Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 409/22
Data wyroku: 2024-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Małgorzata Kryńska-Mozolewska
Słowa kluczowe: Odszkodowanie jednorazowe
Podstawa prawna: art. 3 ustawy wypadkowej

Sygn. akt VI U 409/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 marca 2024 r.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Małgorzata Kryńska-Mozolewska
Protokolant: Emilia Bonk
po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z odwołaniaM. S. (1),E. S.,P. S. (1),P. S. (2)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 20 lipca 2022 r. znak(...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o jednorazowe odszkodowanie
zmienia zaskarżoną decyzje w ten sposób, że przyznaje odwołującymM. S. (1),P. S. (1),E. S.,P. S. (2)prawo do jednorazowego odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w dniu 22 kwietnia 2022 roku po zmarłymM. S. (2).
Sygn. akt VI U 409/22

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 lipca 2022 roku znak: JO/0/045274392 Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.odmówiłM. S. (1),P. S. (2)iE. S.prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 22 kwietnia 2022 roku po zmarłymM. S. (3)wskazując, że brak było przyczyny zewnętrznej zdarzenia. Upadek z drabiny według organu rentowego był spowodowany omdleniem wywołanym leczonym nadciśnieniem.
(decyzja z dnia 20 lipca 2022 roku – a.r.)
Od powyższej decyzjiM. S. (1),P. S. (2)iE. S.wniosły odwołanie wskazując, że nie było przyczyny wewnętrznej wypadku przy pracy, ale jedynie zewnętrzna przyczyna wypadku przy pracy, jaką było uderzenie o podłoże.
(odwołania – k. 1-4, k. 1-4 a.s. VI U 409/22; k. 1-2 a.s. VI U 409/22)
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie.
(odpowiedź na odwołanie – k. 15-15v)

Sąd ustalił, co następuje:

M. S. (2)prowadził jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą(...), w ramach, której zajmował się montażem stelaży sufitowych oraz paneli sufitowych.
W dniu 22 kwietnia 2022 rokuM. S. (2)zajmował się montażem paneli sufitowych w budynku wW.. Podczas tych czynnościM. S. (2)spadł z drabiny z wysokości około 1 metra uderzając tyłem głowy (potylicą) w twarde betonowe podłoże. Zaalarmowany krzykiem jeden z pracowników, którzy również pracował w tym budynku udał się do miejsca gdzie zastał leżącego na podłożuM. S. (2). Pracownik zadzwonił na numer alarmowy i został poinstruowany jak udzielić pierwszej pomocy poszkodowanemu oraz aby oczekiwał na karetkę.
Po przyjeździe karetki pogotowia,Zespół (...)udzielił poszkodowanemu pomocy i w trybie pilnym przetransportował go doSzpitala (...). W szpitalu przy przyjęciu stwierdzono ciężki stan pacjenta i rozpoznano krwawienie śródczaszkowe wywołane uderzeniem głową w podłoże. Miał stwierdzone prawidłowe parametry troponiny sercowej, brak patologii w echu serca jedynie niewielkiego rodzaju przerosty w sercu. Doszło u poszkodowanego do śmierci mózgu, w wyniku czegoM. S. (2)zmarł.
Upadek z drabiny z wysokości około jednego metra nie był spowodowany kardiologicznymi ani neurologicznymi schorzeniami. U odwołującego nie było ostrych zmian kardiologicznych mogących wywołać omdlenie i upadek z drabiny.
Zmarły pozostawał w związku małżeńskim z żonąM. S. (1)oraz miał dwie córkiP. S. (2)iE. S..
(protokół powypadkowy – a.r.; opinia biegłego kardiologaK. K.– k.28-30; opinia biegłegoJ. S.– k. 53-53v)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie protokołu powypadkowego oraz dwóch opinii – neurologa oraz kardiologa, na których oparł się w całości. ZUS, ani strona odwołująca nie wnosili do nich zastrzeżeń. Sąd przyjął je, więc za podstawę dokonanych ustaleń. Nie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego z urzędu w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Osią sporu w niniejszej sprawie było to czy zdarzenie z dnia 22 kwietnia 2022 roku było wypadkiem przy pracy, przy czym ZUS wskazywał, że zdarzenie, którego skutkiem była śmierćM. S. (2)nie było spowodowane przyczyną zewnętrzną, ale leżącą wewnątrz odwołującego – chorobą kardiologiczną i nieleczonym nadciśnieniem.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 8 ustawy wypadkowej (t.j.Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1205) za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego podczas wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sąd ustalił, że wypadek przy pracy, którego doznałM. S. (2)z dnia 22 kwietnia 2022 był zdarzeniem, które ostatecznie spowodowało jego śmierć w wyniku urazu głowy.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy wypadkowej członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Odszkodowanie to przysługuje również w razie śmierci wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej rencisty, który był uprawniony do renty z ubezpieczenia wypadkowego. Członkami rodziny uprawnionymi do odszkodowania są:
1) małżonek, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione oraz przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, spełniające w dniu śmierci ubezpieczonego lub rencisty warunki uzyskania renty rodzinnej.
W tej sprawie o jednorazowe odszkodowanie wystąpiła żona zmarłego oraz dwie córki będące dziećmi zmarłego.
Sąd w tym miejscu wskazuje, że zdarzenie z dnia 22 kwietnia 2022 roku było spowodowane przyczyną zewnętrzną oraz nie istniała żadna przyczyna lub współprzyczyna wewnętrzna upadku z drabiny przy montażu paneli sufitowych.
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowychnie zawiera definicji przyczyny zewnętrznej wypadku. Definicja ta wypracowana została przez wieloletnie orzecznictwo. I tak przyczyną zewnętrzną wypadku może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego zdolny w istniejących warunkach wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika dotkniętego już schorzeniem samoistnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 1999 r. w sprawie II UKN 87/99 opublikowany w OSNAP 2000/20/760). W uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 lutego 1963 w sprawie III PO 15/62 opublikowanej w OSNC 1963/10/216 Sąd Najwyższy wskazał, że „przyczyną sprawczą - zewnętrzną zdarzenia może być każdy czynnik zewnętrzny (tzn. niewynikający z wewnętrznych właściwości człowieka), zdolny wywołać w istniejących warunkach szkodliwe skutki. W tym znaczeniu przyczyną zewnętrzną może być nie tylko narzędzie pracy, maszyna, zwierzę, siły przyrody, lecz także czyn innego osobnika, a nawet praca i czynność samego poszkodowanego. Tak więc za przyczynę zewnętrzną należy uznać zarówno działanie maszyny uszkadzającej ciało, jak i uderzenie spadającego przedmiotu, podźwignięcie się pracownika, niezręczny ruch jego ręki powodujący uderzenie i jej uszkodzenie, jak wreszcie potknięcie się na gładkiej nawet powierzchni i złamanie nogi.”. Podobny pogląd wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 stycznia 1998 r. w sprawie II UKN 483/07 opublikowanym w OSNP 1999/2/64: „Zewnętrzną przyczyną sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik zdolny wywołać w istniejących warunkach zdarzenie powodujące skutki w postaci śmierci lub urazu zdrowotnego. Jest to impuls powodujący wypadek i wyzwalający w jego toku czynnik zewnętrzny powodujący uraz lub śmierć. W każdym razie może to być - powodujące uszkodzenie ciała - działanie sił przyrody, narzędzi pracy, maszyn, spadającego przedmiotu; czyn innej osoby, jak również zawiniona lub mimowolna czynność samego poszkodowanego (np. potknięcie się, odruch, upadek - nawet na gładkiej powierzchni), byleby nie zachodziły podstawy do stwierdzenia, że wypadek został spowodowany wyłącznie schorzeniem tkwiącym w organizmie pracownika, łączącym się choćby ze skłonnością do omdleń lub zakłóceń równowagi” (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1963 r., zasada prawna, III PO 15/62, OSNCP 1963 nr 10, poz. 215 oraz wyroki z dnia 16 czerwca 1980 r., III PR 33/80, LEX nr 14532 i z dnia 28 kwietnia 2005 r., I UK 257/04, LEX nr 390131).
W ocenie sądu wypadek nie był spowodowany czynnikiem wewnętrznym. Nie zostało wykazane, że do upadku z drabiny przyczyniło się omdlenie lub zachwianie równowagi związane ze schorzeniami kardiologicznymi czy też neurologicznymi. Upadek nie był spowodowany nadciśnieniem tętniczym czy żadnym innym czynnikiem tkwiącym w ciele zmarłego. Spowodowane ono było czynnikiem zewnętrznym spadnięcie z drabiny i uderzenie potylicą o beton, co skutkowało urazem głowy i śmiercią poszkodowanego..
Mając na względzie, że zdarzenie powstało w związku z wykonywaniem zwykłych czynności z zakresu działalności gospodarczej przezM. S. (2)i było spowodowanie przyczyną zewnętrzną oraz było zdarzeniem nagłym i wywołującym śmierć, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję przyznając trójce uprawnionych odwołujących jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy z dnia 22 kwietnia 2022 roku, którego skutkiem była śmierćM. S. (2).

ZARZĄDZENIE
(...)