Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1243/20
Data wyroku: 2020-12-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 477^14^§ 2 kpc, art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. aktVIII U 1243/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 grudnia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Grzegorz Tyrka

Protokolant

Paweł Drozd

po rozpoznaniu w dniu10 grudnia 2020 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyJ. K.(K.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oemeryturę pomostową
na skutek odwołaniaJ. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia27 sierpnia 2020  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuJ. K.prawo do emerytury pomostowej, poczynając od dnia 10 grudnia 2020 roku.
(-) sędzia Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 1243/20

UZASADNIENIE
Decyzją z 27 sierpnia 2020r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuJ. K.(K.) prawa do emerytury pomostowej na podstawieart.4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych, ponieważ ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat oraz nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą. Organ rentowy wskazał, że do pracy w szczególnych warunkach zostały uwzględnione ( po odjęciu okresów niezdolności do pracy z powodu choroby ) okresy zatrudnienia: od 1 września 1989r. do 23 września 1993r., od 11 października 1993r. do 29 listopada 1996r., od 1 stycznia 2009r. do 30 czerwca 2010r.
Organ rentowy podał, że do pracy w szczególnych warunkach nie zaliczono okresuod 1 września 1979r. do 31 sierpnia 1989r. z tytułu pracy w Państwowej Operetce(...), ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ponadto brakuje informacji czy Teatr MiejskiwG.jest następcą prawnym Państwowej Operetki(...)wG.czy jedynie przechowawcą dokumentów.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do emerytury pomostowej po uprzednim zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych wymienionego powyżej okresu zatrudnienia.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji zaskarżonej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
ubezpieczonyJ. K.urodził się (...)Legitymujesię co najmniej 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym. W dniu 28 lipca 2020r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej, w rozpoznaniu którego organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną.
Organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu okres pracy w szczególnych w warunkach w wymiarze 8 lat, 7 miesięcy i 10 dni, to jest następujące okresy zatrudnienia:
- od 1 września 1989r. do 23 września 1993r. oraz od 11 października 1993r.do 29 listopada 1996r. w PaństwowejOperze (...)wB.na stanowisku muzyka orkiestrowego waltornisty,
- od 1 stycznia 2009r. do 30 czerwca 2010r. – zatrudnienie w(...) S.A.OddziałKWK (...)wR.– praca bezpośrednio na przeróbce mechanicznej węglana powierzchni ( wykaz B dział IV poz.9 załącznika dorozporządzenia Rady Ministrówz 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeDz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm., jednocześnie praca wymieniona w Załączniku Nr 1 pkt 1 doustawy o emeryturach pomostowych).
Ubezpieczony od 1 września 1979r. do 30 września 1989r. był zatrudnionyw Państwowej Operetce(...)wG.( później(...)Teatr Muzyczny, obecnie Teatr Miejski ) na stanowisku muzyka orkiestrowego waltornisty ( świadectwo pracyz 30 marca 1990r. ), w tym:
- od 1 września 1979r. do 30 września 1989r. w pełnym wymiarze czasu pracy ( w tymod 27 października 1980r. do 13 października 1982r. służba wojskowa ),
- od 1 października 1989r. do 31 marca 1990r. stale i w niepełnym wymiarze czasu pracy½ etatu ( zaświadczenie z 23 sierpnia 2017r., k.8 akt ZUS ).
Ubezpieczony pracował w tym czasie jako waltornista i grał na waltorni, rogu ( franc. corno ). Waltornia to instrument dęty – blaszany. Podczas takiej pracy ubezpieczonybył narażony na możliwość uszkodzenia płuc z uwagi na dmuchanie powietrza w instrument, stres, sztuczne światło, hałas. Po powrocie z wojska ubezpieczony powrócił do pracy w operetce już 15 października 1982r. Służbę wojskową pełnił w CentralnymZespole (...), gdzie również był waltornistą.
Razem z ubezpieczonym pracowaliJ. P.orazH. P..
Ubezpieczony przedłożył w organie rentowym świadectwo pracy z 9 grudnia 2020r. wystawione przez(...) S.A.OddziałKWK (...), z którego wynika, że z dniem 9 grudnia 2020r. został rozwiązany z nim stosunek pracy.
/ dowód z: akt ZUS, akt osobowych ubezpieczonego, zeznań świadkówJ. P.,H. P., zeznań ubezpieczonego /
Sąd zważył, co następuje:
odwołanieJ. K.zasługuje na uwzględnienie.
Ubezpieczony domagał się przyznania prawa do świadczenia na podstawieustawyz 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1924 ). Ustawata ma charakter przejściowy w tym znaczeniu, że ogranicza prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999r. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010r. K 17/2009 (OTK ZU 2010/3A poz. 21), emerytura pomostowa ma być "pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem".
Zgodnie z art. 4 tejże ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełniałącznienastępujące warunki:

1
urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;

2
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5
przed dniem 1 stycznia 1999r.wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6
po dniu 31 grudnia 2008r.wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7
nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychwynika, że jednym z koniecznych warunków do przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999r. jak i po dniu31 grudnia 2008r. Przed dniem 1 stycznia 1999r. może to być zarówno praca wymienionaw nowych wykazach prac (prace w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), jak i prace wymienione w załącznikach A lub B dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast po dniu 31 grudnia 2008r. muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione wyłącznie w nowych wykazach ( praca w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych).
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną ostatecznie było czy ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15 - letnim okresem pracy w warunkach szczególnych warunkach, a konkretnie czy istnieją podstawy do zaliczenia do takiej pracy okresu zatrudnienia od 1 września 1979r. do 31 sierpnia 1989r. Bezspornym było bowiem, że ubezpieczony urodził się po dniu 31 grudnia 1948r., udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych, pod dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3. W toku postępowania ubezpieczony wykazał, że rozwiązał stosunek pracy z dniem 9 grudnia 2020r.
Wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego pozwalają na przyjęcie,że ubezpieczony w okresie spornym od 1 września 1979r. do 31 sierpnia 1989r. podczas pracy w Państwowej Operetce(...)stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych jako waltornista, o jakiej mowa w §12 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. Wynika to jednoznacznie ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz z wiarygodnych, bo rzeczowych, logicznych, zgodnych ze sobąi korespondujących z powołaną w sprawie dokumentacją zeznań świadkówJ. P.orazH. P., a także zeznań ubezpieczonego.
Zdaniem Sądu zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych podlega także okres odbywania przez ubezpieczonego zasadniczej służby wojskowej od 27 października 1980r.do 13 października 1982r.
Należy zwrócić uwagę, iż odbywanie zasadniczej służby wojskowej regulowane było przezustawę z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 827).
Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego z 16 października 2013r.II UZP 6/13, czas zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywaniaart.108 ust. 1 ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej( Dz. U. Nr 44, poz. 220, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1974r.) zalicza się - na warunkach wynikających z tego przepisu - do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku. W uchwale wskazano na możliwość uwzględnienia okresu służby wojskowej odbywanej pod rządamiart. 108 ust. 1 w/w ustawy z 21 listopada 1967r.do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby pracownik podjął zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Przepis art. 106 ust. 1 tej ustawy wskazywał przy tym na obowiązek pracodawcy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do zasadniczej służby wojskowej, do zatrudnienia go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz zaszeregowania osobistego jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby pracownik zgłosił swój powrót do zakładu pracy w celu podjęcia zatrudnienia.
Jednocześnie w uchwale z 14 lipca 2016r. w sprawie III UZP 9/16 Sąd Najwyższy stwierdził, iż czas odbywania zasadniczej służby wojskowej w okresie obowiązywania art.125 ust.1 ustawy z 26 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony PRL w brzmieniu ustalonym w jednolitym tekście do zmiany tego przepisu z 9 grudnia 1991r. zalicza się - na warunkach określonych w tym przepisie - do okresu zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W uzasadnieniu uchwały pokreślono, że w ustalonym w tamt. sprawie stanie faktycznym (okres zasadniczej służby wojskowej - od 30 października 1987r. do dnia 15 czerwca 1989r.) zastosowanie ma art. 125 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony w brzmieniu ustalonym od 11 lutego 1984r., który z kolei odpowiada treściart. 120 ust.1w brzmieniu obowiązującym od 1 września 1979 r. (Dz. U. z 1979 r. Nr 15, poz. 97). Właśnie ten ostatni przepis będzie miał zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bowiem ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w latach 1980 – 1982. W myśl tego przepisu, pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę,w zakresie wszelkich uprawnień prawno-pracowniczych wynikających zKodeksu pracyoraz z przepisów szczególnych. Zdaniem Sądu Najwyższego z art. 125 ust. 1 (do 11 lutego 1984 r. -art. 120 ust. 1) wynika czytelna i jednoznaczna językowo reguła statuująca tzw. fikcję prawną, zgodnie z którą okres niewykonywania zatrudnienia w ramach stosunku pracy w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej (po spełnieniu dodatkowych warunków określonych w tym przepisie) jest traktowany jako równorzędny z okresem rzeczywistego wykonywania zatrudnienia i w całości wliczany do niego z uwzględnieniem uprawnień wynikających nie tylko z przepisówKodeksu pracy, ale również z wszystkich przepisów szczególnych ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 30 marca 2017r. III AUa 432/16 ).
Ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie zatrudnieniaw Państwowej Operetce(...), gdzie wykonywał pracę w warunkach szczególnych bezpośrednio przed pójściem do wojska i po powrocie z wojska, przy czym po zwolnieniuze służby wojskowej pracę podjął w ciągu 30 dni, bo już 15 października 1982r. W takiej sytuacji okres tej służby podlega zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych.
Po zaliczeniu okresu spornego zatrudnienia do pracy w warunkach szczególnych uznanej przez organ rentowy, ubezpieczony legitymuje się co najmniej 15 – letnim okresem takiej pracy. Zatem spełnia przesłanki do przyznania mu prawa do emerytury pomostowej.
W rezultacie Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję z ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej poczynającod 10 grudnia 2020r., czyli od dnia rozwiązania stosunku pracy, zgodnie zart.15 ust.12 ustawy o emeryturach pomostowych.
(-) sędzia Grzegorz Tyrka