Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III Pa 15/21
Data wyroku: 2021-12-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Grażyna Załęska-Bartkowiak

Sygn. akt III Pa 15/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 grudnia 2021 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Grażyna Załęska-Bartkowiak
Protokolant:  starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu1 grudnia 2021 r. wO.
sprawy z powództwaT. G.
przeciwkoMiejskiemu Zakładowi (...) sp. z o.o.wO.
oprzywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy
na skutekapelacjipowoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce
z dnia14 maja 2021 r.sygn. aktIV P 121/20

orzeka:

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.440 zł (jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za II instancję;

3
przejmuje na rachunek Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Ostrołęce koszty nieuiszczonej części opłaty od apelacji.

Sygn. akt III Pa 15/21

UZASADNIENIE
T. G.wniósł pozew przeciwkoMiejskiemu Zakładowi (...) Spółka z o.o.wO., żądając ostatecznie przywrócenia go do pracy na poprzednich warunkach pracy i płacy, a także zasądzenia od pozwanej na jego rzecz wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy, argumentując, że powód w dniu rozwiązania umowy o pracę był osobą szczególnie chronioną, ponieważ miał 58 lat i wywodził prawo do wcześniejszej emerytury w wieku lat 60, z uwagi na szczególne warunki pracy - kierowca autobusu, przewożącego powyżej 15 osób. Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na pozew pozwanyMiejski Zakład (...) Spółka z o.o.wO.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Wyrokiem z dnia 14 maja 2021 r. Sąd Rejonowy w Ostrołęce:
1. powództwo oddalił;
2. zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.880 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i wywody prawne:
T. G.zatrudniony został wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wO.(obecnie Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), na podstawie umowy o pracę, zawartej w dniu 15 grudnia 1988 r., najpierw na czas określony do dnia 31 marca 1989 r., a następnie od dnia 1 kwietnia 1989 r. na czas nieokreślony - na stanowisku kierowcy autobusu.
W dniu 22 lipca 2020 r. (środa),T. G.wykonywał - jako kierowca, obsługę linii nr 1, autobusemmarki S.- nr boczny(...), który posiadał standardowe lusterka: lewe i prawe oraz górne, które pokazywało tył autobusu. Początek trasy stanowiła pętla autobusowa, znajdująca się przyul. (...)wO., tj. okolice dawnego budynku(...)Szpitala (...)wO., a trasa kończyła się na pętli postojowej, mieszczącej sią przy ul.(...)(osiedle (...)).
Około godz. 14.00, powód wyruszył z pętli autobusowej, celem zabrania pasażerów z przystanku autobusowego, znajdującego się przy(...)Zanim dojechał do przystanku, podróżująculicą (...), zobaczył, jak starszy mężczyzna, w wieku powyżej 70 lat, bardzo wolno, nieporadnie, z trudnością, przechodzi przez ulicę w miejscu nieuprawnionym, ale na wysokości początku wysepki autobusowej. Mężczyzna ten, nie podnosił praktycznie nóg, tylko szurał nimi po ziemi.T. G., podjeżdżając już częściowo na zatoczkę autobusową, zatrzymał autobus i pozwolił przejść starszemu mężczyźnie w kierunku przystanku. Mężczyzna ten przechodził w bardzo bliskiej odległości od autobusu, momentami przytrzymując się nawet wycieraczek zainstalowanych na przedniej szybie autobusu. Następnie, przechodzień ten podszedł do przednich drzwi autobusu i pukał do nich, aby kierowca zechciał je otworzyć. Z uwagi na obostrzenia związane z epidemią wirusa(...), przednie drzwi w autobusie powinny i pozostawały zamknięte, a powód, rozumiejąc intencje przechodnia, wiedząc, że dąży on do tego, by wsiąść do autobusu, używając gestów ręki, jedynie pokazał mężczyźnie, żeby ten odszedł od przednich drzwi. Po nieznacznym odsunięciu się mężczyzny od przednich drzwi autobusu,T. G.ruszył autobusem i podjechał na zatokę na przystanek autobusowy, zatrzymując się równolegle do przystanku. Starszy mężczyzna, który uprzednio próbował wsiąść do autobusu, został pozostawiony na początku tej zatoczki autobusowej, między krawężnikiem chodnika, a autobusem. Po pozostawieniu go i po minięciu przez odjeżdżający autobus, starszy człowiek znalazł się na tyle pojazdu, po jego prawej stronie. Z nagrania nr 4 z kamer autobusowych widać, że straszy mężczyzna chciał wsiąść do autobusu, a kiedy ten zaczął odjeżdżać, opierając się o jego tył, kierował się w stronę ostatnich drzwi wejściowych.T. G.ruszył jednak energicznie autobusem, co spowodowało, iż starszy człowiek stracił równowagę i upadł w miejscu zatoczki autobusowej. Kierowca autobusu odjechał z miejsca zdarzenia, bez udzielenia starszemu mężczyźnie pomocy. Starszemu człowiekowi, pomógł wstać kierowca taksówki, który obserwował zdarzenie z postoju taksówek. Odwiózł poszkodowanego do domu.
Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, że po 2-3 dniach od zdarzenia, poszkodowany starszy mężczyzna, zjawił się w siedzibie(...)wO.. Nie był w stanie, z uwagi na stan zdrowia, wejść po schodach na wyższe piętra budynku, wobec czego oczekiwał na rozmowę z kierownictwem(...)na dyspozytorni. Wówczas, z uwagi na nieobecność w siedzibie Spółki jej Prezesa –D. D., poszkodowanego przyjęłaE. K.– kierownik Biura Zarządu. Podczas rozmowy, mężczyzna nie zgłaszał żadnych roszczeń względem Spółki, oczekiwał tylko, aby ktoś go wysłuchał, przeprosił i aby sytuacja, która spotkała jego - nigdy się nie powtórzyła. Poszkodowany wskazywał, że jest emerytowanym nauczycielem i mimo zaawansowanego wieku oraz problemów z układem ruchu, mówił bardzo rzeczowo. Podnosił, że w dniu zdarzenia, zostawił żonę w ośrodku opiekuńczym/hospicjum, mieszczącym się w „starym” Szpitalu, a sam jest świeżo po udarze. Tamtego dnia nie przewidział, że tak długo zajmie mu wizyta w ośrodku/hospicjum i nie zdążył zjeść śniadania oraz zażyć leków, co spowodowało, że źle się czuł. Starszy mężczyzna okazywałE. K.otarcia, jakich doznał, tłumacząc, że doszło do nich w wyniku postępowania kierowcy autobusu. Tłumaczył, że pierwszej pomocy udzielił mu taksówkarz, który zaproponował mu podwiezienie do domu oraz wręczył swój numer telefonu.E. K.zgłosiła zdarzenie Prezesowi pozwanejSpółki (...)oraz porozmawiała z taksówkarzem, który pomagał starszemu mężczyźnie.
Sąd I instancji ustalił, że w dniu 29 lipca 2020 r.T. G.został wezwany do kierownikE. K., która pokazała mu nagranie z kamery i poprosiła o przedstawienie jego wersji zdarzenia. Powód podnosił wówczas, że nie widział starszego mężczyzny w lusterkach i że nic się nie stało, a ten starszy mężczyzna poszedł do sklepu. W tym samym dniu, Prezes pozwanej Spółki, kontynuując postępowanie wyjaśniające, dotyczące zdarzenia z dnia 22 lipca 2020 r., podjął decyzję o zwolnieniu powoda z obowiązku świadczenia pracy w okresie od 29 lipca 2020 r. do 7 sierpnia 2020 r., z jednoczesnym zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Powód nie kwestionował decyzji Prezesa oraz nie wnosił o jej uzasadnienie. Milcząco przyjął decyzję Prezesa.
Z ustaleń Sądu Rejonowego wynikało także, że na portalu internetowym „S.:O.”, na którym osoby anonimowo, bądź otwarcie, przedstawiają i komentują wydarzenia, jakie miały miejsce wO.lub w najbliższej okolicy, opisane zostało zdarzenie z dnia 22 lipca 2020 r. W poście udostępnionym 3 dni po zdarzeniu, osoba postronna opisała je w następujący sposób: „
    w środę na przystanku przyulicy (...), koło starego szpitala, kierowca(...)o godzinie 14:02 bardzo źle się zachował. Starszy, schorowany, poruszający się z trudnościami mężczyzna z maseczką na ustach chciał wsiąść do autobusu, lecz kierowca go nie wpuścił i ruszył, Pan oparty był rękami o autobus, gdy odjeżdżał - ten straszy człowiek upadł, spadając z chodnika. Leżał i nie mógł się podnieść w miejscu podjazdu autobusu. Brawo dla dziewczyny, która widząc sytuację przybiegła podnieść tego Pana. Kierowco(...)WSTYD!”.
W dniu 7 sierpnia 2020 r. w obecności Prezesa pozwanejSpółki (...),E. K.– Kierownika Biura Zarządu oraz kadrowej,T. G.otrzymał, datowane na dzień 7 sierpnia 2020 r., oświadczanie o rozwiązaniu z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawieart. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, tj. wobec „ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych w dniu 22 lipca 2020 r., podczas wykonywania pracy w charakterze kierowcy, w trakcie wykonywania kursu w okolicy „starego" Szpitala wO., ok. godz. 14.00, ustalonego na podstawie zapisu 4 kamer monitoringu oraz opinii specjalisty z zakresu BHP, dotyczącej ww. zdarzenia, tj.: zawinionemu przezT. G.braku pomocy starszemu niepełnosprawnemu mężczyźnie w wejściu do autobusu, a następnie odjechaniu z miejsca zdarzenia bez udzielenia pomocy po przewróceniu się ww. mężczyzny, znajdującego się w obszarze zatoczki autobusowej, co spowodowało zagrożenia interesów pracodawcy, m.in. w zakresie ewentualnych roszczeń pokrzywdzonego”.Oświadczenie zawiera bardzo szczegółowe uzasadnienie stanowiska pracodawcy.
Sąd Rejonowy uznał, że powództwo w niniejszej sprawie zostało wniesione w terminie i analizował, czyT. G.dnia 22 lipca 2020 r. dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, uzasadniającego rozwiązanie z nim umowę o pracę w trybieart. 52 k.p.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że ustawa z dnia 2 lutego 1996 r., nowelizującaKodeks pracy, wprowadziła między innymi zmiany w przepisach dotyczących rozwiązywania umów o pracę bez wypowiedzenia. O ileart. 52 § 1 pkt 1 k.p.w poprzednim brzmieniu wymieniał przykładowo postępowanie (zachowanie) pracownika stanowiące „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych", o tyleart. 52 § 1 pkt 1 k.p., w obowiązującej wersji zrezygnował z tego, stanowiąc wprost, że pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych. Sąd wskazał przy tym, że przedstawiony sposób ujęcia normy prawnej oznacza, że rzeczą podmiotów i organów stosujących ten przepis jest każdorazowa ocena, czy czyn pracownika stanowił naruszenie jego podstawowych obowiązków pracowniczych. Powołał się przy tym na orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynika, że ocena, czy naruszenie obowiązku jest ciężkie, powinna uwzględniać stopień winy pracownika oraz zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy (SN w wyroku z 20 grudnia 2013 r., II PK 81/13). Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż w użytym w powołanym przepisie pojęciu: „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych", mieszczą się trzy elementy. Są to: bezprawność zachowania pracownika (naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego), naruszenie albo zagrożenie interesów pracodawcy, a także zawinienie obejmujące zarówno winę umyślną, jak i rażące niedbalstwo.
Następnie Sąd Rejonowy dokonał analizy poszczególnych elementów składających się na „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych”. Wskazał, że bezprawnością ze strony pracownika jest takie jego zachowanie, które narusza jego obowiązki objęte treścią stosunku pracy. Natomiast według dyspozycjiart. 52 § 1 k.p., warunkiem rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę na podstawie tego przepisu jest wina pracownika. Jak jednak wynika z użytego wyrażenia „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych", w przepisie tym nie chodzi o jakąkolwiek postać winy, lecz o postać kwalifikowaną, to znaczy taką, która doprowadziła do „ciężkiego" naruszenia podstawowego obowiązku pracowniczego. Podkreślił, że zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że naruszenie ma charakter ciężki wtedy, gdy zostało dokonane z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa (traktowanego jako postać winy umyślnej lub „ciężkiej" lekkomyślności). O umyślności zaś można mówić wtedy, gdy popełnienie czynu zabronionego przez prawo i jego następstwa zostały objęte zamiarem sprawcy, to znaczy świadomością i wolą jego popełnienia.
Z powyższego Sąd I instancji wyprowadził wniosek, że nie każde naruszenie przez pracownika obowiązków może stanowić podstawę rozwiązania umowy w trybieart. 52 § 1 ust. 1 k.p.Musi to być naruszenie podstawowych obowiązków, spowodowane przez pracownika świadomie, w sposób przez niego zawiniony oraz stwarzać zagrożenie dla interesów pracodawcy. Przy ocenie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych należy brać pod uwagę zarówno stopień natężenia złej woli pracownika, jak i rozmiar szkody, jaką może pociągać za sobą naruszanie obowiązków pracowniczych. Natomiast ocena, czy dane naruszenie obowiązku jest ciężkie, zależy od okoliczności każdego indywidualnego przypadku.
