Sąd Rejonowy w Kaliszu
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 700/20
Data wyroku: 2022-03-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Górna-Szuława, sędzia Katarzyna Górna-Szuława
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: art. 563 kc

Sygnatura akt: V GC 700/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 15 marca 2022 r.
Sąd Rejonowy w Kaliszu w V Wydziale Gospodarczymw składzie:
Przewodniczący:sędzia Katarzyna Górna-Szuława
po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2022 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wT.
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółce komandytowej z siedzibą wM.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółki komandytowej z siedzibą wM.na rzecz powódki(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wT.kwotę 25.596,65 zł (dwadzieścia pięć tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt pięć groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od dnia 18 marca 2020 r. do dnia zapłaty,

2
zasądza od pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółki komandytowej z siedzibą wM.na rzecz powódki(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wT.kwotę 4.897,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3.617,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

sędzia Katarzyna Górna-Szuława
Sygn. akt V GC 700/20

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 21 kwietnia 2020 r. powódka(...) S.A.z siedzibą wT.reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpiła do Sądu Rejonowego w Kaliszu V Wydziału Gospodarczego z pozwem o zasądzenie od pozwanej(...) Sp. z o.o.Sp. k. z siedzibą wM.kwoty 25.596,65zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od dnia 18 marca 2020 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazała, że dochodzona kwota stanowi zapłatę za sprzedane pisklęta kacze, za które pozwana nie zapłaciła we wskazanym w fakturze VAT terminie.
W dniu 21 maja 2020 r. Referendarz Sądowy wydał w sprawie sygn. akt V GNc 1555/20 nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
Z przedmiotowym rozstrzygnięciem nie zgodziła się pozwana reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i w dniu 17 czerwca 2020 r. złożyła sprzeciw, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniosła zarzut nieprawidłowego wykonania zobowiązania przez powódkę oraz zarzut potrącenia wzajemnych wierzytelności.
Postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym dnia 15 marca 2022 r. na podstawie art. 15zzs2ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Sąd zamknął rozprawę.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

:
Powódka(...) S.A.z siedzibą wT.jest wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego w ramach Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem(...). Pozwana(...) Sp. z o.o.Sp. k. z siedzibą wM.wpisana jest natomiast do rejestru przedsiębiorców prowadzonego w ramach Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem(...).
Dowód: KRS powoda k. 14-17, KRS pozwanego k. 18-20, 21-23.
W dniu 13 listopada 2019 r. strony zawarły umowę kupna - sprzedaży piskląt kaczychP.nr(...). Zgodnie z jej treścią pozwana w okresie od 1 do 51 tygodnia 2019 r. zobowiązała się zakupić od powódki 2.070.000 szt. tych piskląt (pkt 1 umowy), zaś powódka zobowiązała się dostarczyć drób w ilościach ustalonych w harmonogramie dostaw,z tolerancją wynoszącą +/- 5% (pkt 6 umowy). Strony uzgodniły, iż dostarczone przez powódkę pisklęta muszą być zdrowe, wyrównane o odpowiedniej masie ciała, wolne od chorób przenoszonych przez jaja wylęgowe oraz chorób będących następstwem wtórnych zakażeń piskląt w zakładzie wylęgowym powódki, lub złej technologii wylęgu. Ustaliły, iżw przypadku stwierdzenia ww. chorób lub wad pozwana ma prawo zrezygnowaćz dalszych dostaw (pkt 2 umowy). Powódka zobowiązała się, że w przypadku udokumentowanego stwierdzenia choroby bakteriologicznej, wirusowej lub grzybiczejw ciągu 72 godzin pokryje w całości koszty leczenia oraz wyrówna straty wynikłez upadków piskląt jakie zostały spowodowane tą chorobą w okresie nie dłuższym niż 14 dni od daty wstawienia (pkt 3 umowy). Jednocześnie udzieliła rękojmi na pisklęta do 72 godzin od dostarczenia ich na fermę (pkt 4 umowy). Przy czym w przypadku reklamacji zastrzegła sobie prawo lustracji wstawionego stada przez powołanego przez siebie lekarza weterynarii i swojego przedstawiciela, która winna się odbyć w obecności reprezentanta pozwanej (pkt 5 umowy). Strony ustaliły również, iż powódka ma obowiązek dołączyć każdorazowo do faktury informację z nazwą materiału jaki był wprowadzony na poszczególne fermy (tzn. pod jaką nazwą dane stado zostało wpisane do rejestru mieszańców) (pkt 8 umowy). Cena została ustalona loco ferma +/- 5% w zależności od sytuacji rynkowej, bonifikata na 1%, zaś termin płatności na 28 dni.
