Sąd Rejonowy w Toruniu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 280/23
Data wyroku: 2023-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Alina Kordus-Krajewska
Słowa kluczowe: Zasiłek chorobowy
Podstawa prawna: art. 67 ust. 1 i 3 i art. 69 ustawy z 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego na wypadek choroby i macierzyństwa
Teza: Przesłanki przedawnienia prawa do wypłaty zasiłku chorobowego

Sygn. akt IV U 280/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 listopada 2023 roku

Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu
w składzie: Przewodniczący: Sędzia Alina Kordus-Krajewska
Protokolant: sekr.sąd. Michał Ziółkowski
po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 roku

sprawy z odwołaniaM. M. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o zasiłek chorobowy

w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia 8 września 2023 roku

Zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 8 września 2023 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonejM. M. (1)prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od dnia 1 lipca 2022 roku do dnia 29 września 2022 roku,

W pozostałym zakresie odwołanie oddala.

Sędzia Alina Kordus-Krajewska

Sygn. akt IVU 280/23

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 września 2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił ubezpieczonejM. M. (1)prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 lipca 2022r. do dnia 6 grudnia 2022 roku z uwagi na przedawnienie prawa do zasiłku.

UbezpieczonaM. M. (1)złożyła odwołanie od decyzjii wniosła o przyznanie prawa do zasiłku chorobowego w związku z wypadkiem.

W uzasadnieniu odwołania podała, że Sąd Rejonowy w Toruniu wydał wyrok w którym uznał uszczerbek na zdrowiu będącego następstwem wypadku przy pracy w dniu 16.05.2022r.
Dalej wyjaśniła, że zarówno w czerwcu jak i w lipcu 2022r. podczas wideorozmów jak i osobistych wizyt w oddziale ZUS wT.pracownicy informowali ją, iż nie należy się ubezpieczonej zasiłek chorobowy z tytułu wypadku przy pracy, ponieważ wypadek nie został uznany przez pracodawcę. Dopiero jak ewentualnie Sąd uzna, że był wypadek w pracy to ubezpieczona może ubiegać się o wypłatę zasiłku chorobowego w związku z wypadkiem przy pracy, co nastąpiło w dniu 07.08.2023r.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji i wnosił o oddalenie odwołania.
W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 7 ustawy z 30 października 2002 r. r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. z 2019 r., poz. 1205, z późn.zm.), zwanej dalej „ustawą wypadkową", przy ustalaniu prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, podstawy wymiaru składek i ich wysokości, a także przy wypłacie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego na wypadek choroby i macierzyństwa ( Dz.U. z 2021 r. poz. 1133 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą zasiłkową".
Zgodnie z art. 67 ust. 1 i 3 oraz art. 69 ustawy zasiłkowej, roszczenie o wypłatę świadczeń przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który świadczenia przysługują. Jeśli niezgłoszenie roszczenia o wypłatę świadczeń nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby uprawnionej, termin 6 miesięcy liczy się od dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia.
W czasie trwania ubezpieczenia w imieniu pracownika, wniosek o zasiłek chorobowy składa pracodawca ( płatnik składek). Za okres po ustaniu ubezpieczenia, wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego musi złożyć sam zainteresowany.
Prawo do zasiłków z ubezpieczenia wypadkowego ustalają i świadczenie to wypłacają:

płatnicy składek, jeżeli są zobowiązani do ustalenia prawa do zasiłków w razie choroby i macierzyństwa i ich wypłaty,

Zakład w pozostałych przypadkach.

