Sąd Rejonowy w Rybniku
IV Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: IV RC 227/22
Data wyroku: 2023-07-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Grażyna Kursa
Teza: Częściowe uwzględnienie powództwa.

Sygn. akt: IV RC 227/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 lipca 2023 roku
Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący:  sędzia Grażyna Kursa
Protokolant: Hanna Beer
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2023 roku wR.
sprawyz powództwa małoletniegoA. K. (1)reprezentowanego przez matkęA. K. (2)
przeciwkoD. W.
o alimenty

1
zasądza od pozwanegoD. W.na rzecz małoletniego powodaA. K. (1)alimenty w kwocie po 1000 zł (jeden tysiąc złotych) miesięcznie, płatne do rąk matki małoletniego powodaA. K. (2)do dnia 10-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat począwszy od dnia 29 kwietnia 2022 roku;

2
oddala powództwo w pozostałej części;

3
nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej, od której strona powodowa była zwolniona;

4
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1188 zł (jeden tysiąc sto osiemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

5
nadaje wyrokowi w punkcie 1 rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt IV RC 227/22

UZASADNIENIE
Małoletni powódA. K. (1)działający przez matkęA. K. (2)domagał się od pozwanegoD. W.alimentów w kwocie po 3000 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wskazano, że pozwany jest ojcem małoletniego. Rodzice małoletniego pozostawali w nieformalnym związku przez 8 lat. Z uwagi na narastający konflikt, matka małoletniego, będąc jeszcze w ciąży, była zmuszona wyprowadzić się z córkąN.do mieszkania swoich rodziców. Obecnie małoletni z matką i siostrą mieszka w wynajmowanym mieszkaniu. Matka małoletniego nie pracuje, samotnie wychowuje dzieci, jest zarejestrowana jako bezrobotna. Nie posiada doświadczenia zawodowego, bowiem w trakcie związku z pozwanym, z uwagi na bardzo dobrą sytuację majątkową, nie musiała pracować. Utrzymuje siebie i dzieci z pobieranych zasiłków oraz alimentów na rzecz małoletniejN.. Koszty utrzymania małoletniego określono na kwotę 7500 zł miesięcznie. Pozwany, pozostając w związku z matką małoletniego, pracował wprzedsiębiorstwie (...).eu. Matka małoletniego powoda wskazała także, że pozwany dodatkowo zajmował się skupowaniem nieruchomości do remontu i udzielaniem pożyczek pod zastaw. Ze swojej nieformalnej działalności uzyskiwał dochód – ok. 30.000 zł. Wskazała również, że pozwany obecnie przebywa w Areszcie Śledczym wK.. ( k.3-6v. )
W odpowiedzi na pozew pozwany początkowo uznał żądanie pozwu do kwoty po 600 zł oraz wniósł o oddalenie powództwa w pozostałej części, następnie w piśmie procesowym z 26 lipca 2022 roku ostatecznie sformułował swoje stanowisko, uznając żądanie pozwu do kwoty po 400 zł i wnosząc o oddalenie powództwa w pozostałej części.
W uzasadnieniu wskazał, że żądana kwota alimentów jest wygórowana i nieuzasadniona zarówno możliwościami finansowymi pozwanego jak i usprawiedliwionymi potrzebami małoletniego powoda. Zakwestionował wysokość kosztów ponoszonych na utrzymanie małoletniego, w szczególności opłatę za mieszkanie w wysokości 2500 zł, podnosząc, że z załączonej do pozwu umowy najmu wynika, że czynsz opiewa na kwotę 1900 zł. Podkreślił, że w pozwie brak jest precyzyjnego wskazania kosztów utrzymania małoletniego. Zakwestionował również wysokość wydatków na wyżywienie małoletniego oraz odzież, wskazując, że zostały one zawyżone oraz nie wykazano ich ponoszenia. Wskazał również, że niemożliwym jest, aby matka małoletniego, nie osiągając dochodów, wydawała na utrzymanie syna miesięcznie kwotę 7500 zł. Podniósł także, że nie posiada możliwości zarobkowych i majątkowych na tak wysoką alimentację małoletniego syna. Obarczony jest zobowiązaniami alimentacyjnymi na rzecz dwóch córek z poprzedniego związku małżeńskiego w kwocie po 1000 zł miesięcznie na rzecz każdej oraz na rzecz małoletniejN.w kwocie po 600 zł miesięcznie. Nie posiada wykształcenia pozwalającego mu na podjęcie dobrze płatnej pracy. W ostatnim czasie przebywał w zakładzie karnym. Obecnie nie ma zatrudnienia ani żadnego stałego źródła dochodu, a dom, w którym zamieszkuje nie stanowi jego własności. Pozwany spłaca dwa kredyty zaciągnięte przez rodzinę matki powoda oraz pożyczkę pobraną w poprzedniej pracy w kwocie 12.000 zł. (k.31-36)
Modyfikując swoje stanowisko w sprawie pozwany podniósł, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Rybniku z 18 lipca 2022 roku w sprawie II C 1136/21, po rozpoznaniu apelacji małoletniej powódkiN. W., alimenty na jej rzecz zostały zasądzone w kwocie po 1400 zł miesięcznie. W tej sytuacji pozwany nie jest w stanie łożyć na rzecz syna 600 zł, nadto niedawno opuścił zakład karny i nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia. ( k. 114-115)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Matka małoletniego powoda pozostawała z pozwanym w nieformalnym związku przez 8 lat. Mieszkali wspólnie wT.. W(...) urodziła sięcórka stronN.. Małoletni powódurodził się (...)wR.. Na mocy wyroku tut. Sądu z 7 lipca 2021 roku w sprawie IV RC 74/21 ustalono, że pozwany jest ojcem małoletniegoA. K. (1).
