Sąd Rejonowy w Zawierciu
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 462/14
Data wyroku: 2016-03-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Danuta Domagała, Agata Leks-Wątroba

Sygn. akt IV P 462/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 marca 2016r.
Sąd Rejonowy Sąd Pracy wZ.
w składzie:
Przewodniczący:SSR Agata Leks – Wątroba
Ławnicy:D. D.
K. M.
Protokolant: Renata Puchała
po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016r. wZ.
sprawy z powództwaN. E.
przeciwkoF. (...)D. Ś.wM.
oustalenie

1
oddala powództwo;

2
odstępuje od obciążania powódki kosztami postępowania.

Sygn. akt IV P 462/14

UZASADNIENIE
PowódkaE. N.złożyła pozew przeciwko pozwanemuF. D.Ś.wM.o ustalenie istnienia stosunku pracy.
W uzasadnieniu powódka podniosła, iż jej zmarły mążA. N.był długoletnim pracownikiemzakładów (...)wZ., a od połowy września 2013r. świadczył dorywczo pracę w tym zakładzie przejętym przez pozwanego. Od listopada 2013r.A. N.zaczął już regularnie pracować dla pozwanego na stanowisku tokarza w pełnym wymiarze czasu pracy.
O dniach i godzinach pracy świadczą zapiski w kalendarzu robione przezA. N..
Do śmierci tj. do stycznia 2014r. mąż powódki pracował u pozwanego.
W związku z powyższym roszczenie, zdaniem powódki, jest w pełni zasadne.
PozwanyF. D.Ś.wM.wniósł o oddalenie powództwa.
W odpowiedzi na pozew pozwany podniósł, iż mąż powódki przebywał na terenie firmy pozwanego wykonując prace mu zlecone.
A. N.nie miał woli podpisania z pozwanym żadnej umowy, gdyż pobierał zasiłek. Również pozwany nie miał zapotrzebowania na dodatkowe stanowisko pracy.
Charakter pobytuA. N.w firmie pozwanego ograniczała się jedynie do zleconych zadań o dość niesystematycznym przebiegu ustalony według uzgodnień z samym zainteresowanym.
W związku z powyższym, zdaniem pozwanego, roszczenie powódki jest bezzasadne.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Mąż powódkiA. N.był pracownikiemzakładów (...)wZ.do grudnia 2012r. Do zwolnieni doszło z przyczyn ekonomicznych.A. N.od grudnia 2012r. do czerwca 2013r. był zarejestrowany jako bezrobotny z prawem do zasiłku.
Od dnia 12 czerwca 2013r. został wyłączony z ewidencji urzędu z powodu przyznania przez ZUS świadczenia przedemerytalnego.
W dniu 28 czerwca 2013r. została podpisana umowa pomiędzy pozwanymF. D.Ś.wM.a(...). Pozwany zatrudnił część załogi na umowy zlecenia, a część na umowy o pracę.A. N.jako były pracownik(...)zgłosił się do pozwanego w sprawie pracy. Pozwany poinformował go, że jeśli pozyska dużą ilość zamówień będzie potrzebował pracowników. Po jakimś czasie pozwany skontaktował się zA. N.i zaproponował mu dorywczą pracę. Później zaproponował mężowi powódki pracę na umowę, on odmówił tłumacząc się, iż ma świadczenie przedemerytalne.
A. N.przychodził do firmy pozwanego tylko wtedy gdy miał zleconą pracę, nie miał ustalonych stałych dni i godzin pracy. Wynagrodzenie otrzymywał za wykonaną pracę zleconą, albo za ilość godzin przepracowanych do ręki. Czas pracyA. N.nie był ewidencjonowany, była to praca dorywcza. W styczniu 2014r. doszło do wypadku, w wyniku któregoA. N.zmarł.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadkówK. K.(k. 78 – odwrót akt, k. 79 akt),K. W.(k. 87 akt, k. 87 – odwrót akt), oraz zeznania pozwanegoD. Ś.(k. 92 – odwrót akt, k. 93 akt). Sąd dał im wiarę uznając je za spójne i logiczne.
Natomiast świadekŁ. N.(k. 78 akt) zeznał, iż całą wiedzę o pracy ojca u pozwanego ma odA. N.i z kalendarzyka, będącego własnością ojca.
Od pięciu lat nie mieszka z rodzicami, czasami ich odwiedza. ŚwiadekM. Ś.(k. 79 – odwrót akt) nie miał żadnej wiedzy dotyczącej przedmiotu sporu.
Sąd nie dał wiary zeznaniom powódkiE. N.(k. 92 akt) uznając je za sprzeczne z pozostałym w sprawie materiałem dowodowym.

Sąd zważył, co następuje:
Przepisart. 189 k.p.c.przewiduje, iż powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, gdy ma w tym interes prawny. Ta forma ochrony praw podmiotowych nie wynika z przepisów prawa materialnego. W tym zakresie przepis ten ma charakter materialnoprawny.
W przedmiotowej sprawie powódka domagała się ustalenia, iż jej zmarły mążA. N.w okresie od dnia 1 listopada 2013r. do dnia stycznia 2014r. łączyła go z pozwanym umowa o pracę.
Stosunek pracy jest dobrowolnym stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym zachodzącym między dwoma podmiotami z których jeden, zwany pracownikiem obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób ciągły powtarzający się, na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu, zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem.
O ustaleniu charakteru umowy o świadczenie pracy nie może przesądzać jednoznacznie jeden jej element, ale całokształt okoliczności faktycznych. Stanowisko takie potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 maja 2010r. (sygn. akt I PK 8/10) oraz w wyroku z dnia 7 października 2009r. (sygn. III PK 38/09).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie elementy umowy o pracę.
Jeżeli zawarta przez strony umowa zawiera cechy umowy o pracę oraz umowy cywilnej to dla oceny uzgodnionego przez jej strony rodzaju stosunku prawnego decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający. W świetleart. 22 § 11 k.p.oceny charakteru umowy należy dokonywać nie tylko na podstawie przyjętych przez jej strony postanowień, które mogą mieć na celu stworzenie pozoru innej umowy, lecz także na podstawie faktycznych warunków jej wykonywania.
Aczkolwiek wiele elementów konstrukcyjnych umowy o pracę i umowy zlecenia może być zbieżnych lub wręcz tożsamych, to jednak nie można postawić znaku równości między jedną a drugą umową, gdyż nie byłoby to pojęcie rozdzielne i bezprzedmiotowe, byłyby odrębne regulacje umowy o pracę zawarte wkodeksie pracyi umowy zlecenia zawarte wkodeksie cywilnym. Istota odrębnej regulacji ustawowej jest, że umowy te mogą mieć różny charakter.
A. N.nie miał ustalonego stałego wynagrodzenia, nie miał ewidencjonowanego czasu pracy, nie podpisywał żadnych list, nie miał przełożonego pod nadzorem którego świadczył pracę.
W stosunku łączącymA. N.z pozwanym nie dominowały cechy charakterystyczne dla stosunku pracy określone wart. 22 § 1 k.p.
Zgodnie zart. 22 § 1 k.p., przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Ustalone w powyższej normie cechy konstytutywne stosunku pracy to: dobrowolność, osobiste świadczenie pracy w sposób ciągły, podporządkowanie, wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko związane z zatrudnieniem i odpłatny charakter zatrudnienia. Należy przy tym zauważyć, iż część z w/w cech charakterystyczna jest również dla umów cywilnoprawnych. Nie ulega wątpliwości, iż również umowa zlecenia lub umowa o dzieło zawierane są przez strony dobrowolnie i są to umowy odpłatne. Jednocześnie w przypadku umowy o dzieło, której rezultat zwykle uzależniony jest od osobistych przymiotów przyjmującego zamówienie, strony mogą zastrzec osobiste wykonanie dzieła przez przyjmującego zamówienie. Z kolei w przypadku umowy zleceniaart. 738 § 1 k.c.wprost przewiduje, że przyjmujący zlecenie może powierzyć wykonanie zlecenia osobie trzeciej tylko wtedy, gdy to wynika z umowy lub ze zwyczaju albo gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności.
Z powyższego zatem wynika, że w przypadku umowy zlecenia także zasadą jest osobiste wykonywanie przyjętego zadania przez zleceniobiorcę. W tym kontekście za cechę najbardziej charakterystyczną dla umowy o pracę należy uznać podporządkowanie pracownika pracodawcy (wykonywanie pracy pod jego kierownictwem) oraz wykonywanie pracy na ryzyko pracodawcy w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym.
W ocenie Sądu powódka w toku postępowania nie udowodniła, aby w stosunku prawnym łączącym jej mężaA. N.z pozwanym cechy umowy o pracę miały dominujący charakter nad cechami właściwymi stosunkom cywilnoprawnym.
W związku z powyższym Sąd oddalił powództwo.
Nadto Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do odstąpienia od obciążenia powódki kosztami zart. 102 k.p.c.– tj. opłatą od pozwu. Pełnomocnik pozwanego nie zgłosił wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.