Sąd Rejonowy w Opolu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1726/18
Data wyroku: 2020-12-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygnatura akt I C 1726/18

UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 9 lipca 2018 roku powódkaE. Ł.wniosła o zasądzenie od pozwanej(...) S.A.z siedzibą wW.kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdą powstała w wyniku błędów popełnionych przez personel medyczny- Centrum Ginekologii, Położnictwa i Neonatologii wO.podczas przygotowania powódki do operacji przeprowadzonej dnia 24 maja 2017 roku oraz podczas działań podjętych bezpośrednio po operacji. Nadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie pozwu w całości oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 24 maja 2017 roku u powódki przeprowadzono operację ginekologiczną w Centrum Ginekologii, Położnictwa i Neonatologii wO.. W czasie przyjmowaniaE. Ł.do szpitala oraz podczas wypełniania ankiety, a następnie w kontakcie z personelem medycznym powódka wielokrotnie sygnalizowała, że nie można w jej przypadku stosować jakichkolwiek plastrów samoprzylepnych ani innych samoprzylepnych opatrunków. Na okoliczność tą mąż powódki-P. Ł.również zwracał uwagę personelowi medycznemu.

Dowód:

- zeznania świadkaP. Ł., k. 55
- przesłuchanie powódki, k. 69
- kopia dokumentacji medycznej, k. 12-32, 78-79
- zeznania świadkaŻ. M., k. 131
- zeznania świadkaK. B., k. 132
- zeznania świadkaK. P., k. 132
- zeznania świadkaM. C., k. 145
Powódka choruje na przewlekłą chorobę skóry- pęcherzycę liściastą. Schorzenie to wymaga ostrożności i dbałości o skórę. Skóra powódki jest wyjątkowo wrażliwa na wszelkiego rodzaju urazy, po których powstają nieusuwalne blizny.
Pęcherzyca liściasta jest chorobą ciężką i nieprzewidywalną, na którą powódka choruje od 30 lat. Powódka od dzieciństwa nie mogła używać plastrów i do tej pory jest to surowo zabronione.

Dowód:

- zeznania świadkaI. P., k. 183
Mąż powódki-P. Ł.dostarczył do szpitala własne opatrunki specjalistyczne, typu żelowego. Opatrunki te zostały użyte na rany pooperacyjne i nie spowodowały żadnych uszkodzeń skóry.

Dowód:

- zeznania świadkaP. Ł., k. 55
Przed samą operacją, już po znieczuleniu powódki personel medyczny szpitala zastosował standardową, samoprzylepną bieliznę operacyjną- tzw. chustę pooperacyjną. Opatrunek ten przykleił się do ciała powódki od brzucha do kolan. Ściągnięcie opatrunku spowodowało oderwanie całych plastrów skóry powódki na dużej powierzchni ciała i powstanie ran na całym ciele. Powstałe blizny są nieusuwalne i pozostaną na ciele powódki do końca życia.
Okres zabliźniania się i leczenia ran trwał ponad trzy miesiące i przypadł na miesiąc czerwiec, lipiec sierpień 2017 roku. W tym czasie powódka nie mogła się poruszać, wszelkie rany powodowały piekący ból i pękanie strupów.

Dowód:

- dokumentacja medyczna, k. 12-32, 78-79
- dokumentacja zdjęciowa, k. 42
- zeznania świadkaP. Ł., k. 55
- przesłuchanie powódki, k. 69
Powódka zgłosiła szkodę pozwanemu, który uznał swoją odpowiedzialność co do zasady, lecz stwierdził brak związku przyczynowego pomiędzy działaniem personelu medycznego a powstaniem rany u powódki.

Dowód:

- wezwanie do zapłaty, k. 34-37
- pismo do ubezpieczyciela z dnia 09.01.2018 roku, k. 38-39
- odpowiedź(...), k. 40-41
E. Ł.jest młodą kobietą, ma 43 lata. Do czasu operacji i powstania obrażeń skóry mogła chodzić w krótkich spodenkach, spódniczkach. Od czasu przedmiotowego zdarzenia powódka nie czuje się na tyle swobodnie by wyjechać na wczasy i odpoczywać na plaży czy basenie. Dodatkowo blizny powodują u powódki stany depresyjne i problemy w kontaktach fizycznych z mężem, bowiem powódka czuje się niepełnowartościowa, oszpecona.

Dowód:

- zeznania świadkaP. Ł., k. 55
- przesłuchanie powódki, k. 69

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
W przedmiotowej sprawie powódka wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę powstałą w wyniku błędów popełnionych przez personel medyczny- Centrum Ginekologii, Położnictwa i Neonatologii wO.podczas przygotowania powódki do operacji przeprowadzonej dnia 24 maja 2017 roku.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o kserokopie dokumentów medycznych, dokumentacji zdjęciowej zgromadzonych w aktach sprawy. Sąd uznał dowody z dokumentów za wiarygodne, albowiem ich autentyczność nie została zakwestionowana przez strony, a ponadto Sąd nie znalazł podstaw do ich podważenia z urzędu. Nadto Sąd dał wiarę zeznaniom powódkiE. Ł.oraz zeznaniom przesłuchanych w sprawie świadkówP. Ł.,Ż. M.,K. B.,K. P.,M. C.albowiem są one szczere, spójne oraz znajdują potwierdzenie w pozostałych dowodach zgromadzonych w aktach sprawy.
Aby ocenić skutki błędu w sztuce medycznej Sąd zasięgnął opinii biegłego lekarza specjalisty z zakresu dermatologii. Jednakże z opinii tej nie wynikało, że w trakcie pobytu powódki w placówce medycznej doszło do zaniedbań po stronie personelu szpitala. W ocenie biegłego nie sposób było dopatrzyć się błędu medycznego polegającego na nieprawidłowym zaopatrzeniu chirurgicznym ciała powódki. Takiemu jednak uznaniu przeczy cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania personelu medycznego- lekarzy i pielęgniarek, którzy zajmowali się powódką w czasie jej pobytu w szpitalu. Zatem zgromadzone w sprawie dowody w postaci licznych zeznań dają podstawy do poczynienia odmiennych ustaleń niż tych wynikających z opinii biegłego. Sam personel Szpitala wskazywał na niedołożenie należytej staranności, zaniedbania i zaniechania, co mogło skutkować przyjęciem odpowiedzialności ubezpieczyciela za aktualny stan zdrowia powódki. Należy wskazać, że opinia biegłego może być kwestionowana, sąd nie jest nią związany i może ją oceniać na równi z innymi środkami dowodowymi w ramach swobodnej oceny dowodów. Nie ulega jednak wątpliwości, iż z uwagi na swoją specyfikę (chodzi o wiadomości specjalne, którymi sąd nie dysponuje) opinia biegłego nie jest przedmiotem oceny z punktu widzenia jej wiarygodności, jak przy zeznaniach świadków czy przesłuchaniu stron, ale w drodze pozytywnego lub negatywnego uznania wartości zawartego w niej rozumowania; kontrola sądu dokonywana jest zatem z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania, źródeł poznania i stopnia zaufania do wiedzy biegłego, a ocena opinii pod względem fachowości, rzetelności i logiczności z możliwością pominięcia oczywistych omyłek czy błędów. Z opinii biegłego wynika, jedynie hipotetyczny przebieg zdarzeń. Biegła wskazywała na konieczność zastosowania wobec powódki chust po operacyjnych, podczas gdy przesłuchiwany w sprawie lekarzM. C.wskazywał na istnienie na rynku chust bez kleju. Dodatkowo cały personel medyczny podkreślał, że mimo wiedzy o problemach skórnych z nieznanych im powodów nie zastosowali się do nich. Podkreślali, że był to ewidentny błąd.
Na marginesie wskazać należy, iż brak było obiektywnej możliwości posiłkowania się opinią innego biegłego – a tym biegłego ad hoc (czynności Sądu, zmierzające do ustalenia w tym zakresie zostały wyczerpane – k. 174).
Podstawa prawna odpowiedzialności pozwanej(...) S.A.z siedzibą wW.wynika z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakładu opieki zdrowotnej. Zgodnie z treściąart. 805 § 1 k.c.przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie zdarzenia a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. W myśl § 2 pkt 1 cytowanego przepisu, świadczenie zakładu ubezpieczeń polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Zgodnie natomiast zart. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 roku(t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2214 z późn. zm.) poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń także bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. Natomiast zgodnie zart. 444 § 1 k.c.w zw. zart. 445 § 1 k.c.w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelki wynikłe z tego powodu koszty, a Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
W świetle powyższych rozważań i zgromadzonych w sprawie dowodów Sąd ustalił, że personelmedyczny Centrum (...), Położnictwa i Neonatologii wO.zostali w wyczerpujący sposób poinformowany o konieczność specjalnego traktowania powódki w zakresie opieki pooperacyjnej, a w ramach odpowiedzialności zakładu leczniczego wskazać także trzeba, że zakład ten był zobowiązany, poza świadczeniem usług leczniczych, do zapewnienia pacjentowi "bezpieczeństwa" pobytu, jest to obowiązek starannego działania. Pacjent nie ma żadnego wpływu na funkcjonowanie szpitala, stosowane środki lecznicze i podejmowane przez lekarzy decyzje nie może więc tak daleko ponosić ryzyka szkody (orzeczenie SN z 28 listopada 1983 r. II CR 358/83 OSPiKA 1984 r. poz. 197). A zatem odpowiedzialność za skutek powinien ponosić zakład leczniczy. Zakres czynności powierzonych lekarzowi traktuje się bardzo szeroko, jako czynności związane z całym procesem leczenia, wszelkich badań i opieki nad pacjentem. Istotne jest bowiem tylko, aby jego działanie lub zaniechanie było związane z realizacją celu, dla którego jest zatrudniony w zakładzie leczniczym. Dla przyjęcia odpowiedzialności zakładu leczniczego konieczne jest ustalenie winy jej pracownika (lekarza, personelu pomocniczego) w znaczeniu obiektywnym. Nie zwalnia jednak tego zakładu z odpowiedzialności niemożność ustalenia sprawcy szkody, jeżeli zostanie udowodnione, że winę ponosi osoba (osoby) z określonego kręgu. Ma to szczególne znaczenie w "procesach lekarskich", gdy niejednokrotnie trudno jest ustalić, który z lekarzy leczących pacjenta lub kto z personelu pomocniczego dopuścił się winy, a dowiedzione zostało, że popełniono zaniedbanie. Odpowiedzialność zakładu leczniczego, przy przyjęciu winy, występuje jedynie wtedy, gdy między zawinionym zachowaniem a szkodą istnieje adekwatny związek przyczynowy. Oznacza to, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 § 1 k.c.).
Odnosząc powyższe rozważania do poczynionych w sprawie ustaleń Sąd doszedł do przekonania, że powództwo jest usprawiedliwione co do zasady, ponieważ spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności cywilnej Szpitala, co implikuje podstawy do obciążenia pozwanego zakładu ubezpieczeń odpowiedzialnością względem powódki. Z materiału dowodowego wynika ewidentne zaniedbanie personelu medycznego, którzy wiedząc o dolegliwości powódki z niewiadomych powodów zignorowali ten fakt i po przeprowadzonej operacji opatrzyli ją chustą chirurgiczną przyklejoną do ciała kobiety. Pomiędzy tym zaniedbaniem a powstałymi obrażeniami istnieje niewątpliwie związek przyczynowy.
Przechodząc do roszczenia powoda należy stwierdzić, iż wart. 445§1 kcuregulowano możliwość przyznania poszkodowanemu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w razie uszkodzenia ciała bądź wywołania rozstroju zdrowia. W zamierzeniu ustawodawcy celem zadośćuczynienia jest wynagrodzenie cierpień moralnych, psychicznych, poczucia krzywdy za utratę zdrowia, ból oraz cierpienie. Pojęcie krzywdy mieści w sobie wszelkie ujemne następstwa uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, zarówno w sferze cierpień fizycznych, jak i psychicznych. Zadośćuczynienie ma stanowić swoistą rekompensatę „łagodzącą" tę niewymierną część powstałej szkody oraz ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. W ten sposób ujawnia się aprobowany w orzecznictwie kompensacyjny charakter zadośćuczynienia pieniężnego czyli, że ma ono na celu przede wszystkim naprawienie szkody niemajątkowej, wyrażającej się krzywdą w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych, przy czym funkcja kompensacyjna musi być rozumiana szeroko i zadośćuczynienie odpowiadające doznanej krzywdzie powinno być odczuwalne dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienie psychiczne. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia ma uzupełniający charakter w stosunku do kwestii zasadniczej, jaką jest rozmiar szkody niemajątkowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1968 r., I PR 175/68, uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1973 r, III CZP 37/73, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2004 r. I CK 131/2003 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2004 r. V CK 282/2003).
Z uwagi na niewymierność krzywdy, określenie w konkretnym wypadku odpowiedniej sumy zostało pozostawione Sądowi, który w takim wypadku dysponuje większym zakresem swobody niż przy ustalaniu szkody majątkowej i sumy potrzebnej do jej naprawienia, nie oznacza to jednak, że ocena Sądu jest dowolna i nie podlega żadnej weryfikacji. Wprawdzie użyte wart. 445 § 1 kcpojęcie „odpowiedniej sumy” ma charakter niedookreślony, tym niemniej w orzecznictwie sądowym wypracowano kryteria, którymi należałoby się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, a więc musi ono mieć charakter kompensacyjny, a zatem przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, nie będącą jednak wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, a więc musi to być wartość utrzymana w granicach odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1962 r. IV CR 902/61, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1965 r. I PR 203/65). Suma przyznana tytułem zadośćuczynienia musi być przybliżonym ekwiwalentem za doznane cierpienia psychiczne i fizyczne osoby poszkodowanej, przy ocenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę należy uwzględniać przede wszystkim nasilenie cierpień, długotrwałość choroby, rozmiar kalectwa, trwałość następstw zdarzenia oraz konsekwencje uszczerbku na zdrowiu w życiu osobistym i społecznym. Zadośćuczynienie powinno być środkiem pomocy dla poszkodowanego i pozostawać w odpowiednim stosunku do rozmiarów krzywdy i szkody niemajątkowej. Przy określaniu wysokości zadośćuczynienia podstawowe znaczenie ma stopień natężenia krzywdy, a więc cierpień fizycznych i ujemnych doznań psychicznych, decyduje więc rodzaj, charakter i długotrwałość cierpień fizycznych doznanych przez poszkodowanego wskutek uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia, których rodzaj, czas trwania i natężenie, należy każdorazowo określić w kontekście materiału dowodowego sprawy np. ból, stres związany z operacją, niewygody związane z pobytem w szpitalu, oszpecenie i jego możliwe skutki, poza tym ma tu znaczenie poczucie bezradności, utrata możliwości wykonywania pracy, korzystania z rozrywek, ulubionego hobby i sportu, utrata możliwości odbywania podróży, świadomość bycia ciężarem dla najbliższych itp.
