Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 493/23
Data wyroku: 2023-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Grażyna Jaszczuk
Podstawa prawna: art. 439 §1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 §1 pkt 9 kpk

Sygn. akt II Ka 493/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 września 2023r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Jaszczuk

Protokolant:

st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz

po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r.
sprawyB. M.
oskarżonego zart. 217 § 1 kki in.
na skutek apelacji, wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach
z dnia 16 grudnia 2022 r. sygn. akt II K 958/20

z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela, wyrok uchyla na podstawieart. 439 § 1 pkt 9 kpkw zw. zart. 17 § 1 pkt 9 kpki postępowanie umarza;

stwierdza, że zryczałtowaną równowartość wydatków tego postępowania ponosi oskarżycielka prywatnaZ. G..

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 493/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie II K 958/20

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

----

----------------------

--------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

---------

----------------------

--------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

------------------

-------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

------------------

-------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

obrazy przepisów postępowania, tj.art. 14 § 1w zw. zart. 17 § 1 pkt 9 KPKpoprzez uznanie oskarżonego za winnego czynu, który został objęty skargą nieuprawnionego oskarżyciela, w sytuacji gdy w przypadku, w którym pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą, umyślne spowodowanie tzw. lekkiego uszczerbku na zdrowiu jest ścigane z oskarżenia publicznego, z urzędu (czyli w tzw. bezwarunkowym trybie publicznoskargowym) (art. 157 § 4 KK; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2019 roku, sygn. akt: III KK 97/19), a nie prywatnoskargowym jak to miało miejsce w realiach niniejszej sprawy, bowiem postępowanie przed Sądem Rejonowym w Siedlcach, II Wydział Karny,sygn. akt: IIK 958/20 toczyło się ze skargi oskarżycielki prywatnejZ. G.z dnia 12 września 2020 roku, mimo, iżw dniu popełnienia domniemanego przestępstwa strony zamieszkiwały wspólnie pod adresemul. (...),(...)-(...) S./protokół przyjęcia ustnej skargi o przestępstwie ściganym z oskarżenia prywatnego/, co skutkowało wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa wart. 439 § 1 pkt 9 KPK.
Z treści petitum wniesionego środka zaskarżenia wynika także, że skarżący nie zgadza się także z pozostałymi ustaleniami Sadu, w jego przekonaniu oderwanymi zupełnie od materiału dowodowego zgromadzonego w toku niniejszego postępowania.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Niezależnie od pozostałych podniesionych w apelacji oskarżonego zarzutów stwierdzić należy, że w sprawie zaistniała tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza opisana wart. 439 § 1 pkt 9 kpkw zw. zart. 17 § 1 pkt 9 kpk– w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Tym samym bezzasadne stało się rozpatrywanie dalszych zarzutów, stawianych w apelacji przez skarżącego (art. 436 kpk).
W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało zainicjowane przez wniesienie przezZ. G.prywatnego aktu oskarżenia w formie ustnej 12 września 2020 r. O ile treść skargi (k. 3-4) budziła wątpliwości co do kwalifikacji zarzucanego oskarżonemu czynu, to zostały one wyeliminowane poprzez opinię biegłego chirurga (k. 116), czego efektem było przyjęcie przez Sąd Rejonowy w Siedlcach kwalifikacji prawnej czynu zart. 157 § 2 kk(k. 164v). Zaskarżonym wyrokiem przypisano oskarżonemu tenże czyn, który to de facto jest ścigany z oskarżenia publicznego.
W judykaturze prezentowany jest stały pogląd, w myśl którego, jeżeli oskarżyciel prywatny wniesie do Sądu akt oskarżenia o przestępstwo prywatnoskargowe, a Sąd po weryfikacji uzna, iż w zasadzie stanowi on przestępstwo publicznoskargowe, winien zawsze umorzyć postępowanie z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, bądź przesłać akta sprawy prokuratorowi w trybie określonym wart. 304 § 2 kpk, jeżeli prokurator o takim postępowaniu nie ma wiedzy (postanowienie SN z dnia18 września 1982 r., VI KZP 15/82, postanowienie SA w Krakowie z dnia 23 czerwca 1993 r., II AKz 168/93).
Kontynuując tą problematykę, w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, uprawniony oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator (oraz inny organ państwowy z mocy szczególnych przepisów ustawy) i tylko on może zainicjować postępowanie sądowe wniesienia aktu oskarżenia w takich sprawach. Wnoszący skargę musi bowiem posiadać, już w chwili jej wnoszenia, zdolność do działań procesowych oraz legitymację procesową, gdyż skarga musi istnieć procesowo oraz musi być prawnie skuteczna. Nie można bowiem zapominać, że skarga musi zawsze odpowiadać pewnym wymaganiom określonym w ustawie, a skarga oskarżyciela publicznego może zostać wniesiona jedynie po przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego.
Wracając na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, że zgodnie zart. 157 § 4 kpkściganie przestępstwa określonego wart. 157 § 2 lub 3, jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego, z tym wyjątkiem, że gdy pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą wówczas ściganie następuje z oskarżenia publicznego. Osobą najbliższą zaś zgodnie z treściąart. 115 § 11 kkjest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu. Przez wspólne zamieszkiwanie należy rozumieć faktyczne przebywanie w danym mieszkaniu w znaczeniu koncentrowania w nim czynności życiowych, takich jak przebywanie z najbliższymi, odżywianie się, odpoczynek czy sen. Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika niezbicie, że pokrzywdzona w czasie popełnienia przestępstwa zamieszkiwała we wspólnym domu wraz z oskarżonym pod adresemS.,ul. (...),(...)-(...) S.. Wystarczy choćby w tym zakresie porównać dokumentację medyczną pokrzywdzonej z k. 5 akt sprawy i dane osobopoznawcze oskarżonego z k. 164v, a tym samym zasadna jest teza, wyrażona w treści apelacji, iż pokrzywdzona jest dla oskarżonego osobą najbliższą w rozumieniuart. 115 § 11 kk, co skutkuje, iż była ona osobą nieuprawnioną do wniesienia aktu oskarżenia przeciwko oskarżonemuB. M., a więc zaskarżony wyrok należało uchylić i umorzyć niniejsze postępowanie.

Wniosek

o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 kpk

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

przesłanka określona wart. 17 § 1 pkt 9 kpkwiąże się ściśle z zasadą skargowości(art. 14 § 1 kpk) i stanowi ujemną przeszkodę procesową jedynie dla postępowania sądowego w pierwszej instancji. W postępowaniu odwoławczym stwierdzenie przez sąd wystąpienia uchybienia, o jakim mowaart. 17 § 1 pkt 9 kpk, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną wart. 439 § 1 pkt 9 kpk, która - zgodnie zart. 414 § 1 kpkiart. 437 § 2 k.p.k.- winna skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i umorzeniem postępowania i Sąd Okręgowy, wobec jej stwierdzenia, a tym samym zasadności wyżej wskazanego zarzutu, orzekł w taki sposób.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach zmiany

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

brak skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 439 § 1 pkt 9w zw. zart. 17 § 1 pkt 9 kpk)

☒art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

powody wskazane w rubryce 3.1.

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

-----------------------------------------------------------------------------------

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

----------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawieart. 636 § 1 i 3 kpk.

PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

oskarżony

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana