Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 66/22
Data wyroku: 2022-09-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Capik-Pater
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 66/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 września 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Anna Capik-Pater

Protokolant

Agata Kędzierawska

po rozpoznaniu w dniu21 września 2022 r. w Gliwicach
sprawyJ. S.oraz wspólnikówspółki cywilnej (...),R. K.,J. K.,U. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
opodleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaJ. S.oraz wspólnikówspółki cywilnej (...),R. K.,J. K.,U. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia29 listopada 2021 r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję i stwierdza, żeJ. S.jako pracownik u płatnika składek(...). spółka cywilnaU. K.S. K.,R. K.,J. K.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 1 grudnia 2020 roku;

2
zasądza od organu rentowego na rzecz wspólników spółki cywilnej solidarnie kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

3
zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującejJ. S.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) sędzia Anna Capik-Pater
Sygn. akt VIII U 66/22

UZASADNIENIE
Decyzją z 29 listopada 2021r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na podstawie przepisówustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychstwierdził, żeJ. S.jako pracownik u płatnika składek(...). Spółki Cywilnej, nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 grudnia 2020r.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że złożenie dokumentacji zgłoszeniowej i rozliczeniowej po terminie oraz brak dowodów potwierdzających świadczenie pracy przezJ. S.na rzecz płatnika składek(...). Spółki Cywilnej pozwalają uznać, że zgłoszenie do ubezpieczeńJ. S.przez płatnika składek(...). Spółki Cywilnej było bezpodstawne. Organ rentowy wskazał, że dostarczone dokumenty są mało wiarygodne i mogły zostać sporządzone na potrzeby prowadzonego postępowania w celu uprawdopodobnienia zatrudnieniaJ. S.wfirmie (...)(...)Spółki Cywilnej i uzyskania pomocy publicznej z(...) Funduszu (...), gdy jednym, z warunków uprawniających do subwencji(...)jest zatrudnianie na dzień 31 grudnia 2020r. pracowników.
We wspólnym odwołaniu od decyzji(...).Spółka Cywilna (...),U. K.,R. K.,S. K.oraz ubezpieczonaJ. S., domagali się jej zmiany i uznania, żeJ. S.we wskazanym okresie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom. Odwołujący wnieśli także o zasądzenie od organu rentowego kosztów zastępstwa radcowskiego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu odwołujący podnieśli, że istotnie Spółka zgłosiła pracownikado ubezpieczeń społecznych z opóźnieniem jednak stało się tak na skutek utrudnionej komunikacji pomiędzy Spółką a biurem rachunkowym i w żadnym wypadku nie było zrobione dla pozoru. Wszelkie należności dotyczące stosunku pracy pracownika zostały uregulowane i dotyczy to również składek na ubezpieczenie. Odwołujący dodali, że ubezpieczona, jako pracownik, ze Spółką i jej poprzednimi formami jest związana od dłuższego czasu.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wniósł także o zasądzenieod odwołującej Spółki kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Jednym ze wspólników odwołującej Spółki jestJ. K., który w roku 1975, razem z żoną, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, otworzył cukiernię. W czasie prowadzenia firmy, ulegała ona rozwojowi.M.małżonkowie nabyli stare zabudowania dworskie wP., gdzie założylirestaurację (...). Jest ona obecnie prowadzona w(...) spółki (...), początkowo jednak była prowadzona w ramach jednoosobowej działalności przezJ. K..H., to hotel i restauracja. Tam jest zatrudnionych stale 7 – 8 pracowników, przy czym jest duża rotacja wśród nich. Oprócz pracowników są zatrudniani też uczniowie w liczbie 2 – 3.Z momentem przekształcenia właścicielskiego powstałaspółka (...), której wspólnikami opróczJ. K.i jego żony, są również ich wszystkie córki. Z czasem pojawiła się możliwość nabycia kolejnego lokalu, tj. restauracji wŚ.przy parku. To jest restauracja założona w roku 1898r, gdzie cały czas była prowadzona działalność gospodarcza. Rodzina podjęła więc wspólnie decyzję o nabyciu tego lokalui kontynuowaniu jego działalności. Formalnie restauracja została nabyta przez(...). s.c., której udziałowcami sąJ. K.i jego żona, a także ich córkaS.i jej mąż.
UbezpieczonaJ. S.jest zatrudniona w firmach swego ojca, gdzie pracowała kolejno na wszystkich stanowiskach, poczynając od pomocy kuchennej, przez kucharza, kończąc na stanowisku menadżerskim. W trakcie tego zatrudnienia uzyskała tytuł mistrza w zawodzie kucharza. Zdobyła też wyższe wykształcenie w zakresie działalności turystycznej i hotelarskiej. Jest tam nadal zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy. Dodatkowo od początku zawiązaniaspółki (...), również jako jej wspólnik, wykonywała obowiązki służbowe na różnych stanowiskach, w zależności od potrzeby.W szczególności wK.J.pracuje od śniadań które są od godziny 6:00, 6:30. Śniadania są wydawane do godziny 10:00 - 10:30. O godzinie 12:00 otwierana jest willawŚ., która jest oddalona o 20 kilometrów i dojazd do niej zajmuje 15 minut.W tym lokalu ubezpieczona oddzwania na telefony w sprawie cateringów, obiadów, odbiera też dostawy towaru.
Po nastaniu czasu pandemii, w odwołującej Spółce nastąpił gwałtowny spadek produkcji i wielokrotnie spadła ilość zamawianych posiłków w związku z obostrzeniami sanitarnymi, zabraniającymi korzystania z restauracji. W tym czasie działało wyłącznie połowa dostępnych miejsc w Hotelu. Z kolei potrawy były wydawane jedynie klientom hotelu oraz w ramach cateringu, na wynos. Spółka miała zatrudnionego menadżera, który utrzymywał kontakt z klientami. W tym czasie, tj. 30 czerwca 2020r. zwolniła się menadżerka gdyż skończyła się jej umowa. Następnie 30 listopada 2020r. zwolnił się jeden z 2 kucharzy. To on czasami zastępował panią menadżer. W konsekwencji Spółka podjęła próbę pozyskania menadżera, jednak bez odzewu. Osoba taka była jednak potrzebnaw celu utrzymania stałego kontaktu z klientami, którzy wcześniej umówili terminy imprez okolicznościowych i opłacili należne zadatki, jednak ze względu na obostrzenia sanitarne nie mogli oni skorzystać w tych terminach z usług lokalu. Koniecznym zatem było utrzymanie z nimi stałego kontaktu, w celu dokonania zmian terminów imprez, bądź też ich zamiany na zamówienie cateringu. Dodatkowo kontakt ten powodował, że klienci nie mieli poczucia, że lokal w związku z pandemią, całkowicie zaprzestał swojej działalności, co miało, po ustaniu obostrzeń sanitarnych, pomóc w szybkim odtworzeniu możliwości udostępnienia lokalu klientom.
W tym czasieJ. S., która wK.J.była zatrudniona na umowę o pracę , faktycznie pełniła wszystkie obowiązki jakie wykonuje właściciel lokalu. Spółka podjęła więc decyzję ojej zatrudnieniu, zarówno na miejsce kucharza, jak i menadżera. W konsekwencji doszło do zawarcia spornej umowy o pracę. Miała ona bowiem ku temu predyspozycje i przejęła obowiązki przypisane obu tym stanowiskom , a dodatkowo też pracowała jako pomoc kuchenna. Formalnie została zatrudniona jako menadżer, ale faktycznie wykonywała wszystkie obowiązki jakie tylko były potrzebne, w tym obowiązki pomocy kuchennej, ale i osoby dbającej o porządek w pokojach hotelowych, dostawcy towaru i zamówień do klientów. W trakcie wykonywania przez nią obowiązków służbowych, jej pracę nadzorował jako pracodawca,J. K.lub jego córkaS., którzy wydawali też ubezpieczonej polecenia służbowe, dodatkowego wykonania kolejnych zadań. Ubezpieczona była rozliczana z wykonanej pracy na podstawie list obecności, ale i efektów swojej pracy. Ubezpieczona za swoją pracę otrzymywała wynagrodzenie, które początkowo przez 2–3 miesiące odbieraław gotówce z kasy lokalu ,następnie zaś wypłacane jej było na rachunek bankowy. Odwołująca Spółka wystawiła ubezpieczonej PIT-11 za 2020r. W toku postępowania odwołująca Spółka przedłożyła do akt sprawy potwierdzenia przelewu wynagrodzenia dla ubezpieczonej.
Ubezpieczona została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z opóźnieniem, bow grudniu 2021r., kiedy miała zostać przez pracodawcę zgłoszona do tych ubezpieczeń, zaistniały problemy w komunikacji pomiędzy Spółką a obsługującym ją biurem rachunkowym, które finalnie miało wysłać do ZUS, wszelkie niezbędne dokumenty. Dokumentacja rozliczeniowa za okres od grudnia 2020r. do lutego 2021r. została sporządzona przez odwołującą spółkę w lutym 2021r.
Odwołująca Spółka otrzymała subwencję z(...) Funduszu (...). Fakt zatrudnienia odwołującej był bez znaczenia w kontekście rozliczenia przez płatnika pomocy otrzymanej w ramach „Tarczy 1.0”, zaś pomoc w ramach „Tarczy 2.0” płatnik otrzymał w dniu 16 lutego 2021r.
Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o materiał dowodowy w postaci: akt ZUS, zeznań świadkówP. S.,D. P.iR. M., zeznań ubezpieczonejJ. S.oraz słuchanego za odwołującąSpółkę – (...), dowodów wpłat i potwierdzenia operacji związanych z działanie lokali k. 98-121.
