Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
XI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: XI GC 640/22
Data wyroku: 2023-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Ciężar dowodu
Podstawa prawna: art.735 kc

Sygn. akt XI GC 640/22

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 30 sierpnia 2022 r.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.wniosła przeciwkoJ. O.o zapłatę kwoty 3690 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwot:
- 1230 zł od dnia 10 września 2020 r. do dnia zapłaty;
- 1230 zł od dnia 9 października 2020 r. do dnia zapłaty;
- 1230 zł od dnia 11 listopada 2020 r. do dnia zapłaty;
oraz skapitalizowanych odsetek w kwocie 640,04 zł od dnia 30 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty, jak również kwoty 541,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 16 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, a także zwrotu kosztów procesu.
Powódka dochodzi od pozwanego wynagrodzenia z tytułu świadczonych na rzecz pozwanego usług doradczych obejmujących 500 ha upraw pozwanego. Mimo pisemnego wniosku pozwanego o wystawienie faktur VAT za okres od września do listopada 2020 r., pozwany nie spełnił roszczenia.
Nakazem zapłaty z dnia 12 września 2022 r. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
Pozwany wniósł sprzeciw od ww. nakazu zapłaty, zaskarżając nakaz zapłaty w całości, wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Dnia 13 marca 2019 r. pozwanyJ. O.(zleceniodawca) zawarł z powódką(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.(zleceniobiorca) pisemną umowę o świadczenie usług, przedmiotem której było świadczenie przez powódkę usług doradczych na powierzchni 500 ha zgłoszonej przez pozwanego jako przedmiot umowy pod rozliczenie z powódką (§ 1 umowy).
Umowa została zawarta na okres 1 roku, czyli od 1 marca 2019 r. do dnia 29 lutego 2020 r. trwania okresu rozliczeniowego, z możliwością przekształcenia na czas nieokreślony na pisemny wniosek pozwanego (§ 2).
Powódka zobowiązała się do indywidualnego przygotowania programu poprawiającego wydajność zasiewów na gruntach pozwanego. Powódka miała przeprowadzać audyt gospodarstwa pozwanego, aby móc w jak najprecyzyjniejszy sposób pomóc pozwanemu dostosować środki ochrony roślin oraz nawozy, aby zrównoważyć gospodarkę agronomiczną gleby i powiększyć wydajność z hektara.
Powódka zobowiązała się do utrzymywania bezpośredniego kontaktu z pozwanym, za pomocą ogólnodostępnych środków komunikacji i masowego przekazu oraz regularne raportowanie o postępach w realizacji niniejszej umowy czy to pisemnie, czy ustnie.
Powódka zobowiązała się do wykonywania usług zgodnie ze sztuką agrotechniczną, wykorzystując swoją wiedzę i wieloletnie doświadczenie, w celu zapewnienia jak najlepszego doradztwa w zgodzie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. Powódka zobowiązała się do posiadania aktualnej policy OC z tytułu prowadzonej działalności i doręczenia jej kserokopii do egzemplarza umowy przeznaczonego dla pozwanego (§ 3 umowy).
Powódka po zawarciu umowy z pozwanym „dodała” pozwanego do grupy na komunikatorzeW., z którego początkowo korzystała córka pozwanego. Na komunikatorze powódka zamieszczała informacje, jakie środki ochrony roślin i nawozy stosować. Strony kontaktowały się między sobą również za pomocą wiadomości SMS i telefonicznie.
Usługi doradcze świadczył pracownik powódkiM. J., który umawiał się telefonicznie z pozwanym i objeżdżał z nim pola pozwanego, dokonując ich lustracji. Przed kolejnym sezonem przekazywał pozwanemu pisemne zalecenia wiosenne bądź jesienne, obowiązujące przez kolejne miesiące co do rekomendowanych upraw i dalszej działalności na polu. Pozwany opłacał wystawione na niego faktury.
Po zakończeniu rocznego okresu obowiązywania pisemnej umowy stron z 1 marca 2019 r. powódka kontynuowała w wyżej wymieniony sposób usługi doradcze na rzecz pozwanego. W marcu 2020 roku przekazała pozwanemu zalecenia wiosenne na kolejny sezon, wystawiając na pozwanego faktury za dalsze miesiące, które pozwany opłacał.
Na początku sierpnia 2020 rokuM. J.pojechał na pole pozwanego, dokonując lustracji upraw, przed wysiewem rzepaku. Przekazał wówczas pozwanemu zalecenia agrotechniczne na jesień 2020 roku, obejmujące wytyczne w zakresie dalszej działalności na polach pozwanego na kolejny sezon, począwszy od sierpnia aż do końca roku kalendarzowego z rozpiską rekomendowanej odmiany zasiewu, wysiewu, ochrony przed chwastami, ochrony przed chorobami grzybowymi, odnośnie do regulacji wzrostu przed zimą. Przekazane pozwanemu w formie tzw. książki zalecenia dotyczące zbóż ozimych nie były przygotowywane pod konkretne gospodarstwo rolne pozwanego, a dostosowane były przez powódkę do warunków występujących na okolicznym terenie. Takie same zalecenie powódka wręczała innym rolnikom zrzeszonym w grupie. Pozwany zgłaszał uwagi co do zaleceń jesiennych, które nie uwzględniały kukurydzy; powódka uważała, że powinny być ujęte w zaleceniach wiosennych.

