepisu było inne, ustawodawca, chcąc wyeliminować z obrotu prawnego całe postępowanie dotyczące sporu („sprawy”), a nie tylko decyzję, posłużyłby się formułą oddającą jego odmienne intencje, tj. „uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie”. Odmienna interpretacja obowiązujących przepisów prowadziłaby do niedopuszczanej w tym zakresie wykładni rozszerzającej oraz podważałby autonomię obu reżimów postępowania – administracyjnego i cywilnego. Ponadto regulator ma pewien zakres swobody co do dalszego przeprowadzenia postępowania, a ponowne rozpoznanie sprawy jest fakultatywne. Może zakończyć formalnie to postępowanie poprzez jego umorzenie, albo je kontynuować przy uwzględnieniu wskazówek Sądu zawartych w orzeczeniu uchylającym decyzję.
Mając na względzie powyższe argumenty, Sąd, na podstawieart. 47986§ 2 k.p.c., uwzględnił odwołanie i uchylił zaskarżoną decyzję jako wadliwą.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Stronie odwołującej jako wygrywającej spór Sąd przyznał więc od pozwanej zwrot kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w wysokości jednej stawki minimalnej w kwocie 720 zł ustalonego na podstawie§ 20w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.)oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, jak również zwrot kosztów opłaty sądowej od odwołania w wysokości 100 zł.
Odnosząc się do żądania pełnomocnika odwołującej Spółki o zasądzenie wynagrodzenia w potrójnej wysokości stawki w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że podstawy podwyższenia stawki minimalnej wynagrodzenia dla radców prawnych określa § 15 ust. 3 przywołanegorozporządzenia. Uwzględniając wytyczne tego przepisu Sąd uznał, że ani charakter sprawy, ani stopień zaangażowania pełnomocnika w jej rozstrzygnięcie, czy też jego nakład pracy, nie uzasadniały żądania. Oczywiście niniejsza sprawa była skomplikowana pod względem prawny, czego wyrazem była konieczność zwrócenia się o rozstrzygniecie zagadnień prawnych budzących wątpliwości do Sądu Najwyższego, jakkolwiek odnosiło się to do szeregu spraw prowadzonych przed tut. Sądem. W rozpoznawanej sprawie nie były przeprowadzane dowody osobowe, a wyrok wydany został na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że czas poświęcony na przygotowanie sprawy i czynności podjęte w toku postępowania sądowego nie miały charakteru wyjątkowego, wykraczającego poza zazwyczaj występujące w sprawach tego rodzaju. Sąd miał przy tym na uwadze wysoki stopień profesjonalizmu i szczegółowość pism procesowych składanych przez pełnomocnika strony odwołującej , jakkolwiek z urzędu wiadomym mu jest, że z uwagi na dużą liczbę spraw toczących się z odwołania spółki, wniesione odwołanie, wskazane zarzuty i ich uzasadnienie, są tożsame w większości tych spraw. Natomiast zastosowanie stawki wyższej od minimalnej wymaga wskazania na przewyższający przeciętną miarę nakład pracy pełnomocnika, zwiększoną ilość podjętych przez niego czynności i ich jakość, wymagający ponad przeciętnych starań, pod względem faktycznym lub prawnym, charakter sprawy i znacząco istotny wkład pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Taka sytuacja w sprawie nie zaistniała.

20 czerwiec 2024 r.

SSO Małgorzata Wiliński
Sygn. akt XVII AmW 159/20

ZARZĄDZENIE
(...)

(...).

SSO Małgorzata Wiliński