Sąd zważył, co następuje:
odwołanie(...).Spółka Cywilna (...),U. K.,R. K.,S. K.oraz ubezpieczonejJ. S.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 6 ust.1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 1009, ze zm.), zwanej ustawą, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami,z wyłączeniem prokuratorów.
Po myśli art. 11 ust. 1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 12, zaś według art. 12 ust. 1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
Za pracownika natomiast – w myśl art. 8 ust 1 ustawy - uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem, że jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11 - dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca.
W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcia pracownik i zatrudnienie nie mogą być interpretowane na użytek ubezpieczeń społecznych inaczej niż interpretuje je akt prawny określający prawa i obowiązki pracowników i pracodawców -Kodeks pracy(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 maja 2005r., sygn. akt III AUa 283/2005).
Według definicji zawartej wart. 22 Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustaleniaczy ubezpieczonaJ. S.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom jako pracownik w odwołującej(...).Spółki Cywilnej (...),U. K.,R. K.,S. K.od 1 grudnia 2020r. Organ rentowy zakwestionował bowiem fakt zatrudnienia ubezpieczonej podnosząc, że zgłoszenie jej do ubezpieczeń społecznych było bezpodstawne, zaś przedstawione przez odwołującą Spółkę dokumenty są mało wiarygodne i mogły zostać sporządzone dla uprawdopodobnienia zatrudnienia ubezpieczonej w celu uzyskania pomocy publicznej z(...) Funduszu (...), gdy jednym z warunków uzyskania takiej pomocy jest zatrudnienie pracowników na 31 grudnia 2020r.
Sąd nie podziela tych wątpliwości organu rentowego. Zdaniem Sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe w sposób jednoznaczny wykazało, że ubezpieczonaJ. S.rzeczywiście w dniu 1 grudnia 2020r. zawarła umowęo pracę z odwołującą Spółką i faktycznie pracę na podstawie tej umowy na rzecz odwołującej Spółki wykonywała do momentu skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego w związku z macierzyństwem. Ubezpieczona pracowała w połowie pełnego wymiaru pracy, zajmując się kontaktami z klientami, pracą w kuchni oraz przy utrzymaniu porządku w pokojach hotelowych. Z tego tytułu uzyskiwała umówione wynagrodzenie, które było jej wypłacane początkowo gotówką, a następnie na rachunek bankowy. Niniejsze potwierdzają w szczególności zeznania słuchanych w sprawie świadkówP. S., który jest kucharzem w tym lokalu, gdzie ubezpieczona realizowała sporne zatrudnienie, a takżeD. P.iR. M., którzy szczegółowo przedstawili problemy powodujące zgłoszenie ubezpieczonej do obowiązkowych ubezpieczeń po terminie, a także zeznania słuchanego za odwołującąSpółkę – (...)i wreszcie zeznania samej ubezpieczonej. Zeznania te były rzeczowe, szczegółowe, logiczne, przekonujące, zgodne ze sobą i korespondujące z treścią zgromadzonej dokumentacji i stąd w pełni zasługujące na wiarę. Sąd wziął pod uwagę także przedłożone przez odwołującą Spółkę dokumentację z przebiegu zatrudnienia ubezpieczonej, w tym potwierdzającą kontakty z klientami i aktywność samego lokalu.
Biorąc pod uwagę powyższe, okoliczność, że odwołująca Spółka nie dokonała zgłoszenia ubezpieczonej we właściwym czasie do ubezpieczeń społecznych, nie może rzutować negatywnie na sytuację ubezpieczonej, gdy materiał dowodowy zgromadzonyw sprawie jednoznacznie wskazuje, że ubezpieczona rzeczywiście zawarła z odwołującą Spółką w dniu 1 grudnia 2020r., ważną umowę o pracę i pracę na podstawie tej umowy faktycznie wykonywała do chwili skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego w związku z macierzyństwem. A skoro tak to powinna podlegać jako pracownik obowiązkowym ubezpieczeniom jak w zaskarżonej decyzji, począwszy od daty zawarcia umowy o pracę, tj. od 1 grudnia 2020r.
W związku z powyższym, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.w pkt 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż ubezpieczonaJ. S.jako pracownik w odwołującejspółce (...)(...), podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 grudnia 2020r.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w związku zart. 99 k.p.c.orazw związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie ( t.j. Dz.U. poz.1800 ), w punkcie drugim i trzecim sentencji.
(-) sędzia Anna Capik – Pater