Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 542/22
Data wyroku: 2023-09-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Dagmara Kos

Sygnatura akt I C 542/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 września 2023 r.
Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny wskładzie następującym:
Przewodniczący: sędzia Dagmara Kos
po rozpoznaniu w dniu 15 września 2023 roku w Sieradzu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaK. R.
przeciwko Skarbowi Państwa – Szefowi(...) Zarządu (...)wB.
o ochronę naturalnego środowiska człowieka

1
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Szefa(...) Zarządu (...)wB.na rzecz powodaK. R.kwotę 121.116,30 (sto dwadzieścia jeden tysięcy sto szesnaście złotych trzydzieści groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 maja 2017 r. do dnia zapłaty,

2
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Szefa(...) Zarządu (...)wB.na rzecz powodaK. R.kwotę 3.817,00 (trzy tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 3.600,00 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

3
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Szefa(...) Zarządu (...)wB.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 9.142,36 (dziewięć tysięcy sto czterdzieści dwa złote trzydzieści sześć groszy) tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.

Sygn. akt I C 542/22

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 11 lipca 2018 r. wniesionym do Sądu Rejonowego w Łasku powódK. R.wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Szefa(...) Zarządu (...)wB.na jego rzecz:
- kwoty 22.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 maja 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania i zmniejszenie wartości należących do niego nieruchomości oznaczonej nrdziałki (...)położonej wŁ., gminaŁ., dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)oraz oznaczonej nrdziałki (...)położonej wŁ., gminaŁ., dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadziksięgę wieczystą KW nr (...),
- kwoty 3.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 maja 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania w wysokości koniecznych kosztów rewitalizacji akustycznej i zapewnienia należytego klimatu akustycznego pomieszczeń budynku mieszkalnego posadowionego nadziałce nr (...)
i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą od pełnomocnictwa.
(pozew- k.3-7)
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od strony powodowej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
(odpowiedź na pozew- k.28-36)
Pismem procesowym z dnia 20 października 2022 r. powód rozszerzył powództwo i wnosił o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 45.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 maja 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania i zmniejszenie wartości należących do niego nieruchomości oznaczonej nrdziałki (...)położonej wŁ., gminaŁ., dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)oraz oznaczonej nrdziałki (...)położonej wŁ., gminaŁ., dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)oraz kwoty 44.016,30 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 maja 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania w wysokości koniecznych kosztów rewitalizacji akustycznej i zapewnienia należytego klimatu akustycznego pomieszczeń budynku mieszkalnego posadowionego nadziałce nr (...).
(pismo procesowe powoda- k.85-91)
Postanowieniem z 25 października 2022 r. Sąd Rejonowy w Łasku stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Sieradzu jako właściwemu rzeczowo do jej rozpoznania.
(postanowienie- k.93)
W piśmie procesowym z dnia 1 lutego 2023 r. pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie rozszerzonego powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
(pismo procesowe pełnomocnika pozwanego- k.110-115)
Pismem procesowym z dnia 13 czerwca 2023 r. powód rozszerzył powództwo i wnosił o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 77.100,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 maja 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania i zmniejszenie wartości należących do niego nieruchomości oznaczonej nrdziałki (...)położonej wŁ., gminaŁ., dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)oraz oznaczonej nrdziałki (...)położonej wŁ., gminaŁ., dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)oraz kwoty 44.016,30 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 maja 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania w wysokości koniecznych kosztów rewitalizacji akustycznej i zapewnienia należytego klimatu akustycznego pomieszczeń budynku mieszkalnego posadowionego nadziałce nr (...).
(pismo procesowe powoda- k.190)
W piśmie procesowym z dnia 27 czerwca 2023 r. pełnomocnik powoda popierał powództwo w rozszerzonym kształcie i wnosił o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
(pismo procesowe pełnomocnika powoda- k.201-206)
W piśmie procesowym z dnia 1 września 2023 r. pełnomocnik powoda popierał powództwo w rozszerzonym kształcie i wnosił o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
(pismo procesowe pełnomocnika powoda- k.218)
W piśmie procesowym z 8 września 2023 r. pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Z ostrożności procesowej wnosił o oddalenie roszczenia dotyczącego zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od daty wynikającej z przedsądowego wezwania do zapłaty.
(pismo procesowe pełnomocnika pozwanego- k.219-227)

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
PowódK. R.jest właścicielem nieruchomości:
- oznaczonej nrdziałki (...)położonej wŁ., gminaŁ., dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadziksięgę wieczystą KW nr (...),
- oznaczonej nrdziałki (...)położonej wŁ., gminaŁ., dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadziksięgę wieczystą KW nr (...).
(bezsporne, wypis z rejestru gruntów- k.13, odpisy z ksiąg wieczystych- k.15-16, mapa- k.18)
W zakresie zagospodarowania przestrzennego dla miejsca położenia nieruchomości należących do powoda nie ma aktualnie opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla Miasta i GminyŁ.opracowane jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zatwierdzone uchwałą nr L/481/14 Rady Miejskiej wŁ.z dnia 12 lutego 2014 r. Z informacji przedstawionych w studium wynika, żedziałka nr (...)położona jest na terenach dolesień adziałka nr (...)położona jest na terenach dolinnych wykluczonych z zabudowy. Ponadto zgodnie ze studium działki te położone są w strefie obserwacji archeologicznej, w granicach części 1 powierzchni podejścia 1:100, w granicach powierzchni przejściowych 1:10 i w strefie związanej z inwestycjami wojskowymi – granice stref ochronnych od terenów zamkniętychDziałka nr (...)dodatkowo jest położona w granicach zespołu przyrodniczo – krajobrazowegoD.Grabi.
(zaświadczenie- k.17)
W dniu 25 października 2016 roku Sejmik Województwa(...)podjął nową uchwałę nr XXIX/379/16 w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowegoŁ., w której nastąpiło przesunięcie granic poszczególnych podobszarów oznaczonych wyodrębnionymi izoliniami, która to uchwała uchyliła jednocześnie poprzednią uchwałę w tym przedmiocie z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowegoŁ.. Zgodnie z § 8 powołanej uchwały w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu:
1) w podobszarze A:
a) zakaz przeznaczania terenu pod zabudowę mieszkaniową jedno-i wielorodzinną, zagrodową i zamieszkania zbiorowego, a także mieszkaniowo – usługową,
b) zakaz tworzenia terenów rekreacyjno- wypoczynkowych,
c) zakaz tworzenia stref ochronnychAuzdrowisk,
d) zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży.
2) w podobszarze B:
a) zakaz tworzenia stref ochronnychAuzdrowisk,
b) zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy.
W myśl § 9 tej uchwały w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie korzystania z terenu:
1) w podobszarze A:
a) zakaz budowy budynków jedno- i wielorodzinnych oraz zamieszkania zbiorowego, zagrodowego, mieszkaniowo – usługowego, szpitali, domów opieki społecznej, a także obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
b) zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na budynki mieszkalne jedno- i wielorodzinne oraz zamieszkania zbiorowego, zabudowę zagrodową, mieszkaniowo – usługowe, szpitale, domy opieki społecznej, a także obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
c) dopuszcza się rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
d) dopuszcza się zmianę sposobu użytkowania budynków w całości lub części na cele mieszkaniowe oraz budowę nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych jako towarzyszących innym funkcjom, na warunkach określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego, na warunkach określonych w decyzji o warunkach zabudowy.
2) w podobszarze B:
a) zakaz budowy szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy,
b) zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na szpitale, domy opieki społecznej oraz obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy,
c) dopuszcza się rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży.
Zgodnie z § 10 uchwały w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące wymagania techniczne dotyczące budynków:
1) w podobszarze A:
a) w budynkach istniejących oraz nowoprojektowanych należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie z obowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej,
2) w podobszarze B:
a) w budynkach szpitali, domów opieki społecznej i budynkach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie zobowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej.
(bezsporne, kserokopia uchwały- k.20-21)
Obie nieruchomości powoda położone są w całości podobszarze A. Zabudowanadziałka nr (...)sąsiaduje od strony północy z gruntami niezabudowanymi, od strony wschodu z drogą publiczną, od strony południa z gruntami niezabudowanymi i od strony zachodu z gruntami niezabudowanymi. Ma ona zapewniony dostęp do drogi publicznej. Działka jest w trakcie zabudowy budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wolnostojącym o konstrukcji tradycyjnej, parterowym z poddaszem nieużytkowym będącym na etapie robót wykończeniowych oraz budynkiem gospodarczo – garażowym w stanie surowym. Działka ogrodzona jest płotem z siatki z bramą i furką z elementów metalowych. Jest ona podłączona do linii elektroenergetycznej, sieci wodociągowej, zbiornika na nieczystości płynne i do studni. Powierzchnia zabudowy wynosi 193,5 m2, powierzchnia użytkowamieszkalna (...)m2a powierzchnia użytkowa gospodarcza 12,4 m2. Budynek mieszkalny nie jest podpiwniczony. Fundamenty budynku stanowią ławy fundamentowe żelbetowe, ściany są fundamentowe betonowe. Ściany zewnętrzne są z pustaków ceramicznych od zewnątrz ocieplone styropianem a wewnętrzne konstrukcyjne i działowe są z cegły pełnej ceramicznej. Strop jest gęstożebrowy, typuT.1. Komin jest murowany z cegły pełnej. Dach jest konstrukcji drewnianej, wielospadowej, pokryty dachówką. Tynki są ceramiczno – wapienne a okładziny wewnętrzne w sanitariatach są z płytek ceramicznych. Podłogi w pokojach są z paneli a w kuchni i sanitariatach z płytek ceramicznych. Okna są z PCV. Drzwi zewnętrzne są metalowe, wzmocnione a wewnętrzne typowe płycinowe. Rynny są z PCV. Elewacja jest ze sytropianu i tynku. Dom posiada instalację elektryczną, wodną, kanalizacyjną i co. Niezabudowanadziałka nr (...)sąsiaduje od strony północy z gruntami niezabudowanymi, od strony wschodu z drogą publiczną, od strony południa z gruntami niezabudowanymi i od strony zachodu z gruntami niezabudowanymi. Ma ona zapewniony dostęp do drogi publicznej. Teren działki nie jest ogrodzony ani uzbrojony, jest na nim zbiornik wody śródlądowej. Nieruchomość jest w zasięgu linii elektroenergetycznej i wodociągowej. Dla części działki wydano decyzję o warunkach zabudowy polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
(wydruki z geoportalu- k.22-23, opinia biegłej z zakresu szacunku nieruchomościJ. S.- k.118-176)
Utrata wartościdziałki nr (...)położonej wŁ.wynosi 58.000,00 zł a utrata wartościdziałki nr (...)położonej wŁ.wynosi 19.100,00 zł.
(opinia biegłej z zakresu szacunku nieruchomościJ. S.- k.118-176)
Na nieruchomościach powoda dochodzi do przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu lotniczego w środowisku w porze dnia i w porze nocy. Przed utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowegoŁ.budynek znajdujący się nadziałce nr (...)był dostatecznie wyciszony zgodnie z normamiprawa budowlanego, stosującymi się na terenach, na których obowiązują i są spełnione przepisy dotyczące ochrony przed hałasem lotniczym. W celu zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego w tym budynku mieszkalnym, przy uwzględnieniu wymogów wygłuszania budynków ustanowionych w uchwale Sejmiku Województwa(...)nr XXIX/379/16 i Polskich Normach należy zwiększyć izolacyjność akustyczną łącznie w czterech pokojach poprzez: wymianę łącznie jedenastu okien na okna o zwiększonej izolacyjności akustycznej i wstawienie jednego tłumika kanałowego w ciągu wentylacyjnym. W celu skompensowania braku możliwości otwierania okien podczas występowania hałasu lotniczego, wynikającego z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, należy zainstalować łącznie pięć wentylatorów sufitowych.
( opinia Politechniki(...)- k.53-66)
Wartość prac dostosowawczych niezbędnych w celu uzyskania pożądanego efektu podwyższonej izolacyjności akustycznej budynku, którego powód jest właścicielem, wynikających z opinii Politechniki(...)wynosi 44.016,30 zł.
(opinia biegłego z zakresu budownictwaC. D.- k.75-79)
Pismem, które pozwany odebrał w dniu 4 maja 2017 r., powód wezwał go do zapłaty na jego rzecz w terminie 7 dni od doręczenia pisma kwoty 250.000,00 zł tytułem odszkodowania w związku z obniżeniem wartości nieruchomości oznaczonych numeramidziałek (...)oraz kwoty 100.000,00 zł z tytułu kosztów koniecznych do wygłuszenia budynku znajdującego się nadziałce numer (...). Pismem z dnia 16 maja 2017 r. pozwany odmówił uznania zgłoszonych roszczeń.
