Sąd Rejonowy w Rybniku
IV Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: IV RC 511/20
Data wyroku: 2023-07-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: sędzia Katarzyna Rybczyńska
Teza: Ustalono wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego.

Sygn. akt: IV RC 511/20

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lipca 2023r.
Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący:  sędzia Katarzyna Rybczyńska
Protokolant:  Dorota Krupińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2023r. wR.
sprawyz powództwaJ. S. (1)
przeciwkoA. S.
o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego

1
ustala, że z 3 marca 2022 roku wygasł obowiązek alimentacyjnyJ. S. (1)wobecA. S.ustalony mocą wyroku Sądu Okręgowego w Rybnikuz 2 marca 2022 roku w sprawie o sygnaturze akt II Ca 664/21, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku z 13 kwietnia 2021 roku w sprawie o sygnaturze akt IV RC 411/17;

2
w pozostałej części powództwo oddala;

3
odstępuje od obciążania stron kosztami procesu.

Sygn. akt IV RC 511/20

UZASADNIENIE
Powód domagał się uchylenia obowiązku alimentacyjnego wobec pozwanej z dniem24 listopada 2020r.
Wraz z pozwem złożył wniosek o udzielenie zabezpieczenia poprzez wstrzymanie obowiązku alimentacyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania począwszy od dnia doręczenia. Złożył również wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych.
W uzasadnieniu pozwu podano, że pozwana jest pełnoletnią córką powoda. Dotychczasowy obowiązek alimentacyjny został ustalony przed Sądem Rejonowym w Rybniku na kwotę 1500 zł. Stan zdrowia powoda w ostatnim czasie uległ pogorszeniu uniemożliwiając mu wykonywanie pracy. Obecny stan zdrowia determinuje konieczność długotrwałej rehabilitacji oraz pomoc osób najbliższych. Powód zmuszony był 23 listopada złożyć rezygnację z funkcji prezesa(...) SA. Podniósł również, że posiada obowiązek zaspokojenia uzasadnionych potrzeb rodziny względem swojego małoletniego synaJ.oraz jego matki. (k. 5-6)
W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa.
W uzasadnieniu wskazała, że powód powołuje się na zły stan zdrowia przedkładając dokumentację medyczną z lat 2012, 2017, 2018 i 2019. Pozwana kształcąc się w LO poinformowała powoda o zamiarach podjęcia nauki poza granicami kraju, prosząc o wsparcie finansowe. W związku z odmową wsparcia finansowego pozwana złożyła pozew o podwyższenie alimentów w Sądzie Rejonowym w Rybniku, sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą IV RC 411/17/8. Pozwana kontynuowała edukację w Wielkiej Brytanii gdzie ukończyła studia dzienne I stopnia na UniwersytecieD.w 2021 roku. Powód nigdy nie wykazywał zainteresowania osiągnięciami edukacyjnymi pozwanej. Pozwana zakwestionowała oświadczenie o rezygnacji z powoda z funkcji prezesa, gdyż w nadal jego nazwisko figuruje w KRS spółki. Powód dysponuje znacznym majątkiem, na który składają się nieruchomości w postaci hoteli, ruin zamku, domy pracownicze, hale magazynowe oraz lokale i biura. Nadto pozwana wskazała, że powód nigdy nie interesował się jej wychowaniem, nie otrzymała do niego emocjonalnego wsparcia. Ustalone sądownie alimenty w wysokości 1500 zł są dla pozwanej niezbędnym wsparciem finansowym. W toku(...)pozwana rozpoczęła studia na Uniwersytecie wA..
W piśmie z 15 lutego 2022 roku powód podtrzymał swoje dotychczasowe twierdzenia i wnioski oraz wniósł o uwzględnienie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazał, że wymaga ustalenia okoliczność, czy pozwana istotnie kontynuuje naukę wA., i czy ze względu na wymiar zajęć edukacyjnych ma możliwość podjęcia pracy zarobkowej. Wskazał przy tym, że pozwana nie konsultowała przeprowadzki do innego kraju z powodem, tymczasem koszty życia w Holandii są wyższe niż w Wielkiej Brytanii. Nadto wskazał, że rodzice są obowiązani do łożenia na rzecz dziecka do momentu, aż będzie ono w stanie