Sąd Rejonowy w Brzozowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 194/23
Data wyroku: 2023-12-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Daniel Radwański, Daniel Radwański
Słowa kluczowe: Powództwo o ustalenie
Podstawa prawna: 198 kpc

Sygn. akt I C 194/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 grudnia 2023r.
Sąd Rejonowy w Brzozowie, I Wydział Cywilny, w składzie:
Przewodniczący : sędzia PSR Daniel Radwański
po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. w Brzozowie, na posiedzeniu niejawnym;
sprawy z powództwaM. P.;
przeciwkoM. L.iA. L.;
o stwierdzenie nieważności umowy;

I
oddalapowództwo;

II
obciążapowoda kosztami procesu;

sędzia PSR Daniel Radwański

Sygn. akt I C 194/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 12 grudnia 2023r.
PowódkaM. P.wniosła o unieważnienie umowy zwartej międzyH. L., aM. L.iA. L., której przedmiotem było przeniesienie własności nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...). Powódka podniosła, że jej matka przeniosła w formie aktu notarialnego Rep. A(...)własność nieruchomości na pozwanychM. L.iA. L., a jej oświadczenie było nieważne, ze względu na stan zdrowia wyłączający swobodne i świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
Powódka wskazała też, że mieszka w budynku na innej nieruchomości stanowiącej własnośćM. L.i poniosła na ten budynek nakłady, gdyż umówiła się zM. L., że będzie tam nieodpłatnie mieszkać.
Powództwo było oczywiście bezzasadne. W pierwszej kolejności Sąd stwierdził brak legitymacji procesowej czynnej po stronie powódki, wynikający z braku interesu prawnego. Powódka nie jest bowiem stroną umowy zawartej w formie aktu notarialnego, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności. Treścią pozwu jest żądanie ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, wynikającego z umowy darowizny nieruchomości, która w ocenie powódki jest nieważna z powodu wady oświadczenia woliH., o której mowa wart. 82 kc, który stanowi, że nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
Powództwo o ustalenie zgodnie zart. 189 k.p.c.wymaga istnienia interesu prawnego w żądaniu udzielenia ochrony prawnej przez wydanie wyroku ustalającego istnienie bądź nieistnienie danego stosunku prawnego bądź prawa. Interes prawny to obiektywna, a nie subiektywna w odczuciu strony, potrzeba uzyskania wyroku odpowiedniej treści, gdy doszło do naruszenia albo zagrożenia naruszenia sfery prawnej stron i występuje wtedy, gdy sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni stronie ochronę jej prawnie chronionych interesów, a ponadto interes ten nie podlega ochronie w drodze innego środka.
Sąd stwierdził, że ewentualne stwierdzenie nieważności umowy nie pozwoliłoby powódce na wystąpienie z dalej idącym roszczeniem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanie prawnym, o którym mowa wart. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece, gdyż roszczenie to przysługuje wyłącznie osobom, których prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie. Brak legitymacji do wystąpienia z takim roszczeniem nie stanowi jednakże przesłanki do stwierdzenia po stronie powódki interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności umowy, gdyż ewentualny wyrok nie wpłynie obiektywnie na sytuację prawną powódki, w szczególności nie będzie podstawą do stwierdzenia nabycia przez nią prawa do posiadania nieruchomości będącej przedmiotem umowy, ani nieruchomości na której obecnie zamieszkuje. Ponadto podnoszony przez powódkę interes prawny związany z faktem zamieszkiwania na innej nieruchomości i nakładami poniesionymi na nią, może być przedmiotem sprawy o zwrot nakładów.
Na marginesie Sąd zauważa, że powódka nie jest pełnomocnikiem strony umowy, ani jej opiekunem prawnym. Jeżeli powódka zamierza działać w interesieH. L., to w pierwszej kolejności powinna uzyskać od niej pełnomocnictwo do wniesienia odpowiedniego pozwu, a jeżeli z uwagi na jej stan zdrowia, wyłączający świadome powzięcie decyzji i wrażenie woli nie będzie to możliwe, powinna podjąć kroki zmierzające do jej ubezwłasnowolnienia, w wyniku którego mogłaby zostać jej opiekunem prawnym.
Zgodnie zart. 1911§1-3 kpc, jeżeli z treści pozwu i załączników wynika oczywista bezzasadność powództwa, Sąd może pominąć czynności które ustawa nakazuje podjąć w związku z wniesieniem pozwu i wydać wyrok na posiedzeniu niejawnym.
Mając powyższe na uwadze, na podst.art. 1911§1 i §3 kpcw zw. zart. 189 kpcSąd orzekł, jak w pkt I wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt. II na podst.art. 98 §1 kpc.
Sędzia PSR Daniel Radwański

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć powódce.
Sędzia PSR Daniel Radwański