Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 316/24
Data wyroku: 2024-12-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Agata Kowalska, Marek Korczyński, Paweł Mądry
Słowa kluczowe: Wyrok łączny
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt II Ka 316/24

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 grudnia 2024r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Agata Kowalska

Sędziowie:

SO Marek Korczyński
SR del. Paweł Mądry (spr.)

Protokolant:

sekr. sąd. Beata Wilkowska

przy udziale prokuratora Radosława Romaniuka
po rozpoznaniu w dniach 21 czerwca 2024r., 4 lipca 2024r. i 16 grudnia 2024 r.
sprawyskazanegoD. L.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
z dnia 23 stycznia 2024 r. sygn. akt II K 761/23

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
rozwiązuje orzeczenie o karze łącznej zawarte w pkt I;

2
na podstawieart. 85 § 1 kkw zw. zart. 86 § 1 kkiart. 87 § 1 kkłączy jednostkowe kary – 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 1 marca 2023r. sygn. II K 1282/21 oraz 1 roku i 4 miesięcy ograniczenia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 17 stycznia 2022r. sygn. II K 1176/21 i orzeka wobec skazanegoD. L.łączną karę 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności uznając tę karę za wykonaną w całości;

3
uchyla rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku;

4
na podstawieart. 572 kpkumarza postępowanie w zakresie objęcia wyrokiem łącznym kar orzeczonych wyrokami w sprawach: II K 193/18, II K 781/20, II K 167/22 oraz II K 228/23;

II
w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy;

III
zwalnia skazanego od wydatków za postępowanie odwoławcze ustalając, że ponosi je Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 316/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

6.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok łączny Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 23 stycznia 2024r.
w sprawie II K 761/23

6.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

6.3

Granice zaskarżenia

6.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

6.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

6.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

6.5

Ustalenie faktów

6.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

-------------------

----------------------------------------------------------

-------------

---------------

6.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

-------------------

----------------------------------------------------------

-------------

---------------

6.6

Ocena dowodów

6.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

---------------

--------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------

6.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

---------------

--------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.art. 85 kkiart. 86 § 3 kkpoprzez ich błędne zastosowanie i wymierzenie kary pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z zastosowaniem systemu asperacji

☐  zasadny
☐  częściowo zasadny
☒  niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

- skarżący w treści zarzutu apelacji nie wyjaśnił na czym polegało naruszenie przepisówart. 85 kkiart. 86 § 3 kkw przedmiotowej sprawie. Z uzasadnienia apelacji wynika zaś, iż obrońca wnosi o inny sposób połączenia kar wymienionych w pkt I wyroku łącznego. Zdaniem obrońcy, skazany z uwagi na osiągnięte cele penitencjarne zasługuje na opuszczenie zakładu karnego, w którym – w dacie sporządzenia apelacji – wykonywał zastępczą karę pozbawienia wolności za niewykonaną karę ograniczenia wolności. Wobec tego obrońca, bez przedstawienia jakichkolwiek rozważań prawnych, w tym wskazania podstawy prawnej, wniósł o połączenie węzłem kary łącznej jednostkowych kar ograniczenia wolności orzeczonych w sprawach II K 1176/21, II K 167/22 i II K 228/23 i wymierzenie skazanemu kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności.
- odnosząc się merytorycznie do przedmiotowego zarzutu należy przede wszystkim stwierdzić, iż obrońca nie wskazał w treści apelacji mechanizmu naruszenia przepisuart. 85 kk, który przecież dotyczy ogólnych warunków orzeczenia kary łącznej. Obrońca nawet nie wskazał czy przepis winien być oceniany w wersji obowiązującej obecnie, czy też w brzmieniu obowiązującym do 24 czerwca 2020r. Uwaga ta ma zasadnicze znaczenie dla sprawy, gdyż od dnia 24 czerwca 2020r. jednym z kardynalnych warunków orzeczenia kary łącznej jest istnienie zbiegu przestępstw, za które orzeczono następnie kary podlegające łączeniu co najmniej dwoma wyrokami skazującymi. W uzasadnieniu apelacji obrońca nie odnosi się do problematyki zbiegu przestępstw, zatem należy uznać, iż obrońca sformułował zarzut obrazy przepisuart. 85 kkw brzmieniu obowiązującym do 24 czerwca 2020r. Jednakże ustalenie stanu prawnego nie prowadzi do wyjaśnienia intencji obrońcy w zakresie tego zarzutu, gdyż obrońca nie wyjaśnił w jaki sposób doszło do obrazy tego przepisu w sytuacji, w której Sąd Rejonowy węzłem kary łącznej objął kary podlegające wówczas wykonaniu. Z tych powodów należy uznać zarzut obrazy przepisuart. 85 kkza pozbawiony uzasadnienia.
- nadto bezzasadny jest zarzut obrazy przepisuart. 86 § 3 kk. Przede wszystkim przepis ten nie znalazł zastosowania w zaskarżonym wyroku (Sąd Rejonowy w sentencji wyroku wskazał przepisart. 86 § 1 kk), zatem bezpodstawne jest stwierdzenie zawarte w zarzucie, iż Sąd Rejonowy błędnie zastosował ten przepis. Oczywistym jest dalej, że Sąd I instancji nie stosował przepisu wskazanego w treści zarzutu apelacji, gdyż przepis ten dotyczy kary łącznej ograniczenia wolności, zaś w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji wymierzył skazanemu jedną karę łączną – karę łączną pozbawienia wolności.

Wniosek

wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec skazanego kary łącznej w wymiarze:
a) 5 miesięcy kary pozbawienia wolności
b) 2 lat kary ograniczenia wolności

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

bezzasadność zarzutu warunkowała brak podstaw do uwzględnienia wniosku apelacji

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany wart. 438 pkt 1 kpk

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

- Sąd Okręgowy, mimo bezzasadności złożonej przez obrońcę apelacji, uznał, że utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku byłoby rażąco niesprawiedliwe dla skazanego, zatem w trybieart. 440 kpkSąd Okręgowy dokonał zmian w zaskarżonym wyroku, aby doprowadzić do wydania wyroku zgodnego z prawem bez działania przy tym na niekorzyść oskarżonego.
- z treści zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd Rejonowy na podstawieart. 4 § 1 kkzastosował przy wydaniu wyroku łącznego przepisyKodeksu karnegow brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020r. Z uzasadnienia wyroku wynika, iż Sąd Rejonowy ustalił, że „względniejsze dla skazanego są przepisy sprzed 24.06.2020 r., bowiem pozwalają na dokonanie połączenia czterech wyroków skazujących a nie dwóch”.Uwaga Sądu Rejonowego o ewentualnym „połączeniu”dwóch wyroków wynikała z prawidłowego ustalenia, iż w przypadku zastosowania przepisówKodeksu karnegoobowiązujących od dnia 24 czerwca 2020r. realny zbieg przestępstw zachodzi jedynie pomiędzy czynami objętymi wyrokami w sprawach II K 1176/21 i II K 1282/21, zatem tylko kary z tych dwóch wyroków podlegałyby objęciu węzłem kary łącznej. Oceniając przywołane wyżej rozważania prawne należy stanowczo stwierdzić, że wydanie wobec skazanego wyroku łącznego z zastosowaniem przepisówKodeksu karnegoobowiązujących do dnia 24 czerwca 2020r. okazało się – wbrew przekonaniu Sądu I instancji – mniej korzystne dla skazanego, niż zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie wydania wyroku łącznego. Otóż Sąd Rejonowy węzłem kary łącznej objął trzy kary ograniczenia wolności, z których tylko jedna, na czas wydania wyroku łącznego, podlegała wykonaniu w formie zastępczej kary pozbawienia wolności. Tym samym, Sąd Rejonowy wymierzając karę łączną pozbawienia wolności dokonał swoistej zamiany dwóch kar wolnościowych na składniki kary łącznej pozbawienia wolności, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec skazanego kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji, gdy przed wydaniem zaskarżonego wyroku łącznego miał do wykonania jedynie karę 5 miesięcy pozbawienia wolności i zastępczą karę pozbawienia wolności w rozmiarze 240 dnia. Sumarycznie zatem skazany, w warunkach gdyby nie wydano zaskarżonego wyroku łącznego, miałby do wykonania łącznie jeden rok i jeden miesiąc pozbawienia wolności oraz dwie kary ograniczenia wolności orzeczone w sprawach II K 167/22 i II K 228/23. Tymczasem skutkiem utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku łącznego byłoby przedłużenie pobytu skazanego w zakładzie karnym o kolejne 5 miesięcy. Zważywszy, że w trakcie postępowania odwoławczego skazany opuścił zakład karny, po wykonaniu kar w sprawach II K 1176/21 i II K 167/22, w przypadku utrzymania wyroku łącznego należałoby ponownie osadzić skazanego w zakładzie karnym w celu wykonania kolejnych 5 miesięcy katy pozbawienia wolności w sprawie II K 1176/21.
- w tych okolicznościach, zdaniem Sądu Okręgowego, względniejsze dla skazanego było wydanie wyroku łącznego w oparciu o przepisyKodeksu karnegoobowiązujące po dniu 24 czerwca 2020r. Wprawdzie węzłem kary łącznej polegają wówczas połączeniu jedynie dwie kary, tj. wymierzone w sprawach II K 1176/21 i 1282/21 (gdyż czyny objęte wyrokami wydanymi w tych sprawach zostały popełnione przed wydaniem pierwszego chronologicznie wyroku w sprawie II K 1176/21), to jednak poza węzłem kary pozbawienia wolności pozostają kary ograniczenia wolności w sprawach II K 167/22 i II K 228/23, które skazany będzie mógł wykonać w całości w formie pierwotnej, czyli poza zakładem karnym.
- z uwagi zatem na ustalenie, że dla skazanego względniejsze będą przepisyKodeksu karnegoobowiązujące po dniu 24 czerwca 2020r. Sąd Okręgowy, działając z urzędu, dokonał zmiany wyroku łącznego w sposób wskazany w wyroku z dnia 16 grudnia 2024r.

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

6.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1

Przedmiot utrzymania w mocy

rozstrzygnięcie z pkt III-IV wyroku łącznego

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

bezzasadność zarzutów apelacji i brak okoliczności uzasadniających zmianę wyroku na podstawie okoliczności uwzględnianych przez sąd odwoławczy z urzędu

6.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
rozwiązał orzeczenie o karze łącznej zawarte w pkt I;

2
na podstawieart. 85 § 1 kkw zw. zart. 86 § 1 kkiart. 87 § 1 kkpołączył jednostkowe kary: 5 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 1 marca 2023r. sygn. II K 1282/21 oraz 1 roku i 4 miesięcy ograniczenia wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 17 stycznia 2022r. sygn. II K 1176/21 i orzekł wobec skazanegoD. L.łączną karę 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności, uznając tę karę za wykonaną w całości;

3
uchylił zaliczenie zawarte w pkt II wyroku;

4
na podstawieart. 572 kpkumorzył postępowanie w zakresie objęcia wyrokiem łącznym kar orzeczonych wyrokami w sprawach: II K 193/18, II K 781/20, II K 167/22 oraz II K 228/23;

Zwięźle o powodach zmiany

- jak wyżej wskazano, korzystniejsze dla skazanego było zastosowanie przepisówKodeksu karnegow brzmieniu obowiązującym od 24 czerwca 2020r., zatem Sąd Okręgowy rozwiązał karę łączną z pkt I wyroku łącznego i na mocy przepisów wskazanych w wyroku dokonał połączenia kar orzeczonych w sprawach II K 1176/21 i II K 1282/21, gdyż czyny, za które wymierzono te kary zostały popełnione w warunkach zbiegu przestępstw określonego wart. 85 § 1 kk. Sąd Okręgowy zastosował w sprawieart. 87 § 1 kk, gdyż postawa skazanego jednoznacznie wskazywała, że lekceważył obowiązek wykonywania kary ograniczenia wolności w pierwotnej formie. Z tych powodów względy prewencji indywidualnej nie sprzeciwiały się wymierzeniu kary łącznej pozbawienia wolności. W tym zakresie Sąd Okręgowy w całości podziela rozważania Sądu I instancji co do postawy skazanego wobec obowiązku świadczenia nieopłatnej pracy w zakresie orzeczonej kary ograniczenia wolności.
- z uwagi na nowe ukształtowanie kary łącznej zbędne stało się zaliczenie dokonane w pkt II wyroku łącznego, zaś uzasadnione stało się wydanie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego w zakresie kar za czyny objęte wyrokami wydanymi po wydaniu wyroku łącznego w sprawie II K 381/13, lecz nie objętymi rozstrzygnięciem o nowej karze łącznej

6.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

6.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

-----------------------------------------------------------------------

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.1.4.1.

-----------------------------------------------------------------------

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

-----------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III

apelacja obrońcy skazanego okazała się w całości bezzasadna, zatem skazany powinien ponieść koszty procesu na zasadach ogólnych, jednakże mając na względzie sytuację majątkową skazanego Sąd Okręgowy na podstawieart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpkzwolnił go w całości od zapłaty wydatków za postępowanie odwoławcze przejmując je na rachunek Skarbu Państwa

7

PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana