Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
VIII Wydział Cywliny
Sygnatura akt: VIII Ns 495/20
Data wyroku: 2022-06-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Asesor sądowy Justyna Stelmach
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 k.c.

Sygn. akt VIII Ns 495/20

POSTANOWIENIE
Dnia 3 czerwca 2022 roku

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: Asesor sądowy Justyna Stelmach
Protokolant: stażysta Magdalena Badylak
po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2022 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z wnioskuK. J.,S. J.,A. K.,S. W. (1)
przy udzialeM. O. (1),K. W.,M. W.,W. K. (1)
o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez zasiedzenie

postanawia:

1
stwierdzić, że z dniem 15 lipca 2012 roku wnioskodawcyK. J.iS. J.nabyli do wspólności ustawowej małżeńskiej przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej wK., GminaB., przyulicy (...), oznaczonej jakodziałka o numerze (...)w obrębie(...)K.o powierzchni 0,1859 ha na mapie do celów prawnych sporządzonej przez uprawnionego geodetęE. W. (1)w dniu 5 września 2020 roku, zaewidencjonowanej za identyfikatorem ewidencyjnym materiału zasobu - operatu technicznego numer P.(...).2020.(...)przez Starostę(...)Wschodniego w dniu 28 września 2020 roku, która to mapa stanowi integralną część postanowienia, dla której to nieruchomości nie jest prowadzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów;

2
oddalić wniosek w pozostałej części, w tym również wniosek ewentualny zgłoszony w piśmie procesowym wnioskodawców w dniu 19 listopada 2021 roku;

3
przyznać na rzecz radcy prawnegoF. J. (1)kwotę 4.428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonejM. W.z urzędu, które wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi;

4
stwierdzić, że wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt VIII Ns 495/20

