Sąd Apelacyjny w Warszawie
VIII Wydział Karny
Sygnatura akt: VIII AKa 99/23
Data wyroku: 2024-02-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Maksymowicz, Dorota Radlińska, Przemysław Filipkowski
Słowa kluczowe: Przywłaszczenie
Podstawa prawna: art.284§1§ kk, art.439§1 pkt. 9 kpk

Sygn. akt VIII AKa 99/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lutego 2024 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie VIII Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA – Przemysław Filipkowski (spr.)

Sędziowie: SA – Dorota Radlińska

SO (del.) – Piotr Maksymowicz

Protokolant: – Alicja Szostak
przy udziale pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnegoJ. K. (1)
po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2024 r.
sprawyP. Ż. (1), synaA.iA.,urodz. (...)wL.
oskarżonego o czyny zart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i zart. 233 § 1 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 1 lutego 2021 r.  sygn. akt XII K 206/18
I. uchyla zaskarżony wyrok w całości oraz :
a) odnośnie czynu zarzucanego wpunkcie IIzart. 233 § 1 k.k.na podstawieart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.umarza postępowanie karne przeciwko oskarżonemuP. Ż. (1);
b) odnośnie czynu zarzucanego wpunkcie Izart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie;
II. Kosztami procesu za pierwszą i drugą instancję w części dotyczącej czynu zarzucanego wpunkcie IIzart. 233 § 1 k.k.obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VIII AKa 99/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. XII K 206/18 z dnia 1.02.2021 r.

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

x oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca oskarżonego

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
x na niekorzyść

x w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

x

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

x

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

x

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

x

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

x

uchylenie

☐

Zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

Nie dotyczy

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.

P. Ż. (1)

Świadomość prawna oskarżonego.
Czyny zarzucane w pkt I i II.

Informacja z KRS

k.388-390

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Nie dotyczy

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.

Informacja z Rejestru Przedsiębiorców KRS k. 388-390

Informacja z Rejestru Przedsiębiorców KRS samoistnie nie dowodzi, że oskarżony miał świadomość prawną tzn. wiedzę, że jest /bądź nie/ właścicielem spornej kolekcji zabytków pochodzącej odT. S. (1)– wynika z niej tylko, że jest współwłaścicielem(...) sp. z o.o., która zajmuje się m.in. działalnością prawniczą. W oczywisty sposób nie oznacza to, żeP. Ż.przywłaszczył sobie w/w kolekcję, gdyż do takiego ustalenia niezbędna jest analiza pozostałych okoliczności sprawy.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1/

Pełnomocnika oskarżyciela posiłkowegoJ. K. (1)lit. B pkt 1-3obrazy przepisów prawa procesowego, mającej wpływ na treść orzeczenia, a to:
1/art. 17 § 1 pkt 1 kpkpoprzez przyjęcie, że czynów zabronionych nie popełniono, przy jednoczesnym nieumorzeniu postępowania;
2/art. 4 kpk,art. 7 kpkiart. 92 kpkpoprzez zastosowanie wyjątkowo wybiórczej oceny materiału dowodowego, w szczególności :
a/ braku oparcia wyroku na dowodach z dokumentów znajdujących się w aktach Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy sygn. akt Wa XI Ns RejZa(...)np. na umowach darowizn zbioru na rzecz PaństwaK., umowie użytkowania zbioru z 15.08.2014 r. zawartej między oskarżonym aT. S. (1), piśmie oskarżonego z 30.07.2014 r. złożonym do akt Rejestru Zastawów;
b/ niewzięcie pod uwagę opinii biegłych sądowych /w tym(...)/ z akt sygn. Wa XI Ns RejZa(...), pomimo powoływania się na te akta;
c/ niewzięcie pod uwagę zdjęć stanowiących jeden z dowodów 20-letnich relacji rodzinyK.zT. S. (1);
d/ niewzięcie pod uwagę zeznańT. S. (1)z postępowania rejestrowego oraz karnego, przy jednoczesnym uniewinnieniu oskarżonego z uwagi m.in. na brak możliwości jego przesłuchania;
e/ oparcie się na zeznaniach świadkaM. S., podczas gdy ponad 30-krotnie odpowiada ona, że nie ma wiedzy w sprawie;
f/ niewzięcie pod uwagę dokumentów i informacji z postępowania spadkowego poT. S. (1), w szczególności co do uczestników tego postępowania oraz złożonych testamentów;
g/ niewzięcie pod uwagę dokumentów złożonych przezM. S.w postępowaniu o wydanie zbioru dzieł sztuki;
h/ niewzięcie pod uwagę odpowiedzi na akt oskarżenia, w której oskarżony stwierdził, że czeka na rozstrzygnięcie, kto jest właścicielem, podczas gdy już w 2014 r. zawierał umowy jak właściciel kolekcji;
3/art. 424 § 1 pkt 1 kpkpoprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku, z jakich powodów sąd nie oparł się na konkretnych dowodach, a nawet nie przywołał w ogóle podstawowych dowodów zgromadzonych w sprawie.

☐ zasadny
x częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

a/ Podzielić należy konsekwentne poglądy orzecznictwa, że przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i jej braku w przypadku innych, pozostaje pod ochroną przepisuart. 7 k.p.k., jeżeli zostało poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, rozważeniem okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, pozostaje zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku /tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11.04.2018 r. sygn. IV KK 104/18, lex nr 2498022/. Natomiastart. 4 kpkustanawia ogólną dyrektywę nakazującą badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego – a więc przepis ten nie może samodzielnie stanowić podstawy zarzutu apelacyjnego i należy go powiązać z naruszeniem konkretnych regulacji czy uprawnień. Dotyczy to zaś tylko istotnych kwestii.
b/ W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie poczynił prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwa i winy oskarżonegoP. Ż. (1)a nadto nie wywiódł ich z właściwej oceny materiału dowodowego, przez co uchybił zasadzie swobodnej oceny dowodów zart. 7 kpk. Nie oparł się przy tym na całości przedstawionego mu materiału dowodowego oraz wobec tego odnośnie poczynionych ustaleń naruszyłart. 410 kpk, ponieważ uchybienie normie zawartej w przepisieart. 410 k.p.k.może nastąpić właśnie w wypadku nieuwzględnienia przy wyrokowaniu całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej /tak np.wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.03.2014 r. sygn. III KK 396/13, lex nr 1451526/. Zaznaczyć trzeba, żeart. 92 kpkzawiera normę ogólną w stosunku doart. 410 kpk, który wprost dotyczy wyrokowania, a więc pełnomocnik wskazał w tym zakresie nieprawidłowy przepis. W ten sposób doszło także do obrazyart. 4 kpk/skuteczne zarzuty B.2 apelacji/.
c/ Natomiast niespełnienie wymogów zart. 424 kpknie może stanowić samodzielnej podstawy zmiany lub uchylenia wyroku, skoro jest to uchybienie o charakterze procesowym /art. 438 pkt 2 k.p.k./, a więc wymaga wykazania możliwego wypływu na treść orzeczenia i dodatkowo treśćart. 455a kpkwyklucza uchylenie wyroku z powodu niespełnienia przez uzasadnienie wymagań zart. 424 kpk. Jednakże w tym przypadku skarżący taki wpływ wykazał, skoro podniósł pominięcie w rozważaniach Sądu I instancji istotnych a ujawnionych dowodów i okoliczności, co świadczy o nieprawidłowym toku rozumowania. W tej sytuacji należało przyjąć, że doszło do naruszenia takżeart. 424 § 1 pkt 1 kpk/zasadny zarzut z pkt B.3 apelacji/.
d/ Natomiastart. 414 § 1 kpkzdanie 2-ie nakazuje, aby w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wymienionych wart. 17 § 1 pkt 1 i 2 kpksąd wydał wyrok uniewinniający. Wobec tego Sąd Okręgowy, zgodnie z tą regulacją wydał taki wyrok po przeprowadzeniu rozprawy, a nie orzeczenie o umorzeniu postępowania karnego /chybiony zarzut z pkt B.1 z apelacji/.
