Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1539/19
Data wyroku: 2022-04-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Świerad

Sygn. akt I C 1539/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 kwietnia 2022 r.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Monika Świerad
Protokolant: Martyna Miczek
po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2022 r. w Nowym Sączu
na rozprawie
sprawy z powództwaA. P.,B.P.,A. F.,P. J.iJ. J.
przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Nadleśniczego NadleśnictwaG., Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Nadleśniczego NadleśnictwaŁ.,Kombinatowi Rolnemu (...) sp. z o.o.z/s wK., GminieU.,Krajowemu Ośrodkowi (...)
o wydanie nieruchomości

I
oddala powództwo w całości,

II
przyznaje ze środków Skarbu Państwa adw.W. M.prowadzącemu Kancelarię Adwokacką wN.przyul. (...)kwotę 8856 zł (osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych) w tym kwotę 1652 zł (tysiąc sześćset pięćdziesiąt dwa złotych) podatku VAT, tytułem pomocy prawnej udzielonej powódceB.P.z urzędu oraz kwotę 260,32 zł (dwieście sześćdziesiąt złotych 32/100) brutto udokumentowanych wydatków pełnomocnika,

III
przyznaje ze środków Skarbu Państwa r.prD. N.prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego wM.przyul. (...)kwotę 4428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) w tym kwotę 828 zł (osiemset dwadzieścia osiem złotych) podatku VAT, tytułem pomocy prawnej udzielonej powodomP. P. (1)iH. J. (1)z urzędu,

IV
odstępuje od obciążania powodówA. P.,B.P.,A. F.,P. J.iJ. J.obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanym,

V
nieuiszczonymi przez strony opłatami i wydatkami sądowymi obciąża Skarb Państwa.

SSO Monika Świerad
Sygn. akt I C 1539/19

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20.04.2022 roku
Postanowieniem z dnia 16.04.2013 roku Sąd Okręgowy w Krakowie przekazał sprawę z powództwaH. J. (1)iP. P. (1)przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę(...), Nadleśniczego NadleśnictwaG.oraz NadleśnictwaŁ., Agencji Nieruchomości Rolnych i GminieU.o wydanie nieruchomości Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu (k. 518 i k. 593).
Pozwem inicjującym przedmiotowe postępowanie skierowanym do Sądu Okręgowego w Krakowie zarejestrowanym do sygn. I C(...)z dnia 1.06.2011 roku powodowieH. J. (1)iP. P. (1)w zakresie przekazanym tut. Sądowi domagali się zwrotu lasów w naturze ich prawowitym spadkobiercom. Powodowie podnieśli, że są dziećmiS.-S. P. (1). Decyzją Wojewody(...)z dnia 1.03.2004 roku stwierdzono nieważność orzeczenia(...)wG.z dnia 2.12.1954 roku w części dotyczącej przejęcia nieruchomości położonej na terenie wsiZ.stanowiącej własnośćS. P. (1)(k.1-4).
W kolejnych pismach procesowych (k. 150-167, 237-240, 251-252, 291-308, 334-335, k. 465-469, k. 500-506, k. 1290-1292) w/w powodowie precyzowali żądanie pozwu. Z treści pisma z dnia 12.01.2012 roku (k.150) wynika, iż powodowie domagali się wydania nieruchomości znajdujących się nadal we władaniu Skarbu Państwa tj. działek o numerach ewidencyjnych:
- od(...)do(...),(...),(...),(...)oraz częścidziałki nr (...), które weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...)oraz parceli o numerze(...), która weszła w skład działki onumerze ewidencyjnym (...); właścicielem działek onumerach ewidencyjnych (...), objętychKsięgą Wieczystą o numerze (...)jest Skarb Państwa w zarządzieGospodarstwa (...)Lasów Państwowych NadleśnictwaŁ.,
- częścidziałki (...), częścidziałki (...),działki (...),działek od numeru (...)do(...)oraz(...), które weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...)oraz parcel od numeru(...)do(...),(...), 1/70 częścidziałki (...)częścidziałki (...), które weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...)a także parceli(...), która weszła w skład działki o numerze ewid. 137, właścicielemdziałek (...), objętychKsięgą Wieczystą o numerze (...)jest Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe NadleśnictwoG.SiedzibaZ.,
-(...), częścidziałki (...), częścidziałki (...),działki (...), częścidziałki (...), które weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...); właścicielemdziałki (...), objętejKsięgą Wieczystą o numerze (...)jest Skarb Państwa Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa,
-(...)i częścidziałki (...), które weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...); parceli(...), która weszła w skład działki onumerze ewidencyjnym (...); właścicielemdziałek (...), objętychKsięgą Wieczystą o numerze (...)jest Skarb Państwa Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej wG.,
- 75, 76, 208,(...),(...),(...),(...), których właścicielem był ojciec powodów w 1/74 części, a które to parcele weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...); właścicielemdziałki (...)objętejKsięgą Wieczystą o numerze (...)jest GminaU..
Powodowie wnieśli też o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, a także kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaznaczyli, że wbrew twierdzeniom pozwanego SP mogą podważać w toku postępowania o wydanie domniemanie wynikające z art. 3 ukwh. Podkreślili też, żeS. P. (1)nie został objęty tzw. „Akcja Wisła”, czego dowodem jest kserokopia karty przesiedleńczej nr(...)z dnia 12.1947. „Akcją Wisła” zostali objęci jedynieE. P.iM. G..S. P. (1)w tym okresie bez przerw władał wymienionymi w pozwie nieruchomościami. Zdaniem powodów dołączonymi do pisma z 12.04.2012 roku dokumentami w tym wykazem zmian gruntowych inż.K. N.wykazali nowy i stary stan prawny nieruchomości jakich wydania się domagają. Według powodów bezzasadny pozostaje zarzut zatrzymania zgłoszony przez pozwany SP, bo nie wskazał wysokości zwrotu nakładów jakich się domaga oraz do których konkretnie działek ten zarzut podniósł. Nadto do zalesień w znacznej części doszło przed objęciem przez SP nieruchomości we władanie.
W piśmie z dnia 25.04.2012 roku (k. 291-308) powodowie podali, że co do nieruchomości objętych lwh(...)tj. pgr(...)o pow. 95,59 ha oraz nieruchomości objętych lwh(...)tj. pgr(...)o pow. 2,(...)oraz pgr(...)o pow. 27,624 obj. lwh(...)stanowiących jeden kompleks leśny to dopiero w marcu 2012 roku otrzymali Protokół LeśnictwaG.o przejęciu majątku w zarząd powierniczy odSpółki (...)wZ.z dnia 25.02.1945 roku, w związku z powyższym powodowie zrzekli się przekazania im w naturze tych nieruchomości.
Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę(...), Nadleśniczego NadleśnictwaG.i Nadleśniczego NadleśnictwaŁ.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie solidarnie od powodów kosztów procesu (k. 260-269, 285-290, 352-370, 376-382, 674-676 i k. 875-881, k. 1540-1542), wskazując, że roszczenie powodów nie zostało udowodnione, a przedstawione dokumenty nie wskazują na wywodzone z nich przez powodów okoliczności. Prawo własności nieruchomości, których wydania domagają się powodowie, wpisane na rzecz SP korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym zgodnie z art. 3 ukwh. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem SN (wyrok SN z dnia 8.12.2004 roku I CK 389/2004, wyrok SN z dnia 4.03.2011 I CSK 340/2010 i wyrok SN z dnia 13.01.2011 roku III CZP 123/2010) obalenie tego domniemania może nastąpić jedynie w procesie o uzgodnienie treści KW z rzeczywistym stanem prawnym wytoczonym na podstawie art. 10 ukwh. Ponadto roszczenie powodów nie jest możliwe do zrealizowania, skoro domagają się wydania działek, które obecnie nie istnieją. Powodowie żądając wydania nieruchomości wskazują na nieistniejące obecnie numery działek scalonych w większe działki, wskazują na ich powierzchnię, lecz działki nie są wyodrębnione. Pozwany podkreślił też, że nieruchomościS. P. (2)obj. lwh(...)i(...)gm. katZ.zostały przejęte przez SP na podstawie orzeczenia(...)wG.z dnia 2.12.1954 roku a to ze względu na objęcie jego rodziny akcją wysiedleńczą tzw. „akcją Wisła” i niewładania w w/w dacie nieruchomościami. Natomiast nieruchomości objęte lwh(...)tj. pgr(...)o pow. 95,59 ha zostały przejęte na podstawie dekretu PKWN z dnia 12.12.1944 o przejęciu niektórych lasów na własność SP. Należy zatem uznać, że w tym zakresie roszczenie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosi się to też do nieruchomości obj. lwh 194 tj. pgr(...)o pow. 2,2206 ha, bo ta pgr razem z pgr(...)i pgr(...)o pow. 27,624 obj. lwh(...)stanowiły jeden kompleks leśny o pow. 125 ha należący do włościan -rolników zeZ., który został opisany w dwóch różnych protokołach przejęcia z dnia 25.11.1945. Pozwany podniósł zarzut zatrzymania nieruchomości zart. 461 k.c.do czasu zwrotu przez powodów wartości poniesionych przez pozwanego nakładów na nieruchomości. Pozwany dodał, że teren miejscowościZ.podlegał dwukrotnie w latach 50 i 70-tych przebudowie ewidencji gruntów. Parcele gruntowe przejęte na SP po osobach przesiedlonych w ramach „akcji Wisła” tj. z mocy dekretu z 27.07.1949 roku i przesiedlonych do ZSRR z mocy dekretu z dnia 5.09.1947 roku przestały istnieć i zostały wcielone do dużych dziełek ewidencyjnych, które następnie przypisano do(...), PGR lub(...). Odnośnie nieruchomości położonych w NadleśnictwieŁ.o pow. 5,0434 ha, stanowiących część dz. ewid.(...)i(...)to z wykonanego wykazu zmian gruntowych wynika, że w dacie przejęcia gruntów przez SP las stanowił 1,2223 ha, a pozostałą powierzchnię stanowiły grunty rolne. Te nieruchomości przejęto na podstawie orzeczenia z 2.12.1954 roku wydanego na mocy dekretu z dnia 22.07.1949. NadleśnictwoŁ.przez ostanie 58 lat ponosiło nakłady na te nieruchomości które wyniosły 187 041,82 zł. Pozwany SP poniósł też zarzut zasiedzenia przejętych nieruchomości, bieg zasiedzenia należy liczyć od 20.05.1949 roku. Ponadto pozwany powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14.09.2021 roku I ACa 72/20 podniósł, że powodowie nie obalili domniemania z art. 3 ukwh i prawidłowości wpisów. Ponadto nieważność decyzji(...)z 2.12.1954 roku, z której powodowie wywodzili podstawę wydania nieruchomości dotyczyła przyczyn tylko formalnych, a podstawy nieważności nie miały wpływu na treść orzeczenia in meritum. Zatem gdyby w/w decyzja nie była obarczona wadą formalną, to jej brzmienie nie zmieniłoby się i nadal doszłoby do odjęcia prawa własnościS. P. (1). Powodowie nie udowodnili też prawa własności swych poprzedników prawnych wobec nieruchomości objętych pozwem.
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2012 r. (k. 338) wezwano do udziału w sprawie
Agencję Nieruchomości Rolnych oraz GminęU..
Strona pozwana GminaU.wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie solidarnie od powodów kosztów procesu (k.408-409). Gmina podniosła, że powodowie nie przedstawili tytułów prawnych do będących przedmiotem postępowania nieruchomości, zatem obowiązuje domniemanie z art. 3 ukwh. Dz. ewid.(...)i(...)stanowią drogi. Ponadto nieruchomości, co do których Gmina jest właścicielem uzyskała w oparciu o decyzje komunalizacje, których do chwili obecnej nie wzruszono.
Agencja Nieruchomości Rolnych wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie kosztów procesu (k. 449-453, 536-541, 559-563, 656-658) zarzucając, iż nie jest posiadaczem nieruchomości nr(...)obj.KW (...), którą oddała w dzierżawę na rzecz(...) sp. z o.o.Ponadto powodowie nie są ujawnieni w księdze wieczystej jako właściciele, więc nie podważyli skutecznie domniemania z art. 3 ukwh.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnica (Dz.. U. z 2017 r. poz. 624 ze zm.) z mocy prawa w miejsce zniesionej z dniem 31 sierpnia 2017 r.(...)wstąpił do postępowania Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. (k. 825) wezwano do udziału w sprawie
W charakterze pozwanego(...) sp. z o.o.
(...) sp. z o.o.z dniem 31.10.2013 roku została przejęta w całości na podstawieart. 492 § 1 kshprzezspółkę Kombinat Rolny (...) sp. z o.o.
Kombinat Rolny (...) sp. z o.o.(k.1578-1580) wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pozwany podniósł, że powodowie mimo wezwań przewodniczącego nie sprecyzowali prawidłowo żądań pozwu. Ponadto powodowie nie udowodnili, abyS. P. (1)był właścicielem nieruchomości, których wydania obecnie się domagają.
PowódP. P. (1)zmarł w dniu 14 października 2013 r. i postępowanie zawieszono na podstawieart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c(k.604), a następnie podjęto z udziałemB.P.,A. F.iA. P.jako następcami prawnymiP. P. (1)(k. 647).
Z uwagi na zgon powódkiH. J. (1)postępowanie zostało zawieszone-postanowieniem z dnia 30.10.2018 roku (k.1308) i podjęte postanowieniem z dnia 6.12.2019 (k.1448) z udziałem jej spadkobierców tj.P. J.iJ. J..
Po przekazaniu sprawy powodowieH. J. (1)i spadkobiercyP. P. (1)dalej precyzowali pozew o wydanie.H. J. (1)wielokrotnie podawała, że rezygnuje ze zwrotu lasu, a w to miejsce domaga się zapłaty (k. 617). Pismem z dnia 16.06.2014 roku doprecyzowanym dnia 2.07.2014 roku (k. 688-690 i k. 719 i 724) pełn. powódki cofnął pozew o wydanie bez zrzeczenia się roszczenia. Pozwani SP reprezentowany przez Wojewodę(...), Nadleśniczego NadleśnictwaG.iŁ.nie zgodził się na takie cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia (k. 699 i k.729), podtrzymał argumentacje dotyczącą oddalenia powództwa. Również pozwana(...)nie wyraziła zgody na cofnięcie pozwu o wydanie (k. 713), na takie cofnięcie pozwu nie wyraziła zgody także pozwana GminaU.(k.737). PowódkaH. J. (1)działając samodzielnie dalej podkreśliła, że nie domaga się wydania, a jedynie ekwiwalentu pieniężnego (k.802, k. 806, k. 808, k. 867, k. 885, k. 1077, k. 1099, k. 1114, k. 1125, k. 1137, k. 1142, k. 1192 i k. 1218-1219).P.powódki konsekwentnie podtrzymywał dotychczasowe stanowisko o wydanie (k. 1120 i k. 1150).
W piśmie z 30.10.2014 r. powodowieA. F.,A. P.iB.P.oświadczyli, że podtrzymują dotychczasowe stanowisko (k.799 i k. 1174).
W piśmie z dnia 4.04.2017 roku (k.1177-1179) pełn. powódkiH. J. (1)i w piśmie z dnia 19.04.2017 roku (1190-1191) pełn.B.P.sprecyzowali, że powodowie domagają się wydania działek o następujących numerach ewidencyjnych:
- parceli katastralnych o numerach od(...)do(...),(...),(...),(...)oraz parceli katastralnej o numerze(...), które weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...)oraz parceli katastralnej o numerze(...), która weszła w skład działki onumerze ewidencyjnym (...); właścicielem działek onumerach ewidencyjnych (...), objętychKsięgą Wieczystą nr (...), jest Skarb Państwa (nieruchomości znajdują się obecnie w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych NadleśnictwaŁ.);
- parceli katastralnych o numerach:(...),(...),(...)oraz(...), które weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...)oraz parceli od numeru(...)do numeru(...), parceli numer(...), 1/70 części parceli numer(...), 1/75 części parceli numer(...), które weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...), a także parceli numer(...), która weszła w skład działki onumerze ewidencyjnym (...); właścicielemdziałek (...), objętychKsięgą Wieczystą nr (...), jest Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe NadleśnictwoG.;
- parceli katastralnych numer:(...),(...),(...), które weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...); właścicielemdziałki (...), objętejKsięgą Wieczystą nr (...), jest Skarb Państwa ((...)Skarbu Państwa wS.), a prawo własności wykonuje Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa
- parceli katastralnych numer: 75, 76, 208,(...),(...),(...)(których właścicielem byłS. P. (1)w 1/74 części), a które to parcele weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...); właścicielemdziałki (...)(objętejKsięgą Wieczystą nr (...)) jest GminaU..
PowodoweP. J.iJ. J.w kolejnych pismach podawali, że nie domagają się wydania nieruchomości, a ekwiwalentu pieniężnego (k. 1339, k. 1379, k. 1413-1417, k. 1140, k. 1445, k. 1458, k. 1473, k. 1496, k. 1605)
PowódkaB.P.na rozprawie w dniu 17.03.2022 roku cofnęła powództwo bez zrzeczenia się roszczenia.B.P.działając w imieniu powodówA. P.iA. F.również cofnęła powództwo bez zrzeczenia się roszczenia . Wniosła o nieobciążanie jej kosztami sądowymi i kosztami procesu z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną (k.1620). Podała, że nie chce już dochodzić roszczeń w tym postępowaniu.
Pozwani: Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę(...), Nadleśniczego NadleśnictwaG.oraz NadleśnictwaŁ., GminaU.,Kombinat Rolny (...) sp. z o.o.nie wyrazili zgody na takie cofnięcie pozwu (k. 1642/2, k. 1687, i k. 1689)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Spadek poS. P. (1), zmarłym w dniu 20 czerwca 1971 r. wD., ostatnio zamieszkałym wB., nabyli: żonaE. P.i dzieciH. J. (2)iP. P. (1)po 1/3.
Spadek poE. P., zmarłej w dniu 23 czerwca 1983 r. wW., na podstawie ustawy nabyły dzieciH. J. (1)iP. P. (1)po ½ części.
P. P. (1)zmarł w dniu 14 października 2013 r. Spadek po nim nabyli z mocy ustawy żonaB.P., córkaA. F.oraz synA. P.po 1/3 części.
H. J. (1)zmarła dnia 9.10.2018 roku. Jej spadkobiercami są synowieP. J.iJ. J..
(dowód: postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku: poS. P. (1)k. 13, poE. P.k. 14, akt zgonuP. P. (1)k. 601, akt poświadczenia dziedziczenia poP. P. (1)k. 629-631, wydruk z systemu(...)k. 1304-1305, akt zgonuH. J. (1)k. 1335)
Nieruchomość składająca się z parcel:
-pb 16, pgr(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), 3230,(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), 3240,(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), 3250,(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), 6910,(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), 6920,(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), 6930,(...),(...),(...),(...),(...), 7150,(...),(...),(...),(...)o łącznej powierzchni 12,1301 ha, były obj lwh 102 ks. gr. gm.Z.i stanowiły własnośćS.P., na podstawie dekretu dziedziczenia z dnia 30 listopada 1921 r. NieruchomościS.P.objęte lwh(...)stanowiły rolę, łąki, ogród, pastwisko, las, teren zabudowany i nieużytki miały łączną powierzchnię 12 hektarów 13 arów i 01 m2.
Nieruchomość składająca się z parcel: pp bud(...), pgr(...),(...),(...),(...)o łącznej powierzchni 0,4567 ha, objęte były lwh(...)ks. gr. gm. kat.Z.i stanowiły własnośćS. P. (2)w 1 /74 części,
Nieruchomość składająca się z parceli(...)o powierzchni 2,2206 ha, objętej lwh(...)ks gm kat.Z.stanowiła własnośćS.P.w 1/75 części ,
Nieruchomość składająca się z parceli(...)o powierzchni 95,5900 ha, objętej lwh(...)gr. gm. kat.Z.stanowiła własnośćS.P.w 1/70 części,
Pgr. L. kat.(...),(...),(...),(...),(...), 6930,(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), 6920,(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...)i część pgr.l.kat.(...)objęte lwh 102 ks. gr. gm. kat.Z.weszły w częśćdziałki ewidencyjnej nr (...), stanowiąc własność Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych NadleśnictwaŁ.ujawnioną w KW Nr(...), na podstawie zarządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa z 19 września 1994 r., decyzji Naczelnika Gminy wU.z 12 czerwca 1976 i z 14 kwietnia 1977r., protokołu zdawczo - odbiorczego z 7 września 1971 r., komunikatu Naczelnego Dyrektora Lasów Państwowych z 28 lutego 1973 r. orazart. 74 ust. 3 ustawy o lasach.
Pgr.l.kat(...)objęte lwh(...)ks. gr. gm. kat.Z.- weszła w część dz. ewid(...)stanowiąc własność Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych NadleśnictwaŁ.ujawnioną w KW Nr(...), na podstawie zarządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa z 19 września 1994 r., decyzji Naczelnika Gminy wU.z 12 czerwca 1976 i z 14 kwietnia 1977r., protokołu zdawczo - odbiorczego z 7 września 1971 r., komunikatu Naczelnego Dyrektora Lasów Państwowych z 28 lutego 1973 r. orazart. 74 ust. 3 ustawy o lasach.
Część Pgr. l. kat.(...),(...),(...), objęte lwh(...)ks. gr. gm. kat.Z.- weszły w częśćdziałki ewidencyjnej (...)- stanowiącej własność Skarbu Państwa w Zasobie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa ujawnione w KW Nr(...)na podstawie zarządzenia nr 107 z 7 października 1992 r. Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej,Decyzji nr (...)Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Protokołu Zdawczo-Odbiorczego nr 5 z 17 listopada 1992r. Działka ewi.(...)została wydzierżawiona przez Agencję Nieruchomości Rolnych(...) sp. z o.o.na podstawie umowy dzierżawy z dnia 3.03.1994 następnie aneksowanej dnia 23.06.2009 roku.
Pgr.l.kat(...)objęte lwh(...)ks. gr. gm. kat.Z.weszły weszła w skład części dz. ewid(...)stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych NadleśnictwaG.ujawnione w KW Nr(...), na podstawie decyzji naczelnika GminyU.z 24.03.1986, protokołu zdawczo - odbiorczego z 1.06.1986 r.umowy nr (...)z 1.06.1986 roku, zarządzenie nr 127 z 19.09.1994 roku decyzji Naczelnika GminyU.z 12.06.1976, decyzji Naczelnika GminyU.z 14.04.1977 roku, umowy zamiany z 4.07.2005, protokołu zdawczo odbiorczego z dnia 7.9.1971 roku, komunikatu Naczelnego Dyrektora Lasów Państwowych z 1973 roku, ustawy z dnia 28.09.1991 roku.
Część Pgr.l.kat(...)i pgr.l.kat(...),(...),(...),(...),(...), 3240,(...),(...),(...),(...),(...),(...)objęte lwh 102 ks. gr. gm. kat.Z.weszły w skład części dz. ewid 185 - stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych NadleśnictwaG.ujawnione w KW Nr(...), na podstawie decyzji Naczelnika GminyU.z 24.03.1986, protokołu zdawczo - odbiorczego z 1.06.1986 r.umowy nr (...)z 1.06.1986 roku, zarządzenie nr 127 z 19.09.1994 roku decyzji Naczelnika GminyU.z 12.06.1976, decyzji Naczelnika GminyU.z 14.04.1977 roku, umowy zamiany z 4.07.2005, protokołu zdawczo odbiorczego z dnia 7.9.1971 roku, komunikatu Naczelnego Dyrektora Lasów Państwowych z 1973 roku, ustawy z dnia 28.09.1991 roku.
Pgr.l.kat(...),(...),(...),(...), 3250,(...),(...),(...), objęte lwh(...)ks. gr. gm. kat.Z.i pgr.l.kat(...)objęta dawnym lwh(...), pgr.l.kat(...)objęta dawnym lwh(...)weszły w skład części dz. ewid(...)stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych NadleśnictwaG.ujawnione w KW Nr(...), na podstawie decyzji Naczelnika GminyU.z 24.03.1986, protokołu zdawczo - odbiorczego z 1.06.1986 r.umowy nr (...)z 1.06.1986 roku, zarządzenie nr 127 z 19.09.1994 roku, decyzji Naczelnika GminyU.z 12.06.1976, decyzji Naczelnika GminyU.z 14.04.1977 roku, umowy zamiany z 4.07.2005, protokołu zdawczo odbiorczego z dnia 7.9.1971 roku, komunikatu Naczelnego Dyrektora Lasów Państwowych z 1973 roku, ustawy z dnia 28.09.1991 roku.
P.bud 75,76 i 208 oraz pgr.l.kat(...),(...)i(...)objęte lwh 186 weszły w skład części dz. ewid 307 stanowiącej własność GminyU.i były ujawnione w KW Nr(...)na podstawie kart inwentaryzacyjnych decyzji Wojewody(...)z 17.03.1994 roku i z 5.07.1993. Aktualnie właścicielem działki ewid.(...)na podstawie umowy sprzedaży z dnia 26.10.2018 roku sąM.iJ. T.. Dz. ewid objęta jest aktualnieKW (...).
Żadna z parcel gruntowych objętych żądaniem pozwu nie wchodziła w skład obecnej dz. ewid(...).
W KW Nr(...)figurowała dz. ewid(...), która w części powstała z pgr.l.kat(...)objętej dawnym lwh 186. Początkowo własność tej nieruchomości należała do Skarbu Państwa Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej, na podstawie decyzji(...)z 24.12.(...), decyzji Wojewody(...)z 4.09.1978 i z dnia 4.09.1978. Aktualnie jako właściciel dz. ewid 273 i 298, będących drogami objętychKW (...)jest GminaU.m.in. na podstawie decyzji z 16.03.1993 stwierdzającej nabycie z mocy prawa mienia komunalnego.
Aktualnie brak możliwości sporządzenia pełnej mapy dla celów prawnych wraz z wykazem zmian zawierającej geodezyjny podział-wydzielenie z istniejących działek nowoutworzonych działek, która zostałaby wpisana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę(...), ponieważ istnieje wcześniejsze zgłoszenie dla tych samych działek ewidencyjnych celem sporządzenia dokumentacji do sprawy I C(...)SO w Nowym Sączu.
(dowód: decyzja Wojewody(...)z dnia 1.03.2004 roku k. 6-8, odpisy KW i częściowo wykazy zmian gruntowych inż.K. N., protokoły badania KW k. 169-215, wyciąg z lwh k. 328, pismo z dnia 1.01.1946 roku k. 329, decyzja z dnia 16.03.1993 roku k.410, karta inwentaryzacyjna nieruchomości k. 411, decyzja z dnia 5.07.1993 roku k. 412, karta inwentaryzacyjna k. 414, aneks do umowy dzierżawy k. 460-463 i k. 572-575, opinia geodezyjnaA. W.k. 921-1001 z uzupełnieniami k. 1063-1065 i k. 1155 i k. 1240-1277, informacje aktualne w internetowej bazie KW)
Protokołem z 25 lutego 1945 r. na podstawie dekretu PKWN z dnia 12.12.1944 roku przejęto majątek leśny tj. majątki włościańskie wZ.o ogólnym obszarze 125 ha.
Protokołem z 9 sierpnia 1949 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa PaństwowegoR.podjął decyzję o sprostowaniu ogólnej powierzchni majątku leśnegoZ.b. własnościSpółki (...)na powierzchnię 123.21 ha.
(dowód:protokół nr (...)z dnia 25.02.1945 k. 275, protokół z dnia 9.08.1949 roku k. 276)

(...)obj. lwh(...)tj. pgr(...)o pow. 2,2206 ha, pgr(...)obj. lwh 241 o pow. 95,59 ha i pgr(...)o pow. 27,624 obj. lwh(...)stanowiły jeden kompleks leśny o pow. 125 ha należący do włościan - rolników zeZ., który został opisany w protokołach przejęcia z dnia 25.02.1945 i z dnia 9.08.1949 roku i przejęty na podstawie dekretu PKWN z dnia 12.12.1944 . o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa.
(okoliczność niesporna)
E. P.- żonaS. P. (1)wraz z dziećmiH.iP. P. (1)orazG. M.zostali przesiedleni wskutek „akcjiW.” w 1947 roku ze wsiZ.w powiecie(...).
S. P. (1)był zameldowany w miejscowościB.GminaS.od dnia 8.01.1948 do 20.06.1971 roku tj. do chwili zgonu.
(dowód: karta przesiedleńcza k. 327, zaświadczenie z dnia 22.06.2006 k. 330)
Orzeczeniem z 2 grudnia 1954 r. znak L. RL.IV/12/44/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.uznało, że w grom.Z.-Ł.przeszły na Skarb Państwa po osobach repatriowanych doZwiązku (...)następujące nieruchomości po ob.:A. D.,J. M.,P. M., lgnącegoK.,A. S. (1),S. S. (3);H.S.,J. S.,A. S. (2),G. T.,A. T.,A. L.,W. S.,T. Z.,S.C.:P. F. (1),S.D.,D. T.,P. S. (1),P. F. (2),P. L.,M. M. (2),P. P. (2),M. S.,P. T.,W. Z.,J. K.,P. S.oraz grunt o ogólnym obszarze 1358,60 ha. Termin przejęcia tego mienia na Skarb Państwa ustalono na dzień 2 grudnia 1954r.
Decyzją z 1 marca 2004 r. Wojewoda(...)stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.z 2 grudnia 1954 r, znak L. RL.IV/12/44/54 w części dotyczącej przejęcia nieruchomości położonej na terenie wsiZ., stanowiącej własnośćS.(S.)P..
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 września 2005 r.
(dowód: decyzja Wojewody(...)z dnia 1.03.2004 roku k. 6-8, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi k. 9-11 i k. 272-274, orzeczenie(...)z dnia 2.12.1954 roku k. 167-168)
Wnioskiem z dnia 5.03.2002 skierowanym do Wojewody(...)H. J. (1)iP. P. (1)domagali się wydzielenia działek wskazanych we wniosku o wydanie mienia.
Pismem z 31 marca 2004 r.H. J. (1)iP. P. (1)zgłosili Wojewodzie(...)roszczenie o odszkodowanie w kwocie 400.000 zł i o wydanie nieruchomości w związku z decyzją z dnia 1 marca 2004 r.
Wnioskiem z dnia 8.03.2002 rokuH. J. (1)iP. P. (1)wnieśli o przyznanie odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę oraz korzyści jakie poszkodowany mógłby osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono na skutek wydania orzeczenia(...)z dnia 2.12.1954 roku.
Decyzją z dnia 13.04.2011 roku Wojewoda(...)postępowanie administracyjne umorzył.
(dowód: pismo z dnia 31.03.2004 roku k. 5, decyzja z dnia 13.05.2011 roku k. 311-315, odwołanie z dnia 26.04.2011 roku z uzupełnieniem k. 316-322, pismo z dnia 31.05.2011 roku k. 322, wniosek z dnia 5.03.2002 k. 324, pismo z dnia 6.09.2002 k. 325, pismo z dnia 26.08.2002 k. 326)
Wyrokiem częściowym z dnia 18.07.2019 roku do sygn. I C(...)Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwoB.P.,A. F.iA. P.przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę(...), Nadleśniczego NadleśnictwaG.oraz NadleśnictwaŁ.,Krajowemu Ośrodkowi (...)i GminieU.o zapłatę odszkodowania za zbyte na rzecz osób trzecich nieruchomości i wynagrodzenia za bezumowne korzystnie z rzeczy. Za bezpodstawny Sąd uznał zgłoszony przez pozwanych zarzut przedawnienia i zarzut utraty własności przezS. P. (1)własności nieruchomości na podstawie dekretu z 12.12.1944 roku o przejęciu niektórych lasów na własność SP, bo pozwani nie wykazali aby rzeczywiście do takiego przejścia tych nieruchomości doszło. Nie wykazali też, byS. P. (1)otrzymał mienie zastępcze. Sąd Okręgowy zważył, że na wykazanie prawa własności powodowie powołali się na wpisy w dawnych KW i fakt następstwa prawnego poS. P. (1). Faktem jest, że w dawnych KW o nr lwh 102, 186, 194, 241S. P. (1)był ujawniony jako właściciel lub współwłaściciel nieruchomości nimi objętych. Dla nieruchomości tych obecni prowadzone są nowe KW. Pozwani zarzucali, że powodowie nie obalili domniemania z art. 3 u.k.w.h., które wiąże się z wpisami w aktualnie prowadzonych KW. Aby to uczynić powodowie musieliby, wykazać, że akty, na podstawie których doszło do ujawnienia pozwanych w aktualnych KW zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a ponadto wykazać następstwo prawne poS. P. (1). Powodowie wykazali, że doszło do stwierdzenia nieważności orzeczenia z 2 grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia nieruchomości położonej na terenie wsiZ., stanowiącej własnośćS.(S.)P.. Wszelako z zapisów w aktualnie prowadzonych dla tych nieruchomość KW nie wynika, aby to właśnie orzeczenie z 2 grudnia 1954 r. stanowiło podstawę wpisu pozwanych (względnie osób trzecich, które nieruchomości miały nabyć od pozwanego SP) jako właścicieli. Wpisy te nastąpiły na podstawie: przepisów ustawy, decyzji i innych aktów administracyjnych, zarządzeń, protokołów zdawczo-odbiorczych, umów cywilnoprawnych (sprzedaży, darowizny, działu spadku). Powodowie nie wykazali, aby doszło do stwierdzenia nieważności względnie wznowienia postępowania w odniesieniu do aktów administracyjnych stanowiących podstawę wpisów w aktualnie prowadzonych w KW. Sąd Okręgowy wskazał także, że powodowie nie wykazali również swojego następstwa prawnego poS. P. (1)w odniesieniu do nieruchomości, z tytułu których domagają się od pozwanych wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.(...), których dotyczył pozew niewątpliwie stanowiły gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów obowiązujących w dacie śmierciS. P.i podlegały szczególnemu trybowi dziedziczenia. Powodowie nie przedstawili jednak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku zawierającego rozstrzygnięcie w przedmiocie dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Co do roszczenia odszkodowania za zbyte mienie Sąd Okręgowy podkreślił, że z przedstawionego materiału nie wynika aby przejście nieruchomości na osoby trzecie nastąpiło wskutek działań funkcjonariuszy Skarbu Państwa. Nie wykazali następstwa prawnego poS. P.w zakresie nieruchomości stanowiących gospodarstwo rolne co jest równoznaczne z niewykazaniem szkody.
Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14.09.2021 roku do sygn. I ACa 72/20 utrzymał w mocy w/w orzeczenie. Uznał, że w momencie otwarcia spadku poS. P. (1)na mocy decyzji z 2 grudnia 1954 r. nieruchomości rolne nie mogły wchodzić w skład masy spadkowej, co oznacza, że nie mogły zostać uwzględnione w postanowieniu o nabyciu spadku. Według Sądu Apelacyjnego Sąd l instancji trafnie uznał, że powodowie nie podważyli domniemania z art 3 ukwh 2 prawidłowości wpisów w księgach wieczystych aktualnie prowadzonych. Sam fakt stwierdzenia przez Wojewodę(...)nieważność decyzji z 2 grudnia 1954 r. nie oznaczało jeszcze zasadności powództwa. Nieważność została stwierdzona bowiem z przyczyn formalnych - braku prawidłowego określenia przedmiotu przyjęcia. Natomiast nie stanowiło podstawy stwierdzenia nieważność orzeczenia naruszenie prawa materialnego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w dacie przejęcia nieruchomości były opuszczone, aS. P.nie władał nimi. Z twierdzeń powódkiH. J. (1)wynikało, żeS. P.nie został wysiedlony do ZSRR ani nie został objęty „Akcją Wisła" ponieważ wcześniej został osadzony CentralnymO.Pracy wJ.. PóźniejS. P. (1)był zameldowany w miejscowościB.gminaS.od 8 stycznia 1948r. do 20 czerwca 1971 r. W istocie decyzja była prawidłowa pod względem materialno- prawnym. Wydanie tożsamej decyzji, ale prawidłowej z punktu widzenia przepisów proceduralnych spowodowałoby ten sam skutek, czyli nacjonalizację spornych gruntów. Przy czymdekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiegostanowił część porządku prawnego Państwa i skutki prawne przez niego wywołane nie zostały uchylone, a w konsekwencji jego przepisy wiążą sądy.

