Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 991/20
Data wyroku: 2021-05-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Dorota Goss-Kokot, Marta Sawińska
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art.49 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. aktIII AUa 991/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 maja 2021 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Dorota Goss-Kokot
Sędziowie:  Marta Sawińska
R. P.
Protokolant: Karolina Majchrzak
po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2021 r.w. P.na posiedzeniu niejawnym
sprawyT. R.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
o emeryturę pomostową
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze
z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt IV U 1834/19

zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.

Renata Pohl

Dorota Goss-Kokot

Marta Sawińska

UZASADNIENIE
Decyzjąz 28.05.2019r. znak(...)pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił wnioskodawcyT. R.prawa do emerytury pomostowej wskazując, że wnioskodawca nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozmiarze 15 lat w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowycha także, iż takiej pracy nie wykonywał po 01.01.2008r. Uznał staż pracy w warunkach szczególnych w myślart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychwynoszący 16 lat 5 miesięcy i 13 dni, ale brak pracy w takich warunkach po 01.01.2008r. Natomiast z art. 49 powołanej ustawy nie przyjął żadnego okresu gdyż płatnik nie potwierdził wobec wnioskodawcy takiej pracy w okresie od 04.09.1989r. do 30.07.2007r.
Odwołanieod decyzji złożyłT. R., wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie jemu emerytury pomostowej, gdyż jego zdaniem spełnia łącznie wszystkie warunki do ustalenia prawa do tego rodzaju świadczenia. Podał, że po 01.01.2008r. nie mógł wykonywać pracy w warunkach szczególnych bowiem przebywał na rencie z tytułu niezdolności do pracy i jest osobą niepełnosprawną. Przed przejściem na rentę przepracował ponad 15 lat w warunkach szczególnych.
Wyrokiemz 11.03.2020 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. IV U 1834/19 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcyT. R.prawo do emerytury pomostowej od dnia 15.05.2019r.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaT. R.urodzony (...), mieszka wŻ.. Wnioskodawca w dniu 15.05.2019r. wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie emerytury przewidzianej przepisemart. 4 ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych(t.j. Dz. U. z Nr 237, poz. 1656 z późn. zm.) w dniu 16.10.2013r.
W dacie zgłoszenia wniosku wnioskodawca nie pozostawał w zatrudnieniu.
Wnioskodawca w ocenie pozwanego udowodnił na dzień zgłoszenia wniosku okresy składkowe i nieskładkowe w łącznym wymiarze 32 lata i 5 dni okresów składkowych nieskładkowych, w tym okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach na dzień wystawienia świadectwa pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust.1 i 3 ustawy pomostowej w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wymiarze 16 lat, 5 miesięcy i 13 dni. Nie udowodnił natomiast wykonywania takiej pracy po dniu 01.01.2008r.
Do stażu pracy w warunkach szczególnych uwzględniono okres zatrudnienia od 04.09.1989r. do 30.07.2007r. w(...) S.A.(...) Zakład (...). Było to na podstawie świadectwa pracy w warunkach szczególnych z 31.07.2007r., w którym wskazano wykonywanie pracy przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych w Wykazie A Dziale II na stanowisku monter urządzeń i instalacji ciepłowniczych Wykazie A Dziale II poz. 1 pkt 44.
Decyzją z dnia 28.05.2019r. znak(...)pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił wnioskodawcyT. R.prawa do emerytury pomostowej.
Wnioskodawca w okresie od 04.09.1989 r. do 30.07.2007 r. pracował w(...) S.A.(...) Zakład (...)(pracodawca ulegał zmianom organizacyjnym). Wnioskodawca wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze na obiektach ciepłowniczych wŻ.. Były to prace przy usuwaniu awarii sieci ciepłowniczych, montażu, wymianie kotłów ciśnieniowych, prace spawalnicze i monterskie na terenie obiektów i miejsc awarii. Wykonywane często w zapyleniu, na wysokościach, w warunkach pór roku w tym zimowych. Razem z wnioskodawcą pracowałB. Z.(przełożony),H. A.,M. N..
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał wyrok, w którym zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.w ten sposób, że przyznał wnioskodawcyT. R.prawo do emerytury pomostowej od dnia 15.05.2019r.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawca w okresie od 04.09.1989 r. do 30.07.2007 r. pracował w(...) S.A.(...) Zakład (...), gdzie wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze na obiektach ciepłowniczych wŻ.i była to praca w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy wydał wyrok, w którym zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcyT. R.prawo do emerytury pomostowej od dnia 15.05.2019r.
Apelacjęod powyższego wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

I
naruszenie przepisów postępowania tj.art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na przyjęciu, że wnioskodawca na dzień 01.01.2009 r. legitymuje się co najmniej 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowychpodczas gdy zebrany materiał dowodowy nie uzasadnia przyjęcia takiego stanowiska,

II
naruszenie przepisów prawa materialnego tj.art. 49 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowychpoprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wnioskodawca spełnia wszystkie warunki z ww. art., od których zależy nabycie prawa do emerytury pomostowej, podczas gdyT. R.nie udowodnił na dzień 01.01.2009 r. co najmniej 15-letniego stażu w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o zmianę wyroku i oddalenie odwołania,ewentualnieuchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Odwołujący nie złożył odpowiedzi na apelację.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego jest zasadna, a jej uwzględnienie skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem odwołania.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe, a zebrany materiał poddał wszechstronnej ocenie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej przezart. 233 § 1 k.p.c.Na tej podstawie Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd odwoławczy w pełni podziela i przyjmuje za własne. Jednakże w tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji dokonał niewłaściwej oceny prawnej, przy czym ogólne rozważania prawne na temat zasad i przesłanek nabycia prawa do emerytury pomostowej są prawidłowe.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jakkolwiek apelujący organ rentowy powołał się na naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., to jednak sposób sformułowania tego zarzutu wskazuje, iż tak naprawdę zmierza on do podważenia oceny prawnej dokonanej przez Sąd Okręgowy. Zatem dalsze rozważania prawne Sądu odwoławczego będą odnosić się wyłącznie do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zgodnie zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po 31.12.1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed 01.01.1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po 31.12.2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
W myślart. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowychprace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
Art. 3 ust. 3 o emeryturach pomostowych prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.
Z kolei stosownie do art. 49 tej ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1) po 31.12.2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
W świetle regulacji art. 49 ustawy o emeryturach i rentach jedyną możliwością, by przyznać wnioskodawcyT. R.prawo do emerytury pomostowej jest w tych okolicznościach wykazanie przez niego, że w dniu wejścia w życieustawy o emeryturach pomostowych, tj. 01.01.2009 r., miał on co najmniej 15 lat pracy wykonywaj w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze,ale nie w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach, lecz w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej.
Bezspornym w sprawie jest, że wnioskodawca urodził się po 31.12.1948 r., w dniu 23.03.2018 r. osiągnął wiek emerytalny 60 lat i posiada wymagany ponad 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, rozwiązał stosunek pracy już w 2007r. (do 2013 r. przebywał na rencie).
Mając na uwadze zakres zaskarżonej decyzji, spór w niniejszej sprawie dotyczył stwierdzenia czy odwołującyT. R.ubiegający się o prawo do emerytury pomostowej, spełnił konieczne przesłanki jej nabycia, w szczególności, czy posiada wymagany okres 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego (w tym przesłuchaniu świadków i odwołującego) Sąd I instancji uwzględnił odwołującemu do stażu pracy w szczególnych warunkach w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychokres zatrudnienia w(...) S.A.–(...) Zakład (...)od 04.09.1989 r. do 30.07.2007 r. Sąd I instancji stwierdził, że prace które odwołujący wykonywał obejmują wskazane punkty wykazu prac w szczególnych warunkach stanowiącego załącznik doustawy o emeryturach pomostowych: tj. pkt 28 prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznymw pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją (podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.),pkt 29 prace bezpośrednio przy malowaniu, nitowaniu lub montowaniu elementów wyposażeniaw pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją (podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.)oraz pkt 30 prace wewnątrz cystern, kotłów, a także zbiornikówo bardzo małej kubaturze po substancjach niebezpiecznych.
W ocenie Sądu Apelacyjnego ww. stanowisko Sądu I instancji jest błędne, a apelacją organu rentowego jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny wyjaśnia, że w wyniku reformy systemu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z regulacjami ustawy emerytalnej uległa stopniowej likwidacji możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę, tym bardziej, że ustawodawca odszedł od rozbudowanego dotychczas systemu świadczeń społecznych. Natomiast celustawy o emeryturach pomostowychbył dalej idący, gdyż w zamierzeniu ustawodawca dążył do zawężenia grona uprawnionych do emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze do ściśle zamkniętego kręgu podmiotów, zdefiniowanych charakterem wykonywanej pracy, i tym samym odstąpił od szerokiego katalogu prac zamieszczonych w dotychczasowych wykazach A i B, stanowiących załączniki dorozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43). Zgodnie z zapisemart. 3 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych: Prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiając przed pracownikami wymaganie przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Przy czym, w myślust. 2 art. 3w każdym przypadku są to prace determinowane siłami natury pod ziemią, na wodzie, pod wodą i w powietrzu.
Celowo ustawodawca nie definiował stanowisk pracy, lecz położył nacisk na charakter wykonywanej pracy, którą określił bardziej lub mniej ogólnie, ale też zamieścił prace określone precyzyjnie. Nie sformułował jednak ustawowych definicji poszczególnych prac. W ocenie Sądu Apelacyjnego, odstąpienie ustawodawcy od prawnego definiowania poszczególnych prac, w nawiązaniu do celu ustawy pozwala przyjąć, że prace te, jako pojęcia prawne powinny być interpretowanezgodnie ze wskazaniami wynikającymi z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy i nie mogą prowadzić do rozszerzenia kręgu beneficjentów poza ten, wyznaczony brzmieniem przepisów.To oznacza, że w drodze interpretacji prawnych nie powinno dochodzić do sytuacji, że beneficjentem ustawy zostaje pracownik nie wykonujący pracy oznaczonej w zamkniętym katalogu prac, kwalifikowanej jako wykonywana w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, lecz pracę zbliżoną rodzajowo. W judykaturze aprobowany jest przecież pogląd, że charakter emerytur w niższym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i emerytur pomostowych jest odrębny, a zatem nie wszyscy uprawnieni do emerytur w niższym wieku z racji wykonywania tego rodzaju prac nabyliby obecnie prawo do emerytur pomostowych (wyrok SN, 13.03.2012, II UK 164/11). Również w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że wustawie o emeryturach pomostowychnastąpiła zasadnicza zmiana konstrukcyjna określenia wykazów prac szczególnych, której celem było ich zobiektywizowanie; w wykazach stanowiących załączniki doustawy o emeryturach pomostowychzostały wskazane jedynie te prace, które spełniają kryteria zawarte w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy (wyroki TK: 3.03.2011, K 23/09 OTK 2011.2A.8; 25.11.2010, K 27/09, OTK 2010.9A.109) Warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej określaart. 4 ustawy z 19.12.2008 r.m.in. wskazując na wymóg okresu pracy w warunkach szczególnych co najmniej 15 lat.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności ze świadectwa pracy wynika, że ubezpieczonyT. R.w okresie zatrudnienia w(...) S.A.–(...) Zakład (...)wykonywał prace przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych – wykaz A, dział II rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. – na stanowisku monter urządzeń i instalacji ciepłowniczych. Przesłuchani w sprawie świadkowi zeznali, że pracowali z ubezpieczonym w jednym zakładzie. ŚwiadekH. A.potwierdził, że pracowali razem z ubezpieczonym jako monterzy na kotłowni i byli do obsługi i naprawy, świadek wskazał również że ubezpieczony zajmował się spawaniem. ŚwiadekM. N.wskazał, że ubezpieczony pracował na kotłowni jako monter przy urządzeniach cieplnych i nieraz jak trzeba było to spawał na węzłach, sprawował dozór nad urządzeniami, zastępował też palacza w razie potrzeby, czy też wymieniał różne urządzenia. Świadek potwierdził również, że odwołujący jako monter spawał konstrukcje, wymieniał łuski przy rusztach, naprawiał rurociągi na kotłowni. To że odwołujący wykonywał prace montera potwierdził też świadekB. Z., który zeznał, że odwołujący wykonywał prace spawalnicze, sprawował bezpośredni nadzór nad pracą urządzeń, a wszystkie obowiązki wykonywał na kotłowni i był wykorzystywany do usuwania awarii na sieci. Z zeznań odwołującegoT. R.z kolei wynika, że w latach 1989-2007 pracował na pełen etat wzakładzie Przedsiębiorstwa (...), pracował na dwóch głównych kotłowniach. Podał, że kotłownie były jak kamienice 4-piętrowe w środku 3m średnicy szerokości, były też ruszt i strefy podmuchów, piece na miał i ruszt ruchomy –wszystko o dużych gabarytach. Pracował jako monter – spawacz, był też odsyłany nieraz do innych prac np. przy nawęglaniu.
Podkreślić należy, że warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowej art. 4 i 49 ustawy, jest więc legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowychlub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po 01.01.2009 r. W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany.
Skoro zatem wymogiem nabycia prawa do emerytury pomostowej jest wykazanie łącznie legitymowanie się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu powołanej ustawy lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życieustawy o emeryturach pomostowych, a więc po 01.01.2009 r. (w rozumieniu obecnych przepisów), stwierdzić należy, że tych przesłanek odwołujący sięT. R.nie spełnia.
Sąd Apelacyjny wskazuje, że zarzuty podniesione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w apelacji okazały się zasadne i podlegały uwzględnieniu.
Mając na uwadze powyższy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy brak było podstaw do przyjęcia, że odwołującyT. R.wykonywał w pełnym wymiarze prace określone w powołanych przez Sąd I instancji punktach 28, 29 i 30 wykazu prac w szczególnych warunkach stanowiących załącznik doustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych. Przeprowadzone postępowanie dowodowenie wykazało, żeT. R.wykonywał pracę w spornym okresie w pomieszczeniacho bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją– wręcz przeciwnie z zeznań odwołującego wynika, że kotłownie w których pracował, były jak kamienice 4-piętrowe w środku 3m średnicy szerokości, były też ruszt i strefy podmuchów, piece na miał i ruszt ruchomy –wszystko o dużych gabarytach.
W ocenie Sądu Apelacyjnego wykaz prac określonych wart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychjest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, a to co oznacza, że cech pracy o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach nie mogą posiadać inne prace, chociażby zbliżone rodzajowo, których sposób wykonania i jakość mogły obniżyć się z wiekiem. Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że nie można dowolnie przyjmować określonych rodzajów prac do kategorii prac wykonywanych w szczególnych warunkach i to tylko dlatego, że w ocenie ubezpieczonego praca wymagała przestrzegania przepisów bhp i stosowania środków ochrony indywidualnej czy też nazywana przez pracodawcę pracą w warunkach szczególnych.
Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach podkreślał, że przepisy regulujące system zabezpieczenia społecznego ze względu na swoją istotę i konstrukcję podlegają wykładni ścisłej, a zatem z pewnością nie wykładni rozszerzającej (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 16.08.2005 r., I UK 378/04, OSNP 2006 nr 13 - 14, poz. 218; 23.10.2006 r., I UK 128/06, OSNP 2007 nr 23 - 24, poz. 359; 29.01.2008 r., I UK 239/07, OSNP 2009 nr 7 - 8, poz. 103; 04.03.2008 r., II UK 129/07, OSNP 2009 nr 11 - 12, poz. 155; 19.05.2009 r., III UK 6/09, LEX nr 509028).
Sąd Apelacyjny podkreśla, że Sąd I instancji dokonał niewłaściwego zastosowaniaart. 49 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowychpoprzez przyjęcie, że odwołujący spełnia wszystkie warunki ww. artykułu, od których zależało nabycie prawa do emerytury pomostowej, podczas gdyT. R.nie udowodnił na dzień 01.01.2009 r. co najmniej 15-letniego stażu w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterzew rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych,a zatem brak było podstaw do przyznania jemu prawa do emerytury pomostowej.
Jakkolwiek rację ma odwołujący wskazując na pewną niekonsekwencję organu rentowego zawartą w odpowiedzi na odwołanie polegające na tym, że w odpowiedzi zawarto stwierdzenie że: „odwołujący udowodnił łączny staż pracy w wysokości: 32 lat, 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych czyli udowodnił co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 16 lat 5 miesięcy 13 dni pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej w zw. zart. 32 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz nie wykazał, aby pracował w szczególnych warunkach po 31.12.2008 r.” – to powyższe stwierdzenie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż ubezpieczony nie udowodnił żadnych okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 49w związku zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych.
Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przyjąć należało, że ubezpieczony nie wykazał aby spełnił przesłankę legitymowania się według stanu na dzień wejścia w życieustawy o emeryturach pomostowych, tj. 01.01.2009 r., okresem co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach w rozumieniuart. 4 pkt 2w zw. z art. 49 ustawy pomostowej iart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, co wyklucza przyznanie prawa do emerytury pomostowej; świadczona przez niego praca w okresie od dnia 04.09.1989 r. do 30.07.2007 r. nie była bowiem wykonywaniem pracy w rozumieniu regulacji z pkt 28, 29 i 30 załącznika 1 doustawy o emeryturach pomostowych(w szczególności nie pracował w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją).
Powyższa konstatacja doprowadzić musiała w konsekwencji do uwzględnienia apelacji i zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie wniesionego przez odwołującegoT. R.odwołania, które pozbawione było uzasadnionych podstaw. O powyższym orzeczono więc w wyroku, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.
Renata Pohl Dorota Goss-Kokot Marta Sawińska