Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 1159/21
Data wyroku: 2022-02-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: ASR Marcin Brzostko
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk, art. 270 § 1 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

IV K 1159/21

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.USTALENIE FAKTÓW

0.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1

R. P.

W dniu 11 lutego 2019 roku wW.w salonie sieciP.przy u.(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami doprowadziła(...)sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 5983,19 złotych z tytułu usług telekomunikacyjnych oraz aparatu komórkowego markiA. (...)
(...)w ten sposób, że w ww. salonieP.zawarła multiumowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych o nr(...)posługując się w tym celu jako autentycznym podrobionym dokumentem w postaci pełnomocnictwa do zawarcia przedmiotowej umowy wystawionego rzekomo przez spółkęK. (...)sp. z o.o., wprowadzając tym w błąd pracownika(...)sp. z o.o. co do autentyczności przedłożonego pełnomocnictwa i tym samym faktycznego podmiotu, na które dane została zawarta umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych oraz co do zamiaru wywiązania się z jej postanowień, w tym dokonywania opłat, czym działała na szkodę(...)sp. z o.o.,
tj. czyn zart. 286 §1 k.k.w zb. zart. 270 §1 k.k.w zw. zart. 11 §2 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Dnia 11 lutego 2019 r.R. P.w salonieP.wW., znajdującym się w Centrum Handlowym(...)przy ul.(...), zawarła ze spółką(...)sp. z o.o. umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych dla firm nr(...).
Umowa obejmowała świadczenie usług telekomunikacyjnych dla dwóch numerów tj.(...)i(...), a także zawierała postanowienia dotyczące ulgi na urządzenie- telefon komórkowy markiA. (...)(...), którego zakup regulowała osobna umowa sprzedaży.
W trakcie zawierania umowy,R. P.okazała paszport nr(...), odpis KRSK. (...)sp. z o.o., a także dokument zatytułowany „pełnomocnictwo”, w którymK. (...)sp. z o.o. reprezentowana przez Prezesa ZarząduB. Y.upoważniła ją do prowadzenia wszelkich spraw Spółki.
Z uwagi na brak płatności za korzystanie z usług telekomunikacyjnych, dnia 14 lipca 2019 r. całkowicie zawieszono funkcjonowanie wskazanych powyżej numerów. Następnie w dniu 30 sierpnia 2019 r., z uwagi na zaległości w płatnościach,(...)sp. z o.o. skierowała doK. (...)sp. z o.o. ostateczne wezwanie do zapłaty.

wyjaśnieniaR. P.

k. 114-115 i 136-137

zeznaniaW. B.

k. 17-18, 190

zeznaniaA. G.

k. 33

zawiadomienie(...)sp. o.o., umowa o świadczenie usług

k. 1-13

ostateczne wezwanie do zapłaty

k. 13

pełnomocnictwo

k. 11

R. P.zawarła wyżej opisaną umowę, gdyż została do tego namówiona przez dwie nieustalone osoby narodowości(...), które powiedziały jej, że zakładają firmy, na które biorą telefony, a potem rozwiązują umowy dotyczące tych telefonów, a same urządzenia sprzedają. Za udział w podpisaniu umów dali oniR. P.200 zł. Podczas podpisywania umowy w salonie był obecny także jeden z(...), który pospieszałR. P.przy podpisywaniu dokumentów.R. P.nie rozumiała wówczas języka polskiego na tyle dobrze, aby rozumieć treść podpisywanej umowy.

wyjaśnieniaR. P.

k. 114-115 i 136-137

Dnia 18 września 2019 r. do(...)sp. z o.o. wpłynęło zgłoszenie nadużycia dotyczące w/w numerów. Zgłaszającym byłaK. (...)sp. z o.o. z siedzibą wK.reprezentowana przezB. Y.. W piśmieB. Y.zaprzeczył, aby podpisywał jakiekolwiek zP..B. Y.jest jedyną osobą działającą w spółce i nie udzielił pełnomocnictwa dlaR. P., a jego podpis i pieczęć firmowa widniejące na przedstawionym przezR. P.dokumencie, zostały podrobione przez bliżej nieustaloną osobę.

zgłoszenie nadużycia

k. 12

zeznaniaB. Y.

k. 40 v.

opinie biegłego

k. 62-71, k. 154-166

wyjaśnieniaR. P.

k. 136-137

R. P.nie była uprzednio karana

dane z KRK

k. 141

0.1. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Brak było w sprawie faktów wskazanych w akcie oskarżenia, które nie zostałyby udowodnione.

1.OCena DOWOdów

0.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1

wyjaśnieniaR. P.

Wyjaśnienia oskarżonej były wiarygodne w całości. Są one spójne i logiczne, a ponadto znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków, i dowodach z dokumentów. Sąd dał tym wiarę wyjaśnieniom odnośnie pobudek, którymi kierowała się, godząc się na propozycję nieznanych osób o narodowości(...). Nie ma żadnych powodów, aby odmówić wyjaśnieniom oskarżonej waloru wiarygodności w zakresie tego, że została instrumentalnie wykorzystana.

zeznaniaW. B.

Zeznania tego świadka Sąd uznał za wiarygodne w całości. Są one jasne i spójne, a ich treść koresponduje z uznanymi za wiarygodne dowodami z dokumentów.

zeznaniaB. Y.

Zeznania tego świadka potwierdziły, że dokumenty, którymi posługiwała się oskarżona nie zostały sporządzone przez niego, co wynika także z opinii biegłego z zakresu badań pisma ręcznego. Były więc w pełni wiarygodne.

zeznaniaA. G.

Zeznania tego świadka potwierdziły informacje wynikających ze znajdujących się w aktach dokumentów. Świadek pracował w salonieP.i to on w imieniu Spółki(...)sp. z o.o. zawarł umowę z oskarżoną. Z uwagi na to, że była ona jednym z wielu klientów nie pamiętał żadnych szczególnych okoliczności zdarzenia.

opinie biegłego z zakresu badań pisma ręcznego

Opinia biegłego została sporządzona w sposób rzetelny i fachowy, a jej wnioski potwierdzają ustalenia wynikające z innych dowodów, w tym także wyjaśnień oskarżonej. Nie było powodów, aby opinię tą zakwestionować.

zawiadomienie(...)sp. o.o., wezwanie do zapłaty, zgłoszenie nadużycia

W sprawie brak było podstaw do podważania autentyczności tych dokumentów oraz wiarygodności informacji w nich zawartych. Nie były one kwestionowane przez żadną ze stron.

dane
z KRK

Dowody z dokumentów urzędowych, niekwestionowane.

0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Brak takich dowodów

1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☒

1.1
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

R. P.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Sąd zmodyfikował opis czynu poprzez wyeliminowanie niego słów: „po uprzednim odrobieniu przez nieustaloną osobę dokumentu w postaci pełnomocnictwa, rzekomo wystawionego przezK. (...)sp. z o.o. z siedzibą wK.przy ul.(...)”. Ustalenie to nie ma znaczenia dla odpowiedzialności karnej oskarżonej, także w zakresieart. 270 § 1 k.k., albowiem co do tego czynu przypisano jej jedynie posłużenie się dokumentem uprzednio podrobionym.
Przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Do znamion tego czynu zabronionego należą zatem: po pierwsze wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania pokrzywdzonego, po drugie doprowadzenie tym innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem po trzecie działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
OskarżonaR. P.swoim zachowaniem znamiona te wyczerpała, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami. Działała w celu osiągniecia korzyści majątkowej, o czym świadczą jej wyjaśnienia, z których wynika, że miała za podpisanie umów dostać 200 zł. Co za tym idzie, miała świadomość działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Wiedziała również, że dzięki jej zachowaniu współsprawcy uzyskają telefon komórkowy, a także dostęp do usługi telekomunikacyjnej (abonament). Korzyść wynikająca z oszustwa nie musi w świetle utrwalonego poglądu, zostać uzyskana wyłącznie przez sprawcę, może on jej chcieć dla kogoś innego.

R. P.doprowadziła swoim zachowaniem spółkę(...)sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, albowiem na skutek jej działań spółka ta udostępniła jej telefon markiI., który spółce tej nie został zwrócony, a także spółka świadczyła usługi telekomunikacyjne, które nie zostały opłacone (abonament). Jak wynika z wyjaśnień oskarżonej, sposób działania faktycznych beneficjentów pozyskania w ten sposób telefonów, został je przedstawiony – miał polegać na podpisywaniu umów, nabywaniu w ich ramach telefonów, a potem rozwiązywaniu umów i sprzedaży telefonów. Oskarżona po otrzymaniu takiego wyjaśnienia miała obowiązek zastanowić się, czy tego rodzaju działania mogą w jakichkolwiek okolicznościach być postrzegane jako legalne, a potem negatywnie odpowiedzieć sobie na to pytanie. Oskarżona nie rozumiała wprawdzie języka polskiego, jednak była świadoma tego, co przekazywały jej nieustalone osoby z nią współpracujące, bowiem jak sama wskazała porozumiewali się po(...)i rozumiała to, co do niej mówili.

Innymi słowy, oskarżona zgadzając się na przedstawioną przez nich propozycję, w ramach której miała posłużyć się pełnomocnictwem na nią wystawionym, podpisać umowę dotyczącą telefonu i potem oddać ten telefon nieznanym osobom, zgodziła się na współudział w przestępstwie. Oskarżona miała w czasie zdarzenia (11 lutego 2019) 19 lat i przebywała w Polsce, jak wskazała, od 2017 r. Musiała zatem znać, przynajmniej w zarysie, reguły zakupu telefonu na abonament, tj. być świadoma, że nie można bez konsekwencji finansowych rozwiązać takich umów, a pozyskane telefony sprzedawać, jak przedstawili jej to wspominani(...). Trudno przypuszczać, aby w jej kraju ojczystym reguły w tym zakresie były inne. Zatem bezkrytyczne zaakceptowanie tak skonstruowanej propozycji i zrealizowanie jej poprzez zakup telefonu i abonamentu obciąża oskarżoną.
W świetle powyższego sąd musiał uznać, że zrealizowane przez oskarżoną zostało także znamię wprowadzenia sprzedawcy telefonu w błąd, przede wszystkim co do zamiaru wywiązania się z postanowień umowy. Informacje przekazane jej przez współdziałających (rzekome rozwiązywanie umów i sprzedaż telefonów) jasno wskazywały na to, że z postanowień tych wywiązać się nie miała zamiaru tak oskarżona, jak i nieustalone osoby. Treść umowy nie zawierała bowiem upoważnienia do niewiążącego się z konsekwencjami finansowymi sprzedania zakupionego telefonu dalej.
Nie ma przy tym znaczenia, że oskarżona nie rozumiała co podpisywała, gdyż nie znała języka polskiego. W tym zakresie jest ona również w pełni obciążona konsekwencjami swojej nieostrożności. Musiała bowiem zdawać sobie sprawę, że podpisując bez czytania i bez zrozumienia dokumenty, zwłaszcza w takich okolicznościach, podejmuje bardzo poważne ryzyko zobowiązania się do rzeczy, których nie będzie w stanie zrealizować, a także, że jest wykorzystana do popełnienia przestępstwa (zwłaszcza, że miała od razu oddać otrzymany telefon).
W zakresie samego dokumentu pełnomocnictwa i świadomości oskarżonej, że nie było ono autentyczne, tutaj również oskarżoną obciąża jej nieostrożność, niezapoznanie się z dokumentem, którym się posługuje. Poważne podejrzenia musiało wzbudzić u niej już to, że nieznane jej osoby chciały ją ustanowić pełnomocnikiem firmy, jak wynika z treści pełnomocnictwa, bardzo szeroko umocowanym. Musiała w tym momencie zadać sobie pytanie, czy nie jest wykorzystywana do przestępstwa, bowiem brak było logicznego uzasadnienia, dla którego właściciel firmy nie mógł podpisać umowy sam lub choćby za pośrednictwem nieustalonych mężczyzn, którzy byli w salonie z oskarżoną. Wytłumaczenie, że właściciel firmy gdzieś wyjechał nie było w żaden sposób logiczne i przekonujące, bowiem w takim wypadku pełnomocnictwa mógł po prostu udzielić tym mężczyznom jako swoim współpracownikom. Nie było żadnego uzasadnienia, dla którego umocowana do działania w imieniu firmy miałaby byćR. P., poza oczywiście chęcią wykorzystania jej jako „słupa”.
W świetle powyższego uznać trzeba, że oskarżona działała z zamiarem bezpośrednim wprowadzenia spółki(...)w błąd, a to w celu osiągnięcia dla siebie i innych korzyści majątkowej, czym doprowadziła tą spółkę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Nie można uznać, że nie dopełniając wszystkich opisanych wyżej obowiązków krytycznego spojrzenia na podejmowane przez siebie czynności jedynie godziła się na popełnienie przestępstwa oszustwa. Ilość nielogiczności w propozycji wspominanych(...), a także stopień ryzyka, jaki z ich akceptacją się wiązał, powodują, że sąd musiał uznać, że oskarżona zgodziła się wziąć udział w wyłudzeniu telefonu i usług telekomunikacyjnych po to, aby uzyskać proponowaną jej w związku z tym kwotę. Nadto możliwość zarobienia 200 zł za samo tylko podpisanie dokumentów i odebranie telefonu natychmiast później oddanego wskazuje, że oskarżona wiedziała, że jej podpis zostanie wykorzystany do procederu nielegalnego.
Podsumowując ten zespół podejrzanych okoliczności wskazać trzeba na:

⚫

zaufanie współsprawcom tylko z tego powodu, że byli(...),

zaufanie zapewnieniu, że wszystko jest legalne, podczas gdy sama konieczność czynienia takiego zapewnienia powinna wzbudzić podejrzenia,

zaufanie, że można uzyskać legalnie kwotę 200 zł za samo tylko podpisanie dokumentów w salonie telefonii komórkowej,

wykorzystanie pełnomocnictwa od firmy, której się nie zna i zawarcie w jej imieniu jakiejkolwiek umowy,

zaufanie współsprawcom, że legalne jest podpisanie umowy na telefon na abonament i możliwość jej rozwiązania i sprzedaży urządzenia,

brak krytycznego spojrzenia na fakt, że podpisywane dokumenty są niezrozumiałe oraz, że należy je podpisywać szybko, bez czytania,

udostępnienie swojego paszportu do podpisania umowy osobom nieznanym.

Przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.polega zaś na podrobieniu lub przerobieniu dokumentu w celu użycia go za autentyczny lub posłużeniu się takim dokumentem jak autentycznym. Jak wyżej wskazano, oskarżona rozsądnie rozumując musiała mieć świadomość, że pełnomocnictwo, które jej przekazano i którym się posłużyła nie jest autentyczne.

☐

1.1
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

1.1
Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

1.1
Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

1.1
Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

R. P.

1

Sąd wymierzając karę miał na uwadze wszystkie jej przewidziane przepisami dyrektywy.
Stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonej był duży, albowiem swoim działaniem doprowadziła ona do istotnych, kilkutysięcznych strat w mieniu spółki(...)sp. z o.o. Szkoda wyrządzona przestępstwem to blisko 6000 zł, zatem kwota stosunkowo duża. Okoliczności popełnienia tego czynu, takie jak działanie pod presją swojej sytuacji finansowej, czy brak zrozumienia języka polskiego działały na korzyść oskarżonej. Skala nieostrożnych jej działań oddziaływała zaś na wymiar kary obciążająco, podobnie jak rozmiar wyrządzonej szkody. Motywacja sprawcy, tj. chęć zarobienia pieniędzy oceniona musi być jako działanie z pobudek niskich.
Stopień winy oskarżonej był w tej sprawie umiarkowany. Trzeba podkreślić, że chociaż działała ona z bardzo dużą nieostrożnością i brakiem krytycyzmu wobec podejmowanych działań, to jednak nie była głównym sprawcą, czy beneficjentem przestępstwa. Nie była też jego pomysłodawcą. Została po prostu instrumentalnie wykorzystana, chociaż nie można nie dostrzegać, że sama także odniosła z przestępstwa niewielką korzyść.
Wymierzona oskarżonej kara ograniczenia wolności powinna spełnić rolę prewencyjną wobec niej, albowiem prace społeczne wykonywane będą przez 5 miesięcy, tj. okres odczuwalny. Tak ukształtowana kara powinna sprawić, że oskarżona nie popełni więcej przestępstw i będzie unikać podejmowania ryzykownych zachowań mogących stanowić przestępstwo.
Oskarżona jest niekarana, a jej sposób życia przed i po popełnieniu przestępstwa oraz wyrażona skrucha sprawiają, że wymierzenie kary ograniczenia wolności przy wykorzystaniuart. 37a k.k.jest w pełni uzasadnione. Kara pozbawienia wolności w oczywisty sposób byłaby zbyt represyjna, natomiast kara grzywny byłaby o tyle bezcelowa, że sytuacja finansowa oskarżonej nie jest dobra, a nadto zobowiązana jest ona naprawić szkodę.
Sąd zastosowałart. 4 § 1 k.k., zgodnie z którym jeżeli w czasie orzekania obowiązuje inna ustawa niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Spowodowane to jest korzystniejszym w dacie popełnienia czynu brzmieniemart. 37a k.k.

1.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

R. P.

2

Rozstrzygnięcie obligatoryjne wobec treściart. 46 § 1 k.k.
Sąd orzekł obowiązek naprawienia szkody w całości stosując niepozostawiający możliwości innego rozstrzygnięciaart. 441 § 1 k.c., który stanowi, że jeśli kilka osób ponosi odpowiedzialność za czyn zabroniony, ich odpowiedzialność jest solidarna.
W tej sprawie niewątpliwie współsprawca jest co najmniej jeszcze jeden i jeśli zostanie on ustalony i uznany winnym, jego odpowiedzialność będzie solidarna z oskarżoną.
Zasądzona kwota odpowiada wartości nieodzyskanego przez(...)telefonu oraz usług telekomunikacyjnych świadczonych dla dwóch numerów telefonów.

1.6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

1.KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

3

Sąd zwolnił oskarżoną od ponoszenia kosztów sądowych mając na uwadze jej sytuację materialną oraz konieczność naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody.

1.1Podpis