Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1984/21
Data wyroku: 2023-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Sędzia SO Monika Pawłowska - Radzimierska
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art. 6, 12,13,36 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o SUS ( Dz.U. 2022 poz. 1009 ze zm.)

Sygn. akt VIII U 1984/21

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 2 października 2020 r. Nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.stwierdził , że dla płatnika składek(...) sp. z o.o.kwota wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego podlegających rozliczeniu w ciężar składek na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2018 r. wynosi 338,24 zł. W uzasadnieniu wskazano, że płatnik składek(...) sp. z o.o.w czerwcu 2018 r. wypłaciłZ. S. (1)wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy za okres od 7 maja 2018 r. do 13 maja 2018 r. w kwocie 338,24 zł , przy czym nie rozliczył tej kwoty w ciężar składek w czerwcu 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał , że w ww. okresieZ. S. (1)miał prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego.
/decyzja – akta ZUS/
Od powyższej decyzji odwołał się płatnik składek(...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wK..
Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1
sprzeczność istotnych ustaleń organu rentowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jestart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw związku zart. 7, art. 77 § 1w zw. zart. 80 k.p.a.poprzez dokonanie oceny dowodów:

a
w sposób dowolny przez uznanie, że

-

prowadzenie działalności(...) sp. z o.o.realizowane było wspólnie z(...) sp. z o.o.sp. k. i(...) sp. z o.o., pomimo że podmioty te mają odrębną zdolność prawną, są odrębnymi podmiotami w obrocie, a ich działalność podejmowana w ramach określonych działań wzajemnych wynika z potrzeby natury faktycznej i ekonomicznej,

określenie przez Zakład, że istniała reguła polegająca na zawieraniu w pierwszej kolejności umów cywilnoprawnych, a następnie w jednej ze spółek umowy o pracę a w drugiej umowy cywilnoprawnej, pomimo nieprzeprowadzenia jakichkolwiek czynności kontrolnych w toku postępowania, uzasadniających takie twierdzenie,

przedstawienie procesu rekrutacji zawarcia umowy i jej wykonania na podstawie protokołów przesłuchań ubezpieczonych – byłych pracowników spółek, bez określenia w treści decyzji i protokołu kontroli konkretnych środków dowodowych i odniesienia ich do treści przedmiotowej decyzji i objętych nią stosunków prawnych łączących płatnika z ubezpieczonym,

uznanie, że oddzielenie czynności objętych umowami cywilnoprawnymi od czynności objętych umową o pracę stanowiło jedynie papierowe przypisywanie tej pracy spółkom zależnym podczas, gdy okoliczność ta stanowi jedynie dowolne przyjęcie organu nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym,

b
w sposób niewszechstronny przez nieuzasadnione pominięcie zeznań pracowników i osób wykonujących czynności na podstawie umów cywilnoprawnych ujętych w protokole kontroli, stojących w sprzeczności z zeznaniami przyjętymi za podstawę ustalonego w decyzji stanu faktycznego;

2
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy to jestart. 91 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez jego niezastosowanie i nie odniesienie się przez Zakład do złożonych przez płatnika składek zastrzeżeń oraz nieprzeprowadzenie uzupełniających czynności kontrolnych, w zakresie w jakim płatnik składek wykazał, że czynności powierzone płatnikowi składek przez inne spółki lub czynności powierzane przez płatnika innym spółkom i wykonywane w ramach umów cywilnoprawnych są w pełni uzasadnione charakterem i skalą prowadzonej działalności, w szczególności nie odniesienie się do dowodów z dokumentów – umów zawartych w reżimieprawa zamówień publicznychi specyfiki wykonywania określonych czynności w zakresie realizacji takiej umowy przez kontrahentów płatnika,

3
naruszenie prawa materialnegoart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychprzez jego błędną wykładnię skutkująca przyjęciem, że ubezpieczony objęty jest definicją pracownika wyrażoną w ustawie systemowej.

Wobec tak sformułowanych zarzutów wniósł o zmianę decyzji przez umorzenie postępowania w sprawie na podstawieart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw zw. zart. 105 k.p.a., a także o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych, kwestionując twierdzenia Zakładu, że sporna umowa cywilnoprawna była wykonywana na rzecz własnego pracodawcy.
/odwołanie k. 3 – 9/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału wŁ., wniósł o ich oddalenie oraz o zasądzenie od odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.
/odpowiedź na odwołanie k.10 – 10 odwrót/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Płatnik składek(...) sp. z o.o.w czerwcu 2018 r. wypłaciłZ. S. (1)wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy za okres od 7 maja 2018 r. do 13 maja 2018 r. w kwocie 338,24 zł , przy czym nie rozliczył tej kwoty w ciężar składek w czerwcu 2018 r. W ww. okresieZ. S. (1)miał prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego.
/okoliczność bezsporna/
Decyzją Nr (...)z dnia 2 października 2020 r. na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 3, w związku zart. 4 pkt 2 lit. a, art. 8 ust. 1 i ust. 2a, art. 18 ust. 1i ust. la,art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.) orazart. 81 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. z 2020 r., poz. 1398 z późn. zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.stwierdził, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotneZ. S. (2)z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...) SP. Z O.O.wynosi:

Miesiąc/rok

Kod

ubezpieczenia

Podstawa wymiaru składek

Składka na ubezpieczenie zdrowotne „

na ubezpieczenia

na

ubezpieczenie

Emerytalne i rentowe

Chorobowe

Wypadkowe

Zdrowotne

12-2017

(...)

1 673,62 zł

1 673,62 zł

1 673,62 zł

1 444,17 zł

129,98 zł

01-2018

(...)

4 781,76 zł

4 781,76 zł

4 781,76 zł

4 126,18 zł

371,36 zł

02-2018

(...)

4 791,50 zł

4 791,50 zł

4 791,50 zł

4 134,59 zł

372,11 zł

03-2018

(...)

4 531,98 zł

4.531,98 zł

4 531,98 zł

4 248,89 zł

382,40 zł

04-2018

(...)

5 021,98 zł

5 021,98 zł

5 021,98 zł

4 333,46 zł

390,01 zł

05-2018

(...)

5 698,90 zł

5 698,90 zł

5 698,90 zł

4 917,59 zł

442,58 zł

06-2018

(...)

302,01 zł

0,00 zł

W uzasadnieniu wskazano, że czynności będące przedmiotem zawartych umów cywilnoprawnych umów zlecenia i umów o dzieło zespółką (...) Sp. z o.o.w rzeczywistości świadczone były na rzecz płatnika składek(...)Sp. z.o.o będącego pracodawcą, z którym zleceniobiorca pozostaje w stosunku pracy.
/decyzja – akta ZUS/
Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w Łodzi , VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie(...) sp. z o.o.od ww. decyzji oraz zasądził od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
/wyrok k.177, wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 7 czerwca 2022 r. k.232 akt o sygn. VIII U 2614/20/
Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach organu rentowego i załączonych do niniejszej sprawy akt o sygn. VIII U 2614/20.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołanie okazało się niezasadne.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz obliczania i opłacania składek regulujeustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tj. Dz. U. z 2022 r., poz.1009).
Zgodnie z treściąart. 6 ust 1 pkt 1 i 5 oraz art. 12 ust 1 i art. 13 ust 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej ustawą systemową, osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego rozwiązania dla pracowników oraz od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Stosownie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy systemowej, każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust. 3).
Zgodnie zaś z art. 17 w związku z art. 46 ust.1 i ust. 2 ustawy, płatnik składek obowiązany jest według zasad wynikających z przepisów niniejszej ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Rozliczenie składek oraz wypłaconych przez płatnika w tym samym miesiącu świadczeń następuje w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA.
Zgodnie zaś z treścią art. 48 tejże ustawy, jeżeli płatnik składek nie złoży w terminie deklaracji rozliczeniowej, nie będąc z tego obowiązku zwolnionym, organ rentowy dokonuje wymiaru składek z urzędu w wysokości wynikającej z ostatnio złożonej deklaracji, bez uwzględnienia wypłaconych płatnikowi świadczeń, zawiadamiając go o tym. Jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu płatnik złoży deklarację rozliczeniową, organ rentowy koryguje wymiar składek do wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji z uwzględnieniem wykazanych w niej świadczeń.
Powyższe obowiązki płatnika, wynikają wprost z przepisów ustawy, nie ma zatem potrzeby nakładania na niego takiego obowiązku z drodze decyzji. Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący.
W niniejszej sprawie istotnym jest , że prawomocnym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2022 r. , jaki zapadł w sprawie o sygn. akt VIII U 2614/20 przesądzono , że zawarcie umów zlecenia/dzieło przez zainteresowanegoZ. S. (1)służyło jedynie uzyskaniu formalnego innego tytułu do ubezpieczeń, mimo nadal faktycznie realizowanego zobowiązania pracowniczego na rzecz(...) sp. z o.o., a tym samym płatnik winien uwzględniać kwotę tak uzyskiwanego przychodu w rozliczeniach należnych składek za zatrudnianych pracowników. Tym samym Sąd w niniejszej sprawie jest związany powyższym rozstrzygnięciem i nie mógł czynić w tym zakresie żadnych ustaleń.
Zgodnie bowiem zart. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Związanie orzeczeniem oznacza bowiem zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z kwestią uprzednio rozstrzygniętą oraz niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Innymi słowy, istnienie prawomocnego orzeczenia merytorycznego skutkuje tym, że nie jest możliwe dokonanie odmiennej oceny i odmiennego osądzenia tego samego stosunku prawnego, w tych samych okolicznościach faktycznych i między tymi samymi stronami. Moc wiążąca orzeczenia może być bowiem rozważana tylko wtedy, gdy rozpoznawana jest inna sprawa niż ta, w której wydano poprzednie orzeczenie oraz gdy kwestia rozstrzygnięta innym wyrokiem stanowi zagadnienie wstępne. Walor prawny rozstrzygnięcia (osądzenia) zawartego w treści prawomocnego orzeczenia występującego w nowej sprawie pomiędzy tymi samymi stronami, choć przedmiot obu spraw jest inny, wyraża się w tym, że rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu (rzecz osądzona) stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami nowy spór więc muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto to w prawomocnym, wcześniejszym wyroku, a więc w ostatecznym rezultacie procesu uwzględniającym stan rzeczy na datę zamknięcia rozprawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 12/09, Legalis nr 266518). W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama kwestia, nie może być ona już więc ponownie badana. Związanie orzeczeniem oznacza zatem zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią, a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, OSNC-ZD 2008/1/20 oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2008 r., III CZP 72/08, OSNC 2009/2/20; z glosą M. Sieradzkiej, Glosa 2009/3/24).
Reasumując, w konsekwencji rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2022 r., tutejszy Sąd nie był władny do czynienia w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń , a tym samym nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Płatnik składek(...) sp. z o.o.winien zatem był rozliczyć za zainteresowanego składki z uwzględnieniem kwoty wynagrodzenia , jakie wypłacił mu w związku z jego niezdolnością do pracy w okresie od 7 maja 2018 r. do 13 maja 2018 r. (wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, mimo że nie stanowi dla pracownika podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, to jednak uwzględnia się je w podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne).
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., oddalił odwołanie , o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i § 3 kpcw zw. z treścią rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 t.j. z późn. zm) , stosownie do wartości przedmiotu sporu , o czym orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku.
S.B.