Dopiero po zapadnięciu wyroku ustalającego ojcostwo pozwany zaczął odwiedzać syna, łożył w tym czasie kwotę 1600 zł na rzecz córki na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia w sprawie o alimenty na jej rzecz. W trakcie związku z matką powoda pozwany, jej zdaniem, z tytułu obrotu nieruchomościami (skupu mieszkań pod remont) i udzielania pożyczek był w stanie osiągnąć wynagrodzenie rzędu 20.000 – 30.000 zł miesięcznie. Powyższą działalność prowadził wT., oficjalnie natomiast był zatrudniony wprzedsiębiorstwie (...).eu. Rodzina żyła wówczas na ponadprzeciętnym poziomie, mieszkali w domu luksusowo urządzonym z basenem. Pozwany w ramach zatrudnienia użytkował samochód markiM. (...)o wartości ok. 400.000 zł, wysokość raty leasingowej wynosiła ok. 8.000 zł miesięcznie. Dodatkowo dysponował dwoma innymi samochodami, których raty leasingowe wynosiły łącznie 6.000 zł. Opłacał też leasing samochodu, którym jeździła wnioskodawczyni markiM. (...), a rata leasingowa wynosiła 3000 zł. Dwa razy w roku pozwany organizował zagraniczne wyjazdy wakacyjne, m.in. na Dominikanę czy Malediwy.
Matka powoda ma 34 lata, z zawodu jest technikiem usług kosmetycznych. Początkowo była zatrudniona na stanowisku pracownika biurowego wprzedsiębiorstwie (...).eu i otrzymywała najniższe wynagrodzenie za pracę. Następnie była na zwolnieniu lekarskim, uzyskując wynagrodzenie na poziomie 2000 zł miesięcznie, następnie przebywała na urlopie macierzyńskim, pobierając świadczenie z tego tytułu w wysokości 1650 zł miesięcznie oraz świadczenia 500+ na rzecz dwojga dzieci, co łącznie stanowiło ok. 3000 zł. Obecnie nie pracuje, od 27 grudnia 2021 roku jest zarejestrowana jako bezrobotna, uzyskując przez pierwsze pół roku zasiłek w wysokości 1200 zł miesięcznie, a następnie ok. 900 zł do końca 2022 roku. Pobiera świadczenie 500+ i alimenty w wysokości 1400 zł na rzecz córki. Pozwany łożył alimenty w kwocie po 800 zł, a kiedy był aresztowany po 600 zł, wcześniej natomiast przekazywał kwoty 1400 - 1600 zł.
Aktualnie matka powoda samotnie wychowuje dzieci. Mieszka z dziećmi w wynajmowanym mieszkaniu. Mieszkanie ma ok 60 m2. Za wynajem płaci 1900 zł miesięcznie, za gaz -180-200 zł miesięcznie, za prąd - 100-120 zł miesięcznie, za wodę i śmieci -120-150 zł miesięcznie, za Internet - 59 zł miesięcznie.