Dowód: umowa k. 24-25.
Pisklęta kacze były dostarczane przez powódkę bezpośrednio do kontrahentów pozwanej spółki, z którymi pozwana miała zawarte umowy kontraktacji (tuczu). Po uzgodnionym okresie pozwana odbierała drób od producentów. Zgodnie ze stosowaną przez strony praktyką, pozwana zamawiała pisklęta wskazując jednocześnie miejsce ich przeznaczenia oraz termin, w którym miały być dostarczone. Do dostaw powódka dołączała oświadczenie, że pisklęta dostarczone na uzgodnione fermy zostaną wyklute z jaj pochodzących ze stad znajdujących się poza obszarem zapowietrzonym i nie będą wylęgane z jajami pochodzącymi z terenów zapowietrzonych lub zagrożonych, a samochód zostanie zdezynfekowany przed załadunkiem.
Dowód: korespondencja elektroniczna k.  135-142, 144-145, 147-151, 153-154, 156-161, 175, 177, 179, 187-198, oświadczenia k. 143, 146, 152, 155, 176, 178, zeznania świadków:A. O.k. 209v-210
W dniu 14 lutego 2020 r. pozwana wysłała do powódki e-mail z informacją dotyczącą kolejnej partii piskląt wskazując jednocześnie fermy, na które pisklęta miały zostać dostarczone oraz termin ich dostawy. Łącznie pozwana zamówiła ok. 39.500 szt. piskląt kaczych, które powódka w dniu 18 lutego 2020 r. dostarczyła zgodnie z dyspozycją pozwanej do wskazanych przez nią rolników:J. B.,M. L.,K. B.iR. G..
Dowód: korespondencja elektroniczna k. 26, dokumenty WZ k. 27-28,  faktura VAT k. 101 paragon k. 101v, zeznania świadków:K. B.k. 208v-209,B. P.k. 210v-211
Powódka dostarcza swoim kontrahentom pisklęta w 90% pochodzące z własnej wylęgarni. W okresie wzmożonego popytu na kaczki dokupuje ptaki. Część piskląt sprzedanych pozwanej spółce zostało wcześniej zakupione przez powódkę odG. G.. On kupił je wcześniej w Bułgarii. Pisklęta posiadały świadectwa zdrowia. Powódka nie informowała pozwanej, skąd pochodzi dostarczony drób. Zrobiła to dopiero później, na wyraźne życzenie pozwanej.
Dowód: pisma k. 92-93, korespondencja mailowa k. 94-96, potwierdzenie nadania przesyłki pocztowej k. 97-98, zestawienie k. 98-100, korespondencja mailowa k. faktura VAT k. 128, 129, list przewozowy k. 130, 131, świadectwo zdrowia k. 132-134,  zeznania świadków:A. O.k. 209v-210,B. P.k. 210v-211, przesłuchanie prezesa powódkiK. K.k. 222v-224,e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:03:08-00-00:47:40
Partia 9.840 szt. piskląt kaczych dostarczona na fermęK. B.w dniu 18 lutego 2020 r. pochodziła ze stada zakupionego odG. G.. Okazała się zakażona wirusem wysoce zjadliwej grypy ptaków(...). Bezpośrednio po rozładowaniu rolnik stwierdził 35 szt. padłych, o czym poinformował pozwaną. Lekarz weterynarii pobrał od piskląt próbki celem ich przebadania. Ptaki w dalszym ciągu padały. Po uzyskaniu pozytywnego wyniku testu na ptasią grypę Powiatowy Lekarz Weterynarii wK.na podstawiedecyzji nr (...)z dnia 22 lutego 2020 r. wyznaczył fermę jako ognisko choroby zakaźnej. W celu zwalczenia ogniska choroby zutylizowano wówczas 9.046 szt. piskląt kaczych rasyP.w wieku 7 dni. Ptaki pochodziły z partii drobiu zakupionego przez powódkę odG. G..
Dowód: korespondencja mailowa k. 73-77, 78-79, dokument dostawy k. 81, dokument WZ k. 81, protokół przyjęcia piskląt k. 81v, decyzja k. 82-83, 84-85, sprawozdanie z badań k. 90,  zeznania świadków:K. B.k. 208v-209,A. O.k. 209v-210,B. P.k. 210v-211
U powódki na terenie zakładu wylęgowego wT.i uG. G.nie stwierdzono ptasiej grypy. Samochód, którym przewoził pisklęta też był „czysty”. Nie zostało ustalone źródło pochodzenia wirusa.
Dowód: zeznania świadkaA. O.k. 209v-210, przesłuchanie prezesa powódkiK. K.k. 222v-224, e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:03:08-00-00:47:40
Uzgodnienia pomiędzy pozwaną iK. B.dotyczące płatności za pisklęta były takie, że należna kwota zostanie rozliczona po wychowaniu i sprzedaży drobiu. Były ustalenia, że faktura zostanie uregulowana po otrzymaniu odszkodowaniaz powiatu. Ostatecznie pozwana potrąciła sobie kwotę 30.660,30 zł z należnością rolnikaz tytułu wcześniejszego wstawienia. Pozwana nie uregulowała na rzeczK. B.żadnej kwoty z tytułu padłych piskląt. Producent wycenił swoją szkodę na 80.000,00 zł.
Dowód: e-mail k. 80, zeznania świadkaK. B.k. 208v-209,
Za ptaki dostarczone na podstawie zamówienia z dnia 14 lutego 2020 r. powódkaw dniu 18 lutego 2020 r. wystawiła pozwanejfakturę VAT nr (...)za 37.448 szt. jednodniowych piskląt kaczki.
Dowód: faktura k. 29, 106.
Również w dniu 18 lutego 2020 r. pozwana wystawiła na rzeczK. B.fakturę VAT nr (...)na kwotę 30.660,30 zł z tytułu sprzedaży piskląt kaczychP.w ilości 9.405 szt.
Dowód:  faktura VAT k. 101, 232a, paragon k. 101v, zeznania świadkaK. B.k. 208v-209.
Dnia 20 lutego 2020 r.K. B.mailowo zgłosił pozwanej reklamację dotyczącą dostarczonych przez powódkę piskląt. Kolejnymi mailami informował o przebiegu choroby kaczek i podejmowanych czynnościach. W dniu 25 lutego 2020 r. ponowił reklamację.
Dowód: e-mail k. 78-80,  zeznania świadkaK. B.k. 208v-209, przesłuchanie prezesa zarządu pozwanejspółki (...)k. 224-225,  e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:48:37-01:10:00.
Powódka otrzymała reklamacje dnia 24 lutego 2020 r.
Dowód: e-mail k. 80.
W dniu 24 lutego 2020 r. pozwana wystawiła na rzecz powódki notę obciążeniową nr(...)na kwotę 25.569,65 zł. Zgodnie z jej treścią obciążenie nastąpiło na podstawie pkt 2 i pkt 3 łączącej strony umowy kupna - sprzedaży z powodu dostarczenia piskląt kaczychP.zakażonych ptasią grypą (9.405 sztuk piskląt x 2,52 zł + 8% VAT). Jako sposób zapłaty pozwana wskazała kompensatę z fakturą.
Dowód: nota obciążeniowa k. 36.
W dniu 28 lutego 2020 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii wK.wydał decyzjęo przyznaniuK. B.odszkodowania ze środków budżetu państwaw związku ze zwalczaniem ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków. Za drób zabity na mocy tej decyzji producent otrzymał odszkodowanie w łącznej kwocie 36.596,95 zł, w tym za sam ubity drób odszkodowanie w wysokości 36.184,00 zł. Nadto, na podstawie decyzji wydanej tego samego dniaK. B.otrzymał zapomogę w wysokości 1.754,74 zł za 794 szt. padłych piskląt kaczych w wieku od 1 do 7 dni za drób, który padł zanim organ Inspekcji Weterynaryjnej otrzymał informację o zgłoszeniu wobec stwierdzenia, że zwierzęta padłyz powodu zachorowania na chorobę zakaźną podlegającą obowiązkowi zwalczania.
Dowód: decyzje k. 37-40, 41-43,  zeznania świadkaK. B.k. 208v-209,  przesłuchanie prezesa powódkiK. K.k. 222v-224, e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:03:08-00-00:47:40
Dnia 04 marca 2020 r.K. B.zakupił maski na twarz i pochłaniacz za kwotę 207,62 zł.
Dowód: faktura VAT k. 103.
