Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1409/22
Data wyroku: 2023-08-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Tomasz Morycz
Słowa kluczowe: Błąd
Podstawa prawna: art. 438 pkt 3 kpk

Warszawa, dnia 23 sierpnia 2023 r.

Sygn. akt VI Ka 1409/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Tomasz Morycz

protokolant: p.o. protokolanta sądowegoA. Ś.
przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera
i oskarżyciela posiłkowegoA. W.
po rozpoznaniu dnia 23 sierpnia 2023 r.
sprawyA. K.synaJ.iD.,ur. (...)wB.
oskarżonego o przestępstwo zart. 177 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe wW.
z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt III K 55/22

I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem opłaty za postępowanie odwoławcze i obciąża go pozostałymi wydatkami tego postępowania.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 1409/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe wW.z dnia 8 września 2022 r. w sprawie o sygn. akt III K 55/22.

1.2Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

A. K.

Sytuacja materialna

Dotychczasowa niekaralność

Dotychczasowe naruszanie przepisów ruchu drogowego

Informacja e- (...)k.131

Karta karna - k.137

Informacja - k.138-140

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu.

Sytuacja materialna

Dotychczasowa niekaralność

Dotychczasowe naruszanie przepisów ruchu drogowego

Informacja e- (...)

Karta karna

Informacja

Dokumenty zostały sporządzone przez uprawione osoby i podmioty, nie były kwestionowane i nie budziły żadnych wątpliwości.

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Wskazać fakt

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu poprzez przypisanie oskarżonemu sprawstwa czynu zart. 177 par 1 kk, podczas gdy jest to błędna kwalifikacja prawna,

2) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, poprzez niezasadne uznanie oskarżonego za winnego zarzucanego mu czynu, tj. że w dniu 8 września 2021r. wW.na skrzyżowaniuulicy (...)zul. (...)nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa określone wart. 3 ust. 1 atakżeart. 22 ust. 1 i 4 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o Ruchu Drogowymw ten sposób, że kierując pojazdem markid.onr rej (...), poruszając sięul. (...)w kierunkuul. (...)od stronyZ.nie zachował szczególnej ostrożności podczas zmiany pasa ruchu i nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu motocyklowi jadącemu lewym pasem ruchu, na który zamierzał wjechać, w wyniku czego zderzył się z motocyklemmarki K.onr rej. (...)kierowanym przezA. W., czym nieumyślnie doprowadził do wypadku drogowego, w wyniku którego kierujący motocyklem doznał obrażeń ciała w postaci złamania kostki przyśrodkowej prawej, które to obrażenia skutkowały naruszeniem czynności narządu ciała pokrzywdzonego na okres powyżej siedmiu dni w rozumieniuart. 157 par 1 kk, tj. o czym zart. 177 par 1 kk,
podczas gdy:
w sprawie nastąpił kluczowy błąd polegający na przyjęciu błędnej tezy, że to oskarżony „nie zachował szczególnej ostrożności" i „nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu motocyklowi" w wyniku czego „zderzył się z motocyklem" skutkujący uznaniem sprawstwa oskarżonego

albowiem:
całokształt dowodów zebranych w sprawie, w tym przede wszystkim zdjęcia uszkodzeń motocykla oraz samochoduD.wskazują, że to kierowca motocyklu nie zachowując należytej ostrożności wjechał w samochódD., wręcz wślizgnął się pomiędzy barierkę a samochódD., powodując otarcie samochoduD.z całego boku od strony barierki;

3) błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegający na błędnym uznaniu, że (pkt 1.1 ppkt 2, str. 2 uzasadnienia), że „podczas zmiany pasa z prawego na lewy, samochódD.potrącił jadący lewym pasem motocykl nie ustępując mu pierwszeństwa przejazdu"
podczas gdy:
to kierujący motocyklemA. W.rozwinął motocyklem nadmierną prędkość i nie zauważył/nie zdążył zauważyć, że uprzednio oskarżony zasygnalizował kierunkowskazem zmianę pasa ruchu i już zmienił/był w trakcie zmiany pasa ruchu i to motocyklista wjechał w auto prowadzone przez oskarżonego, a nie odwrotnie: a zatem to nie oskarżony miał obowiązek „ustąpić pierwszeństwa przejazdu", ale to motocyklista winien zachować ostrożność, czego nie zrobił i wjechał w auto oskarżonego;

