Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1243/20
Data wyroku: 2021-12-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 § 1 kc

Sygn. akt III Ca 1243/20

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4 marca 2020 r., w sprawie III C 1027/16 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasądził odTowarzystwa (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.na rzeczT. W.kwoty: 23.000,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 października 2016r. do dnia zapłaty, 28.982,38 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 października 2016r. do dnia zapłaty, 3.000,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 listopada 2016r. do dnia zapłaty, rentę w wysokości po 25,00 złotych miesięcznie płatną w terminie do dziesiątego dnia każdego miesiąca poczynając od miesiąca sierpnia 2016r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 października 2019r. w odniesieniu do rat wówczas wymagalnych oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z kolejnych rat. Zasądził odTowarzystwa (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.na rzeczZ. W.kwoty: 25.000,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 października 2016r. do dnia zapłaty, 12.095,99 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 października 2016r. do dnia zapłaty, 2.400,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 listopada 2016r. do dnia zapłaty. Ustalił, żeTowarzystwo (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.będzie ponosić odpowiedzialność za wszelkie mogące się ujawnić w przyszłości uT. W.iZ. W.skutki zdarzenia z dnia 28 sierpnia 2014r. zaistniałego wM.. Pozostawił szczegółowe rozliczenie kosztów procesu, w tym wynagrodzenia biegłych i nieuiszczonych kosztów sądowych referendarzowi sądowemu przy zachowaniu zasady, że powodowie wygrali proces w całości i nie istnieją podstawy do odstąpienia od obciążenia pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów procesu i nieuiszczonych kosztów sądowych.
Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 28 sierpnia 2014r. miał miejsce wypadek komunikacyjny, w wyniku którego zostali poszkodowani powodowieT. W.iZ. W.. Sprawca wypadku miał zawartą z pozwanym umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody wynikłe z ich ruchu. Po zdarzeniu powódkaT. W.została przewieziona do szpitala. Rozpoznano u niej: złamanie wyrostków kolczystych szóstego i siódmego kręgu szyjnego, złamanie podgłówkowe V kości lewego śródręcza, stłuczenie barku prawego i prawej piersi, stłuczenie lewej ręki, liczne potłuczenia tułowia i kończyn górnych i dolnych. Po wypadku powódka korzystała z pomocy córki i syna w czynnościach życia codziennego. Powódka poniosła wydatki na leczenie. Złożyły się na to wydatki na zakup leków w kwocie 200 zł., opinie lekarskie w kwocie 100 zł., ksero dokumentacji leczenia w kwocie 91,22 zł., konsultacje ortopedyczne w kwocie 430 zł., turnusy rehabilitacyjne w kwocie 4.248 zł. oraz dojazdy członków rodziny do szpitala w kwocie 1.240 zł. W wyniku wypadku zniszczeniu uległ sprzęt elektroniczny powódki w postaci biostymulatora, tabletu, laptopa, aparatu fotograficznego z zegarka wraz z oprzyrządowaniem. Zniszczeniu uległa również jej odzież i biżuteria. Wartość tych rzeczy i wydatków na leczenie wyrażała się łączną kwotą 18.719,99 zł.
Sąd Rejonowy ustalił dalej, że po zdarzeniu powódZ. W.również został przewieziony do szpitala. Rozpoznano u niego: wieloodłamowe złamanie kości nosa, złamanie ściany górnej prawej zatoki szczękowej, złamanie VII żebra ze stłuczeniem tkanek miękkich lewej połowy klatki piersiowej, stłuczenie prawej okolicy oczołodołowej, stłuczenie lewego ramienia, uraz kręgosłupa w odcinku szyjnym, rany cięte powieki górnej prawego oka i stłuczenie lewej okolicy pachwinowej. Po wypadku powód korzystał z pomocy syna i córki w czynnościach życia codziennego. Powód poniósł wydatki na leczenie w postaci: zakup leków 100 zł.; opinia lekarska 100 zł.; badanie RTG 25 zł.; konsultacje ortopedyczne 430 zł. W wyniku wypadku zniszczeniu uległ również laptop powoda wraz z osprzętem, telefon, zegarek, obrączka, bielizna i inna odzież. Łączna wartość wydatków na leczenie i utraconych ruchomości wyniosła 9.774,99 zł.
Powodowie zgłosili szkodę pozwanemu w dniu 2 września 2016r. Pozwany przyznał powódce świadczenie w kwocie 13.898,83 zł., zaś pozwanemu świadczenie w kwocie 10.600 zł.
Powódka poniosła wydatki na poczet wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym w kwocie 3.000 zł., zaś powód w kwocie 2.400 zł.
Stawka godzinowa(...)za opiekę wynosi poczynając od lipca 2013r. kwotę 11 zł. za godzinę.
(pismo k. 29)
Sąd I instancji wskazał, że w opinii biegłego neurologa w wyniku zdarzenia powódka doznała urazu uogólnionego w tym urazu głowy wraz z utratą przytomności oraz urazu kręgosłupa szyjnego za złamaniem wyrostków kolczystych kręgów VI i VII oraz złamania kości śródręcza. Obrażenia te skutkowały 5 % długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu. Powódka wymaga okresowych wizyt w poradni neurologicznej i przyjmowania leków. Ich koszt to 5 zł. miesięcznie. W opinii biegłego z zakresu rehabilitacji medycznej w wyniku zdarzenia powódka doznała złamania z przemieszczeniem V kości śródręcza lewego, stłuczenia prawego barku i prawej piersi oraz biczowego skręcenia kręgosłupa szyjnego w przebiegu samoistnej choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Cierpienia fizyczne były znaczne przez pierwsze 10 dni, przez kolejne 5 tygodni mierne, a następnie niewielkie z okresowym nasileniem. Obrażenia te skutkowały 9 % trwałym uszczerbkiem na zdrowiu. Przez pierwsze 6 tygodni powódka wymagała pomocy osób trzecich w wymiarze 3 godzin dziennie, przez kolejne 2 tygodnie w wymiarze 2 godzin dziennie, a przez kolejne 4 miesiące w wymiarze 3 godzin tygodniowo. Powódka wymagała leków przeciwbólowych w wymiarze 6 tygodni – koszt to 20 zł. miesięcznie. Następnie wymagała ich okresowo przez okres 3 – 6 miesięcy. Koszt leków w tym okresie to 10 zł. Powódka wymagała rehabilitacji. Winna ją kontynuować raz w roku stacjonarnie lub zamiennie raz na 2-3 lata sanatoryjnie. Koszt rehabilitacji stacjonarnej to od 120 do 250 zł. Powódka wymagała wizyt lekarskich u ortopedy. Może również ich wymagać w przyszłości w związku z chorobą zwyrodnieniową. Koszt wizyty to 100 – 280 zł. W opinii biegłego ortopedy w wyniku zdarzenia powódkaT. W.doznała urazu skrętnego kręgosłupa szyjnego ze złamanie wyrostków kolczystych kręgów szyjnych C6 i C7, stłuczenia klatki piersiowej i prawego braku podgłowowego złamania V kości śródręcza ręki lewej. Przez pierwsze dwa tygodnie cierpienia fizyczne były znaczne, przez kolejne dwa tygodnie średnie, a następnie mierne. Długotrwały uszczerbek na zdrowiu w związku z urazem kręgosłupa wynosi 3 %, zaś trwały uszczerbek związany ze złamaniem ręki wynosi 1 %. Po wypadku powódka wymagała pomocy osób trzecich przez okres 6 tygodni w wymiarze 3 godzina dziennie. Wydatki na leki powódki były zasadne. Rokowanie na przyszłość jest dobre.
(opinia biegłego k.176 – k.178; k.263 – k.264)
Przyjął też Sąd Rejonowy, że w ocenie biegłego z zakresu chirurgii szczękowej w wyniku zdarzenia powódZ. W.doznał urazu twarzoczaszki ze złamaniem ściany dolnej oczodołu prawego, niedowładu nerwu trójdzielnego prawego, blizn powieki górnej prawej i nosa, złamania kości nosa. Cierpienia fizyczne były duże i trwały do 14 dni. Obrażenia te skutkowały 7 % uszczerbkiem na zdrowiu. W opinii biegłego laryngologa w wyniku zdarzenia powód doznał złamania nosa. Obrażenia te skutkowały 5 % długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu. Zakres cierpień był umiarkowany.
Na skutek zdarzenia powódka doznała stresogennych zaburzeń adaptacyjnych wpływających niekorzystnie na jej funkcjonowanie. Cierpienia psychiczne były dość duże przez pierwsze dwa – trzy miesiące, potem malały.
Apelację od tego wyroku złożyło pozwaneTowarzystwo (...) S.A.wW.. Zarzuciło Sądowi Rejonowemu naruszenie prawa materialnego, a mianowicieart. 445 § 1 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy kwota 35.000 zł stanowi kwotę odpowiednią tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę przez powodaZ. W.wskutek zdarzenia z dnia 28 sierpnia 2014 r., podczas gdy jest to kwota zawyżona; naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie ar.(...)§ 1 k.p.c.poprzez brak wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia obejmującej ustalenie faktów, które Sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej zasądzenia. W konkluzji wniosło o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa powodów o odszkodowanie, przez oddalenie powództwa powodaZ. W.o zadośćuczynienie ponad kwotę 15.000 zł i zasądzenie kosztów procesu.

Sąd Okręgowy zważył,

co następuje:
Apelacja jest bezzasadna. Zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicieart. 445 § 1 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy kwota 35.000 zł stanowi kwotę odpowiednią tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę przez powodaZ. W.jest chybiony.
Jak stanowi przepisart. 445 § 1w zw. zart. 444 § 1 k.c.w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty; na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu; w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Fakt, że powód doznał krzywdy w wyniku zdarzenia komunikacyjnego, za skutki którego ponosi odpowiedzialność pozwane Towarzystwo jest w sprawie bezsporny. Pozostaje jedynie do rozważenia rozmiar krzywdy. Sąd I instancji podniósł ( i słusznie), że w wyniku zdarzenia powódZ. W.doznał urazu twarzoczaszki ze złamaniem ściany dolnej oczodołu prawego, niedowładu nerwu trójdzielnego prawego, blizn powieki górnej prawej i nosa, złamania kości nosa, cierpienia fizyczne były duże i trwały do 14 dni. Obrażenia te skutkowały 7 % uszczerbkiem na zdrowiu. W wyniku zdarzenia powód doznał złamania nosa. Obrażenia te skutkowały 5 % długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu. Zakres cierpień był umiarkowany. Przyjmując to założenie, Sąd I instancji uznał, że kwotą zadośćuczynienia odpowiednią do rozmiarów doznanej krzywdy będzie kwota 35.000 zł. Kwota ta stanowi wynik oceny sędziowskiej dokonanej przez Sąd I instancji. Powstaje więc pytanie, czy kwota ta jest rażąco zawyżona. Nie „zawyżona” – lecz „rażąco zawyżona”. Skarżące Towarzystwo wskazuje, że powód w wyniku przedmiotowego zdarzenia doznał jedynie 12% uszczerbku na zdrowi. Zdaniem Sądu Okręgowego – nie „jedynie” lecz „aż”. Cierpienia powoda nie były długotrwałe, ale przez okres dwóch tygodni były znaczne. To, że powód nie potrzebuje obecnie opieki ze strony osób trzecich nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia stopnia krzywdy a może mieć wpływ na odszkodowanie obejmujące wskazaną szkodę. To jedynie zdaniem strony pozwanej leczenie powoda nie było uciążliwe. Pozwane Towarzystwo zapomina, że uszkodzenia ciała powoda obejmowało przede wszystkim obręb szczęki , oczu, nosa. To są wyjątkowo bolesne uszkodzenia – co jest faktem notoryjnie znanym. Nie można więc w tym kontekście uznać, że przyjęta kwota zadośćuczynienia dla powoda jest zawyżona w sposób rażący.
Zarzut naruszenia prawa procesowego, a toart. 3271§ 1 k.p.c.polega chyba na nieporozumieniu. Jak stanowi wskazany przepis - uzasadnienie wyroku powinno zawierać: wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, obejmującej ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Pozwane Towarzystwo zarzuca Sądowi I instancji, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera żadnego z elementów wymaganych cytowanym przepisem.
Analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku w kontekście przepisuart. 3271§ 1 k.p.c.podnieść należy, że uzasadnienie winno zawierać:
- wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, obejmującej ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione; wbrew zarzutowi apelacji uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje podstawę faktyczną rozstrzygnięcia – na stronach 2 -5 uzasadnienia Sąd I instancji przedstawia swoje ustalenia faktyczne – jest to więc podstawa faktyczna rozstrzygnięcia obejmująca ustalenie faktów, które Sąd uznał za udowodnione;
- wskazanie dowodów, na których Sąd się oparł; wbrew tezie apelacji Sąd Rejonowy wskazał dowody, na których oparł swoje ustalenia, na stronach 2-5 uzasadnienia przy ustaleniu każdego faktu Sąd I instancji przywołał dowód, na podstawie którego dany fakt ustalił;
- wskazanie przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Istotnie uzasadnienie zaskarżonego wyroku tej części składowej nie zawiera. Nie zawiera i nie musi zawierać – z uzasadnienia bowiem wynika jednoznacznie, że Sąd I instancji nie odmówił wiarygodności żadnemu z dowodów, jak też mocy dowodowej. Przypomnieć tu trzeba, że Sąd nie ma obowiązku wskazania przyczyn, dla których danym dowodom dał wiarę czy przydał im przymiot mocy dowodowej. Skarżące Towarzystwo nie postawiło w apelacji żadnego zarzutu dotyczącego dokonanej przez Sąd meriti oceny materiału dowodowego i nie zakwestionowało poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych. Wbrew tezie apelacji, uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest weryfikowalne w zakresie dokonanej oceny dowodów bo wskazuje dowody przyjęte dla rozstrzygnięcia – a dowodów tych apelacja nie podważa.
- wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa; wbrew tezie apelacji i ten element uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera – i tu należy skarżącego odesłać do lektury tego uzasadnienia na stronach 5-8.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację, orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego na zasadzie przepisuart. 98 § 1 k.p.c.