Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 157/23
Data wyroku: 2023-10-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Sędzia Tomasz Skowron
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko dokumentom
Podstawa prawna: art. 270 § 1 kk

Sygn. akt VI Ka 157/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 października 2023 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron

Protokolant Roksana Szydłowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Bożeny Różańskiej
po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023r.
sprawyB. T.ur. (...)wG.
c.W.,H.z domuT.
oskarżonej zart. 270 § 1 kkw zw. zart. 12 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 25 listopada 2022 r. sygn. akt II K 1572/21

zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonejB. T.w ten sposób, że uniewinnia ją od popełnienia przypisanego jej czynu, a kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 157/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 25 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. aktII K 1572/21

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca oskarżonego

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany wart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

------------------

--------------------------------------------------

----------------

---------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

------------------

--------------------------------------------------

--------------

---------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

------------------------------

--------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

---------------

------------------------------

--------------------------------------------------------------

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mogący mieć wpływ na treść wyroku, a polegający na przyjęciu przez Sąd I Instancji błędnego ustalenia, że czyn zarzucany oskarżonej charakteryzuje się nieznacznym stopniem winy i społecznej szkodliwości czynu co spowodowało, że Sad niezasadnie, na podstawieart. 66 § 1 kkorazart. 67 § 1 kkwarunkowo umorzył postępowanie karne wobecB. T.na okres 2 lat próby, choć prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że stopień zawinienia i społeczna szkodliwość czynu oskarżonej są znaczne, albowiem sporządziła korekty deklaracji podatkowych w ramachBiura (...)co dawało gwarancję profesjonalizmu i wzbudzało zaufanie w zakresie wykonywanej pracy sporządziła dokumenty podatkowe po wygaśnięciu pełnomocnictwa, wbrew woli i wiedzy pokrzywdzonej, bez poinformowania pokrzywdzonej o ich sporządzeniu, wpisaniu w korektach deklaracji nierzetelne dane podając że użyła tych dokumentów poprzez przesłanie przy wykorzystaniu platformy cyfrowej do Urzędu Skarbowego wJ.co sprawi, że przy takich elementach strony podmiotowej i przedmiotowej czynu w żadnym wypadku nie można zgodzić się z przyjęciem przez Sąd przesłanek uzasadniających warunkowe umorzenie postępowania.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na wstępie wskazać należy, że ustalenia odnośnie stanu faktycznego w zakresie okoliczności popełnienia czynu zabronionego nie były kwestionowanew wywiedzionym środku odwoławczym, natomiast zarzut apelacji co do zasady ograniczał się do odmiennej oceny stopnia społecznej szkodliwości tego czynu. Zarzut należy uznać za niezasadny, jednak nie z powodu prawidłowości poczynionych w tym zakresie ustaleń przez sąd rejonowy.
Zarówno sąd I instancji jak i oskarżyciel publiczny pozostawali zgodni co do sprawstwa oskarżonej, natomiast zdaniem apelującego zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania w realiach niniejszej sprawy jawi się jako rozstrzygnięcie zbyt łagodne. Wskazać jednak należy, że sąd odwoławczy pomimo kierunku zaskarżenia, dostrzegłz urzędu okoliczności zaprzeczające sprawstwu oskarżonej, skutkujące koniecznością wydania orzeczenia reformatoryjnego i uniewinnienia oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czynu. Sąd I instancji bowiem błędnie przyjął, iż działanie oskarżonej wyczerpuje znamiona przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.
W niniejszej sprawie ustalono, że oskarżona w sierpniu 2020 r., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, sporządziła dokumentyw postaci korekt deklaracji podatku VAT-7 i JPK –VAT za miesiące styczeń 2020r.i luty 2020r., odnoszące się do działalności gospodarczej prowadzonej przezA. K., a następnie w dniu 27 grudnia 2020r. przesłała te korekty za pośrednictwem platformy cyfrowej Urzędu Skarbowego, posługując się danymi autoryzacyjnymiA. K.i nie mając do tego pełnomocnictwa. Okoliczności te nie były kwestionowane w toku procesu.
Ustawodawca do bytu przestępstwaart. 270 § 1 k.k.przewidział konieczność zaistnienia czynności sprawczej w postaci podrobienia lub przerobienia dokumentu albo posłużenia się dokumentem podrobionym lub przerobionym. Na wstępie należy wykluczyć zatem aby w realiach niniejszej sprawy zaistniała czynność sprawcza w postaci przerobienia dokumentu. Materiał dowodowy nie daje podstaw by przyjąć, aby oskarżona miała wprowadzać zmiany w pierwotnej wersji sporządzonych dokumentów korekt deklaracji podatkowych.
Jak wynika z pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku oskarżona miała dokonać podrobienia dokumentu. W niniejszej sprawie za zachowanie wypełniające tę czynność sprawczą uznane zostało przesłanie przez oskarżoną korekt deklaracji podatkowych, poprzez zalogowanie do platformy internetowej po uprzednim wprowadzeniu niezbędnych danych autoryzujących.
W toku postępowania wykazano, że współpraca pomiędzy stronami nie układała się poprawnie,A. K.nie była zadowolona z usług świadczonych przez oskarżoną, toczyły one spór odnośnie zapłaty za wykonaną pracę i w konsekwencji pełnomocnictwo w inkryminowanym czasie było już cofnięte. Oskarżona wskazywała, że według posiadanej wiedzy mogła już po ustaniu pełnomocnictwa dokonać korekty deklaracji podatkowej odnoszącej się do okresów współpracy, zwłaszcza iż odbywały się z korzyścią dla byłego mocodawcy. Niezależnie jednak od jakości świadczonych usług, a także świadomości w zakresie możliwości podjęcia działań na rzeczA. K.po ustaniu pełnomocnictwa, brak jest możliwości stwierdzenia aby oskarżona dokonała przerobienia dokumentu, albowiem materiał dowodowy wskazuje, że podała ona w składanych deklaracjach swoje dane kontaktowe.Podrobienie dokumentu ma miejsce, kiedy zostaje on sporządzony przez osobę nieuprawnioną przy zachowaniu pozorów pochodzenia od rzekomego wystawcy dokumentu(vide: wyrok Sądu Najwyższego z 24.10.2013 r.,III KK 373/13, LEX nr 1386041), co nie zaistniało w omawianym stanie faktycznym. Znajdujące się w aktach sprawy korekty deklaracji (k. 14, 19) wskazują w obu dokumentach, iż dotyczą podatnikaA. K., jednak w jej końcowej części jednoznacznie widnieją dane oskarżonej – adres e-mail oraz nr telefonu. Powyższe pozwala przyjąć, że dane rzeczywistego wystawcy dokumentu zostały w nim zawarte, pomimo iż organ podatkowy mógł interpretować, że ich wystawcą jest podatnik.
Odnośnie omawianej kwestii Sąd Najwyższy wskazał iż:nie wyczerpuje znamion czynu zart. 270 § 1k.k.odzwierciedlenie w dokumencie nieprawdy, jeśli nie jeston przerobiony lub podrobiony (wyrok SN z 5.04.2016 r.,IV KK 405/15, LEX nr 2019574), np. sporządzenie przez stronę umowy niezgodnej ze stanem faktycznym (wyrok SN z 19.01.2011 r.,IV KK 373/10, LEX nr 688706). Podobna sytuacja zaistniaław niniejszej sprawie. Oskarżona działała poza pełnomocnictwem jako rzekomy pełnomocnik tzw.falsus procurator, realizując zaległe zobowiązania wynikającez uprzednio obowiązującej umowy, jednak jak wcześniej wskazano nie sporządzała dokumentów z intencją stworzenia pozorów, iż nie jest ich wystawcą.
Składanie deklaracji podatkowych oraz ich korekty ma ściśle sformalizowaną procedurę i niezbędne do jej sporządzenia jest zalogowanie się do sytemu poprzez dane autoryzujące. Ustalono, że oskarżona miała do nich dostęp, albowiem uprzednio na podstawie udzielonego pełnomocnictwa prowadziła sprawy związane z księgowościąA. K.. Samo posłużenie się danymi autoryzującymi także nie może zostać uznane za podrabianie dokumentów, ani również czynność sprawczą jakiegokolwiek innego przestępstwa. Dane autoryzujące stanowią bowiem jedynie określone kwoty z poprzednich zeznań podatkowych, które były znane oskarżonejw związku z prowadzoną działalnością.
W świetle powyższych rozważań wykluczyć należy także zaistnienie czynność sprawczej w postaci posługiwania się przez oskarżoną dokumentem podrobionym lub przerobionym.
Analiza materiału dowodowego dotyczącego zachowania oskarżonej nie budzi wątpliwości, stan faktyczny nie był kwestionowany przez apelującego, a dokonanew toku procesu ustalenia jednoznacznie wskazują na brak czynność sprawczej realizującej znamiona przestępstwa fałszu materialnego. W związku z powyższym konieczna była zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czynu. Z tego również powodu zarzut wywiedziony we wniesionej apelacji był niezasadny.

Wniosek

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie niniejszej sprawy Sądu I Instancji do ponownego rozpoznania

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Materiał dowodowy w niniejszej sprawie dał dostateczne podstawy do wykluczenia sprawstwa oskarżonej i zakończenia postępowania poprzez wydanie przez sąd odwoławczy wyroku zmieniającego poprzez uniewinnienie oskarżonej.
Mając na względzie poczynione ustalenia wniosek o uchylenie zaskarżonego wyrokui przekazanie niniejszej sprawy Sądu I Instancji do ponownego rozpoznania uznać należało za niezasadny.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

---------------

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

-----------------

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia przypisanego jej czynu

Zwięźle o powodach zmiany

Wniesiona apelacja jak wcześniej wykazano nie była zasadna, jednak zaskarżony wyrok nie mógł zostać utrzymany w mocy.
Wskazać należy, że słusznie za wiarygodne uznano wyjaśnienia oskarżonej, jak również zeznania świadkówA. K.,A. T.,a także dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, albowiem w toku procesu nie udało się podważyć ich wiarygodności, co do zasady nie czyniły tego również strony procesu. Sąd odwoławczy w całej rozciągłości podziela dokonaną ocenę dowodów. Pomimo prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sąd rejonowy niesłusznie uznał jednak,że zachowanie oskarżonej wypełniło znamiona czynu zabronionego zart. 270 § 1 k.k.,co wyjaśniono szerzej we wcześniejszej części uzasadnienia. Orzekający sąd nie ustrzegł się zatem obrazy przepisów prawa materialnego, która w doprowadziła do niesłusznego uznania sprawstwa i następnie warunkowego umorzenia postępowania. Zaistniała zatem konieczność zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia przypisanego jej czynu.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

---------------------------------------------------------------------

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

---------------------------------------------------------------------

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

--------------

-------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Wobec uniewinnienia oskarżonej w myślart. 632 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.kkosztami procesu należało obciążyć Skarb Państwa.

PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Warunkowe umorzenie postępowania

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana