Sąd Okręgowy w Warszawie
XXV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XXV C 858/20
Data wyroku: 2022-01-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Paweł Duda
Słowa kluczowe: Dobra osobiste
Podstawa prawna: art. 23, 24, 43 kc, art. 12 ust 1 ustawy z 26.01.1984 r. Prawo prasowe

Sygn. akt XXV C 858/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 stycznia 2022 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Paweł Duda
po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2022 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaSkarbu Państwa – Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej
przeciwkoP. Ł. (1),M. W. (1)iE. Ż.
o ochronę dóbr osobistych

I
oddala powództwo;

II
zasądza od Skarbu Państwa – Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej na rzeczP. Ł. (1)kwotę 6.497 zł (sześć tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

III
zasądza od Skarbu Państwa – Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej na rzeczM. W. (1)kwotę 6.497 zł (sześć tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

IV
zasądza od Skarbu Państwa – Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej na rzeczE. Ż.kwotę 6.497 zł (sześć tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt XXV C 858/20

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 5 stycznia 2022 r.
Skarb Państwa – Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej pozwem z dnia 23 maja 2018 r., zmodyfikowanym następnie w piśmie procesowym z dnia 29 marca 2021 r.i ostatecznie w piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2021 r., skierowanym przeciwkoP. Ł. (1),M. W. (1)iE. Ż., wniósł o:

1
zobowiązanie pozwanegoP. Ł. (1)do złożenia w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku, na swój koszt, oświadczenia następującej treści:

,,(...)

(...)

(...)

(...)”

na stronie głównej portalu internetowego(...)bezpośrednio pod banerem tytułowym strony, znormalizowaną czcionką (Times New Roman, rozmiar 12) w wymiarze nie mniejszym niż 20% strony na okres 7 dni, nieprzerwanie, tak aby każdy, kto będzie korzystał w danym czasie z serwisu internetowego mógł w pełnii bezpośrednio, bez dokonywania dodatkowych czynności, zapoznać się z treścią oświadczenia oraz aby z oświadczeniem nie kolidowały reklamy bądź inne treści oraz aby oświadczenie było widoczne w całości po wyświetleniu serwisu internetowego;

2
zobowiązanie pozwanegoP. Ł. (1)do zamieszczenia w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku, na swój koszt, przy artykułach objętych żądaniem pozwu, następującej treści:

    ,,(...).”

na stałe, na swój koszt, taką samą czcionką, jak tytuł artykułu, bezpośrednio poniżej tytułu artykułu, na wszystkich stronach portalu(...), na których do tej pory artykuły te są dostępne;

3
zobowiązanie pozwanegoP. Ł. (1)do przesłania na własny koszt do Polskiej Agencji Prasowej informacji o opublikowaniu przeprosin i ich treści;

4
zobowiązanie pozwanegoP. Ł. (1)do uiszczenia sumy pieniężnej w wysokości 100.000 złotych na cel społeczny realizowany przez organizację pożytku publicznego Stowarzyszenie(...), KRS(...)– tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez Żandarmerię Wojskową krzywdę;

5
zobowiązanie pozwanegoM. W. (1)do złożenia w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku, na swój koszt, oświadczenia następującej treści:

,,(...)

(...).

(...).

M. W. (1)– dziennikarz(...)”

na stronie głównej portalu internetowego(...)bezpośrednio pod banerem tytułowym strony, znormalizowaną czcionką (Times New Roman, rozmiar 12) w wymiarze nie mniejszym niż 20 % strony na okres 7 dni, nieprzerwanie, tak aby każdy, kto będzie korzystał w danym czasie z serwisu internetowego mógł w pełni i bezpośrednio, bez dokonywania dodatkowych czynności zapoznać się z treścią oświadczenia oraz aby z oświadczeniem nie kolidowały reklamy bądź inne treści oraz aby oświadczenie było widoczne w całości po wyświetleniu serwisu internetowego;

6
zobowiązanie pozwanegoM. W. (1)do zamieszczenia w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku, na swój koszt, przy artykułach objętych żądaniem pozwu informacji następującej treści:

    ,,(...)”

na stałe, na swój koszt, taką samą czcionką, jak tytuł artykułu, bezpośrednio poniżej tytułu artykułu, na wszystkich stronach portalu(...), na których do tej pory artykuły te są dostępne;

7
zobowiązanie pozwanegoM. W. (1)do przesłania na własny koszt do Polskiej Agencji Prasowej informacji o opublikowaniu przeprosin i ich treści;

8
zobowiązanie pozwanegoM. W. (1)do uiszczenia sumy pieniężnej w wysokości 100.000 złotych na cel społeczny realizowany przez organizację pożytku publicznego Stowarzyszenie(...), KRS(...)– tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez Żandarmerię Wojskową krzywdę;

9
zobowiązanie pozwanejE. Ż.do złożenia w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku, na swój koszt, oświadczenia następującej treści:

,,(...)

(...).

(...).

E. Ż.– dziennikarka(...)”

na stronie głównej portalu internetowego(...)bezpośrednio pod banerem tytułowym strony, znormalizowaną czcionką (Times New Roman, rozmiar 12) w wymiarze nie mniejszym niż 20 % strony na okres 7 dni, nieprzerwanie, tak aby każdy, kto będzie korzystał w danym czasie z serwisu internetowego mógł w pełni i bezpośrednio, bez dokonywania dodatkowych czynności zapoznać się z treścią oświadczenia oraz aby z oświadczeniem nie kolidowały reklamy bądź inne treści oraz aby oświadczenie było widoczne w całości po wyświetleniu serwisu internetowego,
oraz w postaci komunikatu wyświetlanego przez 1 minutę nieprzerwanie po 5-tej minucie programu(...)prowadzonego przezE. M.w telewizji internetowej portalu(...)przez 3 kolejne wydania programu poczynając od 3 dnia po uprawomocnieniu się wyroku, oraz w postaci komunikatu wyświetlanego przez1 minutę nieprzerwanie po 5-tej minucie programu(...)(...)(...)przez 3 kolejne dni emisji programu poczynając od 3 dnia po uprawomocnieniu się wyroku;

10
zobowiązanie pozwanejE. Ż.do zamieszczenia w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku, na swój koszt, przy artykułach objętych żądaniem pozwu informacji następującej treści:

    ,,(...)”

na stałe, na swój koszt, taką samą czcionką, jak tytuł artykułu, bezpośrednio poniżej tytułu artykułu, na wszystkich stronach portalu(...), na których do tej pory artykuły te są dostępne;

11
zobowiązanie pozwanejE. Ż.do przesłania na własny koszt do Polskiej Agencji Prasowej informacji o opublikowaniu przeprosin i ich treści;

12
zobowiązanie pozwanejE. Ż.do uiszczenia sumy pieniężnej w wysokości 100.000 złotych na cel społeczny realizowany przez organizację pożytku publicznego Stowarzyszenie(...), KRS(...)– tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez Żandarmerię Wojskową krzywdę;

13
upoważnienie powoda do opublikowania oświadczeń, o których mowa we wniosku 1, 2, 5, 6, 9 i 10 w tym samym miejscu, w ten sam sposób na koszt pozwanych – w przypadku niedochowania terminu.

Na uzasadnienie powyższych żądań powód podał, że dochodzi od pozwanych usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych Żandarmerii Wojskowej bezprawnymi działaniami pozwanych, związanych z publikacją na portalu internetowym(...)następujących artykułów autorstwa pozwanych: „

(...)
” (pierwotny tytuł: „

(...)
” z 22 października 2017 r., „

(...)
” z 29 października 2017 r., „

(...)
(...)
” – z 4 listopada 2017 r., „

(...)
” z 10 listopada 2017 r., „

(...)
”z 18 stycznia 2018 r. oraz „

(...)
” z 15 kwietnia 2018 r., jak również z wywiadem udzielonym przezE. Ż.w dniu 16 listopada 2017 r. w programie „(...)” wS.oraz rozmowyE. Ż.iM. W. (1)w telewizji internetowej „(...)”, w których nawiązywali do powyższych publikacji, a także z opublikowaniem przezM. W. (1)artykułów: „

(...)
” z 22 grudnia 2017 r. na portalu(...)oraz „

(...)” z 1 marca 2018 r. na portalu(...).pl. Powód wskazał, że przedmiotowe artykuły i wywiady zawierały szereg informacji nie mających odzwierciedlenia w faktach, nieprawdziwych i krzywdzących, naruszających dobre imię i cześć Żandarmerii, a także dobre imię, cześć i wizerunek niektórych żandarmów, w tym wymienionych z imienia i nazwiska oficerów. Powód podał, że pozwani przygotowując ww. wystąpienia opierali się na wiedzy uzyskanej od informatorówz Żandarmerii Wojskowej, którzy pozostawali w sporze z przełożonymi lub zwolnionychz Żandarmerii ze względu na podejrzenie popełnienia przestępstwa w związku ze służbą. Pozwani jako dziennikarze nie zachowali obowiązkowej rzetelności dziennikarskieji należytej staranności, próbując zrzucić na Żandarmerię Wojskową winę za jednostronność publikacji, dopuszczając się manipulacji faktami i podejmując jedynie pozorne działania zmierzające do ustalenia prawdy – zweryfikowania źródeł. Pozwani przypisali żołnierzom jednostek organizacyjnych Żandarmerii popełnienie czynów przestępnych: mobbingu, molestowania seksualnego, nękania i zastraszania podwładnych, fałszowania dokumentacji, nielegalnego pozyskiwania danych, a także szeregu nieprawidłowości w zakresie bieżącej działalności i organizacji służby i pracy. Działania pozwanych, polegające na regularnymi wielokrotnym szkalowaniu Żandarmerii i wygłaszaniu na jej temat kłamliwych informacji, naraziły ją na utratę zaufania obywateli, które jest niezbędne dla zapewnienia wykonywania jej zadań.
E. Ż.,P. Ł. (1)iM. W. (1)w odpowiedziach na pozew orazw pismach procesowych stanowiących odpowiedzi na modyfikacje powództwa wnieślio oddalenie powództwa.
Pozwani podali, że powód nie wykazał naruszenia swoich dóbr osobistych,a ewentualne naruszenia nie mają charakteru bezprawnego ze względu na prawdziwość spornych publikacji, działanie wyłącznie w społecznym celu oraz przy zachowaniu najwyższych zasad staranności i rzetelności dziennikarskiej. Podnieśli, że zebrali oni kompletny i szeroki materiał dowodowy, który na etapie jego zbierania i redagowania publikacji został wszechstronnie zweryfikowany. Próbowali również uzyskać komentarz przedstawicieli Żandarmerii na każdym szczeblu, a udzielone odpowiedzi przedstawiali tak, aby czytelnicy mogli się z nimi zapoznać. Sam fakt potencjalnego konfliktu niektórych informatorów z powodem nie może zaś prowadzić do zakwestionowania ich wiarygodności. Pozwani wskazywali także na doniosły społecznie cel publikacji, poruszający problem nienależycie funkcjonującej w Żandarmerii procedury antymobbingowej. Pozwani zakwestionowali także, aby strona powodowa dysponowała legitymacją czynną do żądania udzielenia ochrony, ponieważ opisywane w materiałach prasowych zachowania dotyczą konkretnych osób fizycznych, a nie jednostki organizacyjnej jaką jest Żandarmeria Wojskowa.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

E. Ż.,P. Ł. (1)iM. W. (1)są dziennikarzami śledczymi, którzy w latach 2017-2018 opublikowali na łamach portalu(...).pl cykl artykułów dotyczących nieprawidłowości występujących w Żandarmerii Wojskowej. Impulsem do pracy nad artykułami dotyczącymi tej tematyki był kontakt, który w 2017 r. nawiązała zE. Ż.K. M. (1), która opowiedziała jej swoją historię o molestowaniu i mobbingu, jakie miały ją spotkać w Żandarmerii Wojskowej. Po spotkaniu zK. M. (1)E. Ż.poinformowała o temacie swojego przełożonego. Po omówieniu sprawy przezE. Ż.,M. W. (1)iP. Ł. (1), dziennikarze ustalili, że dotyczy ona bardzo ważnej tematyki, mającej wpływ na sytuację kobiet w wojsku, wobec czego należy ją zbadać i opisać (
    przesłuchanie pozwanegoP. Ł. (1)– k. 1178-1182, przesłuchanie pozwanejE. Ż.– k. 1182-1184v.).
W dniu 22 października 2017 r. na portalu internetowym(...).pl opublikowany został artykuł pt. „

(...)”, zmienionym na następnie na:”

(...)
” autorstwaE. Ż.,P. Ł. (1)iM. W. (1), wraz z materiałem audiowizualnym.
W artykule tym przedstawiono historię kapralK. M. (1), służącejw Żandarmerii Wojskowej, której na potrzeby artykułu nadano imię(...). Artykuł ten ujęty został w formie narracji dziennikarskiej przeplatanej wypowiedziami bohaterki artykułu lub innych osób, bądź fragmentami dialogów, jak również odniesieniami do prób uzyskania przez dziennikarzy stanowiska Żandarmerii Wojskowej, MON-u oraz poszczególnych osób co do zdarzeń opisywanych w artykule. Artykuł ten rozpoczyna się słowami: „

(...)

    .”.Następnie w artykule opisane zostały kolejne zdarzenia, które miały miejsce z udziałem bohaterki artykułu – kapralA.. Pierwszaz opisanych historii związana była z dwuznacznymi wiadomościami SMS, które kapral zaczęła otrzymywać z nieznanego numeru we wrześniu 2016 r., a jej przełożony – dowódca batalionu mjr.T.S., któremu kapral tę sytuację zgłosiła zbagatelizował ją i „

(...)”.W artykule wskazano także na śledztwo przeprowadzone w tym zakresie przez dziennikarzy, podając , że: „

(...)”.

Następnie opisano, że od listopada 2016 r. ppłk S wypytywał kapralA.o jej życie prywatne, a następnie nękał ją, zwracał przy innych żołnierzach uwagę na jej zachowaniei wygląd, wypytywał ich o jej życie prywatne oraz straszył kapral zakończeniem współpracy

    .Podano także, że pomimo zbierania pochwał od przełożonych, kapralA.nie mogła zostać wyróżniona z uwagi na to, że spotkało się to z blokadą przez podpułkownika. W artykule dziennikarze podali, że nie uzyskali odpowiedzi od Komendy Głównej ŻW dlaczego ppłk S. blokował wyróżnienia dla kapral. Opisano także, że ppłk. S. kilkakrotnie wypytywał dowódcę R. o życie prywatne kapralA., a potem przekazywał kapral nieprawdziwe opinie jakie miały być wygłaszane ja jej temat przez tego dowódcę, jak również, że podpułkownik sam zachęcał kapralA.do złożenia wniosku o zapomogę, zmuszając ją jednak do ujawnieniaw nim szczegółowych informacji na temat jej życia prywatnego, w tym jej partnera, a kiedy kapralA.informacji takich we wniosku nie zwarła, zapomogi nie otrzymała. Przytoczono także, że ppłk. S doprowadził do odebrania kapralA.zadania planowania harmonogramu zajęć żołnierzy w pododdziale, przy czym autorzy podali, że na zadane przez nich pytanieo powody takiej sytuacji nie uzyskali od Żandarmerii odpowiedzi.
W dalszej części artykułu opisano zdarzenie z 6 lutego 2017 r., wskazując, że w tym dniu kapralA.została wezwana do gabinetu ppłk S., który oświadczył jej, że ma ona objąć służbę nocą, przytaczając następujący dialog:

    –(...)”Zgodnie z treścią artykuł w trakcie tej rozmowy ppłk S. złapał kapralA.za pierś,a w reakcji na takie zachowanie kapralA.odepchnęła go i uderzyła w twarz. Następnie autorzy artykułu podali, że zadzwonili do ppłk S. i przytoczyli fragment przeprowadzonejz nim rozmowy, w której podpułkownik odmówił odpowiedzi na pytania dotyczące kapralA.i polecił dziennikarzom skontaktowanie się z rzecznikiem(...) OddziałuŻandarmerii Wojskowej, wskazując, że nie jest upoważniony do udzielania jakichkolwiek informacji. Kolejno autorzy wskazali, że Komenda Główna ŻW odmówiła odpowiedzi na pytania o zdarzenie z 6 lutego.
W artykule przywołano także sytuację, w której wniosek urlopowy kapralA.został zatrzymany przez ppłk. S., co skutkowało tym, że po powrocie z urlopu dowiedziała się, iż na odprawie mówiło się o jej nielegalnym urlopie. W związku z tą sytuacją, kapralA.zdenerwowała się tak bardzo, że trafiła do szpitala z powodu silnych duszności. Kolejnow artykule wskazano, że po powrocie kapralA.do pracy została poinformowana przez ppłk S., że ma stawić się do komendanta(...) OddziałuŻandarmerii WojskowejH. I., przy czym jak wskazano w artykule, ostatecznie musiała ona czekać ona na rozmowę z komendantem przez pięć dni, codziennie od 7:30 do 15:00. Zgodnie z relacjąw artykule, po pięciu dniach oczekiwania doszło do rozmowy z komendantemH. I., który oświadczył kapralA.” „

(...)
” oraz powiedział:

     „(...)”.Również w tym zakresie dziennikarze wskazali na podjętą próbę uzyskania od Żandarmerii Wojskowej stanowiska co do ww. sytuacji, jednak płk.I.odmówił komentarza i odesłał ich do rzecznika prasowego, zaś Komenda Główna odpowiedziała, że pułkownik miał prawo do oddelegowania kapral.
W artykule opisano następnie, że na skutek powyższego zdarzenia stan zdrowia kapralA.pogorszył się, w wyniku czego została skierowana przez lekarza pierwszego kontaktu do poradni zdrowia psychicznego oraz na terapię i zwolnienie lekarskie. Kilka dni później na wniosek ppłk. S., komendant(...) OddziałuŻandarmerii Wojskowej obniżył zaś kapralA.dodatek do pensji z 250 zł do 1 zł 50 gr, przy czym artykule przytoczono wypowiedź kapralA., że: „

(...)(...)(...)”oraz wskazano, że na zadane przez dziennikarzy pytanie Żandarmeria odpowiedziała, że komendant miał do tego prawo.
W dalszej części artykułu opisano historię związaną ze skierowaniem przez kapralA.pisma do szefa MONA. M., obejmującego skargę na molestowaniei mobbing, jakiego doświadczyła ze strony ppłk S. Żandarmeria prowadziła w tym przedmiocie postępowanie wyjaśniające, w ramach którego rozmowę z kapralA.przeprowadziło dwóch żandarmów, którzy zaczęli ją pytać dlaczego obraża ppłk. S, jak może oskarżać oficera oraz lekceważąco odnosili się do podniesionych przeA.zarzutów

    .
W artykule zamieszczono dalej wypowiedź kapralA., która wskazała, że wizytę żandarmów traktuje jako próbę zastraszania. Następnie autorzy wskazali, że: „

(...)”.Podano także, że później żandarmi rozpytywali o kapralA.innych żołnierzy, przytaczając w tym zakresie wypowiedź jednego z nich i podając, że następnie ppłk S. próbował zastraszyć sprzyjających kapralA.żandarmów, a słowa kapral w tym zakresie miał potwierdzić dziennikarzom uczestnik rozmowy z podpułkownikiem. W dalszej części artykułu dziennikarze odnieśli się do wątku plotki, która pojawiła się w wojsku na temat karalności kapralA., wskazując, że w rozmowie telefonicznej, którą przeprowadzili

    z gen.R. J., generałstwierdził, że:

     „mobbing nie jest przestępstwem do końca”oraz

    : „(...)”. W artykule podkreślono przy tym, że kapralA.jeszcze tego samego dnia dostarczyła dziennikarzom zaświadczenie o niekaralności, a taki dokument znajduje się również w jej teczce personalnej w Żandarmerii.
Następnie w artykule podano, że w czerwcu kapralA.otrzymała pismo od Komendanta Głównego ŻW gen.T. P., w którym poinformowano ją, żew wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie znaleziono dowodów na to, że wskazywane przez nią w skardze do MON okoliczności miały miejsce” i w związku z tym odesłano kapral do prokuratury. Dziennikarze oddali przy tym, że według informacji uzyskanych przez nich od byłego Komendanta Głównego ŻW gen.M. R.to Żandarmeria sama powinna skierować sprawę do prokuratury. Podali także, że: „

(...)
(...)”.W artykule odniesiono się także do próby znalezienia przez kapral etatu w innej jednostce, która to próba została udaremniona przez ppłk S., a opinia na temat pracy kapralA.wystawiona została na ocenę dostateczną przez kaprala, którego nie znała i z którym nigdy nie służyła, zaś porucznik R., który powinien ją opiniować, lecz nie chciał podpisać się pod oceną dostateczną, został oddelegowany na kurs. Na zakończenie artykułu wskazano: „

(...)

    ”.

Pod artykułem dołączono pliku PDF pt.„(...)”.

    (artykuł pt. „(...)” z dnia 22 października 2017 r.,pierwotny tytuł:

(...)(...)– k. 36-50 i 51-52, k. 654-668, nagranie audiowizualne – płyta CD na k. 346).
Bohaterką powyższego artykułu nazwaną na jego potrzeby „kapralA.” byław rzeczywistości kapralK. M. (1)służąca w(...) OddzialeŻandarmerii Wojskowej wW.. Dziennikarze przygotowując przedmiotowy artykuł osobiście spotykali się zK. M. (1)i przeprowadzili z nią kilka rozmów, wcześniej kontaktowali się z nią telefonicznie. Dziennikarze wypytaliK. M. (1)o przedstawianie przez nią sytuacje i prosili o przedstawienie dokumentów potwierdzających podawane przez nią informacje.K. M. (1)przedstawiała im posiadane dowody, w tym SMS o wulgarnych treściach oraz dokumenty dotyczące przebiegu jej służby (w tym opinie służbowe, decyzję o obniżeniu dodatku, skargę do Ministra Obrony Narodowej) oraz grafiki służb, które przygotowywała w Żandarmerii Wojskowej.K. M. (1)wskazywała dziennikarzom nazwiska osób, z którymi mogą porozmawiać. Dziennikarze dysponowali także nagraniem z rozmowy kapralK. M. (1)z żandarmami podczas wizyty, którą złożyli oni w jej domu.K. M. (1)udzieliła dziennikarzom informacji o tym, żeT. S. (1)ją molestował oraz przedstawiała im sytuację związaną z próbą przeniesienia jej do innej jednostki. Po otrzymaniu informacji odK. M. (1)dziennikarze zaczęli weryfikować przedstawione przez nią dokumenty i to co mówiła z informatorami, których mieli w Żandarmerii. Dziennikarze sami docierali do źródeł, które miały zweryfikować podane im informacje. Dziennikarze otrzymali potwierdzenie przekazanych im informacji przez innych żołnierzy, w tym opis od osób widzących to, co się wydarzyło w momencie, kiedyK. M. (1)wzburzona opuściła gabinet pułkownikaT. S. (1)oraz o zainteresowaniu i pytaniach oK.M.kierowanych przezT. S. (1)do innych żołnierzy. Dziennikarze rozmawializ kobietami z Żandarmerii, przełożonymiK. M. (1), a następnie rozszerzając temat kontaktowali się z byłymi komendantami i prawnikami, aby stworzyć szeroki obraz sytuacji. Dziennikarze dowiadywali się także o realiach, o tym jak wyglądało załatwianie podobnych spraw w Żandarmerii Wojskowej (zaświadczenie lekarskie dot.K. M. (2)– k. 527,529,decyzja nr (...)Komendanta(...) OddziałuŻandarmerii Wojskowej z 11.04.2017 r. – k. 517-518, wydruki SMS – k. 520-525, pismoK. M. (1)do Ministra Obrony Narodowej z 15.05.2017 r. – k. 531, skarga do Ministra Obrony Narodowej z 26.07.2017 r. – k. 533, nagranie audio „K. M. (1)– rozmowa z żandarmami” – płyta CD na k. 566; zeznania świadkaK. M. (1)– k. 1001v.-(...), przesłuchanie pozwanegoP. Ł. (1)– k. 1178-1182, przesłuchanie pozwanejE. Ż.– k. 1182-1185v.).
Dziennikarze przygotowując artykuł najpierw zbierali materiał, upewniali się zewnętrznie i dopiero potem zadawali pytania Żandarmerii. Pozwani przed publikacją artykułu zwracali się bezpośrednio do generałaR. J.. W pierwszej rozmowie telefonicznej generał powiedział, że:

     „(...)” (minuta 03:03 nagrania nr 622_2327_01)oraz deklarował gotowość spotkania i rozmowyz dziennikarzami. Ostatecznie do spotkania tego nie doszło, ponieważ dziennikarze mieli już ustalony termin publikacji artykułu i nie zgodzili się na przesunięcie umówionego terminu spotkania. Dziennikarze próbowali także porozmawiać telefonicznie bezpośrednioz generałemT. P.w celu ustosunkowania się do zebranych przez dziennikarzy informacji, jednak bezskutecznie. Dziennikarze zadzwonili również do Ministra Obrony NarodowejA. M., jednak przekazał on słuchawkę rzecznikowi prasowemu ppłkA. W. (1), która obiecała zbadać sprawę doniesieńo mobbingu i molestowaniu w wojsku. Pozwani skontaktowali się także telefonicznie z płkT. S. (1)i z płkwH. I., jednak ci odmówili odpowiedzi na pytania, odsyłając dziennikarzy do rzecznika prasowego Żandarmerii Wojskowej i wskazując, że jako żołnierze nie mogą udzielać informacji bez zgody przełożonego (

    nagrania NR 453_8569_01, 453_8571_01, 453_8575_01, 622_2293_01, 622_2304_01, 622_2327_01 – płyta CD nak. 566, zeznania świadkaR. J.– k. 785-785v., częściowe zeznania świadkaT. S. (1)– k. 787, zeznania świadkaH. I.– k. 798v., przesłuchanie pozwanegoP. Ł. (1)– k. 1178-1182).
Przed opublikowaniem w/w artykułu pozwani zwrócili się także do płk.M. W. (2)z(...) OddziałuŻandarmerii Wojskowej w celu uzyskania stanowiskaw sprawie materiału o molestowaniu seksualnym kapral służącej w tym Oddziale, jednakw wiadomości SMS i wiadomości e-mail polecił on dziennikarzom skontaktowanie sięz rzecznikiem prasowym (wydruki wiadomości SMS – k. 540-514, wiadomości e-mailz 30.03.2018 i 03.04.2018 r – k. 490).
Dziennikarze przed publikacją artykułu zwrócili się również do rzecznika prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z prośbą o udzielenie odpowiedzi na postawione przez nich pytania dotyczące spraw molestowania i mobbingu kobiet w wojsku oraz pytania dotyczące konkretnych zdarzeń z udziałem kapralK. M. (1)(w tym dotyczących zachowania ppłkT. S. (1), płkH. I., gen.T. P.). Udzielone przez rzecznika prasowego odpowiedzi była ogólnikowe. Rzecznik wskazał, że w sprawie zarzutów podnoszonych przez kapralK. M. (1)zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w którym nie potwierdzono, aby podnoszonew jej skardze okoliczności miały miejsce, a zwłaszcza nie potwierdzono czy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Poinformował także, że w Prokuraturze Okręgowej wW.– Wydziale ds. Wojskowych prowadzone jest postępowanie sprawdzające w sprawie kapralK. M. (1)i w tym stanie rzeczy nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące szczegółów opisywanych zdarzeń, gdyż udzielenie odpowiedzi na postawione pytania mogłoby naruszyć tajemnicę postępowania,a także skutkować podaniem do publicznej wiadomości szczegółów dotyczących okoliczności podnoszonych przez skarżącą zdarzeń, co mogłoby naruszyć dobra osobiste zainteresowanej lub osób trzecich (korespondencja e-mail z listą pytań i odpowiedzią rzecznika prasowego – k. 506-512).
Zgodnie z obowiązującą w tamtym czasie polityką komunikowania się Żandarmerii Wojskowej z mediami, kontaktami takimi zajmowała się osoba wskazana przez dowódcę lub rzecznik prasowy. Żołnierz nie mógł udzielić informacji prasowej bez zgody przełożonego służbowego (przesłuchanie w charakterze stronyT. P.– k. 1177-1178).
PodpułkownikT. S. (1), pełniący funkcję dowódcy batalionu, był przełożonym kapralK. M. (1)podczas jej służby wOddziale (...)Żandarmerii Wojskowej.K. M. (1)zajmowała się m.in. sporządzaniem grafików dyżurów.T. S. (1)polecił porucznikowi kompanii, aby to on sporządzał grafiki dyżurów, a nieK. M. (1). Miało miejsce zdarzenie, że po przydzieleniu dyżuruK. M. (1)przyszła do gabinetuT. S. (1)z informacją, że nie może objąć wyznaczonej służby w tym dniu, ze względu ma chorobę córki.T. S. (2)odesłał ją do dowódcy kompanii. OstatecznieK. M. (1)nie objęła tej służby (zeznania świadkaT. S. (1)– k. 787-788).
KomendantemOddziału (...)Żandarmerii Wojskowej był w tamtym czasie płk.H. I..H. I.dwukrotnie spotkał się zK. M. (1)podczas jej służby w Żandarmerii Wojskowej, za każdym razem w obecnościT. S. (1). Pierwsze spotkanie dotyczyło prośbyK. M. (1)o przeniesienie do kompanii wL.,K. M. (1)otrzymała odH. I.informację, że obecnie nie ma możliwości przeniesienia, bo budynek nie jest przygotowany na służbę kobiet oraz że takie sprawy powinna załatwiać z bezpośrednim przełożonym. Drugie spotkanie miało miejsce po telefonieB. M., który poinformowałH. I., żeK. M. (1)kontaktowała się z nim w sprawie pracy.H. I.poleciłT. S. (1), aby porozmawiał w tej sprawie zK. M. (1).K. M. (1)powiedziałaT. S. (1), że jest to jej prywatna spraw i nie życzy sobie takich rozmów.H. I.wezwał wówczas do siebieK. M. (1)i poinformował ją o niewłaściwości jej postępowania, że w tego rodzaju sprawach zachowywać drogę służbową albo zwolnić się z Żandarmerii Wojskowej „do cywila” i wtedy szukać sobie pracy u polityków. Wskazał także, że przenosiŁ., gdzie są braki kadrowe.K. M. (1)odpowiedziała, że nie może zostać przeniesiona doŁ.ze względu na fakt, że ma małoletnie dziecko.K. M. (1)w trakcie oczekiwania na przyjęcie przez komendantaH. I.wykonywała inne obowiązki służbowe, nie czekała przed gabinetem komendanta (zeznania świadkaT. S. (1)– k. 787-788, częściowe zeznania świadkaH. I.– k. 798v.-799v.).
W okresie służby kapralK. M. (1)otrzymywała z nieznanego numeru wiadomości SMS o podtekście erotycznym. O tym fakcie poinformowała swojego przełożonegoT. S. (1)pod koniec 2016 r. lub na początku 2017 r. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie, osoba która wysyłała te wiadomości była byłym żołnierzem, nie związanym z Żandarmerią Wojskową (wydruki SMS – k. 520-525, zeznania świadkaR. J.– k. 785-787, zeznania świadkaT. S. (1)– k. 787-788, zeznania świadkaK. M. (1)– k. 1001v.).
W dniach 23 lutego 2017 r. i 15 marca 2017 r.K. M. (1)zgłaszała się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej z powodu uczucia duszności, obrzęku okolicy gardła i krtani (23 lutego 2017 r.), kłopotów z codziennym funkcjonowaniem (przeżywaniem traumatycznych wydarzeń), ucisków w klatce piersiowej, bóli i zawrotów głowy, bóli brzucha, nudności (15 marca 2017 r.). Podczas wywiadu lekarskiego podawała problemz przełożonym w pracy, płakała w gabinecie, była roztrzęsiona, miała wyraźnie obniżony nastrój. Lekarz nie ustalił somatycznych przyczyn dolegliwości, wysunął podejrzenie somatyzacji reakcji stresowej oraz skierował ją na konsultację psychiatryczną (dokumentacja medycznaK. M. (1)– k. 527 i 529).
Decyzją nr (...)Komendanta(...) OddziałuŻandarmerii Wojskowej wW.z dnia 11 kwietnia 2017 r. obniżono kapralK. M. (1)miesięczny dodatek specjalny przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej do 0,001 (dodatek ten przyznany jej decyzją z 20 stycznia 2017 r. obliczony był przy zastosowaniu mnożnika 0,20), w związku z wniosek dowódcy batalionu o obniżenie tego dodatku z uwagi na brak realizacji obowiązków służbowych spowodowanych długotrwałą absencją chorobową. Wyrokiemz dnia 11 września 2018 r., sygn. II SA/Wa 230/18 Wojewódzki Sąd AdministracyjnywW.oddalił skargęK. M. (1)na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej w z dnia 30 listopada 2017 r. nr(...)w przedmiocie dodatku specjalnego (decyzja nr (...)– k. 517-518, odpis wyrok WSA z 11.09.2018 r., sygn.(...) SA/Wa 230/18 – k. 608).
W dniu 15 maja 2017 r. i 26 lipca 2017 r.K. M. (1)skierowała do Ministra Obrony NarodowejA. M.skargi dotyczące molestowania seksualnego i mobbingu w stosunku do niej podczas służby w Żandarmerii Wojskowej ze strony przełożonego ppłk.T. S. (1), W skargachK. M. (1)opisała zachowania przełożonego świadczące o mobbingu i molestowaniu seksualnym w stosunku do niej (pismaK. M. (1)z 15.05.2017 r. – k. 531 i z 26.07.2017 r. – k. 533).
Skargi powyższe zostały przekazane przez Ministra Obrony Narodowej celem wyjaśnienia sprawy do Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej. Postępowanie przeprowadzone przez Oddział Wewnętrzny Żandarmerii Wojskowej wW.nie potwierdziło, że doszło do molestowania seksualnego lub mobbinguK. M. (1). Podczas tego postępowania funkcjonariusze z Oddziału Wewnętrznego skontakowali się telefonicznie zK. M. (1), która przebywała na zwolnieniu lekarskim, w celu uzyskania od niej informacji w kwestii zarzucanego przez nią molestowania. W tej sprawie doszło do spotkaniaK. M. (1)z dwoma funkcjonariuszami z Oddziału Wewnętrznego w jej domu. Podczas rozmowyK. M. (1)uznał za niewłaściwe zachowanie funkcjonariuszy zwracających jej uwagę, żeby nie obrażała swoich przełożonych, i wyprosiła ich z domu (zeznania świadkaR. J.– k. 785-787, zeznania świadkaS. B.– k. 1062v.-(...)).
K. M. (1)faktycznie pełniła służbę w Żandarmerii Wojskowej faktycznie od września 2016 r. do lutego 2017 r., potem przybywała na zwolnieniu lekarskim, po czym odeszła ze służby.K. M. (1)nie złożyła zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w związku z jej molestowaniem seksualnym w(...) OddzialeŻandarmerii Wojskowej. Zawiadomienie takie złożyłR. P.po ukazaniu się publikacji medialnych (zeznania świadkaT. S. (1)– k. 787-788, zeznania świadkaH. I.– k. 798v.-799v.).
Pismem z dnia 24 października 2017 r. Żandarmeria Wojskowa zwróciła się do redaktora wydania(...)(...)o opublikowanie sprostowania w/w artykułu przez wskazanie, że kierownictwo Żandarmerii podjęło wszelkie możliwe prawnie środki do wyjaśnienia podnoszonych przez bohaterkę okoliczności mobbingu, napaści seksualnej i prób zatuszowania sprawy na samym szczycie Żandarmerii, co do karalności kapralA.orazw kwestii dodatku specjalnego. W odpowiedzi na powyższy wniosek odmówiono publikacji sprostowania wskazując, ze nie realizuje on przesłanek prawidłowo sporządzonego żądania do publikacji sprostowania w myślart. 31a Prawa prasowego(