e/ Zauważyć należy, że Sąd Okręgowy dokonał niepełnej i wadliwej oceny materiału dowodowego, w ogóle pomijając istotne dowody i uchylając się od poczynienia ustaleń co do własności przedmiotowej kolekcji zabytkowych rzeczy, kwestii przywłaszczenia jej przez oskarżonego i złożenia co do tego fałszywych zeznań – mimo takiego obowiązku wynikającego z zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, gdyż jedynie prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są wiążące /art. 8 § 1 i 2 kpk/. Z niewiadomych powodów nie skonfrontował depozycji przesłuchanych osób z dostępną dokumentacją. Za dowolną i nieuzasadnioną uznać trzeba ocenę wyjaśnień oskarżonegoP. Ż. (1), który zanegował swoją winę, ale podał, żeT. S. (1)„nie zrobił formalnego ruchu w stosunku do niego” oraz wystarczały mu ustne „zapewnienia wuja, że jest właścicielem” kolekcji /k.213/ - czyli nie doszło do formalnego przekazania oskarżonemu prawa własności do zbioru, czego ten miał świadomość.
f/ Jak wynika z akt sprawy, dnia 30.03.2010 r. kolekcja została darowana przezT. S. (1)rodzinieK., ale mimo to pozostała w jego mieszkaniu i dyspozycji. 21.05.2010 r. wpłynął wniosekT. S.do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków o wpisanie kolekcji do rejestru zabytków i 24.06.2010 r. upoważnił onM. K. (1)do odbioru decyzji /k.261-264/. W dniu 24.02.2016 r.T. S. (1)złożył notarialne oświadczenie o odwołaniu darowizny z uwagi na rażącą niewdzięczność - Rep. A(...)/k.231-236, 494-499 akt 2 Ds. 1147.2018 Prokuratury RejonowejW.-M./, a przyczyny wskazał w oświadczeniu z 3.03.2016 r. /k.240-241, 503 akt 2 Ds.(...).2018/. Nadto 30.05.2014 r. odwołał ofertę darowizny - Rep. A nr(...)/odpowiedź na pozew k.188 a.s., k. 237-239, 500-502 akt 2 Ds.(...).2018/, czyli miał jej świadomość, a późniejsze czynności podejmowane w celu odwołania darowizny wskazują na jej ważność i skuteczność w świetle prawa cywilnego.T. S. (1)wcześniej 24.01.2014 r. jako właściciel miał dokonać sprzedaży portretów trumiennych /umowy k.134-135 a.s./, czyli w tym zakresie, jak się wydaje, nie mogło dojść do przywłaszczenia rzeczy przezP. Ż. (1). Dokumentacja ta wskazuje na uprawnienia właścicielskie jedynieT. S. (1), a nieP. Ż. (1), do przedmiotowej kolekcji i jej skuteczne darowanieJ.iM. K. (1), co Sąd I instancji niesłusznie zlekceważył i czego nie poddał analizie.
g/ Wedle zeznańM. S., po śmierciT. S. (1)postępowanie spadkowe było w toku, a oskarżony nie zwracał się o wydanie kolekcji /k.108 a.s./. Nadto jej pełnomocnik w odpowiedzi na pozew o wydanie kolekcji stwierdził, że stanowi ona element masy spadkowej /k.187-211 a.s./, a więc w/w uważali, że kolekcja stanowiła własnośćT. S.w chwili jego śmierci i koreluje z tym opisane zachowanie oskarżonego /słuszny zarzut z pkt B.2.g apelacji/.
h/ Skarżąca zasadnie zarzuciła pominięcie istotnych dokumentów ze sprawy Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy sygn. Wa XI Ns Rej.Za(...)i z akt śledztwa. Umowa darowizny z 30.03.2010 r. wskazuje na przekazanie własności przedmiotowego zbioru na rzeczJ.iM. K. (1)oraz pozostawienie go w depozycie uT. S./k.203-206, 475-476 akt 2 Ds.(...).2018 Prokuratury RejonowejW.