4) naruszenie prawa procesowegoart. 4 kpk- naruszenie przez sąd orzekający zasady bezbronności,art. 7 kpkw zw. zart. 424 par. 1 pkt l kpkpoprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie prawa procesowegoart. 5 par 1 i 2 kpkpoprzez brak zastosowania zasady domniemania niewinności, gdyż sąd orzekający poczynił własne błędne ustalenia faktyczne wobec faktu, że biegły sadowy nie był w stanie ustalić który z uczestników zdarzenia (pokrzywdzony czy oskarżony) naruszył przepisy ruchu drogowego, zatem wobec dwóch sprzecznych wersji oskarżonego i pokrzywdzonego, wobec braku możliwości ustalenia przez biegłego fatycznej wersji zdarzenia z powodu braku zabezpieczenia śladów i dowodów przez policję, wszelkie i nie dające się usunąć wątpliwości powstałe na tle zeznań pokrzywdzonego należało rozstrzygnąć zgodnie z zasadną zart. 5 par 2kpk- na korzyść oskarżonego, czego Sąd orzekający zaniechał, czym naruszył przepisy prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wydany wyrok,

5) błędną ocenę dowodów na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, wobec braku opinii biegłego odtwarzającej przebieg zdarzenia (art. 410 kpkw zw. zart. 7 kpk)

6) niezasadne obciążenie oskarżonego nawiązką na rzecz pokrzywdzonego w wys. 1000 zl, podczas gdy oskarżony kwestionuje swoją winę twierdząc, że to nie jego zachowanie spowodowało zderzenie;

7) z daleko idącej ostrożności procesowej rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego w wymiarze 200 stawek grzywny po 20 zł każda, podczas gdy dla spełnienia celów kary wystarczyłaby kara łagodniejsza.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

Ilość, rodzaj i wzajemne powiązanie zarzutów przemawiały za ich zbiorczym omówieniem. Tym bardziej, że wszystkie były bezzasadne.

Na wstępie przypomnieć należy, że by ocena dowodów przeprowadzona przez organ postępowania dokonana została zgodnie z regułamiart. 7 kpkkonieczne jest: 1) oparcie jej na wszystkich przeprowadzonych dowodach, mając na względzie, że podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia danej kwestii; 2) uwzględnienie zasad prawidłowego rozumowania; 3) uwzględnienie wskazań wiedzy; 4) uwzględnienie doświadczenia życiowego. Zasada swobodnej oceny dowodów jest zasadą kontrolowanej oceny dowodów, która wyraża się w dwóch aspektach. Po pierwsze, organ procesowy musi uzasadnić, dlaczego oparł się na jednych, a nie na innych dowodach oraz dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Po drugie, organ odwoławczy kontroluje swobodną ocenę dowodów dokonaną przez organ pierwszej instancji. Przy czym zarzut naruszeniaart. 7 kpknie może ograniczać się do wskazania wadliwości sędziowskiego przekonania o wiarygodności jednych, a niewiarygodności innych źródeł czy środków dowodowych, lecz powinien wykazać konkretne błędy w samym sposobie dochodzenia do określonych ocen, przemawiające w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu. W grę może wchodzić np. pominięcie istotnych środków dowodowych, niedostrzeżenie ważnych rozbieżności, uchylenie się od oceny wewnętrznych czy wzajemnych sprzeczności.

Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt III KK 78/21, prezentowanie własnej - możliwej w realiach konkretnej sprawy - oceny dowodów, bez wykazania błędności tej, której dokonał sąd pierwszej instancji, nie upoważnia jeszcze sądu odwoławczego do zajęcia w tej materii stanowiska odmiennego. Sąd odwoławczy, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie prowadzi samodzielnie postępowania dowodowego co do istoty sprawy, jest bowiem głównie sądem kontrolującym procedowanie przed sądem pierwszej instancji i stanowisko tego sądu może zakwestionować jedynie wówczas, gdy wykaże, że to postępowanie i jego wynik obrażają prawo. Sąd Okręgowy podziela również pogląd zawarty w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 173/19. Wskazano w nim, że na uzasadnienie błędu ustaleń faktycznych lub naruszenie standardów swobodnej oceny bądź interpretacji dowodów nie wystarczy subiektywne przekonanie skarżącego o niesprawiedliwości orzeczenia, a konieczne jest wykazanie, że w zaskarżonym wyroku poczyniono ustalenie faktycznie nie mające oparcia w przeprowadzonych dowodach, albo że takiego ustalenia nie poczyniono mimo, że z przeprowadzonych dowodów określony fakt jednoznacznie wynikał, względnie wykazanie, iż tok rozumowania sądu I instancji był sprzeczny ze wskazaniami doświadczenia życiowego, prawidłami logiki, czy zasadami wiedzy.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy, zgodny z regułamiart. 7 kpk, ocenił zgromadzony materiał dowodowy i dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, słusznie stwierdzając winę oskarżonego. Wobec braków w dowodach rzeczowych, wynikających z faktu, że początkowo wydawało się, że przedmiotowe zdarzenie stanowi wykroczenie i nie przeprowadzono oględzin miejsca zdarzenia właściwych dla wypadków komunikacyjnych, kluczowy był materiał osobowy, w tym w szczególności spójne, logiczne, konsekwentne i wzajemnie uzupełniające się, ale też spontaniczne, dokładne i wyważone zeznania pokrzywdzonego i świadkaP. M.. Wynikało z nich, że pokrzywdzony poruszał się jadącym nieco szybciej lewym pasem, na który wjechał rozwijający mniejszą prędkość oskarżony. O ile dostrzegł samochód jadący za pokrzywdzonym, myśląc że ustępuje mu pierwszeństwa, o tyle znacznie mniejszy pojazd, jakim jest motocykl umknął jego uwadze. Zapewne wskutek powstania tzw. martwego pola, wynikającego z niewielkiej odległości od motocykla i skośnego usytuowania samochodu, a co za tym idzie jego lewego lusterka, nie obejmującego całego pasa. W efekcie uderzył w jadący obok motocykl, powodując jego przewrócenie się na jezdnię, a w konsekwencji powstanie u pokrzywdzonego obrażeń ciała. Oskarżony zapewniał, że pokrzywdzonego tam nie było. Tyle, że - w przeciwieństwie do świadkaP. M., który odnotował motocykl i uderzający w niego samochód - nie widział go też w innym miejscu, w tym w szczególności za sobą i między pasami, sugerując nieprawidłowości nie tylko nie mające potwierdzenia w dowodach, ale również wyraźnie z nimi sprzeczne. Jego subiektywne i gołosłowne twierdzenia w tym zakresie, bezkrytycznie zakładające, że to na pewno inny uczestnik ruchu drogowego jest sprawcą tego zdarzenia, były całkowicie niewystarczające.

Gdyby pokrzywdzony jechał z dużo większą i niedostosowaną do warunków drogowych prędkością, uszkadzając cały bok samochodu oskarżonego, to znalazłoby to odzwierciedlenie nie tylko w wyglądzie pojazdów, ale też w ich powypadkowym usytuowaniu i obrażeniach pokrzywdzonego. W tym miejscu wskazać należy, że tego typu motocykl - nie licząc jadącego na nim pokrzywdzonego - waży około 200 kilogramów. Jest to więc masa, którą należy uznać za znaczną. Gdyby pokrzywdzony, tak jak twierdził oskarżony, jechał co najmniej 70 km/h (k.43) bądź - jak wskazał później, znacząco zmieniając zdanie w tym zakresie - 50-60 km/h (k.89), to w opisanych okolicznościach motocykl zatrzymałby się dużo dalej, pokrzywdzony miałby poważne obrażenia, w szczególności szereg złamań, a być może jego życie byłoby zagrożone, zaś oba pojazdy, w szczególności motocykl, zostałyby uszkodzone w bardzo dużym, nieporównywalnie większym stopniu. Z tych względów to podawana przez pokrzywdzonego prędkość, to jest około 20-30 km/h (k.18v), koresponduje ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Tym bardziej, że ze zbliżoną do niej poruszał się świadekP. M., za którym jechał motocykl, nie odnotowując żeby zbliżał się do niego w takim tempie. Pokrzywdzony nie mógł też „prześlizgnąć się” pomiędzy barierą a bokiem samochodu oskarżonego, próbując go objechać. Raz, że oskarżony nie wjechał na lewy pas w stopniu umożliwiającym taki wariant zdarzenia, co wynikało z zeznań pokrzywdzonego i świadkaP. M.. Dwa, że z dokumentacji fotograficznej wykonanej przez oskarżonego (k.79-87) i protokołu oględzin jego pojazdu sporządzonego przez funkcjonariuszy Policji (k.9-9v) ewidentnie wynikało, że do kontaktu, powodującego w szczególności jedno wgięcie błotnika, pęknięty zderzak w pobliżu błotnika i jedno zarysowanie błotnika biegnące od tyłu do przodu, świadczące o nieznacznym kontakcie, nieznacznej prędkości i nieznacznej sile, doszło na wysokości lewego przedniego narożnika samochodu. Wcześniejsze elementy, w tym tylny błotnik, tylne drzwi i przednie drzwi, nie zostały uszkodzone. Przyznał to w innym miejscu sam oskarżony, wskazując „Nie zauważyłem, żeby z tylnej części lewego boku było jakieś uszkodzenie” (k.90). Powyższe ewidentnie świadczy o skośnym, a nie równoległym przedwypadkowym położeniu samochodu. Co do uszkodzeń motocykla, odnotowanych w protokole oględzin sporządzonych przez funkcjonariuszy Policji (k.8), to należy pamiętać, że po uderzeniu przez samochód przewrócił się na jezdnię, trąc o nią różnymi elementami.

Skoro oskarżony jechał wolniejszym pasem i zmieniał go na lewy, który był szybszy, to musiał zachować ostrożność, ustępując pierwszeństwa poruszającym się nim pojazdom. Powyższego nie zmienia fakt użycia przez niego kierunkowskazu. Zwłaszcza, że w momencie wykonywanego przez niego manewru pokrzywdzony bezsprzecznie był tam wcześniej, znajdował się już blisko niego i nie miał możliwości uniknięcia uderzenia. Tym samym to oskarżony jest sprawcą przedmiotowego wypadku komunikacyjnego. Wprawdzie w niniejszej sprawie dopuszczono dowód z opinii biegłego, jednak ten, dysponując ograniczonym materiałem rzeczowym, który - jak już wcześniej wskazano - nie zawierał protokołu oględzin miejsca zdarzenia, nie udzielił odpowiedzi na postawione pytania. Kluczowy był tu materiał osobowy, do którego oceny władny jest jedynie sąd. Biegły nie może tego czynić. Tak jak opierać się na założeniu, że wielu motocyklistów wyprzedza samochody w sposób nieprawidłowy, jadąc pomiędzy nimi. Idąc tokiem takiego rozumowania, wielu kierowców nieprawidłowo zajeżdża motocyklom drogę, nie widząc ich na drodze. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, z żadnego dowodu nie wynika, żeby pokrzywdzony poruszał się w taki właśnie sposób. Jak zeznał świadekP. M., „My jechaliśmy pasem skrajnie lewym. Popatrzyłem w prawe lusterka, w środkowe i wtedy zobaczyłem w tym lusterkujadący za nami motocykl. Nagle motocyklu nie było, położył się a w lusterku zobaczyłem część samochodu, który uderzył w motocykl. Samochód ten uderzył w motocyklistę z prawej strony”, Samochody poruszały się z niewielką prędkością, gdyż przed nami był korek. Jechaliśmy z prędkością około 10-20 km/h(…) Jak wysiadłem tosamochód ten stał lewą przednią częścią na naszym pasie (…) Samochód po uderzeniu w motocyklistę od razu zatrzymał się. Motocyklista jechał środkiem pasa. Motocyklista jechał za nami, jechał powoli(…) Słychać było, że samochód rusza, a następnie słychać było uderzenie. Byłem zdziwiony, że kierowca samochodu trafił w motocyklistę, gdyż ten był dobrze widoczny (…) Według mnie kierowca samochodu przy zmianie pasa nie zauważył motocyklisty i wjechał w niego” (k.36v).

Wprawdzie nie wiadomo jak długo pokrzywdzony jechał lewym pasem, jednak z pewnością nie pojawił się tam w ostatniej chwili, tuż przed zdarzeniem, uderzając w samochód oskarżonego, o „skasowaniu” mu całego boku nie wspominając. ŚwiadekP. M.jest osobą obcą dla stron i wcześniej ich nie znającą, a co za tym idzie nie miał najmniejszego powodu, żeby składać zeznania określonej treści. To, że nie patrzył cały czas w lusterka, obserwując ładunek przewożony ciągniętą przyczepką, jest oczywiste. Niemniej, posiadał wiedzę na temat kluczowy okoliczności przedmiotowego zdarzenia. Jego relacja korespondowała z zeznaniami pokrzywdzonego, dokumentacją fotograficzną i protokołem oględzin samochodu. Była też zgodna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Z tych względów Sąd Rejonowy słusznie zakwestionował opinię biegłego, prawidłowo oceniając pozostały zgromadzony materiał dowodowy i trafnie stwierdzając winę oskarżonego. Przedstawiona przez niego argumentacja to jedynie subiektywna ocena zaistniałych okoliczności, opierająca się w dużej mierze na przeświadczeniu o określonym przebiegu zdarzenia, a nie wiedzy. Oskarżony uważa, że wszystko zrobił prawidłowo, a skoro nie widział motocykla, to na pewno pojawił się on nagle, poruszał się nieprawidłowo i rozwijał znaczną prędkość. Jak już wcześniej była mowa, takiej wersji wydarzeń przeczą jednak inne dowody.

Jeśli chodzi o zarzut naruszeniaart. 5 § 2 kpkto był nie tylko chybiony, ale również pozostawał w sprzeczności z zarzutem naruszeniaart. 7 kpk. Zarówno z doktryny, jak i orzecznictwa jednoznacznie wynika bowiem, że nie można mówić o naruszeniu reguły in dubio pro reo w sytuacji, gdy ustalenia faktyczne są zależne od oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a więc dania wiary jednym dowodom i zakwestionowania innych. To również kwestionował obrońca oskarżonego. Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 49/22, reguła in dubio pro reo może być powołana dopiero, gdy w procesie oceny dowodów zgodnie z kryteriami określonymi wart. 7 kpk, nie zdołano usunąć nasuwających się wątpliwości. Jeżeli więc skarżący podnosi zarzut obrazy przepisuart. 7 kpk, nieaktualny jest zarzut obrazyart. 5 § 2 kpk, gdyż zarzuty te się wykluczają. Ponadto aby mówić o naruszeniu tego przepisu Sąd Rejonowy najpierw musiałby powziąć wątpliwości, których usunąć się nie da, a następnie rozstrzygnąć je na niekorzyść oskarżonego, do czego jednak nie doszło. Jak trafnie podniósł Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 18 października 2022 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 174/22, z takimi wątpliwościami nie można utożsamiać odmiennej oceny przebiegu zdarzeń wyrażanej w apelacji przez jej autora. Reguła wyrażona wart. 5 § 2 kpknie oznacza automatycznego przyjmowania najkorzystniejszej dla oskarżonego wersji tylko dlatego, że w sprawie występują sprzeczne dowody. Pierwszoplanowym obowiązkiem sądu jest bowiem ocena tych dowodów i oparcie swoich ustaleń na tych, które są wiarygodne i odrzucenie niewiarygodnych.

To samo tyczy się zarzutu naruszenia prawa materialnego, który wyklucza się z zarzutami dotyczącymi błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i błędu w ustaleniach faktycznych. Jak trafnie stwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 stycznia 2023 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 374/22, z obrazą prawa materialnego mamy do czynienia wówczas gdy do ustalonego stanu faktycznego została zastosowana nieprawidłowa subsumpcja prawna, bądź też sąd dokonał wadliwej wykładni zastosowanego prawa. Jeżeli sąd błędnie ustalił stan faktyczny i do tak ustalonego stanu zastosował przepis, który przy prawidłowych ustaleniach miałby zastosowanie to zarzut naruszenia prawa materialnego jest bezpodstawny. W takiej sytuacji prawidłowy jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, ewentualnie zarzut obrazy przepisów postępowania, która doprowadziła do błędnych ustaleń. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego nie może opierać się na zakwestionowaniu ustalonego przez sąd stanu faktycznego.

Odnośnie wymierzonej oskarżonemu kary, to rażąca niewspółmierność sprowadza się to do znacznej dysproporcji pomiędzy wymierzoną karą, środkiem karnym lub nawiązką a taką represją, która powinna być wymierzona, aby w odczuciu społecznym uznana została za sprawiedliwą. Nie każda więc nietrafność wymiaru środka represji karnej uzasadnia zmianę orzeczenia. Zarzut rażącej niewspółmierności jest zasadny wtedy, gdy kara, środek karny lub nawiązka wprawdzie mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, ale nie uwzględnia w sposób właściwy okoliczności dotyczących sądowego ich wymiaru (art. 53–56 kk). Zarzut ten może dotyczyć wyboru rodzaju kary, środka karnego, nawiązki lub innego środka albo ich wysokości, czy też niezastosowania np. instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary.

Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 143/20, rażąca niewspółmierność, zachodzi tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary. Sąd Okręgowy podziela również pogląd Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zawarty w wyroku z dnia 3 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 211/20. Wskazano w nim, że zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy - gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary. Trzeba pamiętać, że zgodnie zart. 438 pkt 4 kpkta niewspółmierność kary musi być „rażąca”. Chodzi tu więc przy wykazaniu tego zarzutu nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować.

Tym samym dopiero wykazanie rażącej niewspółmierności kary, a więc istnienia wyraźnej dysproporcji między karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary, uzasadnia korektę zaskarżonego wyroku przez sąd odwoławczy. Mając powyższe na uwadze, orzeczonej wobec oskarżonego kary grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 20 złotych każda nie sposób uznać za rażąco niewspółmierną. Tak co do rodzaju, jak i co do wysokości. Sąd Rejonowy mógł wymierzyć oskarżonemu karę pozbawienia wolności bądź ograniczenia wolności. Zdecydował się na łagodniejszą karę, to jest karę grzywny. Jednocześnie wziął pod uwagę wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na jej wymiar, w tym również fakt, że jak wynika z zeznań pokrzywdzonego po zdarzeniu oskarżony nie interesował się jego stanem zdrowia i był wulgarny, nawet nie dopuszczając swojej winy (k.18v). Oskarżony jest człowiekiem w sile wieku, prowadzącym własną działalność gospodarczą cieszącą się dużym zainteresowaniem (instalacje elektryczne) i uzyskującą dochody w wysokości około 5.000 złotych netto (k.88). Z tych względów nie powinien mieć problemów z uiszczeniem tej należności. Wątpliwości nie budziły też inne rozstrzygnięcia.

Wniosek

Uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, a z ostrożności procesowej uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również zwolnienie oskarżonego od kosztów sądowych.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.

Z opisanych wyżej względów poniesione zarzuty były bezzasadne. Tym samym na uwzględnienie nie zasługiwały skorelowane z nimi wnioski.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżeniai podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k.,art. 440 k.p.k.).

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.31

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe wW.z dnia 8 września 2022 r. w sprawie o sygn. akt III K 55/22.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy.

Podniesione zarzuty były bezzasadne, albowiem zgromadzony materiał dowodowy przeczył wersji oskarżonego. Pokrzywdzony poruszał się już lewym pasem, kiedy wjechał na niego oskarżony, będąc usytuowany skośnie i nie widząc znajdującego się już blisko niego motocykla, w którego uderzył. Ten nie poruszał się ze znaczną prędkością i nie „prześlizgnął” się po jego lewym boku, albowiem kontakt pojazdów był niewielki, co znalazło wyraz w stopniu ich uszkodzenia i obrażeniach ciała pokrzywdzonego. Z tych względów zaskarżony wyrok, którym stwierdzono winę oskarżonego był prawidłowy. Wątpliwości nie budziła też wymierzona kara i inne rozstrzygnięcia.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.3.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.

4.

Konieczność warunkowego umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.

5.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku

Lp.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

Koszty Procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

A. K.

II

Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 złotych tytułem opłaty za postępowanie odwoławcze i obciążył go pozostałymi wydatkami tego postępowania. Powyższe jest naturalną konsekwencją bezzasadności apelacji, co przewidujeart. 636 § 1 kpk. Wysokość w/w opłaty wynika zart. 3 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych.

PODPIS

1.3 Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika1 1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe wW.z dnia 8 września 2022 r. w sprawie o sygn. akt III K 55/22.

1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2 Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

Uchylenie

☒

Zmiana