Zgodnie z powołanymi przepisamiustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych- z tytułu wypadku przy pracy przysługuje m.in. zasiłek chorobowy dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy.
Wnioskodawczym była niezdolna do pracy nieprzerwanie w okresie od 10.06.2022 r. do 06.12.2022 r. W związku z ww. niezdolnością do pracy, ubezpieczona w dniu 30.06.2022 r. zgłosiła do ZUS roszczenie o wypłatę jednorazowego odszkodowania po wypadku przy pracy z dnia 16.05.2022 r. Nie wpłynął wniosek o zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego ani o zasiłek chorobowy w związku z wypadkiem przy pracy.
Jak ustalił organ rentowy, roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia tj. od 01.07.2022 r. do 06.12.2022 r., Wnioskodawczym zgłosiła dopiero w dniu 05.09.2023 r., czyli po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia ww. okresu. Z dokumentacji nie wynika, aby niezgłoszenie wniosku o zasiłek chorobowy w ustawowym terminie nastąpiło z przyczyn niezależnych od wnioskodawczyni.
Organ rentowy stoi na stanowisku, że skoro Ubezpieczona w dniu 30.06.2022 r. wystąpiła z wnioskiem o prawo do jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 16.05.2022 r., to nie było przeszkód do tego by zwrócić się do organu rentowego również o ustalenie prawa do zasiłku chorobowego w związku z wypadkiem przy pracy. Wszak również w postępowaniu o jednorazowe odszkodowanie płatnik składek (a zanim organ rentowy) kwestionował w ogóle, że doszło do wypadku przy pracy, a mimo to wniosek o jednorazowe odszkodowanie został złożony. Z tych względów w ocenie organu rentowego, Wnioskodawczym nie może obecnie, skutecznie powoływać się na istnienie niezależnej od niej przyczyny powodującej, że nie mogła w ustawowym terminie zwrócić się do ZUS z wnioskiem o wypłatę zasiłku chorobowego w związku z wypadkiem przy pracy. Twierdzenia odwołania o tym, że Ubezpieczona została wprowadzona w błąd przez pracowników ZUS udzielających jej informacji o tym, że zasiłek chorobowy w związku z wypadkiem przy pracy nie przysługuje jej, ponieważ wypadek nie został uznany przez pracodawcę, nie zostały poparte żadnymi wnioskami dowodowymi, co pozwala stwierdzić, że są to twierdzenia gołosłowne i nie mające odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy.
Skutkiem przedawnienia jest utrata prawa do zasiłku i możliwości ubiegania się o jego wyrównanie. Rozważając charakter prawny instytucji przedawnienia uregulowanej w ustawie zasiłkowej organ rentowy odwołuje się do orzeczenia Sądu Najwyższego, który wyjaśnił, że "przedawnienie roszczenia o zasiłek chorobowy następuje ipso iure, co oznacza, że ubezpieczony po upływie okresów przedawnienia traci prawo do zasiłku i nie ma procesowych możliwości ubiegania się o jego wyrównanie (zob. wyrok SN z119 lutego 2008 r., II UK 114/07, OSNP 2009 nr 9-10, poz. 128). W judykaturze podnosi się także, że ustawa zasiłkowa reguluje tylko kwestię terminu przedawnienia - co oznacza, że w pozostałym zakresie mają zastosowanie przepisykodeksu cywilnego, skoro przedawnienie roszczeń jest instytucją prawną przewidzianą właśnie w tym kodeksie, a która z braku odmiennych regulacji prawnych ustawy zasiłkowej w tej materii ma do niej zastosowanie (zob. wyrok SN z 4 lipca 2007 r., I UK 34/07, Lex nr 911101).
Z orzecznictwa wynika ponadto , że „przyczyną niezależną" nie są: prowadzenie postępowania sądowego w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym, wytoczenie powództwa o sprostowanie protokołu powypadkowego czy niewiedza ubezpieczonego.
W zaskarżonej decyzji poinformowano Ubezpieczoną, iż za okres niezdolności do pracy, przypadający w okresie od 10.06.2022 r. do 30.06.2022 r., prawo do zasiłku chorobowego zostanie rozpatrzone po otrzymaniu niezbędnych dokumentów od płatnika składek ( byłego pracodawcy).

Pismem z dnia 16 listopada 2023r.organ rentowy wskazał, że decyzja z dnia 2 listopada 2023r. została zmieniona decyzja z dnia 8 września 2023r. w ten sposób, że odmówionoM. M. (1)prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 lipca 2022r. do dnia 6 grudnia 2022 roku z uwagi na przedawnienie prawa do zasiłku oraz odmówionoM. M. (1)prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 30 września 2022r. do dnia 6 grudnia 2022 roku z uwagi na wyczerpanie okresu zasiłkowego. ( k.32-33)

Ubezpieczona podtrzymałana rozprawieodwołaniei wnosił o zasiłek chorobowy za okres od dnia 1 lipca 2022r. do dnia 6 grudnia 2022 roku.

Sąd ustalił co następuje:

UbezpieczonaM. M. (1)zawarła na piśmie umowę zlecenie zG. W.. Wykonywała pracę kasjera -sprzedawcy w sklepie(...)
W dniu 16 maja 2022r. ubezpieczona potknęła się w pracy i przewróciła. Doznała urazu braku prawego.G. W.nie chciała uznać zdarzenia za wypadek przy pracy. Odmówiła sporządzenia karty wypadku. Podarła druk OL-9, który przyniosła ubezpieczona.
M. M. (1)zasięgała porad w ZUS , Inspekcji Pracy co powinna zrobić. Otrzymała pod pracowników ZUS szereg informacji z których wynikało, że niezbędna jest karta wypadku. Będzie ona służyła ZUS do wypłaty zasiłku chorobowego. W przypadku nieuznania wypadku ubezpieczona będzie mogła złożyć sprzeciw do Sądu , który rozstrzygnie czy był wypadek. Ubezpieczona była także pouczona, że wniosek o jednorazowe odszkodowania należy złożyć po zakończeniu leczenia i rehabilitacji.

Dowód:
nagrania z e-wizyt na płycie k.42, potwierdzenie rezerwacji k.26-27, przesłuchanie ubezpieczonej protokół elektroniczny z dnia 30.11.2023r. od 00:31:10 k.92-93

Ubezpieczona złożyła w dniu 30 czerwca 2022r. do ZUS wniosek o jednorazowe odszkodowanie. Organ rentowy odmówił prawa do jednorazowego odszkodowania mając na uwadze, że w karcie wypadku nie uznano zdarzenia za wypadek przy pracy. Ubezpieczona złożyła odwołanie do sądu. Po przeprowadzeniu postępowania został ustalony 8 % uszczerbek na zdrowiu w związku z wypadkiem. Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2023r. Sąd Rejonowy przyznał ubezpieczonej kwotę 9064zł tytułem jednorazowego odszkodowania.
W piśmie z dnia 22 września 2023r. ubezpieczona zgłosiła w sprawie IVU 266/23 pytanie do sądu czy wyrok jest wyrokiem uznającym zdarzenie z dnia 16 maja 2022r. za wypadek przy pracy, gdyż ZUS nie uznaje orzeczenia do wypłaty zasiłku chorobowego( k.87). W odpowiedzi wskazano, że wydany wyrok nie był wyrokiem ustalającym, lecz zasądzającym świadczenie.( k.88)

Dowód:
odpowiedź na odwołanie ze sprawy IVU 266/22 k. 79, opinia w sprawie IVU 266/22 k. 5, wyrok z sprawie IVU 266/22 k.7, pismo z dnia 22 .09.23r. wraz z odpowiedzią -k.87-88

W dniu 30 sierpnia 2022r. ubezpieczona wniosła pozew przeciwkoG. W.m.in. o ustalenie stosunku pracy od dnia 2.11.2022r. do dnia 30.06.2022r., o wypłatę zasiłku chorobowego wypadkowego, o uznanie i zgłoszenie do ZUS zdarzenia z dnia 16 maja 2022r. za wypadek przy pracy. W toku postępowania cofnięto roszczenie o zgłoszenie wypadku do ZUS.
Sąd Pracy postanowieniem z dnia 04.09.2023 r. ( uprawomocnionym z dniem 12.09.2023 r.), przekazał ZUS Oddział wT.wniosek o ustalenie uprawnieńM. M. (1)do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres niezdolności do pracy spowodowany wypadkiem przy pracy w dniu 16 maja 2022 r.

Dowód:
pozew k.44-51, pisma , protokół, sprostowanie k.52-60, postanowienia z dnia 4 września 2023r. k. 62

Ubezpieczona przy pomocy pracownika ZUS w dniu 5 września 2023r. wypełniła i złożyła dwa wnioski o zasiłek chorobowy w związku z wypadkiem, jeden wniosek za okres zatrudnienia, drugi za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia.
Organ rentowy wskazał, że zasiłek chorobowy za okres przypadający w trakcie ubezpieczenia tj. od 10.06.2022 r. do 30.06.2022 r. został przyznany.( k.69v)

Dowód:
wniosek o zasiłek chorobowy w aktach ZUS, przesłuchanie ubezpieczonej protokół elektroniczny z dnia 30.11.2023r. od 00:31:10 k.92-93

Sąd zważył co następuje:

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, nagrań, przesłuchania ubezpieczonej. Sąd dał wiarę zgromadzonym dowodom , gdyż były zbieżne i spójne.
Organ rentowy ocenił ,że roszczenie ubezpieczonej uległo przedawnieniu, ponadto za okres od dnia 30 września 2022r. do dnia 6 grudnia 2022r. zasiłek chorobowy nie mógłby być przyznany z uwagi na wyczerpanie okresu zasiłkowego.
Zgodnie z art. 7 ustawy z 30 października 2002 r. r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. z 2019 r., poz. 1205, z późn.zm.), zwanej dalej „ustawą wypadkową", przy ustalaniu prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, podstawy wymiaru składek i ich wysokości, a także przy wypłacie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego na wypadek choroby i macierzyństwa ( Dz.U. z 2021 r. poz. 1133 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą zasiłkową".
Zgodnie z art. 67 ust. 1 i 3 oraz art. 69 ustawy zasiłkowej, roszczenie o wypłatę świadczeń przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który świadczenia przysługują. Jeśli niezgłoszenie roszczenia o wypłatę świadczeń nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby uprawnionej, termin 6 miesięcy liczy się od dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia.
W myśl art. 8. ust.2ustawy zasiłkowej za okres niezdolności do pracy lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 przypadający po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego zasiłek chorobowyprzysługuje nie dłużej niż przez 91 dni.Nie dotyczy to niezdolności do pracy, o której mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2, oraz spowodowanej gruźlicą lub występującej w trakcie ciąży.
Mając powyższe na uwadze prawidłowa była decyzja organu rentowego w zakresie odmowy prawa do zasiłku za okres od dnia 30 września 2022r. do dnia 6 grudnia 2022r. z powodu przekroczenia okresu zasiłkowego.
W pozostałym zakresie były podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji.
Po pierwsze zgodnie zart. 464 § 1 kpcodrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym przypadku sąd przekaże sprawę temu organowi. Jeżeli jednak organ ten uprzednio uznał się za niewłaściwy, sąd rozpozna sprawę.
§2. Wniesienie do sądu pozwu, przekazanego następnie stosownie do paragrafu poprzedzającego, wywołuje skutki, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa.
Chociaż, w komentowanym przepisie ustawodawca posłużył się słowem "pozew" (właściwym dla spraw z zakresu prawa pracy), a nie "odwołanie" (właściwym dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych), jednak w literaturze przedmiotu trafnie wskazuje się, że wykładnia systemowa i celowościowa nakazuje stosowanieart. 464 KPCtakże w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jak wskazano w doktrynie ( Komentarze M.Manowskiej, T.Zembrzuskiego doart. 464 kpcw programie Lex Omega) Przepis

art. 464 § 2ma na celu ochronę interesu pracownika lub ubezpieczonego, który wystąpił z żądaniem do sądu zamiast do właściwego organu. Pozwala on na zachowanie przez pracownika lub ubezpieczonego terminu dokonania przewidzianych prawem czynności. Powoduje m.in. przerwę biegu przedawnienia roszczeń, a także wymagalność świadczeń bezterminowych.
Pozew o zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego wniesiono dnia 30 sierpnia 2022r.co oznacza zachowanie terminu do złożenia wniosku o zasiłek chorobowy.
Ponadto , gdyby tylko opierać się na treści art. 67 ust.3 ustawy zasiłkowej to należy zwrócić uwagę, że niewątpliwie z przesłuchania ubezpieczonej , składanych w sprawach pism, z nagrań wynika, że była zdezorientowana sytuacją w jakiej się znalazła. Ubezpieczona była pouczona, że wniosek o odszkodowanie ma złożyć po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Nigdy podczas e wizyt nie wspomniano o potrzebie złożenia wniosku o zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego. Wyjaśniono, że niezbędna jest karta wypadku. Będzie ona służyła ZUS do wypłaty zasiłku chorobowego. W przypadku nieuznania wypadku ubezpieczona będzie mogła złożyć sprzeciw do Sądu , który rozstrzygnie czy był wypadek. Ubezpieczona złożyła wniosek do ZUS o zasiłek chorobowyw ciągu miesiąca po wydaniu wyrokuw sprawie o jednorazowe odszkodowanie. Oceniała jak wynika z pisma ubezpieczonej w sprawie, że wyrok ten przesądzi, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy.
Mając powyższe na uwadze ocena organu rentowego w przedmiocie odmowy prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego była nieprawidłowa i sąd przyznał prawo do zasiłku chorobowego za okres do dnia 1 lipca 2022r. do dnia 29 września 2022r.
W pozostałym zakresie Sąd odwołanie oddalił z uwagi na przekroczenie 91 dni okresu zasiłkowego po ustaniu zatrudnienia. Sąd miał na uwadze, że toczy się nadal sprawa o ustalenie istnienia stosunku pracy, lecz między stronami tej sprawy koniec okresu zatrudnienia tj. 30 czerwca 2022r. nie jest sporny. Powyższe powoduje, że w sprawie miał zastosowanie art. 8. ust.2ustawy zasiłkowej dla częściowej odmowy prawa do zasiłku chorobowego.

Sędzia Alina Kordus-Krajewska