UZASADNIENIE

punktu 2. postanowienia z dnia 3 czerwca 2022 roku
We wniosku z dnia 29 października 2020 roku wnioskodawcyK. J.,S. J.,A. K.iS. W. (1), reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli o stwierdzenie, że: 1)K. J.iS. J.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej nabyli z dniem 15 lipca 2012 roku poprzez zasiedzenie własność zabudowanej nieruchomości położonej wK.przyul. (...), gm.B., dla której obecnie nie jest prowadzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów, oznaczonej jakodziałka nr (...)(obręb(...)K.), o pow. 0,1859 ha, uwidocznionej na mapie do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionegoE. W. (2)i zaewidencjonowanej pod numerem P.(...).2020.(...)w dniu28 września 2020 roku, 2)A. K.iS. W. (1)po ½ części każde z nich nabyli z dniem 15 lipca 2012 roku poprzez zasiedzenie własność: a) zabudowanej nieruchomości położonej wK.przyul. (...), gm.B., dla której nie jest obecnie prowadzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów, oznaczonej jakodziałka nr (...)(obręb(...)K.), o pow. 2,7624 ha, b) nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)(obręb(...)K.), o pow. 0,1990 ha, dla której obecnie nie jest prowadzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów, uwidocznionej na mapie do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionegoE. W. (2)i zaewidencjonowanej pod numerem P.(...).2020.(...)w dniu 28 września 2020 roku, c) nieruchomości oznaczonych jako działki o numerach: 297 o pow. 0,4990 ha, 352 o pow. 0,2760 ha, 391o pow. 0,2938 ha, 400 o pow. 0,2675 ha, 609 o pow. 0,3981 ha,(...)o pow. 0,0298 ha,(...)o pow. 0,0973 ha,(...)o pow. 0,0669 ha (obręb(...)K.), dla których obecnie nie jest prowadzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów. Jako uczestników postępowania wnioskodawcy wskazaliM. O. (1),K. W.,M. W.iW. K. (1).
W uzasadnieniu pełnomocnik wyjaśnił, że na mocy aktu notarialnego z dnia7 kwietnia 1934 rokuF. W.(poprzednik prawny wnioskodawców) nabył poJ. W. (1)nieruchomość rolną położoną wK., gminieB.. Na mocy postanowienia sądu z dnia 14 listopada 2017 roku (VIII Ns 187/17) spadek poF. W.zmarłym w dniu 15 lipca 1982 roku na podstawie ustawy nabyli żonaJ. W. (2)oraz jej córkiK. J.,B. W. (1)i synS. W. (2), zaś wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne wszyscy spadkobiercy za wyjątkiemK. J.. Spadek poJ. W. (2)nabyły jej dzieci, zaś wchodzące w skład spadkugospodarstwo rolne (...). Spadek poS. W. (2), w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne, na podstawie ustawy nabyli żonaZ. W. (1)oraz dzieciA. K.iS. W. (1). Spadek poZ. W. (1)nabyły jej dzieci. Wreszcie spadek poB. W. (1)na podstawie ustawy nabyli jej mążB. W. (2)oraz córkiW. K. (1),M. O. (1),K. W.iM. W..W dalszej kolejności pełnomocnik wskazał, że nieruchomości objęte wnioskiem od lat sąw posiadaniu wnioskodawców i ich rodziny. Wyodrębniona na mapie do celów prawnychdziałka nr (...), będąca częściądziałki nr (...), począwszy od dnia 15 lipca 1982 roku została objęta w posiadanie przezK. J.iS. J.. Od tego czasu małżonkowie władają nieruchomością jak właściciele, wybudowali na nieruchomości dom mieszkalny, w którym do dziś zamieszkują, wykonywali bieżące prace związanez utrzymaniem nieruchomości, dokonywali remontów, napraw i konserwacji, uiszczali daniny publiczne. Również w stosunkach zewnętrznych małżonkowie występowali, jako samoistni posiadacze przedmiotowej działki. W zakresie pozostałych działek oznaczonych we wniosku począwszy od dnia 15 lipca 1982 roku zostały one objęte w samoistne posiadanie przezS. W. (2)będącego poprzednikiem prawnymS. W. (1)iA. K., który wykonywał wszystkie czynności właścicielskie w stosunku do nieruchomości, w szczególności decydował o sposobie jej zagospodarowania i użytkowania. Nadziałce nr (...)został wybudowany dom mieszkalny, wnioskodawcy a wcześniej ich poprzednik prawny dbali o nieruchomość, wykonywali wszelkie prace w jej obrębie. Wszystkie te czynności były przy tym podejmowane z wyłączeniem pozostałych osób. Od 1982 roku nikt nie kwestionował sposobu władania przedmiotowymi nieruchomościami przez wnioskodawców, ich posiadanie miało spokojny charakter, nie było naruszane przez działania innych osób, nikt nie zgłaszał roszczeń o wydanie nieruchomości. Powyższe uzasadnia uwzględnienie wniosku. Na koniec pełnomocnik przypomniał, że w przypadku złej wiary czas posiadania poprzedniego posiadacza samoistnego nieruchomości może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi co najmniej 30 lat, przy czym regułę tę stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego.
(wniosek k. 6-12)
W odpowiedzi na wniosek uczestniczka postępowaniaM. W.częściowo nie zgodziła się z treścią wniosku podnosząc, że ten narusza jej własność. Ponadto wniosłao ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który to wniosek uwzględniono postanowieniemz dnia 16 lutego 2021 roku.
(odpowiedź na wniosek k. 50, postanowienie k. 61)
Na rozprawie w dniu 12 listopada 2021 roku pełnomocnik wnioskodawców podtrzymał wniosek.M. O. (1)nie zgodziła się z wnioskiem podnosząc, że więcej w gospodarstwie jestS. W. (1).K. W.wniosła o przepisanie działkiK. J.,W. K. (1)poparła wniosek w stosunku do małżeństwaJ.iS. W. (1), zaoponowała natomiast przeciwko uwzględnieniu wniosku w stosunku doA. K..
W piśmie przygotowawczym z dnia 19 listopada 2021 roku pełnomocnik wnioskodawców podtrzymał wniosek w całości. Wyjaśnił, że wobec braku możliwości jednoznacznego stwierdzenia, żeF. W.przysługiwało prawo własności nieruchomości objętych wnioskiem, nie sposób ustalić w jakim zakresie nieruchomości te są własnością wnioskodawców i uczestników, jako spadkobierców poF. W.. Dlatego też wnioskodawcy nie dochodzą zasiedzenia własnych udziałów w nieruchomości (tj. nabytych w drodze spadkobrania), ponieważ nie są w stanie wykazać, że są właścicielami zasiadywanych nieruchomości w częściach ułamkowych. Odnośnie wnioskuA. K.pełnomocnik podniósł, że nawet gdyby faktycznie nie użytkowała ona zasiadywanej nieruchomości, to byłaby jej posiadaczem samoistnym na skutek wstąpienia w ogół praw i obowiązków wynikających ze spadkobrania poS. W. (2), w tym samoistnego posiadania przez niego nieruchomości objętych wnioskiem. Z ostrożności procesowej, na wypadek uznania, żeA. K.nie jest samoistną posiadaczką nieruchomości, pełnomocnik wniósł o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości wymienionych w pkt 2 wniosku na rzeczS. W. (1)z zaliczeniem na jego rzecz czasu posiadania przezS. W. (2).
W toku dalszego postępowania wnioskodawcy podtrzymali stanowisko w sprawie. Pełnomocnik z urzędu uczestniczkiM. W.uznał wniosek w zakresieK. J.,S. J.iS. W. (1)oraz wniósł o oddalenie wniosku w stosunku doA. K..
(protokół rozprawy k. 137-143v., k. 164-164v., pismo przygotowawcze k. 146-148, k. 197-197v., k. 213-213v.)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Przedmiotowedziałki o nr (...)o łącznej powierzchni 5,0758 ha, są położone wK., gm.B., w powiecie(...)wschodnim. Dla działek tych nie ma założonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. W wypisie z rejestru gruntów wg stanu na dzień 24 listopada 2020 roku ujawnieni są, jako właściciele:A. K.iS. W. (1)po ¼ części orazW. K. (1),M. O. (1),K. W.iM. W.po 1/8 części.Działki nr (...)są zabudowane budynkami mieszkalnymi, przy czym dodziałki nr (...)przypisany jest adres:K.,ul. (...), zaś dodziałki nr (...)adres:K.,ul. (...).
Działki nr (...)zostały wyodrębnione zdziałki nr (...)i uwidocznione na mapie do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionegoE. W. (2)i zaewidencjonowanej pod numerem P.(...).2020.(...)w dniu 28 września 2020 roku. Budynek mieszkalny znajduje się w obrębie wydzielonejdziałki nr (...).
(mapa do celów prawnych k. 32-33, wypis z rejestru gruntów k. 79-80, wyrys z mapy ewidencyjnej k. 82-89, okoliczności bezsporne)
OjciecF. J. (2)W., nabył w 1899 roku połowę osady włościańskiej wK., gm.B., w tabeli likwidacyjnej pod nr 17 zapisanej o pow. 14 mórg 223 prętów. Z tej połowy osady włościańskiej połowę od strony północnej ze znajdującym się tam domem drewnianym, stodołą i szopą zapisałA. W.. Ponadto nabył w 1926 roku działkę gruntu o pow. 1,5 morgi obejmującą z(...)działkę nr (...)położoną przy gruncieP..
Umową sprzedaży z dnia 7 kwietnia 1934 roku zawartą w formie aktu notarialnegoJ. W. (3)sprzedał całą cześć osady nr 17 wK.o pow.7 mórg i 111 i ½ prętów na rzeczF. W.oraz całądziałkę nr (...)z majątkuK.P.o pow. 1,5 morgi na rzeczH. W..