Sąd Rejonowy przywołał wyrok Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2012 r. (II PK 285/11), w którym uznał on, iż ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, o którym mowa wart. 52 § 1 pkt 1 k.p.ma miejsce wówczas, gdy w związku z określonym zachowaniem (działaniem lub zaniechaniem) naruszającym podstawowe obowiązki pracownicze można pracownikowi zarzucić winę umyślną lub rażące niedbalstwo. Sąd Najwyższy wyjaśnił następnie, iż jeżeli sprawca przewiduje wystąpienie szkodliwego skutku i celowo do niego zmierza lub co najmniej się nań godzi, można mu przypisać winę umyślną. Jeżeli natomiast przewiduje możliwość nastąpienia szkodliwego skutku, lecz bezpodstawnie przypuszcza, że zdoła go uniknąć, lub też, gdy nie przewiduje możliwości jego wystąpienia, choć może i powinien go przewidzieć, jego postępowaniu można przypisać winę nieumyślną w postaci lekkomyślności - w pierwszej sytuacji i niedbalstwa - w drugim wypadku. Rażące niedbalstwo mieszczące się - obok winy umyślnej - w pojęciu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych jest wyższym od niedbalstwa stopniem winy nieumyślnej. Niedbalstwo określa się jako niedołożenie należytej staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (art. 355 § 1 k.c.). Przez rażące niedbalstwo rozumie się natomiast niezachowanie minimalnych (elementarnych) zasad prawidłowego zachowania się w danej sytuacji. O przypisaniu pewnej osobie winy w tej postaci decyduje zatem zachowanie się przez nią w określonej sytuacji w sposób odbiegający od miernika staranności minimalnej. Stanowisko judykatury wyrażone w przytoczonym wyroku jest jednolite (por. wyrok SN z 21 lipca 1999 r., I PKN 169/99).
Sąd I instancji przywołał treśćart. 100 § 1 i 2 k.p., zgodnie z którym pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Nadto Sąd zaakcentował, że pracownik w myśl tego przepisu jest obowiązany w szczególności: przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, dbać o dobro zakładu pracy, przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego. Z kolei zgodnie z Instrukcją BHP na stanowisku kierowcy autobusu wMiejskim Zakładzie (...) Spółka z o.o.wO., pracownik – kierowca autobusu zobowiązany jest do bezpiecznego wykonywania pracy, w szczególności do dbania o bezpieczeństwo własne, pasażerów i innych użytkowników drogi.
W ocenie Sądu Rejonowego, w świetle materiału dowodowego, zgromadzonego w niniejszej sprawie – zachowanie powodaT. G.stanowiło naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i było to zachowanie zawinione, mające charakter ciężkiego naruszenia. Wskazując na wieloletnie doświadczenie powoda jako kierowcy Sąd I Instancji stwierdził, że powód swoim zachowaniem stworzył realne zagrożenie dla życia i zdrowia uczestnika ruchu drogowego, tj. potencjalnego pasażera, który chciał podróżować autobusem, prowadzonym służbowo w tamtym dniu przez powoda. Sąd swe ustalenia Sąd oparł w szczególności na nagraniach z czterech kamer zamontowanych w autobusie, które rejestrowały obraz z przodu autobusu, ze środka autobusu, z kabiny kierowcy oraz obszaru bezpośrednio za pojazdem. Zdaniem Sądu Rejonowego -T. G., podjeżdżając na przystanek autobusowy, mieszczący się przyul. (...)wO., już z daleka widział, iż w miejscu nieuprawnionym na jezdnię powoli, nieporadnie, wchodzi starszy mężczyzna, który kieruje się bezpośrednio właśnie na ten przystanek autobusowy. Wprawdzie po częściowym dojechaniu do zatoczki autobusowej, powód zatrzymał autobus i pozwolił pieszemu przejść bezpośrednio przez pojazdem, to jednak dalsze jego zachowanie – odznaczało się w ocenie Sądu Rejonowego co najmniej rażącym niedbalstwem, nacechowanym zniecierpliwieniem, z uwagi na nieporadność starszego człowieka. Tymczasem starszy mężczyzna, gdy tylko przeszedł przez jezdnię, przytrzymawszy się po drodze maski autobusu, bardzo powoli zmierzał do pierwszych drzwi wejściowych. Udało mu się przed nimi stanąć. Wówczas, po wskazaniu mu przez zdenerwowanego powoda, iż drzwi te są nieczynne (obostrzenia(...)), starszy mężczyzna – co widać na nagraniu – nie wszedł na chodnik i nie skierował się pod wiatę przystanku autobusowego, lecz pozostał na zatoczce autobusowej – między autobusem, a krawężnikiem. Mężczyzna ten czekał być może, aż powód nieco podjedzie do przodu, a on będzie mógł wejść do autobusu środkowymi drzwiami. Powód nie zaczekał jednak, aż mężczyzna ten podejdzie do kolejnych drzwi i nie umożliwił mu wejścia do autobusu. Nadto, powód nie zaczekał też, aż pieszy oddali się na bezpieczną odległość od autobusu, lecz od razu energicznie ruszył autobusem i podjechał na zatokę przystanku autobusowego. Powód w ogóle nie zważał przy tym, że starsza i mocno ograniczona ruchowo osoba, znajduje się nadal w pobliżu autobusu, praktycznie opiera się o autobus. Jako doświadczony kierowca, powód powinien wiedzieć, że takie manewry stwarzają wielkie niebezpieczeństwo.T. G., wiedząc, iż starszy mężczyzna, chce wsiąść do autobusu, co zresztą ten ewidentnie mu wcześniej okazał przy pierwszych drzwiach, powinien odczekać chwilę, umożliwić mu wejście do autobusu środkowymi drzwiami i dopiero ruszyć autobusem. W chwili, gdy powód dostał od pasażera znak, że ten chce wsiąść do autobusu (przy pierwszych zamkniętych drzwiach), powinien od razu zareagować i zapewnić bezpieczeństwo pasażera, nawet kosztem ewentualnego opóźnienia w rozkładzie jazdy autobusu. Nie stało absolutnie nic na przeszkodzie, aby powód pozwolił starszemu mężczyźnie wsiąść do autobusu, nawet gdy pojazd wjechał tylko częściowo na zatoczkę dla autobusów. W tej sytuacji było to nawet pożądane, aby zapobiec niebezpieczeństwu, związanemu, np. z ryzykiem potrącenia człowieka. Poza sporem wedle Sądu I instancji pozostawało bowiem, że w tym momencie najważniejsze było bezpieczeństwo starszego mężczyzny, a powód swoim nagannym zachowaniem, w sposób całkowicie niedopuszczalny, zignorował jego obecność i bliskość koło pojazdu i ruszył w dalszą drogę. Sąd Rejonowy uznał, że już tylko ta część zdarzenia, wprost wskazuje, iż powód swoim zachowaniem, naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, nie mówiąc już o tym, że zamanifestował ignorancję dla nieporadnego starszego człowieka. Nie tylko wykonał niebezpieczne manewry autobusem, w bardzo bliskiej odległości od potencjalnego pasażera, ale także uniemożliwił starszemu mężczyźnie spokojne wejście do autobusu.
Także dalszy przebieg zdarzenia według Sądu Rejonowego był naganny z punktu widzenia zachowania powoda. Powód po podjechaniu na przystanek i umożliwieniu innym pasażerom wejścia/wyjścia do/z autobusu, nie widział już starszego mężczyzny, którego dosłownie przed chwilą „miał” przed samą maską autobusu. Zeznania powoda, zawodowego kierowcy z wieloletnim stażem pracy, iżw chwili włączania się do ruchu nie miałem zupełnie świadomości, gdzie znajduje się ten człowiek –Sąd I instancji uznał za szokujące. Według Sądu - skoro powód nie był pewien sytuacji wokół autobusu, nie powinien w ogóle podejmować dalszej jazdy. Zachowanie szczególnej ostrożności w takiej sytuacji, Sąd Rejonowy uznał za podstawowy obowiązek każdego kierowcy, nie tylko prowadzącego autobus.
