Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 369/22
Data wyroku: 2023-03-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Danuta Poniatowska
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 173 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III U 369/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 marca 2023r.
Sąd Okręgowy wS.III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

sędzia Danuta Poniatowska

Protokolant:

Marta Majewska-Wronowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2023r. wS.
sprawyT. F.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o ustalenie wysokości kapitału początkowego
w związku z odwołaniemT. F.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
z dnia 11 lipca 2022 r. znak(...)

      zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że do ustalenia kapitału początkowegoT. F.przyjmuje dodatkowo okresy składkowe w wysokości 49 miesięcy, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego 165,57% i ustala kapitał początkowy w wysokości(...)((...)) złotych.

UZASADNIENIE
Decyzją z 11.07.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB., powołując się na przepisyustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz.U. z 2022 poz. 504), ustaliłT. F.wartość kapitału początkowego.
W decyzji wskazano, że do ustalenia wysokości kapitału początkowego Zakład nie uwzględnił okresów zatrudnienia:

⚫

od 1.12.1986 r. do 31.12.1989 r. w(...)(braki formalne świadectwa pracy);

od 1.08.1988 r. do 31.01.1990 r. wZakładzie Usług (...)(braki formalne świadectwa pracy);

od 27.09.1993 r. do 24.07.1994 r. i od 30.07.1994 r. do 31.08.1994 r. w(...)wS.(brak oryginału świadectwa pracy);

Ponadto do podstawy wymiaru kapitału początkowego uwzględniono wynagrodzenie minimalne pracowników w związku z brakiem zaświadczenia o wynagrodzeniu za okresy:

⚫

od 1.08.1979 r. do 31.12.1980 r. w(...)wS.;

od 27.09.1993 r. do 24.07.1994 r. i od 30.07.1994 r. do 31.08.1994 r. w(...)wS.;

od 10.10.1994 r. do 2.03.1996 r. w(...)wS..

W odwołaniu od tej decyzjiT. F.domagał się jej zmiany i uwzględnienia do ustalenia wysokości kapitału początkowego pominiętych okresów zatrudnienia oraz wynagrodzenia w wysokości rzeczywiście pobieranego.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał podstawy skarżonych decyzji.
Sąd ustalił, co następuje:
T. F.(urodz. (...)) wniosek o ustalenie wysokości kapitału początkowego złożył 21.03.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzją z 11.07.2022 r. ustaliłT. F.kapitał początkowy, przyjmując okresy składkowe: 13 lat 8 miesięcy i 2 dni oraz okresy nieskładkowe: 4 lata 1 miesiąc i 18 dni. W decyzji ustalono wartość kapitału początkowego na 1.01.1999 r. –(...)zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresów zatrudnienia:

1
od 1.12.1986 r. do 31.12.1989 r. w(...);

2
od 1.08.1988 r. do 31.01.1990 r. wZakładzie Usług (...);

3
od 27.09.1993 r. do 24.07.1994 r. i od 30.07.1994 r. do 31.08.1994 r. w(...)wS.;

Ponadto do podstawy wymiaru kapitału początkowego uwzględniono wynagrodzenie minimalne pracowników w związku z brakiem zaświadczenia o wynagrodzeniu za okresy:

4
od 27.09.1993 r. do 24.07.1994 r. i od 30.07.1994 r. do 31.08.1994 r. w(...)wS.

5
od 1.08.1979 r. do 31.12.1980 r. w(...)wS.;

6
od 10.10.1994 r. do 2.03.1996 r. w(...)wS..

Ad.1.

(...)od 1.12.1986 r. do 31.12.1989 r.Zakwestionowane świadectwo pracy (k.(...)akt rentowych(...)) posiada wszelkie cechy autentycznego dokumentu. Sporządzone zostało wS.3.10.1994 r., zaopatrzone w pieczęć nagłówkową(...)– Biuro Zarządu, zawiera liczbę porządkową dziennika:(...)oraz pieczęć imienną I WiceprezesaZ. F.i podpis nieczytelny w/z. Z zapisów w świadectwie wynika, żeT. F.zatrudniony był na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy od 1.12.1986 r. do 31.12.1989 r., na stanowisku(...), z wynagrodzeniem miesięcznym(...)zł., wskazano też stawki płacy zasadniczej i przysługujące dodatki. Stosunek pracy został rozwiązany na skutek wypowiedzenia umowy o pracę. Wskazane przez organ rentowy braki świadectwa pracy to nieczytelny podpis w zastępstwieZ. F.i brak daty urodzenia pracownika.
Sąd pozyskał akta osobowe odwołującego się z tego okresu zatrudnienia oraz teczkę „angaże pracowników(...)ze spornego okresu ((...), koperta k.(...)). Akta osobowe są kompletne. Zawierają dwie umowy o pracęT. F.zawarte na czas nieokreślony na stanowisku(...)(1.12.1986 r.) i urzędującego(...)(1.06.1987 r.). Dołączone są także zakresy czynności na tych stanowiskach, angaże dotyczące wynagrodzenia oraz oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem sporządzone 30.09.1989 r. ze skutkiem na 30.09.1989 r. oraz inne dokumenty. Ponadto w teczce „angaże pracowników(...), w dokumentach dot.T. F.znajdują się również umowy o pracę i angaże dotyczące wysokości wynagrodzenia w spornym okresie.
W ocenie Sądu, sporny okres zatrudnieniaT. F.od 1.12.1986 r. do 31.12.1989 r. w(...)nie budzi wątpliwości. Dodatkowo na ten fakt Sąd przesłuchał świadkaZ. F., który był prezesem, a następnie wiceprezesem tej organizacji. Zeznał on, że świadectwo pracy w jego imieniu podpisała kadrowaT., która była przez niego upoważniona do tej czynności (k.(...)akt).
Na podstawie dokumentów(...)ustalony sporny okres zatrudnienia wynosił 49 miesięcy, wyliczona przez biegłą wysokość wynagrodzenia za poszczególne lata: 1986 r. -(...)zł, 1987 r. -(...)zł, 1988 r. –(...)zł, 1989 r. –(...)zł.
Ad.2.

Zakład Usług (...)od 1.08.1988 r. do 31.01.1990 r.Należy zauważyć, że okres ten w części pokrywa się z okresem zatrudnienia w(...). Zakwestionowane świadectwo pracy (k.(...)akt rentowych(...)) sporządzone zostało wS.7.10.1994 r., zaopatrzone w pieczęć nagłówkowąZakładu Usług (...), zawiera liczbę porządkową dziennika:(...)oraz pieczęć imienną I WiceprezesaZ. F.i podpis nieczytelny w/z. Z zapisów w świadectwie wynika, żeT. F.zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy od 1.07.1988 r. do 31.01.1990 r., na stanowisku(...), wskazano też stawkę wynagrodzenia i przysługujące dodatki. Stosunek pracy został rozwiązany/wygasł z powodu likwidacjiZakładu Usług (...). Wskazane przez organ rentowy braki świadectwa pracy to nieczytelny podpis w zastępstwieZ. F..
W ocenie Sądu, ten sporny okres zatrudnienia jest wątpliwy. Przede wszystkim w aktach(...), pozyskanych z archiwum, nie ma żadnej informacji o dodatkowym zatrudnieniuT. F.. Natomiast w aktach zawierających angaże znajduje się pismoT. F., informujące o zmianie zasad zatrudniania pracowników. Może to świadczyć, żeT. F.prowadził dodatkową działalność i zatrudniał pracowników. Brak jednak dowodów na okoliczność jego zatrudnienia i uzyskiwania z tego tytułu wynagrodzenia. Okres ten nie został uwzględniony przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego.
Ad.3 i 4.

