Sąd Okręgowy w Olsztynie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1582/22
Data wyroku: 2023-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art 191 ^1^ kpc

Sygn. akt: I C 1582/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2023 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny
w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek
po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2023 r. w Olsztynie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. K.
przeciwkoSkarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Olsztynie
o zapłatę

powództwo oddala.

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 30 grudnia 2022 r. powódka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnej, domagała się od pozwanego zapłaty kwoty 15.664,59 zł z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie w dniu 8 lutego 2018 r. przez Sąd Rejonowy wO.Wydział I Cywilny wyroku w sprawie(...).
W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 21 grudnia 2017 roku Sąd Rejonowy wO.Wydział I Cywilny wydał wyrok zasądzający odI. K. (1)na rzecz GminyO.z tytułu nieuiszczonych opłat czynszu najmu przydzielonego mieszkania kwotę 15.664,59 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty. Kolejno w tej samej sprawie w dniu 8 lutego 2018 roku Sąd Rejonowy wO.I Wydział Cywilny wydał wyrok zobowiązującyM. K.iZ. K.do zapłaty solidarnie zI. K. (2)kwoty 15 664,59 zł wraz z odsetkami.
(dowód: kopia wyroku Sądu z dnia 21.12.2017 i 08.02.2018 r. k.46-47),

M. K., na skutek prowadzonego przez Komornika Sądowego postępowania egzekucyjnego (sygn.(...)) dowiedziała się o tytule egzekucyjnym oraz zapadłym wyroku w sprawie o zapłatę. Dokonano bowiem w toku postępowania egzekucji z jej wynagrodzenia za pracę. Była to najwcześniejsza chwila, w której powódka dowiedziała się o szkodzie i o osobie odpowiedzialnej za jej wyrządzenie. W postępowaniu(...)powódkę reprezentował kurator dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, który nie tylko nie podjął czynności ustalenia pobytu powódki, ale również nie chronił należycie jej interesów poprzez aktywne uczestniczenie w postępowaniu dowodowym i ograniczenie się wyłącznie do wniesienia o oddalenie powództwa. W sprawie wydano również wyrok wobec zmarłego przed orzeczeniem z dnia 08.02.20218 rokuZ. K.. Powódka odrzuciła spadek po ojcu.
Dopiero na skutek postępowania egzekucyjnego, powódka dowiedziała się o zakończonym już prawomocnie postępowaniu o zapłatę i zapoznała się z aktami sprawy cywilnej. Okazało się, że pozew o zapłatę dotyczył okresu, w którymM. K.nie mieszkała wraz zI. K. (1)w lokalu wynajmowanym od GminyO., wobec czego nie odpowiada ona za zadłużenie lokalu. Okoliczność tę przyznała GminaO.w postępowaniu o sygn.(...), nadto wskazała swoje ustalenia w zakresie zamieszkiwania w czasie od 01.11.2015 do 30.04.2017 powódki poza lokalem zajmowanym przezI. K. (1). W sprawie(...)powództwo zostało oparte wyłącznie o zgłoszenie matki, sąd natomiast nie wyjaśnił, z jakich przyczynM. K.nie odbierała korespondencji mimo ustalenia dla jej osoby kuratora - co już wskazywało na fakt braku zamieszkiwania powódki pod adresem przyul. (...).
(dowód: pismo z dnia 03.09.2020, dokumenty umów powódki, legitymacja studencka, kopia aktu zgonu, akt notarialny k.16-45).
W ocenie powódki Sąd powinien był zbadać stan faktyczny sprawy, ustalić wszelkie fakty. Materiał dowodowy w sprawie(...)wskazywał na brak zamieszkiwaniaM. K.w lokalu przyul. (...). Brak zatem było po stronie powódki legitymacji biernej do występowania w procesie, brak ten skutkuje oddaleniem powództwa. Zatem wyrok wydany przez Sąd w sprawie(...)przeciwkoM. K.jest oczywiście i jednoznacznie niezgodny z prawem.
Sąd orzekający w ocenie dowodów powinien kierować się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ustalić stan faktyczny i podstawę roszczenia powoda. Zgodnie z orzecznictwem, brak legitymacji biernej powinien nie tylko rozpoznawać na zarzut zgłoszony przez stronę, ale również z urzędu - jako element istoty prawidłowości wydanego wyroku.
Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej Strony w chwili orzekania co do istoty sprawy bierze tę przesłankę pod uwagę z urzędu, ma zatem obowiązek ustalić okoliczności, które stanowią o istnieniu tej legitymacji. Brak legitymacji procesowej zarówno czynnej jak i biernej prowadzić musi do wydania wyroku oddalającego powództwo.
Powyższe względy jednoznacznie przemawiają za oceną wyroku Sądu Rejonowego wO., jako rażąco niezgodnego z prawem i naruszającego podstawowe zasady procesu cywilnego. Ponieważ prawomocny wyrok Sądu I instancji nie podlega kontroli w drodze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (por.art. 4241k.p.c.), toteż uprzednie wystąpienie z tą skargą nie stanowi warunku wytoczenia niniejszego powództwa, a zastosowanie w sprawie niniejszej znajduje regulacjaart. 4241bk.p.c.Oceniając fakt zaistnienia po stronie powoda szkody podnieść należy, iż zostało wobec powódki wszczęte postępowanie egzekucyjne i część należności została powódce potrącona z wynagrodzenia, a następnie z zasiłku macierzyńskiego.
W ocenie powódki, oczywistym jest, że między doznaną przez powódkę szkodą, a wydaniem wyroku o zachodzi adekwatny związek przyczynowo-skutkowy. Na skutek wydania wyroku(...)uzyskała tytuł wykonawczy umożliwiający jej prowadzenie egzekucji względemM. K.. Mając na uwadze to, że istnienie legitymacji biernej Sąd bierze pod uwagę z urzędu, jest naczelną zasadą prawa uznać należy, że orzekającemu sądowi powinny być znane - tym bardziej, że mamy do czynienia z profesjonalistami, którzy zajmując się orzekaniem w sprawach cywilnych. W związku z powyższym bezsporna jest bezprawność oraz zawiniony charakter działań pozwanego.
Jak podała, powódce pozostała już tylko możliwość złożenia za pośrednictwem uprawnionego organu skargi nadzwyczajnej. Podjęte dotychczas czynności prawne w celu ochrony praw powódki nie przyniosły pozytywnych efektów.
Jej skarga o wznowienie postępowania w sprawie(...)i powództwo przeciwegzekucyjne w sprawie(...)zostały prawomocnie odrzucone i oddalone.
Nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469), która weszła w życie w dniu 7 listopada 2019 r., wprowadzono dokodeksu postępowania cywilnegoprzepisart. 1911, dający podstawę do oddalenia powództwa oczywiście bezzasadnego na posiedzeniu niejawnym, bez uzupełnienia jego braków oraz bez prowadzenia postępowania dowodowego.
Przez "oczywistą bezzasadność powództwa" należy rozumieć sytuację, w której "dla każdego prawnika, bez potrzeby analizowania sprawy pod względem faktycznym i prawnym jest zupełnie oczywiste, że powództwo nie może być uwzględnione" (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 stycznia 1966 r. I CZ 124/65), gdy żądanie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawnych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 1970 r. II CZ 104/70), "jeżeli brak podstaw zgłoszonych w pozwie żądań wynika z samych twierdzeń powoda, bez potrzeby sprawdzenia ich przesłanek" (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 stycznia 1971 r. I CZ 7/71).
Pomimo, że powódka była reprezentowana prze radcę prawną to jej powództwo sformułowane przez profesjonalnego pełnomocnika nie może zostać uwzględnione z oczywistych i następujących przyczyn.
Po pierwsze, wbrew twierdzeniom pełnomocnika powódki dopuszczalne było poddanie kontroli w drodze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji o czym stanowi wyraźnieart. 4241§ 2 k.p.c.Z tej przyczyny uprzednie wystąpienie z tą skargą stanowi warunek wytoczenia niniejszego powództwa o zapłatę. Powódka mogła to uczynić w przepisanym terminie, albowiem egzekucję wobec niej wszczęto 4 września 2019 r., czyli przed upływem 2 lat od uprawomocnienia się wyroku. Zastosowania w sprawie niniejszej nie znajduje regulacjaart. 4241bk.p.c., gdyż dotyczy ona innych orzeczeń. Nie może też być zamiennie stosowana w przypadku upływu terminu do wystąpienia ze skargą przewidzianego wart. 4246§ 2 k.p.c.
Po drugie, jak wynika z treści uzasadnienia powódka wystąpiła już o wniesienie skargi nadzwyczajnej przewidzianej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym. Z tej przyczyny powództwo w omawianym zakresie jest jeszcze dalece przedwczesne.
Po trzecie, stwierdzić należy, iż wobec prawomocności zapadłego rozstrzygnięcia i jak dotąd niewzruszenia go w trybie zwyczajnych lub nadzwyczajnych środków odwoławczych, Sąd w niniejszej sprawie jest nim związany zgodnie zart. 365 § 1 k.p.c.Jak dotąd przesądził on prawomocnie o zasadności roszczenia Gminy wobec powódki. Tym samym nie sposób przypisać pozwanemu bezprawności. Natomiast wobec kategorycznej treściart. 4171§ 2 k.c.zgodnie z którym jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia, naprawienia jej można się domagać dopiero po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu jej niezgodności z prawem.
Trzeba pamiętać, że uproszczenie procedowania z powodu oczywistej bezzasadności powództwa stanowi wyjątek, ograniczającym pełną realizację prawa do sądu. Cel omawianej regulacji prawnej, związany z brakiem konieczności angażowania środków finansowych oraz aparatu sądowego dla badania roszczenia, które w oczywisty sposób, niezależnie od dalszych czynności w sprawie, będzie musiało ulec oddaleniu - uzasadnia ograniczenie praw procesowych strony. Celem tej regulacji jest też i ochrona interesu samego powoda, który w przypadku przegrania procesu będzie musiał zwrócić stronie przeciwnej poniesione przez nią wydatki.
Należy tu zaznaczyć, że nie jest dopuszczalne wytaczanie powództwa „na zapas” i w tym celu wnioskowanie o zawieszenie postępowania, z uwagi na ewentualność uzyskania w przyszłości korzystnego dla strony rozstrzygnięcia. Orzekając sąd jest obowiązany rozstrzygnąć o roszczeniu na jego aktualnym etapie. Jeżeli nie zapadł przesąd warunkujący jego byt to jest ono przedwczesne, a więc bezzasadne.
Skoro istnieją w prawie krajowym skuteczne procedury wzruszenia prawomocnego orzeczenia wobec jego niezgodności z prawem to brak jest podstaw do stosowania regulacji wspólnotowych w tym zakresie.
Z powyższych względów na podstawieart. 1911§ 3 k.p.c.orzeczono jak na wstępie.