Sąd Okręgowy w Olsztynie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 218/24
Data wyroku: 2024-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Dariusz Firkowski

Sygn. akt VII Ka 218/24

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 kwietnia 2024 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym
w składzie:
Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski
Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Tymosiewicz
przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Południe w Olsztynie Marioli Beker-Pawluczuk

po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2024 r.
sprawy:Ż. K. (1),ur. (...)wB., córkiS.iD.z domuC.
oskarżonej zart. 286§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 26 stycznia 2024 r. , sygn. akt II K 133/23
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejowemu w Olsztynie przekazuje.

FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2)

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VII Ka 218/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 26 stycznia 2024 r. w sprawie II K 133/23

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca oskarżonego

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Prokurator wyrokowi zarzucił:
a/ obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia a toart.410 k.p.k.w zw zart. 392§1 kpki zart. 394§2 kpkpoprzez opacie wyroku na okolicznościach, które nie mogły zostać ujawnione na rozprawie głównej bowiem stanowiły informację pozaprocesową pochodzącą z tktu wiedzy olsztyńskich szeroko rozumianych organów ścigania na temat przestępczej działalności i stylu życiaP. W. (1)iA. W. (1), która to wiedza przełożyła się na ocenę wyjaśnieńŻ. K. (1)jako wiarygodnych a w konsekwencji uniewinnienie oskarżonej z pominięciem faktów płynących / materiału dowodowego procesowo zgromadzonego w niniejszej sprawie.
b/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść a polegający na bezzasadnym przyjęciu. iżŻ. K. (1)z czynemP. W.łączyło jedynie przejęcie przezP. W.danych jej matki do konta bankowego. a w konsekwencji uznanie, że wymieniona nie popełniła zarzucanego jej czynu podczas gdy do użytkowania konta założonego niewątpliwie naŻ. K. (1)mogło dojść tylko przy wykorzystaniu wskazanego przezŻ. K. (1)przy zakładaniu konta numeru(...), który posłużył także do rozmowy z pokrzywdzonymA. K., rejestracji i użytku konta naO., rejestracji i użytku bankowości elektronicznej, wypłatB., rejestracji i użytku konta na portaluF..pl, a to z kolei stwarza podstawę do oceny zachowaniaŻ. K. (1)co najmniej jako pomocnictwa do oszustwa popełnionego przezP. W.;

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja prokuratora zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Okręgowego okoliczności wskazane w apelacji oraz te wynikające z akt sprawy wskazują na to, że w istocie oskarżona w zakresie zarzucanego jej czynu co najmniej dopuściła się pomocnictwa. Tym samym trafnie skarżący zarzucił, iż Sąd I instancji zbyt dużą wagę przy dokonywaniu ustaleń faktycznych dał wyjaśnieniom oskarżonej albowiem zamiar sprawcy ustala się na podstawie całokształtu przedmiotowych, jak i podmiotowych okoliczności, i tym samym wyjaśnieniaŻ. K.nie mogą stanowić jedynej, a nawet głównej okoliczności w zakresie ustaleń co do postaci jej zamiaru.
Trafnie skarżący w apelacji wskazał, że w niniejszej sprawie bardzo istotne znaczenie mają ustalenia dotyczące numeru(...), który zarejestrowany był na córkę oskarżonejP. W.-k. 27, która jeszcze w toku niniejszego postępowania odbierała korespondencję awizowaną pod adresem matki - k. 48-50.
Zauważyć bowiem należy, iż ogłoszenie na(...)o numerze(...)zostało wystawione przez konto do którego przypisany był numer(...)- porównaj k. 42 i co najmniej od dnia 24 sierpnia 2021 r. logowania do tego konta na(...)następowały z wymienionego numeru telefonu. To z tego numeru wykonane zostało połączenie z pokrzywdzonymA. K.. to wyżej wskazany(...)(k. 2-3 przesłuchanie pokrzywdzonego). Ponadto zwrócić uwagę należy, że adres mailowy jakim posługiwał się sprawca do wymiany korespondencji z pokrzywdzonym to:

(...),przy czym, co istotne, podczas rejestracji konta mailowego podano numer(...)-k. 37.
W ślad za apelującym wskazać należy, że numer rachunku, na który wpłynęły środki pochodzące z oszustwa to(...)został on założony osobiście przezŻ. K. (1)w dniu 18 sierpnia 2021 r. w placówce Banku - k.137, k. 143.

    Podkreślenia wymaga, że w Banku oskarżona przy podpisywaniu umowy podała numer telefonu przypisany dorachunku (...), a karta i PlN do karty zostały wysłane listem zwykłym na adresŻ. K. (1);niewątpliwie podpisy na umowie rachunku i dokumentacji pochodziły odŻ. K. (1)- porównaj treść opinii jak na k. 178. Ponadto hasło do uruchomienia bankowości elektronicznej zostało podane przez wiadomość sms przy pierwszym logowaniu na wskazany przezŻ. K. (1)numer(...)- k. 142, przy czym wypłaty z kontaB.wymagały zatwierdzenia sms wysłanym na numer(...)podany przezŻ. K. (1). Wskazać także należy, że: faktura wystawiona za pośrednictwem(...)(k. 10), logowania do konta na(...), które służyło do wystawienia oszukańczej faktury (k. 185, 185, 200) następowały z numeru(...)i to w dniach 29 sierpnia - 31 sierpnia 2021 roku – porównaj k. 206-238; karta płatnicza została wysłana na adres oskarżonej w dniu 20 sierpnia 2021 r. PlN do karty został wysłany w dniu 19 sierpnia, 2021 r., karta aktywowana została w dniu 29 sierpnia 2021 r. przy czym wcześniej musiała być aktywowana bankowość elektroniczna z numeru(...)- k.94; wypłatyB., które następowały w okresie 30 sierpnia 2021 r. i 2 września 2021 r. wymagały zatwierdzenia numerem telefonu wskazanym do bankowości elektronicznej.
Znamienne jest zaś to, żeŻ. K. (1)w relacjach z pracodawcą, z którym zawarła umowę w dniu 2 sierpnia 2021 r. posługiwała się innym numerem telefonu aniżeli wskazanym w Banku- k. 193, k. 307.

    Zgodzić się zatem należało ze skarżącym, że wnioski płynące ze wskazanych okoliczności we wzajemnym ich powiązaniu świadczą o tym, że w dniu 18 sierpnia 2021 r. przy zakładaniu rachunku bankowegoŻ. K. (1)świadomie podawała numer telefonu zarejestrowany naP. W., który posłużył do aktywacji konta służącego do wyłudzeń;numer ten wykorzystywany był do wszystkich logowań do Banku,(...),(...)a także do kontaktu z pokrzywdzonym.
Także w ocenie Sądu OkręgowegoŻ. K. (1)od samego początku rejestrowała konto bankowe w celu przekazania danych córceP. W.podając przy tym jej numer telefonu. Ponadto oskarżona podając wskazany numer telefonu jako uwierzytelniający ją w Banku, a następnie godząc się na jego posiadanie przezP. W., bez dokonania stosownych zmian na rachunku Bankowym, miała świadomość, żeP. W.wykorzysta rachunek w celu popełnienia przestępstw. Co istotne,Ż. K. (1), która miała wówczas problemy finansowe ostatecznie nie skierowała swojego wynagrodzenia na założony przez siebie rachunek bankowy co ewidentnie pokazuje, że faktycznie oskarżona nigdy nie była zainteresowany prowadzeniem tego rachunku i założyła go dla innej osoby, która chciała się nim posłużyć aby nie ujawnić swojej tożsamości.
Co do możliwości przypisania oskarżonej odpowiedzialności za pomocnictwo do popełnienia przestępstwa oszustwa przez inną osobę (P. W.), to zauważyć należy, że polega ono na ułatwianiu innej osobie popełnienia czynu zabronionego. Tym samym udostepnienie innej osobie danych rachunku bankowego, który następnie został wykorzystany do popełnienia czynu zabronionego, w sensie obiektywnym może być postrzegane jako dostarczenie narzędzi, które następnie ułatwią lub umożliwią popełnienie czynu zabronionego. Ponadto na uwadze należy mieć i to, że strona podmiotowa pomocnictwa, jako zjawiskowej formy przestępstwa, obejmuje co do zasady obie postaci umyślności: zatem zamiar bezpośredni i ewentualny oraz i to, że przestępstwo pomocnictwa jest dokonane już w chwili, w której faktycznie dochodzi do ułatwienia popełnienia czynu zabronionego, nie zaś w chwili niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego, co wynika z autonomicznego charakteru pomocnictwa, które nie jest akcesoryjne względem przestępstwa głównego.

Wniosek

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny w zakresie kary
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec podanych wcześniej okoliczności wniosek o uchylenie wyroku okazał się zasadny albowiem właściwa analiza całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym ustaleń dotyczących logowań na rachunek bankowy i połączeń kart SIM z urządzeniami telefonicznymi, przeprowadzona z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i reguł logicznego rozumowania wskazuje, że oskarżona dopuściła się co najmniej czynu zart.18§3 kkw zw. z a rt.286§1 kk.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☒art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Wniosek prokuratora o uchyleniewyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 26 stycznia 2024 r. , sygn. akt II K 133/23oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania okazał się zasadny.
Podniesione w apelacji zarzuty oraz wnioski płynące z przeprowadzonych akt wskazują na potrzebę przeprowadzenia na nowo przewodu w całości celem określenia kwestii odpowiedzialności oskarżonej pod kątem popełnienia zarzucanego jej mu czynu albowiemŻ. K. (1)po otworzeniu konta, umożliwiając dostęp do tego konta córce skazywanej za oszustwa, bez wątpienia miała świadomość, że konto to zostanie wykorzystane do celów przestępczych.

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Wobec podniesionych okoliczności konieczne jest ponowne przeprowadzenie przewodu sądowego w całości, w tym dokonanie analizy twierdzeńŻ. K.co pozwoli na trafne określnie kwestii jej odpowiedzialności za zarzucany aktem oskarżenia czyn.

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

7

PODPIS

ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO
Załącznik do formularza UK 2

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 26 stycznia 2024 r. w sprawie II K 133/23

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana