Sąd Rejonowy w Rybniku
IV Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: IV RC 270/23
Data wyroku: 2023-10-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Julia Kosobudzka
Teza: zasądzono alimenty; częściowo powództwo oddalono.

Sygn. akt: IV RC 270/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 października 2023 r.
Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący:  sędzia Julia Kosobudzka
Protokolant:  Zuzanna Lipińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2023 r. wR.
sprawyz powództwa Dyrektora Ośrodka Pomocy(...)wR.działającego na rzeczP. M.iK. M.
przeciwkoM. M.
o alimenty

1
zasądza od pozwanej na rzecz małoletnich powodówP. M.iK. M.alimenty w kwocie po 100 zł (sto złotych) miesięcznie tj. łącznie 200 zł (dwieście złotych), płatne do rąk dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej, w której przebywają małoletni, do dnia 25-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat począwszy od dnia 1 września 2023 roku;

2
oddalić powództwo w pozostałym zakresie;

3
odstępuje od obciążania pozwanej kosztami postępowania;

4
nadaje wyrokowi w punkcie 1 rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt IV RC 270/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 12 października 2023 roku
Powód – Dyrektor Ośrodka Pomocy(...)działający na rzecz małoletnichK. M.iP. M.pozwem z dnia 29 maja 2023 roku domagał się zasądzenia od pozwanejM. M.alimentów na rzecz małoletnich:K. M.iP. M.w kwocie po 100 zł miesięcznie, począwszy od dnia wniesienia pozwu, płatnych do rąk kierującego placówką opiekuńczo-wychowawczą, do dnia 25-go każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat.
W uzasadnieniu powód wskazał, iż małoletnie rodzeństwo przebywa w instytucjonalnej pieczy zastępczej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 17 grudnia 2021 roku, sygn. IV Nsm 1773/21, przy czymK. M.przebywa w Domu Dziecka wR., natomiastP. M.przebywa wP.Opiekuńczo-WychowawczejMieszkanie nr (...)wR.. Podano średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w Domu Dziecka wR., które aktualnie wynoszą 10.074,53 zł, zaś wP.Opiekuńczo-WychowawczejMieszkanie nr (...)wR.– 8.492,31 zł), co wynika z Zarządzenia Prezydenta MiastaR.ogłodzonego w Dzienniku Urzędowym Województwa(...)z dnia 21 marca 2023 roku pod poz. 2465. Wskazano, iż pozwana nie łoży na utrzymanie małoletnich środków finansowych. Wskazano jednak, iż małoletniP. M.spędza weekendy w domu rodzinnym matki i wówczas pozostaje na jej utrzymaniu, nadto pozwana w miarę swoich możliwości opłaca abonament telefonicznyK. M.oraz wyposaża ją w różne artykuły spożywcze, sporadycznie w ubrania. Strona powodowa podała, iż alimenty przekazywane będą na bieżące potrzebyK. M.– kosmetyki, ubrania, a w stosunku doP. M.– zaspokajać będą potrzeby wynikające z jego uczęszczania na treningi bokserskie – odzież i akcesoria treningowe, a także doładowania karty telefonicznej (k. 3-9).
Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości. Pozwana podniosła, iż nie stać jej na opłacanie alimentów w łącznej kwocie 200 zł miesięcznie, nie jest w stanie podjąć pracy z uwagi na całodobową opiekę nad niepełnosprawnym synem i pobieraniem świadczenia z tego tytułu, wskazała także, iż samodzielnie ponosi wydatki związane z małoletnimi (k. 18).
W piśmie procesowym z dnia 21 lipca 2023 roku pełnomocnik powoda podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że zgodnie zart. 38 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 rokukierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie - w przypadku MiastaR.tę funkcję pełni Dyrektor Ośrodka Pomocy(...)wR.- wytacza powództwo o zasądzenie świadczeń alimentacyjnych, gdy od umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej upłynął rok. Małoletnia realizuje obowiązek szkolny i nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Umieszczenie dzieci w instytucjonalnej pieczy zastępczej nie znosi ciążącego na rodzicach w stosunku do ich dzieci obowiązku alimentacyjnego. Przerzucanie całego ciężaru związanego z utrzymaniem dziecka na inne podmioty jest nieuprawnione i nie może zasługiwać na aprobatę.
Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2023 roku strony podtrzymały swoje stanowisko w sprawie (k. 36).
Pełnomocnik powoda do pisma z dnia 6 września 2023 roku dołączył notatkę służbową oraz pismoZespołu (...)wR.. Z treści dokumentów wynika, iż pozwana opiekuje się dorosłym niepełnosprawnym synem, pobiera świadczenie pielęgnacyjne na niepełnosprawnego syna w kwocie 2458 zł miesięcznie, rentę socjalną, alimenty i zasiłek pielęgnacyjny, korzysta z dodatku mieszkaniowego. DyrektorZespołu (...)wR.pismem z dnia 29 sierpnia 2023 roku potwierdził, iż małoletniP. M.jest regularnie zabierany przez matkę na przepustki w dni wolne od nauki szkolnej z prawem do nocowania, a w okresie wakacji letnich był urlopowany w terminach: 23.06-21.07.2023 roku oraz 1.08-01.09.2023 roku, natomiast małoletniaK. M.orazW. M.są regularnie zabierane przez matkę na przepustki z w dni wolne od nauki szkolnej z prawem do nocowania, w okresie wakacji letnich małoletniaK. M.wraz z córkąW. M.przebywały u pozwanej w terminach 23.06-24.08.2023 roku. W piśmie podano, iż małoletni w czasie urlopowania byli na całkowitym utrzymaniu pozwanej.
Na rozprawie w dniu 11 października 2023 roku pozwana wskazała, że utrzymuje dzieci, gdy przebywają u niej w okresie wakacyjnym i w weekendy (k. 46).
Sąd ustalił.
K. M.urodziła się (...),P. M.urodził się (...), są dziećmi pozwanej.
Dowód: uwierzytelniony odpis aktów urodzenia, k.5- 6.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 17 grudnia 2021 roku w sprawieI. N.(...)ograniczono władzę rodzicielską pozwanej nad małoletnimiK. M.iP. M.poprzez umieszczenie małoletnich w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Zgodnie z zarządzeniem nr(...)Prezydenta MiastaR.z dnia 15 marca 2023 roku średnie miesięcznie wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych prowadzonych przez MiastoR.w 2023 roku wynoszą 10.074,53 zł w przypadku(...)Dziecka, 8.492,31 zł w przypadkuP.Opiekuńczo-Wychowawczej –Mieszkania Nr (...)wR..
Dowód: pozew wraz z załącznikami 3-9, pełnomocnictwo k. 28, pismo powoda k. 29-32.
Pozwana ma 46 lat. Jest matką trójki dzieci, w tym niepełnosprawnegoD. M., lat 27, który wymaga stałej opieki oraz regularnego przyjmowania leków. SynD.nie jest w stanie podjąć żadnej pracy. Pozwana nie pracuje, jej jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek opiekuńczy na syna w kwocie 2458 złotych przyznany do 31.12.2024 roku oraz zasiłek pielęgnacyjny. Może podejmować zatrudnienie wyłącznie w formie pracy dorywczej. Z tego tytułu może liczyć na dochód w wysokości 300 zł miesięcznie. Pozwana posiada duże zadłużenie z tytułu czynszu, tj. 80 000 zł, które odpracowuje w przedszkolu wR.-B.. Koszty utrzymania mieszkania to koszt energii elektrycznej ok. 400 złotych co dwa miesiące, opłata za gaz – 62 złotych, 40 złotych opłaty za mieszkanie, opłata za telefon dla pozwanej i córki – 139 złotych. Pozwana na wyżywienie swoje i syna pozwana wydaje 500 złotych miesięcznie. Pozwana korzystała z dodatku mieszkaniowego w kwocie 260,96 złotych przyznanego od 01.03.2023 roku do 31.08.2023 roku. SynD.otrzymuje rentę socjalną w wysokości 1600 zł. OjciecD.przekazuje również na niego alimenty w wysokości 350 złotych oraz dodatkowe środki finansowe na leki lub prezenty w razie potrzeby. Przekazuje także środki lub prezenty dla małoletnich dzieci pozwanej. Pozwana leczy synaD.w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia oraz prywatnie. Wizyta u endokrynologa to wydatek 300 złotych.