(...)wS.od 27.09.1993 r. do 24.07.1994 r. i od 30.07.1994 r. do 31.08.1994 r.Okres ten zakwestionowany został przez organ rentowy z uwagi na brak oryginału świadectwa pracy. Z dołączonej kserokopii świadectwa (k.(...)akt rentowych), wystawionego przez Urząd(...)wS.10.02.1997 r. wynika, żeT. F.był zatrudniony w(...)wS.od 27.09.1993 r. do 31.08.1994r., w pełnym wymiarze godzin, wykonywał pracę(...)od 27.09.1993 r. do 31.05.1994 r. oraz prace związane z wydaniem(...)wS.nabywcy od 1.06.1994 r. do 31.08.1994 r. Stosunek pracy ustał w drodze odwołania w związku z uchyleniem postępowania naprawczego w(...)wS.. Ponadto świadectwo zawiera wpis o korzystaniu z urlopu bezpłatnego w okresie 25.07.1994 r.-29.07.1994 r. Zaopatrzone zostało w pieczęć nagłówkową(...)wS.i podpisane z upoważnienia Wojewody przezB. P.(pieczęć imienna i nieczytelny podpis, nieczytelne stanowisko podpisującego).
Z tego okresu zatrudnienia nie pozyskano akt osobowych, natomiast archiwum nadesłało kartę wynagrodzeniaT. F.za rok 1993 i 1994, a ponadto skoroszyt zawierający ewidencję pracowników(...)za okres 1.07.1992 r. – 31.05.1994 r., w której pod literą(...)wpisano „T. F., imię ojcaW.,urodz. (...), wykształcenie wyższe, stanowisko(...), adres zamieszkania i data zatrudnienia 27.09.1993 r. oraz zwolnienia 31.05.1994 r. – odwołanie, przeniesiono(...).
Za okres zatrudnienia od 27.09.1993 r. do 24.07.1994 r. i od 30.07.1994 r. do 31.08.1994 r. w(...)wS., biegła na podstawie kart wynagrodzeń wyliczyła wynagrodzenie w spornym okresie i przyjęła je do wyliczenia kapitału początkowego, zamiast wynagrodzenia minimalnego. Za rok 1993 wynosiło ono(...)zł, a za rok 1994 –(...)zł.
Ad.5.(...)

     wS.od 1.08.1979 r. do 31.12.1980 r.Za ten okres zatrudnienia uwzględniono wynagrodzenie minimalne pracowników w związku z brakiem zaświadczenia o wynagrodzeniu. Na podstawie akt osobowych biegła wyliczyła wynagrodzenie wnioskodawcy: w roku 1979 (5 miesięcy) –(...)zł i w roku 1980 –(...)zł.
Ad. 6.

U. (...)wS.od 10.10.1994 r. do 2.03.1996 r.Do nadesłanych z archiwum akt osobowych dołączone zostały karty wynagrodzeń oraz „rozliczenie płac” za poszczególne lata, co pozwoliło biegłej na ustalenie rzeczywistego wynagrodzenia w tym okresie. Wynosiło ono w roku 1994 –(...)zł, w roku 1985 –(...)zł i w roku 1996 –(...)zł.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (akt osobowych i kart wynagrodzeń) biegła ustaliła wartość kapitału początkowegoT. F.na dzień 1.01.1999 r. w wysokości(...)zł.
Sąd zważył, co następuje:
Jak stanowiart. 173 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz.U. z 2022 poz. 504), kapitał początkowy jest obliczany dla każdego ubezpieczonego urodzonego po 31.12.1948 r. a przed 1.01.1999 r., opłacającego składkę na ubezpieczenia społeczne lub za którego składkę tę opłacał płatnik składek. Stanowi on rodzaj rozliczenia z systemem ubezpieczeń społecznych obowiązującym przed 1999 r. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1.01.1999 r. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy emerytalnej, podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Do podstawy wymiaru świadczenia przyjmuje się zatem składniki wynagrodzenia (przychód, dochód), które w rozumieniu przepisów o podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, obowiązujących we wskazanym przez wnioskodawcę okresie, podlegały składce na ubezpieczenia społeczne. Nie uwzględnia się natomiast składników wynagrodzenia wyłączonych z tego obowiązku.
W odniesieniu do okoliczności spornych w niniejszej sprawie (braków formalnych świadectwa pracy), nie ma podstaw do uznania, aby przepisy regulujące postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym miały zastosowanie w postępowaniu sądowym, które regulowane jest przepisamikodeksu postępowania cywilnego. Ewentualne ograniczenia dowodowe mogą wynikać jedynie z tych przepisów. Przepisy regulujące postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 477 i nast. k.p.c.) nie zawierają zaś dodatkowych ograniczeń w stosunku do przepisów ogólnych regulujących postępowanie dowodowe (art. 235-309 k.p.c.). Przeciwnie, stosownie do treściart. 473 k.p.c.w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i przesłuchania stron. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być zatem udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego.
Ograniczenia dowodowe zawarte w § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237, poz. 1412) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 02 lutego 1996 r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239). Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 9 stycznia 1998 r., II UKN 440/97 (OSNP 1998/22/667) zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych. Postępowanie dowodowe pozwoliło na uwzględnienie do obliczenia wartości kapitału początkowego okresów i wynagrodzenia jak ustalono powyżej.
W związku z powyższym, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzeczono, jak w sentencji wyroku.