Sąd Rejonowy w Zawierciu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 924/14
Data wyroku: 2018-07-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt I Ns 924/14

UZASADNIENIE
(...) Bank (...) S.A.wniósł o stwierdzenie nabycia spadku poJ. S. (1)zmarłym w dniu 22.12.2007 r. na podstawie ustawy przez córkęJ. P.i synaJ. S. (2)oraz zasądzenie od spadkobiercy na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wnioskodawca w uzasadnieniu wyjaśnił, że posiada interes prawny w stwierdzeniu nabycia spadku wynikający z konieczności ustalenia kręgu spadkobierców, dla dochodzenia zobowiązań majątkowych po zmarłymJ. S. (1)wynikających z tytułuumowy nr (...)o „pożyczkę od ręki” z 2 sierpnia 2007 r.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. S. (1), ostatnio zamieszkały przyul. (...)wŻ., zmarł w dniu 22.12.2007 r. wB..
Dowód: skrócony odpis aktu zgonu k. 38., zapewnienie spadkowe uczestniczkiJ. P., k. 74.
Spadkodawca w chwili śmierci był wdowcem. Z małżeństwa pozostawił dwoje dzieci, córkęJ. P., która posiada dwóch synówR. P.iD. P.orazJ. S. (2), który posiada dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa córkęJ. S. (3)i synaB. S.oraz córkę z drugiego małżeństwaA. S..
Dowód: odpis skrócony aktu urodzeniaD. P., k. 109; odpis skrócony aktu urodzeniaA. S., k. 114; odpis skrócony aktu urodzeniaB. S., k.115; odpis skrócony aktu urodzeniaJ. S. (3), k. 116; odpis skrócony aktu urodzeniaR. P., k. 117, zapewnienie spadkowe uczestniczkiJ. P., k. 74.
Dzieci spadkodawcyJ. P.orazJ. S. (2)złożyli w dniu 17 kwietnia 2015 r. przed Sądem Rejonowym w Zawierciu oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłymJ. S. (1), zachowując przy tym zakreślony w ustawie termin.
Dowód: wniosekJ. S. (2)orazJ. P.o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku wraz z oświadczeniem o odrzuceniu spadku z 12.01.2015 r. k. 45; postanowienie częściowe Sądu Rejonowego w Zawierciu z 17 kwietnia 2015 r. o sygn. I Ns 924/14 k. 76; postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie z 14 października 2015 r o sygn. VI Ca 753/15; protokół rozprawy z 17.04.2015 r, k. 75.
Wobec odrzucenia spadku przezJ. P.iJ. S. (2)w krąg spadkobierców weszli wnukowie spadkodawcy:R. P.,D. P.– synowie córki spadkodawcyJ. P.– orazJ. S. (3),B. S.,A. S.– dzieci syna spadkodawcyJ. S. (2).
J. S. (3)iA. S.złożyły oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłymJ. S. (1), zachowując przy tym zakreślony w ustawie termin.
Dowód: protokół z rozprawy, k. 181.
D. P.orazB. S.złożyli oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłymJ. S. (1), po upływie zakreślonego ustawowego terminu.
Dowód: protokół z rozprawy, k. 181; zeznaniaB. S.k. 183; zeznaniaJ. P.k. 197; zeznaniaD. P.k. 197.
R. P.nie złożył oświadczenia o odrzuceniu spadku po dziadkuJ. S. (1)zmarłym 22.12.2007 r. pomimo upływu ustawowego terminu do złożenia takiego wniosku.
Dowód: dowód doręczenia zawiadomienia (k. 148 akt).
Zgodnie ze złożonym przez uczestniczkęJ. P.zapewnieniem spadkowym, spadkodawca nie pozostawił testamentu, nie miał dzieci pozamałżeńskich, nikogo nie przysposobił a przed jego śmiercią nie były zawierane umowy o zrzeczenie się spadku. Przed przedmiotową sprawą nie były składane oświadczenia o odrzuceniu spadku. Niniejsze postępowanie spadkowe jest pierwszym po jego śmierci.
Dowód: zapewnienie spadkowe uczestniczkiJ. P., k. 74.
Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie zapewnienia spadkowego złożonego w trybieart. 671 k.p.c.przez uczestnikaJ. P.. Powyższe oświadczenia uczestników znalazły potwierdzenie w przedstawionych w sprawie dokumentach, w szczególności skróconym akcie zgonuJ. S. (1)i odpisach skróconych aktów urodzenia uczestnikówD. P.,R. P.iB. S..
Sąd zważył co następuje:
W ocenie Sądu interes prawny wnioskodawcy nie budzi wątpliwości. Jest on wierzycielem spadkodawcyJ. S. (1)w związku z przysługującą mu wierzytelnością wynikającą zumowy nr (...)„o pożyczkę od ręki” zawartą 2 sierpnia 2007 r. z poprzednikiem prawnym wnioskodawcyBank (...) S.A.z siedzibą wK.. Z załączonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż wskazywana wierzytelność istotnie przysługuje w chwili obecnej(...) Bank (...) S.A.
Z uwagi na składane przez spadkobierców ustawowych oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku, stwierdzenie kto i w jakich częściach dziedziczy spadek poJ. S. (1)stało się konieczne. Bezspornym jest, że spadkodawca nie pozostawił testamentu oraz, że żaden ze spadkobierców ustawowych umową zawartą zJ. S. (1)nie zrzekł się dziedziczenia. Zatem dziedziczenie po zmarłymJ. S. (1)następuje na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia.
W myślart. 931 k.c.w pierwszej kolejności do dziedziczenia powołane są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Gdyby dzieci spadkodawcy nie dożyły otwarcia spadku, udział spadkowy każdego z nich przypada jego dzieciom w częściach równych. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności do dziedziczenia powołane są dzieci spadkodawcy, ponieważ spadkodawca w chwili śmierci był wdowcem. Dzieci spadkodawcy złożyły oświadczenie o odrzuceniu spadku w całości, oświadczenie zostało złożone w terminie określonym wart. 1015 k.c., a więc w terminie 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule dziedziczenia.
Skutki odrzucenia spadku określaart. 1020 k.c., zgodnie z którym spadkodawca, który odrzucił spadek zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku, wobec czego w miejsce dzieci spadkodawcy do dziedziczenia wstępują ich dzieci. Jak już wskazywanoJ. S. (3)orazA. S.złożyły oświadczenie o odrzuceniu spadku w całości, oświadczenie zostało złożone w terminie określonym wart. 1015 k.c.
W tej sytuacji jedynymi spadkobiercami po zmarłymJ. S. (1), powołanymi do spadku pozostali wnukowie:R. P.,D. P.orazB. S..
Wobec powyższego Sąd orzekł nabycie spadku przezB. S.w ½ części oraz po ¼ części spadku przezR. P.iD. P.– jedynych spadkobierców zmarłego, biorąc pod uwagę dyspozycjęart. 931 § 2 k.c.
Zgodnie z treściąart. 1012 k.c.spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje przepisart. 1015 k.c.w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 października 2015 r. ponieważ otwarcie spadku nastąpiło przed dniem 18 października 2015 r. (art. 6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2015 r. poz. 539).Art. 1015 § 1 k.c.stanowi, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Zgodnie natomiast zart. 1015 § 2 k.c.w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 października 2015 r. brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Uchylony ww. ustawąart. 1016 k.c., stanowił natomiast, że jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. W przedmiotowej sprawie, żaden ze spadkobierców nie przyjął spadku z dobrodziejstwem inwentarza wobec czego wniosek pełnomocnika uczestników złożony na rozprawie 4 lipca 2018 r. nie zasługiwał na uwzględnienie.
B. S.,R. P.iD. P.nie złożyli w terminie oświadczenia spadkowego, dlatego dziedziczą spadek wprost (art. 1015 § 2 k.c.w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 października 2015 r.). Przepisówkodeksu cywilnegozmienionych wart. 1, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, nie stosuje się bowiem do spadków otwartych przed dniem jej wejścia w życie. Brak było przy tym podstaw, aby do nich stosować przepisy obowiązujące dla spadków otwartych po 18 października 2015 r. Ustawodawca w przepisach zmieniających zawartych w ustawie nowelizującejkodeks cywilny z 20 marca 2015 r.wyraźnie wskazał od kiedy należy stosować znowelizowane przepisy. Wyraźną wolą ustawodawcy było aby domniemanie nabywania spadku z dobrodziejstwem inwentarza stosować dopiero do spadków otwartych po 18 października 2015 r. W ocenie Sądu nie można przyjąć, aby spadkobiercy ustawowi powołani do dziedziczenia spadków otwartych przed 18 października 2015 r. pozostawali w wyraźnie gorszej pozycji niż spadkobiercy powołani do dziedziczenia ze spadków otwartych po tej dacie. Zwrócić należy uwagę, że również przed 18 października 2015 r. można było przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza co wymagało złożenia oświadczenia w terminie 6 miesięcy od daty dowiedzenia się o tytule dziedziczenia, co nie stanowiło zbyt dużego obciążenia. Ponadto należy mieć również na uwadze interes wierzyciela spadkodawcy oraz zasadę ochrony stabilności prawa. Z tego względu Sąd nie znalazł powodów od odstąpienia stosowania przepisów obowiązujących w chwili otwarcia spadku.
Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o zasądzenie od spadkobierców na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Na koszty poniesione przez wnioskodawcę w toku niniejszego postępowania złożyły się: opłata sądowa od wniosku w wysokości 50,00 zł wraz z opłatą skarbową w wysokości 17,00 zł za ustanowienie w tym zakresie pełnomocnictwa. Wobec ustalenia, iż żądanie wnioskodawcy było w pełni zasadne Sąd uwzględnił wniosek o zwrot kosztów postępowania w wysokości 67,00 zł.
Wobec powyższego po myśliart. 520 § 2 k.p.c.Sąd zasądził solidarnie od uczestników postępowaniaB. S.,R. P.iD. P.na rzecz wnioskodawcyBank (...) S.A.kwotę 67,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.