Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 380/18
Data wyroku: 2019-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Wołczańska, Tomasz Tatarczyk, Ewa Jastrzębska
Słowa kluczowe: Uchwały wspólnoty mieszkaniowej
Podstawa prawna: art. 25 ust. 1a) ustawy o własności lokali

Sygn. akt I ACa 380/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Małgorzata Wołczańska

Sędziowie :

SA Ewa Jastrzębska
SO del. Tomasz Tatarczyk (spr.)

Protokolant :

Katarzyna Noras

po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2019 r. w Katowicach
na rozprawie
sprawy z powództwaI. B.iB. B.
przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej(...)przyul. (...)wC.
o uchylenie uchwał
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie
z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I C 114/17

1
oddala apelację;

2
zasądza od powodów na rzecz pozwanej 395 (trzysta dziewięćdziesiąt pięć) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego.

SSO del. Tomasz Tatarczyk   SSA Małgorzata Wołczańska   SSA Ewa Jastrzębska
Sygn. akt I ACa 380/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 14 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił powództwo, którym powodowie dochodzili uchylenia uchwały pozwanej wspólnoty mieszkaniowej nr(...)z 9 lutego 2017 r. o udzieleniu zarządowi absolutorium za rok 2016 podważając działania zarządu związane z przebudową balkonów i budową daszków w 2013 r., a w toku procesu rozszerzając podstawę faktyczną powództwa o zarzuty dotyczące remontu elewacji budynku w 2016 r., zasądził od powodów na rzecz pozwanej 377 zł z tytułu kosztów procesu. Przytoczył Sąd następujące motywy rozstrzygnięcia : Powodom na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej przysługuje własnośćlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wC.przyul. (...). Od 20 grudnia 2012 r. zarządcą nieruchomości jestspółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.. Pismem z 3 października 2014 r., sporządzonym przez pełnomocnika powodów synaM. B.i podpisanym przez 26 członków wspólnoty, skierowanym do dyrektora zarządcy, członkowie wspólnoty domagali się przesłania kserokopii kosztorysu ofertowegofirmy (...)i kosztorysu powykonawczego oraz umowy zawartej z tym wykonawcą. Strony prowadziły korespondencję dotyczącą remontu balkonów obejmującą przyczyny wyboru oferty, wątpliwości co do ceny materiałów, dostępu do dokumentacji, przesłania kopii dokumentacji, złożenia oświadczeń inspektora nadzoru budowlanego i zarządcy o wykonaniu remontu balkonów zgodnie z umową, przepisów prawnych, na podstawie których działa zarządca, przesłania umowy z zarządcą, przedstawienia dokumentacji remontu elewacji, wskazania numeru uprawnień budowlanych inspektora nadzoru oraz zaświadczenia, że inspektor nadzoru był członkiem(...)Okręgowej Izby(...)i posiada aktualne ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, zwrotu kwoty 5 828,32 zł z odsetkami stanowiącej udział powodów w kosztach remontu balkonów. Uchwałą podjętą na zebraniu wspólnoty 9 lutego 2017 r. i w trybie indywidualnego zbierania głosów, w pkt 1 członkowie pozwanej wspólnoty przyjęli sprawozdanie zarząd za 2016 rok, a w pkt 2 udzielili zarządowi absolutorium za ten rok. Przed podjęciem uchwały zarządca przedstawił sprawozdanie m. in. z przebiegu prac remontowych wykonanych w 2016 r. Żaden z uczestniczących członków wspólnoty nie miał zastrzeżeń, w tym i strona powodowa reprezentowana przez pełnomocnika. Udzielając absolutorium za 2016 r. członkowie wspólnoty głosujący za udzieleniem absolutorium kierowali się oceną jakości prac zarządu, którą uznali za prawidłową, kierowali się też zaufaniem, jakim obdarzali członków zarządu. Właściciele uczestniczący w zebraniu nie mieli zarzutów co do pracy Zarządu i gospodarki mieniem wspólnoty za wyjątkiem zarzutów zgłaszanych przez powodów reprezentowanych przez ich pełnomocnika. Do remontu balkonów wspólnota przygotowywała się przez kilka lat. Balkony były w złym stanie technicznym. Remont ten wykonany został w 2013 r., a obejmował wymianę balustrad, wykonanie izolacji przeciwwilgociowej na płytach balkonów i płytach loggi, wykonanie obróbek blacharskich, położenie posadzki, zamontowanie daszków nad balkonami mieszczącymi się na ostatniej kondygnacji, odświeżenie elewacji fontowej balkonowej. Członkowie wspólnoty podjęli decyzję o rozpoczęciu remontu. O przygotowaniach do remontu zarząd i zarządca informowali członków wspólnoty, w tym o ofercie i cenie. Zarząd przedstawił ofertęprzedsiębiorstwa (...)na zebraniu wspólnoty, na którym członkowie wspólnoty wyrazili zgodę na tego oferenta i na proponowaną przez niego cenę. Przed remontem zarządca losowo pomierzył kilka balkonów i na tej podstawie sporządzony został wstępny kosztorys, a następnie wykonawca wykonał prototypy balkonów, co mieszkańcy zaakceptowali. W trakcie prac pojawiła się potrzeba rozszerzenia prac z uwagi na stan techniczny płyt balkonowych oraz konieczność dopasowania balustrad, ponieważ balkony różniły się wymiarami, co wpłynęło na wysokość wynagrodzenia. W związku z tym sporządzono aneks do umowy. Remont wykonano zgodnie z ustaleniami i w granicach ustalonego wynagrodzenia. Po remoncie jeden ze współwłaścicieli zgłosił zastrzeżenia co do przebarwień ale po umyciu płyty balkonu problem ten ustąpił. Członkowie Wspólnoty nie mieli zaostrzeń co do jakości prac, za wyjątkiem strony powodowej. Prace te nie były zgłoszone do organu architektoniczno-budowlanego, bo zarządca uważał, że nie było takiej potrzeby i nie było prac ingerujących w konstrukcję budynku, prace te nie wymagały pozwolenia na budowę, nie prowadzono też w związku z tym dziennika budowy, dlatego zapis umowy o prowadzeniu dziennika budowy był niefortunny. Izolacja nie ingeruje w konstrukcję płyty balkonowej, ułatwia użytkowanie i polepsza stan konstrukcji. Członkowie wspólnoty mieli dostęp do dokumentacji remontowej. W 2013 r. członkowie wspólnoty nie zgłaszali zastrzeżeń co do jakości prac. Daszki nie uległy uszkodzeniu za wyjątkiem daszku zamontowanego przez członka wspólnoty, gdzie wysunął się kołek, ale uszkodzenie zostało usunięte. Odległość pomiędzy płytą balkonową, a balustradą wynosi około 7 cm i mieści się w granicach normy, która wynosi do 12 cm Odległość ta nie stwarza niebezpieczeństwa dla użytkowników. W dniu 23 października 2013 r. zarząd wspólnoty przy udziale inspektora budowlanego dokonał odbioru technicznego robót, nie zgłaszając uwag, z czego sporządzono protokół. W dniu 30 października 2013 r. wykonawca robót wystawił fakturę za wykonaną pracę na kwotę 240 919,64 zł netto. Remont przeprowadzony w 2016 r. obejmował likwidację zagrzybia i likwidację glonów na północnej ścianie elewacyjnej i na pewnych odcinkach pozostałych ścian oraz malowanie ściany północnej i remontowanych fragmentów ścian. Przygotowania do remontu polegały na wysłaniu zapytań ofertowych oraz na wyborze jednego wykonawcy spośród trzech zgłaszających się. Decydowała cena, referencje i jakość prac wykonywanych na terenie osiedla. O podjętych przygotowaniach do remontu oraz o przyczynach wyboru wykonawcy zarządca poinformował członków wspólnoty na zebraniu. Członkowie wspólnoty zaakceptowali ten wybór. Remont w 2016 r. został wykonany przez wykonawcę zgodnie z umową, a prace te nadzorował zarządca i kierownik robót. Zgodnie zart. 25 ust. 1a ustawy o własności lokali, termin do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólnoty wynosi 6 tygodni od dnia podjęcia uchwały na zebraniu ogółu właścicieli lokali albo od dnia powiadomienia wytaczającego powództwo o treści uchwały podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów. Strona powodowa zachowała termin zaskarżenia uchwały. Powodowie wnieśli pozew w terminie. Według art. 25 ust. 1 ustawy, właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy. Remont balkonów i montaż daszków miał miejsce w 2013 r. Koszty tego remontu były objęte sprawozdaniem z działalności zarządu za 2013 r. i za ten rok zarząd otrzymał absolutorium bez sprzeciwu któregokolwiek właściciela lokalu. Strona powodowa nie może więc domagać się uchylenia uchwały wspólnoty o udzieleniu absolutorium zarządowi za 2016 r. podnosząc zarzuty dotyczące czynności zarządu podjętych i zakończonych w latach wcześniejszych. Prawidłowość wykonanego remontu w 2013 r., jego zakres oraz koszty zatwierdzili wszyscy członkowie wspólnoty biorący udział w głosowaniu nad zatwierdzeniem sprawozdania zarządu za rok 2013 i o udzieleniu zarządowi absolutorium za ten rok. Powodowie nie podważyli pkt 1 uchwały z 9 lutego 2017 r. dotyczącej sprawozdania. Takie ukształtowanie żądania pozwu oznacza, że strona powodowa nie kwestionuje tego sprawozdania, nie zgadza się tylko z udzieleniem zarządowi absolutorium za 2016 rok. Konsekwencją zatwierdzenia sprawozdania za 2016 rok jest udzielenie absolutorium zarządowi za ten rok. Zarzuty przedstawione przez stronę powodową w piśmie procesowym z 16 października 2017 r., odnoszące się do remontu budynku dokonanego w 2016 r., nie mogą być uwzględnione, ponieważ strona powodowa winna zgłosić je w pozwie. Strona powodowa nie może w trakcie procesu zgłaszać z uchybieniem terminu określonego w art. 25 ust. 1a ustawy nowych podstaw faktycznych mających świadczyć o spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 25 ust. 1 ustawy. Zarzuty zgłoszone w pozwie nie odnosiły się do działalności zarządu za 2016 r. Termin wymieniony w art. 25 ust. 1a ustawy jest terminem zawitym prawa materialnego, co oznacza że po upływie terminu roszczenie wygasa. Kontrola sądowa uchwał właścicieli lokali może odbywać się tylko w trybie szczególnym unormowanym w art. 25 ustawy. W przepisie tym wyłączono więc możliwość zastosowaniaart. 58 k.c., w myśl którego nieważne są czynności prawne sprzeczne z prawem i zasadami współżycia społecznego. Nie można tym samym w każdym czasie, ograniczonym tylko terminem przedawnienia domagać się uchylenia uchwały z powodu jej niezgodności z prawem lub z zasadami współżycia społecznego. Zasada wyrażona w art. 25 ustawy zapewnia stabilność unormowań wewnętrznych oraz gwarantuje poczucie pewności w funkcjonowaniu wspólnoty mieszkaniowej. Z uwagi na brak spełnienia przesłanek przewidzianych w tym przepisie powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.
W apelacji powodowie zarzucili naruszenieart. 233 § 1 i 316 § 1 k.p.c.przez błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyrokowania, niewłaściwą ocenę wiarygodności i mocy zebranych w sprawie dowodów, nie objęcie swymi rozważaniami całokształtu zebranego materiału dowodowego i stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, naruszenieart. 328 § 2 k.p.c.przez błędną redakcję uzasadnienia wyroku oraz nieodniesienie się do wszystkich dowodów i niezbędnych ocen sprawy, naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnięart. 25 ust. 1 ustawy o własności lokali, domagali się zmiany wyroku i uwzględnienia w całości powództwa, zasądzenia kosztów procesu za obie instancje lub uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania.
Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od powodów solidarnie kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :
Nie budzi żadnych wątpliwości ustalenie Sądu Okręgowego, że remont balkonów i montaż daszków w budynku pozwanej wspólnoty mieszkaniowej przeprowadzony został w 2013 r., dnia 23 października 2013 r. zarząd wspólnoty przy udziale inspektora budowlanego dokonał odbioru technicznego robót, nie zgłaszając uwag, z czego sporządzono protokół, a w dniu 30 października 2013 r. wykonawca robót wystawił fakturę za wykonaną pracę.
Ustalenia te znajdują oparcie w zebranych dowodach, których ocena odpowiada wymogomart. 233 § 1 k.p.c.Były te ustalenia wystarczające do rozstrzygnięcia o zasadności żądania powodów w ramach określonej w pozwie podstawy faktycznej powództwa.
Wprawdzie Sąd Okręgowy dokonał dalszych ustaleń odnośnie do przygotowania prac remontowych, wyboru oferenta, zawarcia z nim umowy i jej aneksowania, warunków umowy, przebiegu remontu, korespondencji stron, apelacja ustalenia te podważa formułując zarzuty naruszenia prawa procesowego, które jednakże niezależnie od oceny ich zasadności nie mogły odnieść skutku, gdyż dotyczą ustaleń drugorzędnych, pozostających bez wpływu na treść orzeczenia.
Prawidłowo wszak stwierdził Sąd Okręgowy, że do uchylenia uchwały o udzieleniu zarządowi wspólnoty absolutorium za rok 2016 nie mogły prowadzić zarzuty dotyczące działalności zarządu w latach wcześniejszych, w szczególności zaś w roku 2013, kiedy objęty zarzutami powodów remont balkonów i montaż daszków został przeprowadzony i ukończony.
Udzielenie przez członków wspólnoty zarządowi absolutorium za dany rok oznacza akceptacją jego działań w tym właśnie roku.(...)zarządu w roku 2013, kiedy prowadzony był remont balkonów i montaż daszków dotyczyła uchwała pozwanej wspólnoty udzielająca mu absolutorium za rok 2013. Powodowie tymczasem domagali się w pozwie uchylenia uchwały wspólnoty o udzieleniu zarządowi absolutorium za rok 2016 opierając powództwo na kwestionowaniu prawidłowości działań zarządu w związku z remontem, który zakończył się w 2013 r. Powództwo oparte na takiej podstawie ulec musiało oddaleniu. Niezależnie od tego słuszne wskazał Sąd Okręgowy na nieskuteczność zarzutów pozwu skierowanych wyłącznie przeciwko uchwale o udzieleniu zarządowi absolutorium, podczas gdy uchwała w tej części ( w punkcie 2 ) jest nierozerwalnie związana z jej punktem 1, w którym pozwana wspólnota przyjęła sprawozdanie zarządu za rok 2016. Udzielenie absolutorium oznacza wszak przede wszystkim uznanie na podstawie sprawozdania prawidłowości działalności finansowej zarządu.
Wbrew zarzutom apelacji, uzasadnienie wyroku sporządził Sąd Okręgowy zgodnie z regułami określonymi wart. 328 § 2 k.p.c., a oddalając powództwo nie naruszył prawa materialnego.
Nie można odeprzeć wrażenia, że rozszerzenie w toku procesu podstawy faktycznej powództwa o remont elewacji budynku przeprowadzony w 2016 r. nastąpiło wobec zarzutu strony pozwanej, iż żądania uchylenia uchwały o udzieleniu zarządowi absolutorium za rok 2016 nie mogą powodowie, jak to uczynili w pozwie, opierać na podważaniu czynności zarządu związanych z remontem przeprowadzonym w 2013 r. Apelacja ponownie w głównej mierze dotyka kwestii remontu balkonów i montażu daszków.
W istocie w orzecznictwie wypowiedziany został pogląd przywołany przez Sąd Okręgowy, że określony wart. 25 ust. 1a ustawy o własności lokalitermin do zaskarżenia uchwały wspólnoty mieszkaniowej stwarza prekluzję do powoływania podstaw zaskarżenia, powodującą bezskuteczność zarzutów zgłoszonych przeciwko uchwale z uchybieniem tego terminu. Jak stanowi ten przepis, powództwo o uchylenie uchwały może być wytoczone przeciwko wspólnocie mieszkaniowej w terminie 6 tygodni od dnia podjęcia uchwały na zebraniu ogółu właścicieli lokali albo od dnia powiadomienia wytaczającego powództwo o treści uchwały podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów. Niewątpliwie po tym terminie powołali powodowie w toku procesu dodatkowe podstawy zaskarżenia uchwały o udzieleniu zarządowi absolutorium za rok 2016 kwestionując remont elewacji budynku wykonany w 2016 r.
Notabene, podnieść trzeba, że w świetle ustaleń Sądu Okręgowego odnośnie do remontu elewacji, jego przygotowania, wyboru wykonawcy, powiadomienia członków wspólnoty o remoncie i przyczynach wyboru oferenta, zgodności przeprowadzenia remontu z umową, nadzorowania realizacji inwestycji, nie można dopatrzeć się jakichkolwiek podstaw do podważania przez powodów działań zarządu związanych z tym remontem i w rezultacie uchwały udzielającej zarządowi absolutorium za rok 2016.
Z tych przyczyn apelacja podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.; o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono po myśliart. 98 § 1 i 3w związku zart. 99 k.p.c., powodowie jako strona przegrywająca obowiązani są zwrócić pozwanej, na jej żądanie, koszty zastępstwa prawnego w tym postępowaniu.
SSO Tomasz Tatarczyk SSA Małgorzata Wołczańska SSA Ewa Jastrzębska