Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych II instancja
Sygnatura akt: VII Pa 98/22
Data wyroku: 2023-07-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Stachurska, sędzia Małgorzata Jarząbek, sędzia Monika Rosłan – Karasińska
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 264 kp

Sygn. akt VII Pa 98/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 07 lipca 2023 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Monika Rosłan – Karasińska (spr.)
Sędziowie: sędzia Małgorzata Jarząbek
sędzia Agnieszka Stachurska
Protokolant: Magdalena Adamska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2023 r. w Warszawie
sprawy z powództwaJ. D.
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.
o odszkodowanie
na skutek apelacji wniesionej przez powoda
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lipca 2022 r., sygn. akt VI P 231/21

oddala apelację,

zasądza od powodaJ. D.na rzecz pozwanego(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.kwotę 120,00 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia orzeczenia do dnia zapłaty.

SSO Małgorzata Jarząbek SSO Monika Rosłan – Karasińska SSO Agnieszka Stachurska

Sygn. akt VII Pa 98/22

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2022 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu sprawy z powództwaJ. D.przeciwko(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.o odszkodowanie w punkcie 1 oddalił powództwo, a w punkcie 2 zasądził odJ. D.na rzecz(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego:
Powód pozostawał jako pracownik w stosunku pracy z pozwanym jako pracodawcą na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 2 stycznia 2019 roku. Na jej podstawie zatrudniony był na stanowisku Głównego Inspektora Branży Mostowej w pełnym wymiarze czasu pracy.
Pismem z dnia 9 grudnia 2020 roku, które powód odebrał tego samego dnia, pozwany rozwiązał z nim umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. W uzasadnieniu pracodawca zarzucił pracownikowi porzucenie pracy.
Dnia 27 września 2021 roku powód nabył prawo do emerytury w wysokości 3 800 zł.
Pierwszasprawa tocząca się w związku z odwołaniem od rozwiązania umowy o pracę zakończyła się zwrotem pozwu. Kolejne powództwo powód wniósł dnia 3 listopada 2021 roku.
Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie faktów znanych Sądowi z urzędu oraz dowodów z dokumentów, które nie budziły wątpliwości Sądu i stron co do ich prawdziwości, jak również dowodu rzeczowego - koperty.
Z powyższych względów Sąd Rejonowy w punkcie 1 wyroku oddalił powództwo o odszkodowanie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji uznał, że powództwo nie mogło zostać uwzględnione ze względu na przekroczenie terminu na wniesienie odwołania od rozwiązania umowy o pracę. Zgodnie zart. 264 § 2 k.p.żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy o pracę. Rozwiązanie umowy o pracę zostało doręczone powodowi dnia 9 grudnia 2020 roku, a ponowny pozew w sprawie został złożony dnia 3 listopada 2021 roku. Zdaniem Sądu Rejonowego przekroczenie terminu było oczywiste i znaczne, a zatem skutkowało uznaniem powództwa za niezasadne i jego oddaleniem. Powód nie wniósł także o przywrócenie uchybionego terminu w trybieart. 265 k.p., a więc brak było więc jakichkolwiek podstaw do jego przywracania.
W ocenie Sądu I instancji w niniejszym stanie rzeczy dla sprawy nie miało już znaczenia merytoryczne badanie prawidłowości i zasadności rozwiązania umowy o pracę, czy nie doszło do naruszenia przepisów o rozwiązaniu umów o pracę bez wypowiedzenia w szczególności czy podana powodowi przyczyna była prawdziwa i zasadna, czy też nie. Z tych względów Sąd Rejonowy nie analizował w uzasadnieniu okoliczności z tym związanych. Zdaniem Sądu I instancji zeznania przesłuchanych w sprawie świadków i dowód z przesłuchania stron, jak i pozostała inicjatywa dowodowa stron w zakresie badania prawidłowości rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Tytułem wzmianki Sąd I instancji zaznaczył, że powód wnosił o odszkodowanie „za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę”, to jednak z treści uzasadnienia przedłożonego rozwiązania, wynika, że roszczenie prawidłowo powinno być sformułowane jako odszkodowanie w związku z rozwiązaniem przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 § 1 k.p.) i Sąd Rejonowy takiej podstawy prawnej roszczenia powoda upatrywał.
