Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I1 C 2933/20
Data wyroku: 2022-08-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Nowicka-Midziak
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 435 par 1 k.c.
Teza: nietezowane

Sygn. akt I1 C 2933/20 upr

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 sierpnia 2022 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja do spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Małgorzata Nowicka- Midziak

po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 r. w Gdyni na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaJ. M.,G. M.
przeciwkoS. H.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanegoS. H.na rzecz powodaJ. M.kwotę 7 680,85 zł. (siedem tysięcy sześćset osiemdziesiąt złotych osiemdziesiąt pięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 sierpnia 2022r do dnia zapłaty;

2
oddala powództwoJ. M.w pozostałym zakresie;

3
zasądza od pozwanegoS. H.na rzecz powodaJ. M.kwotę 1412,92 zł. (jeden tysiąc czterysta dwanaście złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

4
nakazuje ściągnięcie od pozwanegoS. H.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 965,72 zł. (dziewięćset sześćdziesiąt pięć złotych siedemdziesiąt dwa grosze) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego oraz brakujących kosztów wydatków świadków;

5
nakazuje ściągnięcie od powodaJ. M.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 67,17 zł. (sześćdziesiąt siedem złotych siedemnaście groszy) tytułem brakujących kosztów wydatków świadków;

6
zasądza od pozwanegoS. H.na rzecz powodaG. M.kwotę 690,21 zł. (sześćset dziewięćdziesiąt złotych dwadzieścia jeden groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 sierpnia 2022r do dnia zapłaty;

7
oddala powództwoG. M.w pozostałym zakresie;

8
zasądza od powodaG. M.na rzecz pozwanegoS. H.kwotę 220 zł. (dwieście dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia wyroku w sprawie do dnia zapłaty;

9
nakazuje ściągnięcie od powodaG. M.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 574,39 zł. (pięćset siedemdziesiąt cztery złote trzydzieści dziewięć groszy) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego i kosztów dojazdu świadka oraz opłaty od pozwu;

10
nakazuje ściągnięcie od pozwanegoS. H.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 655,50 zł. (sześćset pięćdziesiąt pięć złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego i kosztów dojazdu świadka oraz opłaty od pozwu.

UZASADNIENIE
PowódG. M.domaga3siê od pozwanego(...)H.zap3aty kwoty 1.800,00 z3, a powódJ. M.zap3aty kwoty 12.256,00 z3 oboje wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zap3aty, a tak¿e zas1dzenia na swoj1rzecz kosztów procesu wed3ug norm przepisanych.
Powodowie podali, ¿e zamieszkuj1wS.w s1siaduj1cych ze sob1domach. W padzierniku 2019 roku w wyniku prac gruntowych, jakie na zlecenie Gminy wykonywa3a firma pozwanego dosz3o do osuniêcia siê terenu lub os3abienia nonoci gruntu. Podczas prac wbijane by3y p3ytyL..(...)to pêkniêcia w budynkach powodów. Dochodzone pozwem kwoty stanowi1wartoci wycenionych prac, jakie nale¿y wykonaæ. Pozwany nie zareagowa3na przeprocesowe pismo z dnia 2 czerwca 2020 roku.
(pozew  k. 2-4)
Pozwany w odpowiedzi na pozew wniós3o oddalenie powództwa i zas1dzenie na swoj1rzecz kosztów procesu wed3ug norm przepisanych.
Pozwany potwierdzi3, ¿e w ramach prowadzonej dzia3alnoci gospodarczej prowadzi3prace ziemne wS., a linia budowanej kanalizacji sanitarnej przechodzi3a drog1obok nieruchomoci powodów.(...)jednak, aby w trakcie tych robót u¿ywa3maszyn (czy urz1dzeñ typu wibrom3ot, kafar czy palownica) wywo3uj1cych wibracjê, a tak¿e stosowa3grodzice (tzw.L.) poprzez ich zag3êbianie w gruncie, poprzez wwibrowywanie ich, wbijanie lub wciskanie. W miejscu po3o¿enia nieruchomoci powodów nie by3o potrzeby stosowania grodzic stalowych w celu zabezpieczenia cian wykopu przed osuwaniem siê mas ziemnych. Pozwany stosowa3metodê otwartego wykopu (ko3o nieruchomoci powodów najprawdopodobniej o g3êbokoci 4-5 m) na bie¿1co uk3adaj1c rury, w razie potrzeby pomocniczo posi3kuj1c siê szalunkowaniem cian wykopu, bezporednio podczas pracy koparki, ale bez zag3êbiania w gruncie grodzic. Powodowie informowali pozwanego o powsta3ych szkodach i okazywali spêkania wewn1trz budynku, podkrelaj1c, ¿e zewnêtrzne spêkania ju¿ istnia3y od wielu lat.
Pozwany zakwestionowa3równie¿ wysokoæ kosztów naprawy uszkodzonej elewacji jako zawy¿ony. Dochodzone kwoty dotycz1usuniêcia spêkañ zarówno wewnêtrznych jak i zewnêtrznych. Dokument wyceny jako prywatny nie jest obiektywny.
