Sąd Apelacyjny w Gdańsku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 172/22
Data wyroku: 2023-04-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Rostankowska, Dorota Wróblewska, Krzysztof Ciemnoczołowski

Sygn. akt II AKa 172/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 kwietnia 2023 r.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Krzysztof Ciemnoczołowski
Sędziowie: SA Dorota Rostankowska
SA Dorota Wróblewska (spr.)

Protokolant: sekretarz sądowy Iwona Sidorko

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej wT.M. R.

po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2023 r.
sprawy
J. G., s.J.,ur. (...)wN.,oskarżonegozart. 82 § 1 k.k.s.;art. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., w zw. zart. 12 k.k.;art. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 273 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.;art. 56 § 2 k.k.s.w zb. zart. 62 § 2a k.k.s.w zw. zart. 7 § 1 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s., przy zastosowaniuart. 8 § 1 k.k.s.;art. 273 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 3 marca 2022 r., sygn. aktII K 170/21

zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie zawartew punkcie X;

zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając wydatkami z nim związanymi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 172/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 3 marca 2022 roku w sprawie o sygn. akt II K 170/21

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

Nie dotyczy. Sąd odwoławczy nie przeprowadził dowodów w związkuz którymi dokonałby ustalenia faktów.

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

Nie dotyczy.

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Nie dotyczy.

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Nie dotyczy.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Zarzuty zawarte w apelacji obrońcy oskarżonegoJ. G.:

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na:

- błędnych wnioskach wyprowadzonych na podstawie prawidłowo ustalonych okoliczności, tym samym nie stosując prawidłowo normy prawnej określonej wart. 7 k.p.k.dotyczącej zasady swobodnej oceny dowodów, albowiem Sąd Okręgowy w Toruniu orzekając w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił, iż wysokość szkody wyrządzonej przestępstwem opisanym w pkt II wyroku wynosi 350 000 zł, jednakże w pkt X rozstrzygającej części wyroku Sąd orzekł, iżJ. G.obowiązany jest do naprawienia szkody poprzez uiszczenie na rzecz oskarżyciela posiłkowego Województwa(...)kwoty 123 869,23 zł, co stanowi konsekwencję zaliczenia przez oskarżyciela posiłkowego zapłaty kwoty 350 000 zł uiszczonej przez oskarżonego,w pierwszej kolejności na odsetki i koszty upomnienia, a następnie częściowo na należność główną, podczas gdy Sąd Okręgowy, w zakresie ustalenia wysokości szkody, winien opierać się naart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r., który wskazywał, iż szkoda wyrządzona przestępstwem obejmuje jedynie rekompensatę rzeczywistej szkody wynikłej bezpośrednioz jego popełnienia, bez odsetek oraz kosztów upomnienia i co w konsekwencji powinno doprowadzić do ustalenia przez Sąd, iż szkoda wyrządzona przestępstwem określonym wpkt IIzostała w całości naprawiona wrazz uiszczeniem przez oskarżonego zapłatyw wysokości 350 000 zł na rzecz Województwa(...)

ewentualnie w przypadku, gdyby Sąd Apelacyjny ustalił, iż powyższe naruszenie nie stanowi błęduw ustaleniach faktycznych – obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na błędnej wykładni i w konsekwencji błędnym zastosowaniu normy prawnej zawartej wart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu do dnia 30.06.2015r. i tym samym orzeczenie wobec oskarżonego w pkt X wyrokuz dnia 3 marca 2022 r. obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego – Województwa(...)w kwocie 123 869,23 zł pomimo, iż rzeczywista poniesiona szkoda przez pokrzywdzonego wynosi 350 000 zł, a która to kwota została w całości uiszczona, zaś pozostała część należna pokrzywdzonemu stanowi odsetkii koszty upomnienia czym orzekany na podstawie wyżej wymienionego artykułu obowiązek naprawienia szkody nie może być objęty;

obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj.art. 413 § 2 k.p.k., poprzez brak wskazania w wyroku, za które z popełnionych przez oskarżonego przestępstw, a za które został skazany orzeczono w pkt X orzeczenia obowiązek naprawienia szkody.

