Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 60/20
Data wyroku: 2021-12-01 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Gajewska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 k.c.

Sygn. akt I Ns 60/20

POSTANOWIENIE
Dnia 1 grudnia 2021 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

sędzia Anna Gajewska

Protokolant:

sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga

po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2021 r. w Piszu na rozprawie
sprawy z wnioskuB. S.
z udziałemK. S.,D. S. (1),A. S.,J. T. (1),D. S. (2),D. C. (1)
o zasiedzenie
postanawia:

I
Dokonać podziału zabudowanej działki gruntu stanowiącej nieruchomość wspólną onumerze geodezyjnym (...)o powierzchni 0,1373 ha, położonej przyul. (...)wD., gminaB., dla której Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...)na 2 (dwie) działki gruntu:

a
działkę gruntu onumerze geodezyjnym (...)o powierzchni 0,0052 ha;

b
działkę gruntu onumerze geodezyjnym (...)o powierzchni 0,1321 ha;

zgodnie z projektem podziału nieruchomości uwidocznionym na mapie geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionegoD. Ż.(karta 146 akt sprawy), który to projekt stanowi integralną część niniejszego orzeczenia;

II
Stwierdzić, żeB. S.iJ. S.nabyli na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej przez zasiedzenie w dniu 05 listopada 1989 roku, zabudowaną działkę gruntu oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)opisaną w pkt. I ppkt. a) postanowienia, powstałą z podziałudziałki (...), stanowiącej nieruchomość wspólną zabudowaną budynkiem, położonej wD.naulicy (...), gminaB., dla której to nieruchomości wspólnej Sąd Rejonowy w Piszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...).

III
Przyznać adwokatowiT. K., tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczce postępowaniaJ. T. (1)wynagrodzenie w kwocie 369 zł (trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych), w tym kwotę 69 zł tytułem podatku VAT, które nakazać wypłacić ze środków budżetowych Sądu Rejonowego w Piszu.

IV
Nakazać zwrócić wnioskodawcyB. S.kwotę 142,38 zł (sto czterdzieści dwa złote 38/100), tytułem części niewykorzystanej zaliczki.

V
Stwierdzić, że strony ponoszą pozostałe koszty niniejszego postępowania we własnym zakresie.

Sygn. akt I Ns 60/20

UZASADNIENIE
B. S.wniósł o stwierdzenie, żeB.iJ.małżonkowieS.z działki o nr geod.(...), położonej wD.przyulicy (...)w gminieB., której współwłaścicielami sąJ. T. (1)orazD.iD.małżonkowieS., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą (...), nabyli na prawie ustawowej wspólności majątkowej, przez zasiedzenie, z dniem 5 listopada 1979 roku część o powierzchni 40 m2, zabudowaną budynkiem gospodarczym, oznaczoną kolorem czerwonym na załączonej do wniosku mapie.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że na podstawie umowy sprzedaży zawartej 4 listopada 1959 roku on i jego żonaJ. S.kupili odT.iB.małżonkówT.: dom jednopiętrowy (z zaznaczeniem, że sprzedający będzie użytkował pomieszczenia usytuowane na parterze), budynek piekarni, ½ chlewa, ½ stodoły, ½ szopy i ½ spichlerza za cenę 10 000 zł. Zabudowania powyższe znajdowały się w części nadziałce gruntu nr (...)i w części nadziałce nr (...), położonych wD.przyulicy (...). W późniejszym okresiedziałka nr (...)uległy podziałom administracyjnym i obecnie są to:

-

działka nr (...), zabudowana budynkiem mieszkalnym, stanowiąca współwłasnośćJ. T. (2)(synaT.iB.), wnioskodawcy i następców prawnych zmarłejJ. S.,

zabudowanadziałka nr (...)stanowiąca współwłasność wnioskodawcy i następców prawnych zmarłejJ. S.,

działka nr (...), zabudowana m.in. budynkiem, w którym wyodrębnione są dwa lokale mieszkalne, stanowiąca według treści księgi wieczystej współwłasnośćD.iD.małżonkówS.orazC.iJ.małżonkówT.(przy czymC. T.zmarł, a spadek po nim na podstawie testamentu nabył w całościD. S. (1), sygn. akt I Ns 193/19 SR w Piszu).

Wnioskodawca podniósł, że w dniu 4 listopada 1959 roku on i jego żona objęli w samoistne posiadanie częśćdziałki nr (...)(obecnie nr(...)) o powierzchni około 40 m(

    2), zabudowaną budynkiem gospodarczym, bezpośrednio graniczącą z budynkiem (garażem) posadowionym nadziałce nr (...). MałżonkowieS.zrezygnowali z korzystania z innych budynków wymienionych w umowie sprzedaży (np. stodoły, chlewa), albowiem nie prowadzili gospodarstwa rolnego ani hodowli zwierząt. Natomiast nieprzerwanie od 4 listopada 1959 roku korzystali z częścidziałki nr (...), tzw. „podwórka” oznaczonego kolorem zielonym na załączonej do wniosku mapie, współposiadając je wraz z innymi osobami, dbając o porządek, kosząc trawę, wycinając zakrzaczenia, równając koleiny, układając kostkę brukową, a także przechodząc i przejeżdżając tym podwórkiem, skąd jest wejście do budynku mieszkalnego i garażu oraz do przedmiotowego budynku gospodarczego.
W tych warunkach, w ocenie wnioskodawcy, małżonkowieS.poczynając od 4 listopada 1959 roku byli samoistnymi posiadaczami w złej wierze przedmiotowej częścidziałki nr (...)zabudowanej budynkiem gospodarczym, w związku z czym nabyli przez zasiedzenie prawo własności tej części z dniem 5 listopada 1979 roku.
Uczestnicy postępowaniaD. C. (2),A. S.iK. S.przychylili się do wniosku o stwierdzenie zasiedzenia.
Uczestnicy postępowaniaJ. T. (1),D. S. (1)iD. S. (2)wnieśli o oddalenie wniosku w całości.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 10 lutego 2021 roku Sąd ustanowił uczestniczce postępowaniaJ. T. (1)pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, na którego Okręgowa Rada Adwokacka wB.wyznaczyła adw.T. K., który wniósł o oddalenie wniosku w całości.

Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 4 listopada 1959 roku wD.pomiędzyT.iB.małżonkamiT., aB.iJ.małżonkamiS.zawarta została w formie pisemnej, bez zachowania formy aktu notarialnego, „dobrowolna umowa kupna sprzedaży” na podstawie którejB.iJ.małżonkowieS.kupili „dom jednopiętrowy, budynek piekarni, ½ chlewa, ½ stodoły, ½ szopy i ½ spichlerza” za cenę 10 000 zł. W umowie zaznaczono, że sprzedający będą użytkować pomieszczenia mieszkalne usytuowane na parterze domu.
Wskazany w ww. umowie dom jednopiętrowy, budynek po piekarni, piwnica oraz szopa posadowione były na działce gruntu o nr geod.(...), w bezpośrednim sąsiedztwie z chlewem i spichlerzem (pod jednym dachem), które posadowione były na działce gruntu o nr geod.(...). Stodoła, która również posadowiona była nadziałce nr (...), została rozebrana w latach 70-tych.
Sąd Rejonowy w Piszu postanowieniem z dnia 21 maja 1998 roku wydanym w sprawie I Ns 26/98, stwierdził, żeB.iJ.małżonkowieS., na prawie wspólności majątkowej małżeńskiej, nabyli przez zasiedzenie w dniu 5 listopada 1979 roku własność zabudowanej działki gruntu o powierzchni 3a, oznaczonej nr geod.(...), przy czym w części na której posadowiony jest budynek mieszkalny nabyli udział 50,43% w pomieszczeniach budynku znajdujących się na piętrze, o powierzchni użytkowej 78,43%, strychu i piwnicy, oraz na współwłasność zB. T.korytarza i klatki schodowej.
MałżonkowieS., ponieważ nie prowadzili gospodarstwa rolnego ani hodowli zwierząt, od początku zrezygnowali z korzystania ze stodoły oraz chlewa i spichlerza, natomiast od dnia 4 listopada 1959 roku objęli w samoistne posiadanie częśćdziałki nr (...), o powierzchni 52 m2, zabudowaną pomieszczeniem gospodarczym znajdującym się w budynku chlewa i spichlerza (pod jednym dachem), które to pomieszczenie przylega do szopy posadowionej nadziałce nr (...)i oddzielone jest trwałą ścianą od pozostałych pomieszczeń znajdujących w budynku chlewa i spichlerza (pod jednym dachem). W późniejszych latach małżonkowieS.w miejsce ww. szopy postawili garaż.
Wejście do budynku mieszkalnego posadowionego nadziałce nr (...), wjazd do garażu i wejście do przylegającego do tego garażu pomieszczenia gospodarczego znajdującego się w budynku chlewa i spichlerza (pod jednym dachem) znajduje się, nieprzerwanie od 4 listopada 1959 roku, od stronydziałki nr (...), z której małżonkowieS.korzystali i po dziś dzień korzystaB. S.po śmierci żony, w ten sposób, iż przechodzi i przejeżdża przez ww. działkę i bramę wjazdową do drogi publicznej, albowiem jest to jedyna możliwość wejścia lub wyjścia z budynków stanowiących jego współwłasność.
Samoistne posiadanie przezB.iJ.małżonkówS.ww. częścidziałki nr (...)o powierzchni 52 m2zabudowanej pomieszczeniem gospodarczym, nie zostało zakłócone od 4 listopada 1959 roku.
J. S.zmarła 24 marca 2014 roku, a spadek po niej na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 25 września 2018 roku, wydanego w sprawie I Ns 210/18, nabyli na podstawie ustawy: mążB. S., córkaD. C. (1), synK. S.i synA. S., w udziale po ¼ części każdy z nich.
W późniejszym okresiedziałki nr (...)uległy podziałom administracyjnym i obecnie są to:

-

działka nr (...), zabudowana budynkiem mieszkalnym, stanowiąca współwłasnośćJ. T. (2)(synaT.iB.),B. S.i następców prawnych zmarłejJ. S.,

zabudowanadziałka nr (...)stanowiąca współwłasnośćB. S.i następców prawnych zmarłejJ. S.,

działki nr (...)stanowiące własność Województwa(...)- Zarządu Dróg Wojewódzkich wO.,

działka nr (...), zabudowana budynkami, w tym budynkiem mieszkalnym i budynkiem chlewa i spichlerza (pod jednym dachem), stanowiąca współwłasnośćD.iD.małżonkówS.orazJ. T. (1).

(dowód: dobrowolna umowa kupna-sprzedaży k. 5-6; wyrok Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 30.05.2005r. w sprawie I C 39/05; odpisy z ksiąg wieczystych k. 9, 10, 125-125v, 124-124v, 129-129v; zeznania świadków:K. K.k. 88v iB. M.k. 88v-99; zeznania uczestników postępowania:D. C. (1)k. 106v-107,A. S.k. 106v,K. S.k. 106v,D. S. (1)k. 107,D. S. (2)k. 107,J. T. (1)k. 107; postanowienie z dnia 21.05.1998r. k. 50-50v akt sprawy I Ns 26/98 Sądu Rejonowego w Piszu; postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku poJ. S.znajdujące się w aktach sprawy I Ns 210/18 Sądu Rejonowego w Piszu; postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku poC. T.znajdujące się w aktach sprawy I Ns 193/19 Sądu Rejonowego w Piszu; opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji k. 142-146)

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 172 § 1 k.c.posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. W przypadku wejścia w posiadanie nieruchomości w złej wierze nabycie nieruchomości następuje po upływie lat trzydziestu (art. 172 § 2 k.c.).
Ze sformułowania ww. przepisu wynika, iż podstawową przesłanką zasiedzenia jest samoistne posiadanie nieruchomości. Zgodnie zart. 336 k.c.posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto postępuje z rzeczą (włada nią) jak właściciel, o czym świadczą okoliczności dostrzegalne dla innych osób, wyrażając tym samym wolę wykonywania względem niej prawa własności(vide wyrok Sądu Najwyższego z 19.12.2000r. w sprawie V CKN 164/00; postanowienie Sądu Najwyższego z 28.02.2002r. w sprawie III CKN 891/00).
Dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza nieruchomości, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo. W złej wierze jest z kolei ten, kto wie albo wiedzieć powinien, że prawo własności przysługuje nie jemu, lecz innej osobie(tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13.08.2008r. w sprawie I CSK 33/08).
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wykazał jednoznacznie, że wnioskodawca i jego żona byli samoistnymi posiadaczami przedmiotowej częścidziałki nr (...), zabudowanej pomieszczeniem gospodarczym znajdującym się w budynku chlewa i spichlerza (pod jednym dachem), począwszy od 4 listopada 1959 roku. Powyższe Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadkówK. K.iB. M., a także i przede wszystkim w oparciu o zeznania przesłuchanych w charakterze strony uczestników postępowania, którzy zgodnie podali, że z przedmiotowe pomieszczenie posiadali tylko i wyłącznie wnioskodawca i jego nieżyjąca już żona oraz, że posiadanie te nigdy nie zostało zakłócone. MałżonkowieS.władali przedmiotową częściądziałki (...)jak właściciele, z myślą o własnych potrzebach dbali na własny koszt o wygląd i stan techniczny pomieszczenia i było to dostrzegalne dla innych osób.
Sąd nie miał wątpliwości aby zeznania wymienionych wyżej świadków i uczestników postępowania uznać za wiarygodne. Są to osoby bardzo dobrze zorientowane w sprawie. Zeznania te są obiektywne i nawzajem się uzupełniają.
Sąd uznał, żeB.iJ.małżonkowieS.byli samoistnymi posiadaczami części działki gruntu o nr geod.(...)i posadowionego na niej pomieszczenia gospodarczego - w złej wierze. Mieli bowiem świadomość, że przedmiotowe pomieszczenie nie było objęte „dobrowolną umową kupna sprzedaży” z dnia 4 listopada 1959 roku.
Okres nieprzerwanego posiadania warunkujący zasiedzenie wynosi zatem trzydzieści lat i w niniejszej sprawie upłynął w dniu 5 listopada 1989 roku.
Wobec powyższego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji,D. Ż., celem sporządzenia projektu zasiedzenia przedmiotowej części działki gruntu(...), zgodnie z zasadami obowiązującymi przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych.
Sporządzony przez biegłego projekt(k. 144-146)zakłada podziałdziałki o nr (...)na dwie działki gruntu:

1
działkę nr (...)o powierzchni 52 m2, będącą przedmiotem zasiedzenia,

2
działkę nr (...)o powierzchni 1321 m2, pozostającą współwłasnością uczestników postępowaniaD.iD.małżonkówS.orazJ. T. (1).

Biegły wskazał, iż powyższy projekt podziału odzwierciedla aktualny stan samoistnego posiadania.
Sąd w pełni podzielił opinię sporządzoną na potrzeby niniejszej sprawy przez biegłego geodetę. Opinia ta jest jasna i pełna, wyjaśnia wszystkie istotne okoliczności, a równocześnie jest poparta wiedzą i doświadczeniem zawodowym biegłego. Nadto nie była ona kwestionowana przez zainteresowanych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów Sąd dokonał podziału zabudowanejdziałki gruntu nr (...)zgodnie z projektem podziału sporządzonym przez biegłegoD. Ż.i stwierdził, żeB. S.iJ. S.nabyli na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej przez zasiedzenie z dniem 5 listopada 1989 roku zabudowaną działkę gruntu oznaczoną nr geod.(...)o powierzchni 52 m2, położoną wD.naulicy (...), gminaB., powstałą z podziałudziałki (...), dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą (...).
Na podstawie § 11 pkt 1 w zw. z § 8 pkt 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (j.t. Dz.U. z 2019r., poz. 18), Sąd przyznał adwokatowiD. C. (3)kwotę 369 złotych, w tym kwotę 69 złotych tytułem podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczce postępowaniaJ. T. (1), którą nakazał wypłacić ze środków budżetowych Sądu Rejonowego w Piszu.
Na podstawieart. 80 ust. 1w zw. zart. 84 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tj. Dz.U. z 2020r., poz. 755), Sąd zwrócił wnioskodawcy kwotę 142,38 złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki na koszty doręczenia korespondencji uczestnikom za pośrednictwem komornika sądowego.
O pozostałych kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.