Na koniec Sąd I instancji odniósł się do kwestii odprawy emerytalnej, którą wywodził powód. Sąd Rejonowy uznał, że powód nie wnosił o odprawę jako taką, ale o jej równowartość w ramach dochodzonego roszczenia odszkodowawczego, a więc odprawa nie stanowiła drugiego, odrębnego roszczenia. Zdaniem Sądu I instancji niezależnie od tego odprawa jako taka i tak nie mogła zostać tu zasądzona, albowiem bezspornie stosunek pracy ustał przeszło 9 miesięcy przed terminem, gdy nabył on prawo do emerytury dnia 27 września 2021 roku, a więc nie było żadnego związku między rozwiązaniem umowy o pracę a przejściem na emeryturę. Zgodnie zart. 921§ 1 k.p.pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
W kwestii kosztów procesu Sąd I instancji orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.Zasądzona kwota kosztów zastępstwa procesowego wynika z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018 poz. 265).(wyrok Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem k. 84, k. 99-101 a.s.).
Apelację od powyższego orzeczenia dnia 24 października 2022 roku wniosła strona powodowa, zaskarżając wyrok w całości.
Strona skarżąca domagała się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji skarżący wskazał, że Sąd I instancji uzasadniając zaskarżony wyrok stwierdził, że „powód nie wniósł o przywrócenie uchybionego terminu w trybieart. 265 k.p.”. Odnosząc się do tego stwierdzenia powód w apelacji podkreślił, że w toku postępowania przed Sądem I instancji kilkakrotnie telefonował do sądu w celu usprawiedliwienia braku odpowiedzi na wezwanie sądu i prosząc o wznowienie rozpatrywania sprawy. Powód stwierdził, że podejmując kolejne czynności, kierował się informacjami, które uzyskał podczas rozmów telefonicznych i pozostawał w nadziei na rozpatrzenie pozwu. Skarżący podniósł, że wysłał do Sądu pismo zatytułowane „Usprawiedliwienie braku odpowiedzi na wezwanie Sądu i prośba”, które z powodu swojej niewiedzy z zakresu prawa uznał za wniosek o przywrócenie terminu w trybieart. 265 k.p.Strona powodowa podkreśliła, że każde jej wystąpienie do Sądu, w tym telefoniczne spełniało wymagania wniosku o przywrócenie terminu. Pierwszą rozmowę telefoniczną, w której usprawiedliwił brak odpowiedzi na wezwanie sądu, skarżący odbył niezwłocznie po uzyskaniu informacji o zwrocie pozwu. Z ostrożności procesowej do apelacji powód dołączył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania w sprawie rozwiązania stosunku pracy z(...) sp. z o.o.
Powód wskazał również, że zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji w kwestii odprawy emerytalnej i w tym zakresie stwierdził, że wycofuje część pozwu dotyczącą odprawy w związku z przejściem na emeryturę(apelacja powoda k. 108-110 a.s.).
Pozwana w odpowiedzi na apelację z dnia 3 lutego 2023 r.wniosła o oddalenie apelacji jako nieuzasadnionej, zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego oraz przeprowadzenie rozprawy.
Pozwana podkreśliła, że w jej ocenie Sąd I instancji prawidłowo dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dochodząc do słusznej konkluzji, iż powództwo, powinno zostać oddalone jako spóźnione. Strona pozwana pokreśliła, że stosownie do treściart. 264 § 2 k.p.powództwo o odszkodowanie wnosi się do sądu pracy w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu  umowy o pracę bez wypowiedzenia. Zdaniem pozwanej pozew wniesiony w dniu 4 listopada 2021 roku należało uznać za spóźniony, gdyż rozwiązanie umowy dokonane zostało w dniu 9 grudnia 2020 roku, a więc niemal rok wcześniej.
W ocenie pozwanej Sąd Rejonowy słusznie zauważył, iż wniesienie przez powoda pozwu w sprawie pod sygn. akt VI P 317/20 wobec prawomocnego zwrotu tego pozwu w dniu 10 kwietnia 2021 roku nie miało żadnego znaczenia dla oceny uchybienia materialnego terminu na złożenie odwołania od oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę. Pozwana wskazała, że w doktrynie i judykaturze nie budzi wątpliwości, iż termin przewidziany wart. 264 k.p.jest terminem prawa materialnego. Sąd oddala powództwo, jeżeli pozew został wniesiony po upływie terminów określonych wart. 264 k.p., których nie przywrócono (uchwała Sądu Najwyższego z 14 marca 1986 roku, III PZP 8/86, OSNCP 1986/12, poz. 194).
Pozwana wskazała, że w przedmiotowej sprawie powód złożył ponowny pozew w dniu 4 listopada 2021 roku, a więc 6 miesięcy po dokonaniu zwrotu pozwu. Strona pozwana podkreśliła, że w myślart. 265 § 2 k.p.wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu pracy w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu. Pozwana zaznaczyła, że powód mając wiedzę o zwrocie pozwu już w kwietniu 2021 roku, wniósł ponowny pozew dopiero w listopadzie 2021 roku, nie wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia pozwu i nie wskazując przyczyn uchybienia terminu.
Pozwana na poparcie swojej tezy przytoczyła stanowisko judykatury, w szczególności orzecznictwo Sądu Najwyższego. Zgodnie z linią orzecznicząart. 265 k.p.nie może być rozumiany w ten sposób, że pracownik, który wnosi pozew o przywrócenie do pracy ze znacznym przekroczeniem terminu określonego wart. 264 k.p.i nie składa odrębnego wniosku o przywrócenie terminu, w ogóle nie jest obowiązany do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, a sąd, który stwierdzi przekroczenie terminu określonego wart. 264 § 1 k.p.- do wyjaśnienia wszelkich okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Oznaczałoby to bowiem, żeart. 265 § 2 zd. 2 k.p.jest przepisem zbytecznym , co wyraźnie kłóci się z dyrektywą wykładni, zgodnie z którą niedopuszczalne jest takie ustalenie znaczenia przepisu, przy którym pewne jego zwroty traktowane są jako zbędne (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2006 roku, III PK 73/06, Legalis; z 26 stycznia 2012 roku, II PK 40/11, Legalis; z 3 października 2012 roku, II PK 62/12, Legalis; z 14 marca 2014 roku, II PK 160/13, Legalis; z 6 października 2016 roku, II PK 151/15, Legalis czy z 9 maja 2017 roku, II PK 68/16, Legalis. Pracownik nie może własnych zaniedbań w tym zakresie przerzucać na sąd pracy, domagając się, by sąd z urzędu doszukiwał się okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu (wyrok Sądu Najwyższego z 10 listopada 2006 r., III PK 73/06, Legalis). Zgodnie z judykaturą przyjmuje się, iż sam pozew nie jest tożsamy z wnioskiem o przywrócenie terminu, zatem nie zastępuje brakującego wniosku (wyrok Sądu Najwyższy z dnia 6 października 2016 roku, III PK 151/15, Legalis)(odpowiedź na odwołanie k. 123-124 a.s.).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja była niezasadna.
W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy dokonał analizy materiału dowodowego, poczynił ustalenia w zakresie stanu faktycznego oraz zastosował przepisy, skutkiem czego zaskarżony wyrok zawiera trafne i odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Jednakże, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest w pełni precyzyjne.
Sąd Rejonowy prawidłowo odniósł się doart. 264 § 2 k.p., zgodnie z którym żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy o pracę. Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę (§ 1). Natomiast zgodnie z treściąart. 265 § 1 k.p., jeżeli pracownik nie dokonał - bez swojej winy - w terminie czynności, o których mowa wart. 97 § 21i wart. 264, sąd pracy na jego wniosek postanowi przywrócenie uchybionego terminu. Zgodnie z art. 265 § 2 wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu pracy w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu.
W niniejszej sprawie powództwoJ. D.o odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę zostało wniesione po terminie. Rozwiązanie umowy o pracę z powodem bez zachowania okresu wypowiedzenia zgodnie zart. 52 k.p.z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych miało miejsce 9 grudnia 2020 r. Potwierdzenie odbioru w tym dniu pisma w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę bez okresu wypowiedzenia zostało przez powoda podpisane ze wskazaniem powyższej daty i jest bezsporne. Powód pierwsze odwołanie od tego rozwiązania umowy o pracę wniósł w kwietniu 2021 r., jednak pozew został zwrócony. Kolejny pozew inicjujący niniejsze postępowanie został przez niego złożony dopiero w dniu 3 listopada 2021 r. tj. 6 miesięcy po zwrocie pierwszego pozwu w tym samym zakresie. Natomiast zgodnie z przytoczonym przepisemart. 264 k.p.odwołanie od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno być wniesione w terminie 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę, podobnie jak żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania, wobec czego powództwo prawidłowo zostało przez Sąd I instancji oddalone. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd I instancji prawidłowo wskazał na fakt, że przekroczenie terminu było oczywiste i znaczne.
Należy wskazać, że terminy określone wart. 264 k.p.są terminami prawa materialnego, a ich niedochowanie prowadzi do oddalenia powództwa bez względu na to, czy czynności pracodawcy były zgodne z prawem lub uzasadnione. Znaczne przekroczenie terminu mogą usprawiedliwiać tylko szczególne okoliczności trwające przez cały czas opóźnienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2017 roku, III PK 90/16; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2017 roku, II PK 256/16).
Sąd Okręgowy uznał, że naruszenie przez powoda dyspozycji zawartej wart. 264 § 2 k.p.czyniło jego pozew niezasadnym ze względu na uchybienia natury procesowej. Jest to okoliczność obciążająca skarżącego i uzasadniająca przyjęcie, że poniósł on winę w uchybieniu 21-dniowego terminu na złożenie odwołania od rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia. Przedstawiony wart. 264 § 2 k.p.termin określa ramy czasowe, w których pracownik może wnieść powództwo do sądu, a uchybienie terminu uniemożliwia pracownikowi - wskutek upływu czasu - skuteczne dochodzenie roszczeń przed sądem. Niezachowanie przez pracownika terminu do zaskarżenia czynności prawnej pracodawcy, rozwiązującej stosunek pracy, wyłącza potrzebę rozważenia zasadności i legalności przyczyn rozwiązania umowy o pracę (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1986 roku, sygn. akt III PZP 8/86; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2001 roku, sygn. akt I PKN 693/00).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że bezspornie powód uchybił terminowi na wniesienie odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę i żądania odszkodowania. Powód otrzymał rozwiązanie umowy o pracę w dniu 9 grudnia 2020 r., a zatem termin 21 dni do wniesienia odwołania do Sądu upłynął w dniu 30 grudnia 2020 r. Powód pierwszy pozew wniósł w kwietniu 2021 r. a ponowny pozew w sprawie w dniu 3 listopada 2021 r. Powód nie złożył także wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a więc brak był podstaw do jego przywrócenia. Znaczne opóźnienie powoda trwające ponad 6 miesięcy przy złożeniu pozwu, którym zainicjowano niniejsze postepowanie nie pozwoliło na jego uwzględnienie, nawet gdyby przyjąć tak jak wskazywał w apelacji, że podejmował próby dokonania zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia w trakcie postępowania przed Sądem I instancji.
Tym niemniej Sąd Rejonowy przeprowadził szczegółowo postępowanie dowodowe, do którego należy się odnieść. Zwolnienie powoda ze stosunku pracy nastąpiło z uwagi na porzucenie pracy i zostały wskazane jego nieusprawiedliwione nieobecności. Zdaniem Sadu Okręgowego praktyka pozwanego pracodawcy w tym zakresie była prawidłowa, albowiem porzucenie pracy stanowi naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych pracownika, o których stanowi m.in.art. 100 k.p.Wśród tych obowiązków wskazana jest konieczność przestrzegania czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy. Powód 30 listopada 2020 r. otrzymał korespondencję e-mail wraz z harmonogramem, co zostało potwierdzone zeznaniami świadków. Powód potwierdził, że otrzymał powyższy e-mail, a jedynie twierdził, że nie odczytał harmonogramu, natomiast w przesłanym mu harmonogramie było wskazane dokładnie, kiedy ma pracować stacjonarnie i ta nieobecność w pracy 1 i 4 grudnia 2020r., kiedy miał pracować stacjonarnie na stanowisku Głównego Inspektora Branży Mostowej, była nieobecnością nieusprawiedliwioną, a więc mogła zostać uznana za porzucenie pracy, które jest okolicznością uzasadniającą rozwiązanie umowy o pracę z powodem bez zachowania okresu wypowiedzenia zgodnie zart. 52 k.p.Z uwagi na powyższe rozwiązanie umowy z powodem przez pozwanego było zasadne.
Ponadto, Sąd Okręgowy przyjął, że prezentowana w apelacji argumentacja jest chybiona. Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy. Sąd II instancji uznał więc, że zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego było oczywiście uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 385 k.p.c, Sąd Okręgowy wpunkcie 1oddalił apelację jako bezzasadną.
O kosztach zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawieart. 98 k.p.c.w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, a także na podstawie § 9 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę w wysokości 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą.

SSO Małgorzata Jarząbek SSO Monika Rosłan – Karasińska (spr.) SSO Agnieszka Stachurska