Dowód:

- umowa z dnia 13 marca 2019 r. k. 11;
- korespondencja SMS iW.k. 60-66;
- książka zaleceń agrotechnicznych- płyta CD k. 68;
- zeznania świadkaM. J.k. 88-90;
- zeznania za powódkęP. R.k. 90-92;
- zeznania pozwanegoJ. O.k. 93-94;
Po przekazaniu przez powódkę zaleceń jesiennych na sezon 2020 roku pozwany pismem z dnia 17 sierpnia 2020 r. oświadczył o odstąpieniu od umowy zawartej z powódką w dniu 13 marca 2019 r. Przyczyną było zbyt słabe doradztwo jak na XXI wiek. Pozwany zraził się do dalszej współpracy z powódką, kiedy stosując się do zaleceń powódki, opryskał uprawy buraka solą, zamiast sodem, przez co burak się spalił i miał mniejszą zawartość cukru. Pozwany uważał, że współpraca z powódką nie idzie naprzód i nie jest owocna.
Powódka w dniu 20 sierpnia 2020 roku otrzymała ww. pismo pozwanego, na którym przedstawiciel powódkiP. R.sporządził odręczną adnotację z poleceniem wystawienia faktur za okres wrzesień – listopad 2020 roku.
Po otrzymaniu ww. pisma pozwanego powódka nie dokonywała już lustracji pół pozwanego, nie kontaktowała się z pozwanym w żadnej formie, nie weryfikowała, czy pozwany stosuje się do przekazanych mu zaleceń na kolejny sezon. Pozwany nie wchodził w tym czasie na grupęW., gdzie powódka umieszczała informacje dla rolników. Powódka usunęła pozwanego z tej grupy z końcem listopada 2020 roku.

Dowód:

- pismo z dnia 17 sierpnia 2020 r. k. 12, 59;
- korespondencja SMS iW.k. 60-66;
- zeznania świadkaM. J.k. 88-90;
- zeznania za powódkęP. R.k. 90-92;
- zeznania pozwanegoJ. O.k. 93-94;
Powódka wystawiła na pozwanego nw. faktury VAT tytułem „doradztwa wg umowy”:
- dnia 2 września 2020 r.fakturę VAT nr (...)na kwotę 1230 zł brutto, z terminem płatności do dnia 9 września 2020 r. ;
- dnia 1 października 2020 r.fakturę VAT nr (...)na kwotę 1230 zł brutto, z terminem płatności do dnia 8 października 2020 r. ;
- dnia 3 listopada 2020 r.fakturę VAT nr (...)na kwotę 1230 zł brutto, z terminem płatności do dnia 10 listopada 2020 r.

Dowód:

- faktury VAT k. 13-15.
Pismem z dnia 9 września 2021 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty łącznej kwoty 4129,84 zł tytułem nieopłaconych ww. wystawionych faktur VAT oraz należnych odsetek, w terminie do dnia 30 września 2021 r.

