Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 163/21
Data wyroku: 2021-04-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: s. Wasilewski
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu
Podstawa prawna: art. 279§1 zw. z art. 283 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VIII Ka 163/21

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z 30 grudnia 2020 r. w sprawie XIII K 752/20

0.1.Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.1.Granice zaskarżenia

0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.0.1.Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

1.Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.1.Ustalenie faktów

0.0.1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

A. K.

krąg spadkobierców po zmarłejT. W., czyn I-XV

wypis z aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w Kancelarii Notarialnej notariuszaG. C.

122-123

0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

0.1.Ocena dowodów

0.0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.1.1.1

z aktu notarialnego wynika, iż spadek po zmarłejT. W.nabyliA. K.iM. W.

0.0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

naruszenie przepisów prawa materialnegoart. 279 1 k.k.w zw. zart. 283 k.k.

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Skarżący myli się twierdząc, że w przypadku jego mocodawczyni nie dochodziło do przełamania zabezpieczeń związanych z kontemT. W.. Ugruntowanym w orzecznictwie jest pogląd, że pokonanie zabezpieczeń cyfrowych do konta bankowego osoby trzeciej poprzez wpisanie loginu i hasła przydzielonego tej osobie lub użycie jej karty bankomatowej i wpisanie PINu jest włamaniem (Wyrok SA w Gdańsku z 10.05.2018 r., II AKa 97/18, LEX nr 2607665, Wyrok SA w Warszawie z 25.05.2018 r., II AKa 441/17, LEX nr 2520509, Wyrok SA we Wrocławiu z 9.07.2014 r., II AKa 180/14, LEX nr 1506771). Nie do zaakceptowania jest twierdzenie obrońcy, że oskarżona w sposób legalny weszła w posiadanie loginu, hasła oraz PINu do karty bankomatowej, sugerujące że w/w zgodnie z prawem mogła korzystać z rachunku matki. Czym innym jest korzystanie z rachunku logując się w sieci czy też dokonując wypłat z bankomatów używając haseł i PINuT. W., czym innym dokonywanie tych czynności jako pełnomocnik do rachunku, posiadający swoje loginy, hasła, kartę bankomatową i PIN. Przenosząc powyższe ze świata cyfrowego do świata realnego, działania w/w można porównać do porabiania podpisu matki na dyspozycjach wypłat, przelewów, a dokonywanie tych transakcji we własnym imieniu jako pełnomocnik. Oskarżona korzystając ze środków zgromadzonych na rachunku matki, wypłacając środki pieniężne z bankomatów - po prostu używała cyfrowego podpisu matki. Istotną w sprawie jest okoliczność, iż w 15 opisanych w akcie oskarżenia przypadkachA. K.doskonale wiedziała, że właścicielka rachunku w(...)wG.zmarła w dniu 16 grudnia 2019 r., a login i hasło oraz karta bankomatowa wraz z PINem zostały przyznane przez(...)zmarłej, a nie oskarżonej jako pełnomocnikowi do tego konta. Drugim elementem koniecznym dla dokonania przestępstwa z art. 279 § 1
k.k.jest kradzież mienia. Sąd Odwoławczy w przypadku czynów I-XIII podziela twierdzenia obrońcy oskarżonej, iż w zaistniałej sytuacji nie mogło dojść do dokonania kradzieży środków z kontaT. W.przezA. K.. Zgodnie zart. 924 k.c.spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Na podstawieart. 925 k.c.spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Jak wynika z wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia (k. 122-123) spadek poT. W.nabyliA. K.orazM. W.. Tym samym środki zgromadzone na rachunkuT. W.z dniem 16 grudnia 2019 r. nabyli w/w spadkobiercy.A. K.trzynastokrotnie dysponując środkami zgromadzonymi na koncie, pomijając złamanie przepisów odnośnie spółdzielczych kas, związanych z obsługą i korzystaniem z rachunków, co najwyżej mogłaby dopuścić się ich przywłaszczenia, jeśli chodzi o część przypadającą bratu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, żeM. W.był świadomy działań siostry, w pełni je akceptował, jak również akceptował cel na który były przeznaczone. Dlatego z uwagi na niewyczerpanie znamienia "kradzieży środków", przy zaskarżeniu orzeczenia jedynie na korzyść oskarżonej (art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k.) należało zmienić orzeczenie Sądu Rejonowego w powyższym zakresie i uniewinnić w/w od popełnienia czynów z puntu I-XIII aktu oskarżenia.
Zupełnie inaczej, zbieżnie z zapatrywaniami prawnymi i wnioskami Sądu Rejonowego należy ocenić zachowanie oskarżonej, jeśli chodzi o czyn XIV oraz XV. Jak wcześniej wspomniano nie budzi wątpliwości kwestia złamania przez w/w zabezpieczeń do konta poprzez użycie podczas logowania na konto loginu i hasła przysługującegoT. W., jak również użycie karty bankomatowej i PINuT. W.. Na datę 03 stycznia 2020 r. oskarżona miała świadomość, że właścicielka konta nie żyje. Wiedziała, że zmarłej nie przysługuje świadczenie z ZUS za miesiąc styczeń 2020 r. Saldo przedmiotowego rachunku na dzień 31 grudnia 2019 r. było równe -2,85 zł. Logując się na rachunku na początku 2020 r. w/w stwierdziła, że w dniu 02 stycznia 2020 r. na rachunek wpłynęła kwota 1410,54 zł z tytułu "świadczenia ZUS". Ponieważ na koncie na dzień 03 stycznia 2020 r. pozostała kwota 1358,81 zł, oskarżona dokonała przelewu na kontoJ. J.kwoty 358,- zł, a następnie dokonała wypłaty gotówkowej w wysokości 1000,- zł przy pomocy karty bankomatowej i PINuT. W.z bankomatu położonego przyul. (...)wB.(k. 16-16v). W ten sposób dokonała kradzieży środków z ZUS, które znalazły się na rachunkuT. W..
Sąd Odwoławczy nie stwierdził błędu w działaniu Sądu Rejonowego zobowiązującego oskarżoną do zapłaty na rzecz(...)z siedzibą wG.kwoty 1358,- złotych z tytułu naprawienia wyrządzonej szkody w całości.
Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie ZUS w dniu 14 lutego 2020 r. w drodze decyzji wezwał(...)w oparciu oart. 138 ust. 3 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U.2021.291 z późn. zm.) do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 stycznia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. w łącznej kwocie 1410,54 zł z tytułu przekazanie nienależnego świadczenia za styczeń 2020 r. z tytułu emerytury przysługującejT. W.(k. 8). Zgodnie z art. 138 a w/w ustawy podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego są obowiązani zwrócić Zakładowi kwoty świadczeń przekazane na ten rachunek albo instrument płatniczy, za miesiące następujące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy. Ponieważ kwota 1358,- zł została skradziona przez oskarżoną w dniu 03 stycznia 2020 r., a na rachunku zmarłej nie było wystarczających środków,(...)wG.w dniu 28 lutego 2020 r. wypłacił ZUSowi kwotę 1410,54 zł, w tym ze środków własnych 1358,- zł. Tym samym szkoda jakiej doznał(...)z siedzibą wG.to kwota 1358,- zł.

