Sąd Rejonowy w Kaliszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1805/20
Data wyroku: 2022-08-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Michał Włodarek

Sygn. akt I C 1805/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 sierpnia 2022r.
Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym, w składzie:
Przewodniczący: sędzia Michał Włodarek
Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Dulas
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 sierpnia 2022r. wK.
sprawy z powództwaW. N.(PESEL (...))
przeciwko pozwanemu(...) S.A.z/s wW.(KRS(...))
o zapłatę

1
zasądza od pozwanego(...) S.A.z/s wW.na rzecz powodaW. N.kwotę 18.663,64zł (osiemnaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt trzy złote 64/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:

- od kwoty 11.700,00zł (jedenaście tysięcy siedemset złotych 00/100) od dnia 20 maja 2020r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 600,64zł (sześćset złotych 64/100) od dnia 20 maja 2020r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 6.363,00zł (sześć tysięcy trzysta sześćdziesiąt trzy złote 00/100) od dnia 20 maja 2020r. do dnia zapłaty,

2
oddala powództwo w pozostałej części,

3
nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu:

- od powodaW. N.kwotę 1.163,00zł (jeden tysiąc sto sześćdziesiąt trzy złote 00/100) tytułem części nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu i kwotę 1.946,43zł (jeden tysiąc dziewięćset czterdzieści sześć złotych 43/100) tytułem części nieuiszczonych wydatków,
- od pozwanego(...) S.A.z/s wW.kwotę 934,00zł (dziewięćset trzydzieści cztery złote 00/100) tytułem części nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu i kwotę 1.092,49zł (jeden tysiąc dziewięćdziesiąt dwa złote 49/100) tytułem części nieuiszczonych wydatków,

4
zasądza od powodaW. N.na rzecz pozwanego(...) S.A.z/s wW.kwotę 1.342,42zł (jeden tysiąc trzysta czterdzieści dwa złote 42/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości w stosunku rocznym odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 1805/20

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 30 marca 2021r. powódW. N.skierował do tut. Sądu żądania zasądzenia od pozwanego(...) S.A.z/s wW.kwoty 26.700zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z wypadkiem komunikacyjnym z dnia 26 maja 2018r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 20 maja 2020r. do dnia zapłaty, kwoty 600,64zł tytułem odszkodowania w związku z poniesionymi wydatkami na leczenie powypadkowe wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 20 maja 2020r. do dnia zapłaty, kwoty 24.621zł tytułem odszkodowania związanego z utraconym dochodem w związku ze skutkami wypadku komunikacyjnego z dnia 26 maja 2018r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 20 maja 2020r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 26 maja 2018r. miał miejsce wypadek komunikacyjny, w trakcie którego kierujący pojazdem m – kiF. (...)onr rej. (...)doprowadził do zderzenia z pojazdem prowadzonym przez powoda, co spowodowało jego uszczerbek na zdrowiu.
Powód po wypadku został przewieziony doWojewódzkiego Szpitala (...)wK., gdzie udzielono mu pomocy medycznej.
U powoda w wyniku wypadku rozpoznano stłuczenie podudzia lewego z raną, stłuczenie kolana lewego, stłuczenie klatki piersiowej, skręcenie kręgosłupa w odcinku szyjnym, stłuczenie głowy.
Po opuszczeniu szpitala powodowi zlecono przyjmowanie środków farmakologicznych oraz skierowano na dalsze leczenie specjalistyczne.
Powód kontynuował leczenie specjalistyczne.
Powód nadal odczuwa negatywne skutki zdarzenia.
Powód podniósł, że w związku z leczeniem poniósł dalsze wydatki w łącznej wysokości 600,64zł, a ponadto utracił dochód w łącznej wysokości 24.621zł.
Sprawca zdarzenia w chwili wypadku objęty był ochroną ubezpieczeniową z tytułu odpowiedzialności cywilnej w towarzystwie pozwanego.
Powód dokonał zgłoszenia u pozwanego zaistnienia szkody w celu przeprowadzenia postępowania szkodowego. W związku ze zgłoszeniem pozwany przeprowadził postępowanie likwidacyjne w ramach którego przyznał powodowi kwotę 3.300,00zł tytułem zadośćuczynienie oraz odszkodowanie w wysokości 426,72zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych na leczenie.
Powód wskazał, że przyznane zadośćuczynienie nie rekompensuje rzeczywistego uszczerbku na jego zdrowiu oraz cierpień fizycznych i psychicznych wynikających ze zdarzenia wypadkowego, a wartość odszkodowania nie pokrywa wszelkich wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 8 października 2020r. w sprawie o sygn. akt I C 1805/20 zwolniono powoda od kosztów sądowych w części, tj. ponad kwotę 500,00zł.
W odpowiedzi na pozew pozwany(...) S.A.z/s wW.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pozwany podniósł zarzut nieudowodnienia przez powoda istnienia związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem a rodzajem, charakterem i rozmiarem doznanego uszczerbku na zdrowiu, w tym cierpień fizycznych i psychicznych, a wysokością dochodzonego zadośćuczynienia i odszkodowania. Pozwany wskazał również, iż kwota wypłacona powodowi w toku postępowania likwidacyjnego tytułem zadośćuczynienia jest adekwatna do rozmiaru doznanej przez niego krzywdy oraz brak jest podstaw do wypłaty dalszego odszkodowania z tytułu szkody majątkowej. Pozwany zakwestionował również w całości roszczenie powoda z tytułu zwrotu utraconego dochodu.
Sąd Rejonowy ustalił, następujący stan faktyczny.
W dniu 26 maja 2018r. powód uczestniczył w zdarzeniu komunikacyjnym, w którym kierujący pojazdem m – kiF. (...)onr rej. (...)wytworzył stan niebezpieczeństwa w ruchu drogowym, co doprowadziło do zderzenie z autem, którym poruszał się powód oraz spowodowało powstanie uszczerbku na zdrowiu powoda.
(okoliczność bezsporna, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 84, zeznania świadkaD. N.k. 100v 00:28:40-00:42:36, zeznania świadkaI. N.k. 100v 00:42:36-00:59:48, przesłuchanie powodaW. N.k. 100-100v 00:05:34-00:28:40)
Powód po wypadku został przetransportowany doWojewódzkiego Szpitala (...)wK., gdzie przebywał na leczeniu w Oddziale(...)Ogólnej i Naczyniowej w okresie od dnia 26 maja 2018r. do dnia 30 maja 2018r.
U powoda rozpoznano stan po urazie komunikacyjnym.
U powoda zastosowano leczenie zachowawcze, a ponadto zlecono kontrolę u lekarza rodzinnego, odpoczynek, gimnastykę oddechową i przyjmowanie leków.
Powód konsultował się ortopedycznie oraz w poradniach chirurgicznej, neurologicznej i psychiatrycznej.
Powód kontynuował leczenie specjalistyczne oraz stosował leki.
Powód w związku ze skutkami wypadku wymagał również wsparcia i opieki osób najbliższych.
Powód nadal odczuwa negatywne skutki zdarzenia w obszarze zdrowia fizycznego i psychicznego.
(karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 9, 10-11, historia choroby k. 12-34, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 84, inf. NFZ k. 91-96, zeznania świadkaD. N.k. 100v 00:28:40-00:42:36, zeznania świadkaI. N.k. 100v 00:42:36-00:59:48, przesłuchanie powodaW. N.k. 100-100v 00:05:34-00:28:40)
W obszarze następstw ortopedycznych zdarzenia drogowego z dnia 26 maja 2018r. powód doznał obrażeń w postaci ogólnego potłuczenia. U powoda zastosowano klasyczne zasady leczenia obrażeń pourazowych.
Obrażenia organizmu powoda ma skutek urazu z dnia 26 maja 2018r. w płaszczyźnie ortopedycznej nie doprowadziły do trwałego lub długotrwałego uszczerbku na jego zdrowiu.
(opinia biegłego ortopedy k. 106-109, 125)
W wyniku wypadku z dnia 26 maja 2018r. powód doznał nieznacznie nasilonych zaburzeń adaptacyjnych. Poziom nasilenia tych zaburzeń, ich czasookres trwania i charakter nie dają podstaw do orzekania długotrwałego czy trwałego uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Powód nie wymaga już obecnie i nie będzie wymagał w przyszłości w związku ze zdarzeniem leczenia psychiatrycznego. Występujące u powoda nieznacznie nasilone zaburzenia funkcji poznawczych, będące konsekwencją wtórnych organicznych zmian w(...)nie mają związku przyczynowo – skutkowego z przedmiotowym zdarzeniem.
(opinia sądowo – psychiatryczna k. 137-143, 184-188, dokumentacja medyczna k. 145)
Z punktu widzenia neurologicznego u powoda na skutek zdarzenia z dnia 26 maja 2018r. rozpoznano stan po wypadku komunikacyjnym – ogólne potłuczenie o charakterze urazów powierzchniowych, w tym stłuczenie kręgosłupa szyjnego i(...). Izolowana neuropatia czuciowa nerwu łokciowego w przebiegu pourazowym – aktualnie bez objawów klinicznych i bez trwałych następstw neurologicznych. Dysfunkcja ruchowa kręgosłupa lędźwiowego niewielkiego stopnia – bez powikłań neurologicznych (samoistna – na podłożu zmian zwyrodnieniowo – przeciążeniowych przewlekłych).
W wyniku zaistniałego zdarzenia nie doszło u powoda do powstania trwałego czy długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w aspekcie neurologicznym.
Po wypadku w związku z dolegliwościami pourazowymi kręgosłupa szyjnego i(...)powód miał okresowe ograniczenie do wykonywania pracy – do końca października 2018r.
(opinia biegłego neurologa k. 159-161)
W momencie zdarzenia sprawca wypadku posiadał zawartą z pozwanym(...) S.A.z/s wW.umowę odpowiedzialności cywilnej z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z ruchem tych pojazdów.
Powód dokonał zgłoszenia u pozwanego zaistnienia szkody na osobie i mieniu w celu przeprowadzenia postępowania szkodowego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej Ubezpieczyciela sprawcy szkody z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z ruchem tych pojazdów. Postępowanie szkodowe zostało zarejestrowane pod numerem(...).
W związku ze zgłoszeniem pozwany przeprowadził postępowanie szkodowe, gdzie ustalił sumaryczny 4% trwały uszczerbek na zdrowiu powoda i decyzją z dnia 20 maja 2020r. przyznał powodowi kwotę pieniężną w wysokości 3.300,00zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 466,72zł odszkodowania tytułem zwrotu kosztów leczenia i przejazdów.
(pismo powoda k. 52-54, decyzja k. 77-78, 79, opinia kompleksowa k. 80-83, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 84)
Powód, w wyniku zdarzenia, poza szkodą na osobie poniósł również dalsze wydatki z tytułu kosztów leczenia w łącznej wysokości 600,64zł.
(historia choroby k. 12-34, faktury k. 41-51, wykaz poniesionych kosztów dojazdów k. 55, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 84)
Powód przed wypadkiem prowadził zarobkową działalność handlową. W roku 2017 uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości 18.258,00zł, natomiast w 2018r. wyniósł on 11.895,00zł.
Powód w związku ze zdarzeniem i jego skutkami w sferze zdrowia fizycznego i psychicznego zaprzestał wykonywania tej aktywności zawodowej, co spowodowało powstanie uszczerbku majątkowego z tytułu utraconego zarobku.
Zmniejszenie uzyskanego dochodu w 2018r. w stosunku do okresu analogicznego w roku 2017 stanowi kwotę 6.363,00zł.
(historia choroby k. 12-34, deklaracje podatkowe k. 35-40, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 84)
Sąd uznał za przydatne do ustalenia stanu faktycznego opinie sporządzone przez biegłych ortopedę, psychiatrę i neurologa albowiem są one pełne, jasne, zrozumiałe, wyczerpujące i kompleksowe oraz wewnętrznie spójne. Biegli w poszczególnych opiniach udzielili odpowiedzi na wszystkie postawione w tezach dowodowych pytania, sformułowania zawarte w treści każdej z opinii pozwalają na zrozumienie wyrażonych w nich ocen i poglądów oraz sposobu dochodzenia do nich, a ponadto biegli przedstawili metody badawcze, materiał badawczy, na którym się oparli. Wnioski końcowe każdej z opinii są zwięzłe i precyzyjne, a ponadto wnioski opinii są logiczne i znajdują oparcie w przeprowadzonych przez biegłych badaniach i nie budzą zastrzeżeń, co do ich trafności w porównaniu z podanym w opinii materiałem badawczym.
Ponadto biegli w sposób fachowy i rzeczowy ustosunkowali się do wszystkich zarzutów skierowanych w stosunku do opinii wypowiadając się szczegółowo w obszarze każdego zastrzeżenia odwołując się przy tym do dokumentarnego materiału dowodowego oraz reguł postępowania przy sporządzaniu takiego typu operatów.
Podnoszone przez stronę powodową uwagi należy w tych warunkach uznać jedynie za polemikę z prawidłowo i właściwie sporządzonymi dokumentami procesowymi i nie stanowią podstawy do reformacji albo odrzucenia czy to w całości lub w części tak przeprowadzonych w postępowaniu rozpoznawczym czynności procesowych.
Sąd ocenił i skonfrontował również przedmiotowe dokumenty urzędowe przez pryzmat opinii prywatnej sporządzonej na zlecenie pozwanego na potrzeby postępowania likwidacyjnego, gdzie lekarz opiniujący stwierdził u powoda w związku z zaistnieniem zdarzenia trwały uszczerbek na zdrowiu w łącznym rozmiarze 4,0%, co wobec braku kwestionowania tej konstatacji w toku procesu przez strony należy uznać za okoliczność bezsporną.
