Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 340/19
Data wyroku: 2019-09-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Zalewska-Statuch, sędzia Barbara Bojakowska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygn. akt I Ca 340/19

POSTANOWIENIE
Dnia 30 września 2019 r.
Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: sędzia Barbara Bojakowska
Sędziowie: Elżbieta Zalewska - Statuch
Joanna Składowska
Protokolant: sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 18 września 2019 r. na rozprawie
sprawy z wnioskuI. B.,M. S.oraz następców zmarłejA. L.:I. K.,A. K.,J. K.,K. K.iW. W. (1)
z udziałemR. S. (1),J. L.,W. L.,C. L.,S. G.,G. D.,D. L.,A. P. (1),J. S. (2),B. A.,H. Ś.,M. B. (1),Z. Ł.,W. Ł.,E. Z.,H. Ł.,A. P. (2),J. P.,B. P.,M. P. (1),E. P.,H. R.,A. P. (1),D. P.,J. M. (1),A. M.,K. H.,J. M. (2),Z. M.,K. W.,M. W.,P. W. (1)iP. W. (2)
o zasiedzenie
na skutek apelacji wnioskodawców i uczestnika postępowaniaJ. L.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 29 listopada 2018 r.,
sygn. akt I Ns 692/18

postanawia:

1
oddalić obie apelacje;

2
ustalić, iż każdy z zainteresowanych ponosi koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I Ca 340/19

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 29 listopada 2018 r., wydanym pod sygn. akt
I Ns 692/18, Sąd Rejonowy w Wieluniu:
- w pkt 1 stwierdził, żeE. L.nabył przez zasiedzenie w dniu 8 grudnia 2004 r. własność nieruchomości znajdującej się wM., gminaB., oznaczonej numeramidziałek (...)o powierzchni 12,5495 ha,(...)o powierzchni 3,3548 ha,(...)o powierzchni 2,5180 ha, 417 o powierzchni 1,8053 ha i(...)o powierzchni 1,9950 ha przedstawionej na mapie wyrysie z mapy ewidencyjnej wydanej przez Starostę(...)w dniu 21 listopada 2018 r. za numerem GN.(...).1.(...).2018 stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia;
- w pkt 2 oddalił wniosek w pozostałej części;
- w pkt 3 stwierdził, żeJ.iW.małżonkowieL.nabyli przez zasiedzenie w dniu 8 grudnia 2004 r. własność nieruchomości znajdującej się wM., gminaB., oznaczonej numeramidziałek (...)o powierzchni 0,6987 ha i(...)o powierzchni 1,7915 ha przedstawionej na mapie wyrysie z mapy ewidencyjnej wydanej przez Starostę(...)w dniu 21 listopada 2018 r. za numerem GN.(...).1.(...).2018 stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia;
- w pkt 4 oddalił wniosekJ. L.w pozostałej części;
- w pkt 5 zniósł wzajemnie między uczestnikami koszty postępowanie.
Rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach:

Nieruchomość znajdująca się wM., gminaB., oznaczona numeramidziałek (...)o łącznej powierzchni 24,7128 ha stanowiła część większego gospodarstwa rolnego należącego od 1920 r. wraz z osadą młynarskąC.doM.iI.małżonkówL.. Od śmierciI. L.w 1932 r. gospodarstwo prowadziłaM. L. (1)przy pomocy swoich dzieciE. L.,T. L.iM. P. (2).M. L. (1)zmarła 8 grudnia 1974 r. Do śmierciM. L. (1)uważana była za właściciela gospodarstwa. Przed śmiercią dokonała nieformalnego podziału gospodarstwa pomiędzy swoje dzieci.

Prawo własności części gospodarstwa rolnego należącego doM. L. (1), w związku z dokonanym nieformalnym podziałem gospodarstwa, uregulowane zostało poprzez wydanie aktów własności ziemi.E. L.,M. P. (2)iT. L.na podstawie aktu własności ziemi numer ON.(...)stali się współwłaścicielami nieruchomości zabudowanej o powierzchni 0,09 ha. W akcie tym zamieszczono adnotację, iżE. L.posiada poza tym gospodarstwo rolne wM.o powierzchni około 24 ha,M. P. (2)posiada gospodarstwo rolne wM.o powierzchni około 7 ha iT. L.posiada gospodarstwo rolne w(...)powierzchni około 6,84 ha.

Po śmierciM. L. (1)pozostałe po matce gospodarstwo rolne objął w posiadanieE. L., który prowadził gospodarstwo, uprawiał ziemię, decydował o rodzaju upraw, zbierał plony, opłacał podatki, dokonywał nakładów na gospodarstwo, zaciągał kredyty związane z prowadzeniem gospodarstwa, nabywał maszyny rolnicze, wynajmował sprzęt rolniczy z(...), zatrudniał ludzi do pracy w polu, pożyczał innym rolnikom maszyn ze swojego gospodarstwa.E. L.prowadził najpierw hodowlę owiec, w związku z czym dokonał rozbudowy budynku gospodarczego, a następnie hodowlę trzody chlewnej.E. L.dokonywał wyrębu drzewa w posiadanym przez siebie lesie. Sprawami urzędowymi dotyczącymi gospodarstwa zajmował się wyłącznieE. L..E. L.utrzymywał się z hodowli owiec i świń oraz z dochodów z upraw polowych.

T. L.prowadził usługi młynarskie oraz hodowlę gęsi. Zajmował się własnym gospodarstwem rolnym, na które uzyskał akt własności ziemi. Prowadzenie młyna i hodowlę gęsi oraz uprawę gospodarstwa rolnego należącego doT. L.przejął synJ. L., który zajmował się również hodowlą pszczół. Gęsi wypasane były nadziałkach (...), które w związku z tym stały się przedmiotem zamiany między braćmiE. L.iT. L., który przekazał bratu do użytkowaniadziałkę (...), na której prowadzona była później hodowla warzyw. Nadziałce (...)znajdowała się również pasieka prowadzona przezT. L., a następnie przezJ. L..T. L.utrzymywał rodzinę z dochodów z usług młynarskich oraz z hodowli gęsi, których miał po kilkaset w stadzie i z własnego gospodarstwa rolnego.

E. L.iJ. L.nie prowadzili wspólnie upraw polowych, każdy użytkował należące do niego działki. Stosunki międzyE. L.iJ. L.po śmierciT. L.pogorszyły się.

Postanowieniem z 22 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Wieluniu w sprawie I Ns 543/13 oddalił wniosekE. L.i jego następców orazJ. L.o uregulowanie prawa własności nieruchomości położonej wM.oznaczonej numeramidziałek (...)o łącznej powierzchni 24,7128 ha.

Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Sąd Rejonowy uznał za niewiarygodne zeznania świadkówJ. B.iM. B. (2), iż za gospodarza i właściciela całej nieruchomości objętej wnioskiem uważany byłT. L.i że następnie całym gospodarstwem zajmował sięJ. L., a ponadto, iż bracia mieli wspólne finanse. Podobnie ocenione zostały zeznania świadkaE. K.,K. L.orazM. L. (2). Przeczą temu zeznania większości świadków, z których wynika, iż braciaT.iE., a następnieJ. L.uprawiali każdy swoje działki. Niewiarygodne są - zdaniem Sądu - zeznania świadkaE. K.i uczestnikówJ. L.iW. L.jakobyT. L.miał pomagać finansowoE. L., a nawet utrzymywać go wraz zJ. L..T.iH. L.nie mieli emerytury ani renty.E. L.zaś prowadził do śmierci gospodarstwo rolne o powierzchni około 20 ha, hodowlę owiec i świń i posiadał poza tym las, z którego pozyskiwał drewno. Niewiarygodne są w tych okolicznościach twierdzenia, iżE. L.nie miał środków na własne utrzymanie.

Analizując przesłanki nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie określone wart. 172 k.c.Sąd Rejonowy przyjął, że nieruchomość znajdująca się wM.oznaczona numeramidziałek (...)znajdowała się w samoistnym posiadaniuE. L.od chwili śmierciM. L. (1)w dniu 8 grudnia 1974 r. Pozostałe dwiedziałki numer (...)posiadał najpierwE. L., następnieT. L., który zamienił się z bratem na swoją działkę rolną i ostatecznieJ. L., któremu ojciec przekazał hodowlę gęsi i pasiekę oraz prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego i młyna. Nadziałkach numer (...)wypasane były gęsi i znajdowała się pasieka.