utrzymać się samodzielnie. Pozwana ukończyła studia I stopnia z najlepszym wynikiem, ma zatem możliwość podjęcia pracy i utrzymywania się samodzielnie. Pozwana jest osobą młodą, zdrową, mieszka w dużym mieście, w którym istnieją duże możliwości podjęcia zatrudnienia. Pozwana powołuje się na znaczny majątek powoda, jednakże działalność gospodarcza prowadzona przez powoda przynosi straty, w wskazane składniki majątkowe stanowią aktywa spółki i stanowią one odrębną masę majątkową od majątku wspólnika spółki. Nadto powód wskazał, że obecnie ma na utrzymaniu dwójkę dzieci, w tym 5-letniego syna, na które ma zasądzone alimenty w łącznej wysokości 4500 zł, a w ostatnim czasie jego dochody nie przekroczyły 6000 zł netto miesięcznie. Możliwości zarobkowe powoda są ograniczone w związku z pogarszającym się stanem zdrowia. Powód ma stwierdzoną cukrzycę, przeszedł zawał i leczy się kardiologicznie, jak również psychiatrycznie.
Na rozprawie powód podtrzymał swoje żądanie i stanowisko w sprawie.
Pismem z 23 maja 2022 roku powód wniósł o udzielenie zabezpieczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowegoR. P.w sprawie i sygn. Kmp 6/21.
Na rozprawie 22 listopada 2022 roku powód podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Sąd ustalił:
Po raz pierwszy alimenty na rzeczA. S.odJ. S. (1)zostały zasądzone wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 4 kwietnia 2006 roku w sprawie o sygn. akt XVII RC 1691/0, mocą którego rozwiązano małżeństwo rodziców pozwanej przez rozwód. W wyroku rozwodowym ustalono alimenty na rzecz pozwanej w wysokości po 550 zł miesięcznie. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad powódką powierzono matce zastrzegając ojcu prawo do współdecydowania o istotnych życiowych sprawach powódki oraz zapewniając mu prawo do osobistych kontaktów. Z małżeństwa tego pochodzi również synK. S.ur. (...)
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 13 kwietnia 2021 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt IV RC 411/17 w sprawie o podwyższenie alimentów zasądzono odJ. S. (1)na rzecz jego córkiA. S.alimenty w kwocie po 1000 zł miesięcznie za okres od 1 października 2018 roku do 31 marca 2021 roku, i w kwocie 2500 zł miesięcznie począwszy od 1 kwietnia 2021 roku.
W trakcie przywołanego wyżej postępowania, na początku września 2018 roku pozwanaA. S.wyjechała do Wielkiej Brytanii, gdzie podjęła studia licencjackie na uniwersytecieS.na kierunku psychologia. Pozwana osiągała bardzo dobre wyniki w nauce na studiach. Po studiach planowała pogłębiać nabytą wiedzę i zdobywać doświadczenie zawodowe. Nie planowała wrócić do Polski. W trakcie zajęć na uczelni nie miała możliwości podjęcia zatrudnienia. W Wielkiej Brytanii pozwana zamieszkiwała w wynajmowanym pokoju. Powódka nie płaciła za naukę, gdyż otrzymała tzw. kredyt rządowy na poczet realizacji studiów wyższych w kwocie 9250 funtów rocznie na spłatę czesnego. Po ukończeniu studiów, podjęciu pracy zawodowej i osiągnięciu wymaganego progu wynagrodzenia, pozwana będzie musiała spłacić w nieoprocentowanych ratach zobowiązanie kredytowe. Koszt utrzymania pozwanej w czasie studiów za granicą wynosił ok. 4300 złotych. Na koszty utrzymaniaA. S.składały się wówczas koszty wynajmu pokoju, wyżywienia, dojazdów na uczelnię, biletów lotniczych, odzieży. Pozwana w trakcie wakacji podejmowała zatrudnienie. Pozwana ogólnie była zdrowa. Nosiła okulary. Leczyła się dermatologicznie.
Pozwana w trakcie studiów korzystała z pomocy finansowej matkiB. S..
(dowód: akta IV RC 411/17 w szczególności protokoły rozpraw, dokumentacja uczelni, dokumentacja finansowa)
PowódJ. S. (1)w dacie wydania wyroku w sprawie IV RC 411/17 miał 56 lat. Był prawnikiem, uzyskał tytuł radcy prawnego, lecz nie wykonywał nigdy zawodu. Piastował stanowisko dyrektora wPrzedsiębiorstwie (...) SAz siedzibą wS.. Jako dyrektor do spraw administracji na podstawie umowy o pracę na ¼ etatu i otrzymywał wynagrodzenie rzędu 1000 zł netto miesięcznie. Był też jedynym akcjonariuszem tej spółki. Deklarował, że nie posiadał innych źródeł dochodu. Spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wynajmu pomieszczeń. Do majątku spółki należało kilka nieruchomości oraz ruchomości w postaci pojazdów mechanicznych. Spółka zatrudniała ok. 10 - 12 pracowników. Stan finansowy spółki nie był dobry, zobowiązania przewyższały aktywa, ale nie wszczęto postępowania upadłościowego.
Powód chorował przewlekle na cukrzycę oraz liczne schorzenia układu krążenia. Zdiagnozowano u niego m.in. zaburzenia przewodnictwa śródkomorowego, nadciśnienie tętnicze i zaburzenia rytmu serca. Miał również problemy pulmonologiczne związane z przebytym zapaleniem płuc. Był kilkukrotnie hospitalizowany. Leczył się również psychiatrycznie. Powód korzystał z pomocy medycznej zarówno odpłatnej jak i nieodpłatnej. Uczęszczał na rehabilitację.
Powód miał trójkę dzieci – pozwaną, jej brataK. S.orazJ. S. (2). Najmłodszy synJ. S. (2)urodził się (...)i pochodził z nieformalnego związku pozwanego iR. S.. Związek ten zakończył się. Powód miał zasadzone alimenty naJ. S. (2), wspomagał również finansowo dorosłego synaK. S..
(dowód: akta IV RC 411/17 w szczególności protokoły rozpraw, dokumentacja uczelni, dokumentacja finansów, wyrok k. 785)
Zasądzone wyrokiem sygn. IV RC 411/17 alimenty były egzekwowane w drodze postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowegoR. P.. Postępowanie zostało wszczęte 24 czerwca 2021 roku.
PozwanaA. S.ma obecnie 23. Aktualnie ma przebywać w Kanadzie, gdzie pracuje. Nie wykazała, że kontynuuje naukę. Nie utrzymuje kontaktu z powodem. Ani pozwana ani matka pozwanej nie reagują na próby kontaktu ze strony powoda. Ostatni kontakt pozwana miała z powodem 3 lata temu.
PowódJ. S. (1)ma obecnie 59 lata. Jest wyłącznym wspólnikiemPrzedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.i prezesem zarządu. W roku 2021 osiągnął dochód ze spółki w łącznej wysokości 32.355,32 zł brutto. Zasadniczo powód utrzymuje się z najmu i dzierżawy nieruchomości. Z tego tytułu osiąga dochód w wysokości ok. 7000 zł miesięcznie. Nie posiada innych źródeł dochodu, nie posiada majątku, papierów wartościowych. Posiada oszczędności rzędu kilku tysięcy złotych. Jego możliwości zarobkowania są ograniczone z uwagi na stan zdrowia.Spółka (...) SAnie przynosi dochodów. Powód jest radcą prawnym, ale nigdy nie wykonywał tego zawodu. Zamieszkuje aktualnie sam. Od kilku lat zajmuje lokal na terenie firmy. Opłaca czynsz w wysokości 500 złotych miesięcznie. Leczy się na cukrzycę II typu insulinoodporną, przeszedł zawał, leczy się laryngologicznie, pulmonologiczniei kardiologicznie, boryka się ze skutkami wirusa(...)2. Miesięcznie wydaje na leki od 500 do 700 złotych. Z uwagi na cukrzycę pozostaje na specjalnej diecie, kupuje żywność dla diabetyków. Powód utrzymuje syna z drugiego małżeństwa -J. S. (2), który ma 6 lat. Powód reguluje alimenty na syna w wysokości 2000 zł miesięcznie. Wysokość alimentów została ustalona w drodze ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Sosnowcu.
(dowód: zeznania powoda k. dokumentacja pracownicza powoda k. 8 i następne, dokumentacja medyczna powoda k. 11 i następne, dokumentacja z uczeni pozwanej k. 117 i następne, kopia aktu notarialnego k. 128 i następne, dokumentacja rejestrowa k. 175 i następne, rachunki k. 181 i następne, zaświadczenie o dochodach k. 243, dane z ewidencji k. 244 i następne, wydruk korespondencji k. 500 i następne )
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przywołane wyżej dowody z dokumentów, którym zasadniczo należało dać wiarę. Dowody te nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a zatem i Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności.
Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w zakresie jego twierdzeń odnośnie złej kondycji finansoweji majątkowejPrzedsiębiorstwa (...) SA. Z przedłożonego przez samego powoda pisma wynika, że spółka w 2022 roku osiągnęła zysk. W ocenie Sądu podawana przez pozwanego wysokość jego wynagrodzenia w związku z zajmowaniem stanowiska dyrektora w ww. spółce oraz innych dochodów czerpanych z działalności spółki budzi zastrzeżenia, skoro powód jest jedynym akcjonariuszem spółki.
Na podstawieart. 2352§ 1 pkt 5 k.p.c.wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchaniaB. S.iR. S.. został oddalony, jako zmierzający do przedłużenia postępowania.
Sąd zważył:
PowództwoJ. S. (1)o uchylenie jego obowiązku alimentacyjnego wobec córki do do zasady zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 133 § 1 krorodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymywać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. W orzecznictwie przyjął się pogląd, że jeżeli dzieci są już dorosłe, wówczas istnienie ich uprawnienia do alimentów zależy od sytuacji ekonomicznej rodziców i od tego, czy dziecko czyni starania, by ekonomicznie się usamodzielnić (art. 133 § 3 kro). Rodzice mogą bowiem uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Powyższe wymaga ustalenia zaistnienia zmiany w zakresie stosunków w oparciu o powołany powyżejart. 138 kro.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że bezspornym jest iżJ. S. (1)posiada źródła dochodu, obecnie stanowi je dochód z dzierżawy nieruchomości w wysokości ok. 7000 zł miesięcznie. Powód posiada zobowiązanie alimentacyjne względem swojego najmłodszego synaJ. S. (2)w wysokości 2000 złotych. Zamieszkuje sam. Sąd nie kwestionuje również stanu zdrowia pozwanego, który jest obarczony wieloma schorzeniami (co zostało potwierdzone stosowną dokumentacją medyczną) i wiąże się z koniecznością pozostawania w stałym leczeniu. Powód ma bowiem stwierdzoną cukrzycę oraz szereg innych schorzeń, na które cierpiał już w czasie ostatniego orzekania o alimentach na rzeczA. S.. Powód zatem nie wrócił do pełnej sprawności. Sama ta okoliczność nie zwalnia go jednak, co oczywiste, od ponoszenia kosztów utrzymania pełnoletniej pozwanej, która nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Niemniej jak ustalono pozwana ma obecnie 23 lata. W odpowiedzi na pozew deklarowała kontynowanie nauki wA., aczkolwiek nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że studia tam ukończyła. Wg wiedzy powoda uzyskanej pośrednio od osób trzecich pozwana obecnie ma przebywać i pracować na terenie Kanady. Powód od trzech lat nie ma kontaktu z córką. Bezspornym jest, że pozwana ukończyła już co najmniej studia I stopnia za granicą w zakresie psychologii na prestiżowej uczelni. Studia ukończyła z bardzo dobrym wynikiem. Poczyniła zatem starania w celu uzyskania kwalifikacji pozwalających na zdobycie zawodu. Pozwana jest dorosłą, zdrową, w pełni sprawną osobą. Wszystkie te okoliczności przemawiają za tym, że zdobyte przez pozwaną wykształcenie pozwoli jej na uzyskanie zawodowej samodzielności. Pozwana po ukończeniu studiów w Wielkiej Brytanii nie planowała powrotu do Polski. Kontakt pomiędzy pozwaną a powodem jest znikomy i sporadyczny. Relacje między nimi są trudne.
Wskazać ponadto należy, że pozwana złożyła odpowiedź na pozew i przedstawiał dokumentację odnośnie rozpoczęcia studiów, ale na żadnej rozprawie się nie stawiła i nie przedstawiła dalszych dowodów co do kontynuowania nauki.
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności na podstawieart. 133 § 3 kroiart. 138 kroSąd uchylił z 03 marca 2022 r. obowiązek alimentacyjny powoda wobec pozwanej. Określając datę, od której uchylono obowiązek alimentacyjny Sąd brał pod uwagę datę prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 02 marca 2022 roku, a co się z nim wiąże tj. rygor powagi rzeczy osądzonej.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawieart. 102 kpcjak w punkcie II wyroku .
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji