Sąd Rejonowy w Tczewie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1624/18
Data wyroku: 2021-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Dorota Słowik
Słowa kluczowe: Orzeczenia
Podstawa prawna: art. 65 § 2 k.c., art. 647 k.c., art. 632 k.c.

1
Sygn. akt I C 1624/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 listopada 2021 r.

1
Sąd Rejonowy w Tczewie Wydział I Cywilny

2
Przewodniczący Sędzia Dorota Słowik

Protokolant sekretarz sądowy Dagmara Wróbel
po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2021 r. w Tczewie
na rozprawie
sprawy z powództwaS. H.
przeciwkoK. O. (1)
o zapłatę

1
zasądza od pozwanegoK. O. (1)na rzecz powodaS. H.kwotę 55.350 zł. (pięćdziesiąt pięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty,

2
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8.185 zł. (osiem tysięcy sto osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej kwoty od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty,

3
nakazuje ściągnąć od pozwanegoK. O. (1)na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Tczewie kwotę 7.157,38 zł. (siedem tysięcy sto pięćdziesiąt siedem złotych trzydzieści osiem groszy) tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa z tytułu wynagrodzenia biegłego.

Sygn. akt I C 1624/18

UZASADNIENIE
PowódS. H.wniósł przeciwko pozwanemuK. O. (1)pozew o zapłatę kwoty 55.350 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczanymi od dnia 25 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu pozwu podwód wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...)S. H., która polega na wykonywaniu remontów i prac wykończeniowych. W listopadzie 2017 r. pozwany skontaktował się z powodem celem uzgodnienia możliwości wykonania prac remontowych. Przedmiotem umowy było wyremontowanie dawnego budynku gospodarczego i przerobienie go na sześć mieszkań (pokoi z aneksem kuchennym i łazienką), nadających się do zamieszkania- według koncepcji zawartej w projekcie przysłanym powodowi przez pozwanego. Strony zawarły umowę w formie ustnej.
Powód przed zawarciem umowy obejrzał budynek gospodarczy i dokonał kosztorysu prac (wyrażonego w kwotach netto) odnoszącego się do wyremontowania jednego z 6 mieszkań. W zakres umówionych prac wchodziło:
- murowanie ścian;
- murowanie kominów;
- zamontowanie podwieszanego sufitu;
- docieplenie sufitu wełną;
- wykonanie wylewki betonowej;
- ułożenie styropianu na posadzce;
- położenie płyt gipsowych na ścianach;
- cekolowanie bruzd w płytach;
- wykucie drzwi oraz murowanie okien;
- wykonanie kanalizacji;
- wykonanie instalacji sanitarnej;
- docieplenie ścian mieszkania;
- położenie blachy trapezowej na dachu;
- wyrównanie istniejącej posadzki betonem tzw. chudziakiem.
Łączna wartość prac przypadająca na jedno mieszkanie wynosiła 17.660 zł. Powód otrzymał zlecenie wykonania identycznych prac w pozostałych 5 mieszkaniach, a zatem cała należna mu kwota wynosiła 105.960 zł.
Powód zaakceptował kosztorys i strony zawarły ustną umowę na wykonanie prac, które rozpoczęto w dniu 15 marca 2018 r. Wówczas powód otrzymał pierwszą zaliczkę od pozwanego w kwocie 20.000 zł.
W trakcie realizacji prac okazało się, że konieczne jest wykonywanie prac dodatkowych w postaci:
- ściągania eternitu;
- odkopywania budynku;
- dobijania łat.
Powód zgodził się wykonać te prace za bardzo niską stawkę tj. 1.040 zł. netto.
Remont sześciu mieszkań zakończono w dniu 14 maja 2018 r. Pozwany spotkał się wówczas na miejscu z powodem i dokonał odbioru prac - bez spisywania protokołu. Wówczas pozwany przekazał powodowi 10.000 zł na poczet wynagrodzenia, jednocześnie ustalono, że całość będzie zapłacona po wykonaniu poprawek (dot. osadzenia drzwi). Po zakończeniu tych prac pozwany odebrał klucze do wszystkich mieszkań i nie wnosił żadnych uwag co do sposobu wykonania umowy.
W trakcie realizacji umowy powód otrzymał od pozwanego tytułem zaliczek łączną kwotę 50.000 zł. W trakcie rozmów powód zgodził się odliczyć po 500 zł za każde mieszkanie za wykonanie instalacji sanitarnej (łącznie 3.000 zł) oraz po 500 zł za każde mieszkanie na wykonanie instalacji elektrycznej (łącznie 3.000 zł), które to prace na zlecenie pozwanego wykonała inna firma. Dodatkowo powód obniżył ostateczną kwotę przypadającą do zapłaty o kolejne 6.000 zł- w zamian za co pozwany dostarczył powodowi 12 przyczep obornika.
Skierowane przez powoda do pozwanego pismo zawierające fakturę, a następnie wezwanie do zapłaty, nie przyniosło oczekiwanego rezultatu. Pozwany odmówił zapłaty żądanej przez powoda kwoty. W ocenie powoda w realiach przedmiotowej sprawy należy przyjąć, iż strony zawarły umowę o dzieło.
W dniu 6 grudnia 2018 r. w przedmiotowej sprawie wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym na rzecz powoda przeciwkoK. O. (2).
PozwanyK. O. (2)w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. Pozwany przyznał, że zawarł z powodem ustną umowę na wykonanie remontu mieszkań, uzgadniając jednocześnie wynagrodzenie w kwocie 17.660 zł za każde z wyremontowanych mieszkań.
Pozwany podniósł, że zgodnie z dokonanymi przez strony ustaleniami powód miał wykonać w każdym z projektowanych mieszkań następujące prace:

1
powiększenie okien i wykucie drzwi;

2
wymurowanie ścianek działowych i urządzenie łazienek;

3
wyrównanie piaskiem pod wylewkę posadzek;

4
rozłożenie styropianu pod posadzki;

5
wykonanie kanalizacji;

6
wykonanie i rozprowadzenie instalacji wodnej;

7
wykonanie i rozprowadzenie instalacji elektrycznej;

8
wykonanie wylewki betonowej na posadzkach;

9
położenie płyt gipsowych na ścianach;

10
podwieszenie sufitów;

11
docieplenie sufitów;

12
wyszpachlowanie bruzd;

13
położenie płytek w łazienkach i na ścianach i podłodze;

14
położenie podłóg;

15
malowanie ścian;

16
wyposażenie łazienek – tzw. biały montaż;

17
zamontowanie żyrandoli i gniazdek;

18
docieplenie zewnętrzne mieszkań;

19
zdjęcie eternitu;

20
uzupełnienie brakujących łat;

21
położenie blachy trapezowej;

22
pomalowanie elewacji podkładem;

23
posprzątanie terenu budowy;

24
wyrównanie placu wokół terenu budowy.

W ocenie pozwanego wyżej wskazany zakres robót jest oczywisty w sytuacji, gdy wykonawca zobowiązał się do oddania mieszkań nadających się do zamieszania. W trakcie wykonywania prac, nie zaistniała konieczność wykonania robót dodatkowych. Pozwany podkreślił, iż z ustalonego zakresu robót, powód nie wykonał prac wskazanych w pkt 6,7,11,13,14,15,16,17,23,24 oraz tylko częściowo wykonał prace opisane w pkt 10 i 12. Z tego względu powód był zmuszony do zatrudnienia innych firm, które dokończyły roboty i umożliwiły zasiedlenie mieszkań. Pozwany zaznaczył, iż nie dokonywał z powodem ustaleń w zakresie jakichkolwiek odliczeń, albowiem konsekwentnie żądał wykonania całości prac.
Powód w odpowiedzi na treść sprzeciwu wniesionego przez pozwanego, wskazał, iż nie zobowiązywał się do wykonania innych prac, aniżeli tych wynikających z treści pozwu, a w szczególności do wykonania prac z zakresu: urządzenia łazienek, położenia płytek na ścianach i podłodze, położenia podłóg, malowania ścian, białego montażu w łazienkach, zamontowania żyrandoli i gniazdek, wyrównania placu wokół terenu budowy. Nadto powód podniósł, iż przed przystąpieniem do realizacji prac uzgodnił z pozwanym że instalację wodną i elektryczną będzie wykonywała na jego rzecz inna firma. Powód podkreślił, iż nigdy nie zobowiązywał się do oddania mieszkań w stanie nadającym się do zamieszkania.
Powód wyrażając ostateczne stanowisko w sprawie podtrzymał żądanie określone treścią pozwu, wnosząc jednocześnie o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości.
S ąd ustalił następujący stan faktyczny:
Przed ustaleniem zakresu koniecznych do wykonania robót budowlanych powód wraz z pozwanym i jego synem udali się na miejsce inwestycji. Budynek przed rozpoczęciem w nim prac wykonywanych przez powoda stanowił nieużytkowaną oborę.
Pozwany za pośrednictwem mail- a wysłał powodowi plany mieszkań, które miały powstać we wskazanym budynku.
(dow ód: plany mieszkań- k. 11-13, zeznania świadkaT. O.z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 64-65 przedział czasowy 00:01:12-00:29:55, zeznania świadkaG. O.z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 65-66 przedział czasowy 00:29:55- 00:53:47)
Powód poprzez sporządzenie listy koniecznych do przeprowadzenia prac i ich wyceny zaoferował pozwanemu przygotowanie każdego z mieszkań za łączną cenę po 17.660 zł netto. Zakres prac, które miał wykonać powód i które zostały przez niego wycenione w kosztorysie obejmował:
- murowanie ścian 40m2 x 40 = 1.600 zł;
- murowanie kominów= 1.500 zł;
- sufit podwieszany 40 m2 x 55= 2.200 zł;
- docieplanie sufitu wełną (wraz z materiałem) 40m2 x 24= 960 zł;
- ułożenie styropianu na posadzce 40m2 x 10= 400 zł;
- płyta gips na ściany 85m2 x 20= 1.700 zł;
- cekolowanie bruzd w płytach= 2.400 zł;
- wykucie okien i drzwi, murowanie= 1.000 zł;
- kanalizacja= 400 zł;
- instalacja sanitarna= 500 zł;
- docieplenie ścian mieszkania= 1.800 zł;
- dach blacha trapezowa= 1.300 zł;
- wyrównanie istniejącej posadzki chudziakiem= 1.500 zł.
K. O. (1)zaakceptował przedstawiony mu przez powoda zakres prac z jednoczesnym ustaleniem, iż koszt przygotowania każdego z mieszkań będzie wynosił 17.660 zł. Przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych powód otrzymał od pozwanego zaliczkę w wysokości 50.000 zł.
Stan budynku przed przystąpieniem do ww. prac wymagał obkopania budynku, zaizolowania ścian i ściągnięcia znajdującego się na dachu eternitu.
(dow ód: kosztorys prac- k. 14, zeznaniaS. H.z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 66-67 przedział czasowy 00:53:47-01:36:25 i z dnia 1 lutego 2021 r.- k. 220- 222 przedzia ł czasowy 00:00:49- 00:56:52)
W okresie przed zawarciem umowy inwestor i wykonawca utrzymywali kontakty towarzyskie, spotykali się na wspólnych polowaniach myśliwskich. W trakcie dokonywania ustaleń dotyczących zawieranej przez strony umowy o roboty budowlane, dodatkowo ustalono, iż powód nabędzie od pozwanego obornik, w związku z czym kwota należna wykonawcy została pomniejszona o 6.000 zł.
(dow ód: zeznaniaS. H.z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 66-67 przedział czasowy 00:53:47-01:36:25 i z dnia 1 lutego 2021 r.- k. 220- 222 przedział czasowy00:00:49- 00:56:52, zeznaniaK. O. (1)z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 67-68 przedział czasowy 01:36:25- 02:10:15 i z dnia 1 lutego 2021 r.- k. 222-223 przedział czasowy 00:56:52- 01:36:29)
Pozwany był obecny w każdym dniu wykonywania robót budowlanych przez pracowników powoda. Wówczas wykonywał prace, które należało przeprowadzić na zewnątrz budynku. Przy wykonywaniu niektórych prac uczestniczył także syn pozwanegoT. O.oraz żonaG. O..
Powód zobowiązał się do wykonania prac obejmujących doprowadzenie budynku do stanu surowego zamkniętego, w tym wylania posadzek, zamontowania drzwi, wycekolowania i oszlifowania.
Zakres rzeczywiście przeprowadzonych przez pracowników powoda prac obejmował m. in.: przywóz piasku, rozłożenie rur kanalizacyjnych, wybicie i obmurowanie otworów okiennych i drzwiowych, wstawienie okien i drzwi, przybicie łat na dachach, wymurowanie 6 kominów, wylanie czap na kominach, ocieplenie kominów watą i styropianem, usunięcie eternitu, pokrycie dachu blachą, skuwanie tynków, wstawienie filarów, gruntowanie ścian, położenie płyt gipsowych, wzniesienie ścianek działowych, położenie styropianu i folii na posadzkę, wykonanie łączenia płyt gipsowych, narożników, montaż parapetów wewnętrznych, podwieszanych sufitów, gruntowanie ścian i sufitów, wyrównanie bruzd. Wszystkie prace wskazane w kosztorysie sporządzonym przez powoda i przedstawionym pozwanemu zostały wykonane przez powoda lub podmioty, którym pracę zlecałS. H..
Prace polegające na wykonaniu elewacji, podwieszanych i ocieplanych sufitów, szlifowania ścian i sufitów oraz montażu drzwi u powoda wykonywałA. S.. Odbioru i zapłaty za ww. prace względemA. S.dokonał powód. Po zakończeniu prac zleconych przez powoda,A. S.otrzymał od pozwanego propozycję wykonania prac wykończeniowych w budynku polegających na kafelkowaniu, malowaniu, położeniu podłóg i zainstalowaniu białego montażu w łazienkach. W dacie rozpoczęcia prac wykończeniowych stan budynku był identyczny jak w dacie odbioru prac odA. S.przez powoda, sufity we wszystkich pomieszczeniach były w pełni zamontowane i wykończone. Zlecone przez pozwanego praceA. S.wykonywał wraz z bratemM. S.. Pozwany prace z zakresu wykonania wylewki zlecił koledze, z którym samodzielnie się rozliczył.
Powód nie malował ścian i nie kładł glazury i terakoty. Powód nie wykonuje tego rodzaju prac w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Prace z zakresu elektryki i hydrauliki także były wykonane przez inne podmioty, z którymi umowy zawierał pozwany. W związku z powyższym kwota należna powodowi została pomniejszona łącznie o 6.000 zł (koszty wykonania instalacji sanitarnej i elektrycznej).
(dow ód: dokumentacja zdjęciowa- k. 63, zeznaniaS. H.z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 66-67 przedział czasowy 00:53:47-01:36:25 i z dnia 1 lutego 2021 r.- k. 220- 222 przedzia ł czasowy00:00:49- 00:56:52, zeznaniaK. O. (1)z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 67-68 przedział czasowy 01:36:25- 02:10:15 i z dnia 1 lutego 2021 r.- k. 222-223 przedział czasowy 00:56:52- 01:36:29, zeznania świadkaJ. B. (1)z dnia 7 maja 2019 r.- k. 54-54v przedział czasowy 00:27:34- 00:41:45, zeznania świadkaL. P.z dnia 7 maja 2019 r.- k. 54v-55 przedział czasowy 00:41:45- 00:58:07, zeznania świadkaA. S.z dnia 7 maja 2019 r.- k. 55-55v przedział czasowy 00:58:07- 01:09:59, zeznania świadkaM. S.z dnia 7 maja 2019 r.- k. 55v przedział czasowy 01:09:59- 01:17:29, zeznania świadkaS. K.z dnia 7 maja 2019 r.- k. 55v-56 przedział czasowy 01:17:29- 01:23:47, zeznania  świadkaT. O.z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 64-65 przedział czasowy 00:01:12-00:29:55, zeznania świadkaG. O.z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 65-66 przedział czasowy 00:29:55- 00:53:47)