Zarzut zawarty w apelacji prokuratora:
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający istotny wpływ na jego treść, polegający na nieprzestrzeganiu przez Sąd I instancji dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów zart. 7 k.p.k.poprzez wyprowadzenie błędnych wniosków na podstawie prawidłowo ustalonych okoliczności, w ten sposób, że Sąd meriti ustalając w sposób prawidłowy wysokość szkody wyrządzonej przestępstwem w kwocie 350 000 zł w czynie przypisanym oskarżonemuJ. G.w pkt II wyroku dokonałw pkt X części rozstrzygającej wyroku błędnej oceny obowiązku naprawienia szkody i jej rozmiaru opierając się na rozliczeniu oskarżyciela posiłkowego: Województwa(...), według którego szkoda wyrządzona przestępstwem obejmowała: należność główną, odsetki i koszty upomnienia, zaś zapłata kwoty 350 000 zł została rozliczona proporcjonalnie na ich rzecz, podczas gdy prawidłowe wnioskowaniew zakresie ustalenia wysokości szkody na gruncieart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. mimo zastosowaniaart. 4 § 1 k.k.determinującego penalny charakter ww. obowiązku, nakazywało ustalenie, że szkoda wyrządzona przestępstwem obejmowała jedynie rekompensatę rzeczywistej szkody wynikłej bezpośrednio z jego popełnienia bez odsetek oraz kosztów upomnienia stanowiących element szkody wynikły z następstw czynu sprawcy, co w rezultacie powinno prowadzić do ustalenia, że szkoda wyrządzona przestępstwem przypisanym oskarżonemu w pkt II wyroku odpowiadająca kwocie 350 000 zł, została w całości naprawiona.

