Sąd Okręgowy w Elblągu
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 83/22
Data wyroku: 2022-04-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Sędzia Elżbieta Kosecka-Sobczak, Natalia Burandt, Marek Nawrocki
Słowa kluczowe: Przestępstwa karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 437 kpk, art. 107 § 1 kks

Sygn. akt VI Ka 83/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 kwietnia 2022 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Elżbieta Kosecka - Sobczak
Sędziowie: Natalia Burandt
Marek Nawrocki
Protokolant:  sekr. sąd. Anna Pikulska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Elblągu Joanny Łasińskiej

    przy udziale przedstawiciela Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie Piotra Szczudlińskiego

po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. w Elblągu sprawy
A. K. (1)s.J.iJ.ur.(...)wE.
oskarżonego o czyn zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 20 § 2 kks
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu
z dnia 8 listopada 2021 r. sygn. akt VIII K 1061/21
I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
a) uniewinnia oskarżonegoA. K. (1)od popełnienia czynu z pkt. II,
b) uchyla rozstrzygnięcie z pkt. V w zakresie dotyczącymA. K. (1),
II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.T. B.516,60zł brutto za obronę udzieloną oskarżonemu z urzędu przed sądem II instancji,
IV. kosztami procesu w zakresie dotyczącym osobyA. K. (1)obciąża Skarb Państwa.

Sędzia Natalia Burandt Sędzia Elżbieta Kosecka-Sobczak Sędzia Marek Nawrocki

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 83/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok SR w Elblągu z 08 listopada 2021r. w spr. VIII K 1061/21

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony lub skazany

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.

A. K. (1)

Karalność oskarżonego
Czyn zart. 107§1 kks

Informacja z KRK

k.479-482

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.

Informacja z KRK

Informacja została sporządzona przez podmiot do tego uprawniony, jej treść nie była kwestionowana przez strony, stąd dowód ten zasługuje na wiarygodność.

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

Obrońca w apelacji postawił zarzut naruszeniaart. 4, 5§2,7, 410 i 424 kpk, a w konsekwencji błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku, polegające na niesłusznym uznaniu, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, iż oskarżony zawierając umowę najmu zespółką (...) sp. z o.o.ułatwił jej popełnienie przestępstwa sprowadzającego się do urządzania gier hazardowych poza kasynem i bez koncesji.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonegoA. K., wniesiona na korzyść, w pełni zasługiwała na uwzględnienie. Materiał dowodowy zgromadzony czy to przez oskarżyciela czy też przez sąd I instancji nie zawierał bowiem wiarygodnych dowodów, które by pozwalały na pewne i bezsporne ustalenie, w sposób nie budzący wątpliwości, żeA. K.popełnił przypisany mu czyn. Rację ma też skarżący co do tego, że z rozważań sądu zaprezentowanych w pisemnym uzasadnieniu wyroku nie wynika by wykazano, iż oskarżony popełnił przypisany mu czyn.
A. K.był bowiem- w oparciu o umowę użyczenia lokalu zawartą zZ. R.- dysponentem lokalu przyul. (...)wE.. W dniu 10 stycznia 2019r. oskarżony ten zawarł umowę najmu/podnajmu tego lokalu zespółką z o.o. (...)wŁ., której Prezesem w okresie czynu byłA. S. (1). Analiza umowy z 10 stycznia 2019r. wskazuje na to, że była to typowa umowa tego rodzaju, strony w niej umówiły się na oddanie lokalu w najem/podnajem, ustaliły opłatę/czynsz za wynajem oraz pozycje jakie się na tą opłatę/czynsz składają, najemca/podnajemca zobowiązał się do ponoszenia odpowiedzialności za szkody powstałe na tle niewłaściwego użytkowania lokalu, strony ustaliły sposób rozwiązania umowy. Z żadnego postanowienia tej umowy z 10 stycznia 2019r. nie wynikało zaś, wbrew stanowisku sądu I instancji, byA. K.wynajął lokalspółce (...)na potrzeby wstawienia do tego lokalu automatów do gier. Nie potwierdziły też tego inne dowody. Bowiem mimo iż w dniu 23 stycznia 2019r. ujawniono w lokalu automaty do gier, które służyły do gier hazardowych, ale osoba, która obsługiwała ten lokal (M. R. (1)) nie potrafiła wskazać danych osób, które wstawiły automaty do lokalu, serwisowały je czy odbierały rachunki za media. Co prawda należy zgodzić się z sądem I instancji, że świadek ten ostrożnie składał relacje co do innych osób zaangażowanych w proceder, ale faktem jest, że w jego zeznaniach nie padło nazwisko oskarżonegoA. K.. Co prawda M.R.wspomniał imięA.w kontekście rachunków za prąd, wodę i wynajem lokalu, które były w kopercie, na której było imięA., ale z tak lakonicznych zeznań nie wynika czy mówił on oA. K. (1)czy innymA.. Przy czym skoro to zA. K. (1)była zawarta umowa na dostawę prądu zespółki (...)do tego lokalu, stąd rachunki za prąd mogły być przysyłane na nazwiskoA. K. (1)do lokalu przyul. (...)wE., ale odbierać mogła je – w sposób opisany przezM. R.tj. pod jego nieobecność- inna osoba niżA. K. (1). Nie można tego bowiem wykluczyć skoro M.R.zeznał, że osoby tej nigdy nie spotkał, a pełnomocnikiemA. K.była jego narzeczona tj.K. Ż. (1)i to ona mogła odbierać tą korespondencję. Przy czym nie przesłuchano w charakterze podejrzanego czy oskarżonegoA. K., nie przesłuchanoK. Ż., a współoskarżony Prezes spółki(...)A. S.generalnie odmówił składania wyjaśnień zaznaczając jedynie, że był prezesem „tylko na papierze” i nie miał do czynienia z automatami wE.; przy czym i on w wyjaśnieniach nie wspomniał oA. K.. Stąd takim zebranym materiałem dowodowym nie wykazano nawet tego czyA. K., po zawarciu umowy z 10 stycznia 2019r. był w spornym lokalu i mógł się zorientować, że wstawione do niego automaty i że były to automaty do gier hazardowych.
A wobec tego nie zostało wykazane materiałem dowodowym byA. K. (1)w czasie zawarcia umowy zespółką (...)czy w późniejszym czasie, to zdawał sobie sprawę z tego, że wynajmuje lokal na potrzeby wstawienia tam automatów i urządzania gier hazardowych. Nie można też uznać za udowodnione tego, że w okresie od zawarcia umowy tj. od 10 stycznia 2019r. do dnia kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy urzędu celno-skarbowego tj. 23 stycznia 2019r. toA. K. (1)był w tym lokalu, widział wstawione tam automaty do gier i akceptował urządzanie na nich gier hazardowych w wynajętym lokalu, bo dowodów na to nie zebrano i nie przeprowadzono. Wbrew twierdzeniom z pisemnego uzasadnienia wyroku, to nie wykazano też by toA. K.miał związek z „zapewnieniem obsługi lokalu”, „możliwością dokonywania pokątnie wypłat wygranych gotówkowych”, „przysposobieniem lokalu przez zaopatrzenie go w automaty w oddzielnym pomieszczeniu z zasłoniętymi na stałe oknami” skoro i tego nie potwierdziły żadne dowody, a M.R.z obsługi lokalu zeznał, że o możliwości podjęcia tego zajęcia dowiedział się od kolegiT. S., a pozostałe „instrukcje” związane z jego pracą były pisemne, nie znał właściciela lokalu czy automatów, jego najemcy czy innych osób z nimi związanych. Z dowodów przeprowadzonych przez sąd, w tym zeznań pozostałych świadków czy wyjaśnień A.S., nie wynika też kto nakleił informacje o nr telefonu do osoby wypłacającej wygrane czy o zakazie gry osób nieletnich, zakleił okna w lokalu, a więc tym samym nie wynika z nich aby zrobił toA. K.czy ktoś na zlecenie tego oskarżonego.
Niewystarczające do czynienia ustaleń o związku A.K.z organizacją w wynajętym przez niego lokalu gier na automatach hazardowych są też argumenty sądu I instancji odwołujące się do zapewnienia przezA. K.najemcy dostępu do mediów czy do karalnościA. K.za podobne czyny.A. K.wynajmując lokal użytkowy, po to by strona umowy mogła lokal użytkować, nie mógł wynająć go przecież bez dostępu do mediów, za korzystanie z których najemca płacił ustalony w umowie z 10 stycznia 2019r. czynsz. W sprawach karnych obowiązuje zaś zakaz wnioskowania z analogii, stąd z samego faktu karalności za podobne przestępstwa nie można wnioskować o sprawstwie oskarżonego w zakresie popełnienia zarzucanego czynu. Gdyby przyjąć bowiem za dopuszczalne takie wnioskowanie to do skazania danej osoby wystarczyłoby pozyskanie tylko danych o jej karalności bez potrzeby gromadzenia innych dowodów winy, a takie postąpienie jest sprzeczne z przepisami postępowania karnego.
Stąd w świetle powyższych rozważań nie można było stwierdzić aby zebrany w sprawie materiał dowodowy , został poddany ocenie zgodnie zart. 4, 5§2 , 7 , 410 kpki by ustalenia faktyczne sądu I instancji oraz argumenty przytoczone na ich poparcie w pisemnym uzasadnieniu wyroku, w zakresie wskazującym na sprawstwoA. K.odnośnie przypisanego mu w zaskarżonym wyroku czynu, były prawidłowe.
Podstawową zasadą procesu karnego jest bowiem zasada domniemania niewinności, która stanowi, że oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona. Jak zauważono w Komentarzu doart.5 kodeksu postępowania karnegopod red. Z. Gostyńskiego (Dom Wydawniczy ABC, 1998r.) to „Jedną z konsekwencji zasady domniemania niewinności jest to, że tzw. materialny ciężar dowodu spoczywa na oskarżycielu. Znalazło to odzwierciedlenie w orzecznictwie. Według zasad obowiązującej procedury karnej to nie oskarżony musi udowodnić swoją niewinność, lecz oskarżyciel udowodnić winę oskarżonego. Przy czym udowodnić, tzn. wykazać w sposób nie budzący wątpliwości wiarygodnymi dowodami.” Przenosząc powyższe, przy dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w realia niniejszej sprawy, to należy stwierdzić, że materiał dowodowy obciążający oskarżonegoA. K.a przedstawiony sądowi I instancji przez oskarżyciela, a następnie przeprowadzony w toku rozprawy, nie był wystarczający, by w oparciu o niego uznać tego oskarżonego w pkt. II wyroku winnym popełnienia przestępstwa zarzucanego mu w a/o.
Dlatego stwierdzając zasadność zarzutów z apelacji dot. naruszenia przepisów postępowania karnego, a w konsekwencji błędnych ustaleń faktycznych, które doprowadziły do nieuzasadnionego skazaniaA. K.w pkt. II wyroku, to należało zmienić zaskarżony wyrok i uniewinnićA. K.od czynu z pkt. II .

Wniosek

o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoA. K.,
względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Mimo iż należało stwierdzić niezasadność wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bo nie zaszły przesłanki zart. 437§2 kpk, to w świetle przytoczonych powyżej rozważań, po uwzględnieniu zarzutów i argumentów z apelacji wniesionej na korzyśćA. K. (1), to zaszły powody do zmiany wyroku i uniewinnienia tego oskarżonego od popełnienia czynu z pkt. II.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zmiana wyroku co do osobyA. K.i uniewinnienieA. K.od popełnienia czynu z pkt. II oraz uchylenie rozstrzygnięcia z pkt. V w zakresie dot.A. K., a w pozostałym zakresie utrzymanie wyroku w mocy.

Zwięźle o powodach zmiany

Z powodu uwzględnienia zarzutów i argumentów z apelacji wniesionej na korzyśćA. K., to zaszły powody do zmiany wyroku w zakresie dot. tego oskarżonego.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Pkt. III, IV

Ponieważ oskarżonegoA. K.w postępowaniu odwoławczym reprezentował obrońca ustanowiony z urzędu, to należało zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz kancelarii tego obrońcy kwotę 516,60zł brutto tj. uwzględniającą podatek VAT (art. 29 ust. 1 prawa o adwokaturze,§4 ust.1i3, §17ust.2 pkt.4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu).
Konsekwencją zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonegoA. K.stało się obciążenie kosztami procesu w zakresie dot. tego oskarżonego Skarbu Państwa (art. 635 kpk,art. 632 pkt. 2 kpk).

7

PODPIS

SSO Natalia Burandt SSO Elżbieta Kosecka-Sobczak SSO Marek Nawrocki