Sąd Apelacyjny w Gdańsku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKo 209/24
Data wyroku: 2024-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Dorota Rostankowska
Słowa kluczowe: Ustawa lutowa
Podstawa prawna: art. 8 Ustawy lutowej, art. 2 ustawy lutowej, art. 3 ustawy lutowej, art. 437 par. 2 k.p.k.
Teza: Sąd Okręgowy, choć odwołuje się do art. 8 ust. 3 ustawy z 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (dalej: ustawa lutowa), zdaje się nie zauważać konsekwencji zmian jakie zostały wprowadzonego do tego przepisu ustawą z 7 lipca 2023r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Podkreślenia zatem wymaga, że od 28 września 2023r. do postępowań o odszkodowanie i zadośćuczynienie prowadzonych w oparciu o przepisy ustawy lutowej nie stosuje się art. 554 § 2a i 2b k.p.k., a oznacza to, że Skarb Państwa, utracił status strony w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy lutowej i dotyczących odszkodowania i zadośćuczynienia. Wyjątek stanowi jedynie przepis art. 10 ust. 2 ustawy lutowej regulujący kwestię reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu o zwrot mienia, co do którego orzeczono przepadek lub konfiskatę, albo wypłaty jego równowartości ze środków Funduszu Reprywatyzacji. 
	W art. 442 k.p.c. mowa jest sytuacjach, w których „stroną jest Skarb Państwa”. Pomimo zatem odesłania zawartego w art. 558 k.p.k., który, poprzez art. 8 ust. 3 ustawy lutowej znajduje zastosowanie w owej ustawie, przepis art. 442 k.p.c. nie może mieć zastosowania, gdyż  - jak wskazano wyżej - Skarb Państwa z dniem 28 września 2023r. utracił status strony. Stosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie sprzeczne byłoby zatem z obowiązującymi aktualnie przepisami ustawy lutowej w zakresie jaki dotyczy rozpoznawanej sprawy.

Sygn. akt II AKo 209/24

POSTANOWIENIE
dnia 18 września 2024 roku
Sąd Apelacyjny w Gdańsku w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSA Dorota Rostankowska
Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Wasilewska
po rozpoznaniu w sprawie wnioskuH. R.iD. P.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie
wniosku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 14 sierpnia 2024 r. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawieart. 8 ust. 3 ustawy z 23 lutego 1991r.o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego(Dz.U. z 2024 r., poz. 442 t.j.) w zw. zart. 558 k.p.k.w zw. zart. 442pkt 1 k.p.c.a contrario

postanawia:
nie uwzględniać wniosku

UZASADNIENIE
Rozważania należy rozpocząć od wskazania, że z lektury akt sprawy, w tym z treści wniosku inicjującego postępowanie wynika, że pełnomocnikH. R.iD. P.
wiąże żądanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i odszkodowania za poniesioną szkodę w związku z wykonaniem wobecJ. P.wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 22 listopada 1949r. w sprawie(...)oraz postanowienia Najwyższego Sądu Wojskowego z 22 listopada 1949r. w sprawie(...), których nieważność stwierdzono na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 18 czerwca 2024r. sygn. akt(...).
Postanowieniem z 14 sierpnia 2024r. wydanym w sprawie sygn. akt(...), Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, w oparciu o przepisart. 442pkt 1 k.p.c., zwrócił się do Sądu Apelacyjnego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że jest on właściwy do rozpoznania sprawy, a Skarb Państwa będzie w postępowaniu reprezentowany przez Prezesa Sądu Okręgowego jakostatio fisciSkarbu Państwa. W tych okolicznościach, sprawa winna zostać przekazana do innego sądu równorzędnego w trybieart. 442pkt 1 k.p.k.
Wniosek Sądu Okręgowego w Bydgoszczy nie zasługiwał na uwzględnienie
Sąd Okręgowy, choć odwołuje się doart. 8 ust. 3 ustawy z 23 lutego 1991r.o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego(dalej: ustawa lutowa), zdaje się nie zauważać konsekwencji zmian jakie zostały wprowadzonego do tego przepisu ustawą z 7 lipca 2023r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych,ustawy - Kodeks postępowania karnegooraz niektórych inny ch ustaw. Podkreślenia zatem wymaga, że od 28 września 2023r. do postępowań o odszkodowanie i zadośćuczynienie prowadzonych w oparciu o przepisy ustawy lutowej nie stosuje sięart. 554 § 2a i 2b k.p.k., a oznacza to, że Skarb Państwa, utracił status strony w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy lutowej i dotyczących odszkodowania i zadośćuczynienia. Wyjątek stanowi jedynie przepis art. 10 ust. 2 ustawy lutowej regulujący kwestię reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu o zwrot mienia, co do którego orzeczono przepadek lub konfiskatę, albo wypłaty jego równowartości ze środków Funduszu Reprywatyzacji.
Wart. 442k.p.c.mowa jest sytuacjach, w których „stroną jest Skarb Państwa”. Pomimo zatem odesłania zawartego wart. 558 k.p.k., który, poprzez art. 8 ust. 3 ustawy lutowej znajduje zastosowanie w owej ustawie, przepisart. 442k.p.c.nie może mieć zastosowania, gdyż - jak wskazano wyżej - Skarb Państwa z dniem 28 września 2023r. utracił status strony. Stosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie sprzeczne byłoby zatem z obowiązującymi aktualnie przepisami ustawy lutowej w zakresie jaki dotyczy rozpoznawanej sprawy.
Z opisanych powyżej przyczyn, Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie nie podziela oceny wyrażonej w stanowiskach, do których odwołuje się we wniosku Sąd Okręgowy. Również bowiem w nich – w ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszym składzie – nie dostrzeżono wskazanych wyżej konsekwencji wynikających ze zmiany art.8 ust.3 ustawy lutowej.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia.