Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 456/22
Data wyroku: 2023-06-06 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek, Sądu Okręgowego Artur Żymełka, Sędzia Sądu Okręgowego Wyraz-Wieczorek
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygn. akt III Ca 456/22

POSTANOWIENIE
Dnia 6 czerwca 2023 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:

Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Wyraz- (...)
Sędzia Sądu Okręgowego Artur Żymełka
Protokolant Marzena Makoś

po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z wnioskuE. G.(G.)
z udziałem GminyG.iS. G.
o stwierdzenie nabycia w drodze zasiedzenia własności nieruchomości
na skutek apelacji wnioskodawcy i uczestniczki postępowaniaS. G.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II Ns 556/19
postanawia:

oddalić apelację;

nie obciążać wnioskodawcy oraz uczestniczki postępowaniaS. G.kosztami postępowania odwoławczego.

SSO Artur Żymełka SSO Leszek Dąbek SSO Arkadia Wyraz-Wieczorek

Sygn. akt III Ca 456/22

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Gliwicachw postanowieniu z dnia 24 03 2022r. w sprawie troczącej się z udziałem uczestników postępowania GminyG.iS. G.oddalił wniosek o stwierdzenie nabycia przez wnioskodawcęE. G.i jego żonę uczestniczkę postepowaniaS. G.w drodze zasiedzenia własności nieruchomości położonej wG.pomiędzyulicą (...).C.aulicą (...)-szkańską, stanowiącą działkę gruntu onumerze geodezyjnym (...), o powierzchni 0.511 ha o urządzonej księdze wieczystej prowadzonej przez ten Sąd pod numerem(...)- (...).
Ponadto w postanowieniu ustalił, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie i nie obciążył wnioskodawcy nieuiszczony kosztami sądowymi.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał wskazane w uzasa-dnieniu regulacje prawne, w tym regulacje:art. 172 k.c.w jego brzmieniach obowiązujących do 30 09 1990r. i po tej dacie oraz art.art. 336 k.c.
Następnie dokonała oceny prawnej poczynionych ustaleń faktycznych i w jej ramach wskazał, że„W niniejszej sprawie bezsporną okolicznością stanowiło to, iżE. G.wraz z żonąS. G.korzysta i korzystał zdziałki nr (...)
oraz że wcześniej z tej działki wnioskodawca korzystał również wspólnie z rodzicamiH. G.iB. G.– rodzice od 1945r.Nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca, jak też jego rodzice nie mieli świadomości, że zajmują fragmentdziałki nr (...), do którego nie mają tytułu prawnego, a przysługuje im dodziałki nr (...), prawo użytkowania wieczystego od 1987r. do 2008r.” Następnie stwierdził,
że„Występowało faktyczne władanie sporną nieruchomością (corpus)”. Wykluczył samoistny charakter tego władania, gdyż poprzednicy prawni wnioskodawcy posiadanie gruntu traktowali identycznie jak posiadanie graniczącego z nim gruntu stanowiącego działkę gruntu onumerze geodezyjnym (...)na której był posadowiony zajmowany
przez nich budynek, co do przysługiwało im od 1987r. prawo wieczystego użytkowania. Ocenił, że w tej sytuacji„władanie przyległą nieruchomością przez rodzinęG., było posiadaniem zależnym w zakresie użytkowania wieczystego i nie miało cech posiadania właścicielskiego”.Ponownie dokonał oceny charakteru tego posiadania i w konkluzji ocenił, że„mimo istnienia domniemania samoistności posiadania (art. 339 k.c.) trzeba stwierdzić, że przez cały okres posiadania, posiadaniedziałki (...), nie było posiadaniem właścicielskim – skoro nie różniło się od sposobu władztwa naddziałką (...), której użytkownikami wieczystymi byli najpierw rodzice wnioskodawcy, a następnie on sam”.
Stwierdził, że nie ma podstaw do przyjęcia, żeby „w okresie do 5 maja 2008r. wnioskodawca władał częścią działki jak właściciel, w sposób odmienny aniżelidziałką (...), a przez to był jej posiadaczem samoistnym”.Wskazał, że z tychwzględów bieg okresu zasiedzenia prawa własności częścidziałki (...)mógł się rozpocząć dopiero 2008r. i niezależnie od przyjętego okresu istnienia stanu prowadzącego do nabycia w drodze zasiedzenia (w dobrej wierze 20 lat czy w złej wierze 30 lat) do chwili orzekania okres ten nie upłynął, a to czyni wniosek nieuzasadnionym , co prowadziło do jego oddalenia.
O kosztach postępowania orzekał stosując regulacjęart. 520 § 1 k.p.c.a o nieuiszczonych kosztach sądowych w oparciu o regulację art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 07 2005r.
o kosztach sadowych w sprawach cywilnych (Dz. U nr 167, poz. 1398, z późniejszym zmianami).
Orzeczenie zaskarżyliwnioskodawcaE. G.oraz uczestniczka postepowaniaS. G.,którzy wnosili o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie wniosku i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych, bądź jego uchylenie i przeka-zanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Zarzucali, że przy ferowaniu postanowienia naruszono regulacje:art. 233 § 1 k.p.c.
w sposób podany w apelacji oraz istnieje wskazana w niej sprzeczność pomiędzy poczynionymi ustaleniami a zebranym w sprawie materiałem.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował dochodzone roszczenie,
a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.
Ustalenia faktyczne zawarte w części ustalającej uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w istocie nie były kwestionowane w apelacji.
Dotyczą one w części okoliczności bezspornych pomiędzy uczestnikami,
a w pozostałym zakresie mają podstawę w wiarygodnych informacjach zawartych
we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia źródłach dowodowych,
których ocena mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów.
Skarżący w apelacji – w ramach podniesionego zarzutu naruszenia prawa procesowego oraz istnienia sprzeczności pomiędzy poczynionymi ustaleniami a zebra-nym materiałem sprawy - w istocie kwestionują oceny prawne i powiązane z nimi ustalenia zawarte w motywach postanowienia dotyczące charakteru posiadania spornego gruntu przez wnioskodawcę oraz jego rodziców.
Z tego powodu nie mają one wpływu na powyższą ocenę.

Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji zawarte w części ustalającej zaskarżonego postanowienia.

Wbrew zarzutom apelacji, prawidłowa jest także dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna, którą Sąd odwoławczy w jej zasadniczym zarysie podziela i z pewnymi modyfikacjami przyjmuje za własną (art. 387 § 21pkt 1 k.p.c.)
Przedmiotem postępowania jest żądanie stwierdzenia nabycia w drodze zasiedzenia przez wnioskodawcęE. G.i i uczestniczkę postępowaniaS. G.prawa własności wskazanego w nim gruntu, co wyznaczało i wyznacza kognicję Sądu w niniejszej sprawie.
Sporny grunt został objęty w posiadanie w 1945r. ubiegłego wieku przez rodziców wnioskodawcyH. G.iB. G..
Zarówno obowiązujący wówczasDekret z dnia 11 października 1946r. - Prawo rzeczowe(Dz.U. Nr 57, poz. 319, z późniejszymi zmianami), jak obowiązujący późniejKodeks cywilny, z faktem tym łączą domniemanie samoistności posiadania (art. 298pr. rzecz. iart. 339 k.c.), którego definicję określają:art. 296 § 1pr. rzecz. iart.336 k.c.
oraz domniemanie ciągłości posiadania (art. 299 § 1pr. rzecz. iart. 340 k.c.).
Stosownie do regulacjiart. 234 k.p.c.domniemania te wiążą sąd, chyba, że zostały one obalone wynikami przeprowadzonego postępowania dowodowego.
Z poczynionych i niekwestionowanych przez skarżących ustaleń faktycznych wynika, iż sporny grunt został objęty w posiadanie przez rodziców wnioskodawcy
z chwilą zasiedlenia przez nich budynku położonego na sąsiedniej działce w wykonaniu umowy najmu znajdującego się w nim mieszkania.
Korzystanie przez nich z tego gruntu było zatem immanentnie związane
ze zamieszkiwaniem przez nich w przydzielonym im mieszkaniu, wobec czego
nie sposób przyjąć – jak chce tego apelacja- że zamierzali oni władać nim jako właściciele, lecz władali nim - co najwyżej - jako najemcy, co pośrednio potwierdza fakt,
iż nie opłacali oni żadnych należności podatkowych od tego gruntu, ograniczając się jedynie do płacenia czynszu za zajmowany lokal mieszkalny.
Przywołane fakty wskazują zatem na to, iż rodzice wnioskodawcy w chwili objęcia spornego gruntu w posiadanie, jak również później w tym także wnioskodawca do 2008r. (poniżej), nie czuli się jego właścicielem, co w świetle przywołanych powyżej regulacji stanowi jedną z przesłanek występowania stanu posiadania samoistnego.
Z tej przyczyny trafnie ocenił Sad pierwszej instancji, że w materiale sprawy doszło do obalenia wskazanego powyżej domniemania objęcia przez nich spornego gruntu w samoistne posiadanie.
W czasie posiadania przez nich przedmiotowego gruntu, nie miała miejsce żadna okoliczność wskazująca na to, iż nastąpiło przekształcenie tego posiadania w posiadanie samoistne.
W szczególności nie można tego wyłącznie łączyć z faktem jego ogrodzenia, czy też jego zagospodarowania i posadzenia na nim drzew i krzewów.
Pracą tym nie towarzyszyły bowiem żadne inne czynności zmierzające
do przekształcenia charakteru władztwa nad gruntem, np. podjęte w celu uregulowania jego statusu prawnego, czy też w celu rozpoczęcia opłacania od niego należnych podatków, a związane z nimi zachowania mieszczą się także w zakresie wykonywania władztwa wynikającego z prawa do korzystania z gruntu w ramach stosunku najmu
czy też bezpłatnego użyczenia.
Dlatego stosując wskazane powyżej domniemanie ciągłości posiadania należy przyjąć, iż co najmniej do czasu wydania w dniu5 05 2008r.przez Prezydenta MiastaG.postanowienia o przekształceniu prawa użytkowania gruntu stanowiącego działkę 362 w prawo własności - sporny grunt nie był przedmiotem posiadania samoistnego, co zarówno w świetle regulacji art. 50 –Prawa rzeczowegojak i późniejszej regulacjiart. 172 § 1 k.c.w tym okresie wykluczało możliwość powstania stanu prowadzącego do zasiedzenia przez skarżących prawa własności przedmiotowego gruntu (z uwagi na brak po stronie rodziców wnioskodawcy a później skarżącychprzymiotu posiadacza samoistnego).
Powoduje to, iż przewidziane wart. 172 § 2 k.c.termin zasiedzenia
(w przypadku dobrej wiary dwudziestoletni, a w przypadku złej wiary trzydziestoletni termin) rozpoczął najwcześniej biec z dniem6 05 2008r.i do chwili obecnej
on nie upłynął (odpowiednio upływa on dopiero z dniem 6 05 2028r. i 6 05 2038r.),
co w świetle przywołanych regulacji prawnych czyni wniosek bezzasadnym.
Znalazło to prawidłowego odzwierciedlenia w zaskarżonym postanowieniu przez co apelacja jest bezzasadna w rozumieniuart. 385 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c., a to z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło jej oddalenia.

Reasumując zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i dlatego apelację jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulacjęart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulacjęart. 102 k.p.c.w związku zart. 13  §  2 k.p.c.uznając, że wobec wątpliwego charakteru sprawy oraz uzasadnionego subiektywnego przekonania skarżących
o zasadności wniosku w sprawie zachodzi uzasadniony wypadek o którym mowa jest w tym przepisie, co uzasadnia nie obciążenie ich kosztami postępowania odwoławczego.

SSO Artur Żymełka SSO Leszek Dąbek SSOA.wyraz– (...)