Wniosek

zmiana wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzuconych jej czynów

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

W przypadku pierwszych 13 czynów zarzuconych oskarżonej wniosek okazał się zasadny, bowiem za zgodąM. W.wypłaciła ona środki stanowiące współwłasność w/w. Co do czynów XIV oraz XV, dotyczących środków nienależnych z tytułu emerytury przelanych przez ZUS w styczniu 2020 r. żaden z argumentów apelacyjnych nie okazał się trafny w stopniu skutkującym koniecznością zmiany wyroku i uwzględnieniem wniosku.

1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Punkt I i II części dyspozytywnej wyroku dotyczący czynów XIV oraz XV przypisanych przez Sąd.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Żaden z argumentów apelacyjnych odnośnie czynów XIV i XV nie okazał się trafny.

0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zmiana rozstrzygnięcia w punkcie I i II części dyspozytywnej wyroku dotycząca czynów od I do XIII przypisanych przez Sąd poprzez uniewinnienie oskarżonej od postawionych zarzutów co do czynów od I do XIII.

Zwięźle o powodach zmiany

Ponieważ nie doszło do kradzieży środków zgromadzonych na rachunkuT. W.przezA. K.- czyny w/w polegające na trzynastokrotnym włamaniu się na konto zmarłej nie wyczerpały znamionart. 279 § 1 k.k.

0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

1.Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

w części uniewinniającej kosztami procesu obciążono Skarb Państwa (art. 632 pkt 2 k.p.k.iart. 634 k.p.k.)

IV.

Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.należało zwolnić oskarżoną od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze w części skazującej, albowiem uiszczenie ich byłoby dla w/w zbyt uciążliwe.

1.PODPIS

0.1.Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonej

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość wyroku

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana