Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 849/19
Data wyroku: 2020-01-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Hochman, Stanisław Łęgosz, Grzegorz Ślęzak
Słowa kluczowe: Pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
Podstawa prawna: art. 125 kc.

Sygn. akt II Ca 849/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

Paweł Hochman (spr.)

Sędziowie

Grzegorz Ślęzak
Stanisław Łęgosz

Protokolant

Alicja Sadurska

po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2020 r. w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. K. (1),J. K. (2)
przeciwko(...) Sp. z o.o.wT.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim
z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I C 732/19.
1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie trzecim sentencji w ten sposób, że zasądza od powodówJ. K. (1)iJ. K. (2)na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o.wT.solidarnie kwotę 2.320,25 (dwa tysiące trzysta dwadzieścia 25/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu,
2. oddala apelację w pozostałej części.
Sygn. akt II Ca 849/19

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 9 kwietnia 2019 roku powodowieJ. K. (1)iJ. K. (2)domagali się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wydanego w dniu 12 stycznia 2015 roku przez Sąd Rejonowy wT.w sprawie o sygn. akt(...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 10 marca 2015 roku, w zakresie odsetek w wysokości 10.150,00 złotych oraz kosztów zastępstwa egzekucyjnego i opłaty egzekucyjnej przypadających na tę kwotę odsetek.
Pozwany- (...) Spółka z o.o.wT.wniósł o oddalenie powództwa w całości.
Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim po rozpoznaniu powyższej sprawy:
1/ pozbawił tytuł wykonawczy - w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wydanego przez Sąd Rejonowy wT.. w dniu 12 stycznia 2015 roku w sprawie sygn. akt(...)zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 10 marca 2015 roku - wykonalności, w stosunku do pozwanychJ. K. (1),J. K. (2)w części dotyczącej naliczanych od należności głównej odsetek ustawowych liczonych do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia 1 stycznia 2016 roku -należnych za okres od dnia 10 marca 2015 roku do dnia 19 marca 2016 roku,
2/ oddalił powództwo w pozostałej części,
3/ zasądził od pozwanego(...) Spółki z o.o.wT.na rzecz powodówJ. K. (1),J. K. (2)solidarnie kwotę 508 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Nakazem zapłaty z dnia 12 stycznia 2015 r., wydanym na skutek pozwu wniesionego w dniu 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt(...), Sąd Rejonowy wT.zasądził odJ. K. (1),J. K. (2)i innych solidarnie na rzecz powoda(...) Spółki z o.o.wT.kwotę 39.153,64 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 30 kwietnia 2014 roku do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania w kwocie 2.905,50 zł.
Źródłem roszczenia było odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania przez pozwanych z lokalu mieszkalnego.
W dniu 10 marca 2015 roku nadana została klauzula wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 12 stycznia 2015 roku w sprawie(...). Wniosek o jej nadanie strona powodowa w tej sprawie złożyła w dniu 20 lutego 2015 roku.
W dniu 20 marca 2019 roku wierzyciel /pozwany/ złożył do Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wT.M. R.wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w oparciu o opisany tytuł w postaci nakazu zapłaty w sprawie(...)
Sąd Rejonowy uznał, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że poczynione ustalenia oparł o wskazane dowody, które ocenione zostały przez pryzmat wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego oraz reguł logicznego rozumowania.
W ocenie Sądu meritii powództwoJ. K. (1)iJ. K. (2)przeciwko(...) Spółce z o.o.wT.znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa i jako takie podlega uwzględnieniu. Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy pozostawały w zasadniczej części poza sporem stron.
Sąd wyjaśnił następnie, że w rozpoznawanej sprawie, spór ogniskował się wokół kwestii natury prawnej, sprowadzającej się do twierdzenia powodów, że od daty zasądzenia odsetek upłynęło niemal pięć lat, a odsetki są świadczeniem okresowym, przedawnienie ich ściągalności następuje z upływem lat trzech (art. 118 k.c.).
Dokonują oceny prawnej dochodzonego roszczenia, Sąd Rejonowy zważył, że stosownie doart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. Z powyższego wynika, iż prócz zarzutu spełnienia świadczenia, który nie został zgłoszony w toku postępowania nakazowego i upominawczego, powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądowym, albowiem ma ono na celu pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, a nie podważanie treści orzeczenia sądowego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. W konsekwencji, zasadność roszczenia stwierdzonego orzeczeniem sądowym może być rozpatrywana tylko na podstawie zdarzeń, które nastąpiły po wydaniu orzeczenia sądowego, nie może więc być oparte na zarzutach poprzedzających wydanie tytułu egzekucyjnego (por. H. Pietrzkowski Kodeks postępowania cywilnego Komentarz, Cz. 3 Postępowanie egzekucyjne, LexisNexis, Warszawa 2006, s. 189). W podobnym duchu wypowiedział się Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 12 kwietnia 1962 r., stwierdzając m.in., iż „powództwem opozycyjnym nie można kwestionować powagi rzeczy osądzonej. Skoro miedzy tymi samymi stronami nie może być rozpoznawane to samo, co zostało już prawomocnie osądzone pomiędzy nimi nakazem zapłaty, wyłączona jest możliwość powoływania się na jego rzekomą niesłuszność” (por. II CR 549/61, NP. 1964, nr 3, s. 305).
Przenosząc powyższe uwagi w realia niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, iż zarzut przedawnienia roszczenia tylko wtedy może być podstawą powództwa opozycyjnego, jeżeli termin przedawnienia zakończył swój bieg po zamknięciu rozprawy sądowej (wydaniu nakazu zapłaty). Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, na co uwagę zwraca również stanowisko judykatury. Otóż w wyroku z dnia 15 stycznia 2014 roku, w sprawie I CSK 197/13 Sąd Najwyższy wskazał, że określony wart. 125 § 1 k.c.dziesięcioletni termin przedawnienia ma zastosowanie do stwierdzonych wyrokiem roszczeń o odsetki za opóźnienie wymagalnych w chwili uprawomocnienia się wyroku. Trzyletniemu przedawnieniu ulegają stwierdzone wyrokiem roszczenia o odsetki za opóźnienie należne i wymagalne po dniu uprawomocnienia się wyroku ( OSNC 2014/10/106, LEX nr 1438401 ). Z kolei w wyroku z dnia 12 maja 2016 roku, w sprawie IV CSK 528/15 Sąd Najwyższy stwierdził, że wart. 125 § 1 k.c.wyraźnie zróżnicowano terminy przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe i innych roszczeń. Roszczenie o odsetki za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.) należą do kategorii świadczeń okresowych i - jeżeli zostały stwierdzone tytułem wykonawczym - powinny przedawniać się z upływem trzech lat (art. 125 § 1 zdanie drugie k.c.). Chodzi tu jednak tylko o odsetki "należne w przyszłości", a więc takie, które stają się wymagalne m.in. po uprawomocnieniu się wyroku sądowego, stwierdzającego obowiązek zapłaty tych odsetek /Lex 2049807/.
Zdarzenia prawne, które prowadzą do przerwania biegu przedawnienia roszczenia głównego mogą także spowodować przerwanie biegu przedawnienia roszczenia obejmującego odsetki za opóźnienie (art. 123 § 1 k.c.). W związku z tym, że wierzyciel (pozwany) złożył wniosek o nadanie kwestionowanemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności w dniu 20 lutego 2015 r., doszło do przerwania nie tylko roszczenia głównego o zapłatę kwoty 39.153,64 zł, ale także roszczenia o odsetki. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie przyjmuje się, że już wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg tytułu przedawnienia, a nie dopiero wniosek o wszczęcie egzekucji (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2004 r., II CK 276/04, nie publ.; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2004 r., III CZP 101/03, OSNC 2005, Nr 4, poz. 58).
W następstwie powyższych wywodów Sąd Rejonowy stwierdził, że żądanie powodów uwzględnienia przedawnienia żądania odsetek za okres od dnia 30 kwietnia 2014 roku (tak przyjęto termin ich liczenia w nakazie zapłaty, k 29 w aktach(...)) do dnia 30 kwietnia 2017 roku uwzględnione zostać nie może, a to z uwagi na stwierdzenie, że chodzi tu jednak tylko o odsetki "należne w przyszłości", a więc takie, które stają się wymagalne m.in. po uprawomocnieniu się wyroku sądowego, stwierdzającego obowiązek zapłaty tych odsetek (Lex 20498070). Nakaz zapłaty wydany w sprawie(...)uprawomocnił się w stosunku doJ. K. (1)w dniu 10 lutego 2015 roku (k 32 w aktach(...)), zaś wobecJ. K. (2)w dniu 16 lutego 2015 roku (k 34 w aktach(...)). Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym wierzyciel złożył w dniu 20 lutego 2015 roku (k 36 w aktach(...)), zaś klauzulę wykonalności nadano w dniu 10 marca 2015 roku. Wniosek egzekucyjny w sprawie(...)wierzyciel złożył w dniu 20 marca 2019 roku.
Wobec powyższego Sąd Rejonowy przyjął, że upłynął termin przedawnienia (trzy letni) w odniesieniu do żądania odsetek upłynął ( licząc od dnia 20 marca 2019 roku za okres od 19 marca 2016 roku do dnia 10 marca 2015 roku).
W pozostałej części powództwo zostało oddalone.
W ocenie Sądu żądanie obniżenia kosztów postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez Komornika sądowego w sprawie(...), w zakresie opłaty egzekucyjnej oraz kosztów zastępstwa procesowego wierzyciela jest zbyt daleko idące. Rozstrzygnięcie o tych kosztach powinno nastąpić w postępowaniu właściwym, tj. postępowaniu egzekucyjnym i w tym postępowaniu podlegać będzie kontroli instancyjnej - z inicjatywy stron postępowania egzekucyjnego.
Sąd Rejonowy wyjaśnił na koniec, że o kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.przyjmując zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany.
Działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim w części dotyczącej punktów 1. i 3.
Zarzucił mu:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez brak zastosowania w sentencji wyrokuart. 123 § 1 pkt 1 k.c.w zw. zart. 124 § 1 k.c.iart. 118 k.c., którego konsekwencją stał się brak przyjęcia, iż postanowienie wydane przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. z dnia 10 marca 2015 r. w przedmiocie nadania nakazowi zapłaty z dnia 12 stycznia 2015 r. klauzuli wykonalności przerwało w tym dniu (10 marca 2015r.) bieg terminu przedawnienia w zakresie odsetek ustawowych (do 31 grudnia 2015r.) i odsetek ustawowych za opóźnienie (od 1 stycznia 2016r.) od roszczenia głównego zasądzonego niniejszym nakazem,
2. sprzeczność sentencji wydanego wyroku z treścią istotnych ustaleń faktycznych i prawnych sądu zawartych w treści uzasadnienia orzeczenia, polegającą na braku uwzględnienia w sentencji wyroku właściwego okresu odsetek, co do którego należało pozbawić tytułu wykonawczego wykonalności (w sentencji wyroku znajduje się zapis po słowachJ. K. (2): „w części dotyczącej naliczanych od należności głównej odsetek ustawowych liczonych do dnia 31 grudnia 2015r.”, podczas gdy zapis ten winien mieć brzmienie: „w części dotyczącej naliczanych od należności głównej odsetek ustawowych liczonych od dnia 11 marca 2015r. do dnia 31 grudnia 2015r.”),
3. naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanieart. 98 k.p.c., zamiastart. 100 k.p.c., polegające na braku uwzględnienia w ramach kosztów procesu poniesionych przez pozwanego kosztów zastępstwa procesowego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz brak stosunkowego rozdzielenia kosztów pomiędzy stronami uwzględniającego wynik sprawy, co doprowadziło do rażącego pokrzywdzenia pozwanego.
Wniósł o zmianę skarżonego wyroku:
a) w punkcie 1. poprzez pozbawienie tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wydanego przez Sąd Rejonowy wT.w dniu 12 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt(...)wykonalności w stosunku do pozwanychJ. K. (1)iJ. K. (2)w części dotyczącej naliczanych od należności głównej odsetek ustawowych i ustawowych za opóźnienie za okres od dnia 11 marca 2015 r. do dnia 19 marca 2016 r.,
b) w punkcie 3. poprzez zasądzenie solidarnie od powodówJ. K. (1)iJ. K. (2)na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o.z siedzibą wT.kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2.338,25 zł,
2. zasądzenie solidarnie od powodówJ. K. (1)iJ. K. (2)na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o.z siedzibą wT.kwoty 650 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 450 zł.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacja podlega oddaleniu w zakresie w jakim pozwany zakwestionował rozstrzygnięcie zawarte w punkcie pierwszym zaskarżonego wyroku. W pozostałej części, odnoszącej się do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie trzecim zaskarżonego wyroku skargę apelacyjną należy uwzględnić.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji stanowiące podstawę rozstrzygnięcia zostały poczynione prawidłowo. Ustalenia te znajdują swoje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i co równie ważne pomimo ich lapidarności są wystarczające dla merytorycznego rozstrzygnięcia.
Ustalenia te Sąd Okręgowy wskazuje uznaje więc za własne.
Odnosząc się do zawartych w skardze apelacyjnej zarzutów w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego sentencja zaskarżonego wyroku nie pozostaje w sprzeczności z treścią istotnych ustaleń faktycznych i prawnych sądu zawartych w treści uzasadnienia orzeczenia. Tym samym nie kwestionując twierdzenia skarżącego, że „w wskazanej sentencji brak jest prawidłowego określenia właściwego okresu odsetek, co do którego należało pozbawić tytułu wykonawczego wykonalności” podkreślić należy, że sposób w jaki Sąd Rejonowy określił odsetki, co do których orzekł o pozbawieniu tytułu wykonawczego wykonalności odzwierciedla rozważania Sądu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Dla uzasadnienia powyższego stanowiska należy dokonać wykładni treści punktu pierwszego wyroku i wyjaśnić, że z zawartego w nim sformułowania w sposób bezsporny wynika, że Sąd pierwszej instancji pozbawił tytuł wykonawczy wykonalności w zakresie odsetek za okres od 10 marca 2015 r. do 19 marca 2016 r. Sąd pierwszej instancji przyjął jednocześnie prawidłowo, że odsetki te w okresie do 31 grudnia 2015 r. miały charakter odsetek ustawowych natomiast od 1 stycznia 2016 miały charakter odsetek ustawowych za opóźnienie.
Powyższego stanowiska nie może jednocześnie podważyć ocena omawianego rozstrzygnięcia dokonana z punktu widzenia reguł gramatycznych, która rzeczywiście może sugerować, że Sąd pierwszej instancji pozbawił tytuł wykonawczy wykonalności w zakresie odsetek „liczonych do 31 grudnia 2015 r.”. Wskazane sformułowanie odnosi się co oczywiste do pojęcia „odsetek ustawowych”, wyszczególnionego z uwagi na zmianę treściart. 481 k.c.dokonaną z dniem 1 stycznia 2016 r. mocą art. 2 ustawy o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1830).
Odnosząc się jeszcze do treści punktu pierwszego zaskarżonego wyroku i zastrzegając, że powyższe zagadnienie nie było kwestionowane w ramach zarzutów apelacyjnych podnieść należy, że określając zakres w jakim Sąd pierwszej instancji pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy błędnie ograniczył się tylko do określenia okresu za jaki należą się odsetki.
W ocenie Sądu Okręgowego, skoro żądanie powodów zostało określone przez wskazanie określonej kwoty należnej tytułem odsetek, Sąd Rejonowy winien przed wszystkim rozstrzygnąć jaka kwota odsetek nie może być egzekwowana, z uwagi na skuteczny zarzut przedawnienia. Wyjaśnić należy, że powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (art. 840 k.p.c.) jest sposobem obrony merytorycznej przed prowadzoną egzekucją, pozwalającym na pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jeżeli prowadzenie egzekucji na podstawie tego tytułu narusza prawa podmiotowe dłużnika wynikające z prawa materialnego. Zmierza ono do odmiennego, niż to wynika z tytułu wykonawczego, ukształtowania prawa. Jest to zatem powództwo niezależne od podstawy roszczenia i rozstrzygnięcia objętego tytułem wykonawczym, zmierza, bowiem do pozbawienia wykonalności tego tytułu nie dlatego, że tytuł egzekucyjny nie odpowiadał prawu w dacie jego powstania (wydania orzeczenia), lecz dlatego, że bądź nie było podstaw do nadania klauzuli wykonalności, bądź też nastąpiły - po powstaniu tytułu - zdarzenia, które wyłączają dopuszczalność egzekucji. W związku powyższym istotą pozwu w przypadku powództwa zart. 840 k.p.c.jest żądanie wyłączenia możliwości prowadzenia postepowania egzekucyjnego co do części świadczenia wynikającego z tytułu wykonawczego. Świadczenie to na etapie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika ma charakter pieniężny ( z reguły ).
Uchybienie powyższe nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, skoro żadna ze stron nie zakwestionowała prawidłowości zaskarżonego wyroku w przedstawionym wyżej aspekcie.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji dopuścił się natomiast naruszenia naruszenie przepisów prawa materialnego. Formułując powyższy zarzut pełnomocnik pozwanego wskazał na brak zastosowaniaart. 123 § 1 pkt 1 k.c.w zw. zart. 124 § 1 k.c.iart. 118 k.c., którego konsekwencją stał się brak przyjęcia, iż postanowienie wydane przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. z dnia 10 marca 2015 r. w przedmiocie nadania nakazowi zapłaty z dnia 12 stycznia 2015 r. klauzuli wykonalności przerwało w tym dniu (10 marca 2015 r.) bieg terminu przedawnienia w zakresie odsetek ustawowych (do 31 grudnia 2015r.) i odsetek ustawowych za opóźnienie (od 1 stycznia 2016 r.) od roszczenia głównego zasądzonego niniejszym nakazem.
W omawianej sprawie okres, za który stwierdzono przedawnienie odsetek został nieprawidłowo określony.
Właściwe zastosowanie powołanych przepisów upoważnia bowiem do następującej analizy.
Bezspornym pozostaje, że objęte powództwem odsetki zostały zasądzone na podstawieart. 481 k.c.Ich wysokość i charakter determinuje więc treść powołanego przepisu i odnosząc się do tych aspektów należy wskazać, że każdy następny dzień opóźnienia powoduje wymagalność roszczenia o odsetki za okres poprzedzający tę datę. Konsekwencją powyższego jest przyjęcie, że bieg przedawnienia rozpoczyna się oddzielnie z każdym dniem opóźnienia dlatego przedawniają się one sukcesywnie.
Zgodnie z treściąart. 125 § 1 k.c.roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem sześciu lat. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat.
Z powyższego wynika, powołany przepis wprowadza 6-letni termin przedawnienia wszelkich roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu. Nie dotyczy to jedynie stwierdzonych w powyższy sposób roszczeń o świadczenia okresowe należne w przyszłości, które podlegają właściwemu im przedawnieniu trzyletniemu. Natomiast stwierdzone wyrokiem roszczenie o odsetki za opóźnienie wymagalne w chwili uprawomocnienia się wyroku podlega terminowi sześcioletniemu (zob. wyr. SN z 15.1.2014 r., I CSK 197/13, OSN 2014, Nr 10, poz. 106).
Punktem wyjścia winno być również stwierdzenie, że w omawianej sprawie bieg przedawnienia odsetek uległ przerwaniu z chwilą złożenia przez pozwanego ( wierzyciela ) wniosku o wszczęcie egzekucji – 20 marca 2019 r. Nie uległy więc przedawnieniu odsetki należne za trzy lata wstecz od wskazanej daty a więc naliczane od 20 marca 2016 r. Jednocześnie jednak biorąc pod uwagę treść przepisuart. 118 k.c.wskazaną wyżej datę należy zmodyfikować i stwierdzić, że odsetki za okres od 1 stycznia 2016 r. do 20 marca 2016 r. również nie uległy przedawnieniu bowiem termin ich przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2019 r.
Powołany przepisart. 118 k.c.stanowi, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Zakres jego zastosowania w przedmiotowej sprawie określa jednocześnie art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającejKodeks Cywilny z 2018 r., zgodnie z którym do roszczeń już istniejących, a jeszcze nie przedawnionych w dniu jej wejścia w życie (9.7.2018 r.), stosuje się przepisy kodeksu w ich nowym brzmieniu. Oznacza to, że w odniesieniu do tych roszczeń terminy wynoszące co najmniej dwa lata upływają na koniec roku kalendarzowego, zostają zatem z chwilą wejścia w życie ustawy przedłużone.
W omawianej sprawie należy wyróżnić „trzy okresy” należnych odsetek.
Pierwszy z nich to odsetki za okres od 30 kwietnia 2014 r. do 12 stycznia 2015 r.
Wskazane odsetki z chwilą wydania nakazu zapłaty jako objęte nakazem zapłaty straciły charakter świadczeń powtarzających się i podlegają przedawnieniu według tych samych reguł jak świadczenie główne.
Wskazane odsetki nie uległy wiec przedawnieniu.
Drugi z nich to odsetki za okres od 13 stycznia 2015 r. do 10 marca 2015 r. termin przedawnienia tych odsetek został przerwany i rozpoczął swój bieg od początku z dniem 11 marca 2015 r. trzyletni okres przedawnienia upłynął w dniu 11 marca 2018 r.
Trzeci z nich to odsetki za okres od 11 marca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. i należne za ten okres odsetki również uległy przedawnieniu.
Powyższe oznacza, że Sąd pierwszej instancji winien pozbawić tytuł wykonawczy wykonalności w zakresie odsetek za okres od 13 stycznia 2015 do 31 grudnia 2015 r. ( wartość kwotowa odsetek za ten okres wynosi 3020,73 zł. )
Zmiana zaskarżonego wyroku zmierzająca do uwzględnienia powyższych rozważań nie mogła jednak zostać dokonana. Treść wniesionej skargi apelacyjnej i określone w niej granice zaskarżenia wykluczają dokonanie stosownej korekty. Przypomnieć należy, że skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i określenie, że uległy przedawnieniu a co za tym idzie nie mogą być egzekwowane odsetki za okres od dnia 11 marca 2015 r. do dnia 19 marca 2016 r.
Wartość skapitalizowana odsetek za ten okres zamyka się w kwocie 3124,78 r. co pozwala przyjąć, że do tej kwoty skarżący zaakceptował pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
Jak wskazano na wstępie skarga apelacyjna jest uzasadniona w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Przypomnieć należy, że zasądzając od pozwanego na rzecz powodów koszty procesu Sąd pierwszej instancji powołał się na treść przepisuart. 98 k.p.c.co wskazuje, że uznał, pozwanego za przegrywającego sprawę w całości.
Z oczywistych względów takie stanowisko uznać należało za błędne.
Domagając się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności powodowie określili swoje roszczenie przez wskazanie kwoty 10 150,00 zł. stanowiącej równowartość podlegających przedawnieniu a wynikających z tytułu egzekucyjnego odsetek. Tymczasem uwzględniając powództwo Sąd pozbawił nakaz zapłaty wykonalności w zakresie odsetek których wartość zamykała się w kwocie 3133,36 zł.
Powyższe oznacza, że powodowie wygrali proces jedynie w 31 %, co uzasadniało zastosowanie przy rozliczeniu kosztów procesu zasady wyrażonej wart. 100 k.p.c.i stosunkowe rozliczenie kosztów procesu przez Sąd pierwszej instancji.
Koszty procesu poniesione przez powodów wyniosły 508 zł. ( kwota ta stanowiła równowartość opłaty od pozwu ). Koszty procesu poniesione przez pozwanego wyniosły 3617 zł. w skład powyższej kwoty weszło wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3600 zł. oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Koszty procesu wyniosły więc łącznie 4125 zł.
Stosując wskazaną wyżej zasadę należało uznać, że powodów obciąża 69 % tych kosztów a pozwanego 31 %. Pozwany winien więc ponieść 1278,75 zł. skoro poniósł 3617 zł. należy mu się zwrot od powodów 2320,25 zł.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.orzekł o zmianie zaskarżonego wyroku w punkcie 3.
W pozostałym zakresie, na podstawieart. 385 k.p.c.skargę apelacyjną oddalił.
Oddalenie skargi apelacyjnej obejmuje również żądanie zasądzenia kosztów procesu za instancję odwoławczą. Pozwany winien być uznane za przegrywającego sprawę w postępowaniu drugoinstancyjnym skoro nie uwzględniono apelacji w części odnoszącej się do merytorycznego rozstrzygnięcia.