Ojciec małoletnich powodówA. M.przebywa w zakładzie karnym. Nie przekazuje na małoletnich żadnych środków. Ma zasądzone alimenty na małoletnich. Małoletnia powódka nie utrzymuje z nim kontaktu. Małoletni utrzymuje sporadyczny kontakt telefoniczny.
K. M.ma 17 lat. Jest ogólnie zdrowa, nie przyjmuje na stałe żadnych leków. Od stycznia 2022 roku przebywa w Domu Dziecka wR.. Sama jest już matką prawie dwuletniej córki -W. M.. Ojciec jej dziecka przebywa obecnie w zakładzie karnym. Małoletnia nie otrzymuje alimentów na swoje dziecko. Małoletnia kontynuuje naukę, od 1 września w zawodzie fryzjer. Małoletnia regularnie jest urlopowana do pozwanej. Była urlopowana do domu pozwanej na okres wakacji w okresie 23.06-24.08.2023 roku. Przebywała u pozwanej wraz ze swoim dzieckiem.K. M.uczy się w szkole zawodowej. Otrzymuje niewielkie środki z tytułu praktyk zawodowych. Małoletnia nie utrzymuje kontaktu ze swoim ojcem.
MałoletniP. M.ma 15 lat. W styczniu 2022 roku został umieszczony wP.Opiekuńczo-WychowawczejMieszkanie Nr (...)wR., obecnie przebywa w ośrodku wC.. Jest to szkoła z internatem. Małoletni posiada orzeczenie o niepełnosprawności, wymaga terapii psychiatrycznej, przyjmuje na stałe leki. MałoletniP.regularnie uczęszczał na treningi bokserskie, ma wiele indywidualnych potrzeb związanych z treningami w postaci odzieży i akcesoriów treningowych. Małoletni w weekendy oraz w okresie wolnym od zajęć szkolnych przebywa u pozwanej, w wakacje były to okresy 23.06-21.07.2023 roku oraz 1.08-01.09.2023 roku.
Pozwana utrzymuje regularny kontakt z małoletnimi, telefonuje do nich, odwiedza ich w placówkach. Regularnie zabiera małoletnich na przepustki w dni wolne od nauki szkolnej z prawem do nocowania. W okresie urlopowania małoletni pozostają na utrzymaniu matki. Miesięczny łączny koszt utrzymania małoletnich w okresie urlopowania wynosi 1000 złotych. Pozwana w miarę swoich możliwości finansowych przekazuje małoletnim pieniądze na urodziny, wyposaża ich w odzież, czasami artykuły spożywcze, opłaca córce abonament telefoniczny.
Dowód: zeznania pozwanej k. 36v-37v, k. 46, pismo(...)Mieszkanie nr (...)wR.k. 8, pismo Domu Dziecka wR.k. 9, notatka służbowa(...)wR.k. 41, pismo(...)wR.k. 42.
Obecny stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu dowody przeprowadzone w sprawie, powyżej opisane. Zgromadzony materiał dowodowy oceniono jako spójny logiczny i wzajemnie się uzupełniający. Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanej w zakresie w jakim korespondowały one ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją.
Przeprowadzone postępowanie okazało się wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd zważył.
Zgodnie z przepisemart. 133 § 1 k.r.i.o.rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zgodnie natomiast zart. 135 § 1 k.r.i.o.zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Należy przy tym podkreślić, że usprawiedliwione potrzeby w przypadku uprawnionego do alimentów powinny być oceniane całościowo, a zatem nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu, jego środowiska, możliwości zarobkowych podmiotów zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego wypadku.
