Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 620/16
Data wyroku: 2017-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSO Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
Teza: Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako organ administracji publicznej odpowiedzialny za wypłatę świadczeń z ubezpieczeń społecznych w każdym przypadku, czyli nawet w przypadku ewentualnego podania przez odwołującego nieprawdziwych danych nie jest zwolniony z dokładnego, merytorycznego zbadania kierowanej do niego dokumentacji.

Sygn. akt IV U 620/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 marca 2017r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

st. sekr. sądowy Marta Żuk

po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaD. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 31 maja 2016  r. (Nr(...)- (...))
w sprawieD. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o zwrot nienależnie pobranego świadczenia
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, żeD. K.nie ma obowiązku zwrotu renty socjalnej pobranej w okresie od 1 czerwca 2013 roku do 31 maja 2016 roku w kwocie 26.294,62 (dwadzieścia sześć tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt cztery i 62/100) złotych.
Sygn. akt IV U 620/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 31 maja 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.działając na podstawieart. 138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 121) orazart. 84 ust. 1, ust. 9 i ust. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 121) zobowiązał ubezpieczonegoD. K.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 czerwca 2013 r. do 31 maja 2016 r. w kwocie 26.294,62 zł. ZUS podał, iż w okresie tym ubezpieczony pobierał rentę socjalną, a jednocześnie zamieszkiwał na terenieS. (...)od 28 listopada 2012 r. W tej sytuacji kwoty przyznanej renty socjalnej stanowią świadczenia nienależne.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłD. K.. Wskazał, iż jego miejsce zamieszkania znajduje się w Polsce. Ubezpieczony nie mas. (...)obywatelstwa, a w kraju tym przebywał w związku z odwiedzinami ojca, przy czym przez znaczną większość czasu w latach 2013-2016 znajdował się w Polsce, czego potwierdzenie stanowi załączona dokumentacja lekarska.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie przywołując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wskazując, że decyzja przyznająca ubezpieczonemu prawo do renty socjalnej zawierała pouczenie, że renta socjalna nie przysługuje osobie, która zamieszkuje i przebywa poza Rzeczypospolitą Polską.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
UbezpieczonyD. K.,urodzony (...), w okresie od 1 października 2003 r. do 31 października 2018 r. ma ustalone prawo do renty socjalnej (bezsporne, akta ZUS).
Następnie, 11 maja 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., powziął informację, iż od dnia 28 listopada 2012 r. miejsce zamieszkaniaD. K.znajduje się wmiejscowości F.wS. (...)gdyż wynika to z wnioskus. (...)instytucji ubezpieczeniowej o rentę z tytułu niezdolności do pracy (wydruk z korespondencji mailowej k. 83-84 akt ZUS).
Decyzją z dnia 20 maja 2016 r. organ rentowy, powołując się naart. 2 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, wstrzymał wypłatę renty socjalnej od 1 czerwca 2016 r., gdyż stwierdził, że ubezpieczony od 28 listopada 2012 r. zamieszkuje wS. (...)(decyzja k. 85 akt ZUS).
W związku z tym, zaskarżoną decyzją z dnia 31 maja 2016 r. organ rentowy zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu kwoty 26.294,62 zł tytułem nienależnie pobranych świadczeń- renty socjalnej za okres od 1 czerwca 2013 r. do 31 maja 2016 r. (decyzja k. 88 akt ZUS).
W toku postępowania odwoławczego Sąd ustalił, iż w spornym okresie od 28 listopada 2012 r. do 31 maja 2016 r.D. K.mieszkał wC.(gminaM.) i korzystał z leczenia w Przychodni wM.. Ubezpieczony ma zamiar mieszkać na stałe w Polsce. WS. (...)przebywa natomiast ojciec ubezpieczonego. W związku z tymD. K.z zamiarem dokonania odwiedzin ojca wyjeżdża do tego kraju na okres ok. 1 tygodnia.D. K.został zgłoszony do instytucji ubezpieczeniowej wS. (...)w celu zapewnienia opieki medycznej na wypadek choroby w trakcie odwiedzin u ojca. Ubezpieczony nie ma obywatelstwas. (...)(zeznania ubezpieczonego k. 15 i k. 48v, zeznania świadekA. T., oświadczenieE. K.- matki ubezpieczonego k. 15-15v, dokumentacja medyczna z Przychodni wM.- koperta k. 3 oraz dokumentacja medyczna znajdująca się w aktach ZUS).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 84 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Z kolei w art. 138 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wskazano, iż osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się:
1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.
W myślart. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej(t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 982), prawo do renty socjalnej przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Artykuł 25 kodeksu cywilnegostanowi, iż miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania było stwierdzenie, czy w spornych latach 2013-2016 miejsce zamieszkania ubezpieczonego znajdowało się na terytorium Polski.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań ubezpieczonego oraz świadekA. T.jak również zebranej w sprawie dokumentacji medycznej daje podstawy do ustalenia, iż w spornym okresieD. K.mieszkał w miejscowościC.(gminaM.). Wskazać należy, iżA. T.jest sołtysem w tej miejscowości. Świadek ta przyznała, iż mieszka w pobliżu domu ubezpieczonego i bardzo często widujeD. K.spacerującego wokół domu. Relacja ta potwierdza twierdzenia ubezpieczonego jak i jego matki, w których oświadczyli, żeD. K.w spornym okresie mieszkał w Polsce. Sąd uznał, iż wymienione dowody zasługują na wiarę. Korespondują ze sobą i układają się w logiczną całość.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż w myśl przywołanegoart. 25 kc, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W toku procesu ubezpieczony przyznał, ma zamiar na stałe mieszkać w Polsce, a doS.jeździ raz na jakiś czas po to, by spotkać się z ojcem. W tej sytuacji przyjąć należy, iż miejsce zamieszkania ubezpieczonego znajduje się wC.. A zatem, w spornym okresieD. K.spełnił przesłankę do nabycia prawa do renty socjalnej określoną wart. 2 pkt 1 ustawy o rencie socjalnej. Na marginesie dodać należy, iż bezspornym był fakt, że ubezpieczony posiada obywatelstwo polskie.
W odniesieniu do przedłożonego w toku postępowania druku(...)sporządzonego przezs. (...)instytucję ubezpieczeniową (dokument wraz z tłumaczeniem dokonanym przez tłumacza przysięgłego językas. (...)k. 24-25 i 35-41), Sąd stwierdza, co następuje. W dokumencie tym wskazano, iż w okresie od 28 listopada 2012 r. do dnia jego wydania, czyli do 22 kwietnia 2016 r., ubezpieczony był zameldowany wmiejscowości F.wS. (...). W tym miejscu podkreślić należy, iż pojęcia miejsce zameldowania a miejsce zamieszkania nie są tożsame. Wymieniony wyżej przepisart. 2 ust. 1 ustawy o rencie socjalnejodwołuje się do miejsca zamieszkania. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż opisane wyżej dowody w postaci zeznań ubezpieczonego, świadka oraz dokumentacji medycznej są wystarczające do przyjęcia, iż w spornym okresie miejsce zamieszkaniaD. K.znajdowało się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
W konsekwencji stwierdzić należy, iż skoro ubezpieczony w okresie od 1 czerwca 2013 r. do 31 maja 2016 r. spełnił przesłankę wyrażoną wart. 2 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, to pobrane przez ubezpieczonego świadczenia nie są nienależne. W przypadku ubezpieczonego nie doszło bowiem do zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń. Nie ma również podstaw do przyjęcia, by świadczenie (renta socjalna) zostało ubezpieczonemu przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie wskazanych wyżej przepisów i z mocyart. 47714§ 2 kpcSąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.