W dniu 19 marca 2020 r. pozwana dokonała częściowej zapłaty na poczet wystawionej przez powódkę faktury w kwocie 76.321,83 zł.
Dowód: potwierdzenie realizacji przelewu k. 30.
Mailem z dnia 17 marca 2020 r.K. B.zwrócił się do pozwanej o rozwiązanie łączącej ich umowy kontraktacji z uwagi na „zatrzymanie płatności z faktury RR(...)”. W odpowiedzi pozwana wskazała, że nie znajduje podstaw do rozwiązania umów i wskazała, że przedmiotowa umowa została rozliczona za pomocą kompensaty.
Dowód: pismo k. 104v, e-mail k. 105, faktura VAT k. 213, kompensata k. 232,  zeznania świadkaK. B.k. 208v-209.
Za usługi weterynaryjne lekarz weterynarii w dniu 22 marca 2020 r. wystawiłK. B.fakturę fiskalną nr(...)- (...)na kwotę 480,00 zł.
Dowód: faktura k. 103v.
Pismem z dnia 01 kwietnia 2020 r. pozwana wypowiedziała powódce łączącą strony umowę na zakup piskląt gęsichP.nr(...)z dnia 14 grudnia 2015 r. oraz umowę kupna – sprzedaży piskląt kaczychP.nr(...)z dnia 13 listopada 2020 r. ze skutkiem na dzień 06 kwietnia 2020 r. z powodu panującej pandemii.
Dowód: wypowiedzenie k. 109, przesłuchanie prezesa powódkiK. K.k. 222v-224,e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:03:08-00-00:47:40,  przesłuchanie prezesa zarządu pozwanejspółki (...)k. 224-225,  e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:48:37-01:10:00.
W piśmie z dnia 06 kwietnia 2020 r. powódka wezwała pozwaną do zapłaty pozostałej części należności wynikającejfaktury VAT nr (...)z dnia 18 lutego 2020 r.w kwocie 25.596,65 zł wraz z odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od dnia 18 marca 2020 r. do dnia zapłaty w terminie 2 dni od daty doręczenia wezwania na wskazany w piśmie nr rachunku bankowego pod rygorem skierowania sprawy na drogę procesu sądowego. Wezwanie zostało doręczone pozwanej w dniu 07 kwietnia 2020 r.
Dowód: wezwanie do zapłaty k. 31-32, potwierdzenie nadania przesyłki pocztowej k. 33, potwierdzenie odbioru ze strony śledzenia przesyłek emonitoring.poczta-polska.pl k. 34.
W odpowiedzi na pozwana pismem z dnia 09 kwietnia 2020 r. wskazała, iż żądana kwota 25.596,65 zł została rozliczona notą obciążeniową nr(...)z dnia 24 lutego2020 r. W piśmie znajduje się zapis, że w załączeniu ponownie przesyła tą notę. Nota została doręczona powódce w dniu 14 kwietnia 2020 r. Zgodnie z zapisem widniejącym na nocie pozwany wskazał, iż obciążenie nastąpiło na skutek dostarczenia przez powoda piskląt kaczychP.zakażonych ptasią grypą. Wskazano również sposób wyliczenia kosztów związanych z niewłaściwą realizacją umowy przez powoda: 9.405 sztuk piskląt x 2,52 zł + 8% VAT.
Dowód: pismo pozwanego k. 35, 107, nota obciążeniowa k. 36, 107v, potwierdzenie odbioru k. 108, przesłuchanie prezesa powódkiK. K.k. 222v-224, e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:03:08-00-00:47:40,  przesłuchanie prezesa zarządu pozwanejspółki (...)k. 224-225,  e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:48:37-01:10:00.
Pozwana nie uregulowała na rzeczK. B.żadnej kwoty z tytułu upadku piskląt dostarczonych przez powódkę.
Dowód:K. B.k. 208v-209,B. P.k. 210v-211,  przesłuchanie prezesa zarządu pozwanejspółki (...)k. 224-225,  e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:48:37-01:10:00.
Pozwana spółka rozliczyła swoja należność z tytułu piskląt sprzedanychK. B.w całości. Nie zgłaszał on wobec pozwanej żadnych roszczeń. Obecnie pozwana nie ma żadnych roszczeń do powódki. Nie poniosła także żadnej szkody w związkuz zaistniałą sytuacją.
Dowód:  przesłuchanie prezesa zarządu pozwanejspółki (...)k. 224-225,  e-protokół rozprawy z dnia 04.03.2021r. 00:48:37-01:10:00.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej wymienione dowody w postaci dokumentów, zeznań świadkówK. B.,A. O.,B. P., a także na podstawie zeznań stron.
Sąd uznał przedłożone dokumenty w całości za wiarygodne. Ich autentyczność oraz prawdziwość stwierdzonych w nich faktów nie budziła jego wątpliwości, nadto nie zostały zakwestionowane przez strony procesu (art. 230 kpc).
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom słuchanych w sprawie świadków. Były one spontaniczne, spójne, logiczne i znajdowały potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Stworzyły logiczny ciąg okoliczności związanych z zawarciem umowy przez strony, jej realizacji oraz wzajemnych relacji stron. Nadto zeznania te nie zostały zakwestionowane przez strony procesu (art. 210§2 kpci230 kpc). Z powyższych względów Sąd dał wiarę również zeznaniom stron.
Na rozprawie w dniu 04 marca 2021 r. Sąd pominął na podstawieart. 2352§1 pkt 2 kpcwniosek z przesłuchania świadkaG. P., albowiem nie ma on znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Pełnomocnik pozwanego w trybieart. 162 kpczłożył zastrzeżenia wobec pominięcia tego wniosku dowodowego.
Natomiast postanowieniem z dnia 18 czerwca 2021 r. wobec treści zeznań prezesa zarządu pozwanejspółki (...)złożonych na rozprawie w dniu 04 marca 2021 r. Sąd, a w szczególności stwierdzenia, że pozwana na skutek dostarczenia przez powódkę piskląt zakupionych odG. G.nie poniosła żadnej szkody, na podstawieart. 2352§1 pkt 2 kpcpominął wniosek pełnomocnika pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny analizy ekonomicznej na okoliczność wysokości szkody powstałej w majątku pozwanej z uwagi na wadliwe wykonanie łączącej strony umowy. Mając zaś na uwadze, iż powódka nie kwestionuje faktu zainfekowania dostarczonych piskląt wirusem ptasiej grypy, Sąd pominął również wniosek pełnomocnika pozwanegoo dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny weterynarii. Pełnomocnik pozwanego w trybieart. 162 kpczłożył zastrzeżenia wobec pominięcia tych wniosków dowodowych dopiero w piśmie procesowym z dnia 20 września 2021 r. złożonym na zarządzenie Przewodniczącej wydane w oparciu o „ustawę covidową”.

Sąd zważył co następuje:

W przedmiotowej sprawie powódka dochodziła od pozwanej zapłaty reszty ceny za pisklęta kaczeP.w kwocie 25.569,65 zł.
Bezsporne pomiędzy stronami było, że łączyła je umowy sprzedaży piskląt kaczychP.nr(...)z dnia 13 listopada 2019 r. Poza sporem pozostawało, że powódka sprzedała pozwanej i dostarczyłaK. B.pisklęta zakupione odG. G., które następnie okazały się zainfekowane wirusem ptasiej grypy i zostały zutylizowane, zaśK. B.otrzymał z tego tytułu odszkodowanie od Skarbu Państwa.
Pozwana nie kwestionowała wysokości kwoty żądanej przez powódkę tytułem reszty ceny, wskazała jedynie, iż kwota ta została zaspokojona przez jej potrącenie z jej należnością objętej nota obciążeniową nr(...)z dnia 24 lutego 2020 r. spór stron sprowadzał się zatem do ustalenia, czy powódka należycie wywiązała się z łączącej strony umowy, czyw związku z ewentualnymi nieprawidłowościami w jej realizacji pozwana poniósł szkodę, jeżeli tak, to w jakiej wysokości i czy pozwana skutecznie potrąciła swoje wierzytelnościz wierzytelnością powódki dochodzoną pozwem.
W myślart. 535§1 kcprzez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebraći zapłacić sprzedawcy cenę. Ponadto jeżeli rzecz sprzedana ma być przysłana przez sprzedawcę, kupujący obowiązany jest zapłacić cenę dopiero po nadejściu rzeczy na miejsce przeznaczenia i po umożliwieniu mu jej zbadania. Z tą chwilą, przy takich okolicznościach sprzedaży, sprzedawca – przenosząc własność i wydając rzecz – spełnia swoje zobowiązanie (art. 535 kc), a kupujący – odbierając rzecz – obowiązany jest wykonać swoje, tj. zapłacić sprzedawcy cenę (por. uchwała SN z dnia 18 listopada 1994 r., III CZP 144/94). Wymagalność zaś roszczenia sprzedawcy o zapłatę ceny powstaje z chwilą, gdy sprzedawca spełni swoje świadczenie wzajemne, czyli wyda nabywcy przedmiot sprzedaży (por. wyrok SN z dnia 15 listopada 1989 r., III CRN 354/89). Konsensualny, odpłatny i wzajemny charakter umowy sprzedaży przesądza o tym, iż samo przyjęcie towaru za oferowaną na fakturze cenę stosownie doart. 488§1 kcrodzi natychmiastowy obowiązek zapłaty, o ile strony uprzednio nie zawierały umowy odmiennie regulującej warunki zapłaty (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 17 stycznia 1992 r., I ACr 3/92).
Podkreślić również należy, iż stosownie do brzmieniaart. 556 kcsprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia). Przy czym zgodnie z ogólną regułąart. 6 kcfakt istnienia wad oraz kwotę o którą należy obniżyć cenę powinien wykazać zamawiający (korzystający z rękojmi), gdyż w odniesieniu do przepisówkcdotyczących rękojmi za wady między stronami będącymi przedsiębiorcami, nie istnieje odwrócenie ciężaru dowodu wynikającego z tej regulacji (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 24 października 2017 r. I ACa 446/17). Zgodnie zaś z treściąart. 563 kcprzy sprzedaży między przedsiębiorcami kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeżeli nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o wadzie, a w przypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później - jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej stwierdzeniu. Kupujący będący przedsiębiorcą ma więc nie tylko obowiązek zawiadomienia sprzedawcy o wadzie niezwłocznie po jej wykryciu, ale również ciąży na nim obowiązek zbadania rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju. W obrocie gospodarczym nie ma żadnych wskazówek odnośnie do tego, w jaki sposób obowiązek ten ma być realizowany ani nawet jakie jest jego minimum. W literaturze podkreśla się, że o zakresie i sposobie wykonania tego obowiązku decyduje rodzaj sprzedaży, wielkość dostawy oraz rodzaj rzeczy, a także zdrowy rozsądek, wiedza i ogólna dbałość przedsiębiorcy o własne interesy. Na aprobatę zasługują ustalone zwyczaje co do badania reprezentatywnego, losowego, chyba że umowa zawarta pomiędzy stronami wyraźnie określa zakres i sposób wykonania tego obowiązku (W.J. Katner, w: System PrPryw, t. 7, 2004, s. 139).(...)terminu zawiadomienia sprzedającego o dostrzeżonej wadzie oznacza zaś konieczność dokonania zawiadomienia bez zbędnej zwłoki. Oceny, na ile ów akt staranności kupującego został dochowany, należy dokonywać przez pryzmat normalnego toku czynności kupującego. Z uwagi na powszechne korzystanie przez osoby prowadzące działalność gospodarczą z coraz szybszych narzędzi komunikowania, termin, w jakim powinno nastąpić zawiadomienie, podlega skróceniu, a nie wydłużeniu. (por. wyrok SAwP.z dnia 14 marca 2018r., I AGa 21/18). Stosownie zaś do pkt 4 łączącej strony umowy udzieliła rękojmi na pisklęta do 72 godzin od dostarczenia ich na fermę.
Pisklęta zostały dostarczone na fermęK. B.w dniu 18 lutego 2020 r.W dniu 20 lutego 2020 r. zgłosił on reklamację pozwanej, informując o upadkach ptaków. Zaś dnia 23 lutego 2020 r. poinformował ją, że u kaczek stwierdzono ptasią grypę. Powódka otrzymała reklamację w dniu 24 lutego 2020 r. Nastąpiło to po upływie 72 godzin od momentu dostarczenia piskląt na fermę. Tym samym pozwana utraciła uprawnienia z tytułu rękojmi.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż utrata lub zaniechanie skorzystania z uprawnieńz rękojmi za wady dzieła, nie pozbawia kupującego prawa do powoływania się na nienależyte wykonanie zobowiązania przez przyjmującego zamówienie na zasadzie wynikającej zart. 471 kc, w myśl którego dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej powódki na powyższej podstawie byłoby zatem niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, szkoda, jak również adekwatny związek przyczynowy. Powyższe okoliczności powinna udowodnić pozwana (art. 6 kc). Odpowiedzialność zart. 471 kcoparta jest na zasadzie winy, która jednak jest domniemywana.