Po zgłoszeniu przez pozwanego zastrzeżeń w zakresie dwóch drzwi w pomieszczeniach, powód przeprowadził prace poprawkowe. Wówczas - po zakończeniu wszystkich prac, pozwany nie zgłaszał żadnych uwag, dokonał odbioru prac, wskazując jednocześnie, iż następnego dnia powód ma się do niego zgłosić celem dokonania rozliczeń.
(dow ód: zeznaniaS. H.z dnia 12 lipca 2019 r.- k. 66-67 przedział czasowy 00:53:47-01:36:25 i z dnia 1 lutego 2021 r.- k. 220- 222 przedział czasowy00:00:49- 00:56:52, 01:36:29- 01:38:19)
W dniu 17 sierpnia 2018 r. powódS. H.prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...)S. H.wystawił względem pozwanegofakturę nr (...)opiewającą na kwotę 55.350zł brutto tytułem zapłaty za modernizację budynku gospodarczego na budynek mieszkalny w miejscowościN.. Powód ww. fakturę dostarczył pozwanemu za pośrednictwem poczty.
(dow ód:faktura nr (...)k. 15, potwierdzenie nadania przesyłki- k. 16)
W dniu 23 sierpnia 2018 r. wobec nieuregulowania należności wskazanej wfakturze nr (...), powód skierował do pozwanego ostateczne wezwanie do zapłaty kwoty 55.350 zł w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pozwany odmówił przyjęcia korespondencji.
(dow ód: ostateczne wezwanie do zapłaty- k. 17, potwierdzenie nadania przesyłki- k. 18-19)
W dniu 2 lutego 2018 r.S. K.prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...)przedstawił pozwanemu ofertę wykonania prac z zakresu elektryki i hydrauliki w mieszkaniach w miejscowościN..
(dow ód: oferta- k. 33)
Wartość prac budowlanych przeprowadzonych przez powoda w budynku gospodarczym pozwanego położonym w miejscowościN., w wariancie uwzględniającym prace spisane w kosztorysie i prace dodatkowe wskazane przez powoda tj.:
- murowanie ścian 40m2 x 40 = 1.600 zł netto;
- murowanie kominów= 1.500 zł netto;
- zamontowanie sufitu podwieszanego 40 m2 x 55 zł/m2= 2.200 zł netto;
- docieplenie sufitu wełną 40m2 po 10 zł/m2= 400 zł netto;
- docieplanie sufitu wełną (wraz z materiałem) 40m2 x 24 zł/m2= 960 zł netto;
- wykonanie wylewki betonowej (wraz z materiałem) 40m2 x 24zł/m2= 960 zł netto;
- ułożenie styropianu na posadzce 40m2 x 10= 400 zł netto;
- położenie płyt gipsowych na ścianach 85m2 x 20 zł/m2= 1.700 zł netto;
- cekolowanie bruzd w płytach= 2.400 zł netto;
- wykucie drzwi i murowanie okien= 1.000 zł netto;
- wykonanie kanalizacji= 400 zł netto;
- wykonanie instalacji sanitarnej= 500 zł netto;
- docieplenie ścian mieszkania= 1.800 zł netto;
- położenie blachy trapezowej na dachu= 1.300 zł netto;
- wyrównanie istniejącej posadzki betonem tzw. „chudziakiem”= 1.500 zł netto:
- ściąganie eternitu, odkopywanie budynku i dobijanie łat= 1.040 zł;
kształtuje się na kwotę 84.087,65 zł.
Wartość kosztorysowa prac wariantu uwzględniającego prace, w tym te niedokończone wskazane przez pozwanego w sprzeciwie do nakazu zapłaty tj.:
- powiększenie okien i wykucie drzwi;
- wymurowanie ścianek działowych i urządzenie łazienek;
- wyrównanie piaskiem pod wylewkę posadzek;
- rozłożenie styropianu pod posadzki;
- wykonanie kanalizacji;
- wykonanie i rozprowadzenie instalacji wodnej;
- wykonanie i rozprowadzenie instalacji elektrycznej;
- wykonanie wylewki betonowej na posadzkach;
- położenie płyt gipsowych na ścianach;
- podwieszenie sufitów;
- docieplenie sufitów;
- wyszpachlowanie bruzd;
- położenie płytek w łazienkach i na ścianach i podłodze;
- położenie podłóg;
- malowanie ścian;
- wyposażenie łazienek- tzw. biały montaż;
- zamontowanie żyrandoli i gniazdek;
- docieplenie zewnętrzne mieszkań;
- zdjęcie eternitu;
- uzupełnienie brakujących łat;
- położenie blachy trapezowej;
- pomalowanie elewacji podkładem;
- posprzątanie terenu budowy;
- wyrównanie placu wokół terenu budowy.
przy przyjęciu, że prace w postaci podwieszenia sufitów wykonano tylko w trzech mieszkaniach i nie wykonaniu prac: wykonania i rozprowadzenia instalacji wodnej, wykonania i rozprowadzenia instalacji elektrycznej, docieplenia sufitów, położenia płytek w łazienkach na ścianach i w podłodze, położenia podłóg, malowania ścian, wyposażenia łazienek, zamontowania żyrandoli i gniazdek, posprzątania terenu budowy, wyrównania placu wokół terenu budowy, kształtuje się na kwotę 74.117,69zł.
Kalkulacja kosztorysowa zawiera jedynie koszt robocizny. Materiały budowlane były dostarczane przez pozwanego.
Powód prace z zakresu cekolowania bruzd na ścianach dla sześciu mieszkań wyliczył na kwotę 14.400 zł netto (2.400 zł netto x 6 mieszkań). Średni koszt wykonania 1mb zaprawiania bruzd kształtuje się w kwocie 3,61 zł/mb, zatem przy założeniu, że w każdym z mieszkań należało zaprawić bruzdy w ilości 100mb należna kwota wynosi 2.166 zł netto.
Dla przeprowadzonej rozbudowy i przebudowy obiektu nie sporządzono dokumentacji projektowej, ani też nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonane zostały jedynie rzuty- rzut A i rzut B mieszkań mających powstać.
Przy uwzględnieniu wykonania przez powoda w budynku gospodarczym pozwanego prac polegających w szczególności na:
- wykuciu 6 otworów na drzwi wejściowe,
- zamurowaniu 6 okien,
- wykuziu dodatkowych otworów dla 6 okien (poszerzanie otworów),
- zamurowywaniu dolnych włazów do wychodzenia zwierząt,
- zamurowaniu drzwi szczytowych i okna szczytowego,
- wymurowaniu zewnętrznych ścian mieszkań oraz ścian łazienki z pustaka na wysokość 2,5m,
- wykonaniu stelaża krzyżowego na położenie płyt kartonowo gipsowych,
- podwieszeniu stelaża na uchwytach do dachu od kalenicy,
- dobijaniu jętęk dachowych oraz łat, aby osadzić stelaż,
- dociepleniu stelaża sufitu wełną mineralną,
- przykręceniu płyty do sufitu, obróbka bruzd, cekolowanie, szlifowanie i gruntowanie,
- skuciu tynku na ścianie szczytowej na wysokość 2,5 m,
- skuciu tynku na pozostałych ścianach zewnętrznych budynku w całości (do materiału budulcowego),
- wyrównywaniu ściany „paskami”,
- gruntowaniu ściany unigruntem,
- przyklejeniu płyt kartonowo gipsowych na tzw. gołą ścianę zewnętrzną budynku klejem,
- szpachlowaniu bruzd z fizeliną,
- cekolowaniu (2 razy), szlifowanie maszynowo ścian,
- pomalowaniu ścian farbą z gruntem,
- wstawianiu okien, obrobieniu okien płytami, wstawianiu parapetów z obu stron, wycekolowanie i wymalowane,
- wstawieniu i obrobieniu drzwi,
- rozwożeniu pisaku od drzwi na długości całej posadzki,
- zagęszczeniu pisaku (zagęszczarka powoda), rozłożenie foli, styropianu pod wylewkę (około 250 m2),
- złożeniu i rozłożeniu rusztowań celem zamontowania stelaży (rusztowania należały do powoda),
- wykonaniu kanalizacji od szamba do 1-szego mieszkania (szambo położone około 50 m od budynku) - wykonanie wykopu od szamba do ławy fundamentowej budynku na głębokość około 1 metra w ziemi, kucie w betonie młotem udarowym na odcinku 4 m (młot udarowy powoda) przez ławę fundamentową, położenie trójnika z dwoma wyjściami,
- wykonaniu kominów od posadzki – wylanie ław fundamentowych, postawienie kominów modułowych (6 sztuk) z pustaków keramzytowych 36 na 42, wycięcie dziur w dachu (użyto piły motorowej powoda), wylanie czap betonowych, wycięcie otworów wentylacyjnych, ocieplenie komina w części wystającej ponad dach styropianem, położenie siatki i pomalowanie unigruntem, wyginanie wiatrownic,
- wykonaniu instalacji wentylacyjno – dymnej w budynku, zakładanie kratek na zewnątrz,
- wstawieniu drzwi wewnątrz do toalet,
- ociepleniu budynku na zewnątrz – odkopanie ławy fundamentowej ręcznie na wysokość 25-30 cm, docieplenie 3 ścian, zakładanie styropianu, siatki na styropian, dwukrotnie kleju i unigruntu, ocieplenie ściany szczytowej do wysokości kalenicy,
- wymianie połaci dachowej – zrzucenie eternitu, gwoździowanie, dobijanie łat na całym dachu co pół metra z obu stron, przykręcanie blachy trapezowej,
- wywiezieniu skutego tynku,
- stawianiu słupów od podciągów w ścianach działowych (10 szt.)’