(wypis z Repertorium za rok 1934 nr 133 k. 160-163, okoliczności bezsporne)
K. J.zamieszkiwała na przedmiotowej nieruchomości od urodzenia, początkowo mieszkając w budynku nadziałce nr (...)przyul. (...). Jeszcze za życiaF. W., w latach 70-ych, podjęła ona wraz z mężem decyzję o budowie na częścidziałki o nr (...)– tj.działce nr (...)uwidocznionej na mapie do celów prawnych (…) – domu mieszkalnego, w którym następnie wspólnie zamieszkali. Z dniem śmierciF. W.małżonkowieJ.objęli w samodzielne posiadanie całośćdziałki nr (...). Na nieruchomości tej małżonkowie postawili ogrodzenie, wykonywali wszelkie prace, przeprowadzali remonty, naprawy, czynili na nią inwestycje, założyli instalację fotowoltaniczną, uprawiali ogródek, sad, uiszczali daniny publiczne za dom mieszkalny. Wszystkie te działania były podejmowane wyłącznie z ich inicjatywy, bez pytania kogokolwiek o zgodę.
Od urodzenia, na nieruchomości przyul. (...)mieszkali również z rodzicami oraz dziadkiemF. W.,S. W. (1)iA. K.. Od czasu śmierciF. W.działki, o zasiedzenie których wnieśliS. W. (1)iA. K., wraz posadowionym nadziałce nr (...)domem mieszkalnym, objął w samoistne posiadanieS. W. (2). Ziemie te były przez niego uprawiane, siał na nich zboże, ziemniaki, buraki, hodował bydło, wykonywał w ich obrębie wszelkie prace. Po śmierci ojca wszelkie prace na gospodarstwie przejąłS. W. (1), który traktował to gospodarstwo jako swoją własność. W wieku około 20 latA. K.opuściła przedmiotową nieruchomość. Po wyprowadzce sporadycznie gościła na jej terenie, nie podejmowała w jej obrębie z własnej inicjatywy żadnych prac i jedynie pomagała bratuw pracach rolnych. CzasamiS. W. (1)konsultował z siostrą pewne kwestie, zawsze jednak to on podejmował ostateczne decyzje.A. K.nie czuje się właścicielką przedmiotowych działek.
Na nieruchomości przyul. (...)zamieszkiwała równieżB. W. (1), która wyprowadziła się jednak jeszcze za życiaF. W.i od tego czasu wyłącznie okresowo pomagała przy pracach w gospodarstwie.
Żaden z uczestników postępowania nigdy nie podejmował względem przedmiotowych nieruchomości jakichkolwiek decyzji, nie uiszczał danin publicznych, żadne prace wykonywane przez wnioskodawców w obrębie tych nieruchomości nie były z uczestnikami konsultowane. Uczestnicy, jak również inne osoby, nie ingerowali w żaden sposóbw samoistne posiadanie wnioskodawców.
(dowód z przesłuchania wnioskodawcyS. J.01:51:02-02:14:47 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, dowód z przesłuchania wnioskodawczyniK. J.02:16:15-02:26:18 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, dowód z przesłuchania wnioskodawcyS. W. (1)02:27:43-02:38:20 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, dowód z przesłuchania wnioskodawczyniA. K.02:39:00-02:45:39 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, dowód z przesłuchania uczestniczkiM. W.00:15:27-00:39:57 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, dowód z przesłuchania uczestniczkiK. W.02:46:28-02:50:06 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, dowód z przesłuchania uczestniczkiM. O. (1)02:52:25-03:00:07 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, dowód z przesłuchania uczestniczkiW. K. (1)03:00:52-03:07:11 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2012 roku, zeznania świadkaG. Ł.00:40:58-01:01:54 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, zeznania świadkaE. G.01:04:27-01:25:30 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, zeznania świadkaJ. K.01:27:06-01:51:02 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 12 listopada 2021 roku, okoliczności bezsporne)
S. W. (2)był zameldowany na pobyt stały pod adresemK.,ul. (...)w okresie od dnia 20 stycznia 1966 roku do dnia 6 sierpnia 1997 roku, tj. do dnia swojej śmierci. Od dnia 12 sierpnia 1972 roku pod w/w adresem jest zameldowany na pobył stałyS. W. (1).
K. J.iS. J.są zameldowani na pobyt stały pod adresemK.,ul. (...), od dnia 16 lutego 1981 roku.
(zaświadczenie k. 76, k. 77, k. 78)
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2017 roku wydanym w sprawie VIII Ns 187/17 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi stwierdził, że:

1
spadek poF. W.synuJ., zmarłym w dniu 15 lipca 1982 roku wŁ., ostatnio przed śmiercią stale mieszkającym w miejscowościK.na podstawie ustawy nabyli: jego żonaJ. W. (4) z domu B.oraz jego córkiK. J.z domuW., córkaB. W. (1)z domuW.i jego synS. W. (2)synF.po 1/4 części spadku każdy z nich,

2
wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne poF. W.synuJ.zmarłym w dniu 15 lipca 1982 roku wŁ., ostatnio przed śmiercią stale mieszkającym w miejscowościK.nabyli jego żonaJ. W. (2)z domuB.oraz jego dzieci: córkaB. W. (1)z domuW.i jego synS. W. (2)synF.po 1/3 części spadku każdy z nich,

3
spadek poJ. W. (4) z domu B., zmarłej w dniu 11 października 1996 roku wK., ostatnio przed śmiercią stale mieszkającej w miejscowościK.na podstawie ustawy nabyli jej dzieci córkaK. J.z domuW., córkaB. W. (1)z domuW.i jej synS. W. (2)synF.po 1/3 części spadku każdy z nich,

4
wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne poJ. W. (4) z domu B.zmarłej w dniu 11 października 1996 roku wK., ostatnio przed śmiercią stale mieszkającej w miejscowościK.nabyli jej dzieci: córkaB. W. (1)z domuW.i jej synS. W. (2)synF.po 1/2 części spadku każdy z nich,

5
spadek poS. W. (2)synuF., zmarłym w dniu 6 sierpnia 1997 roku wK., ostatnio przed śmiercią stale mieszkającym w miejscowościK.na podstawie ustawy nabyli: jego żonaZ. W. (2) z domu J.oraz jego córkaA. K.z domuW.i synS. W. (1)synS.po 1/3 części spadku każdy z nich,

6
wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne po zmarłymS. W. (2)synuF., zmarłym w dniu 6 sierpnia 1997 rokuwK., ostatnio przed śmiercią stale mieszkającym w miejscowościK.na podstawie ustawy nabyli: jego żonaZ. W. (2) z domu J.oraz jego córkaA. K.z domuW.i synS. W. (1)synS.po 1/3 części spadku każdy z nich,

7
spadek poB. W. (1)z domuW., zmarłej w dniu 6 kwietnia 2002 roku wZ., ostatnio przed śmiercią stale mieszkającej w miejscowościK.na podstawie ustawy nabyli: jej mążB. W. (2)synS.w ¼ (jednej czwartej) części oraz córki:W. K. (2) z domu W.,M. O. (2) z domu W.,K. W. z domu W.iM. W.z domuW.po 3/16 części każda z nich,

8
spadek poB. W. (2)synuS., zmarłym w dniu 1 października 2010 roku w Tuszynie, ostatnio przed śmiercią stale mieszkającym w miejscowościK.na podstawie ustawy nabyły jego córkiW. K. (2) z domu W.,M. O. (2) z domu W.,K. W. z domu W.iM. W. z domu W.po 1/4 części każda z nich,

9
spadek poZ. W. (2) z domu J., zmarłej w dniu 2 stycznia 2015 roku w Tuszynie, ostatnio przed śmiercią stale mieszkającym w miejscowościK.na podstawie ustawy nabyli: jej córkaA. K.z domuW.i synS. W. (1)synS.po 1/2 części spadku każdy z nich.

