Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 195/21
Data wyroku: 2021-11-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Błąd, co do znamion czynu zabronionego
Podstawa prawna: art. 438 pkt 3 kpk

Warszawa, dnia 8 listopada 2021 r.
Sygn. akt VI Ka 195/21

1.

2.WYROK

2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
3.Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSR (del.) Tomasz Morycz
protokolant: Monika Zarzycka
4.przy udziale prokuratora Marka Traczyka
po rozpoznaniu dnia 25 października 2021 r.
5.sprawyW. G., synaK.iB. z domu R.,ur. (...)wW.
6.oskarżonego o przestępstwo zart. 288 § 1 kk
7.na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
8.od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie
9.z dnia 21 grudnia 2020 r. sygn. akt II K 165/20
11.I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uniewinnia oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu;
12.II. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 195/21

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt II K 165/20.

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

W. G.

- ściągacz pochodzi od kurtki należącej do oskarżonego; nie posiadają one śladów wskazujących na ich oddzielenie w wyniku uderzenia ręką w lusterko skutkującym jego uszkodzeniem;
- ściągacz i kurtka nie noszą śladów wskazujących na ich związek z przedmiotowym pojazdem, w tym krwi, której nie ujawniono również na miejscu zdarzenia i pojeździe;
- ściągacz jest ściągaczem wewnętrznym, który nie wychodzi na zewnątrz pomimo założenia kurtki;
- ściągacze kurtki są przyszyte fabrycznie i maszynowo, a szwy są liczne i bardzo mocne;
- ściągacz ujawniono w lewym lusterku;
- w tym dniu, tylko później, oskarżony pojawił się w miejscu zamieszkaniaM. G.po wspólne dzieci;M. G.nie rozmawiała z nim wówczas o tym zdarzeniu;
-M. G.złożyła kurtkę do akt sprawy, twierdząc że udała się do poprzedniego wspólnego miejsca zamieszkania, do którego miała klucze i znalazła ją w szafie; wcześniej i później zdarzało się, żeM. G.zjawiała się tam w celu zabrania różnych rzeczy; czasami czyniła to bez wiedzy i zgody oskarżonego
- oskarżony jest skonfliktowany zM. G.iK. Z., pisząc doK. Z.obraźliwe i konfrontacyjne sms-y, w tym tego dnia wieczorem, jak również dzwoniąc; w tym dniu nie widział się z pokrzywdzonym
- samochód został naprawiony i sprzedany
- oskarżony nie był dotąd karany

ściągacz, kurtka, dokumentacja fotograficzna, protokół oględzin kurtki, wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadkaM. G.
ściągacz, kurtka, dokumentacja fotograficzna, protokół oględzin kurtki, zeznania świadkaM. G.
ściągacz, kurtka, dokumentacja fotograficzna, protokół oględzin kurtki
ściągacz, kurtka, dokumentacja fotograficzna, protokół oględzin kurtki
protokół oględzin samochodu, dokumentacja fotograficzna, zeznania świadkaM. G., zeznania pokrzywdzonegoK. Z.
wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadkaM. G.
wyjaśnienia, oskarżonego, zeznania świadkaM. G., protokół zatrzymania rzeczy
wydruki z telefonu, wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadkaM. G., zeznania pokrzywdzonegoK. Z.
zeznania świadkaT. Z., zeznania pokrzywdzonegoK. Z.
karta karna

k.7, 68, k.16-29, 66-67, 114v-115, 51, 114v, 217-218,8v, 13v-14, 124-124v, 218-220
k.7, 68, 16-29, 66-67, 218-220
k.7, 68, 16-29, 66-67
k.7, 68, 16-29, 66-67
k.5-6v, 177-179, 8v, 13v-14, 124-124v, 218-220, 2, 115, 220-221
k.51, 114v-115, 217-218, 124-124v, 218-220
k.114v-115, 217-218, 13v-14, 124-124v, 218-220, 35-37
k.180-182, 51, 114v, 217-218, 221,8v, 13v-14, 124-124v, 218-220, 2, 115, 220-221
k.59v, 115-115v, 57v, 115, 220-221
k.222

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

W. G.

Uszkodzenie przez oskarżonego samochodu należącego doK. Z.

ściągacz, kurtka, dokumentacja fotograficzna, protokół oględzin kurtki, protokół oględzin samochodu, wydruki z telefonu, wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadkaM. G., zeznania świadkaK. Z.

Wyżej wymienione

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Jak wyżej

Zasadniczo wszystkie wymienione wyżej dowody zasługiwały na obdarzenie ich walorem wiarygodności. Tyczy się to również zeznań świadkaM. G.i pokrzywdzonegoK. G., którzy nie widzieli tego zdarzenia, a jedynie na podstawie pewnych okoliczności domniemywali, że sprawcą uszkodzenia samochodu jest oskarżony. Uzasadnione wątpliwości budzi jedynie fakt momentu ujawnienia ściągacza, albowiem w postępowaniu przygotowawczym świadekM. G.twierdziła, że było to po udaniu się na miejsce zdarzenia, a w postępowaniu sądowym utrzymywała, że dopiero przy Policji dokonującej oględzin samochodu. To samo tyczy się sposobu wejścia w posiadanie kurtki. ŚwiadekM. G.twierdziła w postępowaniu sądowym, że udała się do poprzedniego wspólnego miejsca zamieszkania, do którego miała klucze wraz z Policją, podczas gdy nie znajduje to potwierdzenia w aktach sprawy. Ponadto zastanawiającym jest, że oskarżonego miało akurat nie być wówczas w domu, a kurtka miała znajdować się w szafie. W przeciwieństwie do Sądu Rejonowego, który ustalając stan faktyczny ograniczył się w uzasadnieniu jedynie do stwierdzenia, że oskarżony dokonał uszkodzenia samochodu, Sąd Okręgowy doszedł do szeregu innych wniosków, które zostały wyżej wymienione, a które w konsekwencji powodują, że tego sprawstwa przypisać mu nie można.

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się czynu zart. 288 § 1 kk, podczas gdy brak jest jednoznacznych dowodów wskazujących na sprawstwo.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut jest zasadny, albowiem Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób pospieszny i pobieżny, nie wyjaśniając szeregu okoliczności - co zmusiło Sąd Okręgowy do ponownego przesłuchania niemal wszystkich osób - a następnie błędnie, w szczególności nielogicznie, oceniając zgromadzony materiał dowodowy i ostatecznie dopuszczając się błędu w ustaleniach faktycznych, które w uzasadnieniu ograniczyły się jedynie do stwierdzenia sprawstwa oskarżonego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że jednym z elementów pojazdu, który został uszkodzony w wyniku zaistniałego zdarzenia było lewe lusterko. Powyższe ewidentnie wynika nie tylko z protokołu oględzin samochodu (k.5-6v), ale również z dokumentacji fotograficznej wykonanej przez pokrzywdzonegoK. Z.(k.177, 179) i jego zeznań (k.2). Tymczasem ta część pojazdu została pominięta w opisie czynu zarzucanego oskarżonemu - wymieniono jedynie wgniecenia elementów karoserii w przednich lewych drzwiach porysowanie lewego reflektora, gniecenie lewego nadkola, porysowanie pokrywy silnika i urwanie lusterka bocznego przy prawych drzwiach - a Sąd Rejonowy nie dokonał w nim żadnej modyfikacji. Tym samym dokonał ustaleń faktycznych, zgodnie z którymi uszkodzeniu uległo szereg części pojazdów, w tym prawe lusterko, ale akurat nie lewe lusterko.
Ma to o tyle istotne znaczenie, że apelacja została wniesiona przez obrońcę oskarżonego, który uczynił to na jego korzyść, a zarzucany w niej błąd w ustaleniach faktycznych dotyczył jego sprawstwa, a nie zakresu uszkodzeń. W związku z powyższym Sąd Okręgowy musiał analizować niniejszą sprawę przy przyjęciu, że do uszkodzenia lewego lusterka nie doszło. Powyższe rodzi bardzo istotne konsekwencje, albowiem to właśnie w obudowie lewego lusterka miała się znajdować część pochodząca od kurtki należącej do sprawcy - oskarżonego, którą miał mieć wówczas na sobie, to jest ściągacz.
Zakładając, że oskarżony nie zostawiłby go tam celowo, co przecież byłoby zupełnie nielogiczne, bo jednoznacznie wskazywałoby na niego jako sprawcę, to musiałby się on tam znaleźć w wyniku uderzania ręką w lewe lusterko, a więc w wyniku jego uszkodzenia, co jak już wyżej wskazano nie zostało mu przypisane. Niezależnie od tego, taki mechanizm pozostawienia tego elementu odzieży w miejscu zdarzenia jest nieprawdopodobny. W przeciwieństwie do Sądu Rejonowego, który skupił się wyłącznie na stwierdzeniu czy dany ściągacz pochodzi od danej kurtki, słusznie przyjmując to za pewnik, Sąd Okręgowy analizował również sposób oddzielenia się jednego elementu od drugiego, dysponując nie tyko ściągaczem, który znajdował się w aktach sprawy, ale również kurtką, która stanowiła przechowywany poza nimi dowód rzeczowy.
Otóż podkreślić należy, co wynika również z dokumentacji fotograficznej (k.15-29), że ów ściągacz jest w tym przypadku ściągaczem wewnętrznym i nie wysuwa się na zewnątrz po założeniu kurtki. Ponadto jest bardzo mocno przyszyty. Na wspomnianej dokumentacji fotograficznej, ale i w rzeczywistości widoczne są liczne szwy wykonane fabrycznie i techniką maszynową, które nie pękają nawet mimo użycia dużej siły. Sąd Okręgowy mógł to stwierdzić dzięki obecności drugiego ściągacza, którego szwy nie było w żaden sposób naruszone. Trudno sobie zatem wyobrazić, żeby do oddzielenia tych elementów doszło także samoczynnie, w wyniku zwykłego użytkowania, a tym bardziej, żeby oskarżony tego nie zauważył. Zwłaszcza, że ściągacz okala nadgarstek i materiał, z którego jest wykonany, zresztą identyczny jak kurtka, znacząco różni się od podszewki i wypełnienia, które po nim zostały. Z pewnością musiałoby to zostać zauważone, stanowiąc wyraźny dyskomfort.
Co również należy podkreślić, zarówno ściągacz, jak i kurtka nie noszą śladów rozerwania, przecięcia czy innego efektu nagłego i silnego oddziaływania na materiał, do jakiego musiałoby dojść podczas tego zdarzenia. Tym bardziej w wyniku uderzenia w lusterko, które zawiera przecież twarde i ostre elementy takie jak szkło czy plastik. Są tam jedynie otwory po nitkach i pozostałości nitek wskazujące raczej na ostrożne przecięcie nożyczkami, żyletką czy innym ostrym narzędziem niż w przypisywany oskarżonemu sposób. Co również warte podkreślenia, zarówno na ściągaczu, jak i na kurtce nie stwierdzono innych śladów, które wykazywałyby na jakikolwiek związek z uszkodzeniem przedmiotowego samochodu. Chociażby krwi, której nie odnotowano także na miejscu zdarzenia i przedmiotowym pojeździe. Jest to o tyle ważne, że jak zeznała świadekM. G., z informacji uzyskanej od wspólnych dzieci wynikało, że po tym zdarzeniu oskarżony miał mieć skaleczoną rękę (k.124).