(bezsporne, kserokopia wezwania do zapłaty- k.24, kserokopia pisma pozwanego- k.25)
Ustaleń stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie Sąd dokonał w oparciu o dokumenty złożone przez powoda. Złożone przez niego dokumenty urzędowe sporządzone były w odpowiedniej formie przez uprawnione do tego organy i w ramach ich kompetencji. Zgodnie natomiast z treściąart. 244 § 1 kpcdokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Autentyczność tych dokumentów oraz ich prawdziwość nie była przy tym kwestionowana przez pozwanego. Podstawą ustaleń stanu faktycznego był także złożone przez powoda kserokopie dokumentów prywatnych w postaci pisma powoda do pozwanego wystosowanego przed wszczęciem postępowania w tej sprawie oraz pisma pozwanego stanowiącego odpowiedź na pismo powoda. Dokument prywatny w myślart. 245 kpcstanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Autentyczność dokumentów prywatnych złożonych przez powoda nie była kwestionowana przez pozwanego. Okoliczność, że żadna ze stron nie kwestionowała treści kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy pozwoliła na potraktowanie tych kopii jako dowodu pośredniego istnienia dokumentów o treści im odpowiadającym.
Ustalenia faktyczne w sprawie Sąd poczynił także w oparciu o opinię Politechniki(...), w której wskazano rodzaj nakładów koniecznych do zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego w budynku mieszkalnym stanowiącym własność powoda i opinię biegłej z zakresu szacunku nieruchomościJ. S., która oszacowała utratę wartości nieruchomości powoda wskutek utworzenia strefy ograniczonego użytkowania a także opinię biegłego z zakresu budownictwaC. D., który wyliczył koszt nakładów niezbędnych do rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości powoda. W ocenie Sądu wszystkie opinie sporządzone zostały w sposób jasny, rzeczowy i przejrzysty wobec czego należało uznać je za w pełni wiarygodne.
Sąd pominął wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu szacunku nieruchomości na fakty wskazane w piśmie pełnomocnika powoda z dnia 6 czerwca 2023 r. uznając, iż przeprowadzenie tego dowodu nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 129 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r.(tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1396) w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę. Szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Przesłankami odpowiedzialności za szkodę w myśl powyższego przepisu są zatem: wejście w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości, jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługujeprawo rzeczowedo nieruchomości i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości a szkodą. Zart. 129 ust. 2p.o.ś. wynika przy tym, iż szkodą jest także zmniejszenie wartości nieruchomości, co koresponduje z pojęciem straty w rozumieniuart. 361 § 2 kc, przez którą rozumie się, między innymi zmniejszenie aktywów.
Zastosowanieart. 129 ust. 2p.o.ś. jako podstawy roszczenia odszkodowawczego właściciela nieruchomości z tytułu obniżenia jej wartości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z niej w następstwie ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania było przedmiotem obszernego orzecznictwa. W judykaturze funkcjonuje pogląd, w świetle którego, mówiąc o obszarze ograniczonego użytkowania trzeba dostrzegać z jednej strony związane z jego utworzeniem ograniczenia w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, z drugiej natomiast przyczyny, które legły u podstaw utworzenia tego obszaru. Wspomniane ograniczenia są związane z nieruchomością położoną na obszarze ograniczonego użytkowania i dotyczą każdego jej właściciela. Dopóki bowiem będzie istniał obszar ograniczonego użytkowania, dopóty będą obowiązywały wprowadzone na jego terenie ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenów, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z gruntów. Obszar ograniczonego użytkowania ingeruje w prawo własności i w sferę wolności właściciela wobec czego wyszczególnienie sytuacji, w których dojdzie do utworzenia go, jest wyczerpujące i wymaga uprzednio stwierdzenia, że zastosowanie najlepszych dostępnych metod i środków nie doprowadziło do utrzymania dopuszczalnych warunków środowiska. Konieczność utworzenia obszaru wynika z tego, iż jest to jedyny sposób uzyskania efektu w postaci ochrony zasobów środowiska, która uwzględnić powinna wyczerpanie dostępnych środków i zasadę proporcjonalności przewidzianą wart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Samo już zatem utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wskazuje na negatywne oddziaływanie lotniska na środowisko w stopniu wymagającym wprowadzenia ograniczeń w wykonywaniu prawa własności. Ograniczenia te musi respektować każdy właściciel nieruchomości (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2009 r., II CSK 565/08, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, niepubl., LEX nr 528219).