Pozwany nie czu3siê odpowiedzialny za powsta31szkodê. Budynek powodów w g3ównej czêci ma ponad 65 lat i brak jest informacji o jego stanie technicznym i sposobie wykonania jego fundamentów.
Pozwany wniós3o zawiadomienie i wezwanie do wziêcia udzia3u w postêpowaniu ubezpieczyciela pozwanego Powszechny(...) S.A.wW..
(odpowied na pozew  k. 54-57)
Pismem z dnia 15 lutego 2021 roku Powszechnemu(...) S.A.wW.dorêczono odpis odpowiedzi na pozew, celem umo¿liwienia przyst1pienia do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej. Pismo odebrano dnia 22 lutego 2021 roku.
(pismo z dnia 15.02.2021r.  k. 79, potwierdzenie odbioru  k. 82)
Powszechny(...) S.A.wW.owiadczy3, ¿e nie przystêpuje do sporu.
(pismo z dnia 02.03.2021r.  k. 89)
(...)¿y3, co nastêpuje:
PowódJ. M.jest w3acicielem wybudowanego w 1955 roku budynku mieszkalnego jednorodzinnego po3o¿onego wS.(gm.S.G.) na dzia3ce nr 42/8. Natomiast powódG. M.jest w3acicielem dobudowanego w 2011 roku od po3udnia budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dzia3ce nr 42/7. Oba budynki bezporednio do siebie przylegaj1.
(fakty bezsporne nadto potwierdzone: dokumentacj1rozbudowy i przebudowy budynku  k. 12, akta szkody na p3ycie  k. 88)
Od czerwca 2019 roku pozwany wykonywa3prace polegaj1ce na budowie sieci kanalizacyjnej przebiegaj1cej w pobli¿u budynków powodów. W zwi1zku ze zmian1technologii robót, pod koniec padziernika 2019 roku, w pobli¿u budynku powodów znajdowa3a siê komora mikrotunelingu. Jej przygotowanie wymaga3o zabezpieczenia jej cian grodzicami i ciankami szczelnymi. ciany zabezpieczaj1ce wbijane by3y3y¿k1koparki z jej obci1¿eniem. Woda odpompowywana by3a przez ponad dobê, co wymaga3o nieprzerwanego funkcjonowania urz1dzeñ. Podczas wykonywania prac przy t3oczni oddalonej oko3o 50 metrów od budynku powodów, przy u¿yciu kafara, wbijane by3y p3yty d3ugoci oko3o 8 m i szerokoci oko3o 30 cm. Od budynków powodów do przepompowni wykonywane by3y tak¿e wiercenia celem wykonania przecisków podziemnych.
(dowód: dokumentacja fotograficzna  k. 65-76, p3yta  k. 85, akta szkody na p3ycie  k. 88, dziennik budowy  k.(...), zeznania wiadkaD. N. k. 154v.-155v., p3yta  k. 160, zeznania wiadkaK. S. k. 156-157, p3yta  k. 160, zeznania (...)£opato  k. 157-158v., p3yta  k. 160, zeznania powoda  k. 195v.-196v., p3yta  k. 198, zeznania powodaG. M. k. 196v., p3yta  k. 198, czêciowo zeznania pozwanego(...)H. k. 197, p3yta  k. 198,opinia (...)k. 220 akt )
W padzierniku 2019 roku powódJ. M.zauwa¿y3zwiêkszenie rozwarcia spêkañ i powstanie nowych wewn1trz budynku. Pozwany zapozna3siê z deklarowanymi przez powodami szkodami i przekaza3mu dane jego polisy ubezpieczeniowej u Powszechnego(...) S.A.wW.zawartej w ramach prowadzonej dzia3alnoci gospodarczej. Powód ten zg3osi3szkodê ubezpieczycielowi, który odmówi3przyjêcia odpowiedzialnoci za szkodê, wskazuj1c, ¿e pozwany nie posiada3ubezpieczenia za szkody powsta3e na skutek wibracji albo osuniêcia siê lub os3abienia nonoci gruntu w zwi1zku z prowadzonymi pracami budowlanymi.
(dowód: akta szkody na p3ycie  k. 88, zeznania powoda  k. 195v.-196v., p3yta  k. 198)
Stan budynku powodaJ. M.jeszcze przed rozpoczêciem prac przez pozwanego posiada3zarysowania wynikaj1ce z wad konstrukcyjnych budynku. W wyniku wibracji w s1siedztwiebudynku (...)wyst1piæ zwiêkszenie rozwarcia i wyd3u¿enia rys. Po zakoñczeniu prac nie dosz3o do ¿adnych nowych spêkañ lub zwiêkszenia ich rozwarcia w budynkach powoda.
ciana z uszkodzeniami widocznymi w budynku powodaG. M.jest cian1wspóln1dla obu budynków. cianê tê wraz z przylegaj1cym do niej stropodachem obudowano p3ytami kartonowo-gipsowymi.P.p3yty kartonowo-gipsowej ponad biegiem schodowym mog3o powstaæ na skutek wibracji w s1siedztwie budynku.P.pionowe w pokoju nie mog3o powstaæ na skutek przenoszenia drgañ z zewn1trz budynku do g3êbiej znajduj1cej siê cieñszej cianki dzia3owej.
Wykonywane przez pozwanego roboty nie doprowadzi3y do rozlunienia gruntu w s1siedztwie budynku powodów.
Koszt robót naprawczych koniecznych do przeprowadzenia w zwi1zku ze szkodami powsta3ymi czêciowo z powodu prac budowlanych prowadzonych przez pozwanego wed3ug cen z I kwarta3u 2022 roku wynios3a:
a) w budynku powodaJ. M.15.361,70 z3brutto,
b) w budynkuG. M.690,21 z3brutto.
(dowód: dokumentacja fotograficzna  k. 65-76, p3yta  k. 85, pisemnaopinia (...)s1dowej El¿bietyC. k. 212-223, wraz z pisemn1opini1uzupe3niaj1c1 k. 246-248)
(...)¿y3, co nastêpuje:
P.¿szy stan faktyczny(...)po rozwa¿eniu ca3ego zebranego w niniejszej sprawie materia3u dowodowego w postaci dowodów z dokumentów, dowodu z zeznañ wiadków oraz stron, a tak¿eopinii (...)s1dowej z zakresu budownictwa.
(...)zgromadzony w sprawie materia3dowodowy(...), ¿e dowody z dokumentów prywatnych przed3o¿onych przez strony s1wiarygodne, albowiem ¿adna ze stron nie kwestionowa3a autentycznoci tych dokumentów. Podobnie ¿adna ze stron nie podnosi3a zastrze¿eñ do dokumentacji zdjêciowej do31czonej do akt sprawy, a przedstawiaj1cej budynek powodów oraz sposób prowadzenia prac przez pozwanego. Z kolei prywatnaopinia (...)na zlecenie powodów dokumentowa3a jedynie stan nieruchomoci po prowadzonych pracach. Natomiast ustalenie zwi1zku prowadzonych prac z deklarowanymi przez powodów uszkodzeniami pozostawiono bieg3ej s1dowej z zakresu budownictwa.
(...)nie znalaz3podstaw, aby odmówiæ wiarygodnoci opinii przedstawionej przez bieg31z zakresu budownictwa El¿bietêC.. Zdaniem(...), opinia ta jest jasna, logiczna, kompletna, nie zawiera ¿adnych luk czy sprzecznoci, ani te¿ nie budzi w1tpliwoci(...)w wietle zasad dowiadczenia ¿yciowego czy wiedzy powszechnej. Nadto, wopinii (...)rozwia3a wszelkie w1tpliwoci strony powodowej, co potwierdza fakt, ¿eopinia (...)nie by3a ju¿ kwestionowana przez ¿adn1ze stron.(...)w niej skorygowania przedstawionego kosztorysu.(...)nie dopatrzy3siê, aby bieg3a wykroczy3a poza zakrelon1tezê dowodow1, gdy¿ wskaza3a jedynie obustronn1odpowiedzialnoæ stron za powsta3e szkody.(...), ¿e ocena w tym zakresie nale¿a3a do(...).
(...)równie¿ wiarê zeznaniom powodów, wiadków:D. N.,M. K.iK. S.. Zdaniem(...)zeznania wymienionych osób by3y szczere, spójne i niesprzeczne z innymi zebranymi w niniejszej sprawie dowodami.W.æ z tych osób spójnie relacjonowa3a (choæ powód czêciowo z zas3yszenia od ¿ony), ¿e na koniec padziernika 2019 roku po zmianie technologii robót wykonano g3êboki na 5 metrów wykop (komorê mikrotunelowania), co wymaga3o zabezpieczenia go m.in. grodzicami. Osoby te potwierdzi3y, ¿e elementy te wbijane by3y3y¿k1koparki z obci1¿eniem. Na takie zwyczajowe wykonywanie prac przez firmy budowlane wskaza3zreszt1wiadekM. K..O.cie brak jest podstaw do automatycznego zgeneralizowania funkcjonowania podobnych firm wykonawczych, o tyle buduje to pewien obraz wykonywania robót spotykany w bran¿y. wiadek ten dokonywa3oglêdzin budynku i wynika3o z nich, ¿e po zakoñczeniu prac postêp rozwarcia szczelin zosta3zahamowany, co wynika3o z obserwacji z u¿yciem p3ytek szk3a na budynku. Z zeznañ powodów oraz osób z nim spokrewnionych wynika3o, ¿e prace prowadzone przez pozwanego generowa3y znaczne wibracje w d3u¿szym okresie czasu, w szczególnoci pod koniec padziernika 2019 roku, kiedy zmieniono technologiê robót na bezwykopow1. Gdyby by3o inaczej powódJ. M.oraz jego ¿ona nie zwracaliby siê o wstrzymanie robót. Nie mieli ¿adnego celu w opónianiu prac budowlanych, gdy¿ byli zainteresowani pod31czeniem ich nieruchomoci do systemu kanalizacyjnego.
Je¿eli za mowa o zeznaniach pozwanego oraz (...)£opato (spokrewnionego z pozwanym inspektora nadzoru)(...)do nich z du¿1ostro¿noci1. Zasadniczo ich zeznania by3y zbie¿ne z wyj1tkiem kwestii zwi1zanej z wbijaniem szalunków czy grodzic stalowych. (...)£opato by3na budowie dwa razy w tygodniu.(...), ¿e nie przypomina sobie, aby operator koparki wbija3szalunki3y¿k1i doda3, ¿e w wykopie w pobli¿u domu powodów (komorze mikrotunelingu) nie by3y zak3adane grodzice stalowe, które wbija siê udarowo. Dopiero po okazaniu zdjêæ wskaza3, ¿e widoczne s1na nich stalowe wypraski albo inaczej grodzice. Jego twierdzenia dotycz1ce zakazu wbijania grodzic3y¿k1koparki odbiega3y od praktycznego sposobu prowadzenia prac, o którym zeznawa3wiadekM. K.(Niektóre firmy nie chc1c siê nara¿aæ na koszty wbijaj1grodzice3y¿k1koparki wype3nione ziemi1.). (...)£opato potwierdzi3, ¿e jednak grodzice by3y stosowane, a skoro wykop mia35 metrów to musia3y mieæ d3ugoæ 12 metrów.W.ni3tak¿e, ¿e w dzienniku budowy nie odnotowa3wbijania grodzic, poniewa¿ jest to sytuacja awaryjna. Potwierdza to wersjê strony powodowej o u¿ywaniu koparek do wbijania szalunków lub grodzic. Z kolei zeznania pozwanego w tej czêci nale¿a3o uznaæ za niewiarygodne i stanowi1ce jedynie element obrony. Ostatecznie by3a to jedyna osoba, która twierdzi3a, ¿e koparki wciska3y stalowe elementy zabezpieczaj1ce wykop. Nawet je¿eli szalunki  jak twierdzi pozwany  by3y wciskane, a nie wbijane, to nie t3umaczy to wbijania grodzic kafarem w miejscu oddalonej oko3o 50 metrów od budynków powodów t3oczni, a stosowanie innej metody umieszczania grodzic przy komorze mikrotunelingu. Niemo¿liwe by3o tak¿e umieszczenie grodzic bezporednio w wykopie, skoro przy wykopie na g3êbokoæ 5 metrów musia3y byæ wbite a¿ na 12 metrów.
(...)do szczegó3owych rozwa¿(...)na uwadze, ¿e podstawê prawn1¿1dañ pozwu stanowi3a normaart. 435 k.c., zgodnie z którym prowadz1cy na w3asny rachunek przedsiêbiorstwo lub zak3ad wprawiany w ruch za pomoc1si3przyrody (pary, gazu, elektrycznoci, paliw p3ynnych itp.) ponosi odpowiedzialnoæ za szkodê na osobie lub mieniu, wyrz1dzon1komukolwiek przez ruch przedsiêbiorstwa lub zak3adu, chyba ¿e szkoda nast1pi3a wskutek si3y wy¿szej albo wy31cznie z winy poszkodowanego lub osoby trzecie, za któr1nie ponosi odpowiedzialnoci.
(...)bowiem do przekonania, ¿e pozwany ponosi odpowiedzialnoæ na zasadzie ryzyka, a tym samym wina nie stanowi przes3anki jego odpowiedzialnoci. Zgodnie zart. 435 § 1 k.c.prowadz1cy na w3asny rachunek przedsiêbiorstwo lub zak3ad wprawiany w ruch za pomoc1si3przyrody (pary, gazu, elektrycznoci, paliw p3ynnych itp.) ponosi odpowiedzialnoæ za szkodê na osobie lub mieniu, wyrz1dzon1komukolwiek przez ruch przedsiêbiorstwa lub zak3adu, chyba ¿e szkoda nast1pi3a wskutek si3y wy¿szej albo wy31cznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za któr1nie ponosi odpowiedzialnoci. W judykaturze i doktrynie wskazuje siê, ¿e ocena, czy przedsiêbiorstwo nale¿y do kategorii wskazanej wart. 435 k.c.musi byæ dokonywana z uwzglêdnieniem faktycznego znaczenia okrelonych technologii w dzia3alnoci przedsiêbiorstwa oraz na podstawie ustalenia, czy mo¿liwe by3oby osi1gniêcie zak3adanych celów produkcyjnych bez u¿ycia si3przyrody (por. K. Osajda (red.) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III A. Zobowi1zania. Czêæ ogólna, Warszawa 2017 s. 725).P.lub zak3ad w rozumieniuart. 435 k.c.charakteryzuj1siê tym, ¿e ich istnienie i praca w danych warunkach czasu i miejsca s1uzale¿nione od wykorzystania si3przyrody oraz ¿e bez u¿ycia tych si3wymienione jednostki nie osi1gnê3yby celu, dla jakiego zosta3y stworzone (por. wyrok S1duN.¿szego z dnia 18 wrzenia 2002r. III CKN 1334/00,L.). W orzecznictwie za przedsiêbiorstwo (zak3ad) wprawiane w ruch za pomoc1si3przyrody uznawano m.in. przedsiêbiorstwo budowlane (por. orzeczenie SN z dnia 1 grudnia 1962r., 1 CR 460/62, OSPiKA 1964 Nr 4, poz. 88; wyrok SN z dnia 21 marca 2001r., I PKN 319/00, OSNAPiUS 2002 Nr 598; wyrok SN z dnia 11 marca 2004r., II UK 260/03, OSNAPiUS 2004 Nr 21, poz. 377; postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2008r., I PK 258/07,L.). W wyroku z dnia 1 grudnia 1962r., 1 CR 460/62 (OSPiKA 1964 nr 4, poz. 88 z glos1A. S.)(...)N.¿szy wyjani3, ¿e nowoczesne przedsiêbiorstwo budowlane, a w szczególnoci przedsiêbiorstwo zajmuj1ce siê budownictwem przemys3owym, budow1mostów, budow1ruroci1gów, budow1urz1dzeñ komunikacyjnych itp., opiera sw1dzia3alnoæ produkcyjn1ju¿ prawie wy31cznie na pracy ró¿nych maszyn (dwigarki, koparki, samochody) poruszanych silnikami elektrycznymi lub spalinowymi.S.pos3ugiwania siê maszynami przez omawiane przedsiêbiorstwa jest w aktualnych warunkach technicznych i ekonomicznych tak wysoki, ¿e uzasadnia to uznanie nowoczesnych przedsiêbiorstw budowlanych w rozumieniuart. 152k.z. (art. 435 § 1 k.c.) za wprawiane w ruch za pomoc1si3przyrody.
P.¿sza wyk3adnia jest jednym z powodów, dlaczego wykonawcy robót drogowych zwyczajowo zobowi1zani s1do posiadania umowy ubezpieczenia w zwi1zku z prowadzonymi przez nich pracami budowlanymi.
N.¿y mieæ na uwadze, ¿e ocena, czy przedsiêbiorstwo nale¿y do kategorii o jakiej mowa wart. 435 k.c., powinna byæ dokonywana z uwzglêdnieniem faktycznego znaczenia okrelonych technologii w dzia3alnoci danego przedsiêbiorstwa oraz przy uwzglêdnieniu, czy mo¿liwe by3oby osi1gniêcie zak3adanych celów produkcyjnych bez u¿ycia si3przyrody. Ze zgromadzonego w sprawie materia3u dowodowego wynika3o niew1tpliwie, ¿e pozwany w ramach prowadzonej dzia3alnoci gospodarczej zajmowa3siê m.in. wykonywaniem prac wodno-kanalizacyjnych.(...), ¿e przedsiêbiorstwo pozwanego jest wprawiane w ruch za pomoc1si3przyrody, albowiem pozwany prowadz1c opisan1dzia3alnoæ gospodarcz1korzysta z profesjonalnego sprzêtu jak w szczególnoci koparki, pompy, kafary, samochody (w tym ciê¿arowe). W przedmiotowej sprawie czynnoci podejmowane przez pozwanego polega3y na budowie sieci kanalizacyjnej.(...)to przede wszystkim wykonywania wykopów przy u¿yciu koparek, zabezpieczenia wykopów, gdzie przenoszenie elementów zabezpieczaj1cych ciany wykopu odbywa3o siê z u¿yciem ciê¿kiego sprzêtu, podobnie jak ich wbicie w grunt przy u¿yciu koparki lub kafara, wykonywania odwiertów, odpompowywania wody. Wszystkie te pracy mo¿liwe by3y do wykonania przy u¿yciu sprzêtu napêdzanego silnikami, a zatem przetwarzaj1cego okrelon1energiê na pracê.P.¿sze czynnoci mieci3y siê w zakresie szeroko rozumianej dzia3alnoci budowlanej. Przy uwzglêdnieniu charakteru prowadzonej dzia3alnoci nale¿a3o uznaæ, ¿e globalny cel przedsiêbiorstwa pozwanego tj. wiadczenie na rzecz kontrahentów okrelonego typu us3ug (cile zwi1zanych z wykorzystaniem si3przyrody)  uzale¿niony jest od u¿ycia si3przyrody, bez zastosowania których cel przedsiêbiorstwa nie móg3by zostaæ osi1gniêty.(...), ca3a struktura i organizacja pracy w przedsiêbiorstwie pozwanego dostosowana jest do si3przyrody, jakimi siê pos3uguje. Zdaniem(...)nie by3oby mo¿liwe osi1gniêcie zak3adanych celów przedsiêbiorstwa pozwanego bez u¿ycia si3przyrody, w tym u¿ycia okrelonej technologii i metod w jego dzia3alnoci. Pozwany wykorzystuje na tak1skalê specjalistyczne maszyny i urz1dzenia wprawiane w ruch za pomoc1si3przyrody, ¿e bez tych urz1dzeñ nie by3by w stanie prowadziæ zasadniczo swojej dzia3alnoci, bowiem w istocie w3anie skala pos3ugiwania siê maszynami poruszanymi si3ami przyrody stanowi o istocie funkcjonowania przedsiêbiorstwa pozwanego.
Ponadto,(...), ¿e szkoda pozostawa3a w zwi1zku przyczynowym z ruchem przedsiêbiorstwa pozwanego. Jak bowiem wskazuje siê w orzecznictwie pojêcie ruch przedsiêbiorstwa" wart. 435 § 1 k.c.nale¿y traktowaæ szeroko. Oznacza to, ¿e nie chodzi tu o ruch pojmowany mechanicznie, lecz o dzia3alnoæ przedsiêbiorstwa, jego funkcjonowanie.P.ruchu przedsiêbiorstwa odnosi siê do funkcjonowania przedsiêbiorstwa jako ca3oci, a nie tylko do ruchu jego poszczególnych elementów oraz urz1dzeñ.(...)ruchem i szkod1wystêpuje zatem wtedy, gdy szkoda nast1pi3a w wyniku zdarzenia funkcjonalnie powi1zanego z dzia3alnoci1przedsiêbiorstwa, choæby nie by3o bezporedniej zale¿noci pomiêdzy u¿yciem si3przyrody a szkod1(por. orzeczenie(...)N.¿szego z 11 grudnia 1963r., II CR 116/63, OSP 1965 nr 5, poz. 94 z glos1A. S.; wyrok z 18 wrzenia 2002r., III CKN 1334/00). Dla przyjêcia odpowiedzialnoci zart. 435 k.c.szkoda musi byæ wyrz1dzona przez ruch przedsiêbiorstwa lub zak3adu, który definiowany jest szeroko jako ka¿da dzia3alnoæ nie tylko bezporednio zwi1zana z dzia3aniem si3przyrody i która stanowi nastêpstwo ich dzia3ania (por. wyrok S1duN.¿szego z dnia 5 stycznia 2001r., V CKN 190/00, LEX nr 52421). W przedmiotowym przypadku  zdaniem(...) szkoda nast1pi3a w wyniku zdarzenia funkcjonalnie powi1zanego z dzia3alnoci1przedsiêbiorstwa pozwanego, albowiem to pozwany w ramach prowadzonej dzia3alnoci gospodarczej wykona3mikrotunelowanie na wysokoci budynków powodów, co wymaga3o wykonania wykopu na g3êbokoæ 5 metrów i jego zabezpieczenia. Dnia 29 padziernika 2019 roku rozpoczê3y siê przewierty na odcinku od budynków powodów do przepompowni, z czym wi1za3y siê wibracje o najwiêkszej uci1¿liwoci. Prace te wymaga3y równie¿ odpompowania wody, co wymaga3o ponad dobowej pracy urz1dzeñ.(...)to wprost zeznania wiadków, stron oraz wpisy w dzienniku budowy. Jak wskaza3a bieg3a powsta3e przy tych pracach wibracje mog3y spowodowaæ zwiêkszenie rozwarcia i wyd3u¿enie rys starszego z budynków, a tak¿e spêkañ w nowszym budynku. Nie mniej pozwany nie ponosi3odpowiedzialnoci za wszystkie powsta3e szkody.(...)bowiem, ¿e budynek powodaJ. M.posiada3wady konstrukcyjne.(...)¿ bowiem spêkania przed przyst1pieniem powoda do wykonywania prac, czemu powód nie przeczy3.(...)prowadzonych przez pozwanego prac na budynek tego powodu dobitnie obrazuje dokumentacja fotograficzna z lipca 2019 roku w zestawieniu z dokumentacj1zgromadzon1po padzierniku 2019 roku.(...)rysy uleg3y rozwarciu na skutek prowadzonych prac, a postêp ten uleg3zahamowaniu po ich zakoñczeniu. Innymi s3owy degradacja budynku tego powoda zintensyfikowana zosta3a na skutek prac prowadzonych przez pozwanego.
Podobnie rzecz mia3a siê do dobudowanego budynku powodaG. M..(...), ¿e pêkniêcie wystêpuj1ce ponad klatk1schodow1w jegobudynku (...)powstaæ na skutek przenoszonych wibracji.J.nie wykluczono zwi1zek pomiêdzy pêkniêciem pionowym na cianie wewnêtrznej a prowadzonymi pracami. Wynika to z faktu, ¿e cianka tego rodzaju jest bardzo ma3o podatna na przenoszenie drgañ z zewn1trz budynku do g3êbiej znajduj1cej siê cieñszej cianki dzia3owej. Ewentualne pêkniêcie powsta3oby bezporednio na granicy cianki ze stropodachem, a nie w odleg3oci oko3o 2 metrów od frontowej ciany parteru. Z wiadomoci specjalnych nie wynika3o tak¿e, aby dosz3o do rozlunienia gruntu w s1siedztwie budynków powodów, zatem powsta3e szkody wi1za3y siê w szczególnoci z natê¿eniem wibracji na skutek prac rozpoczêtych pod koniec padziernika 2019 roku po zmianie technologii robót.
Wobec powy¿(...)do przekonania, ¿e istnieje zwi1zek miêdzy powsta3ymi wy¿ej szkodami a prowadzonymi pracami. Gdyby bowiem nie prowadzone prace nie dosz3oby do szkody po stronie powodowej. W przypadku powodaJ. M.nie dosz3oby do zwiêkszenia dotychczasowych uszkodzeñ, natomiast gdyby nie wady konstrukcyjne równie¿ szkoda nie powsta3aby.(...)na uwadze, ¿e po zakoñczeniu prac powsta3e uszkodzenia nie zwiêkszy3y swojego rozmiaru, co dodatkowo przemawia za przyjêciem zwi1zku pomiêdzy zwiêkszeniem lub powstaniem spêkañ a prowadzonymi przez pozwanego pracami budowlanymi.
W zwi1zku z powy¿(...), ¿e pozwana spó3ka ponosi odpowiedzialnoæ za szkodê poniesion1przez powódkê na podstawieart. 435 k.c.P.liæ nale¿a3o, i¿ podstawow1przes3ankê odpowiedzialnoci na podstawieart. 435 § 1 k.c.stanowi ryzyko wyrz1dzenia szkody zwi1zane z dzia3alnoci1gospodarcz1.(...)tego unormowania jest wiêc powinnoæ naprawienia szkody przez tego, kto prowadzi przedsiêbiorstwo wprawiane w ruch za pomoc1si3przyrody.O.æ ta powstaje bez wzglêdu na winê prowadz1cego przedsiêbiorstwo, a tak¿e bez wzglêdu na to, czy szkoda nast1pi3a w warunkach bezprawnego zachowania odpowiedzialnego.P.ruchu przedsiêbiorstwa odnosi siê przy tym do jego funkcjonowania jako ca3oci (por. wyrok SN z dnia 23 maja 2012r., I PK 198/11,L.).
Zdaniem(...), w toku niniejszego postêpowania nie zosta3y skutecznie podniesione ani wykazane ¿adne okolicznoci egzoneracyjne o jakich mowa wart. 435 § 1 k.c.Pozwany nie udowodni3, aby powstanie szkody nast1pi3o wskutek si3y wy¿szej, b1d na skutek wy31cznej winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za któr1pozwany nie ponosi odpowiedzialnoci. Ustalenie, ¿e trudne warunki geologiczne mieci3y siê w granicach si3y wy¿szej nie by3o uprawnione, choæby z tego powodu, ¿e brak by3o inicjatywy dowodowej strony pozwanej w tym zakresie. Nie mniej dopiero po zmianie technologii robót na mikrotunelowanie dosz3o do opisanych wy¿ej szkód.
(...)wysokoæ nale¿nego odszkodowania(...), ograniczaj1c zobowi1zanemu naprawienie szkody zgodnie z treci1art. 362 k.c., stanowi1cym, ¿e je¿eli poszkodowany przyczyni3siê do powstania lub zwiêkszenia szkody, obowi1zek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okolicznoci, a zw3aszcza do stopnia winy obu stron. Przyczynienie siê poszkodowanego do powstania lub zwiêkszenia szkody ma miejsce wówczas, gdy szkoda jest skutkiem nie tylko zdarzenia, z którym ustawa31czy obowi1zek odszkodowawczy innego podmiotu, ale tak¿e zachowania siê samego poszkodowanego (wyrok SN z 20.06.1972 r. II PR 164/72, LEX nr 7098). Przyczynienie siê w ujêciuart. 362 k.c.oznacza, ¿e pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego, a szkod1istnieje adekwatny zwi1zek przyczynowy. Wina lub oczywista nieprawid3owoæ po stronie poszkodowanego podlegaj1uwzglêdnieniu przy ocenie, czy i w jakim stopniu przyczynienie siê uzasadnia obni¿enie odszkodowania. W wyroku z dnia 3 sierpnia 2006 roku w sprawie IV CSK 118/06 (LEX nr 369169)(...)N.¿szy wskaza3, ¿e w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, i¿ przyczynienie siê nale¿y ujmowaæ w sposób zró¿nicowany w zale¿noci od podstawy prawnej, z jakiej wywodzi siê roszczenie odszkodowawcze. Przyczynienie poszkodowanego dotyczy tak¿e odpowiedzialnoci na zasadzie ryzyka, wynikaj1cej z przepisówart. 435 k.c.O.æ ta nie uzasadnia na3o¿enia obowi1zku naprawienia szkody w pe3nym zakresie na w3aciciela przedsiêbiorstwa wprawianego w ruch za pomoc1si3przyrody, je¿eli przyczyna szkody jest mieszana i jej powstanie pozostaje czêciowo w normalnym zwi1zku przyczynowym z zachowaniem siê poszkodowanego, dotkniêtym obiektywn1nieprawid3owoci1lub niezgodnoci1z powszechnie przyjêtymi sposobami postêpowania (por. wyrok S1du Apelacyjnego wS.z dnia 11 czerwca 2015 r. I ACa 166/15, LEX 1789974, wyrok S1du Apelacyjnego w £odzi z dnia 2 grudnia 2015 roku I ACa 786/15, PortalO. S.Powszechnych, wyrok S1duN.¿szego z 22.11.2017 r., IV CSK 8/17, LEX nr 2434700).
Z.¿ywszy na obowi1zek w3aciciela w3aciwego utrzymaniabudynku (...)uzna3, ¿e powódJ. M.oraz pozwany ponosz1po po3owie odpowiedzialnoæ za powsta3e szkody. Oczywistym jest, ¿e zwiêkszenie rozmiaru degradacji budynku powodaJ. M.wynika3o z prowadzonych przez pozwanego prac, nie mniej nie dosz3oby do nich, gdyby nie istnia3y przed przyst1pieniem pozwanego do prac, a zatem gdyby budynek utrzymany by3w prawid3owym stanie technicznym. Stan technicznybudynku (...)znany powodowi, co potwierdza osadzenie przy elewacji kotew ci1gów utrzymuj1cych cianê frontow1poddasza. Wobec faktu, ¿e konieczne do przeprowadzenia prace nie mog1ograniczyæ siê wy31cznie do zmniejszenia rozwarcia powsta3ych spêkañ  naprawa taka powinna byæ kompleksowa, a wiêc si31rzeczy wymaga naprawienia równie¿ spêkañ wynikaj1cych wy31cznie z wad konstrukcyjnych budynku. Je¿eli zatem w tym przypadku wartoæ tych prac wynios3a 15.361,70 z3, odpowiedzialnoæ pozwanego ograniczy3a siê do po3owy tej kwoty, a zatem 7.680,85 z3. Je¿eli mowa o budynku powodaG. M.to zaproponowany przez bieg31zakres napraw nie obejmowa3¿adnych uszkodzeñ nie wynikaj1cych z prowadzonych prac.(...)w postaci pêkniêcia na klatce schodowej powsta31na skutek przenoszonych wibracji, nie znajduj1c zwi1zku innych spêkañ z tymi pracami. Koszt tych prac zamkn13siê w kwocie 690,21 z3.
(...)¿sze na uwadze na podstawieart. 435 § 1 k.c.wpunktach 1. i 6. zas1dzono na rzecz powodów odpowiednio wskazane wy¿ej kwoty, oddalaj1c wpunktach 2. i 7. powództwo w pozosta3ych zakresie na podstawieart. 361 § 2 k.c.jako zawy¿one, a w przypadku powodaJ. M.dodatkowo na podstawieart. 362 k.c.
Na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 455 k.c.uwzglêdniono ¿1danie powodów o zas1dzenie odsetek od dnia wydania wyroku (art. 321 k.p.c.), albowiem roszczenie wymagalne by3o najpóniej z dat1dorêczenia pozwu stronie pozwanej.
O kosztach procesu orzeczono wpunktach 3. i 8. na podstawieart. 100 k.p.c.na zasadzie stosunkowego rozdzielenia kosztów.P.powodami nie zachodzi3o wspó3uczestnictwo jednolite.
PowódJ. M.wygra3proces w 63 %, pozwany w stosunku do niego w 37 %. Koszty poniesione przez tego powoda stanowi3y: op3ata s1dowa od pozwu (750,00 z3), wynagrodzenie kwalifikowanego pe3nomocnika w osobie adwokata w stawce minimalnej (3.600,00 z3) okrelonej w § 2 pkt 5(...)MinistraS.ci w sprawie op3at za czynnoci adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) oraz uiszczona zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg3ej (500,00 z3). Z kolei koszty poniesione przez pozwanego stanowi3o wynagrodzenie kwalifikowanego pe3nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej ustalonej na podstawie analogicznego(...)za czynnoci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Kompensacja poniesionych kosztów stron w proporcji, w jakiej wygra3y proces skutkowa3a zas1dzeniem w punkcie 3. wyroku na rzecz powodaJ. M.kwoty 1.412,92 z3tytu3em zwrotu kosztów procesu.
Z kolei powódG. M.wygra3proces w 38 %, pozwany w stosunku do niego w 62 %. Koszty poniesione przez tego powoda stanowi3o wynagrodzenie kwalifikowanego pe3nomocnika w osobie adwokata w stawce minimalnej (900,00 z3) okrelonej w § 2 pkt 3(...)MinistraS.ci w sprawie op3at za czynnoci adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) oraz uiszczona zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg3ej (500,00 z3). Z kolei koszty poniesione przez pozwanego stanowi3o wynagrodzenie kwalifikowanego pe3nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej ustalonej na podstawie analogicznego(...)za czynnoci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Kompensacja poniesionych kosztów stron w proporcji, w jakiej wygra3y proces skutkowa3a zas1dzeniem w punkcie 8. wyroku na rzecz powodaG. M.kwoty 220,00 z3tytu3em zwrotu kosztów procesu.
Od kwot zas1dzonych tytu3em kosztów procesu na podstawieart. 98 § 11 k.p.c.nale¿a3y siê równie¿ odsetki ustawowe za opónienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap3aty.
W punktach 4., 5., 9. i 10. wyroku na tej samej zasadzie na mocyart. 100 k.p.c.w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 1 i art. 83 i 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o kosztach s1dowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 z pón. zm.) rozstrzygniêto o nieop3aconych kosztach s1dowych.
Nieuiszczone koszty s1dowe stanowi3o wynagrodzenie bieg3ej w kwocie 2.406,03 z3do rozliczenia na obie sprawy po 1.203,00 z3oraz zwrot kosztów zwi1zanych ze stawiennictwem wiadków w31cznej kwocie 659,81 z3, a zatem po 329,90 z3na ka¿d1ze spraw. W przypadku powodaG. M.do rozliczenia pozosta3a tak¿e nieuiszczona op3ata s1dowa od pozwu w kwocie 200,00 z3.(...), ¿e kosztyopinii (...)nale¿y rozdzieliæ na dwie równe czêci przypadaj1ce dwóm parom stron (powódJ. M.i pozwany, powódG. M.i pozwany).(...)zaliczki na poczet wynagrodzenia bieg3ej we wskazanych wy¿ej punktach i w oparciu o ww. podstawê prawn1obci1¿ono strony kosztami s1dowymi w stosunku, w jakim uleg3y w swoim ¿1daniu.