Sąd podkreślił, że w okolicznościach niniejszej sprawy, nie mogło budzić wątpliwości, iż osoba starsza, która poruszała się w wielkim trudem, która próbowała dostać się do autobusu, jako pasażer przednimi drzwiami, była w tym czasie w obrębie autobusu. Uprzednio, chciała przecież wsiąść do autobusu, a tylko poprzez rażące, ignorujące zachowanie powoda, została tej możliwości pozbawiona. Powód posiadał jednoznaczną informację, iż straszy mężczyzna chce wsiąść do autobusu już w momencie, gdy ten przeszedł bezpośrednio przed autobusem i próbował wejść do niego przez przednie drzwi. Wówczas kierowca zniecierpliwiony, ze złością, daje do zrozumienia potencjalnemu pasażerowi, że przednie drzwi są zamknięte, co jest niezwykle wymowne na nagraniu. Od tej chwili, z przyczyn oczywistych, naturalnych,T. G.powinien z należytą uwagą obserwować starszego mężczyznę, skoro już na pierwszy rzut oka było widać, iż ma ona ogromne problemy z poruszaniem się, a chce wejść do autobusu. Kilka minut wcześniej, ten starszy mężczyzna przytrzymywał się rękoma przodu autobusu, tracąc siły i równowagę, zatem należało przyjąć, że nadal będzie próbował pomóc sobie, opierając się o pojazd. Nawet po podjęciu niezrozumiałej decyzji o zaniechaniu zabrania pasażera i odjechaniu autobusem na zatoczkę autobusową, powód także zobligowany był upewnić się, że starszemu mężczyźnie przynajmniej udało się oddalić od autobusu, wejść na chodnik. Powód nie miał prawa sądzić, że starszy mężczyzna, nie jest już zainteresowany podróżą, bo ten nie dał mu tego do zrozumienia (a wręcz przeciwnie). Zachowanie powoda było naganne nie tylko ze względu na naruszone zasady bezpieczeństwa, ale stanowiło także pogwałcenie zasad współżycia społecznego.
Sąd uznał także, że świadkowie tego zdarzenia także ocenili zachowanie powoda jako naganne, co znalazło wyraz we wpisie na portalu internetowym „S.:O.”. Sąd zaakcentował, że była to relacja osób, które w żaden sposób nie są zainteresowane wynikiem niniejszej sprawy, a nawet nie wiedzą o tym, że zawisła przed Sądem. Chcąc potępić zachowanie nieznanego kierowcy autobusu, użytkownicy portalu opisali zaistniałe zdarzenie tak, aby dowiedziała się o tym jak największa liczba ludzi.
Sąd I instancji zaznaczył, że autobus, który prowadził powódT. G.w dniu 22 lipca 2020 r., wyposażony był w standardowy zestaw lusterek: lewe i prawe oraz górne, które pokazywało tył autobusu. Podejmując decyzję o włączeniu się do ruchu,T. G.powinien obserwować w lusterkach wsiadających i wysiadających pasażerów, ale także najbliższe otoczenie autobusu. Odnosząc się do twierdzeń powoda, iż nie widział on w żadnym z dostępnych lusterek mężczyzny, który uprzednio próbował wsiąść do autobusu poprzez przednie drzwi, Sąd stwierdził, że niezrozumiałe w tym kontekście jest zachowanie zawodowego kierowcy, który rusza, nie upewniwszy się, gdzie znajduje się pieszy, który chciał przed chwilą wsiąść do autobusu. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że prawidłowe ustawienie lusterek i korzystanie z nich jest obowiązkiem kierowcy przed rozpoczęciem jazdy. Zdaniem Sądu, jeśli powód nie widział w lusterkach nieporadnego pasażera, to winien wykazać się czujnością, sprawdzić sytuację, a nie nonszalancko odjechać. Dalej Sąd Rejonowy stwierdził, że powód był zobligowany do podjęcia takich działań, które wykluczą powstanie stref tzw. „martwego pola”. Sąd wskazał, że zgodnie z powszechną definicją zjawisko „martwego pola " to ta część obszaru wokół pojazdu, której nie można dostrzec patrząc w lusterka, gdy siedzi się na miejscu kierowcy. Jednakże – co istotne - występuje ono zdaniem Sądu Rejonowego tylko w jednym przypadku, tj. gdy lusterka zostaną niewłaściwie/błędnie ustawione. W ocenie Sądu Rejonowego - skoroT. G.nie widział poszkodowanego mężczyzny w żadnym z lusterek, znaczy to, że ustawione zostały one nieprawidłowo, co uniemożliwiało właściwe obserwowanie obszaru wokół autobusu. Zatem powód, także w tym zakresie, naruszył podstawowe obowiązki pracownika – kierowcy autobusu, tj. kierowanie autobusem zgodnie z przepisami prawa ruchu drogowego i posiadanymi uprawnieniami. Przy prawidłowym ustawieniu lusterek i obserwacji przez powoda otoczenia autobusu, miałby on możliwość dostrzeżenia starszego mężczyzny, który chciał wsiąść do pojazdu. Naruszenie tych obowiązków, doprowadziło w konsekwencji do niespodziewanego upadku starszego mężczyzny, a następnie do zostawienia go w zatoce autobusowej.
Sąd Rejonowy nie uwzględnił wniosku pełnomocnika powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków - na okoliczność ustalenia i wskazania, czy jest możliwe, aby powód był w stanie dojrzeć bezpośrednio, lub w lusterkach w autobusiemarki S. (...)poszkodowanego, w okolicznościach tej sprawy, a tym samym, czy doszło do ciężkiego naruszenia przez powoda podstawowych obowiązków pracowniczych w dniu 22 lipca 2020 r. (k. 72v.).
Sąd uznał bowiem, że już milczenie powoda, w sytuacji, kiedy Prezes pozwanej Spółki, kontynuując postępowanie wyjaśniające, dotyczące zdarzenia z dnia 22 lipca 2020 r., podjął decyzję o zwolnieniu powoda z obowiązku świadczenia pracy w okresie od 29 lipca 2020 r. do 07 sierpnia 2020 r., z jednoczesnym zachowaniem prawa do wynagrodzenia, jest bardzo wymowne. Powód nie kwestionował decyzji Prezesa oraz nie wnosił o jej uzasadnienie. Milcząco przyjął decyzję Prezesa. Powód doskonale zdaniem Sądu Rejonowego wiedział, że źle postąpił i nie próbował tego tłumaczyć, usprawiedliwiać.
Nadto, okoliczność tę Sąd Rejonowy uznał za wyjaśnioną po obejrzeniu nagrań z kamer, załączonych do akt.
Sąd Rejonowy uznał wobec powyższego, że dyscyplinarne rozwiązanie umowy o pracę z powodem nastąpiło wyłącznie z uwagi na działanie samego powoda. Powodowi, wbrew jego twierdzeniom, można przypisać co najmniej umyślność, czy rażące niedbalstwo, kiedy poszkodowany w tym wypadku przewrócił się w zatoce autobusowej, opierając się o odjeżdżający autobus. Kierowca znacznie wcześniej wiedział, miał świadomość, że pasażer chce do autobusu wsiąść (dobijając się do pierwszych drzwi autobusu). Sąd I instancji nie dał wiary powodowi, który ostatecznie twierdził, że nie widział pasażera za autobusem i uznał, że poszedł „w swoją stronę”, powołując się przy tym na „martwy punkt” w lusterkach. Sąd przywołał bowiem treść pozwu, w którym powód podał, że po upewnieniu się, iż pieszy bezpiecznie dotarł już na chodnik dla pieszych po drugiej stronie jezdni, ruszył w stronę przystanku w celu zabrania pasażerów oczekujących na niego. Twierdzenia te uznał za wykluczające się wzajemnie. Sąd nie podzielił także stanowiska powoda, że w związku ze zdarzeniem, nie powstała jakakolwiek szkoda. Wskazał przy tym na negatywny odbiór społeczny wyrażony we wpisie na portalu internetowym.
W ocenie Sądu Rejonowego, cały zebrany w sprawie materiał dowodowy wprost wskazuje, że powód naruszył swoje podstawowe obowiązki pracownicze i to w sposób ciężki. Nie ma zatem potrzeby powoływania biegłego do analizy zdarzeń, których oceny może dokonać Sąd na podstawie nagrań z kamer. W niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności, których ocena wymagałaby wiadomości specjalnych, na co wskazujeart. 278 § 1 k.p.c.Zachowanie powoda odznaczało się dużym poziomem naganności, bowiemT. G.nie zachował się zgodnie z obowiązującymi go wytycznymi i tym samym naraził pasażera na niebezpieczeństwo utraty zdrowia, a nawet życia. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, nie miałoby wpływu na wynik sprawy, bowiem wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia kwestie zostały wyjaśnione w toku przeprowadzonego postępowania.
Sąd I instancji zwrócił także uwagę, że zaniechanie/działanie przez powoda na szkodę pasażera mogło przełożyć się również bezpośrednio na naruszenie interesów pozwanego, gdyż mogło doprowadzić do odpowiedzialności pozwanego względem pasażera. Powód, kierując autobusem, stworzył zagrożenie dla życia i zdrowia uczestnika ruchu drogowego. Powód, jako kierowca autobusu, uniemożliwił przejazd autobusem poszkodowanemu starszemu mężczyźnie, a ten konsekwentnie zmierzając do przejazdu, uległ upadkowi. Powoda nie interesował los potencjalnego pasażera, który nader wymownie, dał do zrozumienia, że chce skorzystać z przewozu. W takiej sytuacji osoba poszkodowana mogła wystąpić doMiejskiego Zakładu (...) Spółka z o.o.z roszczeniami o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Mimo, że poszkodowany nie sformułował w stosunku do pozwanego żadnych roszczeń, to nie budzi żadnych wątpliwości, iż działanie powoda mogło narazić pozwaną Spółkę nie tylko na straty finansowe, ale przede wszystkim na negatywne konsekwencje wizerunkowe. Sąd Rejonowy wskazał na orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wywiódł wniosek, że uzasadnioną przyczyną rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p nie musi być jedynie zawinione uchybienie pracownicze, wywołujące istotną szkodę majątkową w mieniu pracodawcy. Taką przyczyną może być także zawinione działanie pracownika powodujące „jedynie” zagrożenie interesów pracodawcy. Interesu pracodawcy nie można przy tym sprowadzać wyłącznie do szkód majątkowych oraz interesu materialnego. Pojęcie to obejmuje także elementy niematerialne, jak np. dyscyplina pracy czy poszanowanie przez pracowników majątku i dobrego imienia pracodawcy. O stopniu i rodzaju winy pracownika nie decyduje wysokość szkody. Szkoda może stanowić jedynie element pomocniczy w kwalifikacji naruszenia obowiązków pracowniczych jako ciężkiego (v. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 września 1997 r., I PKN 274/97, OSNAPiUS 1998 Nr 13, poz. 396; z dnia 19 marca 1998 r., I PKN 570/97, OSNAPiUS 1999 Nr 5, poz. 163; OSP 1999 nr 7-8, poz. 131 z glosą A. Sobczyka oraz z dnia 16 listopada 2006 r., II PK 76/06, OSNP 2007 nr 21-22, poz. 312; z dnia 9 lipca 2009 r., II PK 46/09, LEX nr 533035; z dnia 6 lipca 2011 r., II PK 13/11, LEX nr 952560; z dnia 24 lutego 2012 r., II PK 143/11, LEX nr 1217883).
Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności, Sąd Rejonowy uznał, że powódT. G.naruszył swoje podstawowe obowiązki umyślnie, lub co najmniej na skutek rażącego niedbalstwa. Sąd uznał, że winę za zdarzenie z dnia 22 lipca 2020 r., ponosi w całości powód, bowiem nie zachował się on zgodnie z wytycznymi obowiązującymi go jako kierowcę i tym samym naraził starszego mężczyznę, będącego potencjalnym pasażerem, na niebezpieczeństwo utraty zdrowia, a nawet życia. Doprowadził do zagrożenia interesów pracodawcy. Nadto powód nie pomógł starszej i schorowanej osobie, przez co naruszył też zasady współżycia społecznego.
Wobec powyższego Sąd Rejonowy oddalił powództwo w całości.
O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono stosownie do treściart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z§ 9 ust. 1 pkt 2w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.). Na ww. kwotę złożyły się następujące kwoty: 180 zł - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za prowadzenie sprawy o przywrócenie powoda do pracy (§ 9 ust. 1 pkt 1)oraz kwota 2.700 zł - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za prowadzenie sprawy o wynagrodzenie za cały okres pozostawania powoda bez pracy (§ 9 ust. 1 pkt 2w zw. z § 2 pkt 5), bowiem wynagrodzenie powoda za cały okres pozostawania bez pracy to 41.530,73 zł brutto.
Apelację od wyroku wniósł powódT. G..
Zaskarżył wyrok w części oddalającej powództwo o przywrócenie do pracy i zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Wyrokowi zarzucił:
- obrazę prawa procesowego, a mianowicie:

a
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej, wybiórczej oceny dowodów;

b
art. 278 § 1 k.p.c.przez bezpodstawne uznanie, że rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga wiadomości specjalnych i w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej i rekonstrukcji wypadków drogowych;

- obrazę prawa materialnego, a mianowicieart. 52 § 1 pkt 1 k.p.polegającą na bezzasadnym uznaniu, że zachowanie się powoda wyczerpywało znamiona ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych;
- błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wyroku, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że powód miał możliwość zaobserwowania zachowania się poszkodowanego stającego za autobusem.
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w zaskarżonej części i zasądzenie na rzecz powoda kosztów procesu za I II instancję lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostrołęce.
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za II instancję, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powoda jest niezasadna i została oddalona.
Skarżący zarzucał, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż zachodziły przesłanki do rozwiązania umowy o pracę w trybieart. 52 § 1 pkt 1 k.p.oraz wskazywał, że powód był pracownikiem podlegającym ochronie w trybieart. 39 k.p.- dlatego należy przywrócić go do pracy i zasądzić na jego rzecz wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy.
Skarżący zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie prawa procesowego, tj.art. 233 k.p.c.iart. 278 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej, wybiórczej oceny dowodów i błędne przyjęcie, że nie zachodzi potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych i techniki samochodowej. Skarżący w uzasadnieniu apelacji przywołał ponownie swe stanowisko o braku zawinienia powoda, wskazując, że nie był on w stanie dostrzec starszego mężczyzny stojącego za tyłem autobusu w lusterkach samochodowych. Nie mógł zatem wiedzieć, że opiera się on o autobus i nie mógł przewidzieć tym samym, że upadnie po ruszeniu pojazdu. Argumentował, że jedynie opinia biegłego z ww. specjalizacji pozwoliłaby zsynchronizować zapis kamer z sytuacją na jezdni i zatoce, kiedy stojący za autobusem mężczyzna mógł być zauważony przez kierowcę w lusterkach wstecznych. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji wadliwie oparł swe ustalenia jedynie na zapisie z kamer, w sytuacji, gdy widok z kamery nie pokrywa się z widokiem, który kierowca ma w lusterku samochodowym.
W ocenie Sądu Okręgowego zarzut ten nie jest zasadny. Przepisart. 233 § 1 k.p.c.pozwala Sądowi orzekającemu na swobodną ocenę dowodów i Sąd Rejonowy z tego prawa skorzystał. W judykaturze za utrwalony należy uznać pogląd, że zarzut naruszenia wymienionego przepisu nie może polegać na zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla skarżącego ustaleń faktycznych, a tym samym korzystnej dla niego oceny materiału dowodowego. Powołany przepis zobowiązuje Sąd do oceny wiarygodności mocy dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału zgromadzonego w sprawie. Z jednej zatem strony Sąd orzekający uprawniony jest do oceny tychże dowodów według własnego przekonania, z drugiej natomiast jest zobowiązany do wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Uprawnienie Sądu do oceny dowodów według własnego przekonania nie oznacza oczywiście dowolności w tej ocenie, bowiem poza sporem winno być, że dokonując tej oceny, Sąd nie może ignorować zasad logiki, osiągnięć nauki, doświadczenia życiowego. Granice swobodnej oceny dowodów są wyznaczane przez takie komponenty jak: obowiązek wyprowadzania przez Sąd z zebranego materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych, obowiązek poruszania się w ocenie dowodów w ramach przepisów proceduralnych wynikających z treściart. 227-234 k.p.c.oraz w końcu z poziomu świadomości prawnej sędziego i dominujących poglądów na sądowe stosowanie prawa. Z tego wynika, że swobodna ocena dowodów jest dokonywana przez pryzmat własnych przekonań Sądu, jego wiedzy i posiadanego zasobu doświadczeń życiowych, ale powinna także uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których Sąd w sposób bezstronny, racjonalny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych, a ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98). Dopuszczenie się obrazy art., 233§ 1 k.p.c.przez Sąd może więc polegać albo na przekroczeniu granic swobody oceny wyznaczonej logiką, doświadczeniem, zasadami nauki albo też na niedokonaniu przez Sąd wszechstronnego rozważenia sprawy. W tym drugim przypadku wyciągnięte przez Sąd wnioski mogą być logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym, jednakże Sąd czyni je w oparciu o część materiału, a pozostałą część tego materiału, która pozwoliłaby na wyciągnięcie innych wniosków, pomija. Jak wspomniano, swobodna ocena dowodów rozumiana jak wyżej, jest prawem sądu orzekającego - stąd kontrola prawidłowości tej oceny dokonywana przez Sąd odwoławczy musi być z reguły ostrożna, zwłaszcza jeżeli Sąd II instancji dokonuje jedynie oceny dowodów zebranych przez Sąd I instancji ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, z dnia 16 kwietnia 2001 r., V CKN 1446/00, z dnia 14 marca 2002 r., IV CKN 859/00). Sąd Rejonowy prawidłowo dokonał w sprawie oceny zebranego materiału dowodowego, a zatem nie naruszył tego przepisu.
Sąd Rejonowy, rozstrzygając w przedmiotowej sprawie, wziął pod uwagę stanowisko powoda i skonfrontował je ze zgromadzonymi dowodami. W oparciu o analizę tych dowodów doszedł do wniosku, że roszczenie powoda nie jest zasadne. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że ustalenia Sądu Rejonowego były dowolne i wybiórcze. W ocenie Sądu Okręgowego - prawidłowo Sąd I instancji nadał priorytetowe znaczenie dowodowe zapisom z kamer znajdujących się w autobusie. Przy czym najistotniejsze znaczenie dla oceny zaistniałej sytuacji ma zapis z pierwszych momentów kontaktu wzrokowego powoda ze starszym pasażerem. W tym przypadku nie ma bowiem wątpliwości, że kamera rejestruje to samo, co oko kierowcy. Na kamerze nr 1 uwidocznione zostało, że zanim powód dojechał do przystanku, zobaczył, jak starszy, ponad 70-letni mężczyzna, bardzo wolno, nieporadnie, z trudnością, przechodzi przez ulicę w miejscu nieuprawnionym, ale na wysokości początku wysepki autobusowej. Poprzedzający autobus samochód osobowy zatrzymuje się i przepuszcza mężczyznę. Ten uparcie idzie w kierunku przystanku. Wówczas nadjeżdża powód. Pasażer ewidentnie chce wejść do autobusu, gdyż skręca w jego kierunku, przytrzymuje się wręcz jego przodu, by jak najkrótszą drogą dostać się do drzwi autobusowych. Tym samym oddala się od przystanku, gdzie oczekują inni pasażerowie, gdyż autobus nie zajechał w pełni na zatokę autobusową. Zdarzenie rozgrywa się w początkowej części zatoki. Zdarzenie trwa stosunkowo długo, bo najpierw powód czeka, aż starszy mężczyzna przejdzie przed autobusem przez zatokę, następnie ma miejsce dość gwałtowna wymiana zdań – przynajmniej ze strony powoda, gdyż to rejestruje kamera nr 2. Pasażer chciał wejść przednimi drzwiami, jednak powód nie otworzył mu drzwi z uwagi na ograniczenia pandemiczne i gestem ręki pokazał mu, by odsunął się od drzwi. Następnie powód ruszył autobusem, by zajechać w całości na zatokę. Z kamery nr 3 widać, że starszy mężczyzna znalazł się tym samym z tyłu autobusu, na zatoczce. Musiał więc podejść do ostatnich drzwi autobusu. Z kamery nr 2 widać, że do autobusu wsiadają zaledwie 3 osoby. Z zapisu czasowego na kamerach nr 2 i 3 widać, że powód zatrzymał się w zatoczce autobusowej (po podjechaniu na nią pełną długością autobusu) w 1,20 minucie nagrania i ruszył w 1,33 minucie nagrania. Oznacza to, że na zatoczce przebywał zaledwie 13 sekund i tyle czasu mieli pasażerowie, by wejść do autobusu. Wszyscy pozostali pasażerowie, którzy wsiedli, byli sprawni ruchowo. Szybko wsiedli. Nie ma wśród nich starszego mężczyzny. Z zapisu kamery nr 3 widać, że nie zdążył on nawet pokonać odległości do autobusu, a co dopiero do jego drzwi. Z kamery nr 4 widać, że gdy autobus zaparkował w całości w zatoce, starszy mężczyzna przez cały manewr stał pomiędzy autobusem, a krawężnikiem chodnika (w zatoce), co było niezwykle niebezpieczne, zważywszy na jego problemy z poruszaniem się. Oznacza to bowiem, że powód przejechał przy nim całą długością autobusu, gdy pasażer cały czas stał w zatoce, a nie na chodniku. Powód niewątpliwie to widział, bo miał świadomość, że tam pozostawił starszego mężczyznę, widać w kamerze nr 2 jak powód cały czas zerka w prawe lusterko boczne, kontrolując, gdzie jest pasażer. Natomiast materiał poglądowy z k.90-93 obrazujący widok z prawego lusterka bocznego tego autobusu, nie pozostawia wątpliwości, że powód podczas tego manewru cały czas widział starszego mężczyznę, póki ten nie zniknął za autobusem. Kamera nr 4 pokazuje widok z tyłu autobusu. To ona zarejestrowała jak daleko odjechał powód starszemu mężczyźnie, jego próbę dotarcia do autobusu, oparcie się o jego tył, by szybciej dotrzeć do drzwi i w końcu upadek w zatoce autobusowej.
O ile można polemizować, czy powód miał możliwość zaobserwowania w lusterkach zdarzenia widocznego jedynie na kamerze nr 4, o tyle nie ma żadnych wątpliwości, że widział to, co zarejestrowała kamera nr 1, 2 i 3. Miał zatem świadomość, że starszy, nieporadny człowiek zmierza w kierunku autobusu i chce do niego wejść. Powód przyznał zresztą, że taką wiedzę miał, bo w uzasadnieniu pozwu wskazał, że pasażer chciał wejść przednimi drzwiami, jednak z uwagi na obostrzenia pandemiczne powód nie zgodził się na to i drzwi nie otworzył. To zdarzenie jest też zarejestrowane przez kamerę nr 2. Pomimo wiedzy, że jest starszy, bezradny człowiek, który chce wejść do autobusu, powód z całą świadomością wykonuje manewry, które to uniemożliwiły: odjeżdża autobusem, zostawiając pasażera z tyłu pojazdu, po czym rusza po 13 sekundach, wiedząc, że nie zdołał on dotrzeć do drzwi autobusu. Skarżący akcentuje, że powód nie zwrócił uwagi, że starszy mężczyzna nie wsiadł do autobusu i pozostał na przystanku, bo nie ma obowiązku sprawdzania, czy konkretny pasażer wsiadł do autobusu, a włączając się do ruchu – patrzy przede wszystkim w swoje lewe lusterko. Jednakże zapis z kamer jasno ukazuje, że wsiadło do autobusu jedynie 3 pasażerów. Powód niewątpliwie widok ten miał w lusterkach. Trudno zatem przeoczyć brak starszego mężczyzny, który utrudniał powodowi zajechanie na zatokę i domagał się wpuszczenia przednimi drzwiami. Natomiast na kamerze 2 wyraźnie widać, że gdy powód włączał się do ruchu – spojrzał raz w lewe lusterko. Natomiast potem zerka cały czas w lusterko prawe. Nie ma innego logicznego wytłumaczenia jak tylko to – że sprawdzał, co stało się z pasażerem, którego świadomie pozostawił.
W tych okolicznościach ocena stanu faktycznego dokonana przez Sąd Rejonowy jest w pełni prawidłowa, a tym samym zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.należy uznać za chybiony. Wszystkie dowody zgromadzone w sprawie układają się w logiczną całość, a skarżący przeciwstawia im jedynie własne stanowisko. Sąd I instancji miał wszelkie podstawy, aby uznać, że rozwiązanie umowy o pracę w trybieart. 52 § 1 pkt 1 k.p.było zasadne. Sąd Okręgowy aprobuje ustalenia i rozważania poczynione przez Sąd Rejonowego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz przyjmuje je za własne, co oznacza, że nie zachodzi konieczność ich szczegółowego powtarzania (por. wyroki Sądu Najwyższego z 27.03.2012 r., III UK 75/11, z 14.05.2010 r., II CSK 545/09, z 27.04.2010 r., II PK 312/09, z 20.01.2010 r., II PK 178/09, z 08.10.1998 r., II CKN 923/97). Fakt, że powód miał bardzo długi staż pracy u tego pracodawcy, w tych okolicznościach sprawy nie może usprawiedliwić jego zachowania, a pracodawcę nie może pozbawić możliwości skorzystania zart. 52 § 1 pkt 1 k.p.
Co do zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowyart. 278 § 1 k.p.c.przez bezpodstawne uznanie, że rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga wiadomości specjalnych i w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej i rekonstrukcji wypadków drogowych, to zaakcentować należy, że Sąd I instancji nie rozpoznał formalnie wniosku o dopuszczenie tego dowodu. Nie wydał bowiem postanowienia ani uwzględniającego ten wniosek ani postanowienia o jego pominięciu. Jest to uchybienie procesowe. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ustawodawca wart. 2352§ 2 k.p.c.nakazuje wskazanie podstawy prawnej pominięcia danego dowodu. Wydanie postanowienia pomijającego dany dowód ma dalej idące skutki procesowe w postaci możliwości złożenia zastrzeżeń do protokołu w trybieart. 162 § 1 k.p.c.Jeśli strona zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie złoży takiego zastrzeżenia, to nie przysługuje jej prawo powoływania się na uchybienie przepisom postępowania w dalszym toku postępowania. Ponieważ Sąd wniosku formalnie nie rozpoznał, zatem pełnomocnik powoda nie miał możliwości złożenia zastrzeżeń. Tym samym nie utracił prawa przywołania w apelacji uchybienia w postaci niedopuszczenia wnioskowanego dowodu.
Z faktu, że dowód z opinii biegłego nie został dopuszczony oraz z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji nie widział potrzeby dopuszczania tego dowodu, uznając, że nie były wymagane wiadomości specjalne do rozstrzygnięcia tej sprawy.
Skarżący, przekonując w apelacji o konieczności dopuszczenia tego dowodu, argumentował, że widok z kamer nie jest tożsamy z obrazem rejestrowanym przez oko kierowcy. Nie miał zatem świadomości, że starszy człowiek był za autobusem, oparł się o niego, a następnie przewrócił się, gdy autobus odjechał. Dlatego jego zdaniem tylko biegły mógłby zsynchronizować zapis kamer z sytuacją na jezdni i zatoce i czy stojący za autobusem mężczyzna mógł zostać zauważony w lusterkach wstecznych pojazdu. Za nieuprawnione skarżący uznał natomiast dywagacje Sądu Rejonowego dotyczące „martwego pola”, wskazując, że ocena taka winna należeć jedynie do biegłego.
Argumentacja skarżącego byłaby zdaniem Sądu Okręgowego zasadna jedynie w sytuacji, gdyby starszy mężczyzna pojawił od razu jedynie z tyłu autobusu (a nie nadchodził od jego przodu). Jedynie wówczas można byłoby snuć rozważania, czy powód mógł go zauważyć w lusterkach i niewykluczone, iż zachodziłaby potrzeba dopuszczenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie podlega wątpliwości, że powód miał świadomość, że gdzieś koło autobusu znajduje się nieporadny człowiek, który chce do niego wejść. Aby się do niego dostać, podjął już ryzykowny manewr przejścia przez drogę w niedozwolonym miejscu, zmuszając inne pojazdy do zatrzymania. Następnie „czepiając się” autobusu, starał się do niego dostać jak najkrótszą drogą przez zamknięte przednie drzwi. Powód z całą świadomością pozostawił tego człowieka na przystanku, przejeżdżając uprzednio całą długością autobusu w bliskiej odległości od niego, gdy ten stał w zatoczce. W ocenie Sądu Okręgowego już ta część zdarzenia jest wysoce naganna i uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Opisane powyżej zdarzenie powód albo obserwuje zza szyby albo przy pomocy prawego bocznego lusterka i lusterka wstecznego - gdy chodzi o skontrolowanie, czy pasażerowie wsiedli do autobusu. Do zrekonstruowania zdarzenia w tym fragmencie nie było potrzeby powoływania dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej i rekonstrukcji wypadków drogowych, albowiem istotnie – jak wskazał Sąd Rejonowy – nie było potrzeby zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Natomiast to, co zarejestrowała kamera nr 4 z tyłu autobusu, było jedynie kulminacją zdarzenia. Powód pozostaje w błędzie, że jedynie upadek starszego mężczyzny doprowadził do rozwiązania z nim umowy o pracę. Niezależnie bowiem od tego, co stało się z mężczyzną po odjechaniu autobusu, wcześniejsze zachowanie powoda uzasadniało zastosowanieart. 52 § 1 pkt 1 k.p.Wobec powyższych okoliczności zasadnie Sąd Rejonowy nie dostrzegł potrzeby uwzględnienia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Wniosek ten winien był pominąć w trybieart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.(jako mający wykazać fakt nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy). Uchybienie procesowe Sądu I instancji nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Sąd Okręgowy uwzględnił wniosek apelującego i dopuścił dowód z dokumentu w postaci wydruku z oferty handlowej dla samochoduV. (...)na okoliczność montowania w samochodach układów monitorowania martwego pola. Sąd uznał bowiem, że potrzeba powołania tego dowodu wynikła po wydaniu przez Sąd Rejonowy wyroku, gdzie w uzasadnieniu Sąd odnosił się do kwestii związanych z martwym polem, a apelacja osadzona była również na ocenie znaczenia martwego pola dla obrazu, który mógł zaobserwować powód. Przy czym w ocenie Sądu II instancji dowód ten nie wniósł do sprawy niczego istotnego. Sąd uznał bowiem, że zdarzenie uzasadniające zastosowanieart. 52 § 1 pkt 1 k.p.rozegrało się niewątpliwie w polu widzenia powoda, a zapis z kamery nr 4 rejestrujący końcową fazę zdarzenia i upadek starszego człowieka pozostaje bez wpływu na naganną ocenę zachowania powoda.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, że zachodziły podstawy do rozwiązania umowy o pracę na podstawieart. 52 § 1 pkt 1 k.p.i dlatego apelację oddalił.
Powód w apelacji domagał się również zasądzenia wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy, wskazując, że był pracownikiem chronionym w trybieart. 39 k.p., gdyż brakowało mu 4 lata do uzyskania wieku emerytalnego. Apelacja w tym zakresie również podlegała oddaleniu, bo oddalenie powództwa o przywrócenie do pracy determinowało także oddalenie roszczenia o wynagrodzenie. Dlatego zasadnie Sąd I instancji nie analizował, czy powód istotnie spełnia przesłanki do uzyskania prawa do emerytury pomostowej, gdyż jedynie takie świadczenie ewentualnie, przy spełnieniu warunków stażowych przysługiwałoby powodowi. Urodził się on bowiem(...)Zatem60 lat ukończy (...)Był kierowcą autobusu, a zatem wykonywał pracę wymienioną wustawie z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych(załącznik nr 2 poz.8).
W myśl orzecznictwa Sądu Najwyższego użyte wart. 39 k.p.pojęcie wieku emerytalnego należy utożsamiać nie tylko z powszechnym wiekiem emerytalnym, ale także z obniżonym wiekiem emerytalnym przewidzianym w przepisach emerytalnych dla niektórych grup ubezpieczonych. Obniżony w stosunku do powszechnego wieku emerytalnego wiek emerytalny osób pracujących w szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach jest dla tej kategorii pracowników „normalnym” ustawowym wiekiem emerytalnym (tak wyrok SN z 10.10.2018 r., II PK 161/17). Dlatego powód co do zasady mógł wywodzić, że znajduje się w wieku ochronnym. Pozostaje to jednak bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ochrona przed wypowiedzeniem stosunku pracy w wieku przedemerytalnym (art. 39 k.p.) nie wyklucza możliwości niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę na podstawieart. 52 § 1 pkt 1 k.p.(postanowienie SN z 07.11.2013 r., II PK 165/13).
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił apelację w oparciu oart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w oparciu oart. 98 k.p.c.w zw. zart. 108 k.p.c.
Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.440zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za II instancję.
Zgodnie z uchwałą SN z dnia 07.03.2018 r. (III PZP 5/17) – w sprawie o przywrócenie do pracy i łącznie z nim dochodzone wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy stronie reprezentowanej w postępowaniu apelacyjnym przez adwokata należne są koszty zastępstwa procesowego, które obejmują zarówno stawkę minimalną za prowadzenie sprawy o przywrócenie do pracy (§ 9 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie) jak i stawkę minimalną za prowadzenie sprawy o wynagrodzenie za pracę (§ 9 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1).
Stawka minimalna za przywrócenie do pracy wynosi 180 zł (§ 9 ust. 1 pkt 1). W przypadku wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy wartość przedmiotu sporu wynosi 41.530,73zł. Wobec powyższego w myśl § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia stawka wynosi 3.600zł i została pomniejszona w myśl § 9 ust. 1 pkt 2, co daje kwotę 2.700zł. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 Sąd zasądził po 50% tych stawek (90 zł + 1.350zł).
Ponieważ powód został zwolniony od obowiązku uiszczenie opłaty od apelacji w kwocie powyżej 1.000zł (k.163), wobec powyższego Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Ostrołęce koszty nieuiszczonej części opłaty od apelacji.