niezasadny

zasadny

bezprzedmiotowy

częściowo zasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Jako zasadny oceniono zarzut obrazy prawa materialnego przedstawiony w apelacji obrońcy oskarżonego. Natomiast w przypadku zarzutów błęduw ustaleniach faktycznych zaprezentowanych w obu apelacjach – nie stwierdzono były doszło do podnoszonego w nich błędu, który byłby skutkiem obrazy przepisu postępowania w postaciart. 7 k.p.k.Mimo wadliwej konstrukcji zarzutu w apelacji prokuratora – należało przyznać mu rację, że w sprawie brak było podstaw do zasądzenia odszkodowania od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego w oparciu oart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku, który znajdował zastosowanie przy uwzględnieniu treściart. 4 § 1 k.k.To jednak świadczyło o obrazie prawa materialnego, polegającej na jego błędnej wykładni, a nie zaistnieniu błędu w ustaleniach faktycznych, czy naruszeniu przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na treść wyroku. Z kolei zaprezentowany przez obrońcę oskarżonego zarzut obrazy przepisu postępowania, to jestart. 413 § 2 k.p.k., wobec trafności zarzutu obrazy prawa materialnego, uznano za bezprzedmiotowy. Warto jednak zaznaczyć, że faktycznie jeśli dochodzi do skazania za więcej niż jedno przestępstwoi następnie do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody – należałoby wskazać, którego z przestępstw ten obowiązek dotyczy. Niezależnie od tego, brak takiego wskazania, w przypadku małej ilości przestępstw i różnej wysokości szkód wyrządzonych każdym z nich – nie miałby wpływu na treść wyroku, skoroz łatwością można byłoby ustalić, z którym przestępstwem wiąże się nałożenie danego obowiązku.
Mając powyższe na uwadze trzeba podkreślić, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty. Można przypuszczać, że zdawali sobie z tego sprawę skarżący skoro zaskarżyli wyrok wydany przez Sąd Okręgowy wyłącznie w części dotyczącej rozstrzygnięciao karze. Ani obrońca, ani prokurator, w przypadku czynu, którego dotyczyły apelacje, nie kwestionowali ustaleń, które wynikały z punktu II wyroku, a tym samym punktu II aktu oskarżenia. Z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wynikało bowiem m.in., że doprowadził on Województwo(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 350 000 złotych, działał na szkodę Województwa(...)w kwocie 350 000 złotych. Apelujący nie kwestionowali też ustaleń faktycznych, do których nawiązywał Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, okrojonym z uwagi na treść wniosków o uzasadnienie. Wynikało z nich, że oskarżony złożył nierzetelne oświadczenia o istotnym znaczeniu dla uzyskania świadczenia pieniężnego w ten sposób, że wprowadził w błąd przedstawicieli Województwa(...)co do zamiaru zakupu środków trwałych w sposób określony w harmonogramie wskazanego przez Sąd Projektu, ich wykorzystania, oraz co do zapewnienia o niekorzystaniu na ich zakup z innych programów finansujących w ramach de minimis, działając na szkodę Województwa(...)w kwocie 350 000 zł. Apelujący nie kwestionowali też faktów ustalonych i uwzględnionych przez Sąd I instancji przy wymiarze kary. Nie zgłaszali również zastrzeżeń do ustalonych przez Sąd Okręgowy faktów, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięciaw przedmiocie złożonego wniosku o naprawienie szkody przez Województwo(...). Sąd miał więc na uwadze, że taki wniosek został złożony, w dniu 28 grudnia 2021 roku dokonano wpłat stanowiących równowartość należności głównej wynikającej z umowy zawartej przez oskarżonego z Województwem(...), a te zostały zaliczone proporcjonalnie na poczet zaległych odsetek i należności głównej. Prawidłowe było również ustalenie, że wobec kategorycznego brzmienia przywołanych przez Sąd Okręgowy przepisówustawy z dnia 27.08.2009r. o Finansach publicznych(Dz.U. 2021r. poz.305) orazustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa(Dz.U. z 2021r. poz. 1540) oskarżyciel posiłkowy Województwo(...), wpłaconą na poczet odszkodowania kwotę 350 000 złotych,w sposób prawidłowy rozliczył proporcjonalnie na poczet odsetek za zwłokęi należności głównej. Zaliczył ją też na poczet zwrotu kosztów upomnienia.W konsekwencji należność pozostająca do zwrotu na rzecz pokrzywdzonego opiewa na kwotę 123 869,23 zł. Również tych ustaleń nie kwestionowali apelujący. Wobec tego nie można uznać, by zasadne były przedstawione zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych, które miały być wynikiem obrazyart. 7 k.p.k.Można jedynie dodać, że apelujący nie wskazali, które z dowodów zostały ocenione w sposób dowolny, niezgodny ze standardami swobodnej oceny, określonymi wart. 7 k.p.k.
Wobec tego zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych, zawierające w swej treści zarzuty obrazy przepisu postępowania, to jestart. 7 k.p.k.uznano za chybione.
W przedmiotowej sprawie uchybienie Sądu I instancji, który dokonał trafnych ustaleń faktycznych i prawidłowo ocenił dowody zebrane w sprawie, polegało na obrazie prawa materialnego, a dokładnieart. 46 § 1 k.k.To właśnie błędnej wykładni tego przepisu w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku, dokonanej przez Sąd Okręgowy, należy przypisać uznanie przez ten Sąd, że możliwe i konieczne było zasądzenie od oskarżonego na rzecz Województwa(...)kwoty 123 869,23 złote tytułem naprawienia szkody wyrządzonej przezJ. G.drugim przypisanym mu przestępstwem.
Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, żeart. 4 § 1 k.k.znajduje zastosowanie doart. 46 § 1 k.k., o czym świadczy treść zaskarżonego wyroku, w którym wszystkie rozstrzygnięcia, a więc i to z punktu X, zostały poprzedzone formułą „przy zastosowaniu w myślart. 4 § 1 kkprzywołanych poniżej przepisówkkw brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.”. Stanowisko to nie było kwestionowane przez strony postępowania. W konsekwencji nie stało się przedmiotem zarzutów przedstawionych w apelacji.
Wystarczy więc stwierdzić, że również w przekonaniu Sądu Apelacyjnegow Gdańsku, w niniejszym składzie,art. 4 § 1 k.k.znajduje zastosowanie do przepisuart. 46 § 1 k.k.
W tym zakresie podzielono stanowiska wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2016 roku, sygn. akt II AKa 417/15, w którym stwierdzono, że „Regulacje dotyczące środka kompensacyjnego zart. 46 § 1 k.k.są objęte zasadą intertempolarną zart. 4 § 1 k.k.”(LEX nr 2057107), wyrokach Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 grudnia 2017 roku, sygn. akt II AKa 492/17 (LEX nr 2490244) i z dnia 18 października 2018 roku, sygn. akt II AKa 181/18 (LEX nr 2637982), w których przedstawiono wyczerpującą argumentację – przekonującą, że nie ma podstaw do wyłączania z zakresu stosowaniaart. 4 § 1 k.k.przepisuart. 46 § 1 k.k.W szczególności należy zgodzić się z istotnym na gruncie przywołanych orzeczeń argumentem, że przepisart. 46 § 1 k.k.ma również charakter materialnoprawny. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie II AKa 181/18 – przepis ten „regulując fakultatywne bądź obligatoryjne orzekanie o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w ramach postępowania karnego wskazuje, że może to nastąpić w całości albo części. Odszkodowanie lub zadośćuczynienie jedynie częściowe, niezależnie od woli uprawnionego i nie będące obniżeniem jego wysokości w następstwie miarkowania w myślart. 362 k.c., pozostaje więc dopuszczalne według brzmieniaart. 46 § 1 k.k.a nie jest znane przepisom prawa cywilnego, zatem pozostaje swoistą cechą unormowania zawartego w przepisieart. 46 § 1 k.k.Mimo, że obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę ma swą zasadniczą materialnoprawną podstawę w przepisachkodeksu cywilnego, to jednak jego orzeczenie w ramach postępowania karnego względem sprawcy przestępstwa może nieść za sobą karnoprawne konsekwencje, przewidziane np. w uregulowaniach zartt. 75§ 2 k.k., czy 107§ 6 k.k.To wszystko przemawia za przyjęciem, że również w aktualnym stanie prawnym obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za krzywdę orzekany w ramach postępowania karnego pozostaje instytucją materialnego prawa karnego, czyli regulowany jest ustawą, o której mowa wart. 4 § 1 Kodeksu karnego”.
W konsekwencji, wobec zmiany treściart. 46 § 1 k.k., w realiach niniejszej sprawy, istniała konieczność porównania stanów prawnych przez pryzmat wyrażonych wart. 4 § 1 k.k.reguł prawa intertempolarnego. Przypomnieć trzeba, że w czasie popełnienia przestępstwa przypisanego oskarżonemu w punkcie II zaskarżonego wyrokuart. 46 § 1 k.k.obowiązywał w brzmieniu: „W razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości albo w części lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; przepisów prawa cywilnego o przedawnieniu roszczenia oraz możliwości zasądzenia renty nie stosuje się.” W czasie popełnienia przestępstwa obowiązek naprawienia szkody przewidziany wart. 46 § 1 k.k.zaliczany był do środków karnych, a przy jego orzekaniu zgodnie z dyspozycjąart. 56 k.k.należało stosować dyrektywy wymiaru kary określone wart. 53, 54 § 1 i 55 k.k.W treściart. 46 § 1 k.k.nie było też zapisu, jak w obecnym brzmieniu tego przepisu obowiązującym od 1 lipca 2015 roku, że orzekając obowiązek naprawienia szkody sąd czyni to stosując przepisy prawa cywilnego.
Nie może być jednocześnie wątpliwości co do tego, że przepisart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku należało interpretować w sposób zgodny z utrwalonym ówcześnie orzecznictwem. Zgodnie z nim: „Środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody, nałożony na podstawieart. 46 § 1 k.k., jest ograniczony jedynie do rozmiaru rzeczywistej szkody bezpośrednio spowodowanej przestępstwem i nie obejmuje odsetek stanowiących element szkody wynikły z następstw czynu sprawcy.” (wyrok SN z 3.04.2014r., V KK 76/14, LEX nr 1458723), „Szkodą, do której naprawienia sąd zobowiązuje sprawcę, jest równowartość rzeczywistej szkody wynikłej bezpośrednioz przestępstwa i nie jest dopuszczalne uwzględnianie przy ustalaniu jej wysokości tych składników i elementów szkody, które wynikły z następstw czynu, np. odsetek.” (wyrok SN z 4.02.2002r., II KKN 385/01, LEX nr 53028), „Środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody nałożonego na podstawieart. 46 § 1 k.k.jest ograniczony jedynie do rozmiaru rzeczywistej szkody wynikłej bezpośrednio z przestępstwa i nie obejmuje odsetek stanowiących element szkody wynikły z następstw czynu sprawcy.” (wyrok SNz 1.02.2011r., III KK 243/10, LEX nr 784276).
Obecnie, a więc od czasu noweli z 20.02.2015r., środek zart. 46 § 1 k.k.ma charakter cywilny o tyle, że przy jego stosowaniu szczególne znaczenie mają przepisy prawa cywilnego dotyczące m.in. pojęcia i zakresu szkody oraz sposobu jej naprawienia i odsetek ustawowych za opóźnienie w naprawieniu szkody (m.in.art. 361 k.c.,363 § 1 k.c.,art. 359 § 1 i 2 k.c.,455 k.c.,481 k.c.).
Zestawienie brzmieniaart. 46 § 1 k.k.z czasu popełnienia przestępstwa, obowiązującego do 30 czerwca 2015 roku i od czasu nowelizacji, która nadała mu brzmienie obowiązujące od 1 lipca 2015 roku, a także mając na uwadze ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie, jak i treśćart. 4 § 1 k.k.– nie pozostawia wątpliwości, że wobec oskarżonego Sąd Okręgowy zobowiązany był zastosowaćustawę Kodeks karnyobowiązującą w czasie popełnienia przestępstwa i do dnia 30 czerwca 2015 roku jako względniejszą.
Teoretycznie Sąd Okręgowy dostrzegł tę konieczność, jednak nie wyprowadził na podstawie obowiązującego wówczasart. 46 § 1 k.k.właściwych wniosków, uznając, że możliwe i niezbędne jest orzeczenie naprawienia szkody w części dotyczącej pozostałej do spłaty należności głównej po dokonaniu przez pokrzywdzone Województwo(...), prawidłowego i zgodnego z obowiązującymi przepisami (przywołanymi przez Sąd I instancji – k.14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) proporcjonalnego zaliczenia łącznej kwoty 350 000 złotych, która jak wynika z tytułów wpłaty miała być przeznaczona na naprawienie szkody - na poczet należności głównej oraz odsetek, jak też dokonał w pierwszej kolejności zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet kosztów doręczonego upomnienia (art. 62 § 1a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy o Finansach publicznych).
Raz jeszcze trzeba podkreślić, że szkodą do której naprawienia sąd mógł zobowiązać oskarżonego była wyłącznierównowartość rzeczywistej szkody wynikłej bezpośrednio z przestępstwa.Skoro ta równowartość to kwota 350 000 złotych, co prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy, to nie było możliwości zasądzenia jej w wyższej wysokości. Nie było jednocześnie możliwości uwzględniania przy jej wymiarze elementów szkody, które wynikły z następstw czynu, a więc w tej konkretnej sprawie: odsetek oraz kosztów upomnienia.
W realiach przedmiotowej sprawy nie chodzi też o to, czy poprzez wpłatę kwoty 350 000 złotych doszło do naprawienia przez oskarżonego szkody w całości, bo oczywiste jest, że tak się nie stało. Istotne jest, żeart. 46 § 1 k.k., w brzmieniu do 30 czerwca 2015 roku, uniemożliwiał orzeczenie obowiązku naprawienia szkody powyżej równowartości rzeczywistej szkody wynikłej bezpośrednioz przestępstwa, a więc także uwzględnienia podczas jej wymiaru elementów szkody, które wynikły z następstw czynu.
Skoro doszło do wpłaty, przez osobę upoważnioną przez oskarżonego na poczet naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, kwoty 350 000 złotych, to niezależnie od uprawnionego jej proporcjonalnego zaliczenia przez pokrzywdzony podmiot na poczet należności głównej i kwoty odsetek, a także na poczet kosztów upomnienia, nałożenie na oskarżonego w oparciu oart. 46 § 1 k.k.obowiązku naprawienia szkody powyżej wpłaconej kwoty 350 000 złotych wykracza poza kwotę szkody wynikającą bezpośrednio z przestępstwa i w tym konkretnym przypadku sprowadza się faktycznie do uwzględnienia przy jej wymiarze tych składników, które wynikły z następstw czynu, a nie samego czynu.
Sąd I instancji zbyt dużą wagę przywiązał do proporcjonalnego zaliczenia przez pokrzywdzony podmiot dokonanej wpłaty na poczet podlegających zwrotowi środków publicznych, odsetek, ale i kosztów upomnienia, a przede wszystkim tego, że po dokonanym zaliczeniu do zapłaty nadal pozostała kwota środków publicznych w wysokości 128 869,23 zł. Istotne jest, że przepisy ustawyo Finansach publicznych, jak i Ordynacji podatkowej, przywołane przez Sąd Okręgowy, wskazują na sposób postępowania w przypadkach nieprawidłowego wykorzystania środków europejskich, w tym określają konieczność i sposób ich zwrotu wraz z odsetkami, jak też sposób dokonania zaliczenia wpłat dokonanych przez beneficjenta zobowiązanego do ich zwrotu. Nie determinują jednak konieczności ustalania wysokości szkody wyrządzonej zachowaniem takiego beneficjenta, w sposób wynikający w szczególności ze wskazanych zaliczeń.
Wobec tego w przedmiotowej sprawie, uwzględniając treśćart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu do 30 czerwca 2015 roku, istotne było ustalenie wysokości szkody wyrządzonej przez oskarżonego, wynikającej bezpośrednio z przestępstwa na kwotę 350 000 zł oraz ustalenie, że w takiej łącznej wysokości oskarżony za pośrednictwem innej osoby dokonał wpłaty na rzecz pokrzywdzonego podmiotu, jak też uwzględnienie faktu, iż każda kwota powyżej dokonanej wpłaty – zasądzona od oskarżonego na rzecz Województwa(...)oznaczałaby uwzględnienie przy jej wymiarze składników, które wynikłyz następstw przestępstwa, a nie samego przestępstwa.
Wobec powyższego, stwierdzając zasadność przedstawionego wprost przez obrońcę oskarżonego zarzutu obrazy prawa materialnego, jak też skuteczność obydwu wniesionych w sprawie apelacji, Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie X.

Wnioski

Zawarty w apelacji obrońcy oskarżonego: o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie w całości pkt X części rozstrzygającej wyroku Sądu I instancji.
Zawarty w apelacji prokuratora: o zmianę części rozstrzygających zaskarżonego wyroku w zakresie orzeczenia o karze (środku karnym) poprzez uchyleniew całości pkt X części rozstrzygającej wyroku i utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji w pozostałej części.

Wnioski o uchylenie pkt X wyroku - zasadne. Wniosek o utrzymanie wyroku w mocy w pozostałej części – niezasadny.

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Powody wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia. Przy czym, wniosek o utrzymanie w mocy wyroku w pozostałej części niezasadny, bo bezprzedmiotowy. Jeśli prokurator zaskarżył wyrok Sądu I instancji wyłączniew części dotyczącej zasądzonego odszkodowania to po dokonaniu zgodniez jego wnioskiem uchylenia zaskarżonego wyroku w pkt X, brak było podstaw do orzekania o utrzymaniu w mocy wyroku w części, w której nie został zaskarżony, a zatem był prawomocny.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Brak

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot utrzymania w mocy

Nie dotyczy.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

I.

Przedmiot i zakres zmiany

Zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylono rozstrzygnięcie zawarte w punkcie X.

Zwięźle o powodach zmiany

Wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

Nie dotyczy

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.iart. 626 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając wydatkami z nim związanymi Skarb Państwa.
Rozstrzygając w ten sposób o kosztach postępowania przed Sądem II instancji, kierowano się zasadą słuszności.J. G.nie powinien ponosić tych kosztów, w sytuacji gdy apelacja jego obrońcy, ale i prokuratora – wniesiona na korzyść oskarżonego okazały się zasadne i doprowadziły do wnioskowanej zmiany wyroku, a jedynym powodem zasadności apelacji było uchybienie leżące po stronie Sądu I instancji.

PODPIS