Zgodnie zart. 38 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 rokukierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie - w przypadku MiastaR.tę funkcję pełni Dyrektor Ośrodka Pomocy(...)wR.- wytacza powództwo o zasądzenie świadczeń alimentacyjnych, gdy od umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej upłynął rok.
Niewątpliwie małoletni nie są w stanie samodzielnie się utrzymać, kontynuują naukę. Małoletni od stycznia 2022 roku przebywają w pieczy instytucjonalnej. Co prawda małoletniaK. M.otrzymuje środki z tytułu praktyk zawodowych, ale są to niewielkie kwoty, które nie zaspokajają jej wszystkich usprawiedliwionych potrzeb. Małoletnia sama jest już matką.
Z kolei podstawowe potrzeby małoletnich do nadal zaspokojone są i były w ramach świadczeń otrzymywanych przez placówki, w których w/w przebywają. Na rzecz placówek wpływa także świadczenie 500 +.
W czasie gdy małoletni przebywają w placówkach pozwana nie łożyła i w dalszym ciągu nie łoży na ich utrzymanie, poza przekazywaniem drobnych kwot lub rzeczy, opłacaniem drobnych potrzeb małoletnich, przekazywaniem prezentów. Pozwana ma ona ograniczone możliwości zarobkowe. Pozwana nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, pobiera natomiast świadczenie na pełnoletniego, niepełnosprawnego syna, nad którym sprawuje stałą opiekę. Pozwana wykorzystuje swoje możliwości dodatkowo dorabiając poprzez sprzątanie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż to na osobach zobowiązanych do alimentacji ciąży ustawowy obowiązek zapewnienia środków utrzymania. Po wtóre dziecko ma prawo do równej stopy życiowej z rodzicem, a rodzic jest zobowiązany dzielić się z dzieckiem nawet najskromniejszym dochodem. W okresie objętym żądaniem pozwana otrzymywała dochód dodatkowy z pracy dorywczej. Zobowiązana do alimentacji powinna w pełni wykorzystać swoje możliwości w celu zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb osób uprawnionych do alimentów. Przebywanie małoletnich w instytucjonalnej pieczy zastępczej nie zwalnia pozwanej z obowiązku łożenia na małoletnich w okresie, gdy nie przebywają pod jej osobistą opieką. Nadto ustalono, że w utrzymaniu pozwanej pomaga jej partner, który także przekazuje prezenty dla małoletnich. Zasądzona kwota odpowiada możliwościom finansowym pozwanej. O odsetkach na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat alimentacyjnych orzeczono w myśl przepisuart. 481 § 1 i 2 kc.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku z dnia 12 października 2023 roku ustalając, że alimenty w ustalonej wysokości 100 złotych płatne będą od 1 września 2023 roku.
Sąd w punkcie 2 oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Wskazać należy, że zgodnie zart. 316 § 1 k.p.cpo zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. W niniejszej sprawie bezspornym była okoliczność, że małoletni okres wakacyjny oraz weekendy spędzają w domu rodzinnym pod opieką matki, która w tym czasie utrzymuje małoletnich z dostępnych jej środków. Zważyć należy, że w tym okresie pozwana nie otrzymywała żadnych świadczeń na małoletnich. Wobec powyższego Sąd ustalił, iż alimenty płatne będą od 1 września 2023 roku, czyli od czasu, gdy małoletni powrócili z okresów urlopowania. Roszczenie o zasądzenie od pozwanej alimentów od dnia wniesienia pozwu, a zatem od 29 maja 2023 roku było niezasadne, z uwagi na przebywanie prawie wyłącznie w czasie od wniesienia pozwu do dnia 1 września 2023 roku małoletnich na całkowitym utrzymaniu pozwanej.
Mając na uwadze aktualną sytuację życiową i materialną pozwanej Sąd na podstawieart. 102 kpcodstąpił od obciążania pozwanej kosztami postępowania.
Rygor natychmiastowej wykonalności punktu 1 wyroku nadano na mocyart. 333 § 1 pkt 1 k.p.c.