W przedmiotowej sprawie powód wskutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, obejmującego stanowiące jego własność nieruchomości, poniósł szkodę polegającą na ograniczeniu w sposobie korzystania z nich, a w konsekwencji na zmniejszeniu ich wartości. Dla nieruchomości powoda brak jest aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie nieruchomości wynika ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wynika z niego, żedziałka nr (...)położona jest na terenach dolesień adziałka nr (...)położona jest na terenach dolinnych wykluczonych z zabudowy. Ponadto zgodnie ze studium działki te położone są w strefie obserwacji archeologicznej, w granicach części 1 powierzchni podejścia 1:100, w granicach powierzchni przejściowych 1:10 i w strefie związanej z inwestycjami wojskowymi – granice stref ochronnych od terenów zamkniętychDziałka nr (...)dodatkowo jest położona w granicach zespołu przyrodniczo – krajobrazowegoD.Grabi.
Wskutek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania uchwałą Nr XXIX/379/16 Sejmiku Województwa(...)z dnia 25 października 2016 r. w podobszarze A, na terenie którego usytuowane są nieruchomości powoda, wprowadzono ograniczenia dotychczasowego sposobu korzystania z nich. Powód nie może skutecznie dochodzić zaniechania immisji hałasu przez lotnisko, w związku z czym doszło do zawężenia przysługujących mu a wynikających z prawa własności uprawnień związanych z podejmowaniem działań ochronnych wobec swojej własności. Ponadto z § 9 uchwały wynika między innymi zakaz przeznaczania terenu pod zabudowę mieszkaniową jedno- i wielorodzinną, zagrodową i zamieszkania zbiorowego oraz mieszkaniowo – usługową. Podkreślenia przy tym wymaga, że wbrew twierdzeniom pozwanego, w przedmiotowej sprawie nie można oceniać zasadności dochodzonego przez powoda roszczenia odszkodowawczego przez pryzmat ograniczeń w sposobie dotychczasowego korzystania ze stanowiących jego własność nieruchomości.(...)powoda należy badać więc pod kątem utraty zdolności swobodnego wykorzystania ich na cele na przykład budownictwa i poddawać ocenie pod kątem spadku ich wartości.
Niewątpliwie wskutek uszczuplenia zakresu i sposobu dotychczasowego korzystania z nieruchomości oraz zmuszenia właściciela do zmiany dotychczasowego ich przeznaczenia, co wynika z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, w obrębie którego usytuowane są stanowiące własność powoda nieruchomości, powód doznał szkody polegającej na obniżeniu ich wartości. Nieruchomość jest dobrem inwestycyjnym i o ile nie jest wyłączona spod obrotu podlega regułom rynkowym, a jej wartość jest weryfikowana przez wolny rynek, niezależnie od tego czy jej właściciel zamierza zbyć swoją własność, czy też nie poczynił w tym zakresie żadnych kroków. (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2009 r., I ACa 484/09, LEX nr 756606, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2010 r., I ACa 772/09, LEX nr 756717). W orzecznictwie przyjmuje się, iż obniżenie wartości nieruchomości generuje stratę niezależnie od tego, czy właściciel ją zbył, czy też nie zamierza podjąć w tym kierunku żadnych działań. Przesłanką roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w art. 129 ust. 2 p.o.ś. nie jest bowiem jej zbycie. Odszkodowanie nie jest też ograniczone do rzeczywistej straty, gdyż obowiązuje zasada pełnej odpowiedzialności odszkodowawczej za wprowadzenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, niepubl., LEX nr 503415). Wartość należących do powoda nieruchomości uległa obniżeniu z uwagi na położenie w okolicach lotniska wojskowegoŁ.i na skutek hałasu związanego z jego funkcjonowaniem, niewątpliwie negatywnie postrzeganego przez potencjalnych nabywców nieruchomości. Zainteresowanie nabyciem nieruchomości w okolicach lotniska spadło, a potencjalni nabywcy mogą być skłonni do kupna nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania, ale za odpowiednio niższą cenę. Do zakresu szkody podlegającej naprawieniu na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś. należy więc obniżenie wartości nieruchomości wynikające z faktu, że jej właściciel będzie musiał znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje np. hałas (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2010 r., I ACa 884/10, LEX nr 756735).
Powód jest właścicielem nieruchomości położonych wŁ., oznaczonych numeramidziałek nr (...)i jako ich właściciel dochodził w tym procesie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania i zmniejszenie wartości tych nieruchomości. Wobec powyższego oraz mając na uwadze opinię biegłej rzeczoznawcyJ. S., Sąd Okręgowy ustalił, że wartość rynkowa nieruchomości należących do powoda uległa obniżeniu o kwotę 77.100,00 zł.
Oceny zasadności drugiego z dochodzonych przez powoda roszczeń – żądania zwrotu nakładów potrzebnych na rewitalizację akustyczną stanowiącego jego własność budynku mieszkalnego, Sąd Okręgowy dokonał na podstawie regulacji przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 3 w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. Zgodnie z art. 136 ust. 3 p.o.ś. w razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków, szkodą, o której mowa w przepisie art. 129 ust. 2 ustawy, są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie. W judykaturze przyjmuje się, że obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Odszkodowanie bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejący w chwili jej wyrządzenia do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób prawem przewidziany (patrz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, OSNC z 2002 r., z 6., poz. 74).
Obowiązek strony pozwanej naprawienia szkody polegający na uiszczeniu odpowiedniej sumy pieniężnej powstał zatem z chwilą wyrządzenia tej szkody powodowi, to jest z chwilą wejścia w życie uchwały Nr XXIX/379/16 Sejmiku Województwa(...)z dnia 25 października 2016 r. kształtującej zakres koniecznych do wykonania nakładów rewitalizacyjnych i obligującej do ich poczynienia. Poniesienie nakładów pozwala zaś na uniknięcie hałasu przekraczającego poziomy normatywne i przyczynia się do zwiększenia atrakcyjności nieruchomości, jednak nie wpływa na podniesienie jej ceny z uwagi na lokalizację w strefie ograniczonego użytkowania (porównaj wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2009 r., I ACa 484/09, LEX nr 756606). Koszty związane z zapewnieniem w budynku mieszkalnym, którego powód jest właścicielem, właściwego klimatu akustycznego są bezpośrednim uszczerbkiem związanym z ustanowieniem strefy ograniczonego użytkowania. Budynek przeznaczony na potrzeby mieszkaniowe wymaga ochrony akustycznej, podlegając tym samym ochronie przed hałasem na podstawie przepisówrozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie(tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065). Usytuowany nadziałce nr (...)wŁ.budynek mieszkalny nie spełnia obowiązujących wymogów, nie zapewniając należytego klimatu akustycznego. W celu ochrony akustycznej konieczne jest zatem poczynienie nakładów, których koszty biegły z zakresu budownictwa określił na kwotę 44.016,30 zł. Koszty te mają zapewnić właściwy klimat akustyczny obiektu i odzwierciedlają zakres nakładów, których powód dotychczas nie poczynił, co jednak nie stoi na przeszkodzie w dochodzeniu odszkodowania, ponieważ zgodnie z funkcjonującym w doktrynie i judykaturze poglądem, roszczenie o zasądzenie kosztów potrzebnych do rewitalizacji akustycznej budynku nie jest uzależnione od uprzedniego poniesienia wydatków (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2008r., I ACa 2/2008, LEX nr 580137).
Jak wynika z powyższych rozważań w przedmiotowej sprawie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania a szkodą poniesioną przez powoda w postaci zmniejszenia wartości jego nieruchomości oraz konieczności poniesienia przez niego nakładów na utrzymanie prawidłowego klimatu akustycznego w budynku mieszkalnym. Sąd zasądził zatem od pozwanego na rzecz powoda odszkodowanie w łącznej kwocie 121.116,30 zł, na które składa się kwota 77.100,00 zł, o którą zmniejszyła się wartość nieruchomości powoda na skutek utworzenia strefy ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowegoŁ.oraz kwota 44.016,30 zł stanowiąca koszt nakładów, jakie powód ma obowiązek poczynić w celu rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego posadowionego na jego nieruchomości.
O odsetkach od zasądzonego roszczenia Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 kc.Powód zgłosił pozwanemu żądanie zapłaty kwoty 250.000,00 zł tytułem zmniejszeniem wartości nieruchomości oraz kwoty 100.000,00 zł tytułem konieczności zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w budynku mieszkalnym pismem doręczonym pozwanemu w dniu 4 maja 2017 r. żądając zapłaty wskazanych kwot w terminie 7 dni od doręczenia pisma. Wyznaczony przez powoda termin na spełnienie świadczenia upłynął w dniu 11 maja 2017 r. Zatem na podstawieart. 481 § 1 kcodsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty Sąd zasądził od dnia 12 maja 2017 r. do dnia zapłaty.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpcw zw. zart. 99 kpckierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.817,00 zł, na którą to kwotę złożyły się część opłaty od pozwu w kwocie 200,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 3.600,00 zł ustalone stosownie do treści § 2 pkt 5 w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.
Co do nie pokrytych wydatków w kwocie 9.142,36 zł to Sąd na podstawie 113ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jedn. Dz.U. z 2023, poz. 1144) zasądził je na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Sieradzu od przegrywającego sprawę pozwanego.