Koszty utrzymania syna matka powoda oceniała na różne kwoty, w pozwie podała inne wartości niż w trakcie zeznań, ogólnie wskazała, że stanowią 6000 zł - 8400 zł miesięcznie, w tym mieszkanie - ok. 2500 zł , żywność ok. 1500 zł, ubrania i buty – ok. 1400 zł, środki czystości – ok.1500 zł, leki i leczenie – ok. 400 zł, kultura, gry, zabawki – ok. 300 zł, wakacje letnie i ferie – ok. 300 zł, święta i uroczystości rodzinne – ok. 300 zł, sprzęty domowe, ok. 200 zł. Wyliczyła także koszt szczepień małoletniego na kwotę ponad 1050 zł rocznie. Matka małoletniego ostatecznie określiła, że koszty utrzymania syna przypadające na jednego rodzica wynoszą 3000 zł, wskazując, że swoją część łoży na utrzymanie dziecka z pomocą rodziny. Rodzice matki małoletniego pracują za granicą i przekazują jej tyle ile potrzebuje. Matka powoda nie ma żadnych oszczędności, ani żadnego majątku. Kończy spłacać telefon, poza tym nie ma żadnego zadłużenia. Powód jest ogólnie zdrowym dzieckiem, ma zbilansowane posiłki, nie ma specjalnej diety, matka kupuje mu wysokiej jakości jedzenie. Dziecko używa pampersów. Jedno opakowanie mlekaB.kosztuje prawie 70 zł.
Przed tut. Sądem toczyło się postępowanie w sprawie z powództwa małoletniejN. W.działającej przez matkęA. K. (2)przeciwkoD. W.o alimenty pod sygn. akt IV RC 416/20. Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z 18 lipca 2022 roku w sprawie II Ca 1136/21 pozwany został zobowiązany do łożenia na rzecz małoletniej córki alimentów w kwocie po 1400 zł miesięcznie, począwszy od 28 września 2020 roku.
( dowód: zeznania matki powoda k. 190-191, akta tut. Sądu IV RC 74/21 k. 127, akta tut. Sądu IV RCo 63/20 k. 322-325v,odpis aktu urodzenia powoda k. 9, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy wR.k. 13, umowa najmu k. 14- 18, odpis księgi wieczystej k.78 -90, kopie paragonów k.93-101, 207-208, odpis aktu notarialnego k. 165-171, zeznania świadkaS.K.k. 216v-217, akta tut. Sądu IV RC 416/20 k. 647, 659-676)
Pozwany ma 45 lat, nie pracuje, mieszka wT., wielokrotnie był karany za wymuszenia, handel narkotykami, kradzieże.
Pozwany nie ma wyuczonego zawodu, pracował ponad 5 lat jako zarządca nieruchomości i zarabiał 4000 -6000 zł miesięcznie. Wcześniej pracował w różnych firmach, m.in. w piekarni lub jako przedstawiciel firmy, która handluje obuwiem, przed tymczasowym aresztowaniem był zatrudnionyfirmie (...).eu w charakterze pracownika fizycznego - na 1/4 etatu, ponieważ zaczął się u niego ciąg alkoholowo-narkotykowy. Osiągał wówczas wynagrodzenie w granicach od 1000 zł - 4000 zł miesięcznie. Poza tym utrzymywał się z wynagrodzenia otrzymywanego w przeszłości w związku z udzielaniem pożyczek i obrotem nieruchomościami. W 2021 roku pozwany uzyskał dochód w wysokości 1304,22 zł. Pozwany zgromadził około 11.000 zł oszczędności, które miały mu wystarczyć do końca 2021 roku. Aktualnie nie ma żadnych oszczędności. Samochody osobowe markiM.użytkowane przez niego były leasingowane przezfirmę (...).eu, która opłacała raty leasingowe.
Pozwany jest uzależniony od środków psychoaktywnych i alkoholu, uczestniczy w terapii uzależnień. Leczy się psychiatrycznie, miał próbę samobójczą, przyjmuje lekarstwa psychotropowe. Koszty comiesięcznych wizyt u psychiatry opłaca żona pozwanego.
Od 30 czerwca 2021 roku do czerwca 2022 roku był tymczasowo aresztowany, sprawa karna jest w toku, ma dotyczyć wymuszenia. W maju 2022 roku pozwany ożenił się zN. B., która płaciła alimenty na rzecz powoda w czasie, kiedy był tymczasowo aresztowany. Aktualnie pozwany mieszka z żoną, w jej mieszkaniu, kupionym na kredyt, rata kredytu wynosi 1500 zł miesięcznie. Żona pozwanego prowadzi zakład kosmetyczny, pozwany nie wie jakie uzyskuje dochody, pozostaje na jej utrzymaniu i świadczy prace dorywcze jako flipper, z tego tytułu średnio miesięcznie jest w stanie uzyskać 1000 - 1500 zł. Nie jest zarejestrowany jako bezrobotny.