Wobec powyższego, pomimo że ortopedyczna, psychiatryczne i neurologiczna opinie sądowe nie stwierdzają trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu powoda w związku z wypadkiem jakiemu uległ, to mając na uwadze okoliczności zdarzenia, rodzaj i charakter o rozmiar uszczerbku na zdrowiu powoda, zakres jego cierpień fizycznych i psychicznych, proces leczenia i rehabilitacji, czas trwania i jego rezultaty oraz obecny stan zdrowia powoda, należy uznać za miarodajny ustalony przez pozwanego trwały uszczerbek na zdrowiu powoda pozostający w związku ze zdarzeniem szkodowym w sumarycznym rozmiarze 4,0%.
Za wiarygodne należało uznać zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty zgromadzone w postępowaniu albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione organy w ramach przysługujących im kompetencji, w sposób rzetelny i fachowy. Ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła w ocenie Sądu wątpliwości.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje.
Na podstawieart. 436 § 1 kcodpowiedzialność przewidzianą wart. 435 kcponosi samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody, natomiast według reguły określonej wart. 436 § 2 kcw razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Również tylko na zasadach ogólnych osoby te są odpowiedzialne za szkody wyrządzone tym, których przewożą z grzeczności.
Na podstawieart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. 2022.621 – j.t. ze zm.) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.
W sytuacji gdy wypadek komunikacyjny polegał na zderzeniu się dwóch pojazdów będących w ruchu, prawną podstawę orzekania o odpowiedzialności posiadaczy pojazdów za wynikłe z tego szkody stanowiart. 436 § 2 kcw zw. zart. 415 kc.W świetle treści przepisuart. 415 kcza szkodę odpowiada osoba, której zawinione zachowanie się jest źródłem powstania szkody. Czyn sprawcy pociągający za sobą odpowiedzialność cywilną musi być bezprawny, a więc niezgodny z obowiązującymi zasadami porządku prawnego, a przy tym zawiniony. Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: powstanie szkody, zdarzenie, związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu a szkodą oraz wina sprawcy. Pod pojęciem szkody rozumie się - najogólniej rzecz biorąc - uszczerbek w dobrach prawnie chronionych osoby poszkodowanej. Element winy będzie się wyrażał przede wszystkim w sposobie poruszania się przez uczestnika kierowanym przezeń pojazdem w kontekście możności przypisania mu wszelkiej nieprawidłowości z punktu widzenia właściwiej techniki i taktyki jazdy, zachowania należytej w danych warunkach pogodowych i drogowych ostrożności, możliwości dostrzeżenia nadjeżdżającego samochodu i uniknięcia zderzenia. – por. wyrok SN z dnia 18 listopada 2004r. w sprawie o sygn. akt I CK 242/04, opubl. Legalis.
W celu przypisania odpowiedzialności cywilnej posiadaczowi pojazdu – musi zaistnieć adekwatny związek przyczynowy łączący ruch pojazdu ze szkodą, tj. między krzywdą a zdarzeniem ją wyrządzającym albowiem rolą oraz istotą związku przyczynowego jako przesłanki roszczenia o zadośćuczynienie jest ocena, czy doznana szkoda niemajątkowa może być normalnym skutkiem zdarzenia szkodzącego, przy czym stopień natężenia doznanej krzywdy, tj. rodzaj, charakter, długotrwałość ujemnych przeżyć, a także ich intensywność, stanowi tylko przesłankę określającą wysokość zadośćuczynienia, a nie przesłankę zasadności samego roszczenia z tego tytułu, przy przyjęciu, że treśćart. 445 § 1 kcorazart. 448 kcstanowąlex specialisw stosunku doart. 361 § 1 kc– por. wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 11 marca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1184/13, opubl. LEX nr 1454546, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 175/14, opubl. LEX nr 1489037, wyrok s.apel. w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 8/14, opubl. LEX nr 1500753, wyrok s.apel. w Katowicach z dnia 12 marca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1193/13, opubl. LEX nr 1451641.
Szkoda niemajątkowa i majątkowa musi pozostawać w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem w rozumieniuart. 361 § 1 kc.
Na tleart. 361 § 1 kcodnotowania wymaga, że na gruncie tego przepisu „obojętne jest, czy ma miejsce związek przyczynowy bezpośredni, czy pośredni oraz, czy jest to związek przyczynowy złożony, wieloczłonowy, z tym, że odpowiedzialność cywilną uzasadnia jedynie taki związek przyczynowy wieloczłonowy, w którym między poszczególnymi ogniwami zachodzi normalna zależność przyczynowa, a więc każde ogniwo tego związku podlega ocenie z punktu widzenia przyczynowości adekwatnej.
Norma zawarta w przepisieart. 361 § 1 kcopiera się na założeniach teorii adekwatnego związku przyczynowego, w wersji obiektywnej, zwanego też „normalnym związkiem przyczynowym”. Teoria ta zakłada, że związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy w grupie wszystkich przyczyn i skutków mamy do czynienia jedynie z takimi przyczynami, które normalnie powodują określone skutki. Nie wystarczy więc stwierdzić istnienie związku przyczynowego jako takiego, lecz należy stwierdzić, że chodzi o następstwa normalne (a nie niezwykłe, nadzwyczajne).
Związek przyczynowy należy pojmować jako obiektywne powiązanie ze sobą zjawiska nazwanego „przyczyną” ze zjawiskiem określonym jako „skutek”. Istnienie związku przyczynowego jako zjawiska obiektywnego determinowane jest okolicznościami faktycznymi sprawy. W pierwszej kolejności należy za pomocą testu „conditio sine qua non” zbadać, czy określony skutek stanowi obiektywne następstwo zdarzenia, które wskazano jako jego przyczynę, to znaczy, czy oceniany skutek nastąpiłby mimo braku wskazanej przyczyny. Jeżeli odpowiedź jest negatywna, czyli badany skutek nastąpiłby również mimo nieobecności tej przyczyny należy stwierdzić, że nie występuje żaden obiektywny związek przyczynowy i nie ma potrzeby dalszego badania, czy relacje pomiędzy przyczyną a skutkiem są adekwatne w rozumieniuart. 361 § 1 kc.Pojawienie się w przebiegu kauzalnym przyczyny zewnętrznej, nie powiązanej z działaniem lub zaniechaniem podmiotu odpowiedzialnego za powstanie szkody, przesądza o braku związku przyczynowego, jeśli bez przyczyny pierwotnej szkoda i tak powstałaby. Przepisart. 361 § 1 kcwiąże jednak odpowiedzialność tylko z normalnymi następstwami zjawisk stanowiących jej podstawę. W razie pozytywnego stwierdzenia, że dany fakt był koniecznym warunkiem wystąpienia skutku, należy rozważyć, czy wspomniane powiązania można traktować jako „normalne”, tzn. typowe lub oczekiwane w zwykłej kolejności rzeczy. Typowym jest skutek jaki daje się przewidzieć w zwykłym porządku rzeczy, taki, o którym na postawie zasad doświadczenia życiowego, wiadomo, że jest charakterystyczny dla danej przyczyny jako normalny rezultat określonego zjawiska. Nie mieści się w płaszczyźnie adekwatnego związku przyczynowego skutek, który wprawdzie daje się łączyć z określonym zdarzeniem początkowym w sensie oddziaływania sprawczego, ale jest następstwem nietypowym, tj. nie występującym w kolejności zdarzeń, która charakterystyczna jest dla określonej przyczyny i przez to nie dającym się uwzględnić w ewentualnych przewidywaniach, a zarazem zależny jest w istocie od innych zdarzeń, które w zbiegu z przyczyną wyjściową jawią się jako przypadkowy zbieg okoliczności – por. wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 20 maja 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 968/14, opubl. LEX nr 1770850, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 959/14, opubl. LEX nr 1667508, wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 4 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 68/14, opubl. LEX nr 1624064, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 28 października 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 824/14, opubl. LEX nr 1554766, wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 13 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 785/13, opubl. LEX nr 1469375.
Zadośćuczynienie pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną, czyli jego rolą jest wynagrodzenie krzywdy (szkody niemajątkowej) rozumianej jako cierpienie fizyczne (ból i innego rodzaju dolegliwości) i psychiczne (ujemne odczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała lub rozstrojem zdrowia), aby przynajmniej w ten sposób częściowo przywrócić równowagę zachwianą w wyniku popełnienia czynu niedozwolonego. Okoliczność powyższa powoduje, że o rozmiarze należnego zadośćuczynienia decyduje w pierwszym rzędzie rozmiar i natężenie doznanej krzywdy, tj. rodzaj, charakter, długotrwałość cierpień fizycznych i ujemnych doznań psychicznych, ich intensywność, nieodwracalność negatywnych skutków zdrowotnych, np. stopień i trwałość kalectwa, w tym potrzeby stałej rehabilitacji, zażywania środków farmakologicznych, utrata perspektyw na przyszłość, konieczność korzystania z opieki osób trzecich, poczucie wykluczenia i nieprzydatności społecznej, a ponadto prognozy na przyszłość (polepszenie lub pogorszenie stanu zdrowia) oraz towarzyszące jej poczucie bezradności powodowanej koniecznością korzystania z opieki innych osób oraz nieprzydatności społecznej, a także wiek poszkodowanego, konieczność zmiany zatrudnienia, niemożność wykonywania zawodu, uprawiania sportów, pracy twórczej lub artystycznej, utratę kontaktów towarzyskich, zmianę trybu życia, przyzwyczajeń, czy też sposobu spędzania wolnego czasu.
Zmierzenie rozmiaru doznanej krzywdy nie jest możliwe, gdyż krzywda stanowi subiektywne przeżycie danej osoby. Niezbędne jest wszakże odniesienie wysokości żądanej kwoty do konkretnych, obiektywnych okoliczności faktycznych w danej sprawie, a nie do subiektywnego poczucia krzywdy osoby uprawnionej.
Wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne i fizyczne. Zadośćuczynienie przyznawane jest jednorazowo, zatem musi rekompensować całą krzywdę w postaci cierpień fizycznych i psychicznych już doznanych jak i tych, które w związku z doznanym uszkodzeniem ciała wystąpią w przyszłości jako możliwe do przewidzenia następstwa czynu niedozwolonego, a także prognozę na przyszłość – por. wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 5 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1670/13, opubl. LEX nr 1509116, wyrok s.apel. w Krakowie z dnia 27 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1622/13, opubl. LEX nr 1563513, wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 18 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 615/14, opubl. LEX nr 1587268, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 6 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 457/14, opubl. LEX nr 1554625, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 5 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 936/13, opubl. LEX nr 1439218, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 11 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1593/13, opubl. LEX nr 1480479, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 13 grudnia 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 829/13, opubl. LEX nr 1416140, wyrok s.apel. w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2014r. w sprawie o sygn. akt V ACa 755/13, opubl. LEX nr 1454457
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż pomiędzy zdarzeniem i powstałą u powoda szkodą niemajątkową istnieje adekwatny związek przyczynowy, który pozostaje jedynie w częściowej zależności z istniejącymi u niego schorzeniami samoistnym i innymi dolegliwościami, a ocena zdiagnozowanych u powoda schorzeń powypadkowych, ich rodzaj, charakter, rozmiar, jakość, intensywność i czas trwania, wpływ na funkcjonowanie w życiu osobistym i zawodowym oraz starania o odwrócenie ujemnych następstw oceniane przez pryzmat kwantyfikatorów decydujących o wysokości zadośćuczynienia wskazują, iż przyznana przez Sąd kwota zadośćuczynienia w łącznej wysokości 11.700,00zł, których rozmiar oszacowano w oparciu o dokumentarny materiał dowodowy i opinie biegłych z zakresu ortopedii, psychiatrii i neurologii oraz opinię sporządzoną w postępowaniu likwidacyjnym, gdzie oznaczono sumaryczny trwały uszczerbek na zdrowiu powoda w rozmiarze 4,0%, nie jest rażąco niska i nadmiernie wygórowana.
Zadośćuczynienie wypłacone powodowi w ramach postępowania szkodowego w rozmiarze 3.300,00zł Sąd wziął pod uwagę przy określaniu wysokości odszkodowania, co nie jest jednak jednoznaczne z mechanicznym zmniejszeniem sumy zadośćuczynienia o kwotę tego odszkodowania, a jego wysokość oceniana łącznie przedstawia realną, ekonomicznie odczuwalną wartość.
Odczucie krzywdy jest pojęciem subiektywnym i niewymiernym, jednak określając wysokość zadośćuczynienia Sąd kierował się przesłankami obiektywnymi, biorąc pod uwagę szeroko rozumiane cierpienia fizyczne i psychiczne poszkodowanego, w tym skutki jakie zdarzenie wywarło na organizmie powoda, w ograniczeniach w życiu codziennym, planach życiowych, możliwości funkcjonowania w rodzinie i w dotychczasowym środowisku. Przyznanie odpowiedniego zadośćuczynienia oznacza przyznanie takiej kwoty, która rozsądnie oceniana da się określić jako godziwa w realiach danej sprawy. Skutkiem tej oceny winno zaś być zasądzenie zadośćuczynienia, które wystarcza do złagodzenia doznanych cierpień, a zarazem nie premiuje osób o słabszej konstrukcji psychicznej, reagujących intensywniej na sytuacje traumatyczne lub też nie prowadzi do pokrzywdzenia osób o osobowości zamkniętej, kumulującej w sobie wewnętrzne emocje.
W szczególności Sąd miał na względzie rodzaj, charakter i rozmiar doznanej krzywdy, w tym cierpień fizycznych i psychicznych, przy uwzględnieniu braku trwałych czy też długotrwałych następstw wypadku na zdrowiu powoda w obszarze ortopedycznym, psychiatrycznym i neurologicznym, a także przebyty proces leczenie i rehabilitacji i jego rezultaty oraz wpływ zdarzenia na bieżące funkcjonowanie powoda.
Kwota zadośćuczynienia nie może stanowić źródła wzbogacenia dla poszkodowanego, a jedynym kryterium dla oceny wysokości zasądzonego zadośćuczynienia jest rozmiar krzywdy doznanej przez poszkodowanego. Zadośćuczynienie powinno być bowiem zarazem środkiem pomocy dla poszkodowanego i pozostawać w odpowiednim stosunku do rozmiarów krzywdy, winna ona uwzględniać aktualne warunki i przeciętną stopę życiową społeczności, w której przebywa pokrzywdzony, przy czym rozmiar szkody niemajątkowej, ustala się, uwzględniając moment wyrokowania. – por. wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2013r. w sprawie o sygn. akt I CSK 667/12, opubl. LEX nr 1391106, wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 974/12, opubl. LEX nr 1362966, wyrok s.apel. w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 940/13, opubl. LEX nr 1466803, wyrok SN z dnia 24 lipca 2014r. w sprawie o sygn. akt II CSK 595/13, opubl. LEXX nr 1504837.
Powód nie był uprawniony do żądania zwrotu wydatków z tytułu dalszych kosztów leczenia i dojazdów do placówek medycznych w dochodzonej kwocie 600,64zł.
W myślart. 444 § 1 kcodszkodowanie obejmuje wszelkie koszty wynikłe z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Celem odszkodowania w ramachart. 444 § 1 kcjest restytucja stanu istniejącego przed wypadkiem, a jeśli jego przywrócenie nie jest możliwe, zastąpienie stanu dawnego stanem, w którym poszkodowanemu zostaną zapewnione warunki życiowe zbliżone do tych, jakie miał przed wyrządzeniem mu uszczerbku.
Ogranicza się jednak rozmiary obowiązku pokrycia „wszelkich kosztów” wymaganiem, aby ich żądanie było konieczne i celowe. Osoba, która doznała uszczerbku na zdrowiu na skutek wypadku ma zatem prawo domagać się w ramach naprawienia szkody, pokrycia wszystkich niezbędnych i celowych wydatków wynikających z tego zdarzenia. Ponadto pojęcie „wszelkie koszty”, o których mowa wart. 444 § 1 kcoznacza koszty różnego rodzaju, których nie da się z góry określić.
Celowość ponoszenia wszelkich wydatków może być związana nie tylko z możliwością uzyskania poprawy stanu zdrowia, ale też z potrzebą utrzymania tego stanu, jego niepogarszania. Muszą to być jednakże koszty, które pozostają w związku przyczynowym z likwidacją skutków uszkodzenia ciała. Koszty te należy oceniać wg kryteriów obiektywnych w zakresie potrzeb poszkodowanego. Nie mogą to być koszty, które przekraczają te potrzeby. Realność szkody wyraża się w tym, że przyznanie odszkodowania nie uzasadnia sama utrata zdrowia i ewentualność poniesienia wydatków, ale rzeczywiste zwiększenie potrzeb powstałe w następstwie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Przesłanką uwzględnienia żądania, o którym mowa wart. 444 § 1 kcjest więc wyłącznie wykazanie przez poszkodowanego, czemu powód w warunkach niniejszego postępowania nie sprostał, że suma której zwrotu domaga się od zobowiązanego do naprawienia szkody jest sumą potrzebną na koszty restytucji pełnej sprawności.
Powód był również uprawniony do żądania zwrotu utraconego zarobku za rok 2018 w łącznej wysokości 6.363,00zł, tj. kwoty pieniężnej stanowiącej uszczerbek w jego dochodach związanych z wpływem skutków wypadku na jego zdolność do pracy. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego powód przed zdarzeniem prowadził działalność handlową artykułami przemysłowymi. W roku 2017 powód uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości 18.258,00zł. W następstwie zdarzenia z dnia 26 maja 2018r. powód doznał ograniczeń w możliwości wykonywania pracy, co wynikało z jego stanu zdrowia oraz konieczności przejścia procesu leczenie i rehabilitacji. Powyższe w sposób bezpośredni rzutowało na wysokość osiągniętego dochodu w 2018r., który wyniósł tylko 11.895,00zł. Różnica tych wartości, która wynosi 6.363,00zł stanowi kwotę utraconych korzyści majątkowych powoda w następstwie skutków wypadku komunikacyjnego.
Jednocześnie wobec konstatacji biegłych sądowych odnoszących się do stanu zdrowia powoda po wypadku z dnia 26 maja 2018r. oraz czasu trwania leczenia obrażeń powypadkowych, który zakończył się w miesiącu październiku 2018r., przy braku wskazania przez powoda dowodów świadczących o trwałej całkowitej, czy też częściowej i czasowej, bądź innej przyczynie jego niezdolności do pracy, brak było podstaw do uznania, iż powód w 2019r. nie mógł kontynuować działalności handlowej i uzyskiwać z tego tytułu dochodów (por.art. 6 kciart. 232 kpc).
Obowiązek kompensaty kosztów obejmuje wszelkie koszty wywołane zdarzeniem, a więc wszystkie niezbędne i celowe wydatki.
Wykładniaart. 361 § 2 kciart. 363 § 2 kcw zw. zart. 415 kcprowadzi do wniosku, że ubezpieczyciel, w ramach umowy o odpowiedzialności cywilnej, powinien ustalić odszkodowanie w kwocie, która zapewnia przywrócenie doznanych uszkodzeń w mieniu poszkodowanego do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę jako całości.
Zasada pełnego odszkodowania ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku, w granicach normalnego związku przyczynowego.
W tym miejscu należy wskazać, iż obowiązkiem stron postępowania było w ramach procesu przed Sądem przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzą roszczenia (art. 187 § 1 pkt 2 kpc) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność ich twierdzeń o faktach (art. 232 kpciart. 6 kc). Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 kpc.,art. 3 kpc,art. 6 kc). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (por. wyrok s.apel w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 286/14, opubl. LEX nr 1511625).
O roszczeniu ubocznym orzeczono w oparciu o treśćart. 481 § 1 i 2 - 24kc.
Dłużnik popada w opóźnienie, jeżeli nie spełnia świadczenia w terminie, w którym stało się ono wymagalne.
Opóźnienie świadczenia odszkodowawczego następuje, jeżeli dłużnik nie spełni świadczenia niezwłocznie po wezwaniu go przez wierzyciela i od tej chwili należą się wierzycielowi odsetki. W razie wyrządzenia szkody czynem niedozwolonym odsetki należą się poszkodowanemu już od chwili zgłoszenia roszczenia o zapłatę odszkodowania, w tej bowiem chwili staje się, zgodnie zart. 455 kc, wymagalny obowiązek spełnienia świadczenia odszkodowawczego. – por. wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 1150/12, opubl. LEX nr 1314923, wyrok SN z dnia 8 lutego 2012r. w sprawie o sygn. akt V CSK 57/11, opubl. LEX nr 1147804.
Wymagalne roszczenie o zadośćuczynienie powoduje stan opóźnienia po jego sprecyzowaniu co do wysokości i wezwaniu dłużnika do zapłaty konkretnej kwoty z tego tytułu – por. wyrok s.apel. w Rzeszowie z dnia 15 maja 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 77/14, opubl. LEX nr 1506727.
Odsetki na podstawieart. 481 kcnależą się jeżeli zobowiązany nie płaci należnego zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lubart. 455 kc.Nie sprzeciwia się temu okoliczność, że zasądzenie zadośćuczynienia jest fakultatywne, a jego wysokość zależy od oceny sądu oraz, że do zadośćuczynienia stosuje sięart. 363 § 2 kcalbowiem orzeczenie sądu przyznające zadośćuczynienie ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, nie zaś konstytutywnego. W świetleart. 455 kcroszczenie o zadośćuczynienie, jako roszczenie pieniężne - w przypadku braku oznaczenia terminu spełnienia świadczenia - staje się wymagalne z chwilą wezwania do zapłaty. Stąd też odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia należnego uprawnionemu należą się już od tej chwili, czemu nie stoi na przeszkodzie to, że wysokość świadczenia jest ostatecznie kształtowana przez sąd. – por. wyrok s.apel. w Rzeszowie z dnia 29 sierpnia 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 203/13, opubl. LEX nr 1396899, wyrok s.apel.w Lublinie z dnia 27 marca 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 807/12, opubl. LEX nr 1306007, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 9 stycznia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 459/13, opubl. LEX nr 1416095.
Sąd miał przy tym również na względzie treśćart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. 2022.621– j.t. ze zm.), gdyż powołany przepis nakłada na ubezpieczyciela obowiązek spełnienia świadczenia najdalej 30. dnia od daty otrzymania zawiadomienia o szkodzie. Ustanawiając krótki termin spełnienia świadczenia ustawodawca wskazał na konieczność szybkiej i efektywnej likwidacji szkody ubezpieczeniowej. Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku Fundusz - jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców (art. 355 § 2 kc) - obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody – por. wyrok s.apel. we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 539/13, opubl. LEX nr 1369453, wyrok SN z dnia 16 grudnia 2011r. w sprawie o sygn akt V CSK 38/11, opubl. LEX nr 1129170, por. wyrok s.apel. w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 494/13 LEX nr 1353802.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 108 § 1 kpcw zw. zart. 98 § 1 – 3 kpciart. 100 kpcoraz w oparciu o treść § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800 ze zm.) orazart. 13 ust. 2 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. 2022.1125 – j.t.) iart. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej(Dz. U. 2021.1923 – j.t. ze zm.).
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.