wartość robót wykonanych przez powoda kształtuje się na kwotę 110.939,12 zł.
(dow ód: opinia biegłego sądowegoB. K.- k. 92-130, opinia uzupełniająca biegłego sądowego- k. 167-187, opinia uzupełniająca biegłej sądowej- k. 212-272, opinia uzupełniająca nr(...)- k. 314-318, ustne wyjaśnienia biegłego sądowego z dnia 8 grudnia 2020 r.- k. 206-207v przedział czasowy 00:00:47- 00:32:08, ustne wyjaśnienia biegłej sądowej z dnia 16 listopada 2021 r.- k. 338-340v przedział czasowy 00:00:28- 00:37:23)
Stan faktyczny w sprawie ustalono na podstawie załączonych do akt sprawy dokumentów, których autentyczność i prawdziwość, nie była kwestionowana w toku procesu przez strony, a ich prawdziwość i rzetelność nie budziła również wątpliwości Sądu (art. 245 k.p.c.w zw. zart. 253 k.p.c.), dlatego uznano je w całości za wiarygodne.
Wydanym na potrzeby niniejszego postępowania opiniom biegłego sądowegoB. K., Sąd przyznał walor wiarygodności, gdyż są one wyczerpujące i w pełni odpowiadają na zadane biegłej pytania. Stanowiły one podstawę do wydania orzeczenia w sprawie. Opinie przedstawione przez biegłą zostały uznane za w pełni rzetelne i miarodajne, będące źródłem ustaleń w niniejszej sprawie. Przede wszystkim pochodziły od osoby posiadającej niezbędne wiadomości specjalne, wobec której nie zachodziły uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Zawierały jasne, stanowczo i precyzyjnie sformułowane wnioski, poprzedzone zapoznaniem się z całością materiału zgromadzonego w aktach sprawy oraz poparte zostały szczegółowym uzasadnieniem. Biegła wskazała, jakimi kryteriami kierowała się odpowiadając na pytania postawione jej przez Sąd, przedstawiła w tej mierze stosowne dane i sposób obliczeń. Biegła wyjaśniła przyjęte stawki robocizny oraz kwoty innych kosztów.
Ustalenia stanu faktycznego oparto także o zeznania świadków:L. P.,J. B. (2),A. S.,M. S.iS. K., którzy w sposób rzeczowy i nie budzący wątpliwości Sądu, opisali zakres wykonywanych prac budowlanych i wykończeniowych na nieruchomości pozwanego, a także zakres prac już wykonanych przez innych pracowników. Sąd ocenił je jako wiarygodne i mogące stanowić pełnowartościowy materiał dowodowy, bowiem były one spontaniczne, konsekwentne i zbieżne ze zgromadzonymi dowodami.
Nadto ustalenia stanu faktycznego oparto o część zeznań złożonych przez świadkówT. O.iG. O.oraz pozwanego. Zeznania ww. świadków i pozwanego uznano za zgodne z prawdą jedynie w zakresie okoliczności dotyczących dokonania oględzin nieruchomości przed zawarciem przez strony umowy, zlecenia przez pozwanego prac z zakresu elektryki i hydrauliki innym podmiotom, udziału pozwanego oraz jego żony i syna w pracach na terenie inwestycji oraz pokrycia kosztów nabycia materiałów budowlanych. Ponadto istotne okazały się zeznaniaG. O.w zakresie odnoszącym się do faktu, iż powód wykonał wszystkie prace wskazane w kosztorysie przedstawionym pozwanemu. Zeznania pozwanego uznano za zgodne z prawdą jedynie w zakresie okoliczności dotyczących jego osobistego uczestnictwa w trakcie prac na budowie, wpłaty zaliczki w wysokości 50.000 zł oraz sprzedaży powodowi obornika o wartości 6.000 zł. Powyższy zakres okoliczności znajduje poparcie w pozostałym materiale dowodowym, nadto wpisuje się w logiczny i racjonalny przebieg zdarzeń charakterystycznych dla tego typu sytuacji. Sąd odmówił wiarygodności zeznań świadków i pozwanego przede wszystkim w zakresie okoliczności dotyczących zakresu prac, które zobowiązał się wykonać powód za cenę 17.660 zł naliczaną od każde z sześciu mieszkań mających powstać w należącej do powoda nieruchomości zabudowanej budynkiem gospodarczym. Twierdzenia, iż powód zobowiązał się doprowadzić budynek do tzw. „stanu pod klucz”, nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących już wówczas cenach za wykonywanie prac budowlanych i remontowych.
Dokonując oceny zeznań złożonych przez powoda Sąd uznał, iż są one zgodne z prawdą poza okolicznościami dotyczącymi nabywania materiałów budowlanych. Powód początkowo wskazywał, iż pozwany nabył jedynie okna i drzwi, co w dalszym toku postępowania okazało się nieprawdą, bowiem koszt zakupu wszystkim materiałów potrzebnych do wykonania prac remontowo- budowlanych był pokrywany wyłącznie przez pozwanego. Powyższe znalazło potwierdzenie także w treści przedstawionej przez biegłą opinii, co było niezbędne celem określenia należnej wykonawcy kwoty.
S ąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się uzasadnione w całości.
Sąd stanął na stanowisku, iż strony procesu były związane umową o roboty budowlane, do której miał zastosowanieart. 647 kcstanowiący, iż „przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.” Sąd w oparciu o treśćart. 65 § 2 kcdokonał zbadania jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy. Mając na uwadze wszystkie okoliczności przedmiotowej sprawy, brak jest podstaw do przyjęcia, iż strony łączyła umowa o dzieło. Nawiązany przez strony postępowania stosunek ewidentnie wskazuje na przyjęcie przez strony stanowiska inwestora (pozwany) i wykonawcy (powód). Strony określiły przedmiot umowy, którym było przeprowadzenie remontu- przebudowy budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Stosunek cywilnoprawny, jaki nawiązały strony niniejszego procesu odpowiadał w swej treści stosunkowi, jaki istnieje między wykonawcą a inwestorem wyrażony w treściart. 647 kc.
Podkreślenia wymaga, iż pozwany nie zaprzeczał zawarciu z powodem umowy o wykonanie prac budowlano - remontowych na nieruchomości stanowiącej jego własność położonej w miejscowościN.. Pozwany przyznał także, że strony ustaliły kwotę należną wykonawcy w wysokości 17.660 zł za każde z sześciu mieszkań mających powstać w budynku gospodarczym. Spór w istocie w przedmiotowej sprawie ograniczał się do ustalenia, co wchodziło w zakres prac, które zobowiązał się wykonać powód za ustaloną przez strony cenę. Powód podnosił, iż zawierając przedmiotową umowę strony miały na celu ustalenie, iż wykonawca jest zobowiązany do przekształcenia budynku gospodarczego w budynek mieszkalny w stanie deweloperskim, zaś pozwany podnosił, iż przez zawartą przez strony umowę należy rozumieć ustalenie, iż powód był zobowiązany do przygotowania sześciu mieszkań gotowych do zamieszkania tj. tzw. „pod klucz”.
Wobec ustalenia przez strony kosztu 17.660 zł naliczanego od każdego z mających powstać sześciu mieszkań, Sąd uznał, iż zasadne jest przyjęcie, że strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe za realizację całego przedmiotu umowy. Cena ryczałtowa (art. 632 kc) jest wynagrodzeniem za całość zlecenia w jednej sumie pieniężnej. Wynagrodzenie to określa się z góry, bez przeprowadzania szczegółowej analizy kosztów realizacji zamówienia. Istotą ceny ryczałtowej jest jej stałość, a rzeczywisty rozmiar prac wykonywanych w następstwie udzielenia zamówienia nie ma wpływu na określoną w umowie wysokość ceny. W ramach swobody umów, strony mogą przyjąć taki model umowy o wykonanie remontu w którym wynagrodzenie wykonawcy będzie ustalone w sposób stały- ryczałtowy, a tym samym niezależny od ostatecznego zakresu wykonanych prac.
Powód uzasadniając wysokość żądanej treścią pozwu kwoty wskazał na sposób jej wyliczenia, z jednoczesnym uwzględnieniem wpłaconej przez pozwanego zaliczki w wysokości 50.000 zł, wykonanego przez pozwanego na rzecz powoda świadczenia polegającego na dostarczenia obornika o wartości 6.000 zł oraz pomniejszenia należnej kwoty o łączną kwotę prac z zakresu elektryki i hydrauliki wykonanych przez inne podmioty.
Podkreślenia wymaga fakt, iż pozwany będący inwestorem nie dostarczył powodowi wymaganego przepisami prawa projektu, który w sposób profesjonalny opisywałby zakres koniecznych do przeprowadzenia prac zgodnie z przyjętymi normami i zaleceniami. W związku z powyższym jedyną dokumentacją wykazującą zakres prac, do których wykonania zobowiązał się powód był sporządzony przez niego kosztorys oraz przygotowany przez powoda plan mieszkań typu A i B. Pozwany decydując się na działanie wbrew przepisom sam przyczynił się do osłabienia swojej pozycji w zakresie możliwości dowodowych.