    (dowód: opinia geodezyjna w sprawie I C(...)k. 840-856, wyrok SA z dnia 14.09.2021 roku do sygn. I ACa(...)z uzasadnieniem k. 1655-1666, wyrok częściowy SO w Krakowie z dnia 18.07.2019 roku do sygn. z uzasadnieniem I C(...)k. 1667-1675)

Od momentu przejęcia nieruchomości własności lub współwłasnościS. P. (1)Skarb Państwa tj. NadleśnictwoŁ.i NadleśnictwoG.ponosiło nakłady w postaci nasadzeń drzewostanu. W/w Nadleśnictwa prowadziły tam gospodarkę leśną zgodnie z planem urządzenia lasu.
(dowód: mapa poglądowa 380-381, karty ewidencyjne drzewostanu k. 382-394, opracowanie planu urządzania lasu k.395, nakłady na zalesianie k. 396-400, zeznania świadkaS. K.k. 508, zeznania świadkaK. B.k. 508)
PowódkaB.P.jest emerytką, utrzymuje się wyłącznie z emerytury wynoszącej w 2014 roku 1680,89 zł miesięcznie z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 206,76 zł. Nie posiada nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Od 2007 roku posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim. Leczy się psychiatrycznie, kardiologicznie ponosi koszty zakupywania leków. Mieszka w mieszkaniu, które darowała dzieciom, lecz ponosi koszty zużycia mediów.
P. J.jest właścicielem mieszkania w Wołkowie o pow. 55 mkw w 2019 roku był osobą bezrobotną utrzymującą się z zasiłku dla bezrobotnych, z którego pokrywał koszty bieżącego utrzymania mieszkania i siebie. Posiadał lokatę bankową w kwocie około 32 000 zł. PowódP. J.według oświadczenia z 28.03.2002 dalej jest osoba bezrobotna, pobiera uposażenie w wysokości 1064 zł.J. J.przebywa za granicą.
(dowód: oświadczenia majątkowe k.743-747, umowa darowizny k. 750-752, oświadczenia k. 753, decyzja emerytalna ZUS k. 754, orzeczenie o niepełnosprawności k. 755, oświadczenie majątkowe z załącznikami k. 1405, zaświadczenie lekarskie k. 1556, faktury za leki k. 1631-1637, Pit k. 1639-1640, oświadczenieP. J.k. 1680)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, których moc dowodowa nie budziła wątpliwości Sądu.
Ustaleń w zakresie stanu katastralnego działek objętych pozwem ze stanem jaki powstał po ich scaleniu Sąd dokonał w oparciu o opinięA. W.. Z opinią tą pozostawały zbierze w części wykazy zmian gruntowych inż.K. N.. Wykazy te zostały sporządzone wcześniej, przed podziałami działek ewidencyjnych, dlatego zawierały pewne rozbieżności do opiniiA. W.. Wnioski opinii biegłego geodety wraz z uzupełnieniami Sąd uwzględnił w całości. Opinia była jasna, szczegółowa i wyczerpująca.
Na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 kpcjako nieprzydatny z uwagi na wydane rozstrzygnięcie pominięto dowód z opinii biegłego ds. szacowania wartości nieruchomości i leśnictwa na okoliczność poniesionych przez SP nakładów na nieruchomości, których zwrotu domagali się powodowie.
Pominięto wniosek dowodowy pozwanego SP o zwrócenie się do GminyS.K.o udostępnienie akt przesiedleńczychS. P. (1), bowiem z pisma z dnia 22.06.2006 roku (k.330) wynika, że Gmina takich dokumentów nie posiada.
Zeznania świadkówS. K.iK. B.Sąd uznał za wiarygodne w zakresie w jakim podawali, że nadleśnictwa prowadziły na przejętych nieruchomościach gospodarkę leśną.

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo o wydanie nieruchomości podlegało oddaleniu w całości.
Na wstępie należało podkreślić, że z pozwem w niniejszej sprawie w 2011 roku wystąpili powodowieH. J. (1)iP. P. (1), domagając się zwrotu lasów w naturze, których właścicielem pozostał Skarb Państwa. Powoływali się na to, że są dziećmi zmarłegoS.-S. P. (1), a decyzją Wojewody(...)z dnia 1.03.2004 roku stwierdzono nieważność orzeczenie(...)wG.z dnia 2.12.1954 roku w części dotyczącej przejęcia nieruchomości położonej na terenie wsiZ.stanowiącej własnośćS. P. (1). W toku tego postępowaniaH. J. (1)iP. P. (1)zmarli, a w ich miejsce wstąpili ich spadkobiercy: w miejsceH. J. (1):P. J.iJ. J., a w miejsceP. P. (1):A. P.,B.P.,A. F..
Zgodnie zart. 222§1 k.c.właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
W toku tej sprawy powodowie wielokrotnie precyzowali żądanie pozwu. Ostatecznie powodowieB.P.,A. F.,A. P.cofnęli pozew o wydanie bez zrzeczenia się roszczenia, a na to cofnięcie pozwani nie wyrazili zgody. Jeszcze przed zamknięciem rozprawy powtórzyli, że nie podtrzymują żądania pozwu-k. 1692/2. Natomiast powodowieP. J.iJ. J.ostatecznie nie domagali się wydania, podkreślając, że nie są tym zainteresowani.Artykuł 203 § 1 k.p.c.przyznaje nieograniczone i wyłącznie od woli powoda zależne prawo cofnięcia pozwu do chwili rozpoczęcia rozprawy. Czas, w którym cofnięcie pozwu zależy wyłącznie od woli powoda, kończy się z rozpoczęciem rozprawy, a więc w jej wstępnej fazie postępowania.
Wobec cofnięcia powództwa bez zrzeczenia się roszczenia już po rozpoczęciu przewodu sądowego przez powodówB.P.,A. P.,A. F., Sąd rozpoznał merytorycznie sprawę, oddalając powództwo w całości.
Powodowie domagali się wydania podanych przez siebie w pismach procesowych z dnia 12.01.2012, z dnia 25.04.2012, z dnia 6.06.2012 roku, z dnia 4.12.2017 (k. 1178) i z dnia 19.04.2017 roku (k. 1191) nieruchomości, wskazując, że stanowiły własność ich poprzednika prawnegoS. P. (1). Według nich wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 2.12.1954 roku(...)wG.posiadają legitymację do zwrotu nieruchomości pozostałych własnością Skarbu Państwa.
Zdaniem tut. Sądu powodowie dla wykazania swojej legitymacji czynnej w niniejszej sprawie, winni wykazać swoje następstwo prawne poS. P. (1), który zmarł w 1971 roku, gdy obowiązywały szczególne przepisy o dziedziczeniu gospodarstw rolnych. Powodowie nie wskazywali, aby doszło do działu spadku poS. P. (1). Tymczasem bezspornie część nieruchomościS. P. (1)stanowiły gospodarstwo rolne, a w skład gospodarstwa rolnego zliczano również lasy i grunty leśne oraz nieużytki.(...)objęte pozwem o wydanie z uwagi na ich obszar i przeznaczenie wchodziły w składgospodarstwa rolnego (...), podlegały zatem szczególnemu trybowi dziedziczenia. Powodowie nie przestawili natomiast stwierdzenia nabycia spadku poS. P. (1)zawierającego rozstrzygniecie w przedmiocie dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Nie było to jednak możliwe z uwagi na to, że w dacie śmierciS. P. (1)istniała ważna decyzja z 1954 roku, według którejS. P. (1)nie był właścicielem nieruchomości stanowiących gospodarstwo rolne. Przedkładając postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku poS. P. (1)z 1991 roku powodowie wykazali swoje następstwo prawne po nim. Posiadali zatem legitymacje czynną w tej sprawie. Sam ten fakt nie stanowi jednak o zasadności powództwa, bowiem powodowie nie wykazali, aby wyłączną podstawą odjęcia nieruchomościS. P. (1)była decyzja(...)z dnia 2.12.2954 roku. To prowadzi zatem do konstatacji, że powodowie nie obalili domniemania wynikającego zart. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje.
Pozwani kwestionując zasadność roszczeń powodów już na wstępie swoich pism procesowych podkreślali, że obalenie domniemania niezgodności ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić tylko w procesie o uzgodnienie treści KW z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ukwh.
Zdaniem tut. Sądu wbrew twierdzeniom pozwanych powodowie mogli w procesie o wydanie podważać domniemanie wynikające z art. 3 ukwh. Pozwany SP powoływał się m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r. III CZP 123/10, w której SN stwierdził, że „domniemanie zgodności prawa użytkowania wieczystego z rzeczywistym stanem prawnym może być obalone wyłącznie w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej wszczętym na podstawieart. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.).
Należy jednak podkreślić, że w uzasadnieniu tej uchwał SN podkreślił, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że obalenie tego domniemania może nastąpić nie tylko w drodze powództwa przewidzianego w art. 10 u.k.w.h., ale także w każdym innym postępowaniu, w którym obalenie takiego domniemania stanowi przesłankę rozstrzygnięcia. Poglądy Sądu Najwyższego w tej kwestii zebrane zostały w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 maja 2010 r., III CZP 134/09 (OSNC 2010, nr 10, poz. 131). Sąd Najwyższy podkreślił, że powództwo przewidziane w art. 10 ust. 1 u.k.w.h. jest jedyną drogą umożliwiającą trwałe i skuteczne wobec wszystkich obalenie domniemania ustanowionego w art. 3 u.k.w.h., iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje. Wprawdzie możliwe jest podważanie tych domniemań także w innych postępowaniach, w których rzeczywisty stan prawny nieruchomości ma znaczenie jako przesłanka zgłaszanych żądań lub obrony przed nimi, jednak wówczas skutki obalenia domniemania ograniczają się do tego postępowania i jego stron, nie uzasadniając zmiany treści wpisów figurujących w księdze. Wyrok wydany w wyniku uwzględnienia powództwa przewidzianego w art. 10 ust. 1 u.k.w.h. jest natomiast podstawą skorygowania stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej.
Tut Sąd akceptuje pogląd, w myśl którego domniemanie zart. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotecemoże być obalone m.in. w postępowaniu o wydanie nieruchomości na podstawieart. 222 § 1 k.c.
Mimo tego, że powodowie mogli obalać domniemanie z art. 3 ukwh w procesie o wydanie to jak słusznie podnieśli pozwani, nie zdołali tego skutecznie uczynić. Powodowie nie zdołali wykazać, aby akty prawne, na podstawie których w wskazywanych w w/w pismach procesowych powodówksięgach wieczystych nr (...)w których jako właściciel figuruje SP lub GminaU., zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Powodowie powołali się jedynie na nieważność orzeczenia(...)wG.z dnia 2.12.1954 roku. Tymczasem w w/w księgach wieczystych Skarb Państwa lub GminaU.wpisanie są jako właściciel w dziale II na podstawie decyzji administracyjnych zapadłych w latach 1970 -1990 tych XX wieku, których nieważności powodowie nie wykazali. Wpis własności do tych ksiąg wieczystych nie został uczyniony na podstawie powoływanej przez powodów decyzji(...)wG.z dnia 2.12.1954 roku. Stwierdzenie zatem nieważności w/w decyzji(...)wG.z 1954 roku nie jest wystarczające do podważenia domniemania z art. 3 ukwh. Powodowie nie wykazali zatem, aby byli właścicielami nieruchomości objętych w/w KW w części podanej w żądaniu pozwu zamiast pozwanych. Już z tego względu powództwo podlegało oddaleniu.
Ponadto należało zwrócić uwagę na podstawy stwierdzenia nieważności decyzji(...)z dnia 2.12.1954 roku, które w swojej decyzji z dnia 1.03.2004 roku wskazał Wojewoda(...), a treścią której to prawomocnej decyzji administracyjnej związany jest sąd cywilny w postępowaniu sądowym. Należy zaznaczyć, że Wojewoda(...)w decyzji z 2004 roku podał, że orzeczeniem(...)wG.z dnia 2.12.1954 roku znak L.RL.IV/12/44/54 wydanym na podstawie dekretu 27.07.1949 roku o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa(...),(...),(...)i(...)(Dz.U.R.P. nr 46 poz 339) zostały przejęte na własność państwa nieruchomości ziemskie we wsiZ.po osobach nieobecnych i niewładających swymi gruntami i budynkami. Nadto Wojewoda stwierdził, że w orzeczeniu z 1954 roku pod poz. 10 figurujeP.S., a nieP. S. (2), zatem podjęto czynności w celu wyjaśnienia czy stanowi to oczywistą omyłkę pisarską. W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że w/w pozycja dotyczyS. P. (1). Z kserokopii orzeczenia(...)wG.z dnia 2.12.1954 roku znak L.RL.IV/12/44/54 zalegającego na k. 167-168 pod pozycją 10 widnieje jednakT.G..T.Sąd pozostaje jednak związany w/w prawomocną decyzją administracyjną. Ponadto jak wynika z motywów decyzji Wojewody(...)stwierdzono nieważność orzeczenia z 1954 roku z powodu braku prawidłowego określenia przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskich stanowiących osnowę decyzji, co zakwalifikowano jako rażące naruszenie art. 1,2 i 3 dekretu z 27.07.1949 roku. Była to zatem jedynie wada formalna. Wojewoda(...)w swojej decyzji nie stwierdził natomiast naruszenia prawa materialnego w zaskarżonej decyzji. A niniejsze postępowanie wykazało, żeS. P. (1)w dacie przejęcia nieruchomości tj. 2.12.1954 roku nie władał nimi, bo w okresie od dnia 8.01.1948 do 20.06.1971 roku tj. do chwili zgonu, był zameldowany w miejscowościB.GminaS.(zaświadczenie z dnia 22.06.2006 k. 330). Zatem pod kątem materialnoprawnym zaskarżona decyzja był prawidłowa, a jej skutkiem byłaby nacjonalizacja nieruchomości objętych sporem. Dekret z 27.07.1949 roku o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U.R.P. nr 46 poz 339) stanowił część porządku prawnego Państwa Polskiego i skutki prawne z niego wynikające nie zostały uchylone, zatem przepisy tego dekretu wiążą sądy. Podobnie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 14.09.2021 roku w sprawie I ACa 72/20.
Niezależnie od powyższej argumentacji roszczenie powodów o wydanie nie jest możliwe do zrealizowania z uwagi na treść sprecyzowanych przez nich roszczeń o wydanie. Jak słusznie podał pozwany SP powodowie cały czas domagają się wydania działek, które obecnie nie istnieją, odwołując się do wydania dawnych parcel gruntowych. Żądając wydania działek w treści pism z 12.01.2012 roku (k. 150) i piśmie z dnia 25.04.2012 roku (k.291) oraz piśmie z dnia 6.06.2012 roku (k. 339), piśmie z dnia 4.12.2017 roku (k. 1178) i z dnia 19.04.2017 roku (k. 1191), powodowie podali nieistniejące obecnie numer działek scalonych w większe działki, podali ich powierzchnię. To na powodach spoczywał natomiast ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzili skutki prawne. Powodowie byli wyzwani do sprecyzowania swojego roszczenia o wydanie przez wskazanie wydania jakich konkretnie nieruchomości się domagają i w stosunku do jakiego pozwanego, także po wydaniu opinii przez biegłegoA. W.zawierającego plan podziału obecnych działek ewidencyjnych. Poprzestali natomiast na określeniu nieruchomości do wydania tak jak piśmie z dnia 4.12.2017 roku (k. 1178) i z dnia 19.04.2017 roku (k. 1191), a działki te tj. dawne parcele katastralne aktualnie nie istnieją. Powodowie nie sformułowali też jednoznacznego żądania pozwu o wydanie co do konkretnych nieruchomości względem konkretnych pozwanych, mimo zarządzeń przewodniczącego. W tych okolicznościach braku sprecyzowanego właściwie żądania o wydanie jego uwzględnienie nie było możliwe, niezależnie od przyczyn oddalania powództwa podanych na wstępie.
Nie zasługiwało na uwzględnienie również żądanie powodów o wydanie nieruchomości dotyczącychdziałek (...), których właścicielem był ojciec powodów w 1/74 części, a które to parcele weszły w skład działki onumerze ewidencyjnym (...), ponieważ właścicielemdziałki (...)objętejKsięgą Wieczystą o numerze (...)nie jest aktualnie GminaU.. Dz. ewid.(...)została w 2018 roku sprzedanaM.iJ. T.i objęta jest aktualnie KW nr(...). Natomiast dz. ewid(...)obj.KW (...)stanowią drogi, a GminaU.została wpisana jako ich właściciel na podstawie decyzji komunalizacyjnych z 1993 roku. Nadto jak wynika z opinii biegłego geodetyA. W.k. 1063  żadna z parcel gruntowych objętych zadaniem pozwu nie wchodziła w skład obecnej dz. ewid(...). Zresztą powodowie ostateczne formułując pozew na k. 1177 i 1191 nie domagali się wydania działek ewid.(...)

W tych okolicznościach pozew o wydanie w zakresie dz. ewid 307, 298 i 273 nie zasługiwał na uwzględnienie.
Nie mogło zostać uwzględnione również sprecyzowane powództwo co do wydania nieruchomości odpowiadających dawnym pgr(...)i(...), ponieważ bezspornie  nieruchomości obj. lwh(...)tj. pgr(...)o pow. 2,2206 ha, pgr(...)obj. lwh(...)o pow. 95,59 ha stanowiły jeden kompleks leśny o pow. 125 ha należący do włościan - rolników zeZ., który został opisany w protokołach przejęcia z dnia 25.02.1945 i z dnia 9.08.1949 roku i przejęty na podstawie dekretu PKWN z dnia 12.12.1944 o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Podstawa przejęcia tych dawnych parcel gruntowych była inna niż orzeczenie(...)z 2.12.1954 roku, na które powoływali się powodowie. Okoliczność tą pełn. powodów przyznał na k. (k. 291-308), zrzekając się wydania tych nieruchomości w naturze.J.w piśmie precyzującym pozew z dnia 4.04.2017 roku (k. 1178) podtrzymał żądanie wydania części dz. ewid odpowiadających pgr(...)i(...). W tej część powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie skoro podstawa wpisu so KW była inna niż ta wskazywana przez powodów.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 102 k.p.c.Powodowie przegrali proces w całości. Powództwo zostało wytoczone przezH. J. (1)iP. P. (1)w 2011 roku, którzy w toku procesu zmarli, w ich miejsce wstąpili ich spadkobiercy.H. J. (1)iP. P. (1)reprezentował pełn. z urzędu w osobie r.pr.D. N.(k.65), która złożyła wniosek o przyznaje kosztów zastępstwa prawnego z urzędu, które nie zostały uiszczone w części ani w całości według stawek taryfowych. Więc koszty zastępstwa prawnego powodówH. J. (1),P. P. (1)z urzędu wypłacono ze środków Skarby Państwa według stawek taryfowych obowiązujących w 2011 roku na moment złożenia pozwu tj. 3600 zł powiększonych o Vat, mając na uwadze podany przez powodów wps na 100 000 zł (k.510). Pełnomocnikiem powódkiB.P.ustanowiono natomiast adwokataW. M., który domagał się przyznania kosztów zastępstwa prawnego z urzędu według sześciokrotnej stawki minimalnej (k.1692/2). Sąd dla przyznania wynagrodzenia temu pełnomocnikowi z urzędu wziął pod uwagę również w/w stawkę minimalną obowiązującą w 2011 roku i zwiększył ją dwukrotnie, uwzględniając to, że pełnomocnika ustanowiono w 2014 roku jego nakład pracy był wyższy i ponadstandardowy, a stan faktyczny sprawy skomplikowany. Osobno Sąd przyznał też pełnomocnikowi poniesione wydatki według przedstawionej faktury VAT na kwotę 260,32 zł (k.1603). Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zastosowania stawki w sześciokrotności, ponieważ nie uzasadniał tego nakład pracy pełnomocnika.
Sąd odstąpił od obciążania powodów obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanym na podstawieart. 102 kpc, mając na uwadze trudną sytuację materialną powódkiB.P.iP. J.. Utrzymują się oni z niewielkich emerytur, są osobami starszymi i schorowanymi. Dochody, którymi dysponują nie wystarczają im na samodzielne utrzymanie, żyją na podstawowym bardzo skromnym poziomie. Co do pozostałych powodów Sąd wziął też pod uwagę charakter niniejszej sprawy i subiektywne przekonanie powodów o zasadności ich roszczeń, mając na uwadze to, że decyzja z 1954 roku została uznana za nieważną. Dopiero w toku sprawy o zapłatę jaką rozstrzygał Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny w Krakowie w 2019-2021 roku przedstawiono argumentację prawną przemawiającą za bezpodstawnością żądań zapłaty, która częściowo pozostaje aktualna także dla niniejszego procesu o wydanie. Ta materia prawa była jednak trudna i złożona, różnie kształtowało się orzecznictwo sądowe dotyczące mienia „połemkowskiego” na przestrzeni ostatnich lat, zatem subiektywne przekonanie powodów o słuszności ich roszczeń było uzasadnione. Do kręgu "wypadków szczególnie uzasadnionych zart. 102 kpc" należą zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie, prekluzja. Drugie natomiast wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony, z tym zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację majątkową osoby przegrywającej sprawę, nawet jeśli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Niepokryte przez strony opłaty i wydatki obciążą SP.

SSO Monika Świerad