Sąd Rejonowy w Łomży
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV P 13/23
Data wyroku: 2023-06-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Małgorzata Sulkowska
Teza: art. 60g ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej par. 7 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, obniżenie dodatku służbowego funkcjonariuszom SW, oznaczenie strony pozwanej a nieważność postępowania

Sygn. akt IV P 13/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 czerwca 2023 r.
Sąd Rejonowy w Łomży IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodnicząca: SSR Marta Małgorzata Sulkowska
po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2023 r. w Łomży
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaR. C.
przeciwkoSkarbowi Państwa- Zakładowi Karnemu wC.reprezentowanemu przez Dyrektora Zakładu Karnego wC.
o ustalenie i wynagrodzenie

I
przywraca dotychczasową wysokość dodatku służbowego powodaR. C.w łącznej kwocie 916 zł wynikającą z pisma Dyrektora Zakładu Karnego wC.z dnia 28 marca 2022 r.;

II
odstępuje od obciążania stron kosztami procesu.

Sygn. akt IV P 13/23

UZASADNIENIE
PowódR. C.wniósł pozew przeciwko Zakładowi Karnemu wC.o przywrócenie dodatku służbowego w kwocie916 zł miesięcznie (pozew k. 3-4). W piśmie procesowym z 21.11.2022 r. doprecyzował, że wnosi o przywrócenie poprzednich warunków pracy i płacy i ustalenia dodatku służbowego w łącznej kwocie wynikającej z pisma Dyrektora z 28.03.2022 r. oraz uznania, że obniżenie dodatku było bezskuteczne i nie znalazło oparcia w przepisach prawa (pismo procesowe z dnia 21.11.2022r. k. 23-24).
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że Dyrektor Zakładu Karnego pismem z dnia 29.09.2022 r. obniżył mu dodatek służbowy z kwoty916 zł na 816 zł z powodu jego niedyspozycyjności. Powód nie zgodził się z decyzją pracodawcy, ponieważ przebywając na zwolnieniu lekarskim nie spełniał przesłanek obniżenia dodatku wynikających z § 7 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie dodatków. Podniósł, że przedmiotowe pismo, które należy potraktować jako wypowiedzenie zmieniające, nie zawiera w zasadzie żadnego uzasadnienia poza zarzutem braku dyspozycyjności. Podkreślił, iż w trakcie zatrudnienia pełnił służbę na wysokim poziomie i należycie wywiązywał się z powierzonych mu obowiązków, co wynika z opinii służbowej.
PozwanySkarb Państwa -Zakład Karny wC.reprezentowany przez Dyrektora Zakładu Karnego wC.wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Potwierdził fakt zatrudnienia powoda ostatnio na stanowisku strażnika działu ochrony. Wskazał, że od dnia 01.01.2022 r. powód otrzymywał dodatek służbowy w wysokości 916 zł. Podał, żeR. C.w okresie od 28.05.-25.06.2021r. i nieprzerwanie od 02.08.2021r. do 01.07.2022 r. był nieobecny w służbie z powodu choroby, co wynika z wystawionych zaświadczeń lekarskich. W ocenie pozwanego w ustalonych okolicznościach sprawy doszło do ustania przesłanek określonych w § 5 ust.1 i 2 rozporządzenia, albowiem długotrwała nieobecność powoda w służbie jest jednoznaczna z niewykonywaniem przez niego obowiązków służbowych, co tym samym przekłada się na brak możliwości prawidłowego wykonywania przez niego obowiązków służbowych w tym czasie, w szczególności w możliwości przejawiania inicjatywy i samodzielności w realizacji zadań służbowych, a także terminowości i efektywności podejmowanych działań. Na tej podstawie pozwany uznał, że miał prawo do obniżenia w oparciu o § 7 ust. 1 rozporządzenia dodatku służbowego z części określonej w § 6 pkt 1 o 100 zł tj. z kwoty 500 zł do 400 zł (przy zachowaniu kwoty minimalnej określonej w § 4 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia). Stwierdził, że obniżenie dodatku służbowego o 100 zł było podyktowane długotrwałą nieobecnością funkcjonariusza w służbie (odpowiedź na pozew k. 30-31).
Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt IV P 101/22 wydanym przeciwko Zakładowi Karnemu wC.Sąd Rejonowy w Łomży orzekł, co następuje:

III
przywraca dotychczasową wysokość dodatku służbowego powodaR. C.w łącznej kwocie 916 zł wynikającą z pisma Dyrektora Zakładu Karnego wC.z dnia 28 marca 2022 r.;

IV
nakazuje ściągnąć od pozwanego Zakładu Karnego wC.na rzecz Skarbu Państwa (kasa tut. Sądu) kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony z mocy prawa.

Wyrok ten zostałuchylony przez Sąd Okręgowy w Łomżywyrokiem z dnia3 marca 2023 r., sygn. akt III Pa 40/23 z uwagi na nieważność postępowania. Sąd Okręgowy wskazał, że sprawy o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy, zgodnie zart. 1 k.p.c., są sprawami cywilnymi w znaczeniu procesowym, a nie materialnym. Nie są bowiem sprawami ze stosunku pracy, tylko innymi sprawami, do których stosuje się przepisy tego kodeksu z mocy ustaw szczególnych. Zastosowanie znajdują więc przepisyk.p.c.o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy. Nie wynika jednak z tego, że w tym przypadku zawsze znajduje zastosowanie przepisart. 460 § 1 k.p.c.Pomimo, że zakłady karne są jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej, a ich dyrektorzy posiadają niektóre uprawnienia charakterystyczne dla reprezentantów pracodawców nie można przyjąć, że zakład karny jest pracodawcą w rozumieniuart. 3 k.p.Powołał się na ugruntowane orzecznictwo SN w tym zakresie, między innymi na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia13 sierpnia 2013 r., sygn. akt III PZP 5/13. Wskazał, że ani Dyrektor ZK ani Zakład Karny wC.nie mają zdolności sądowej.
Z uwagi na powyższe Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do kwestii oznaczenia strony pozwanej.
Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego: „Stosunki służby w służbach mundurowych (w wojsku, w Policji, w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w Agencji Wywiadu, w Służbie Wywiadu Wojskowego, w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, w Biurze Ochrony Rządu, w Straży Granicznej, w Państwowej Straży Pożarnej, w Służbie Więziennej i w Służbie Celnej) są stosunkami administracyjno-prawnymi. Takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 września 1984 r., I PR 93/84 (OSNCP 1985 nr 5-6, poz. 73), w uchwale z dnia 5 grudnia 1991 r., I PZP 60/91 (OSNCP 1992 nr 7-8, poz. 123), w postanowieniu z dnia 9 kwietnia 1992 r.,(...)17/92 (OSP 1993 nr 2, poz. 44), w uchwale z dnia 18 grudnia 1992 r.,(...)27/92 (OSNCP 1993 nr 9, poz. 141), w uchwale z dnia 26 maja 1995 r., I PZP 13/95 (OSNAPiUS 1995 nr 23, poz. 286), w postanowieniu z dnia 17 stycznia 1997 r., I PKN 66/96 (OSNAPiUS 1997 nr 20, poz. 401), w wyroku z dnia II stycznia 2001 r., I PKN 183/00 (OSNAPiUS 2002 nr 17, poz. 411) i w uchwale z dnia 7 stycznia 2006 r., III PZP 1/05 (OSNP 2006 nr 15-16, poz. 227), Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 1991 r.,(...) SA35/91 ((...)1991 nr 3-4, poz. 64), w postanowieniu z dnia 29 stycznia 1993 r.,(...) SA(...)((...)1994 nr 2, poz. 58), w wyroku z dnia 30 czerwca 1992 r.,(...) SA161/92 ((...)1994 nr 1, poz. 8), w wyroku z dnia 13 lutego 1997 r., II SA/Wr 314/96 ((...)1998 nr 1, poz. 16), w wyroku z dnia 9 stycznia 2001 r.,(...) SA(...)(strona internetowa:(...)w uchwale z dnia 5 marca 2001 r.,(...)17/00 ((...)2001 nr 3, poz. 100), w wyroku 10 z dnia 26 września 2001 r.,(...) SA/R.(...)(strona internetowa:(...)i w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., I OSK(...)(strona internetowa:(...)a Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., W 14/94 (OTK 1995 nr 1, poz. 19), w wyroku z dnia 12 maja 1998 r., U 17/97 ((...)1998 nr 3, poz. 34) i w wyroku z dnia 29 czerwca 2006 r., P 30/05 ((...)2006 nr 6A, poz. 70). Zastosowanie znajdują więc przepisyk.p.c.o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy. Nie wynika jednak z tego, że w tym przypadku zawsze znajduje zastosowanie przepisart. 460 § 1 k.p.c.(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., I PK 226/08, OSNP 2011 nr 3-4, poz. 33). W niniejszej sprawie zdolność sądowa przysługuje, zgodnie zart. 67 § 2 k.p.c., Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez organ jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie (wyrok SN z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II PK 82/14).
Tym samym taka sprawa rozpoznawana jest w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy, ale nie stosuje sięart. 460 § 1 k.p.c.W aspekcie materialnoprawnym w takich sprawach legitymowany biernie jest Skarb Państwa (nie jednostka organizacyjna, w której funkcjonariusz pełni służbę, gdyż nie ma ona przymiotu pracodawcy w rozumieniuart. 3 k.p.), a w aspekcie procesowym zdolność sądową i procesową ma Skarb Państwa reprezentowany przez organ jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie lub organ jednostki nadrzędnej (art. 67 § 2 k.p.c.). Wobec tego obowiązują w takich sprawach zasady reprezentacji procesowej Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną, w tym wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym (art. 4 i 7 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalne Rzeczypospolitej Polskiej, jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 2180 ze zm.; por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., I PK 163/12, LEX nr 1515356 i z dnia 9 maja 2019 r., I PK 245/17, OSNP 2020 nr 6, poz. 49 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2014 r., II PK 98/13, OSNP 2015 nr 3, poz. 37).
Możliwe jest jednak (w postępowaniu apelacyjnym)sprostowanie przez Sąd Okręgowy niewłaściwego oznaczenia stronypozwanej, co do tożsamości której nie ma wątpliwości (chodzi o niewłaściwe oznaczenie strony, a nie o niewłaściwy dobór podmiotów procesu). W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że na podstawieart. 350 § 1 k.p.c.można sprostować niewłaściwe oznaczenie strony, bez konieczności podmiotowego przekształcenia powództwa (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 18 czerwca 1998 r., II CKN 817/97, OSNC 1999 nr 1, poz. 16; z dnia 9 sierpnia 2000 r., I CKN 749/00, LEX nr 52784; z dnia 10 grudnia 2001 r., I PZ 93/01, OSNP 2003 nr 24, poz. 597; z dnia 9 sierpnia 2005 r., III PK 63/05, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 180; z dnia 13 października 2008 r., II CSK 187/08, LEX nr 577164; z dnia 28 października 2009 r., I PK 95/09, LEX nr 558565 oraz z dnia 14 września 2016 r., III CSK 309/15 LEX nr 2186573; por. w literaturze: T. Ereciński (red.), P. Grzegorczyk, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, K. Weitz: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. V, Warszawa 2016 - art. 350; M. Szymanowski: Granice sprostowania orzeczenia w postępowaniu cywilnym, skutki ich przekroczenia, próba nowego spojrzenia, Radca Prawny. Zeszyty naukowe 2018 nr 1, s. 79; M. Odrowska-Stasiak: Rektyfikacja wyroków w procesie cywilnym, Łódź 2020. Rozprawa doktorska przygotowana w Katedrze Postępowania Cywilnego, s. 143, 173 i 177) (wyrok SN z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I PSKP 64/21).
Co więcej jak wskazuje się w orzecznictwie do nieważności postępowania z przyczyn określonych wart. 379 pkt 2 kpcmogłoby ewentualnie dojść tylko w przypadku, gdyby przed sądem Skarb Państwa reprezentowany był przez jednostkę organizacyjną nie mającą żadnego związku z dochodzonym roszczeniem (wyrok z dnia 14 kwietnia 1999 r. III CKN 1239/98, OSNC 1999, nr 11, poz. 191, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2013 r., I CZ 7/13, niepubl.).
W związku z zobowiązaniem Sądu powód określił stronę pozwaną w następujący sposób: Skarb Państwa reprezentowany przez Dyrektora Zakładu Karnego wC.(pismo procesowe z dnia 19 kwietnia 2023 r., k. 90)
Pozwany wskazał, że jego właściwe oznaczenie to: Skarb Państwa- Zakład Karny wC.reprezentowany przez jego dyrektora Pismo procesowe z dnia 25 kwietnia 2023 r., k. 93).
Sąd I instancji określił stronę pozwaną w sposób określony przez pozwanego wobec braku sprzeciwu powoda (k. 94-95).
Dalszy ciąg uzasadnienia jest tożsamy z uzasadnieniem wyroku wydanego w sprawie IV P 101/22. Argumentacja merytoryczna poniżej przedstawiona nie była oceniana przez Sąd Okręgowy.
Sąd ustalił, co następuje:
PowódR. C.jest od dnia 01.03.2007 r. funkcjonariuszem pozwanego Zakładu Karnego wC.. Od 01.12.2012 r. jest zatrudniony na stanowisku starszego strażnika działu ochrony (dowód: akta osobowe powoda).
Od dnia 01.01.2022 r. powód otrzymywał miesięczne wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3.368 zł + dodatek za wysługę lat w wysokości 20 % wynagrodzenia zasadniczego 674 zł + dodatek za stopień 1.475 zł + dodatek służbowy w łącznej wysokości916 zł. Na wysokość otrzymywanego dodatku służbowego składały się kwoty:

a
500 zł ustalona z dniem 01.03.2019 r. na podstawieart. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy z 09.04.2010 r. o Służbie Więziennejoraz § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (pismo z 21.03.2019r. k. 32).

b
416 zł od 01.01.2022 r. na podstawie § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (pismo Dyrektora Zakładu Karnego wC.ppłkZ. J.z 28.03.2022 r. k. 5,33).

R. C.w okresie od 28.05.-25.06.2021r. i nieprzerwanie od 02.08.2021r. do 01.07.2022 r. był nieobecny w służbie i niezdolny do pracy, co wynika z wystawionych zaświadczeń lekarskich przez lekarza psychiatręM. S.(druki(...)k. 35- 45). W związku z nieobecnością powoda nie dokonano zmiany powierzonego mu zakresu obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku.
Pismem z dnia 29.09.2022 r. Zastępca Dyrektora pozwanego zakładu pracy na podstawieart. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy z 09.04.2010 r. o Służbie Więziennejoraz § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej z dniem 01.10.2022 r. ustalił powodowi w związku z brakiem dyspozycyjności dodatek służbowy w kwocie816 złw rozbiciu:

a
400 zł ustalony w związku z § 6 pkt 1 rozporządzenia oraz

b
416 zł ustalony w związku z § 6 pkt 2 rozporządzenia (pismo z 29.09.2022 r. k. 47).

Sąd, zważył co następuje:
Wytoczone powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej(t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2470) kompleksowo reguluje prawa i obowiązki funkcjonariuszy w ramach stosunków służbowych o charakterze prawno-administracyjnym. W pierwszej kolejności należy stwierdzić iż zgodnie zart. 220 ustawy o Służbie Więziennejspory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych wart. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2ww. ustawy rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W powołanych wyżej przepisachart. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r., nie wymieniono spraw związanych z obniżeniem dodatku służbowego, zatem jest dopuszczalna w niniejszej sprawie droga sądowa i właściwy do jej rozpoznania jest sąd pracy. Jednocześnie, skoro nie wyłączono spod powyższej regulacji kwestii dodatków służbowych tzn., że sąd pracy ma prawo i obowiązek badać, czy Dyrektor Zakładu Karnego ustala je zgodnie z właściwymi przepisami. Skoro rozporządzenie przewiduje kryteria przyznawania dodatków, to oznacza, że Dyrektor jest tymi kryteriami związany, nie może ustalać ich dowolnie, albowiem wówczas narazi się na zarzut nierównego traktowania funkcjonariuszy i ewentualne roszczenia odszkodowawcze. Co prawda do funkcjonariuszy nie stosuje się przepisówkodeksu pracyo nierównym traktowaniu w zatrudnieniu, jednakże swoich roszczeń funkcjonariusze mogą dochodzić na podstawie ogólnych przepisów prawa cywilnego krajowego i unijnego.
Warto wskazać, że składniki uposażenia, ich wysokość, sposób wypłaty, warunki pomniejszenia czy zawieszenia wypłaty są ściśle określone w ustawie o Służbie Więziennej (art. 44 i nast.). Oznacza to, że ustawodawca przykłada niezwykłą wagę do zasad wynagradzania funkcjonariuszy, ich klarowności i stabilności.
Z art. 59 ust. 1 ww. ustawy wynika, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Oznacza to, że inaczej niż w przypadku wypowiedzenia zmieniającego regulowanego wkodeksie pracynie ma okresu wypowiedzenia. Przepisuart. 42 kpnie stosuje się. Z uwagi na powyższe Sąd rozpoznał powództwo w zakresie prawidłowości dokonania zmiany uposażenia funkcjonariusza zgodnie z pierwotnym brzmieniem pozwu.
Art. 58 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, iż funkcjonariusze otrzymują do uposażenia zasadniczego dodatki o charakterze stałym tj. dodatek za wysługę lat, dodatek za stopień i dodatek służbowy.
Art. 60g ust. 1  ustawy stanowi, że podstawę uposażenia w trakcie zwolnienia lekarskiego stanowiuposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym,przysługujące funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności lub ich wysokość.
Warunki i tryb przyznawania i obniżania dodatków określa aktualnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. z 2022 r. poz. 663).
Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia przy ustalaniu wysokości dodatku służbowego na stanowiskach niekierowniczych (a takie pełnił powód) uwzględnia się prawidłowe wykonywanie obowiązków służbowych, w szczególności inicjatywę i samodzielność w realizacji zadań służbowych, terminowość i efektywność podejmowanych działań, posiadane kwalifikacje i umiejętności wykorzystywane na zajmowanym stanowisku, a także powierzenie nowych lub dodatkowych obowiązków służbowych lub wystąpienie innej istotnej zmiany warunków służby związanej ze zwiększeniem obowiązków, wymagającej zaangażowania funkcjonariusza w wykonywanie zadań służbowych. Katalog kryteriów stanowiących o prawidłowym wykonywaniu obowiązków służbowych jest przykładowy, na co wskazuje zwrot "w szczególności". Z tego względu na wysokość omawianego dodatku mogą również wpływać takie okoliczności jak zmniejszenie obowiązków służbowych, niski poziom odpowiedzialności związanej z wykonywaną pracą, brak samodzielności itp.
Stosownie do § 7 ust. 1 tego rozporządzenia dodatek służbowy można obniżyć w razie zmiany lub ustania przesłanek, o których mowa w § 5 ust. 1 i 2. Jest to tzw. fakultatywne obniżenie dodatku służbowego.
Rozporządzenie przewiduje również obligatoryjne obniżenie dodatku w razie zaistnienia wymienionych enumeratywnie przypadków (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Strona pozwana nie wskazała na wystąpienie takiego przypadku.
Kwestią sporną między stronami była ocena, czy przebywanie przez powoda na długotrwałym zwolnieniu lekarskim stanowi podstawę do obniżenia dodatku służbowego w oparciu o § 7 ust. 1 rozporządzenia.
Sąd po analizie powołanych wyżej przepisów uznał, że działanie Dyrektora ZK było pozbawione podstawy prawnej.
Po pierwsze, wskazać należy, że przepis rangi ustawowej tj. art. 60 g ustawy o Służbie Więziennej wskazuje, że uposażenie w trakcie zwolnienia lekarskiego oblicza siębiorąc pod uwagę dodatki o charakterze stałym. Gdyby ustawodawca chciał, aby w okresie zwolnienia lekarskiego dodatek służbowy nie był wypłacany, to w tym przepisie wskazałby, że ten dodatek, którego wysokość uzależniona jest przecież od jakości wykonywanej pracy, nie przysługiwałby w okresie zwolnienia lekarskiego lub ulegał obniżeniu – takiej regulacji jednak w tym przepisie nie ma. Obniżanie dodatku w trakcie zwolnienia lekarskiego jest zatem sprzeczne z brzmieniem tego przepisu, stanowi działaniecontra legem.
Również z wykładni językowej § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia nie wynika wprost, że dodatek ulega obniżeniu w związku z usprawiedliwioną absencją funkcjonariusza. Prawodawca w § 7 ust. 2 był w stanie enumeratywnie wyliczyć przypadki, kiedy obniżenie dodatku jest obligatoryjne, skoro nie wpisał zwolnienia chorobowego do tego katalogu, to należy uznać, że tworząc powyższe przepisy nie uważał takiej sytuacji za powód do obniżenia dodatku służbowego.
Warto podkreślić, że w większości przypadków w trakcie absencji chorobowej funkcjonariusz otrzymuje 80% uposażenia, a więc również 80% dodatku służbowego. Absencja chorobowa nie jest zawiniona przez funkcjonariusza, nie powinien on być zatem dodatkowo „karany” za niedyspozycję zdrowotną. Przebywanie na zwolnieniach lekarskich przez powoda wynika z rozpoznania stanu chorobowego, czyli sytuacji niezależnej od pracownika, za którą nie ponosi od odpowiedzialności. Funkcjonariusz, który przed zwolnieniem lekarskim prawidłowo wykonywał swoją pracę ma prawo liczyć na lojalność pracodawcy, który w sytuacji choroby zapewni mu odpowiednie wynagrodzenie umożliwiające zaspokajanie zwykłych potrzeb życiowych zwiększonych o koszty leczenia. Warto wskazać, że jeśli pracodawca ma wątpliwości co do prawidłowości zwolnienia lekarskiego albo co do przydatności funkcjonariusza do służby, winien skorzystać z przewidzianych w prawie instrumentów, obniżenie dodatku służbowego nie jest w takim wypadku uzasadnione.
Wskazać należy, iż powyższa kwestia stanowiła przedmiot rozważań Rzecznika Praw Obywatelskich, do którego zwracali się funkcjonariusze Służby Więziennej, którym obniżono dodatki służbowe w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. Sąd zgodził się z zajętym przez Rzecznika stanowiskiem, iż fakt przebywania funkcjonariusza na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie mieści się w zakresie pojęcia „zmiany lub ustania prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych”. W tym czasie bowiem, ze względów zdrowotnych, funkcjonariusz ten w ogóle nie wykonuje obowiązków służbowych. Nie można zaś do ustania wykonywania obowiązków służbowych z tej przyczyny odnosić kategorii ich prawidłowości bądź nieprawidłowości ((...)
Zwrócić należy uwagę, że nieobecności powoda miały charakter ciągły, tym samym w rozpatrywanym przypadku pracodawca nie miał do czynienia z wielokrotnie powtarzanym schematem, w którym funkcjonariusz w wyniku częstej absencji chorobowej, przerywanej dniem lub kilkudniową zdolnością do służby, ponownie otrzymywał zwolnienie lekarskie, co powodowało trudności w prawidłowym zabezpieczeniu toku służby. Nie doszło zatem do powstania ryzyka wystąpienia zagrożenia braku właściwej realizacji ustawowych zadań określonych w ustawie o Służbie Więziennej iustawie Kodeks karny wykonawczy, spoczywających na formacji jaką jest Służba Więzienna. Pracodawca bowiem miał możliwość wcześniejszego zaplanowania zastępstwa za powoda, zabezpieczenia interesów zakładu pracy i prawidłowości jego funkcjonowania (argumentacja z odpowiedziM. W., SekretarzaS.w MS na wystąpienie(...)).
Zwrócić należy uwagę, że fakt zajęcia się sprawą dodatków służbowych przez Rzecznika Praw Obywatelskich świadczy o masowości obniżania dodatków służbowych funkcjonariuszom SW. Wydaje się, że nie o brak dyspozycyjności, czy niewłaściwe wykonywanie obowiązków tu chodzi, lecz o kwestie budżetowe.
Reasumując, skoro powód wykonywał obowiązki prawidłowo, to wypracował sobie określoną wysokość dodatku służbowego. Na skutek zdarzenia losowego, jakim jest choroba, nie mógł w ogóle wykonywać swoich obowiązków. Przepisy prawa w sposób jasny i precyzyjny wskazują, jak powinno być wyliczane uposażenie funkcjonariusza w okresie zwolnienia lekarskiego (art. 60 g ustawy). Pozbawienie dodatku służbowego w trakcie długotrwałej choroby jest sprzeczne z ustawą o Służbie Więziennej oraz z § 7 ww. rozporządzenia. Należy uznać, że takie postępowanie pracodawcy ma charakter dyskryminujący pracowników przebywających na zwolnieniach lekarskich i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
W związku z powyższym Sąd przywrócił dotychczasową wysokość dodatku służbowego powodaR. C.w łącznej kwocie 916 zł wynikającą z pisma Dyrektora Zakładu Karnego wC.z dnia28 marca 2022 r. (pkt I wyroku).
Stronę przegrywającą niniejszy spór jest pozwany i to na niej w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu wyrażonej wart. 98 § 1 kpcspoczywa obowiązek poniesienia kosztów procesu. Sąd mając jednak na względzie sytuację związaną z uchyleniem pierwotnego wyroku oraz z uwagi na fakt, że pozwany jeststatio fisciSkarbu Państwa odstąpił od obciążania go kosztami procesu opierając się na treściart. 102 kpc.