Sąd Rejonowy w Rybniku
IV Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: IV RC 385/23
Data wyroku: 2023-09-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Julia Kosobudzka
Teza: Częściowo uwzględniono powództwo.

Sygn. akt: IV RC 385/23

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 września 2023r.
Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący:  sędzia Julia Kosobudzka
Protokolant:  Zuzanna Lipińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2023 r. wR.
sprawyz powództwaW. Z.
przeciwkoA. Z.
o alimenty

1
zasądza od pozwanegoA. Z.na rzecz powódkiW. Z.alimenty w kwocie po 1.000,00 zł (tysiąc złotych) miesięcznie, płatne do dnia 10-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat;

2
oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3
odstępuje od obciążania pozwanego kosztami postępowania;

4
nadaje wyrokowi w punkcie 1 rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt IV RC 385/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 11 września 2023 roku
PowódkaW. Z.reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika domagała się pozwem wniesionym w dniu 1 sierpnia 2023 roku zasądzenia od pozwanegoA. Z.alimentów na jej rzecz w kwocie po 1400 zł miesięcznie, począwszy od dnia 1 listopada 2022 roku, wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności którejkolwiek z rat alimentacyjnych, zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wraz z pozwem złożono wniosek o udzielenie zabezpieczenia poprzez zobowiązanie pozwanego do łożenia na rzecz powódki alimentów w tożsamej kwocie tj. po 1400 zł miesięcznie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powódka jest córką pozwanegoA. Z.orazB. Z., a pomiędzy rodzicami powódki przed Sądem Okręgowym w Rybniku toczy się sprawa o rozwód pod sygn. akt I C 1951/22, w której to matkaW. Z.wystąpiła o alimenty wraz z wnioskiem o ich zabezpieczenie na rzecz wówczas jeszcze małoletniej powódki. W międzyczasieW. Z.ukończyła 18 rok życia, wobec czego postępowanie względem niej zostało umorzone. Podano, iż od listopada 2022 roku powódka pozostaje bez środków do życia. Od czerwca 2022 roku pozwany nie łoży na rzecz swojej córki jakichkolwiek środków. Od tego czasu powódka pozostaje wyłącznie na utrzymaniu matki. Z uwagi na konflikt rodziców powódka wyprowadziła się z domu ojca i zamieszkuje w domu swojego brataM. P..
Podano łączny koszt utrzymania powódki wraz z kosztami utrzymania mieszkania, który wynosić ma 2.765,00 zł miesięcznie. Określono poszczególne wydatki na utrzymanie powódki: wyżywienie 700 zł, ubrania i buty 300 zł, lekarstwa 150 zł, wydatki szkolne 150 zł, bilet miesięczny 35 zł, kosmetyki i środki czystości 150 zł, telefon 30 zł, wizyty u psychologa 150 zł za jedną wizytę, 1.100 zł tytułem zamieszkiwania w domu brata, na co składa się czynsz, śmieci, woda, internet i telewizja.
W uzasadnieniu pozwu wskazano dalej, że rodzice powódki zatrudnieni są w(...) Sp. z o.o.wR., jednakże ich wynagrodzenie jest zróżnicowane. Pozwany zarabia ok. 3800 zł miesięcznie, podczas gdy matka powódki ok. 2700 zł.B. Z.aktualnie nie pracuje, bowiem przebywa na świadczeniu rehabilitacyjnym. Posiada również orzeczenie o niepełnosprawności (k. 3-6).
W piśmie stanowiącym odpowiedź na pozew, wniesionym dnia 23 sierpnia 2023 roku, pozwany wniósł o oddalenie powództwa ponad kwotę 500 zł miesięcznie, płatne od sierpnia 2023 roku, a także wniósł o oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia w sprawie, względnie udzielenie zabezpieczenia na kwotę 500 zł.
W uzasadnieniu pozwany podniósł, iż roszczenie alimentacyjne powódki jest wygórowane i nie przystaje do realnych okoliczności, zwłaszcza w zakresie podanych kosztów wynajmu mieszkania. Pozwany podniósł, iż powódka w dalszym ciągu ma możliwość zamieszkiwania z pozwanym, a pozwany stara się dbać o córkę i jest gotowy pomóc w zakresie jej niezbędnych potrzeb. Odnosząc się do swojej sytuacji finansowej wskazał, że miesięcznie zarabia ok. 3800 zł, a ponadto on również posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Pozwany przedstawił własne koszty utrzymania, a także podał, iż zamieszkuje w domu wymagającym remontu i ocieplenia, konieczna jest wymiana pieca na nowy. Wskazano także, iż w ostatnim czasie pozwany przekazał na rzecz powódki 500 zł i taką kwotę jest w stanie przekazywać jej tytułem alimentów (k. 32-33v).
