Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1622/20
Data wyroku: 2021-11-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Służebność drogi koniecznej
Podstawa prawna: art. 145 kc

Sygn. akt III Ca 1622/20

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 lipca 2020 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, rozpoznając sprawę z wnioskuG.Art(...)J. J., G.(...) spółki jawnejz siedzibą wŁ.z udziałemJ. Z.,T. B.o ustanowienie służebności drogi koniecznej, postanowił:

1
oddalić wniosek;

2
zasądzić od wnioskodawcyG.Art(...)J. J.,G.(...) spółki jawnejz siedzibą wŁ.na rzecz uczestnikówJ. Z.iT. B.solidarnie kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania;

3
obciążyć wnioskodawcęG.Art(...)J. J., G.(...) spółki jawnejz siedzibą wŁ.obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi kwoty 1 084,28 zł tytułem tymczasowo wyłożonych kosztów;

4
ustalić, że w pozostałym zakresie wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Orzeczenie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych:
WnioskodawcaG.Art(...)J. J.G.(...) spółka jawnaz siedzibą wŁ.jest właścicielem nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), oznaczonej w ewidencji gruntów numeremdziałki (...), uregulowanej wksiędze wieczystej o numerze (...)i nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), oznaczonej w ewidencji gruntów numeremdziałki (...), uregulowanej wksiędze wieczystej o numerze (...).
Uczestnicy postępowaniaJ. Z.iT. B.są współwłaścicielami, po ½ udziału każde z nich, nieruchomości położonejwŁ.przyulicy (...), oznaczonej w ewidencji gruntów numeremdziałki (...), uregulowanej wksiędze wieczystej o numerze (...).
W latach 80. XX wieku właścicielem trzech ww. nieruchomości były(...) Zakłady (...). Na nieruchomości, oznaczonew ewidencji gruntówdziałkami numer (...), można było wjechać zarówno odulicy (...), jak i odulicy (...).
W 2004 roku uczestnicy postępowania zostali użytkownikami wieczystymi nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntówdziałką numer (...).W dacie nabycia przez uczestników postępowania prawa użytkowania wieczystego wskazanej nieruchomości, znajdowały się na niej naniesieniaw postaci nawierzchni asfaltowej, która prowadziła odulicy (...)przez częśćdziałki (...), następnie dodziałki (...)idziałki (...), a także ogrodzenie.
Od daty uzyskania przez uczestników postępowania prawa użytkowania wieczystego tejże nieruchomości, wnioskodawca nie korzystał z ich działki celem dojazdu doulicy (...).
Na mocy porozumienia z 1 kwietnia 2012 roku uczestnicy postępowania zobowiązali się do demontażu części ogrodzenia z siatki stalowej usytuowanego na granicydziałek numer (...)i tym samym do umożliwienia korzystania przez wnioskodawcę ze zjazdu zdziałek numer (...)naulicę (...)od 1 kwietnia 2012 roku do 31 marca 2013 roku. Ze zjazdu mogły korzystać samochody o masie do 3,5 tony. Wnioskodawca zobowiązał się do umożliwienia uczestnikom korzystaniaz poboru zimnej wody i kanalizacji sanitarno-deszczowej (pkt 2 porozumienia). Na mocy aneksu z 31 stycznia 2013 roku pkt 2 porozumienia został wykreślony. Czas trwania pozostałych postanowień porozumienia została przedłużony do 31 grudnia 2013 roku.
Wnioskodawca nie korzystał z uprawnienia wynikającego z tejże umowy. Wykorzystywał zjazd doulicy (...).
Na mocy decyzji z 18 marca 2013 roku Prezydent MiastaŁ.przekształcił prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), oznaczonejw ewidencji gruntówdziałką numer (...).
Decyzją z 3 lutego 2017 roku Prezydent MiastaŁ.nie zezwolił wnioskodawcy na lokalizację zjazdu publicznego, na czas nieokreślony,z pasa drogowegoulicy (...)(działka numer (...)) na teren nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...)(działka numer (...)) w miejscu zgodnie z mapą stanowiącą załącznik do tejże decyzji. Powyższa decyzja jest ostateczna.
Na mocy decyzji z 29 maja 2018 roku Prezydent MiastaŁ.ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi, przewidzianej do realizacji wŁ.przyulicy (...)na działceonumerze ewidencyjnym (...).Decyzją z 12 lipca 2018 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wŁ.po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez wnioskodawcę utrzymało w mocy decyzję z 29 maja 2018 roku.Wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu AdministracyjnegowŁ.na decyzję z 12 lipca 2018 roku. Wyrokiem z 13 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny wŁ.oddalił tę skargę.
Postanowieniem z 6 listopada 2019 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wŁ.wznowiło postępowanie zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego wŁ.z 12 lipca 2018 roku. Decyzją z 6 listopada 2019 roku Samorządowe Kolegium OdwoławczewŁ.stwierdziło, że decyzja z 12 lipca 2018 roku została wydanaz naruszeniem prawa. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia ww. decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej.
Na mocy decyzji z 7 lipca 2020 roku Prezydent MiastaŁ.ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku biurowo-magazynowego o część magazynową (składowanie wyrobów alkoholowych) oraz budowie budynku magazynowego (składowanie narzędzi i urządzeń ogrodowych), przewidzianej do realizacji na terenie nieruchomości zlokalizowanej wŁ.przyulicy (...)(częśćdziałki numer (...), obręb G-18).
Działka numer (...)przylega doulicy (...). Na działce (od północnej strony patrząc odulicy (...)) znajduje się nawierzchnia asfaltowa, a następnie nawierzchnia żwirowa, granicząca z wyjazdem doulicy (...). Działka nie jest ogrodzona od strony odulicy (...). Na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntówdziałką numer (...)znajduje się częściowo nawierzchnia asfaltowa, a częściowo trawnik, brama, budynek – portiernia. Na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntówdziałką numer (...)znajduje się utwardzona nawierzchnia, tj. asfalt, kostka brukowa. Jest to teren zamknięty. Na obszarze nieruchomości, na jej środku, jest położony budynek produkcyjno-handlowo-usługowy. Przedmiotowa nieruchomość posiada drogę wyjazdową (asfaltową) odulicy (...). Przed. budynkiem od stronyulicy (...)znajduje się nawierzchnia asfaltowa, tak samo wokół budynku. W jego tylnej części usytuowany jest magazyn, nawierzchnia wyłożona kostką brukową. Budynek jest położony po lewej stronie, patrząc odulicy (...). W prawej części nieruchomości urządzony jest parking (nawierzchnia w postaci kostki brukowej). Wyjazd doulicy (...)ma nawierzchnię asfaltową, przed wjazdem na nieruchomości sytuuje się brama wjazdowa, zabezpieczona barierkami.
Wjazd nadziałkę numer (...)odulicy (...)jest pod górkę,a wyjazd z niej z górki. Nieruchomość położona jest niżej w stosunku do otaczającego ją terenu. Na tej nieruchomości działalność gospodarczą prowadzi kilka przedsiębiorstw. Z samochodów ciężarowych korzysta średnio 5 przedsiębiorstw mających siedzibę nadziałce numer (...). W okresie zimowym zdarzają się problemy z podjazdem, zachodzi potrzeba korzystania z ciągnika. Istnieje możliwość objazdu budynku położonego na tej działce, również przez pojazdy o masie do 3,5 tony. Kilka razy w miesiącu występują problemy z płynnością ruchu na tejże nieruchomości. Największe natężenie ruchu nadziałce numer (...)jest w godzinach od 8 do 16. W tych godzinach z nieruchomości korzysta średnio 5-10 samochodów ciężarowych typu tir.
Działka numer (...)graniczy bezpośrednio z działką, na której uczestniczka posiada dom przyulicy (...). Na tej sąsiedniej działce nie ma miejsc do parkowania. Członkowie rodziny uczestników postępowania parkują swoje samochody nadziałce numer (...). Nieruchomość wykorzystywana jest również jako parking dla klientów salonu fryzjerskiego, prowadzonego przezM. B.. Nadziałce numer (...)jest także przenośny pawilon służący do magazynowania materiałów budowlanych.W przeszłościdziałka numer (...)była wykorzystywana jako parking dla klientów giełdy samochodowej. Uczestnicy postępowania mają zamiar wybudować tzw. dom bliźniak, o ogólnej powierzchni 220 m2.
Nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów numerem 145/3 posiada fizyczny dostęp do drogi publicznej –ulicy (...), ponieważ bezpośrednio do niej przylega. Zważywszy na negatywną decyzję Prezydenta MiastaŁ.z 3 lutego 2017 roku, nie zezwalającej na lokalizację zjazdu publicznego do tej działki, z tego punktu widzenia należy uznać, że nie posiada ona właściwego dostępu do drogi publicznej. Przyjmując jednakże, żedziałki numer (...)stanowią całość gospodarczą,działka numer (...)posiada stosowny dostęp do drogi publicznej –ulicy (...)poprzezdziałkę przyległą numer (...).
Sąd Rejonowy pominął dowód z zeznań członka zarządu Spółki będącej wnioskodawcą, wobec jego nieusprawiedliwionego niestawiennictwa. W treści wiadomości elektronicznej przesłanej do SąduJ. J. (2)nie wnosiło odroczenie rozprawy, wskazał jedynie, że powodem jego nieobecności „jest potrzeba ważnego wyjazdu w sprawach rodzinnych”. Również pełnomocnik profesjonalny strony wnioskującej nie zgłaszał wniosku o odroczenie rozprawy z uwagi na nieobecność członka zarządu.
Nadto na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 i 5 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Sąd pominął wnioski dowodowe zawarte w pismach pełnomocnika wnioskodawcy z 23 grudnia 2019 roku i 14 lipca 2020 roku. W ocenie Sądu, przedmiotowe wnioski dowodowe nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy(z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki ustanowienia służebności drogi koniecznej jaką jest brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej)i jednocześnie zmierzały do przedłużenia postępowania.
Sąd Rejonowy uznał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki ustanowienia służebności drogi koniecznej zart. 145 § 1 k.c., gdyż nieruchomości wnioskodawcy mają odpowiedni dostęp do drogi publicznej. Dostęp ten dladziałki (...)gwarantuje sąsiednia nieruchomość, która stanowi własność wnioskodawcy. Nieruchomość ta, obejmującadziałkę nr (...), stanowiąca całość gospodarczą zdziałką nr (...), ma wjazd odul. (...). Dostęp ten jest odpowiedni dla dwóch nieruchomości wnioskodawcy – zarównodziałki nr (...), jak idziałki (...). Z tego powodu wniosek podlegał oddaleniu w całości.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się wnioskodawca, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił naruszenie:

1
art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 278 § 1 k.p.c.przez błędne ustalenie, zedziałka nr (...)ma stosowny dostęp do drogi publicznej z oparcie tego ustalenia na opinii biegłego, który nie może ustalać takich okoliczności;

2
art. 299 k.p.c.w zw. zart. 302 § 1 k.p.c.przez pominięcie dowoduz przesłuchania wnioskodawcy, którego przedstawiciel usprawiedliwił nieobecność na rozprawie;

3
art. 232 k.p.c.przez błędne uznanie, żedziałka nr (...)ma odpowiedni dostęp do drogi publicznej;

4
art. 145 k.c.przez błędną wykładnię związaną z przyjęciem, że odpowiedni dostęp do drogi publicznej zapewnia nieruchomość sąsiednia, która również stanowi własność wnioskodawcy.

Na tych podstawach skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu nr 1 opinii biegłegoC.z zasądzeniem na rzecz uczestników wynagrodzenia za ustanowienie służebności w kwotach po 6 200 zł; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowieniaz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w I instancji. Wnioskodawca wniósł także o zasądzenie na jego rzecz od uczestników zwrotu kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych. Nadto skarżący wniósł o rozpoznanie postanowień wydanych przez Sąd Rejonowy o pominięciu dowodu z przesłuchania wnioskodawcy i o pominięciu na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 i 5 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.dowodów wnioskowanych w pismach z 23 grudnia 2019 roku i z 14 lipca 2020 roku.
Uczestnicy żądali oddalenia apelacji z obciążeniem wnioskodawcy kosztami postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się bezzasadna.
Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia nie są obarczone błędem i znajdują oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania. Sąd odwoławczy przyjmuje zatem wskazanie ustalenia za własne.
Skarżący podnosi naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 278 k.p.c., to jest zarzuca dowolną ocenę dowodów z niewłaściwym wykorzystaniem opinii biegłego geodety, ale bez odpowiedniego przełożenia tego zarzutu na podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. W apelacji nie zakwestionowano żadnego faktu, poprzestając na polemice ze stwierdzeniem o „stosowności” dostępu nieruchomości obejmującejdziałkę (...)do drogi publicznej. Można zgodzić się ze skarżącym, że stan faktyczny powinien być wolny od ocen, ograniczać się do ustalonych faktów. W omawianym przypadku nadinterpretacją jest jednak uznanie, że „stosowny dostęp” oznacza więcej, niż stwierdzenie nieskrępowanego i swobodnie użytkowanego dostępu do drogi publicznej, to jest doulicy (...). Kwestia tego, czy ten „stosowny dostęp” do drogi publicznej spełnia wymogi „odpowiedniości dostępu” w rozumieniu przesłanek ustanowienia służebności drogi koniecznej, pozostaje zagadnieniem z zakresu prawa materialnego.
Od razu trzeba dodać, że Sąd I instancji nie mógł naruszyćart. 232 k.p.c.w sposób opisany w zarzucie apelacji, to jest przez przyjęcie, że wjazd nadziałkę (...)wyłącznie od stronyul. (...)wystarcza do uznania dostępu do drogi publicznej za odpowiedni. Norma ta adresowana jest do uczestników postępowania, którzy powinni wykazywać się inicjatywą dowodową, a nie do sądu rozpoznającego sprawę. Nawet jeśli w zarzucie tym chodzi o bezpodstawne ograniczenie inicjatywy dowodowej wnioskodawcy, to problem ten powinien być analizowany w świetle norm regulujących przedmiot postępowania dowodowego, dopuszczalność zgłaszania dowodów i przebieg procesu dowodowego. Natomiast, jak już napisano, ocena potrzeb komunikacyjnych nieruchomości odbywa się na podstawie norm prawa materialnego.
Zgodnie zart. 145 § 1 k.c., jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Nie ma potrzeby przytaczania argumentacji Sądu I instancji, który szeroko i trafnie omówił istotę służebności drogi koniecznej.(...)się należy na swoistości sytuacji prawnej i faktycznej omawianego przypadku.
Nieruchomość obejmującadziałkę (...), bez wykorzystania nieruchomości sąsiedniej, nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, choć graniczy z drogą publiczną (nie ma możliwości urządzenia wjazdu na teren tej nieruchomości). Podobnie bezsporne jest to, że nieruchomość sąsiednia, obejmującadziałkę nr (...), stanowi własność wnioskodawcy. Każda z sąsiadujących nieruchomości ma urządzoną księgę wieczystą. Więc – pomimo pozostawania we własności tego samego podmiotu – są to odrębne nieruchomości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2003 r., IV CK 114/02, OSNC 2004 nr 12, poz. 201, str. 71), choć ich połączenie może nastąpić na podstawieart. 21 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r.o księgach wieczystych i hipotece(tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2204). Zapewnienie dostępudziałki nr (...)do drogi publicznej za pośrednictwemdziałki (...)nie może odbywać się w ramach służebności drogi koniecznej, gdyż służebność właścicielska jest w prawie polskim wyłączona (art. 247 k.c.). Nie można ustanowić służebności gruntowej, ale wnioskodawca ma prawnie zabezpieczony, wynikający z prawa własności, a więc uprawnienia silniejszego niż ograniczoneprawo rzeczowe, dostęp do drogi publicznej przez własnądziałkę nr (...). W konsekwencji tych rozważań trzeba przyjąć, że Sąd I instancji słusznie analizował czy dostępdziałki (...)do drogi publicznej za pośrednictwemdziałki (...)jest odpowiedni w rozumieniuart. 145 § 1 k.c.Odpowiedniość tego dostępu oznaczała brak potrzeby ustanowienia służebności drogi dladziałki (...)przez inną nieruchomość, ale także – co oczywiste – wyłączała możliwość obciążenia nieruchomości uczestników służebnością drogi na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki (...). Dla porządku trzeba dodać, że wniosek dotyczący służebności na rzecz nieruchomości obejmującejdziałkę (...)pomijał okoliczność, że działkio numerach 220/31 i 147 nie graniczą ze sobą. Żądanie to obejmowałode factoniedopuszczalne, co wyżej wykazano, obciążenie służebnością drogi innej nieruchomości tego samego właściciela (działki nr (...))
Skarżący powołał się na dwie przesłanki uznania dostępu do drogi publicznej za nieodpowiedni. Po pierwsze, podniósł że dostęp do drogi publicznej dladziałki (...)zapewniony przezdziałkę (...)jest niewystarczający pod względem prawnym. Z twierdzeniem tym nie można się zgodzić z powodów przytoczonych w poprzednim akapicie. Wnioskodawca ma zagwarantowane najsilniejsze i najszerszeprawo rzeczowedo nieruchomości zapewniającej przejazd doul. (...)– własność. W żadnym razie nie można mówić o braku tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości sąsiedniej, co z przywołaniem orzecznictwa nieadekwatnego do okoliczności tej sprawy bezzasadnie podnosi skarżący. Nie można także nie zauważyć, że skarżący może własnymi działaniami dodatkowo wzmocnić sytuację prawną przez skorzystanie z uprawnienia zart. 21 cyt. ustawy o księgach wieczystych i hipotece, co w tym przypadku wyeliminuje pojęcie nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości izolowanej. Po drugie, skarżący zarzucił, że dostęp istniejący przezdziałkę (...)jest niewystarczający pod względem faktycznym. Zagadnienie to wymaga szerszego wyjaśnienia.
Dostęp do drogi publicznej powinien być bezpieczny, rzeczywisty, swobodny, uwzględniający przeznaczenie nieruchomości (aktualne i przyszłe), a także rozwój technologiczny (zob., np. postanowienia Sądu Najwyższegoz 2 lipca 2009 r., V CSK 480/08,L.; z 8 maja 2008 r., V CSK 570/07,L.; z 13 kwietnia 2011 r., V CSK 317/10,L.). Nie ma wątpliwości, żew omawianym przypadku dostęp doulicy (...)jest zagwarantowanyi swobodny. Zastrzeżenia wzbudza adekwatność tego dostępu do potrzeb, które związane są z działalnością gospodarczą wnioskodawcy. Na pewno dostęp do nieruchomości od stronyulicy (...)można uznać za znaczące ułatwienie w korzystaniu z nieruchomości izolowanej (działka (...)), a także – może nawet przede wszystkim – z nieruchomości obejmującejdziałkę nr (...). Te dwie nieruchomości stanowią całość gospodarczą i wiele wskazuje na to, że dla wnioskodawcy ważniejsze jest „udrożnienie”działki nr (...)kosztem znacznie mniej wykorzystywanejdziałki nr (...). Trzeba jednak pamiętać, że potrzeby nieruchomości potencjalnie władnącej nie są jedynym elementem oceny czy dostęp do drogi publicznej jest odpowiedni.W pierwszej kolejności wnioskodawca powinien zadbać własnymi staraniamio jakość istniejącego dostępu. Z tej przyczyny argumentacja wnioskodawcy, że podjazd bywa śliski, nie zapewnia płynności wjazdów i wyjazdów samochodów ciężarowych, a także utrudnia manewrowanie pojazdamiw czasie rozładunku innych samochodów nie może zostać uznana za wystarczającą do ustanowienia służebności drogowej. Do wnioskodawcy należy organizacja ruchu na terenie nieruchomości, a także zadbanieo zwalczanie śliskości nawierzchni. Żaden element stanu faktycznego nie wskazuje na to, że koszty tych działań są zbyt wysokie. Tymczasem ustanowienie służebności drogowej wchodzi w grę tylko wtedy, gdy koszt wykonania, dostosowania i utrzymania urządzeń zapewniających odpowiedni dostęp istotnie przekracza uszczerbek, jakiego dozna nieruchomość obciążona. Nadto, zwiększenie użyteczności nieruchomości izolowanej ma przewyższać uszczerbek nieruchomości obciążonej (tak Sąd Najwyższyw cyt. postanowieniu z 2 lipca 2009 roku, V CSK 480/08; patrz także postanowienia Sądu Najwyższego z 29 grudnia 1970 r., III CRN 412/70,L.i z 24 czerwca 1997 r., II CKN 244/97,L.). Uszczerbek nieruchomości obciążonej trzeba rozumieć szeroko (choćby z uwzględnieniem uciążliwości ruchu samochodów ciężarowych przy zabudowaniach mieszkalnych, które mogą powstać na terenie nieruchomości uczestników)i perspektywicznie. Wnioskodawca planuje przecież inwestycje, które mogą zwiększyć skalę działalności gospodarczej i dodatkowo uatrakcyjnić ruch realizowany od strony nieruchomości uczestników (nowe zabudowania mogą ograniczyć możliwości manewrowania nadziałce (...), a więc prościej będzie jechać doulicy (...)).
Reasumując, Sąd I instancji zasadnie uznał, że w pierwszej kolejności należy rozważyć zapewnienie dostępu przez nieruchomości właściciela nieruchomości izolowanej. Skarżącemu nie udało się udowodnić, że dostęp do drogi publicznej nieruchomości izolowanej (działka nr (...)) za pośrednictwem nieruchomości obejmującejdziałkę nr (...)jest nieodpowiedni. Sąd Rejonowy prawidłowo zinterpretował przesłankę „odpowiedniości” w rozumieniuart. 145 § 1 k.c.Rozważania te zasługują na aprobatę Sądu odwoławczego.
Nie ma także racji skarżący, że doszło do naruszeniaart. 299 k.p.c.w zw. zart. 302 § 1 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.Sąd Rejonowy słusznie pominął dowód z przesłuchania wnioskodawcy, który nie wykazał, że zamierza skorzystać z uprawnienia uczestnika postępowania do złożenia zeznańw ramach przesłuchania przed sądem. Wnioskodawca ograniczył się do określenia przyczyny niestawiennictwa, co nie oznacza usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie. Usprawiedliwia nieobecność przyczyna rzeczywiście istniejąca i ważna (będąca faktyczną przeszkodą do wzięcia udziału w rozprawie). W tym przypadku wnioskodawca ogólnikowo wskazał, że zachodzi „potrzeba ważnego wyjazdu” w bliżej nieokreślonych sprawach rodzinnych. Oświadczeniu temu nie towarzyszył wniosek o odroczenie rozprawy, którego rozpoznanie wymagałoby oceny spełnienia przesłanek zart. 214 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., a w szczególności zbadania istnienia przeszkody, której nie można przezwyciężyć.
Wbrew argumentacji skarżącego, zasadnie pominięto wnioski dowodowe zawarte w pismach, które przywołano w apelacji. Wniosek dowodowy z pisma z dnia 23 grudnia 2019 roku o zlecenie biegłemu sporządzenia mapy geodezyjnej zmierzał do realizacji wniosk u o ustanowienie służebności według wariantu nr 1 lub nr 2 z opinii biegłego, choć zgromadzony materiał dowodowy wystarczał do oceny potrzeby ustanowienia służebności drogowej. Wnioskodawca nie wykazał zasady roszczenia, a więc słuszne było pominięcie czynności, które mogły tylko przedłużyć postępowanie. Podobnie wyznaczenie w formie graficznej linii zabudowydziałki nr (...)nie było potrzebne do oceny zasadności wniosku o ustanowienie służebności drogowej. Nie ma żadnych wątpliwości, że wnioskowana droga nie przekraczała linii zabudowy (wyznaczonej aż 15 metrów od granicy z pasem drogowym – k. 149), co nie oznacza braku uciążliwości takiej drogi dla nieruchomości obciążonej, która ma być wykorzystywana na cele mieszkaniowe. W przypadku wniosków dowodowych z pisma z dnia 14 lipca 2019 roku (k. 261-262) nie dotyczyły one okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ustanowienie służebności według wariantu nr 3 nie wchodziło w grę z uwagi na brak prawnych możliwości ustanowienia służebności właścicielskiej. Z tych powodów istniały powody do zastosowaniaart. 2352§ 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., czego wyrazem było podtrzymanie tych decyzji w instancji odwoławczej – postanowienie k. 330 (decyzja z pkt I pisma z k. 261-262 stanowiła materiał dowodowy sprawyi posłużyła do zbudowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia).
Z tych wszystkich względów, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., apelacja podlegała oddaleniu.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono przy przyjęciu sprzeczności interesów uczestników postępowania (art. 520 § 2 k.p.c.). Koszty te obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika. Uczestnicy korzystająz reprezentacji tego samego pełnomocnika, ale każde z nich ma prawo żądać kosztów niezbędnych do celowej obrony własnych interesów. Wynagrodzenie pełnomocnika wyliczono zgodnie z§ 5 pkt 3w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).