Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 249/19
Data wyroku: 2020-02-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Tomasz Choczaj
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia społeczne
Podstawa prawna: art. 828 kc

Sygn. akt I C 249/19

WYROK CZĘŚCIOWY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 lutego 2020 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: sędzia Tomasz Choczaj
Protokolant: sekr. sąd. Joanna Wołczyńska - Kalus
po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) S.A.wW.
przeciwkoK. J. (1)
o zapłatę

1
zasądza od pozwanegoK. J. (1)na rzecz powoda(...) S.A.wW.kwotę:

a
98 195,00 zł (dziewięćdziesiąt osiem tysięcy sto dziewięćdziesiąt pięć złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia4 października 2019 roku do dnia zapłaty,

b
10 327,00 zł (dziesięć tysięcy trzysta dwadzieścia siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

2
oddala powództwo o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnieniew pozostałej części.

Sygn. akt I C 249/19

UZASADNIENIE
(...) S.A.wW.wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty, abyK. J. (1)iR. Ł.zapłacili na jego rzecz solidarnie kwotę 98 195,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienieod 20 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty oraz koszty postępowania sądowego- w terminie 14 dni od dnia otrzymania nakazu zapłaty albo wnieśli w tym terminie sprzeciw.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodzona przez niego kwota jest typowym świadczeniem regresowym i wynika z wypłaconego właścicielowi skradzionej przez pozwanych naczepy odszkodowania z polisy AC.
Zarządzeniem z 28 sierpnia 2019 r. Przewodniczący stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i skierował sprawę do postępowania zwykłego.
PozwanyK. J. (1)z uwagi na podniesiony przez niego zarzut przedawnienia roszczenia wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.
Postępowanie skierowane przeciwkoR. Ł.zostało umorzone postanowieniem z dnia 24 lutego 2020 r.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

Prokuratura Rejonowa w Sieradzu oskarżyłaK. J. (1)m.in.o to, że w okresie pomiędzy 21 a 23 czerwca 2008 r. przyulicy (...)wS., województwa(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, co do której wyłączono materiały do odrębnego postępowania, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia ciągnika siodłowegoS. E., onumerze rejestracyjnym (...), o numerze VIN(...), o wartości 91 945,00 zł wrazz naczepą ciężarową do przewozu płynnych środków spożywczychF. (...), onumerze rejestracyjnym (...), o numerze VIN(...), o wartości 178 695,00 zł, w ten sposób, że w czasie, kiedyJ. J. (1)z inną osobą, co do której wyłączono materiałydo odrębnego postępowania, obserwowali teren przyległy dofirmy (...) Sp. z o.o.”,K. J. (1)będąc zatrudnionym jako kierowcaw wymienionej firmie, wszedł na jej teren, gdzie następnie przy użyciu dorobionego wcześniej kluczyka dostał się do wnętrza wskazanego wyżej ciągnika siodłowego, a następnie po uruchomieniu jego silnika doczepił stojąca obok naczepę, po czym wspólnie odjechali, dokonując ich kradzieży, powodując tym samym straty w łącznej wysokości 270 640,00 zł na szkodę firm: Handlowy- (...) S.A.,(...) Sp. z o.o.,(...) Sp. z o.o.i (...) S.A.,

(dowód: wyrok - k. 16 - 37)

.
Wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II K 36/10 Sąd Rejonowy w Sieradzu uznałK. J. (1)za winnego dokonania zarzucanego mu powyżej czynu i skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności,

(dowód: wyrok - k. 17 - 38)

.
Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II Ka 227/15 Sąd Okręgowy w Sieradzu utrzymał w mocy zaskarżony wyrok,

(dowód: wyrok - k. 17)

.
Prokuratura Rejonowa w Sieradzu oskarżyłaR. Ł.o to, że w okresie pomiędzy 21 a 23 czerwca 2008 r. przyulicy (...)wS., województwa(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z prawomocnie skazanym za ten czynJ. J. (2)oraz odpowiadającym w odrębnym postępowaniuK. J. (1), dokonał zaboru w celu przywłaszczenia ciągnika siodłowegoS. E., onumerze rejestracyjnym (...),o numerze VIN(...), o wartości 91 945,00 zł wraz z naczepą ciężarową do przewozu płynnych środków spożywczychF. (...),onumerze rejestracyjnym (...), o numerze VIN(...), o wartości 178 695,00 zł, w ten sposób, że w czasie, kiedyR. Ł.iJ. J. (1)obserwowali teren przyległy dofirmy (...) Sp. z o.o.”,K. J. (1)wszedł na jej teren, gdzie następnie przy użyciu dorobionego wcześniej kluczyka dostał się do wnętrza wskazanego wyżej ciągnika siodłowego, a następnie po uruchomieniu jego silnika doczepił stojąca obok naczepę, po czym wspólnie odjechali, dokonując ich kradzieży, powodując tym samym straty w łącznej wysokości 270 640,00 zł na szkodę firm: Handlowy- (...) S.A.,(...) Sp. z o.o.,(...) Sp. z o.o.i (...) S.A., przy czym czynu tego dopuścił się w okresie 5 lat od odbycia co najmniej 6 miesięcy kary orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,

(dowód: wyrok - k. 16 - 16 verte)

.
Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II K 1057/13 Sąd Rejonowy w Sieradzu uznałR. Ł.za winnego dokonania zarzucanego mu powyżej czynu z tą zmianą w jego opisie, że zwrot „oraz odpowiadającym w odrębnym postępowaniuK. J. (1)” zastąpił zwrotemi (...)oraz zwrot „przy czym czynu tego dopuścił się w okresie 5 lat od odbycia co najmniej 6 miesięcy kary orzeczonejza umyślne przestępstwo podobne” zastąpił zwrotem „przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazany w warunkachart. 64 § 2 k.k.w ciągu kresie 5 lat po odbyciu co najmniej 1 roku kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo przeciwko mieniu połączone z użyciem przemocy” i skazałgo na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto nałożył na niego częściowy obowiązek naprawienia szkody poprzez uiszczenie na rzecz(...) S.A.wW.kwoty 80 000,00 zł,

(dowód: wyrok - k. 16 - 16 verte)

.
W okresie od 7 maja 2008 r. do 6 maja 2009 r. naczepaF.była objęta ubezpieczeniem AC w(...) S.A.wW.. Właścicielem naczepy byłafirma (...) S.A.wW.,a użytkownikiem na zasadzie leasingufirma (...) Sp. z o.o.z siedzibąwS.,

(dowód: potwierdzenie pokrycia ubezpieczeniowego - k. 15 - 16; certyfikat - k. 46; umowa kupna - sprzedaży - k. 47 - 48; zamówienie - k. 49; zawiadomienie - k. 50; umowa leasingu - k. 52 - 53)

.
Po kradzieży naczepy w(...) S.A.wW.zarejestrowano zgłoszenie szkody, którego dokonał pełnomocnikfirmy (...)

(dowód: zgłoszenie szkody i pełnomocnictwo - k. 38 - 45)

.
Po przeprowadzeniu postępowania likwidującego,(...) S.A.wW.wypłacił(...)(...)kwotę 178 195,00 zł,

(dowód: zawiadomienie o wypłacie - k. 60 - 61)

.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie(...) S.AwW.wystąpił z żądaniem zapłaty na jego rzecz  odK. J. (1)części świadczenia wypłaconego na rzecz poszkodowanejfirmy (...)na zasadzie regresu typowego. W związku z tym, że szkoda wyniosła 178 195,00 zł oraz w związku z tym, że Sąd Rejonowy w Sieradzu nakazał drugiemu sprawcy kradzieży zapłatę kwoty 80 000,00 zł, zdaniem powoda do zapłaty pozostała jeszcze kwota 98 195,00 zł.
Zgodnie z treścią  
art. 822 § 1 k.c.
         , przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem, których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Przy tym § 4 cytowanego przepisu przewiduje, że uprawniony do odszkodowania może dochodzić roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.
Natomiast z  
art. 828 § 1 k.c.
          wynika, że jeżeli nie umówiono się inaczej,z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania. Jeżeli zakład pokrył tylko część szkody, ubezpieczającemu przysługuje co do pozostałej części pierwszeństwo zaspokojenia przed roszczeniem ubezpieczyciela.
Z powyższego przepisu wynika, że ubezpieczyciel nabywa to samo roszczenie, które przysługiwało ubezpieczonemu przez sam fakt zapłaty odszkodowania. Z tym samym momentem traci je ubezpieczający,a ubezpieczyciel nabywa wierzytelność do wysokości dokonanej zapłatyw rozumieniu  
art. 518 k.c.
          Przejście roszczeń następuje z dniem zapłaty przez ubezpieczyciela odszkodowania z tytułu ubezpieczenia majątkowego z mocy prawa, do wysokości zapłaconego odszkodowania. Treść  
art. 828 § 1 k.c.
nie stwarza domniemania, że suma odszkodowania wypłaconego przez zakład ubezpieczeń odpowiada zakresowi odpowiedzialności osoby, która wyrządziła szkodę. Roszczenie ubezpieczyciela oparte na  
art. 828 § 1 k.c.
          podlega bowiem ogólnym zasadom w zakresie rozkładu ciężaru dowodu w procesie.
Zgodnie z ogólnymi regułami dowodzenia w prawie cywilnym - wyrażonymi wart. 6 k.c.- ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczeniedla rozstrzygnięcia, spoczywa na osobie, która wywodzi z nich skutki prawne, przy czym sąd nie ma obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.), a obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.).
Mając powyższe na uwadze oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, iż powód wykazał, że jego odpowiedzialność wobecfirmy (...)wynikała z zawartej umowy ubezpieczenia AC; że wypłacił tej firmie kwotę 178 195,00 zł tytułem odszkodowania za skradzioną naczepę;że odpowiedzialnym za kradzież naczepy był m.in. pozwany. Natomiast pozwany nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu przeciwnego, co prowadzi wprostdo stwierdzenia, że nie udźwignął ciężaru spoczywającego na nim w oparciuo treśćart. 6 k.c.
Zatem powyższe ustalenia i rozważania uzasadniały zasądzenieod pozwanegoK. J. (2)kwoty dochodzonej w pozwie i dlatego Sąd orzekł, jak w pkt 1 a wyroku, na podstawie  
art. 828 § 1 k.c.

Od zasądzonej kwoty Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie zgodnie z treściąart. 481 k.c.w zw. zart. 476 k.c.Sąd uznał, że powód nie wykazał,że wezwał pozwanego do zapłaty kwoty dochodzonej w pozwie przed wytoczeniem powództwa. Zatem Sąd uznał, że od doręczenia pozwu, co nastąpiło 27 września 2019 r., czyli od faktycznego wezwania do zapłaty, pozwany miał 7 dni (art. 476 k.c.) do zapłaty, co prowadzi do uznania, że w 8 dniu po doręczeniu pozwu, czyli 4 października 2019 r. pozostawał już w zwłoce. W pozostałej części żądanieo odsetki podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł, jak w pkt 2 wyroku.
O kosztach procesu należnych powodowi Sąd orzekł, jak w pkt 1 b wyroku, na podstawieart. 98 k.p.c., obciążając nimi pozwanego jako przegrywającego sprawę. Na zasądzona kwotę składają się: koszty zastępstwa prawnego, które zostały ustalone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn., Dz.U. z 2018 roku, poz. 265,) w wysokości 5 400,00 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł i koszty opłaty stosunkowejw wysokości 4 910,00 zł.
Na koniec rozważań należy jeszcze dodać, że zarzut przedawnienia podniesiony przez pełnomocnika pozwanego jest niezasadny, gdyż termin przedawnienia roszczenia powoda jest taki sam jak termin przedawnienia roszczenia ubezpieczonego i wynosi 20 lat. Biegnie on od dnia popełnienia przestępstwa, czyli od dnia 21 czerwca 2008 r., gdyż roszczenie ubezpieczonego wynika z czynu niedozwolonego - z występku (art. 442 k.c.). Jeszcze raz należyw tym miejscu dodać, że regulacjaart. 828 k.c.(regres typowy) jednoznacznie określa, że z chwilą wypłaty odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia mienia na ubezpieczyciela przechodzi z mocy prawa roszczenie ubezpieczającego wobec osoby trzeciej odpowiedzialnej za wyrządzoną szkodę, co wskazuje na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcjęart. 518 § 1 pkt 4 k.c.wstąpienia z mocy ustawy w prawa zaspokojonego wierzyciela. Zgodnie zaś z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa realizacja nabytego prawa zakłada wykonywaniego na takich warunkach, na jakich przysługiwało ono poprzednikowi.Na podstawieart. 828 k.c.na ubezpieczyciela przechodzi zatem wierzytelność powstała w chwili wyrządzenia szkody przysługująca osobie objętej ochroną ubezpieczeniową w stosunku do osoby trzeciej, zaś regres typowy spełnia przede wszystkim funkcję kompensacyjną, umożliwiającą ubezpieczycielowi odzyskanie wypłaconego odszkodowania od sprawcy szkody.
Zupełnie odmiennie kwestia przedawnienia jest rozstrzygana przy regresie nietypowym, z którym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotowe roszczenie nie dotyczy ubezpieczenia z tytułu odpowiedzialności cywilnej. W tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z 10 listopada 2005 r. (III CZP 83/05, OSNC 2006/9/147) stwierdzając, że roszczenie to ulega przedawnieniu w terminie wskazanym wart. 118 in fine k.c.i jednoznacznie wyłączając możliwość zastosowania w tym zakresie zarównoart. 442 k.c., jakiart. 819 § 1 k.c., z uwagi na szczególny charakter roszczenia stanowiącego regres nietypowy, przysługującego ex lege i nie należącego do roszczeń umownych.