W ocenie Sądu uchylanie się w czasie prowadzonego postępowania likwidacyjnego szkody zadośćuczynienie nie spełnia przesłanek zart. 445 § 1 kc.Zgodnie z wytycznymi wskazanymi powyżej pozwana spółka dokonując ustaleń, nie wzięła po uwagę wszystkich przesłanek. Należy podkreślić, że incydent, do którego doszło w dniu 24 maja 2017 roku odmienił życie powódki. Ustalając zakres cierpień doznanych przez powódkę Sąd miał na uwadze fakt, że do opieki nad kobietą w okresie rekonwalescencji zaangażowana były jej rodzina, które pomagała jej w prostych czynnościach, takich jak mycie się czy ubieranie, gdyż każdy ruch powodował ból i obawę przed dalszymi uszkodzeniami ciała.
Choć obrażenia ciała powódki nie wymagały długiej hospitalizacji, to nie może mieć to jednak decydującego znaczenia dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia. Ustalenie adekwatnej kwoty zadośćuczynienia nie sprowadza się jedynie do badaniu procentowego długotrwałego uszczerbku na zdrowiu i przeliczeniu na tej podstawie przyznawanej kwoty. Długotrwały uszczerbek na zdrowiu stanowi jedynie jeden z wielu elementów, które bierze się pod uwagę przy ustalaniu kwoty zadośćuczynienia. Należy brać także pod uwagę odczucia fizyczne oraz psychiczne, które zostały wywołane przez zdarzenie. Niewątpliwie skutki zdarzenia spowodowały u powódki cierpienie, ból oraz dyskomfort psychiczny i fizyczny. Poparzenie skóry wiązało się z uciążliwym bólem, na który powódka uskarżał się jeszcze długo po zdarzeniu. Stan chorobowy wyeliminował powódkę z życia codziennego oraz znacznie utrudniał wykonywanie zwykłych czynności życiowych W sytuacji odczuwalnego znacznego dyskomfortu i bólu powódka doświadczyła ewidentnie krzywdy.
Wskutek niewłaściwego opatrzenia rany pooperacyjnej powódka doznała uszkodzenia skóry od brzucha po kolana, co doprowadziło u niej do powstania blizn. Również okres po hospitalizacji wiązał się z kolejnymi cierpieniami fizycznymi i psychicznymi. Wszystkie te okoliczności związane z uszkodzeniem ciała i kolejnym leczeniem stanowiły dla powódki kompleks silnych i przewlekle oddziałujących czynników stresowych. Te dysfunkcje znacząco wpłynęły na obniżenie jakości jej życia i obniżenie samooceny. Wszystko to negatywnie rzutowało na jej samopoczucie oraz na aktywność życiową, w tym aktywność seksualną. W sposób naturalny wiąże się to również z trudnościami w relacjach małżeńskich.
Przyznając powódce zadośćuczynienie za doznaną krzywdę Sąd miał również na względzie konsekwencje psychiczne, które pojawiły się u powódki na skutek błędu medycznego. Manifestują się one głównie obniżeniem samooceny. Wahania nastrojów i nerwowość, są konsekwencją utrzymujących się dolegliwości fizycznych bólów. Adekwatnym zatem, w ocenie Sądu, zadośćuczynieniem dla powódki będzie kwota w wysokości 40.000 zł. Przyznana tytułem zadośćuczynienia kwota, przy uwzględnieniu dotychczasowej praktyki orzeczniczej, odpowiada doznanej przezE. Ł.krzywdzie, a nadto uwzględnia stopień winy personelu pozwanego.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 zd. 1 k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Z uwagi na fakt, iż stroną przegrywającą niniejszy proces była strona powodowa, to na niej spoczywa obowiązek pokrycia kosztów postępowania. Na koszty procesu składały się opłata od pozwu w wysokości 2.000 zł- ustalona w oparciu oart. 13 ust. 1 ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 300 z późn. zm.), wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.600 zł ustalone w oparciu o § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W punkcie II wyroku nakazano pozwanemu na podstawieart. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U.2019.0.785) uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Opolu kwotę 377,29 zł tytułem zwrotu części niepokrytych kosztów sądowych.