Zarazem wskazać należy, że także szereg innych okoliczności budzi uzasadnione wątpliwości. Tak jak ta, że świadekM. G., wiedząc o uszkodzeniu przedmiotowego pojazdu, nie zwróciła uwagi na ubiór, w tym w szczególności kurtkę i podnoszone obrażenia oskarżonego, kiedy ten przyjechał po dzieci tego samego dnia. Tym bardziej, że jak zeznała w postępowaniu przygotowawczym (k.8v), ściągacz zauważyła rano, kiedy pokrzywdzonyK. Z.poinformował ją o tym, co się stało, a więc przed przyjazdem oskarżonego i udaniem się na Policję. W ocenie Sądu Okręgowego, gdyby oskarżony miał wówczas jakieś obrażenia na ręku, w dodatku świeże, to zwróciłaby na to uwagę. To samo tyczy się nie rozmawiania z nim wówczas na temat tego zdarzenia. Zupełnie osobną kwestią jest sposób wejścia przez nią w posiadania kurtki, który budzi uzasadnione wątpliwości. Otóż świadekM. G.miała udać się do poprzedniego miejsca wspólnego zamieszkania, do którego posiadała klucze i znaleźć ją w szafie. Wprawdzie w postępowaniu sądowym twierdziła, że pojechała tam z Policją (k.124), ale nie wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności nie sporządzono na tę okoliczność protokołu przeszukania mieszkania, a jedynie protokół zatrzymania rzeczy (k.35-37v) i jej oględzin (k.66-67). Zastanawiające jest też, że wizyta świadkaM. G.nastąpiła akurat pod nieobecność oskarżonego, a kurtki, której przecież miał używać podczas zdarzenia nie miał już wówczas na sobie. Co również warte podkreślenia, zarówno wcześniej, jak i później świadekM. G.przyjeżdżała tam po różne rzeczy, czasami czyniąc to bez wiedzy i zgody oskarżonego.
Sąd Okręgowy podjął w niniejszej sprawie szereg czynności dowodowych z urzędu, chcąc wyjaśnić okoliczności zaistniałego zdarzenia. W przeciwieństwie do Sądu Rejonowego dostrzegł na przykład, że w aktach sprawy nie znajduje się ani jedno zdjęcie przedstawiające uszkodzenia przedmiotowego pojazdu. Mimo iż, jak wynika z protokołu jego oględzin (k.5-6v), taka dokumentacja fotograficzna została sporządzona. W związku z tym zwrócił się do Policji o jej złożenie, co jednak nie było możliwe z uwagi na uszkodzenie aparatu, którym ją wykonano. Powyższe wynika z notatki urzędowej (k.186). Ostatecznie własną dokumentację fotograficzną dostarczył dopiero pokrzywdzonyK. Z., również z inicjatywy Sądu Okręgowego. To samo toczyło się zresztą korespondencji sms-owej pomiędzy nim a oskarżonym, o której zeznał przecież zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i sądowym (k.2, 115). Powyższe czynności były jedynymi możliwymi, jakie można było uzupełniająco przeprowadzić. Tym bardziej wobec upływu czasu, a co za tym idzie braku nagrań z monitoringu i danych telekomunikacyjnych, jak również naprawienia i sprzedaży przedmiotowego pojazdu, na którym widoczne były niebieskie ślady, których pochodzenia nie da się już ustalić.
Mając powyższe na uwadze, zgromadzony materiał dowodowy, oceniony zgodnie z dyspozycjąart. 5 § 2 kpk, nie daje podstaw do przypisania winy oskarżonemu. Sąd Okręgowy dostrzegł, że pomiędzy nim a pokrzywdzonymK. Z.istnieje silny konflikt mający swoje źródło osobie świadkaM. G., która jest byłą żoną oskarżonego i obecną partnerką pokrzywdzonego. Zauważył także, że oskarżony pisał do pokrzywdzonego obraźliwe i konfrontacyjne sms-y, w tym w tym samym dniu wieczorem, a ponadto dzwonił do niego (k.180-182). Powyższe, jak również subiektywne i nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materialne dowodowym przekonanie świadkaM. G.i pokrzywdzonegoK. Z.o sprawstwie oskarżonego, jest jednak niewystarczające, żeby zaskarżony wyrok utrzymać w mocy. Z tych względów podlegał on zmianie poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na zasadność zarzutu, co uzasadniono powyżej, na uwzględnienie zasługiwał również związany z nim wniosek.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Wina oskarżonego.

Zwięźle o powodach zmiany

Skoro wina oskarżonego nie została wykazana, to zaskarżony wyrok należało zmienić poprzez uniewinnienie go od popełnienia zarzucanego mu czynu.

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

Wobec zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu kosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa.

7

PODPIS

0.1.1.3 Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika 1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wina

0.1.1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2 Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

Uchylenie

☒

zmiana