Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 2101/21
Data wyroku: 2023-04-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Kredyt
Podstawa prawna: art. 75 c prawa bankowego

Sygn. akt III Ca 2101/21

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 lipca 2021 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu w sprawie o sygn. akt I C 3585/19 z powództwa(...) Bank Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.przeciwkoM. S.iJ. S., o zapłatę:

1
oddalił powództwo,

2
zasądził od(...) Bank Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.na rzeczM. S.iJ. S.solidarnie kwotę 2.952 zł, w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanym z urzędu przez adwokataA. B..

Apelację od wydanego w sprawie wyroku wniósł powód, zaskarżając orzeczenie w całości, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie:
Skarżący zarzucił wydanemu rozstrzygnięciu:

1
naruszenie prawa procesowego –art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie wybiórczego, a nie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, jak również dokonanie sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia oceny dowodów poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że:

a
nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy z uwagi na nieudowodnienie przez powoda doręczenia wezwania do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy, podczas gdy powód przedłożył wezwanie do zapłaty wraz z kopią książki nadawczej;

b
kopia książki nadawczej nie jest dowodem nadania przesyłki zawierającej wezwanie do zapłaty, podczas gdy dowód nadania przesyłki rejestrowanej stanowi uprawdopodobnienie doręczenia jej adresatowi, skoro nadawca przesyłki rejestrowanej uiścił opłatę, a operator nie zwrócił mu tej przesyłki, to oczywistym jest, że można domniemywać, że została doręczona adresatowi;

c
roszczenie jest niewymagalne gdyż nie można ustalić czy pomiędzy wezwaniem do zapłaty pozwanego, a złożeniem oświadczenia o wypowiedzeniu upłynął okres 14 dni roboczych, podczas gdy upływ tego okresu jest irrelewantny dla skuteczności wypowiedzenia, a nadto biorąc po uwagę datę nadania przesyłki zawierającej wezwanie do zapłaty oraz datę odbioru wypowiedzenia bezsprzecznie okres ten upłynął;

2
naruszenieart. 321 k.p.c., poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie powoda nie podlega uwzględnieniu chociażby w części, podczas gdy zarówno w podstawie faktycznej jak i żądaniu pozwu mieści się żądanie o zasądzenie rat już wymagalnych, jeżeli miałoby się okazać, że kredyt globalnie wymagalny nie jest, stąd Sąd winien zasądzić na rzecz powoda przynajmniej wymagalne raty;

3
naruszenie prawa materialnego, tj.art. 75c ustawy Prawo Bankowepoprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wezwanie kredytobiorcy przez bank do zapłaty z pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację jest warunkiem koniecznym skutecznego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu, w szczególności w sytuacji gdy pozwanego reprezentuje kurator dla osoby nieobecnej, a więc bezcelowe byłoby kierowanie wezwanie do kuratora, który to przecież nie zna sytuacji finansowej pozwanego, nie uiści za niego zaległości i oczywistym jest, że nie złoży skutecznego wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nie rozpoznania przez Sąd I instancji istoty sprawy, zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości, zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów postępowania za obie instancje wg norm przepisanych.
Strona pozwana, w odpowiedzi na apelację, wniosła o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powoda podlegała oddaleniu, jako całkowicie bezzasadna.
Zdaniem Sądu Okręgowego, wyrok Sądu Rejonowego odpowiada prawu i jako taki musi się ostać. Podniesiony przez apelującego zarzut błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie tj. naruszeniaart. 233 k.p.c.nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela w pełni ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji i przyjmuje je, jako własne.
Po pierwsze należy wskazać, że jak już wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd II instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone wart. 233 § 1 k.p.c.Należy zatem mieć na uwadze, że – co do zasady – Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).
Jak wskazał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185), skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisuart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Dla skuteczności zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008r., I ACa 180/08, LEX nr 468598). Takiego działania skarżącego zabrakło w rozpoznawanej sprawie, powód nie wskazał jakie kryteria oceny dowodów Sąd I instancji naruszył.
Trzeba wskazać, żeartykuł 75c ustawy Prawo Bankowenakłada na bank obowiązek wykonania określonych w tym przepisie działań przed zastosowaniem rozwiązań przewidzianych wart. 75pr. bank. na wypadek niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu, polegającego na opóźnieniu się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu. Działania te powinny zostać przeprowadzone przez bank w ramach następującego mechanizmu: 1) bank wzywa kredytobiorcę do dokonania spłaty, wyznaczając mu termin nie krótszy niż 14 dni roboczych do dokonania spłat; 2) w wezwaniu tym bank informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia; 3) kredytobiorca składa wniosek w sprawie restrukturyzacji zadłużenia; 4) bank dokonuje oceny sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy; 5) jeżeli jest to uzasadnione tą oceną, bank umożliwia restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu na warunkach uzgodnionych z kredytobiorcą. W literaturze oraz orzecznictwie zasadnie wskazuje się też, że celemart. 75cjest ochrona interesów kredytobiorcy. Zgodnie z dominującym w doktrynie i orzecznictwie stanowiskiem, brak podjęcia przez bank ustawowo przewidzianych czynności, które poprzedzają wypowiedzenie, czynią wypowiedzenie przedwczesnym. (B. Smykla, Prawo bankowe. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, P. Zapadka, Warszawa 2022, art. 75(c).; Wyrok SA w Szczecinie z 31.01.2022 r., I AGa 109/21, LEX nr 3357106.)
W świetle powyższego wywodu, podzielanego całkowicie przez Sąd Okręgowy, zarzuty apelującej, odnoszące się do skuteczności wypowiedzenia umowy kredytu w związku z zastosowaniemart. 75c ustawy Prawo Bankowe, uznać należało za nieuzasadnione.
Kwestią zasadniczą dla stwierdzenia skuteczności wypowiedzenia przez bank umowy kredytu nr(...), było ustalenie czy nadane przez powoda w dniu 29 maja 2019 roku wezwania do zapłaty z pouczeniem możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia faktycznie dotarły do pozwanych w taki sposób, iż mogli oni zapoznać się z ich treścią. Powód, dysponując potwierdzeniem nadania korespondencji jednocześnie nie załączając potwierdzenia odbioru przez pozwanych, stanął na stanowisku iż zapis w książce nadawczej dot. nadania przesyłki w sposób wystarczający uprawdopodabnia fakt doręczenia korespondencji do adresata, jednocześnie wskazując iż pozwany kwestionując otrzymanie przesyłki powinien ten fakt wykazać. W ocenie Sądu Okręgowego stanowisko powoda jest sprzeczne z zasadą wyrażoną wart. 6 Kodeksu cywilnegoi stanowi próbę przerzucenia ciężaru dowodu na stronę pozwaną. W niniejszej sprawie stroną, która z faktu doręczenia stronie pozwanej wezwań do zapłaty nadanych w dniu 29 maja 2019 roku wywodzi dla siebie skutki prawne jest niewątpliwie strona powodowa. Skutek ten to, w okolicznościach niniejszej sprawy, możliwość skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy za Sądem I instancji uznał fakt doręczenia stronie pozwanej wezwań do zapłaty za nieudowodniony – co za tym idzie wypowiedzenie umowy kredytu nr(...)za bezskuteczne wobec braku skutecznego wykonania czynności określonych wart. 75c ustawy Prawo Bankowe.
Jednocześnie wobec niewykazania przez stronę powodową faktu doręczenia pozwanym wezwania do zapłaty z dnia 27 maja 2019 roku, zarzut naruszeniaart. 321 § 1 k.p.c.także należało uznać za bezzasadny. Zgodnie zart. 75c ust 1. ustawy Prawo Bankowew sytuacji gdy kredytobiorca opóźnia się ze spłatą poszczególnych rat bank powinien wezwać kredytobiorcę do dokonania spłaty, wyznaczając mu termin nie krótszy niż 14 dni roboczych do dokonania spłat. W wezwaniu o którym mowa wust 1. bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania wniosku o restrukturyzację zadłużenia ( ust.2) . Przepis ten służy ochronie interesu kredytobiorców i zmierza do odroczenia (odsunięcia w czasie) możliwości skorzystania przez bank ze środków prawnych w związku z opóźnieniem ze spłatą kredytu.B. S.,Prawo bankowe. Komentarz, red.A. S.,P. Z.,W.2022, art. 75(c). Tym samym brak skutecznego doręczenia pozwanym wezwania do zapłaty wraz z pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia przesądza o przedwczesności powództwa – także w zakresie zaległych rat.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawieart. 385 k.p.c., oddalił apelację pozwanego, jako bezzasadną.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w punkcie 2. wyroku zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1476 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanym z urzędu przez adw.A. B.. Przy ustalaniu wysokości kosztów zastępstwa procesowego sięgnięto do unormowań zawartych w oparciu o § 16 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. § 8 pkt 5) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. (Dz. U. z 2019 roku, poz. 18 z późn. zm.).