Sąd Okręgowy w Rzeszowie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 478/17
Data wyroku: 2018-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Kocój, Małgorzata Mazur, Barbara Chłędowska
Słowa kluczowe: Powództwo negatoryjne
Teza: Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wydane w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej jest źródłem skutecznego uprawnienia pozwanych względem powodów w sprawie o ochronę własność.

Sygn. akt V Ca 478/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lutego 2018 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie V Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący-Sędzia

SSO Małgorzata Mazur

Sędzia:
Sędzia:

SSO Barbara Chłędowska
SSO Magdalena Kocój (spr.)

Protokolant:

Tomasz Kluz

po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018r. w Rzeszowiena rozprawiesprawy z powództwaK. K.iA. W.przeciwkoW. A.,A. A.iJ. A.o zakaz przechodu i przejazdu
na skutek apelacji powódekod wyroku Sądu Rejonowego w Strzyżowie
z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I C 188/16

I
oddala apelację,

II
zasądza od powódekK. K.iA. W.solidarnie na rzecz pozwanejA. A.kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

SSO Magdalena Kocój   SSO Małgorzata Mazur  SSO Barbara Chłędowska
Sygn. akt V Ca 476/17

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 27 lutego 2018r.
Wyrokiem z dnia 15 marca 2017r. Sąd Rejonowy w Strzyżowie po rozpoznaniu sprawy z powództwaK. K.iA. W.przeciwko pozwanymW. A.,J. A.iA. A.o zakaz przechodu i przejazdu oddalił powództwo i zasądził od pozwanychW. A.,J. A.iA. A.solidarnie na rzecz powódekK. K.iA. W.solidarnie kwotę 319,00 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie swoje Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach stanu faktycznego.
PowódkaA. W.jest właścicielkądziałki nr (...), położonej wG.. PowódkaK. K.jest właścicielkądziałki nr (...), położonejwG.. Obie działki graniczą ze sobą i stanowią działki siedliskowe. Nadziałce nr (...)usytuowane są dwa budynki mieszkalne, nadziałce nr (...)usytuowany jest także budynek mieszkalny.
Przez obie wyżej opisane nieruchomości przebiega sporny szlak drożny, prowadzący od drogi publicznej wsiG..
Sporny szlak drożny został urządzony i częściowo utwardzony kamieniem w 1976 roku przez powódkęA. W.i jej mężaJ. W., kiedy to ww zamierzali rozpocząć budowę domu mieszkalnego. Stanowi on drogę dojazdową od drogi publicznej wsiG.do działek siedliskowych powódek, a także do działki pozwanychA. A.,J. A.iW. A., gdzie usytuowany jest ich budynek mieszkalny.
Pozwani zaczęli wykonywać przejazdy spornym szlakiem drożnym w 1987 roku, od kiedy mieli samochód. Ponadto wówczas rozpoczęli budowę domu mieszkalnego na swojej działce. Wtedy też, za zgodąW. W.– poprzednika prawnego powódkiA. W.pozwaniA. A.iJ. A.nadziałce (...), własności powódkiA. W.urządzili „kawałek” drogi, który miał połączyć drogę urządzoną przez powódkęA. W.i jej mężaJ. W.z działką pozwanych. Pozwani w tym celu zasypali ziemią głęboki jar z ciekiem wodnym. Zrobili tam odpływ, wstawiając betonowe przepusty. Następnie odcinek ten utwardzili gruzem i kamieniem z budowy, a także kamieniem, który dostali z gminy. PozwanyJ. A.ten odcinek drogi utwardził ponadto jumbami.
W późniejszym okresie, około 2005 r. sporny odcinek drogi, do wysokości budynku gospodarczego usytuowanego na działce powódkiA. W.został utwardzony masą bitumiczną. Utwardzenie to zostało wykonane przez GminęN.. Około 2011 roku pozwanyJ. A.wysypał na sporny szlak drożny gruz od strony swojej działki, który następnie został usunięty przezP. W..
Ze spornego szlaku drożnego, poza pozwanymi korzystali także inni(...). Do stycznia 2015 r. pozwani korzystali ze spornego szlaku drożnego bez żadnych przeszkód i do tego czasu między stronami nie było konfliktu.W 2015r., na przebiegu spornego szlaku drożnego, została zamontowana metalowa brama, która była zamykana i od tej pory pozwani, w celu przejazdu musieli prosić powódki i ich rodzinę o otworzenie bramy. Na tym tle doszło do incydentu w lipcu 2015 r. Z uwagi na to, iż brama na przebiegu spornego szlaku drożnego była zamknięta, pozwanyW. A.używał klaksonu.
Na wiosnę 2016 r., w trakcie postępowania w niniejszej sprawie, na przebiegu spornej drogi, od strony działki pozwanych został wybudowany przez powódkęA. W.murowany budynek gospodarczy.
Obecnie Sądzie Rejonowym w Strzyżowie toczy się postępowanie z wnioskuA. A.iJ. A.z udziałem powódekK. K.iA. W.o ustanowienie drogi koniecznej na rzeczdziałki władnącej nr (...), położonejwG., stanowiącej współwłasność wnioskodawcówJ. A.iA. A.. Zgodnie z wnioskiem, służebność drogi koniecznej ma przebiegać podziałkach nr (...), stanowiącej własnośćK. K.i nr(...), stanowiącej własnośćA. W.. W trakcie oględzin na miejscu z udziałem biegłego geodetyT. W.w dniu 21 października 2016 roku wnioskodawcy okazali przebieg I wariantu służebności drogi koniecznej do ich działki, który miałby przebiegać szlakiem drożnym utwardzonym, który jest przedmiotem sporu w tej sprawie.
W sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, Sąd Okręgowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2016 roku, sygn. akt V Cz 501/16 zmienił postanowienie Sądu Rejonowego i zabezpieczył wniosekJ. A.iA. A., nakazując uczestniczkom postepowaniaA. W.iK. K.otwarcie zamkniętej bramy wjazdowej, usytuowanej na spornym szlaku drożnym, prowadzącym do nieruchomości wnioskodawców i nakazał uczestniczkom postępowania zaniechania uniemożliwiania przejazdu tą drogą do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w tej sprawie.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał, iż powództwo jest niezasadne. Sąd wskazał, że stosownie do treściart. 222 § 2 k.c.– przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawemi o zaniechanie naruszeń. W ocenie Sądu Rejonowego nie budziło wątpliwości, iż pozwani naruszali własność powódek, wykonując na części działek, stanowiących ich własność – gdzie urządzony jest na nich utwardzony szlak drożny – przejazdy, ponieważ sporny szlak drożny łączy drogę publiczna wsiG.z ich działką, oznaczoną nr(...).
Niespornie Sąd I instancji ustalił, że w trakcie postępowania w tej sprawie, pozwani nabyli skuteczne wobec powódek uprawnienie z tytułu zabezpieczenia wniosku w sprawieo ustanowienie służebności drogi koniecznej do korzystania z części nieruchomości, stanowiących ich własność, polegające na możliwości korzystania ze spornego szlaku drożnego. Dlatego Sąd mając na uwadze powyższe, powództwo oddalił(art. 222 § 2 k.c.).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.c., mając na uwadze fakt, że pozwani uzyskali skuteczne wobec powódek uprawnienie do korzystania ze spornego szlaku drożnego dopiero po wniesieniu pozwu w sprawie. Dlatego oddalenie powództwaw stosunku do powódek nie mogło zdanie Sadu Rejonowego, stanowić podstawy odmowy uiszczenia przez pozwanych kosztów procesu.
Apelację od tego wyroku wniosły powódki, zaskarżając wyrok w zakresiepkt I przedmiotowego wyroku.
Wyrokowi zarzucono:

1
naruszenieart. 222 § 2 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, uznanie iż nie doszło do naruszenia prawa własności powódek, z uwagi na to, iż pozwaniw toczącym się równolegle postępowaniu nabyli uprawnienie z tytułu zabezpieczenia wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej do korzystania ze spornego szlaku drożnego,

2
błędną interpretację materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy, poprzez oparcie przedmiotowego wyroku na postanowieniu Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 12 sierpnia 2016 r., sygn. akt V Cz 501/16 zabezpieczającego wniosek pozwanych o ustanowienie służebności drogi koniecznej, pomimo tego, iż ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie niniejszego wniosku jeszcze nie zapadło.

W konsekwencji powódki wnosiły o zmianę pkt I zaskarżonego wyroku poprzez zakazanie pozwanym przechodzenia i przejeżdżania przezdziałkę (...)stanowiącą własność powódkiK. K.orazdziałkę (...)stanowiącą własność powódkiA. W.,
ewentualnie o:
- uchylenie punktu I zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
oraz:
- o zasądzenie od pozwanych na rzecz powódek kosztów procesu w I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Apelacja wraz z uzasadnieniem zalega na kartach 248 – 250 akt sprawy.
W odpowiedzi na apelację pozwanaA. A., wynosiła o oddalenie apelacji powódek i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Odpowiedź na apelację wraz z uzasadnieniem znajduje się na k. 271 – 273 akt sprawy.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacja powódek nie znajduje podstaw usprawiedliwiających wydanie przez SądII instancji orzeczenia reformatoryjnego, a równocześnie nie występują też określonew przepisieart. 386 § 4 k.p.c.przesłanki uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu I instancji.
Ustosunkowując się do zarzutów apelacyjnych, w tym naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.(pkt 2zarzutów apelacji) – nie można zgodzić się z apelującymi, że Sąd I instancji dokonał błędnej interpretacji materiału dowodowego.
Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i wyciągnął z niego wnioski logicznie uzasadnione. W tych okolicznościach, zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem, Sąd Okręgowy zauważa, iż nie jest obowiązany powtarzać prawidłowo dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń i prawnej ich oceny. Należy podkreślić, że Sąd Rejonowy przedstawił zastosowany sposób oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, opierając się na logicznym rozumowaniu i zasadach doświadczenia życiowego, a ocena ta zasługuje na jednoznaczną aprobatę.
Sąd Okręgowy w pełni podziela zaprezentowane przez Sąd I instancji zapatrywanie, iż mimo, że stwierdzone zostało, iż w okresie wnoszenia powództwa można było mówićo naruszaniu przez pozwanych prawa własności nieruchomości powódek, to na chwilę orzekania w niniejszej sprawie pozwani mają uprawnienie do korzystania z przedmiotowego szlaku na spornych działkach na mocy postanowienia Sadu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 12 sierpnia 2016r., sygn. akt V Cz 501/16 o udzieleniu zabezpieczenia. Tym samym również zarzut naruszeniaart. 222 § 2 k.c.jest nietrafny. Sąd za podstawę wyrokowania, zgodnie zart. 316 § 1 k.p.c., bierze bowiem stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
Sąd Okręgowy jakosąd meritiprzy rozpoznawaniu apelacji, również zobligowany jest do stosowania ww przepisu. Ponieważ na dzień rozpoznawania apelacji sytuacja nie uległa zmianie, nadal w toku jest sprawa I Ns 237/16 o ustanowienie drogi koniecznej i obowiązuje postanowienie zabezpieczające roszczenie, a upoważniające pozwanych do przejazdów drogą usytuowaną na przedmiotowych działkach powódek, dlatego zarzuty są chybione. Nie mają racji skarżące, iż postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wydane w sprawieo ustanowienie służebności drogi koniecznej nie jest wiążące w tej sprawie albowiem nie ma charakteru orzeczenia ostatecznego. Postanowienie to jest źródłem skutecznego uprawnienia pozwanych względem powodów w sprawie o ochronę własności.
Z tych względów apelacja powódek jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w oparciu oart. 98w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.i § 2 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościz dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1801 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia apelacji, uwzględniając przy tym wniosek pełnomocnika pozwanej o zwrot kosztów przejazduw kwocie 60 zł i koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego przed Sądem II instancji tj. 17 zł.
SSO Małgorzata Mazur SSO Magdalena Kocój SSO Barbara Chłędowska