Na posiedzeniu w dniu 6 września 2023 roku strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie, a pełnomocnik powódki cofnął wniosek o udzielenie zabezpieczenia oraz o przesłuchanie świadka (k. 44-46).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
PowódkaW. Z.urodziła się (...). Pochodzi ze związku partnerskiegoB. Z.i pozwanegoA. Z.. Rodzice powódki zawarli związek małżeński w dniu 7 stycznia 2017 roku. Obecnie pomiędzy nimi toczy się sprawa o rozwód przed Sądem Okręgowym w Rybniku w sprawie o sygn. akt I C 1951/22.
Powódka 21 lipca 2023 roku ukończyła 18 rok życia. Nie pracuje zarobkowo, jak również nie uzyskuje żadnych dochodów, kontynuuje naukę w szkole średniej w zawodzie logistyk.
Od około 20 czerwca 2023 roku powódka wyprowadziła się z domu pozwanego. Powódka mieszka wraz z matką w domu brata powódkiM. P.i jego narzeczonej. Razem z matką korzystają z jednego pokoju, salonu, łazienki i kuchni. Matka powódki przekazuje bratu powódki z tego tytułu miesięcznie kwotę 1100 zł tj. 550 zł od jednej osoby.
Miesięczne koszty utrzymania powódki przedstawiają się następująco:
- koszty mieszkania przypadające na powódkę: 550 zł;
- wyżywienie: 700 zł;
-odzież i obuwie: 120 zł;
- leki: 150 zł;
- wizyta u psychologa: 150 zł – jeszcze przez 3 miesiące;
- środki czystości i kosmetyki: 150 zł;
- wydatki szkolne: ok. 150 zł;
- telefon 30 zł;
- bilet miesięczny 42 zł.
Łącznie to kwota 2.042,00 zł, a po zakończeniu terapii psychologicznej 1892,00 zł miesięcznie.
PozwanyA. Z.ma 47 lat, z zawodu jest operatorem maszyn. Obecnie jest zatrudniony w(...) Sp. z o.o.wR., osiągając z tego tytułu dochód rzędu 3.958,00 zł netto miesięcznie. Pozwany otrzymuje również premie świąteczną i uznaniowe, premie uznaniowe wliczono w wynagrodzenie podane w zaświadczeniu o zarobkach. Pozwany mieszka wraz z matką w domu jednorodzinnym o powierzchni 110 m2, którego jest jedynym właścicielem.
Miesięczne koszty utrzymania pozwanego przedstawiają się następująco:
- utrzymanie domu: 500 zł (podatek od nieruchomości, woda, prąd, opłata za śmieci, remonty i bieżące wydatki związane z utrzymaniem) oraz zakup opału 300 zł w części przypadającej na pozwanego;
- wyżywienie: 700 zł;
- odzież, obuwie: 80 zł;
- leczenie: 350 zł;
- telefon, Internet: 120 zł;
- transport: 200 zł;
- kosmetyki środki czystości: 150 zł.
Łącznie: 2400 zł.
Pozwany ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu lekkim, wobec powyższego ma stwierdzoną obniżoną zdolność do wykonywania pracy. Pozwany leczy się w(...) klinice (...)u specjalisty neurologa, co częściowo pokrywane jest przez dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne z zakładu pracy. Ma problemy z kręgosłupem, nie posiada półtora dysku w kręgosłupie. Przyjmuje leki przeciwbólowe, rozluźniające oraz blokady w formie zastrzyków. Matka powódki skierowała wobec pozwanego roszczenie o zapłatę 76.082,71 zł tytułem rozliczenia nakładów z majątku wspólnego oraz z majątku osobistego na majątek osobisty pozwanego.
Matka powódkiB. Z.ma 46 lat. Aktualnie jest zatrudniona w tym samym zakładzie pracy, co pozwany tj. w(...) Sp. z o.o.wR.i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie ok. 2700-2900 zł netto miesięcznie. W chwili obecnej przebywa na świadczeniach zdrowotnych. W sierpniu 2023 roku przeszła operację kolana. Przez pierwsze trzy miesiące świadczenia uzyskuje 90% podstawy wynagrodzenia, późniejszych miesiącach kwota ta wynosi 75% podstawy wynagrodzenia. Nie przyjmuje na stałe leków, lecz po przeprowadzonej operacji tymczasowo stosuje zastrzyki i zażywa tabletki.
(dowód: akta sprawy Sądu Okręgowego w Rybniku I C 1951/22, odpis skrócony aktu urodzenia powódki k. 8, zeznanie podatkowe pozwanego za rok 2021 (PIT-37) k. 9-11, informacja o odliczeniach od dochodu i od podatku pozwanego w roku 2021 (PIT-0) k. 11v-12, orzeczenie o stopniu niepełnosprawnościB. Z.k. 19, zaświadczenie ZUS o stanie zdrowiaB. Z.k. 20-21, wezwanie do zapłaty skierowane do pozwanego k. 34, decyzja Prezydenta MiastaR.ustalająca wysokość podatku od nieruchomości na rok 2023 k. 35-35v, zawiadomienie Prezydenta MiastaR.o zmianie wysokości stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi k. 36-36v, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności pozwanego k. 37-37v, zaświadczenie o dochodach pozwanego k. 38v, potwierdzenie transakcji pozwanego na rzecz powódki k. 39, zeznania powódki k. 44-45, zeznania pozwanego k. 45-45v).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przeprowadzone dowody w sprawie, szczegółowo wyżej opisane, w postaci zeznań stron oraz dokumentów, a także akt sprawy o rozwód toczącej się pomiędzy rodzicami powódki przed Sadem Okręgowym w Rybniku o sygn. I C 1951/22. Zeznania stron są logiczne, spójne i uzupełniają się wzajemnie. Jedyne sprzeczności w zeznaniach stron dotyczyły nieznacznej części kosztów utrzymania powódki, o czym poniżej, a także zasadności ponoszenia kosztów za korzystanie z części domu brata powódki przez powódkę. W zakresie zasadności wydatku związanego z korzystaniem z domu brata przez powódkę, Sąd dał wiarę powódce, iż partycypowanie w kosztach utrzymania domu w przeliczeniu na powódkę wynosi 550,00 zł, a także uznał argumenty powódki za tym, iż nie zamierza mieszkać z ojcem, zatem pokrywanie tej kwoty stanowi usprawiedliwioną potrzebę powódki.
Mając na uwadze wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego Sąd zmiarkował niektóre wydatki stron, uznając, je za zawyżone lub zaniżone m.in. po stronie powódki wskazywany miesięczny koszt zakupu odzieży i obuwia był zawyżony (300 zł), ten sam koszt podany przez pozwanego zaniżony (80 zł), a po stronie pozwanego zawyżony został miesięczny koszt wyżywienia (1200 zł) oraz transportu komunikacją miejską (400 zł).
Przeprowadzone postępowanie okazało się wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Na posiedzeniu w dniu 6 września 2023 roku pełnomocnik powódki cofnął wniosek dowodowy o przesłuchanie świadkaB. Z.. Strony nie składały dalszych wniosków dowodowych.
Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie z treściąart. 133 § 1 kro, każdy z rodziców obowiązany jest do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres świadczeń alimentacyjnych, który ustawodawca określił wart. 135 § 1 kro, jest uzależniony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego i od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego.
Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć potrzeby, których zaspokojenie zapewni podmiotowi uprawnionemu do alimentów odpowiedni rozwój fizyczny i duchowy. Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można przy tym - co wskazano w orzecznictwie Sądu Najwyższego - odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te (usprawiedliwione potrzeby uprawnionego i możliwości majątkowe oraz zarobkowe zobowiązanego) w praktyce pozostają bowiem we wzajemnej zależności i obie te przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustaleniu przez Sąd wysokości alimentów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1969 r., III CRN 350/69, OSNPG 1970/2/15).
Należy przy tym podkreślić, że opisane, usprawiedliwione potrzeby w przypadku uprawnionego do alimentów powinny być oceniane całościowo, a zatem nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu, jego środowiska, możliwości zarobkowych podmiotów zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego wypadku.
Zaś do możliwości zarobkowania poza podstawowym wynagrodzeniem wlicza się ponadto wszelkiego rodzaju premie, nagrody, świadczenia z funduszu socjalnego, dodatki itp. Sąd określając status zarobkowy zobowiązanego nie opiera się wyłącznie na kwotach aktualnie osiąganych dochodów, lecz przede wszystkim sprawdza jego możliwości zarobkowe oraz to czy zostały one w pełni wykorzystane (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1959 roku, III CR 212/58). Obowiązek alimentacyjny drugiego z rodziców, również nie pozostaje bez znaczenia dla określenia kwoty świadczeń alimentacyjnych.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której pełnoletnia powódka kontynuuje naukę w szkole średniej i nie jest jeszcze w stanie samodzielnie się utrzymać, co niewątpliwie aktualizuje obowiązek alimentacyjny jej rodziców.
W judykaturze wskazuje się, że „osiągnięcie samodzielności przez dziecko, w rozumieniuart. 133 § 1 kro, zakłada zdobycie przez nie odpowiadających jego uzdolnieniom i predyspozycjom kwalifikacji zawodowych. Rodzice winni zatem łożyć na utrzymanie i wykształcenie także pełnoletniego dziecka, zdobywającego kwalifikacje zawodowe, odpowiadające jego uzdolnieniom i predyspozycjom (wyrok Sądu Najwyższego z 26.11.1998 r., I CKN 989/97,L.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zważyć należy, że powódka nie ma możliwości samodzielnego utrzymania się, nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem, który mógłby stanowić jej źródło utrzymania, stąd też zaspokajanie usprawiedliwionych potrzeb powódki w dalszym ciągu spoczywa na jej rodzicach. Z uwagi na wiek powódki udział w jej osobistej opiece i wychowaniu jest już zasadniczo wyłączony zarówno po stronie matki, jak i po stronie pozwanego. Z tych też względów rodzice uprawnionej powinni przede wszystkim zabezpieczać jej potrzeby materialne.
Sąd uznał, że ogólne koszty utrzymania powódki wykazane w toku postępowania dowodowego w przeważającej mierze nie należą do wygórowanych i odpowiadają rzeczywistym potrzebom osób w wieku powódki, przy uwzględnieniu jej aktualnej sytuacji życiowej oraz obecnych cen towarów i dóbr konsumpcyjnych.
Odnosząc się z kolei do możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego wskazać należy, że Sąd miał na uwadze, iż pozwany pracuje zarobkowo, osiągając dochód rzędu prawie 4000 zł netto miesięcznie. Z kwoty tej pozwany pokrywa koszty jedynie własnego utrzymania, a na pozwanym nadto ciąży konieczność dokonania spłaty matki powódki.
W tym miejscu wskazać należy, że w sprawie konieczne było zmiarkowanie niektórych z kosztów wskazywanych przez strony, bowiem nie zostały one potwierdzone stosownymi dokumentami, a mając na uwadze wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego zdaniem Sądu zostały one zawyżone tj. wydatki związane z ubiorem przez powódkę, czy wyżywienia i kosztów transportu przez pozwanego.
Ustalając ratę alimentacyjną w wysokości po 1000 zł miesięcznie na rzecz powódki Sąd kierował się zasadą równiej stopy życiowej oraz tym, aby alimenty pozostawały w korelacji z możliwościami majątkowymi i zarobkowymi rodziców powódki –art. 135 § 1 k.r.o.Dzieci, również pełnoletnie, dzielą bowiem stopę życiową rodziców. Oznacza to, że ich usprawiedliwione potrzeby mogą być zaspokojone w takim stopniu, w jakim, przy należytym wykorzystaniu możliwości zarobkowych, są w stanie uczynić to ich rodzice. Podkreślenia wymaga fakt, że żądana przez stronę powodową kwota alimentów przekracza w części usprawiedliwione potrzeby powódki wykazane w toku postępowania oraz możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego. Sąd miał także na względzie to, iż pierwotnie podawany w pozwie koszt utrzymania mieszkania przypadający na powódkę miał wynosić 1.100,00 zł, podczas gdy w toku zeznań okazało się, iż jest to łączna kwota przypadająca na matkę, jak i córkę, kwota ta została zatem zawyżona w pozwie o 550,00 zł miesięcznie. Domaganie się zatem alimentów na poziomie pierwotnie wnioskowanej kwoty 1.400,00 zł miesięcznie przy sprostowaniu wysokości największego wydatku okazało się niezasadne.
Pozwany jest w stanie przyczynić się do usprawiedliwionych kosztów utrzymania powódki w wysokości po 1000 zł miesięcznie. Tak ustalona kwota alimentów leży w granicach możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego oraz nie spowoduje po jego stronie uszczerbku w usprawiedliwionych dobrach własnych.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawieart. 133 § 1 kroiart. 135 kro. O odsetkach na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat alimentacyjnych orzeczono w myśl przepisuart. 481 § 1 i 2 kc.
Ponad orzeczoną kwotę 1.000 zł powództwo oddalono, zważywszy na ustaloną i rozliczoną przez Sąd, wysokość usprawiedliwionych miesięcznych potrzeb powódki oraz aktualne, rzeczywiste możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego. Sąd wziął również pod uwagę możliwości majątkowe oraz zarobkowe matki powódki, która również jest zobowiązana do partycypowania w kosztach utrzymania pełnoletniej córki. Zasądzona kwota alimentów sprawi, że każde z rodziców powódki będzie partycypować w usprawiedliwionych kosztach jej utrzymania, zgodnie ze swoimi możliwościami.
Mając na uwadze aktualną sytuację życiową pozwanego oraz postawę pozwanego w toku postępowania – uznanie części roszczenia, a także niekwestionowanie większości wydatków powódki, co wpłynęło na ekonomikę postępowania, na podstawieart. 102 kpcSąd odstąpił od obciążania pozwanego kosztami postępowania.
Rygor natychmiastowej wykonalności punktu 1 wyroku nadano na mocyart. 333 § 1 pkt 1 k.p.c.
R., 26 września 2023 roku      SSR Julia Kosobudzka