OpróczN.iA.pozwany ma troje dzieci w wieku 28 lat, 22 lata i 15 lat. Ma zasądzone alimenty na rzecz dwóch córekN.iO.w wysokości po 1000 zł na rzecz każdej z nich. W 2021 roku pozwany przekazywał matce małoletniego regularnie kwotę 3000 zł miesięcznie na spłatę zadłużenia powstałego w trakcie ich związku.
Pozwany nie ma żadnego majątku. Dom, w którym mieszkał z matką powoda nigdy nie był jego własnością, wynajmował go i odremontował.  Samochody, były w leasingu przez firmy, w których pracował. Żona pozwanego ma samochód na kredyt, którym jeździ także pozwany. Pozwany ma liczne długi, w ostatnim czasie zaciągnął zobowiązanie na kwotę 100.000 zł. Toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, m.in. toczy się egzekucja dotycząca pożyczki kwoty 45.000 zł od osoby fizycznej. Z tytułu alimentów na rzecz małoletniego powoda i jego siostry ma zadłużenie w wysokości ponad 60.000 zł, wobec dzieci pozwanego z poprzednich związków - 58.000 zł tytułem alimentów.
(dowód: zeznania pozwanego k. 236-237 , 247-247v, akta tut. Sądu IV RCo 63/20 k. 322-325v, zaświadczenie Urzędu Skarbowego wT.k. 61,62, zaświadczenieośrodka (...)k. 242, zaświadczenie lekarskie k. 243).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania stron, świadkaS.K.oraz na podstawie dokumentów w postaci: akt tut. Sądu IV RC 74/21, a w szczególności k. 127, akt tut. Sądu IV RCo 63/20, a w szczególności k. 322-325v, akt tut. Sądu IV RC 416/20, a w szczególności k. 647, 659-676odpisu aktu urodzenia powoda k. 9, zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy wR.k. 13, umowy najmu k. 14- 18, odpisu księgi wieczystej k.78 -90, kopii paragonów k.93-101, 207-208, odpisu aktu notarialnego k. 165-171, zaświadczenia Urzędu Skarbowego wT.k. 61,62, zaświadczeniaośrodka (...)k. 242, zaświadczenia lekarskiego k. 243. Twierdzenia stron znajdują potwierdzenie w dokumentach przedłożonych do akt sprawy, których autentyczności strony nie kwestionowały. Strony nie zgłaszały dalszych wniosków dowodowych, a zgromadzony materiał dowodowy okazał się wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd zważył, co następuje.
W myślart. 133 § 1 krorodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie.
Zakres świadczeń alimentacyjnych ustawodawca określił wart. 135 § 1 kro, uzależniając go od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć te, których zaspokojenie zapewni podmiotowi uprawnionemu do alimentów odpowiedni rozwój fizyczny i duchowy. Będą to zatem nie tylko elementarne potrzeby polegające na zapewnieniu minimum egzystencji lecz również te, których celem jest stworzenie warunków bytowania stosownie do wieku uprawnionego, stanu jego zdrowia i innych okoliczności, których uprawniony nie jest w stanie własnymi siłami sobie zapewnić.
Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można przy tym odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te (usprawiedliwione potrzeby uprawnionego i możliwości majątkowe oraz zarobkowe zobowiązanego) w praktyce pozostają bowiem we wzajemnej zależności i obie te przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustaleniu przez sąd wysokości alimentów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1969 roku, III CRN 350/69, OSNPG 1970/2/15). Przy ocenie zakresu obowiązku alimentacyjnego należy brać pod uwagę zatem również usprawiedliwione potrzeby własne zobowiązanego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1975 roku, III CRN 330/75, LEX nr 7777). Do możliwości zarobkowania, poza podstawowym wynagrodzeniem, wlicza się ponadto wszelkiego rodzaju premie, nagrody, świadczenia z funduszu socjalnego, dodatki, itp. Sąd, określając status zarobkowy zobowiązanego, nie opiera się wyłącznie na kwotach aktualnie osiąganych dochodów, lecz przede wszystkim sprawdza jego możliwości zarobkowe oraz to czy zostały one w pełni wykorzystane (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1959 roku, III CR 212/58). Obowiązek alimentacyjny drugiego z rodziców, również nie pozostaje bez znaczenia dla określenia kwoty świadczeń alimentacyjnych. Stosownie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1972 r., w sprawie o sygn. akt III CRN 470/71, Lex nr 7052, w sprawach o alimenty górną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, czyli de facto jego sytuacja majątkowa.
Bezspornym jest fakt, że małoletni powód jest dzieckiem niesamodzielnym, bowiem z uwagi na wiek nie ma możliwości samodzielnego utrzymywania się. Nie dysponuje również jakimkolwiek majątkiem, który mógłby stanowić jego źródło utrzymania. Dlatego też całość kosztów utrzymania małoletniego obciąża jego rodziców.
Matka małoletniego znacznie zawyżyła koszty utrzymania małoletniego syna, określając ostatecznie, że stanowią one kwotę 6000 zł miesięcznie. Koszty mieszkaniowe przypadające na małoletniego określiła na 2500 zł, gdy tymczasem, biorąc pod uwagę koszty związane z utrzymaniem mieszkania, które określiła w zeznaniach, część przypadająca na małoletniego to ok. 809 zł. Wyżywienie dziecka określiła na 1500 zł miesięcznie, nie wykazując w żaden sposób, aby miała ponosić tak wysokie koszty na wyżywienie jednego dziecka, zwłaszcza, że małoletni jest ogólnie zdrowym dzieckiem i nie wymaga specjalistycznej diety. Załączone przez matkę powoda paragony są mało przydatne do ustalenia kosztów utrzymania dziecka, albowiem w rozumieniuart. 129 kpcparagon jest jedynie dowodem zakupu określonych produktów, nie wykazuje kto dokonał zakupu, ani na czyją rzecz, na marginesie wiele z załączonych paragonów nie dotyczy artykułów spożywczych spożywanych przez dwuletnie dziecko, np. cheesburgery, pizza, burgery, itp. Matka nie wykazała też, aby na ubrania i buty dla syna przeznaczała ok. 1400 zł miesięcznie i na środki czystości ok.1500 zł miesięcznie. Jeśli chodzi o koszt szczepień małoletniego określony na kwotę ponad 1050 zł rocznie, nie wykazała, aby syn wymagał dodatkowych szczepień poza programem, na taki koszt. Kierując się zasadami doświadczenia życiowego oraz w oparciu o inne podobne sprawy koszty utrzymania dziecka w wieku powoda należy określić na ok. 2000 zł miesięcznie, kwota taka wynika z usprawiedliwionych potrzeb i wydatków na rzecz powoda. Matka małoletniego swój obowiązek alimentacyjny w całości wypełnia poprzez osobiste starania o dziecko, zapewniając bieżącą pieczę, wychowanie, pielęgnację, itp. Nie pracuje, korzysta z pomocy finansowej rodziców, nie jest w stanie sprostać samodzielnie potrzebom finansowym syna.
Jeśli chodzi o możliwości zarobkowe pozwanego, należy uznać, podobnie jak w sprawie IV RC 416/20, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby jego wynagrodzenie przewyższało istotnie przeciętne zarobki w kraju. Mógł on dysponować większymi środkami finansowymi, niż wynikającymi z zatrudnienia współce (...).eu, ale nieznane jest źródło ich pochodzenia. Aktualnie pozwany nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, utrzymuje się z prac dorywczych i głównie pozostaje na utrzymaniu żony. Pozwany podaje, że z uwagi na tymczasowe aresztowanie, nie może znaleźć zatrudnienia wT., nie zarejestrował się jednak jako bezrobotny. Zważyć należy, że pozwany ma także zobowiązania alimentacyjne wobec swoich pozostałych dzieci, winien więc dołożyć wszelkich starań celem podjęcia zatrudnienia umożliwiającego mu wywiązanie się z zobowiązań. Oceniając możliwości zarobkowe pozwanego, tak jak w sprawie IV RC 416/20, należy uznać, że pozwany posiadający doświadczenie zawodowe, powinien osiągać dochód na poziomie co najmniej średniej krajowej, która według danych GUS dla roku 2022 wyniosła 6346,15 zł brutto, a dla roku 2023 -7430,65 zł brutto. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę także wysokość zobowiązań alimentacyjnych wobec pozostałych dzieci pozwanego oraz jego potrzeby własne, kwota alimentów w wysokości 1000 zł mieści się w granicach możliwości zarobkowych pozwanego, jak i będzie adekwatna co do potrzeb małoletniego powoda.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawieart. 133 § 1 krow zw. zart. 135 § 1 kro. O odsetkach na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat alimentacyjnych orzeczono w myśl przepisuart. 481 § 1 i 2 kc.Rygor natychmiastowej wykonalności punktu 1 wyroku nadano na mocyart. 333 § 1 pkt 1 kpc. O kosztach postepowania orzeczono w oparciu o przepisart. 98 kpc.