Dowód:

- pismo z dnia 9 września 2021 r. k. 16;
- pismo z dnia 16 września 2021 r. k. 67.
Pismem z dnia 3 czerwca 2022 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty łącznej kwoty 4241 zł (3600 zł oraz odsetki) oraz kwoty 553,37 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, w terminie do dnia 15 czerwca 2022 r.
Dowód:
- pismo z dnia 3 czerwca 2022 r. k. 17;
- dowód nadania k. 18;
- potwierdzenie odbioru k. 19;
- wydruk kalkulatora odsetek k. 20-22.
Stan faktyczny w spornym zakresie ustalono w oparciu o przywołane wyżej dokumenty złożone przez strony do akt sprawy. Dla porządku wskazać należy, że sąd na podstawieart. 458[5]§ 1 i 4 k.p.c.iart. 235[2]§1 pkt 5 k.p.c.pominął wniosek powódki o dopuszczenie dowodu z pisemnej umowy na świadczenie usług z dnia 3 marca 2020 r. (k 98, k. 103, k. 85v-86) jako spóźniony i prowadzący do przedłużenia niniejszego postępowania (zważywszy że pozwany na rozprawie zakwestionował złożony pod nią podpis i wnosił o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa). Co istotne, doręczając sprzeciw pozwanego, pełnomocnik powódki został zobowiązany do naprowadzenia w terminie 2 tygodni wszelkich dowodów i twierdzeń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, pod rygorem utraty ich powoływania w toku dalszego postępowania. Powódka nie załączyła do pozwu rzeczonej umowy, nie powoływała się w odpowiedzi na sprzeciw na ww. umowę, ani na okoliczność zagubienia przedmiotowej pisemnej umowy z dnia 3 marca 2020 r. Wręcz przeciwnie, w odpowiedzi na sprzeciw podnoszono, że po upływie czasu trwania pisemnej umowy z 13 marca 2019 r. uległa ona przedłużeniu - tj. zawarta została umowa ustna, na podstawie której powódka świadczyła usługi doradztwa jak w poprzedniej umowie z 13 marca 2019 r. (k. 58). I wokół powyższego koncentrował się dalszy spór. Zaś z treści zeznań zawnioskowanego świadka i przedstawiciela powódki wynikało, że pisemna umowa z 3 marca 2020 r. nie została zagubiona, a zamieszczona w teczce innej sprawy, a jej złożenie (nadanie pocztą dzień po rozprawie) wynikało z przeświadczenia przedstawiciela powódki, że rzeczona umowa została załączona do niniejszego pozwu przez pełnomocnika procesowego powódki. Powódka, która dysponowała rzeczoną umową, nie zgubiła jej, na dzień przed rozprawą wyjął ją z teczki innej sprawy przedstawiciel powódki w związku z przygotowaniem się przedstawiciela powódki do rozprawy. Powyższe zaniedbania po stronie powódki oraz jej pełnomocnika procesowego, który w związku z zarzutami sprzeciwu powinien ustalić z powódką, jakie sporne twierdzenia i dowody będą istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, nie pozwalają na dopuszczenie ewidentnie spóźnionych twierdzeń i dowodów zgłoszonych na rozprawie. Dlatego sąd bazował na pozostałych wcześniej złożonych i zapisanych na płycie CD dokumentach, znajdujących się w aktach sprawy, z pominięciem umowy na świadczenie usług z dnia 3 marca 2020 r., co do której pozwany kwestionował autentyczność podpisu pozwanego i zgłosił na tę okoliczność wniosek dowodowy z opinii biegłego grafologa. Na zeznaniach świadka powódki oraz dowodzie z przesłuchania stron sąd oparł się w zakresie, w jakim korespondowały one wzajemnie ze sobą i nie pozostawały w sprzeczności z bezspornymi twierdzeniami stron oraz z niekwestionowanym przez stronymateriałem dokumentarnym, który został przez sąd dopuszczony.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo podlegało w całości oddaleniu.
Powódka domagała się zasądzenia wynagrodzenia, przewidzianego przez strony w umowie o świadczenie usług, na mocy której pozwany winien uiszczać na rzecz powódki comiesięczne wynagrodzenie z tytułu świadczonych usług doradztwa rolnego. Roszczenie powódki należało ocenić przez pryzmat przepisów dotyczących świadczenia usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Dlatego podstawą żądania pozwu jest norma zawarta wart. 734 § 1 k.c.orazart. 735 k.c.Zgodnie z treścią tych przepisów przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Jeżeli nie ma obowiązującej taryfy, a nie umówiono się na wysokość wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy.
W sprzeciwie pozwany zakwestionowała powództwo co do zasady, jak i wysokości, przecząc okoliczności przedłużenia umowy, która została zawarta na czas określony, jak również kwestionując 3 - miesięczny termin wypowiedzenia umowy, co w ocenie pozwanego miało skutek z dniem złożenia stosownego oświadczenia.
Powódka w odpowiedzi na sprzeciw podnosiła, że umowa po rocznym okresie obowiązywania była kontynuowana na dotychczasowych zasadach, a usługi na rzecz pozwanego były świadczone, również przez okres, którego dotyczą sporne faktury.
W świetle ustalonego stanu faktycznego po rocznym okresie obowiązywania pisemnej umowy stron z 13 marca 2019 roku istotnie powódka kontynuowała świadczenie na rzecz pozwanego usług doradztwa rolnego na dotychczasowych zasadach w ten sposób, że pracownik powódkiM. J.dokonywał lustracji pól pozwanego, przekazywał dalsze wytyczne co do rekomendowanych upraw, przekazał zalecenia wiosenne i jesienne na sezon 2020 roku. Pozwany opłacał faktury wystawiane przez powódkę z tego tytułu, począwszy od marca 2020 roku.
Przepis 746§ 1 k.c.stanowi, że dający zleceniemoże je wypowiedzieć w każdym czasie.Prawa tego nie można ani wyłączyć, ani ograniczyć umową stron i w świetle ustalonego stanu faktycznego pozwany z prawa do wypowiedzenia umowy skorzystał, składając pisemne oświadczenie z 17 sierpnia 2020 roku, gdyż taką możliwość gwarantuje zleceniodawcyart. 746 k.c.Co istotne przyczyną wypowiedzenia było niezadowolenie z usług powódki i brak chęci kontynuowania współpracy, która nie rokowała na poprawę. Sąd ustalił, że po dokonanym wypowiedzeniu w okresie, za jaki powódka wystawiła sporne faktury, nie były względem pozwanego świadczone żadne usługi doradztwa rolnego, ani też pozwany o świadczenie takich usług u powódki nie zabiegał. Powódka zaprzestała lustracji pól pozwanego za pomocą pracownikaM. J., nie przekazywano pozwanemu żadnych nowych wytycznych, nie weryfikowano również, czy pozwany stosuje się do wytycznych przekazanych mu w sierpniu 2020 roku na kolejny sezon. Pozwany nie korzystał również z grupy założonej przez powódkę naW.. Okoliczność, że pozwany w miesiącach jesiennych mógł korzystać z rozpiski prac przekazanej w książce zaleceń agrotechnicznych w sierpniu 2020 roku, czy też mógł korzystać z komunikatora powódki, nie oznacza, że powódka w tym czasie świadczyła jakiekolwiek czynności na rzecz pozwanego. Jako że z zeznań pracownika powódkiM. J.wynika, że od czasu otrzymania pisemnego wypowiedzenia umowy zaprzestał wykonywać na rzecz pozwanego czynności doradczych w dotychczasowym kształcie, to jest przede wszystkim poprzez osobistą lustrację pól pozwanego i przekazywaniu mu dalszych wytycznych.
Mając na uwadze powyższe powództwo podlegało oddaleniu w całości.
Z tych względów orzeczono jak w pkt I sentencji.
O kosztach procesu (pkt II sentencji) orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.), zasądzając od powódki na rzecz pozwanego, który sprawę wygrał, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w stawce minimalnej adekwatnej do wartości sporu 900 zł, stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz opłatę skarbową 17 zł.
Sygn. akt XI GC 640/22

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3

(...)(...)(...)(...)

4

(...)