-M./. Akt notarialny – oferta darowizny z 7.05.2010 r. i oświadczenie o jej przyjęciu wskazują, żeT. S.ponownie przekazał zbiór J. iM. K./k.208-213, 477-481 w/w akt/. Ci z kolei darowali udziały po 1/50 części bliskim /k.214-217 w/w akt/. Natomiast pismo oskarżonego z 30.07.2014 r. dotyczące Rejestru Zastawów wprost świadczy, że podał się za wyłącznego właściciela kolekcji, a poprzednio jej właścicielem byłT. S./k.59-61, 394-396 akt 2 Ds.(...).2018/, ale akta nie zawierają żadnego dowodu własnościP. Ż.. Natomiast pismoT. S.z 5.09.2014 r. i umowa użytkowania z 15.08.2014 r. wskazują, że ma być użytkownikiem zbioru dzieł sztuki od 15.08.2014 r. /k.87-92, 459-462 akt 2 Ds.(...).2018/. Jednakże wedle zbieżnych opinii biegłych, rękopis umowy darowizny i podpisy sporządził własnoręcznieT. S./k. 268-276, 289-290, 575-586, 594-598 w/w akt/. Do tego Sąd Okręgowy całkowicie zlekceważył i pominął zeznaniaT. S.z tej sprawy i ze śledztwa, w których m.in. potwierdził zawarcie umowy darowizny z J. iM. K.i podał, że nie ma żadnego dokumentu, na podstawie któregoP. Ż.nabył własność zbioru /k.304-318, 508-515, 534-541 w/w akt/ - zasadne zarzuty z pkt B.2.a, b i d.
i/ Rację należy przyznać pełnomocnik, że Sąd I instancji pominął także dokumenty i informacje z postępowania spadkowego poT. S./k. 136-138/, w którym nie uczestniczył oskarżony, co przemawia za brakiem jego uprawnień do własności kolekcji /skuteczny zarzut pkt B.2.f/.
j/ Nie mają zaś znaczenia zdjęcia dotyczące wieloletniej relacjiT. S.z rodzinąK., gdyż z zeznańM. K. (1)/k.232/,J. K. (1)/k.235v/,J. K. (2)/k.276/ iR. K./k.235/ jasno wynika, że od początku 2014 r. doszło do pogorszenia stosunków międzyT. S.a nimi /niezasadny zarzut z pkt B.2.c/.
k/ Uwzględnienie zeznań świadkaM. S.należało do kompetencji Sądu Okręgowego, który na ich podstawie dokonał ustaleń w sprawie odnośnie znajomościT. S. (1)z oskarżonym i rodzinąK.. Z jej relacji wynika, żeT. S.chciał, aby kolekcja pozostała w rodzinie i zamierzał obdarować nią oskarżonego, ale nie wie ona, czy w ramach darowizny czy spadku. Brak szczegółowej wiedzy świadka co do innych okoliczności, w tym darowizny na rzecz rodzinyK., nie wyklucza możliwości oparcia się na jej zeznaniach w pewnych kwestiach /niezasadny zarzut z pkt B.2.e/.
l/ Nie jest skuteczny zarzut z pkt B.2.h apelacji, dotyczący niewzięcia pod uwagę odpowiedzi oskarżonego na akt oskarżenia /k.68-69/. Pismo to w oczywisty sposób nie dowodzi winyP. Ż.. Nie zmienia oceny sytuacji jego stanowisko, że czeka na rozstrzygnięcie, kto jest właścicielem spornej kolekcji, gdyż wyraził je w piśmie z 21.06.2019 r. i stwierdził, że wcześniejsze działania w sprawie kolekcji podejmował w dobrej wierze. Zatem nie oznacza to jego świadomości bezprawności działań w 2014-2018 r. – taka świadomość wynika z innych informacji.
ł/ Całokształt powyższych okoliczności przemawia za przyjęciem, że oskarżonyP. Ż. (1)dopuścił się /działając wspólnie i w porozumieniu zT. S./ przywłaszczenia przedmiotowego zbioru dzieł sztuki, ewentualnie z wyłączeniem portretów trumiennych. Jednakże poczynienie bliższych ustaleń i skazanie oskarżonego przez Sąd Apelacyjny nie jest możliwe z uwagi na zakaz zart. 454 kpk, gdyż oskarżony został uniewinniony przez Sąd I instancji.