W pierwszej więc kolejności pozwana spółka powinna udowodnić, że powódka nie wykonała lub nienależycie wykonała zobowiązanie.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż powódka dostarczyła dogospodarstwa (...)pisklęta kacze zakupione uprzednio odG. G., które następnie zostały zutylizowane z uwagi na zainfekowanie wirusem ptasiej grypy. Jednakże z dokumentacji medycznej otrzymanej od dostawcy jednoznacznie wynika, iż drób był zdrowy. Zaś świadekA. O.zeznała, że u powódki na terenie zakładu wylęgowego wT.i uG. G.nie stwierdzono ptasiej grypy. Jej zeznania w tym zakresie nie zostały zakwestionowane przez stronę pozwaną. Również samochód, którym przewoził pisklęta też był „czysty”. Źródło pochodzenia wirusa ptasiej grypy nie zostało ustalone przez służby sanitarne.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że pozwana nie poniosła szkody w związku z zakupem od powódki piskląt dostarczonych przezG. G.. Nie zapłaciła onaK. B.żadnego dodatkowego odszkodowania ponad to, które otrzymał on od Skarbu Państwa. Jak zeznał jej prezes słuchany na rozprawie w dniu 04 marca 2021 r. pozwana spółka rozliczyła swoją należnośćz tytułu piskląt sprzedanychK. B.w całości. Nadto obecnie nie posiada żadnych roszczeń w stosunku do powódki. Nie poniosła również żadnej szkody w związku z zaistniałą sytuacją. Podkreślić należy, iż pozwana sprzedałaK. B.pisklęta kupione od powódki za kwotę wyższą, niż należna powódce i sumę tą uzyskała. Zaś on sam nie wystąpił wobec pozwanej z żadnymi roszczeniami. Zatem pozwana nie wykazała, by poniosła szkodę w związku z ewentualnym nienależytym wykonaniem zobowiązania przez powódkę.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż ewentualne rozliczenie tych należności mogłoby mieć miejsce jedynie na podstawie zarzutu potrącenia.
Zgodnie z treściąart. 498§1 kcgdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelnośćz wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalnei mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. W myśl §2 wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Zaś zgodnie z dyspozycjąart. 499 kcpotrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.
Dla przyjęcia zasadności zarzutu potrącenia i jego skuteczności, niezbędne jest zatem zaistnienie przesłanek materialnoprawnych potrącenia wskazanych wart. 498§1 kc, które zobowiązany jest wykazać korzystający z potrącenia (pozwany), zgodnie z regułą rozkładu ciężaru dowodzenia (art. 6 kciart. 232 zd. 1 kpc). Potrącenie oparte na ustawie następujew drodze jednostronnego oświadczenia (art. 499 kc), jednakże aby oświadczenie to mogło odnieść łączone z nim skutki umorzenia wierzytelności (art. 498§2 kc) w momencie jego składania musi wystąpić i trwać stan potrącalności. Mianowicie muszą współistnieć ustawowo określone przesłanki zart. 498§1 kc, a przede wszystkim muszą istnieć wzajemne wymagalne wierzytelności, których przedmiotem są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a które mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem. Oznacza to, że składający oświadczenie o potrąceniu musi w stosunku do swego wierzyciela posiadać własną istniejącą już wierzytelność i wierzytelność ta w dacie potrącenia musi być wymagalna.
Pozwana w przedmiotowej sprawie przedstawiła do potrącenia wierzytelność obejmującą należność w wysokości reszty ceny za sprzedany drób, wynikającą jej zdaniemz nienależytego wykonania przez powódkę umowy. Na poparcie podniesionego zarzutu pozwana przedłożyła wyłącznie notę obciążeniową nr(...)z dnia 24 lutego 2020 r. oraz dowód jej doręczenia powódce dnia 14 kwietnia 2020 r.
W ocenie Sądu analiza przedmiotowej noty nie pozwalała na przyjęcie, iż w jej treści zawarto oświadczenie o potrąceniu. Potrącenie bowiem, jak już wyżej wspomniano, jest przede wszystkim instytucją prawa materialnego, którego dokonuje się poprzez oświadczenie złożone drugiej stronie. W sprawie brak jest zatem materialnoprawnego oświadczenia w przedmiocie potrącenia o którym mowa wart. 499kc.
Podkreślić również należy, iż przedstawiona przez pozwaną do potracenia wierzytelność to wierzytelność o charakterze bezterminowym w rozumieniuart. 455 kc.Termin jej spełnienia nie jest bowiem oznaczony w nocie obciążeniowej, ani nie wynika z właściwości zobowiązania. Tym samym, świadczenie powinno zostać spełnione „niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania”.
Wierzytelność w rozumieniuart. 498§1 kcjest wymagalna w terminie wynikającymzart. 455 kc(tak uchwała SN z dnia 05 listopada 2014 r., III CZP 76/14). Wymagalność wierzytelności musi istnieć w czasie złożenia oświadczenia o potrąceniu i dotarcia jego treści do wiadomości dłużnika wierzytelności. Nie wywołuje żadnego skutku złożenie oświadczenia o potrąceniu niewymagalnej wierzytelności. Oznacza to, że potrącający powinien złożyć oświadczenie po ziszczeniu się tej przesłanki, a jeśli dokonał tego we wcześniejszym czasie musi złożyć ponowne oświadczenie. Nie ma podstaw do przyjęcia, że mogłoby dojść do obejścia wymagania istnienia przesłanki przesądzającej o zdatności oświadczenia do umorzenia obu wierzytelności (wymagalności) przez złożenie zarzutu potrącenia w dowolnym czasie. Co więcej, możliwość konwalidowania oświadczeniao potrąceniu niewymagalnej wierzytelności, jako jednostronnej czynności prawnej, jest wyłączona (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2012 r., III CSK 317/11). Samo przedstawienie wierzytelności do potrącenia nie zawiera w sobie jednocześnie elementu wezwania dłużnika do zapłaty, gdyż zastosowanie takiego swoistego skrótu prawnego nie znajduje usprawiedliwienia w ustawie por. (tak wyrok SN z dnia 16 grudnia 2015 r., IV CSK 141/15).
Przyjąć zatem należało, że pozwana spółka przedstawiła do potrącenia wierzytelność niewymagalną, gdyż nie wezwała jej do zapłaty wskazanej w nocie kwoty.
Zatem nawet gdyby pozwana złożyła materialne oświadczenie o potrąceniu, wobec przedstawienia do niego niewymagalnej wierzytelności, oświadczenie takie nie byłoby w świetleart. 498§1 kcskuteczne. Nie mogłoby zatem doprowadzić do wzajemnego umorzenia wierzytelności stron (tak wyrok SA w Warszawie z dnia 04 lipca 2018 r., VII AGa 914/18). Nadto, o czym już była mowa wyżej, że pozwana nie wykazała istnienia i wysokości wierzytelności wzajemnej.
Na marginesie tylko wskazać należy, iż zgodnie z przeważającym stanowiskiem judykatury nieuwzględnienie przez Sąd zarzutu potrącenia nie stanowi przeszkodyw późniejszym dochodzeniu pozwem objętego tym zarzutem roszczenia (tak m.in. uchwała SN z dnia 04 sierpnia 2005 r., III CZP 53/05).
Mając na uwadze powyższe rozważania faktyczne i prawne Sąd uwzględnił powództwo w całości, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
O obowiązku zapłaty odsetek w wysokości ustawowej za opóźnienie w transakcjach handlowych Sąd orzekł na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 2013 r.o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniem w transakcjach handlowych (tj. Dz.U.z 2016 r., poz. 684 ze zm.) i zasądził je zgodnie od dnia następnego po terminie płatności wskazanego w fakturze VAT załączonej do pozwu, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sad orzekł na podstawieart. 98 kpc, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik.
Na koszty te w rozpoznawanej sprawie złożyła się opłata sądowa od pozwu w kwocie 1.280,00 zł obliczona zgodnie zart. 13 ust. 2w zw. zustawy z dnia 28 lipca 2005 r.o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. tj. z 2019 r., poz. 785), koszty zastępstwa procesowego stron w kwocie po 3.600,00 zł obliczone zgodnie z §2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), §2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz kwota po 17,00 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa powoda wynikająca z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dniaustawy z dnia 16 listopada 2006 r.o opłacie skarbowej(Dz.U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.).
Pozwana przegrała proces w całości, winna więc w całości ponieść jego koszty.
Mając na uwadze powyższe Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 4.897,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3.600,0 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, o czym orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.

sędzia Katarzyna Górna-Szuława