Nie zasługiwało natomiast w ocenie Sądu na uwzględnienie stanowiskoJ. L.iW. L., iżT.iE. L., a następnieJ.iE. L.wspólnie uprawiali gospodarstwo rolne. Z zeznań większości przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków i wnioskodawczyń wynika, iż za gospodarza i właściciela nieruchomości oznaczonej numeramidziałek (...)uważany był po śmierciM. L. (1)E. L., który wyłącznie sam uprawiał działki rolne, prowadził hodowlę owiec i świń i utrzymywał się z dochodów z tej działalności.T. L.prowadził własne gospodarstwo objęte aktem własności ziemi o powierzchni około 6,84 ha, zajmował się młynem oraz hodowlą dużego stada gęsi. Swoją działalność wraz z posiadaniem działek przeznaczonych do wypasu gęsi numer(...)przekazał następnie synowiJ. L..

Mając na uwadze powyższe okoliczności - na podstawieart. 172 k.c.- Sąd stwierdził nabycie przez zasiedzenie prawa własności nieruchomości objętych wnioskiem jak w sentencji postanowienia.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.

Apelacje od powyższego orzeczenia wniosły wnioskodawczynie oraz uczestnik postępowaniaJ. L..
Wnioskodawczynie zaskarżyły postanowienie w punktach 2 i 3 postanowienia, w zakresie w jakim oddalono wniosek wnioskodawczyń o stwierdzenie, żeE. L.nabył przez zasiedzenie z dniem 8 grudnia 2004 r. prawo własność nieruchomości położonej w gminieB., powiat(...), obręb ewidencyjny nr(...)M.,działka numer (...)o powierzchni 0,6987 ha, dla której nie jest prowadzona księga wieczysta, przedstawionej na wyrysie z mapy ewidencyjnej wydanej przez Starostę(...)w dniu 21 listopada 2018 r. za numerem GN.(...).1.(...).2018 stanowiącej integralną część postanowienia oraz stwierdzono nabycie własności nieruchomości określonej w pkt 1. przezJ.iW. L.przez zasiedzenie w dniu 8 grudnia 2004 r.
Podniosły zarzuty naruszenie następujących przepisów:

I
art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.w drodze uchylenia się od dokonania wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, poprzez:

pominięcie części zebranego w sprawie materiału dowodowego, z którego jednoznacznie wynikało, że samoistnym posiadaczemdziałki nr (...)byłE. L., tj.:
- dowodu z dokumentu w postaci decyzji Naczelnika GminyB.z dnia 30 marca 1983 r. stanowiącej załącznik do wniosku wszczynającego postępowanie, z której wynika żeE. L.traktowany był przez organ jako używającydziałki nr (...),
- dowodu z dokumentu w postaci pisma(...)z dnia 22 sierpnia 2018 r., stanowiącego załącznik do pisma wnioskodawczyń - odpowiedzi na zobowiązanie sądu wraz z wnioskiem dowodowym datowanego na dzień 4 września 2018 r., z której wynika, zeE. L.wnioskował o dopłaty dodziałki nr (...),
- dowodu z dokumentu w postaci aktu własności ziemi nr ON.(...), stanowiącego załącznik do wniosku wszczynającego postępowanie, z którego wynika, żeE. L.był również posiadaczem gospodarstwa o łącznej powierzchni 24 ha, a więc także wchodzącej w jego składdziałki nr (...),
- dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia wydanego przez Urząd Gminy wB.z dnia 19 marca 2010 r., stanowiącego załącznik do wniosku wszczynającego postępowanie, z którego wynika, że płatnikiem podatku oddziałki nr (...)byłE. L.,
- dowodu z dokumentu w postaci pismaE. L.datowanego na dzień 11 marca 1989 r. skierowanego do Dyrektora Wydziału Ochrony(...)wK., stanowiącego załącznik do wniosku wszczynającego postępowanie, z którego wynika, żeE. L.przekonany był o przysługującym mu prawie własności dodziałki nr (...),
- dowodu z dokumentu w postaci fotografii opisanej jako „Pasieka (...)zlokalizowana na działce o nr ewidencyjnym 419”, stanowiącej załącznik do pisma pełnomocnika uczestnika datowanego na dzień 6 kwietnia 2018 r., obrazującej przechowywanie nadziałce nr (...)maszyn należących doE. L.,
- dowodu z zeznań świadka PaniW. W. (1)w zakresie w jakim wskazała, że domek letniskowy nadziałce nr (...)wybudowany został przez jej kuzynkęU. U.za zgodąE. L.,
- dowodu z zeznań świadka PaniP. J.w zakresie w jakim wskazała, że działka po prawej stronie od rzekiM., a więcdziałka nr (...), koszona była przez osoby działające na zlecenieE. L.,
- dowodu z zeznań świadka PaniU. U.w zakresie w jakim wskazała, że pytała o zgodę na wybudowanie domku letniskowego w 1995 r. nadziałce nr (...)E. L., gdyż to on był jej właścicielem, a decyzję o wykopaniu stawów nadziałce nr (...)podjąłE. L.i on je następnie wykopał,
- dowodu z przesłuchania wnioskodawczym PaniI. B.w zakresie w jakim wskazała, żeE. L.wykopał staw nadziałce nr (...), przechowywał nadziałce nr (...)maszyny rolnicze, wyraził zgodę na wybudowanie nadziałce nr (...)domku letniskowego, wnioskował o dopłaty unijne m.in. dodziałki (...),
- dowodu z przesłuchania wnioskodawczyni PaniM. S.w zakresie w jakim wskazała, że jej córka uzgadniała budowę domku letniskowego zE. L.,
- dowodu z przesłuchania wnioskodawczyni PaniA. L.w zakresie w jakim wskazała, żedziałka nr (...)była wykorzystywana przezE. L.i stały na niej maszyny wykorzystywane przezE. L., a budowa domku letniskowego nadziałce nr (...)konsultowana była zE. L.,
co w efekcie doprowadziło do oddalenia wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości nr(...)w drodze zasiedzenia przezE. L.;
b. pominięcie części zebranego w sprawie materiału dowodowego, z którego jednoznacznie wynikało, że nadziałce nr (...)nie była, a co więcej z uwagi na jej uwarunkowania nie mogła być, prowadzona hodowla gęsi, tj.:
- dowodu z zeznań świadka PaniP. J.w zakresie w jakim wskazała, że gęsi chodziły po działce po lewej stronie, za rzekąM.(a więc podziałce nr (...)),
-dowodu z zeznań świadka PaniW. W. (1)w zakresie w jakim wskazała, że gęsi wypasane były za gęśnikiem i trochę dalej wzdłuż drogi (a więc podziałce (...)),
- dowodu z zeznań świadka PaniU. U.w zakresie w jakim wskazała, że gęsi miały wybieg za gęśnikiem (a więc nadziałce nr (...)),
- dowodu z zeznań świadka PanaM. L. (2)w zakresie w jakim wskazał, że gęsi pasły się odM.doP.(a więc nadziałce (...)),
- dowodu z zeznań świadka PanaK. L.w zakresie w jakim wskazał, że gęsi wypasały się na działce za rzeką, a więc nadziałce (...), a na drugiej działce -(...)były ule,
- dowodu z zeznań świadka PanaI. K.w zakresie w jakim wskazał, że gęsi pasły się za owczarnią pod górkę, a więc nadziałce (...),
- dowodu z przesłuchania wnioskodawczym PaniI. B.w zakresie w jakim wskazała, że gęsi wysiadywały nadziałce nr (...), nadziałce nr (...)toczyło się życie rekreacyjneC.- zawsze za zgodąE. L.,
- dowodu z przesłuchania wnioskodawczym PaniA. L.w zakresie w jakim wskazała, że gęsi wypasane był za gęśnikiem nadziałce nr (...), a nigdy nie widziała ich nadziałce nr (...), adziałka nr (...)przeznaczona była na cele rekreacyjne - posadowiono na niej domek, rozkładano leżaki i namioty,
- dowodu z dokumentu w postaci mapy - widoku satelitarnego z naniesionymi numerami oraz granicami działek geodezyjnych stanowiącej załącznik do pisma procesowego pełnomocnika wnioskodawczyń datowanego na dzień 21 marca 2018 r., obrazującej gęste zadrzewienie nad stawami nadziałce nr (...)wykluczające prowadzenie na działce hodowli gęsi,
- dowodu z dokumentu w postaci fotografii obrazującychdziałkę nr (...)stanowiących załącznik do pisma wnioskodawczyń - wniosku dowodowego datowanego na dzień 16 kwietnia 2018 r., obrazującej gęste zadrzewienie nad stawami nadziałce nr (...)wykluczające prowadzenie na działce hodowli gęsi oraz jej zabudowanie domkiem letniskowym, wskazujące na rekreacyjny charakter nieruchomości,
co w efekcie doprowadziło do błędnego ustalenia przez Sąd pierwszej instancji, że nadziałce nr (...)prowadzona była hodowla gęsi, w konsekwencji czego Sąd pierwszej instancji uznał, że samoistnym posiadaczem nieruchomości był początkowoT. L., a następnieJ. L.i posiadanie to doprowadził do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie;
c. przyznanie wiarygodności wyjaśnieniom składanym przez uczestnika PanaJ. L.na ostatniej rozprawie w zakresie w jakim wskazuje, że najbardziej korzystnym miejscem na hodowlę pszczół w całym gospodarstwie byłydziałki nr (...), w sytuacji gdydziałka nr (...)była zadrzewiona krzewami i w przeważającej mierze drzewami nieowocowymi, a więc zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym nie stanowiła terenu właściwego do posadowienia uli, co w efekcie doprowadziło do błędnego przyjęcia, żeT. L., a następnieJ. L.byli samoistnymi posiadaczamidziałki nr (...);
d. przyznanie wiarygodności zeznaniom świadka PaniE. K.w zakresie w jakim wskazała, że nadziałce nr (...)prowadzona była hodowla gęsi, w sytuacji gdy twierdzenie to sprzeczne jest z resztą dowodów osobowych zgromadzonych w sprawie, a oceniane w zestawieniu z dowodami z dokumentów, w szczególności mapą - widokiem satelitarnym nieruchomości i jej fotografiami, jawią się jako nielogiczne, a zatem niewiarygodne, co w efekcie doprowadziło do błędnego przyjęcia, żeT. L., a następnieJ. L.byli samoistnymi posiadaczamidziałki nr (...);
e. błędne ustalenie, żeT. L.stał się samoistnym posiadaczemdziałki nr (...)na skutek zamiany zE. L.nadziałkę nr (...), w sytuacji gdy okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, w szczególności zaprzeczył jej samJ. L., a wynika jedynie z informacyjnego przesłuchania wnioskodawczyni PaniI. B., sprostowanego przez wnioskodawczynię na ostatniej rozprawie, w ten sposób, że zamiana nigdy nie dotyczyładziałki nr (...), co w efekcie doprowadziło do błędnego ustalenia, że na skutek zamianyT. L.stał się samoistnym posiadaczemdziałki nr (...), przy jednoczesnym braku w materiale dowodowym określenia chwili, w której doszło do rzekomej zamiany, a więc ustalenia że doszło do zasiedzenia, w sytuacji gdy z materiału nie wynika data wejścia w posiadanie nieruchomości, a więc nie sposób ustalić, czy upłynął termin prowadzący do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie;

II
art. 336 k.c.poprzez przyjęcie, że samoistnym posiadaczemdziałki nr (...)byłT. L., a następnieJ. L., w sytuacji gdy posiadanie to ograniczało się do wkraczania na nieruchomość gęsi hodowanych przezT. L., a następnieJ. L., bez woli i chęci takiego stanu rzeczy po stronie hodowców (najwyżej przez niedopilnowanie gęsie) oraz do utrzymywania na niej kilku uli, a więc gdy posiadanie to nie odpowiadało definicji zawartej w naruszonym przepisie;

III
art. 172 § 1 i 2 k.c.poprzez oddalenie wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości nr(...)przez zasiedzenie przezE. L., w sytuacji gdy w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki prowadzące do nabycia przez niego własności nieruchomości przez zasiedzenie;

IV
art. 172 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 176 § 1 i 2 k.c.poprzez uwzględnienie wniosku o stwierdzenie zasiedzeniadziałki nr (...)przezJ. L., w sytuacji gdy w sprawie nie zostały spełnione przesłanki prowadzące do nabycia przez niego własności nieruchomości przez zasiedzenie,

V
art. 176 § 1 i 2 k.c.poprzez stwierdzenie, że własność nieruchomości nr(...)nabyliJ.iW. L.jako następcy prawniT. L., w sytuacji gdy statuowaną w przepisie zasadę stosuje się na korzyść wszystkich spadkobierców, a więc ewentualne zasiedzenie nastąpić powinno na rzecz wszystkich spadkobiercówT. L., nie zaś tylko na rzeczJ. L.i jego żony.

W oparciu o wskazane zarzuty skarżące wniosły o zmianę zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części poprzez:

I
stwierdzenie, żeE. L.nabył przez zasiedzenie z dniem 8 grudnia 2004 r. prawo własność nieruchomości położonej w gminieB., powiat(...), obręb ewidencyjny nr(...)M.,działka numer (...), o powierzchni 0,6987 ha, dla której nie jest prowadzona księga wieczysta, przedstawionej na wyrysie z mapy ewidencyjnej wydanej przez Starostę(...)w dniu 21 listopada 2018 r. za numerem GN.(...).1.(...).2018 stanowiącej integralną część postanowienia;

II
oddalenie wnioskuJ. L.o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości określonej w pkt 1, przezJ.iW. L.przez zasiedzenie w dniu 8 grudnia 2004 r.;

III
ewentualnie, w razie uznania, że apelacja nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie w/w wniosków, o stwierdzenie, że prawo własność nieruchomości położonej w gminieB., powiat(...), obręb ewidencyjny nr 6M.,działka numer (...), o powierzchni 0,6987 ha, dla której nie jest prowadzona księga wieczysta, przedstawionej na wyrysie z mapy ewidencyjnej wydanej przez Starostę(...)w dniu 21 listopada 2018 r. za numerem GN.(...).1.(...).2018 stanowiącej integralną część postanowienia, z dniem 8 grudnia 2004 r. nabyliH. L.w ¼ części orazJ. L.,R. S. (2),I. B.,R. L.w 3/16 części każde z nich.

J. L.zaskarżył postanowienie w punkcie 1 oraz 4, zarzucając:

I
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.art. 233 § 1 i 2w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, iż zeznaniaE. K.,J. B.,M. B. (2),K. L.orazM. L. (2), a także uczestników postępowaniaJ. L.iW. L.są niewiarygodne, pomimo tego iż zeznania te były spójne, logiczne i korespondowały z zeznaniami pozostałych świadków;

II
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. tj.art. 233 § 1 i 2w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, poprzez pominięcie zeznań świadków:P. J.,W. W. (1),I. K.,A. K.,K. K., orazU. U.w zakresie w którym wskazują oni, że za właściciela spornych działek uważaliT.orazE. L., że mężczyźni prowadzili gospodarstwo wspólnie, że nie było podziału płodów, że każdy mógł z nich swobodnie korzystać, że maszyny zakupione naC.były przeznaczone do wspólnego korzystania,

co doprowadziło do  błędu w ustaleniach faktycznych polegającego stwierdzeniu, iż jedynieE. L.nabył przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości położonej wM., oznaczonej nrdziałek nr (...), w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego jasno wynikało, iżE. L.był współposiadaczem samoistnym w/w działek;

III
obrazę prawa materialnego tj.art. 172 ust. 1 k.c.poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iżE. L.nie władał samodzielniedziałkami nr (...)jak właściciel, tym samym nie był jedynym posiadaczem samodzielnym w/w działek.

W oparciu o wskazane zarzuty uczestnik wnosił o:

I
zmianę zaskarżonego postanowienia w pkt. 1 i 4 i ustalenie, żeJ.iW.małżonkowieL.orazE. L.nabyli w równych udziałach po 50% w drodze zasiedzenia z dniem 8 grudnia 2004 r. prawa własności nieruchomości położonej w gminieB., powiat(...), obręb ewidencyjny nr 6M., na którą składają się działki o numerach ewidencyjnych:(...), dla których nie jest prowadzona księga wieczysta;

II
zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego;

III
ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt. 1 i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważy, co następuje:
Apelacje nie zasługiwały na uwzględnienie.
Wbrew zarzutom skarżących, Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, w takim zakresie, na jaki zezwalały przeprowadzone dowody, po dokonaniu ich oceny zgodnie z kryteriami wskazanymi wart. 233 k.p.c.Ustalenia te Sąd Okręgowy uznaje za własne.
Skuteczne postawienie zarzutu dokonania błędnych ustaleń, będących konsekwencją niewłaściwej oceny materiału dowodowego wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Wyrażenie przez stronę odmiennego poglądu, co do oceny poszczególnych dowodów jest jej prawem, jednakże możliwość przedstawienia innej wersji stanu faktycznego, nie świadczy jeszcze o nadużyciu swobodnej oceny dowodów. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł wyrażonych wart. 233 § 1 k.p.c.i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Skarżący tymczasem skupiają się na prezentacji własnych wersję zdarzeń, powołując się wybiórczo na poszczególne dowody, które ich zdaniem wersje te mają potwierdzać. Tymczasem ustalenia Sądu żadną miarą nie mają charakter dowolnych. Wskazując na określone fakty w zakresie posiadania gruntów objętych wnioskiem Sąd ten przywołał szereg zeznań świadków i potwierdzających je dokumentów. Warto także zauważyć, że w dużej części nie chodzi apelującym o same fakty, lecz ich interpretacje, w szczególności zaś jest tak w odniesieniu do środka zaskarżenia wniesionego przez uczestnika postępowania.
Odnosząc się w pierwszym rzędzie do apelacjiJ. L.należy podkreślić, że posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jakocorpus possessionis, oraz psychicznego elementuanimus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Aby mogła być mowa o posiadaniu samoistnym władztwo nad rzeczą musi zatem odznaczać się wolą władania dla siebie przejawiającą się w podejmowaniu wielu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako pozostającą w sferze jego swobodnej dyspozycji. Ocena tego podejścia, uwzględnia rzeczywistą wolę władającego, ale jest dokonywana obiektywnie, z punktu widzenia otoczenia posiadającego.
Okoliczność, żeE. L.iT. L.zamieszkiwali na terenie jednej posesji, korzystali z tych samych budynków gospodarczych, pomagali sobie przy różnych pracach, radzili wzajemnie co do sposobu prowadzenia upraw, czy wykorzystania gruntów, nie świadczy o istnieniu po ich stronie woli współposiadania wykorzystywanych do produkcji rolnej gruntów jak współwłaściciele. Sposób funkcjonowania braci był naturalnym efektem dobrych i bliskich relacji rodzinnych. Natomiast oczywistą i uzewnętrznioną wobec otoczenia, odbiorców, kontrahentów oraz wszelkich organów administracji i instytucji wolą braci było prowadzenie odrębnych gospodarstw w oparciu również o wydzielone i konkretnie określone grunty.E. L.nie tracił zatem woli posiadania gruntów dla siebie tylko z tego powodu, że korzystał z pomocy, czy rad brata lub dzielił się z nim płodami, czy wykorzystywał te same maszyny lub budynki gospodarcze.
Nadto wolę prowadzenia przez braci odrębnych gospodarstw potwierdza również wcześniejszy podział części gospodarstwa po rodzicach, czego konsekwencją było wydanie odrębnych aktów własności ziemi.
Warto zresztą zwrócić uwagę na niekonsekwencję uczestnika, który swoje twierdzenia o współposiadaniu odnosi jedynie dodziałek (...), natomiast jeśli chodzi odziałki (...), to zdaniem skarżącego ich wyłącznym posiadaczem byłT., a następnieJ. L.. Jeśli bracia zdaniem skarżącego prowadzili gospodarstwo wspólnie, to dotyczyć to winno wszystkich jego aspektów, a zatem nie tylko uprawy ziemi, ale również hodowli owiec, gęsi, czy pszczół.
Tezie uczestnika postępowania przeczą wszystkie dowodu z dokumentów, które wskazują na wyraźne wyodrębnienie gospodarstw braci i prowadzonych działalności. Są to między innymi umowy kredytowe na zakup środków do produkcji rolnej, faktury i rachunki zausługi (...), dowody wpłat podatku, składek na konserwację urządzeń melioracyjnych, dowody spłaty kredytu inwestycyjnego, decyzje o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Owo zgodne współdziałanie jednoznacznie wyklucza również treść testamentuE. L.z 2011 r. (k. 118-118 akt), w którym wydziedzicza swojego bratankaJ. L.z tej przyczyny, że ten nie interesuje się jego losem, nie utrzymuje kontaktów rodzinnych i nie udziela pomocy.
Odnosząc się bardziej szczegółowo do zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego zawartych w apelacji wnioskodawczyń, przede wszystkim należy podkreślić, że w żadnym zakresie w odniesieniu do ilości ziemi użytkowanej wyłącznie przezE. L.nie może być miarodajna treść aktu własności ziemi. Nie wiadomo bowiem na jakiej podstawie dokonano wpisu. Wiadomym jest natomiast powszechnie, że przy wydawaniu aktów na podstawie ustawy uwłaszczeniowej nie dokonywano pomiarów geodezyjnych. Należy też podkreślić, że pomiary dokonywane w latach 60 - tych przy założeniu ewidencji gruntów charakteryzowały się dużą niedokładnością. Warto równie zauważyć, że w dokumencie tym posłużono się pojęciem „około” przy podawaniu ogólnej powierzchni posiadanych gruntów. Tymczasemdziałka nr (...)ma powierzchnię niespełna 7 arów.
Z decyzji Naczelnika GminyB.z 30 marca 1983 r. wynikało zaś jedynie, że w ewidencji figuruje zapis, że użytkownikiemdziałki nr (...)jestE. L., nie zaś, że zapis ten odpowiada stanowi faktycznemu w dacie wydania decyzji, która odnosiła się jedynie do klasyfikacji gruntów, nie zaś stosunków właścicielskich.
Jeśli chodzi zaś o dopłaty, to uczestnik postępowaniaJ. L.przedstawił dokument, z którego wynika, że to on wnioskował o przyznanie płatności obszarowej do upraw między innymi w odniesieniu dodziałki nr (...)za lata 2014 - 2016 (k. 146-157).
Wbrew tezie wnioskodawczyń, z pisma skierowanego do Dyrektora Wydziału Ochrony(...)wK.z 11 marca 1989 r. nie wynika, żeE. L.przekonany był o przysługującym mu prawie własności dodziałki nr (...).
W dokumencie tym w ogóle nie ma mowy o tej działce.
O samoistności posiadania nie świadczy też opłata podatku. Jest to jedynie okoliczność, która powinna podlegać analizie łącznie ze wszystkimi faktami, które stanowią podstawę oceny prawnej charakteru posiadania nieruchomości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2018 r., II CSK 231/17, LEX nr 2506087).
Jeśli chodzi zaś o to, kto wyrażał zgodę na posadowienie nadziałce nr (...)domku letniskowego, czy podejmował decyzję o wykopaniu stawów, a także kwestię, czy na działce tej były wypasane gęsi i czyje maszyny były tam przechowywane, to występują istotne rozbieżności w zeznaniach świadków. W apelacji wnioskodawczynie powołują się na grupę zeznań kliku osób, pomijając odmienne twierdzenia innych świadków i nie wyjaśniając, z jakich przyczyn należy właśnie tę grupę dowodów uznać za wiarygodną.
W odniesieniu do twierdzeń wnioskodawczyń o staniedziałki nr (...)wg zdjęć satelitarnych oraz fotografii z 2018 r. należy stwierdzać , ze nie mogą one mieć większego znaczenia w kontekście sposobu wykorzystania gruntu w latach 1984 - 2004 r., czyli w okresie prowadzącym do zasiedzenia.
Warto również w tym miejscu zaznaczyć, że Sąd Rejonowy nie przyjął, aby na działce prowadzona była „hodowla” gęsi, a jedynie, że gęsi były tam wypasane. Ponadto ów wypas nie dotyczył tylko tego gruntu, a miał miejsce na kilku innych działach, zatem twierdzenia wymienianych przez skarżące świadków, o tym, że widzieli pasące się gęsi w innych miejscach nie wykluczają prawidłowości ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego. Zresztą koncepcję skarżących o samoistnym posiadaniudziałki nr (...)przezE. L.burzy istnienie na niej pasieki, co do której skarżące nie kwestionują, ze należało doT., a następnieJ. L.. W tym kontekście wydają się niezrozumiałe zarzuty skarżących, żedziałka nr (...)była zadrzewiona krzewami i w przeważającej mierze drzewami nieowocowymi, a więc zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym nie stanowiła terenu właściwego do posadowienia uli.
Prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji skutkowały prawidłowym rozstrzygnięciem kwestii, komu przysługiwał przymiot posiadacza samoistnego w odniesieniu do poszczególnych działek. Nie doszło zatem do naruszenia przez Sąd Rejonowy prawa materialnego, w szczególnościart. 172 k.c.
Nie możne być także mowy o uchybieniuart. 176 § 1 i 2 k.c.Nie można zgodzić się z tezą, że ewentualne zasiedzenie nastąpić powinno na rzecz wszystkich spadkobiercówT. L., nie zaś tylko na rzeczJ. L.i jego żony.J. L.nie dokonywał bowiem zaliczenia posiadania ojca, jako jego spadkobierca, lecz w związku z przeniesieniem posiadania, które nastąpiło przed śmierciąT. L..
Wobec powyższego Sąd Okręgowy - na podstawieart. 385w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.- oddalił obie apelacje jako bezzasadne,.
O kosztach postepowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.