(odpis postanowienia k. 18-18v.)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, których prawdziwości ani rzetelności ich sporządzenia nie kwestionowała żadna ze stron. Za podstawę ustaleń faktycznych Sąd przyjął ponadto dowódz przesłuchania uczestników oraz zeznania świadków.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek o zasiedzenie był zasadny wyłącznie w zakresie oznaczonymw pkt 1 wniosku, a więc wyłącznie wobec wnioskodawcówK. J.iS. J.. W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu. W odniesieniu do tego rozstrzygnięcia wnioskodawcy wnieśli o uzasadnienie postanowienia, wobec czego uzasadnienie podlegało sporządzeniu w granicach zakreślonych wnioskiem. Na przedpolu rozważań w tym zakresie Sąd chce zaznaczyć, że użyty w dalszej części uzasadnienia zwrot „przedmiotowa nieruchomość” odnosi się do działek oznaczonych w pkt 2 wnioskuo zasiedzenie.
Zasiedzenie jest jednym ze sposobów nabycia własności. Jest to instytucja polegająca na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu, pozwalająca na eliminację długotrwałej rozbieżności pomiędzy stanem prawnym a rzeczywistym. Przedmiotem zasiedzenia są rzeczy (rzeczy ruchome lub nieruchomości) bądź też część rzeczy (część rzeczy ruchomej lub nieruchomości). Przepisart. 172 k.c.szczegółowo wskazuje, jakie przesłanki muszą być spełnione, aby doszło do zasiedzenia: po pierwsze posiadanie samoistne przedmiotu zasiedzenia, po drugie upływ czasu. Posiadaczem samoistnym jest osoba władająca rzeczą jak właściciel, przy czym stan posiadania współtworzą fizyczny element władania rzeczą (corpus) oraz intelektualny element zamiaru władania rzeczą dla siebie (animus).C.oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzecząw taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa. Zaśanimusoznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie, przy czym wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo (patrz komentarz do art. 172 kodeksu cywilnego E. Gniewka, Zakamycze 2001). W tym miejscu koniecznym jest podkreślenie, iż bez znaczenia dla zasiedzenia pozostaje sposób traktowania (ocena zachowania „nieuprawnionych” do rzeczy) przez uprawnionego (właściciela), bowiem o tym z jakiego rodzaju posiadaniem w konkretnym/danym przypadku mamy do czynienia decyduje nie zachowanie właściciela, lecz posiadacza oraz ocena tego zachowania z punktu widzenia otoczenia (osób trzecich). Wskazać w tym miejscu należy na przepisart. 339 k.c., który wprowadza domniemanie, że ten kto rzeczą faktycznie włada jest posiadaczem samoistnym. Na korzyść osoby, która faktycznie posiada rzecz działają także inne domniemania,tj. domniemanie zgodności posiadania z prawem (art. 341 k.c.), ciągłości posiadania (art. 340 k.c.) oraz posiadania w dobrej wierze (art. 7 k.c.). Tak więc osoba, która rzecz posiada korzysta z dobrodziejstw powyższych domniemań co oznacza, że ten, kto twierdzi odmiennie do stanu faktycznego wynikające z domniemań, ma obowiązek udowodnienia twierdzeń odmiennych. Druga z przesłanek – upływ czasu – jest uzależniona od dobrej bądź złej wiary posiadacza samoistnego, i tak w przypadku dobrej wiary jak wynika z treściart. 172 k.c.dla zasiedzenia wystarczający jest upływ 20 lat, zaś przy złej wierze 30 lat (do dnia 1 października 1990 roku odpowiednio 10 i 20 lat). Posiadaczem w dobrej wierze jest ten, kto błędnie przypuszcza, że ma tytuł prawny do rzeczy (jest właścicielem rzeczy),a w złej ten, kto wie albo powinien wiedzieć, że nie ma tytułu prawnego do rzeczy (nie przysługuje mu prawo własności rzeczy, lecz innej osobie).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawało, że po śmierciF. S.działki, o których mowa w pkt 2 wniosku objął w samoistne posiadanie jego synS. W. (2). Od tego czasu przejął on prowadzenie gospodarstwa rolnego, zajmował się uprawami, hodowanymi zwierzętami, podejmował na nieruchomości wszelkie prace, uiszczał daniny publiczne, czynił na nieruchomość nakłady. Prace, o których mowa, były inicjowane i finansowane wyłącznie przezS. W. (2), który nie pytało zgodę na ich przeprowadzenie. Nie budzi więc wątpliwości okoliczność, żeS. W. (2)w sposób wyraźny, dostrzegalny na zewnątrz, zamanifestował samoistne posiadanie całości przedmiotowej nieruchomości. Jego władztwo nad nieruchomością miało charakter suwerenny i nie zostało zakłócone przez działania innych osób. Powyższe potwierdzają nie tylko depozycje wnioskodawców/uczestników postępowania, ale również zeznania świadków. Co oczywiste ewentualne zamiary uczestników w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, ich poczucie, że należy się im jej część, pozostają bez znaczenia dla oceny samoistności posiadania. Ważnym pozostaje bowiem jedynie fakt władania nieruchomością (corpus) oraz intelektualny element zamiaru władania nieruchomością dla siebie (animus) przezS. W. (2). Trzeba bowiem odróżnić wolę i fakt władania nieruchomością jak swoją własnością od świadomości przysługującego prawa własności. Posiadanie nie traci przecież cech samoistności wskutek tego, że posiadacz wie, że nie jest właścicielem, jeżeli tylko posiada tak jakby był właścicielem. Świadomość posiadacza co do przysługującego mu prawa do posiadania nie decyduje o jego samoistnym, czy zależnym charakterze, ma natomiast znaczenie przy ocenie dobrej lub złej wiary (por. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia24 stycznia 2008 roku, I CSK 327/07,L.). Poza sporem pozostawało również, że po śmierciS. W. (2)całość opisanych w pkt 2 wniosku nieruchomości objął w samoistne posiadanie jego synS. W. (1), który od tego czasu wykonywał tożsame czynności względem tych nieruchomości, co wcześniej jego ojciec. I w tym przypadku niepodzielne władztwo nad nieruchomością zostało zamanifestowane na zewnątrz, w tym sposób niebudzący żadnych wątpliwości wobec pozostałych wnioskodawcówi uczestników postępowania. Powyższe akty władania nieruchomością uzasadniają kwalifikację takiego władztwa, jako samoistnego posiadania (por. wyrok Sądu Najwyższegoz dnia 16 czerwca 1999 roku, II CKN 419/98,L.). Sam ten fakt nie przesądzał jednako uwzględnieniu wniosku. W tym miejscu wyjaśnić bowiem należy, że zgodniez ugruntowanym w judykaturze poglądem, na spadkobierców z mocy prawa, z chwilą otwarcia spadku, bez spełnienia dodatkowych przesłanek, przechodzi posiadanie rzeczy przez spadkodawcę w okresie biegu zasiedzenia ze skutkiem polegającym na doliczeniu czasu tego posiadania przez poprzednika (spadkodawcę) na rzecz spadkobierców. Ziszczenie tego warunku nie zależy od tego, czy spadkobiercy objęli w faktyczne władztwo rzecz znajdującą się dotychczas w posiadaniu spadkodawcy, a więc, czy kontynuują jego posiadanie.W sytuacji zaś, gdy jeden ze spadkobierców po otwarciu spadku obejmuje w samoistne posiadanie całą nieruchomość w ten sposób, że nie dopuszcza do współposiadania pozostałych spadkobierców, względnie na skutek porzucenia jej przez pozostałych spadkobierców, to termin rozpoczęcia biegu całej rzeczy należy liczyć najwcześniej od chwili otwarcia spadku (por. m.in. postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2020 roku, III CSK 277/19,L.; postanowienie SN z dnia 16 maja 2019 roku, I CSK 104/19,L.). W realiach przedmiotowej sprawy należy zatem uznać, że z datą śmierciS. W. (2),tj. z dniem 6 sierpnia 1997 roku, na rzecz każdego z jego spadkobierców (S. W. (1),A. K.iZ. W. (1)) przeszło samoistne posiadanie przedmiotowej nieruchomości (udziałów w tej nieruchomości), niezależnie od tego, że fizycznie nieruchomość tę objął w posiadanie wyłącznieS. W. (1).E.samo przeświadczenieA. K., że nie czuje się ona współwłaścicielką nieruchomości nie wystarcza do przyjęcia, że po śmierci ojca nie weszła ona w samoistne posiadanie udziału w niej. Brak jest jednocześnie dowodu, czy choćby twierdzeń na to, że pozostali spadkobiercy w osobachA. K.iZ. W. (1)przenieśli naS. W. (1)posiadanie odziedziczonych udziałów w nieruchomości. Wprawdzie, o czym była mowa, dopuścić należy sytuację, w której część spadkobierców porzuca nieruchomość, niemniej jednak w takim przypadku rozpoczęcie biegu zasiedzenia należałoby liczyć dopiero z datą otwarcia spadku, a więc – w omawianej sprawie – najwcześniej z dniem 6 sierpnia 1997 roku i to przy założeniu, że zachowanie takie zostałoby podjęte zarówno przez siostrę wnioskodawcy oraz jego matkę. W innym przypadku, w odniesieniu do całości nieruchomości bieg zasiedzenia rozpocząłby się dopiero z datą śmierciZ. W. (1), tj. z dniem 2 stycznia 2015 roku. W obu sytuacjach, wobec złej wiary posiadacza (okoliczność bezsporna), nie upłynąłby 30-letni termin pozwalającyS. W. (1)zasiedzieć przedmiotową nieruchomość. Kończąc rozważania w powyższym zakresie przypomnienia wymaga, że zgodnie z poglądem wyrażonymw orzecznictwie (por. m.in. uchwała (7) SN z dnia 11 czerwca 2015 roku, III CZP 112/14, OSNC 2015/11/127) Sąd jest związany zakresem zasiedzenia oznaczonym we wniosku,w konsekwencji stwierdzenie zasiedzenia może nastąpić tylko na rzecz osoby wskazanej przez wnioskodawcę lub innego uczestnika postępowania, jak również wyłącznie w granicach oznaczonych we wniosku. Tym samym Sąd nie mógł w niniejszym postępowaniu orzeco zasiedzeniu przezS. W. (1)udziału w nieruchomości, jaki odziedziczył on po swoim ojcu, jak również orzec o zasiedzeniu udziałów w nieruchomości przez osoby niewskazane w toku postępowania, które objęły spadek poS. W. (2).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 2 postanowienia.