Lp.

Zarzut

2/

Pełnomocnika oskarżyciela posiłkowegoJ. K. (1)lit. C pkt 1-6błędów w ustaleniach faktycznych, polegających na przyjęciu, że:
1/ oskarżony zwracał się doT. S. (1)dziadku bądź wujku, co stoi w sprzeczności z materiałem dowodowym i ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia faktycznych relacji oskarżonego zT. S.;
2/ nie jest możliwe ustalenie, że oskarżony przypisał sobie tytuł własności kolekcji po zmarłym wuju, podczas gdy zarzut opiera się na przywłaszczeniu kolekcji jeszcze za życia wuja, co świadczy o niezrozumieniu meritum sprawy;
3/P. Ż. (1)utrzymywał relacje zT. S.w tym samym czasie co RodzinaK., podczas gdy jest to niemożliwe, gdyż oskarżony był wtedy niemowlakiem;
4/ Zbiór stanowi własnośćT. S./pkt 3 uzasadnienia/, podczas gdy co innego wynika z dokumentów i opinii biegłych z akt Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy sygn. akt Wa XI Ns RejZa(...)oraz z samego uzasadnienia Sądu „nie da się wykluczyć … żeT. S. (1)… mówił, że przekazuje mu na własność kolekcję”;
5/ nie doszło do rozporządzeniem składnikami kolekcji, podczas gdy oskarżony rozporządził nimi zawierając mowę z wujem, a także wyprzedając obrazy z kolekcji;
6/ oskarżony nie władał kolekcją i nie dysponował nią.

☐ zasadny
x częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

a/ Ustalenia Sądu Okręgowego wynikają z analizy materiału dowodowego, która została nie przeprowadzona zgodnie z wymogamiart. 7 kpkiart. 410 kpk, a zatem nie pozostaje pod ich ochroną. W istocie takie zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych mają wtórny charakter do zarzutów obrazy przepisów procesowych i wobec tego należy odesłać do powyższych rozważań dotyczących takich zarzutów.
b/ Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w jaki sposób oskarżony zwracał się doT. S. (1), gdyż nie zwalnia go to z odpowiedzialności karnej. Natomiast ustalenia w tym zakresie i odnośnie ich bliskich relacji częściowo w tym samym okresie, co stosunkiT. S.z rodzinąK., oparte są na wyjaśnieniach oskarżonego i zeznaniach świadkaM. S./chybione zarzuty z pkt C.1 i 3/.
c/ Nie można odmówić racji skarżącej, że w sprawie chodzi o przywłaszczenie kolekcji za życiaT. S., a nie po jego śmierci /zasadny zarzut z pkt C.2/.
d/ Pełnomocnik słusznie podniosła, że Sąd I instancji w pkt 3 uzasadnienia stwierdził, że przedmiotowa kolekcja stanowi własnośćT. S., podczas gdy odmienna sytuacja – tj. prawo własności rodzinyK.do zbioru opisanych rzeczy – wypływa z analizy dostępnej dokumentacji i opinii biegłych /skuteczny zarzut z pkt C.4/.
e/ Zgodzić się należy ze skarżącą, że oskarżony zadysponował i rozporządził zbiorem jak właściciel, zawierając umowę użytkowania z 15.08.2014 r. zT. S./zasadne zarzuty z pkt C.5-6/.

Lp.

Zarzut

3/

Pełnomocnika oskarżyciela posiłkowegoJ. K. (1)lit. A pkt 1-3obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1/art. 284 § 1 kkpoprzez przyjęcie, że oskarżony nie dopuścił się przestępstwa przywłaszczenia Zbioru wpisanego do Rejestru(...)pod nr(...), którego skład wymieniono w pkt I wyroku, podczas gdy prawidłowo oceniając należało przyjąć, że oskarżony dopuścił się tego czynu;
2/art. 233 § 1 kkpoprzez przyjęcie, że oskarżony nie dopuścił się przestępstwa fałszywych zeznań tj. zatajania prawdy i zeznawania nieprawdy, podczas gdy prawidłowo oceniając należało przyjąć, że oskarżony dopuścił się tego czynu;
3/art. 53 § 12 kk/zapewne chodzi o § 1 i 2, gdyż wart. 53 kkbrak jest§ 12– uwaga SA/ poprzez niewzięcie pod uwagę właściwości i warunków osobistych sprawcy /pkt 2.2 uzasadnienia wyroku/.

☐ zasadny
x częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

a/ Zauważyć trzeba, że skarżący w pkt 1 i 2 w istocie odwołuje się do oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a zatem takie zarzuty mają wtórny charakter do zarzutów obrazy przepisów procesowych i wobec tego należy odesłać do powyższych rozważań dotyczących takich zarzutów.
b/ Ponadto wydanie merytorycznej decyzji co do czynu zart. 233 § 1 kkjest niedopuszczalne z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela – o czym szerzej niżej.
c/ Zarzut z pkt 3 jest niezasadny i bezprzedmiotowy, skoroart. 53 kkdotyczy zasad wymiaru kary a Sąd Okręgowy wydał wyrok uniewinniający i nie analizował okoliczności związanych z orzekaniem kary.

Wniosek

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoJ. K. (1)wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

☐ zasadny
x częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

a/ Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji okazał się zasadny odnośnie czynu zart. 284 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kk– co wynika z powyższej analizy zarzutów apelacji.
b/ Natomiast wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji nie jest zasadny odnośnie czynu zart. 233 § 1 kk– co wynika z konieczności umorzenia postępowania w tej części, o czym niżej.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

W sprawie wystąpiła tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza zart. 439 § 1 pkt 9 kpkw zw. zart. 17 § 1 pkt 9 kpk, nakazująca uchylenie zaskarżonego wyroku odnośnie czynu zart. 233 § 1 kk.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

W tym wypadku Policja w dniu 26.09.2018 r. sporządziła powtórne postanowienie o umorzeniu śledztwa, które prokurator zatwierdził w dniu 27.09.2018 r. /k. 600-601 akt 2 Ds.(...).2018 Prokuratury RejonowejW.-M./. Poprzednie postanowienie o umorzeniu śledztwa zostało uchylone przez Sąd Okręgowy na skutek zażalenia pełnomocnikaJ. K./k.549-583 w/w akt/. Jednakże to powtórne umorzenie dotyczyło w punkcie 1/ czynu zart. 233 § 1 kk, polegającego na złożeniu fałszywych zeznań w dniu 26.10.2016 r. przezT. S. (1)w postępowaniu sygn. akt Wa XI Ns RejZa(...)przed Sądem Rejonowym dla m. st. Warszawy, a nie na złożeniu fałszywych zeznań przez oskarżonegoP. Ż. (1). Oznacza to brak skargi uprawnionego oskarżyciela – o czym szerzej niżej.

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Nie dotyczy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Nie dotyczy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany

Nie dotyczy

Zwięźle o powodach zmiany

Nie dotyczy

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

W sprawie wystąpiła tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza zart. 439 § 1 pkt 9 kpkw zw. zart. 17 § 1 pkt 9 kpk, nakazująca uchylenie zaskarżonego wyroku odnośnie czynu zart. 233 § 1 kk.

xart. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

a/ Stosownie do treściart. 55 § 1 kpkw brzmieniu obowiązującym w 2018 r., w razie powtórnego wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa wart. 330 § 2 kpk/tj. kiedy pokrzywdzony wcześniej zaskarżył pierwsze postanowienie o umorzeniu postępowania, które zostało uchylone przez sąd/, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu wnieść akt oskarżenia do sądu. Wedleart. 55 § 2 kpk, taki akt oskarżenia powinien być sporządzony i podpisany przez pełnomocnika.
b/ W tym wypadku Policja w dniu 26.09.2018 r. sporządziła powtórne postanowienie o umorzeniu śledztwa, które prokurator zatwierdził w dniu 27.09.2018 r. /k. 600-601 akt 2 Ds.(...).2018 Prokuratury RejonowejW.-M./. Poprzednie postanowienie o umorzeniu śledztwa zostało uchylone przez Sąd Okręgowy dnia 6.06.2018 r. na skutek zażalenia pełnomocnikaJ. K./k.549-583 w/w akt/. Jednakże to powtórne umorzenie dotyczyło w punkcie 1/ czynu zart. 233 § 1 kk, polegającego na złożeniu fałszywych zeznań w dniu 26.10.2016 r. przezT. S. (1)w postępowaniu sygn. akt Wa XI Ns RejZa(...)przed Sądem Rejonowym dla m. st. Warszawy, a nie przez oskarżonegoP. Ż. (1).Punkt 2/ dotyczy zaś czynu zart. 284 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kk, polegającego na przywłaszczeniu kolekcji dzieł sztuki na szkodęJ.,M.,M.iJ. K. (2). Zatem o ile czyn z pkt 2 jest tożsamy z czynem zarzuconym w pkt I w aktu oskarżenia skierowanym do Sądu Okręgowego, o tyle taka tożsamość nie zachodzi odnośnie w/w czynu z pkt 1. Czym innym jest przecież zarzucone w pkt II aktu oskarżenia przestępstwo złożenia fałszywych zeznań w dniu 18.02.2016 r. przezP. Ż. (1), którego popełnienia oskarżyciel subsydiarny nie mógł w tej sytuacji zarzucić. Wykluczona jest rozszerzająca interpretacja uprawnień oskarżyciela subsydiarnego i w konsekwencji nie jest możliwe merytoryczne rozstrzyganie przez sąd odnośnie czynu, co do którego brak powtórnej decyzji prokuratora o zaniechaniu ścigania w myśl obowiązującego wówczasart. 55 kpk.
c/ W rezultacie przyjąć trzeba, że odnośnie czynu zart. 233 § 1 kkz pkt II aktu oskarżenia brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela w rozumieniuart. 17 § 1 pkt 9 kpk, czyli występuje tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza zart. 439 § 1 pkt 9 kpk, która powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania karnego w tej części, niezależnie od wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia. Nadto uchybienie to Sąd odwoławczy musi uwzględnić z urzędu i nie ma znaczenia, że skarżąca nie zamieściła takiego zarzutu w apelacji.
d/ Powyższe jednoznacznie wskazuje, że co do czynu polegającego na złożeniu fałszywych zeznań w dniu 18.02.2016 r. przezP. Ż. (1)brak jest końcowej decyzji prokuratora, a więc śledztwo w tym zakresie nie zostało w ogóle zakończone i powinno być kontynuowane – zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa obejmuje m.in. złożenie w/w fałszywych zeznań /k.2 akt 2 Ds.(...).2018 Prokuratury RejonowejW.-M./.

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Nie dotyczy

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

xart. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

Odnośnie czynu zart. 233 § 1 kkz pkt II aktu oskarżenia brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela w rozumieniuart. 17 § 1 pkt 9 kpk, czyli występuje tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza zart. 439 § 1 pkt 9 kpk, która powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania karnego w tej części.

4.1.

Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego za czyn zart. 284 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kk, ponieważ został uniewinniony przez Sąd I instancji.

xart. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

a/ W niniejszej sprawie zachodzi przypadek, kiedy na podstawie prawidłowej oceny ujawnionych dowodów należałoby przyjąć, że oskarżonyP. Ż. (1)popełnił przestępstwo przywłaszczenia rzeczy znacznej wartości zart. 284 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kk- co wypływa z rozważań wczęści 3odnośnie zarzutów apelacyjnych pełnomocnika.
b/ Dodatkowo wystąpiła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości odnośnie czynu zart. 284 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kk, skoro doszło do tak istotnych uchybień w zakresie analizy i oceny materiału dowodowego.

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy powinien przeprowadzić przewód sądowy w całości, po czym zobowiązany jest dokonać pełnej i rzetelnej oceny całości materiału dowodowego, a w tym ujawnionych dokumentów i zeznańT. S. (1)- mając na względzie powyższą analizę dotyczącą zarzutów apelacyjnych. W rezultacie Sąd winien rozważyć i przyjąć popełnienie czynu zart. 284 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kk, o ile nie zostaną stwierdzone inne nieznane okoliczności.

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Nie dotyczy

6

7

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Kosztami procesu za pierwszą i drugą instancję w części dotyczącej czynu zarzucanego wpunkcie IIzart. 233 § 1 k.k.obciążono Skarb Państwa – na mocyart. 632a § 1 kpkw zw. zart. 640 § 1 kpk, gdyż wystąpił wyjątkowy przypadek związany z rozpoznaniem przez Sąd Okręgowy sprawy pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

8

PODPIS

Przemysław Filipkowski
Dorota Radlińska Piotr Maksymowicz

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoJ. K. (1)

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Punkty I-III wyroku

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
x na niekorzyść

x w całości

☐  w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

x

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

x

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

x

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

x

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

x

uchylenie

☐

zmiana