G. O.w złożonych przed sądem zeznaniach przyznała, iż powód wykonał zakres prac określonych w przedstawionym kosztorysie, który stanowił uzasadnienie żądanej przez powoda kwoty 17.660 zł naliczanej od każdego z 6 mieszkań. Podwykonawcy zatrudnieni przez pozwanego tj.A.iM. S.również przyznali, iż w trakcie podjęcia wykonania prac na zlecenie pozwanego, stan nieruchomości był identyczny z tym w dacie zakończenia prac na zlecenie powoda. We wszystkich pomieszczeniach były wykonane prace z zakresu m. in. montażu sufitów podwieszanych. W związku z czym brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż powód nie wywiązał się z przyjętego zakresu prac. Nie sposób przyjąć za pozwanym, że powód części prac w ogóle nie wykonał, nie ukończył prac do których się zobowiązał, jak choćby wykonanie podwieszanych sufitów. Mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego należy przyjąć, że w takich okolicznościach pozwany nie dokonałby odbioru prac, nie uiścił części wynagrodzenia w kwocie 10.000 zł. Nadto każda osoba, co do której wykonano usługę nieprawidłowo, czy w ograniczonym zakresie, niezgodnie z umową z pewnością poczyniłaby starania, aby okoliczności takie udokumentować przez choćby utrwalenie takiego stanu na zdjęciach. Pozwany żadnych takich czynności nie przedsięwziął, twierdzi, że nie wykonano w całości zleconych prac nawet w zakresie prac oznaczonych przez powoda, co nie znajduje uzasadnienia w zeznaniach świadków, ale na tę okoliczność nie przedstawia żadnych dowodów.
Biegła sądowa przyznała, iż żądana przez powoda kwota z tytułu wykonanych prac jest uzasadniona i znajduje potwierdzenie w przyjętych stawkach robocizny. Ustalenie, iż powodowi należne jest wynagrodzenie ustalone w sposób ryczałtowy, powoduje, iż nie ma potrzeby dokonywania szczegółowej analizy prawidłowości wyliczenia każdej z pojedynczych czynności - prac, bowiem wynagrodzenie jest należne za wykonanie całości zlecenia. W związku z powyższym Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia szczegółowych wyliczeń poszczególnych prac wykonanych przez powoda.
W ocenie Sądu wskazana przez powoda cena 17.660 zł pomnożona przez ilość mających powstać mieszkań jest uzasadniona jedynie przy przyjęciu doprowadzenia budynku do stanu deweloperskiego. Zarówno powód jak i współpracujące z nim osoby wyraźnie wskazywali, iż prowadzona przezS. H.działalność gospodarcza nie polega na wykonywaniu prac wykończeniowych typu: kładzenie glazury i terakoty, malowaniu ścian czy montażu wyposażenia łazienek, tzw. białego montażu. Przy przyjęciu prawdziwości twierdzeń podniesionych przez pozwanego, tj. zobowiązania się przez powoda do pełnego wykończenia mieszkań, cena należna wykonawcy winna znacznie przewyższać tą przyjętą przez strony w dacie zawierania umowy.
Z tych względów powództwo było uzasadnione w całości, tj. zarówno co do należności głównej, jak i odsetek liczonych od należności głównej, co z kolei miało uzasadnienie wart. 481 k.c.Powód wystawił fakturę (k. 15) z terminem płatności na dzień 24 sierpnia 2018 r. Zatem od dnia 25 sierpnia 2018 r. pozwany pozostawał w zwłoce.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art.art. 98 k.p.c.Mając na uwadze, iż powód jest stroną wygrywającą proces w całości, Sąd zasądził całe koszty procesu poniesione przez powoda, na które składały się: opłata od pozwu- 2.768 zł,– koszt zastępstwa procesowego 5.400 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa- 17 zł.
Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika powoda o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego przy zastosowaniu podwójnej stawki minimalnej określonej przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800), bowiem brak było podstaw do uznania, że charakter sprawy, długość trwania postępowania oraz wkład pracy pełnomocnika powoda w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia kształtowały się na podwyższonym poziomie, wobec czego Sąd orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi stawki minimalnej wysokości zgodnie z treścią powyżej powołanego rozporządzenia (§ 2 pkt. 6).
Z uwagi na treśćart. 98 kpcw zw. zart. 113 ust 1. ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U.2014.1025 j.t.) Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Tczewie kwotę 7.157,38 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, na które złożyły się wynagrodzenia opinii biegłej sądowej, wyłożonych tymczasowo ze Skarbu Państwa.