Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 654/22
Data wyroku: 2022-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 50a w zw. z art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 654/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Teresa Kalinka

Protokolant

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu27 września 2022 r. w Gliwicach
sprawyP. Z. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury górniczej
na skutek odwołaniaP. Z. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia31 maja 2022 r.nr(...)

1
oddala odwołanie;

2
zasądza odP. Z. (1)na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Teresa Kalinka
Sygn. akt VIII U 654/22

UZASADNIENIE
Decyzją z 31 maja 2022r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemuP. Z. (2)prawa do górniczej emeryturyna podstawieart.50a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tj. Dz.U. z 2022r., poz.504 ), gdyż decyzjąz 1 listopada 1990r. ustalone już zostało ubezpieczonemu prawo do górniczej emerytury,a zatem brak jest podstaw prawnych do przyznania kolejnej emerytury górniczejna podstawie tej samej ustawy. Organ rentowy dodał, że decyzją z 21 marca 2014r. ubezpieczonemu została przyznana emerytura z powszechnego wieku emerytalnego.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i orzeczenieco do istoty sprawy, w szczególności do przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury górniczej z art.50a ustawy emerytalnej od dnia złożenia wniosku i zobowiązanie organu rentowego do ustalenia jej wysokości przy zastosowaniu 24% kwoty bazowej obowiązującej w dacie złożenia wniosku. Jednocześnie ubezpieczony wniósł o obciążenie organu rentowego kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji zaskarżonej. Na rozprawie w dniu 27 września 2022r. pełnomocnik organu rentowego wniósł o zasądzenie od ubezpieczonego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W rozpoznaniu wniosku ubezpieczonego z 30 sierpnia 1990r. organ rentowy decyzją z 1 listopada 1990r. przyznał ubezpieczonemuP. Z. (2)(ur. (...)) emeryturę górniczą bez względu na wiek.
W rozpoznaniu kolejnego wniosku ubezpieczonego z 19 lutego 2014r. organ rentowy decyzją z 21 marca 2014r. przyznał ubezpieczonemu nową emeryturę od 1 lutego 2014r. W decyzji tej użyty został symbol świadczenia(...), a także okresy pracy górniczej ubezpieczonego przeliczono z zastosowaniem przeliczników górniczych –do 304 miesięcy zastosowano przelicznik 1,5. Organ rentowy przeliczył świadczeniez zastosowaniem nowej kwoty bazowej obowiązującej na dzień złożenia wnioskuo świadczenie do części socjalnej ( 24% x 3080,84 zł ), gdyż ubezpieczony po przyznaniu emerytury górniczej w 1990r. wykazał 30 miesięcy zatrudnienia.
W dniu 12 listopada 2021r. ubezpieczony wystąpił z kolejnym wnioskiemo przyznanie prawa do emerytury z art.50a ustawy emerytalnej, w rozpoznaniu którego organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną.
Pełnomocnik ubezpieczonego na rozprawie w dniu 27 września 2022r. oświadczył, że po 2014r. ubezpieczony nie wykonywał pracy.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego jako okoliczności jednoznacznie wynikające z tych dowodów.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieP. Z. (1)nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustaleniaczy ubezpieczony spełnia warunki do przyznania emerytury górniczej z art.50a ustawy emerytalnej. Przyznanie prawa do nowej emerytury wiązałoby się z możliwością przeliczenia świadczenia zgodnie zart.53 ust.4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tj. Dz.U. z 2021r.,poz.291 ), gdy ubezpieczony legitymowałby się co najmniej 30-miesięcznym okresem ubezpieczenia po przyznaniu prawa do wcześniej przyznanej emerytury.
Zgodnie z art. 50a ust. 1 ustawy emerytalnej górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) ukończył 55 lat życia;
2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnejco najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1,
3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wnioseko przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym,za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W myśl ust. 2 tego samego przepisu wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczeji równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.
Po myśli art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, stanowi:
1) podstawa wymiaru renty - w wysokości uwzględniającej rewaloryzację oraz wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w okresie następującym po ustaleniu prawa do renty,z zastrzeżeniem art. 15 ust. 5, albo
2) podstawa wymiaru ustalona na nowo w myśl art. 15.
Zgodnie z ust. 2 przepisu, ust. 1 pkt 1 stosuje się przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do emerytury.
Według z kolei art. 53 ust. 3 emeryturę, której podstawę stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia uprawnień do emerytury. Zgodnie jednak z ust. 4, przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Sąd orzekający podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach wyrażonez wyroku z 24 listopada 2015r. sygn. III AUa 2550/14, że przewidziana wart. 50agórnicza emerytura, której nabycie ustawodawca wiąże z osiągnięciem stosownego wieku, uzależnionego od określonego okresu pracy górniczej przewidzianej wart. 50c ust. 1- pomimo, iż warunki do jej uzyskania określono w dwóch odrębnych ustępach tego przepisu, faktycznie stanowi rodzajowo tożsame świadczenie. W konsekwencji też ubezpieczony, któremu z chwilą osiągnięcia wieku 50 lat przyznano prawo do górniczej emerytury na podstawie ust. 2 omawianegoart. 50a ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj. wobec wykazania okresu pracy górniczej wynoszącego łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 25 lat, w tymco najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa wart. 50c ust. 1, po ukończeniu 55 lat życia - tylko z tej przyczyny - nie nabędzie prawa do górniczej emerytury przewidzianejwust. 1 art. 50a, albowiem w istocie po jego stronienie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki uzasadniające uzyskanie prawa do kolejnego świadczenia - nadal uzależnionegood wykazania okresu pracy górniczej wynoszącego łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 25 lat, w tym co najmniej jedynie 10 lat pracy górniczej, o której mowawart. 50c ust. 1.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznania niniejszej sprawy Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że nie podziela stanowiska organu rentowego, że decyzją z 21 marca 2014r. ubezpieczonemu została przyznana emerytura z powszechnego wieku emerytalnego. Zdaniem Sądu organ rentowy przyznał wówczas ubezpieczonemu emeryturę górniczą ze względu na wiek z art.50a ustawy emerytalnej, na co wskazuje symbol użytego świadczenia(...)( na rozprawie w dniu 27 września 2022r. pełnomocnik organu rentowego także wskazał, że symbol świadczenia przemawiaza przyjęciem, że ubezpieczonemu przyznano prawo do kolejnej emerytury górniczej ),a także zastosowanie przeliczników górniczych do okresów pracy górniczej.
Skoro ubezpieczonemu decyzją z 21 marca 2014r. przyznana już została emerytura górnicza ze względu na wiek z art.50a ustawy emerytalnej, to słusznie organ rentowy zaskarżoną decyzją odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury górniczej z tej samej podstawy prawnej, gdy brak jest obecnie podstaw do przyznania prawa do tego samego rodzajowo świadczenia.
Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że gdyby nawet decyzją z 21 marca 2014r. ubezpieczonemu została przyznana emerytura z powszechnego wieku emerytalnego to byłaby ona w tej samej wysokości co emerytura górnicza ze względu na wiek, a to gdy ubezpieczony spełniałby przesłanki do zastosowania do części socjalnej nowej kwoty bazowej i przeliczenia tego świadczenia z zastosowaniem przeliczników górniczychz mocy art.52 ustawy emerytalnej. Wreszcie, ewentualne przyznanie w takiej sytuacji ubezpieczonemu emerytury górniczej z art.50a ustawy emerytalnej na wniosekz 12 listopada 2021r. nie uzasadniałoby obecnie przeliczenia świadczenia z zastosowaniem aktualnej kwoty bazowej do części socjalnej, czego ubezpieczony wyraźnie domagasię w odwołaniu, bowiem po przyznaniu emerytury decyzją z 21 marca 2014r. ubezpieczony nie udowodnił 30 miesięcy podlegania ubezpieczeniom. Natomiast brak jest podstaw do tego, aby z tych samych lat zatrudnienia – w przypadku ubezpieczonego przypadających po przyznaniu emerytury w 1990r., a przed wydaniem decyzji z marca 2014r. - wielokrotnie przeliczać świadczenie za każdym razem od nowej wyższej kwoty bazowej. Podkreślić należy, że ustalenie wysokości świadczenia w oparciu o przepisart. 53 ust. 4 w zw. z art. 53 ust. 3 ustawy emerytalnej dotyczy tylko sytuacji, w której wnioskodawca nabywa prawo do świadczenia, mając wcześniej ustalone inne świadczenie, natomiast okres "podlegania przez co najmniej 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym" w rozumieniu tego przepisu liczysię od daty decyzji przyznającej prawo do uprzedniego świadczenia do daty przyznania następnego świadczenia ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 października 2016r. III AUa 368/15 ).
Z treści odwołania wynika, że ubezpieczony domaga się zastosowania nowej kwoty bazowej do części socjalnej świadczenia, a skorzystał już z tej możliwości w 2014 roku. Obecnie brak jest podstaw do stosowania kwoty bazowej obowiązującej w roku 2022.
W konsekwencji Sąd uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową z mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie jako bezzasadne.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart.98 k.p.c.w związku z §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłatza czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2018r., poz.265 ).
(-) sędzia Teresa Kalinka