    wniosek o sprostowanie –k. 212, dowód doręczenia – k. 213, odmowa sprostowanie – k. 219-220).
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. PO.VIII.(...)Prokurator Prokuratury Okręgowej wW.Wydział ds. Wojskowych umorzył śledztwo w sprawie zaistniałego w dniu 6 lutego 2017 r. na terenie(...) OddziałuŻandarmerii Wojskowej wW.nadużycia stosunku zależności poprzez doprowadzenie kpr.K. M. (1)do poddania się innej czynności seksualnej polegającej na złapaniu za pierś przez ustalonego oficera, oraz znieważania kpr.K. M. (1)przez ustalonego oficera z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Postanowienie to w powyższym zakresie zostało utrzymanew mocy postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 października 2020 r., sygn. Kp 15/20 (

    postanowieniem z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. PO.VIII.(...)– k. 810-828, postanowienie z 2 października 2020 r., sygn. KP 15/20 – k. 830

Kolejny artykuł autorstwaE. Ż.,P. Ł. (1)iM. W. (1)opublikowany został na portalu(...).pl w dniu 29 października 2017 r. pt.”

(...)”, wraz z materiałem audiowizualnym. W artykule tym przedstawiono historię szeregowej, służącej w Żandarmerii Wojskowej wK., której na potrzeby artykułu nadano imię(...). Artykuł ten ujęty został w formie narracji dziennikarskiej przeplatanej wypowiedziami bohaterki artykułu lub innych osób bądź fragmentami dialogów, jak również odniesieniami do prób uzyskania przez dziennikarzy stanowiska Żandarmerii Wojskowej oraz poszczególnych osób co do zdarzeń opisywanychw artykule. Artykuł ten rozpoczyna się od fragmentu:
„
(...).

(...)(...)

W dalszej części artykułu opisano sytuacje nieprawidłowości w zakresie sporządzania grafiku pracy szeregowejE.i harmonogramu zadań. W artykule wskazano, że w jednostcewK.grafik powstawał z dnia na dzień – po służbie po południu dyżurny dzwonił do żołnierzy i informował, co będą robić następnego dnia, oraz że dopuszczano się nieprawidłowości w postaci braku ewidencjonowania i rozliczania nadgodzin oraz delegacji. W artykule przywołano w tym zakresie wypowiedzi anonimowych żołnierzy, potwierdzających powyższe informacje. Przedstawiona została także sytuacja sfałszowania ilości dni wolnych przysługujących szeregowejE.w związku z dokonywaniem wpisóww dziennikach i grafikach ołówkiem., wskazując: „

(...)”. Dziennikarze przytoczyli także ogólnikowe odpowiedzi Żandarmerii na powyższe kwestie. W artykule opisano również sytuację, kiedy szer.E.po całej nocy służby w charakterze profosa o dziesiątej rano w niedzielę (po czwartym dniu ponadwymiarowej służby) pojechała do domu, dowódca zwrócił się do niejw rozmowie telefonicznej słowami: "

(...)
", jak również sytuację, w której po trzech miesiącach służby szer.E.została wysłana na kurs o taktyce i posługiwaniu się bronią w sytuacjach zagrożenia, przeznaczonego dla doświadczonych żołnierzy. Ponadto wskazano na incydent, że kiedy po okresie intensywnej pracy szer.E.poprosiła o wolne w weekend w celu wyjechania wrazz mężem na kurs taktyczny, który samodzielnie opłacili, nie dostała zgody od dowódcy,a kiedy napisała oficjalne pismo do dowódcy kampanii, wtedy sierżant podarł przy niej to pismo i zgodził się na wolny weekend. Następnie w artkule opisano sytuację, w której szer.E.pod koniec zwolnienia lekarskiego, na którym przebywała w związku z chorymi zatokami, otrzymała informację o wysłaniu jej na kurs doM., podczas gdy w tym czasie miała ona zaplanowany urlop, który za karę za zwolnienie lekarskie został anulowany. Według dziennikarzy, fakt wysyłania żandarmów na szkolenie w ramach kary został potwierdzony przez anonimowych żołnierzy.
W dalszej części artykułu opisano sytuację, w której szeregowaE.przebywając na kursie samoobrony dowiedziała się, że jest w ciąży, w związku z czym dowódca kursu nakazał jej bierne uczestnictwo w zajęciach, a w konsekwencji czego szeregowa całymi dniami w zimie stała na poligonie i przyglądała się jak inni ćwiczą, co mogło mieć niekorzystny wpływ na jej zdrowie i ciążę. Dziennikarze przytoczyli także, że z rozmowy przeprowadzonej przez nich z chorążym N. wynika, że nie było procedury postępowaniaw przypadku, gdy podczas szkolenia okazywało się, że żołnierka jest w ciąży. W artykule podano także, że pomimo przebywania przez szeregowąE.na zwolnieniu w ciąży, ciągle dostawała ona telefony z Żandarmerii, aby przyjeżdżała do jednostki i załatwiała sprawy formalne oraz że napotykała na problemy np. ze złożeniem wniosku o zasiłek macierzyński. Ponadto, w artykule omówiono sytuację nieprzedłużenia przez Żandarmerię kontraktuz szeregowąE., przebywającą wówczas na urlopie macierzyńskim, a co formalnie wynikało z negatywnego zaopiniowania jej pracy przez przełożonych. Opisano sytuację, w której szeregowa chciała złożyć odwołanie od tej decyzji, jednak utrudniano jej dostęp do dzienników oraz to, że wydano jej sfałszowany dziennik. Wskazano nadto, że po publikacji artykułu pt.”

(...)
”, do szeregowejE.nagle wielokrotnie dzwoniło kilka osób z Żandarmerii,w tym sam komendant, w celu pozytywnego zakończenia sprawy i podpisania kolejnego kontraktu. Na zakończenie artykułu dziennikarze przytoczyli stanowiska Żandarmerii w tym zakresie: „

(...).”.Podano także, że wzmożona aktywność nastąpiła również po stronie MON dopiero po telefonie dziennikarzy do ppłkA. W. (2), rzeczniczki resortu i pełnomocnika ds. wojskowej służby kobiet, której opowiedzieli oni o sprawie szeregowejE..
Pod artykułem dołączono pliku PDF z informacją: „

(...)”.
(

    artykuł pt. „(...)” z 29 października 2017 r. – k. 53-67, k. 669-683)

Bohaterką powyższego artykułu nazwaną na jego potrzeby „szeregowąE.” byław rzeczywistości szeregowaW. W. (1). ZW. W. (1)skontaktowała sięE. Ż.. Dziennikarz przygotowując powyższy artykuł przeprowadzili rozmowę z jego bohaterką i jej mężem. Ponadto, dysponowali przekazaną im przezW. W. (1)jej dokumentacją medyczną, z której wynikało, że ciąża bohaterki artykułu była zagrożona, dokumentacją związaną ze służbą wojskowąW. W. (1), w tym dziennikiem z ocenami oraz grafikami godzin i urlopów, zawierającymi wpisy dokonane ołówkiem. Po rozmowiezW. W. (1)i zapoznaniem się z przedstawioną dokumentacją, dziennikarze weryfikowali otrzymane informacje z osobami z jednostki, które znały historięW. W. (1), w tym z żołnierzami, którzy organizowali szkolenie, w którym ona uczestniczyła. Dziennikarze nagrali także rozmowę telefoniczną, jaką przeprowadził zW. W. (1)pułkownikS. K. (1)– komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej wK.,w przedmiocie przedłużenia jej kontraktu. Wszystko to, co dziennikarze napisali w artykule było zgodne z tym, co powiedziała imW. W. (1).
(zeznania świadkaW. W. (1)– k. 1061-1062, przesłuchanie pozwanegoP. Ł. (1)– k. 11789-1182, przesłuchanie pozwanejE. Ż.– k. 1182-1184v.)
Przed publikacją artykułu dziennikarze wystąpili w dniu 27 października 2017 r. do rzecznika prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z pytaniami dotyczącymi sprawy szerW. W. (1), pytając, czy Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej zna sprawę szer.W. W. (1), czy uczestniczył w podejmowaniu decyzjio nieprzedłużeniu z nią kontraktu, a potem o zmianie tej decyzji i propozycji przedłużenia kontraktu, a także o kwestię nie uwzględniania szeregowym nadgodzin w służbie oraz czyw oddziale(...)ŻW panował w 2016 r. zwyczaj planowania zadań i służba z dnia na dzień i czy żołnierze dowiadywali się, jaką służbę będą pełnić na podstawie telefonu wykonywanego dzień wcześniej (wydruk wiadomości e-mail z 27.10.2017 r. – k. 122).
W odpowiedz na powyższe pytania w e-mailach z 27 października 2017 r.i z 28 października 2017 r. rzecznik prasowy poinformował dziennikarzy, że Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, jak organ drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym, rozpoznał odwołanie szer.W. W. (1)od decyzji Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej wK.o odmowie zawarcia kolejnego kontraktu, uchylając decyzję i umarzając postępowanie jedynie w zakresie określenia w decyzji daty zawarcia kontraktu, bowiem data ta wprost wynika z ustawy, a poza tym nie ingerujew kompetencje Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej wK., że zgodniez Regulaminem ogólnym Sił Zbrojnych RP żołnierzy do pełnienia służb wewnętrznych wyznacza się w rozkazie dziennym dowód jednostki nie później niż z dwudniowym wyprzedzeniem, ,a w przypadku wystąpienia sytuacji losowych prawo do zmiany żołnierzy wyznaczonych do służby posiada oficer dyżurny jednostki wojskowej, wyznaczania żołnierzy do realizacji zadań w dniu poprzedzającym zdarzają się wyjątkowo, że Oddział ŻWwK.dokonuje naliczenia i rozliczenia czasu służby zgodnie zrozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowychora że szer.W. W. (1)w 2016 r. nie wykonywała zdań w czasie przekraczającym czas służby określony w powyższym rozporządzeniu, jednak w 2016 r. odebrała 2 di wolnego z tytułu ponadnormatywnego czasu służby w 2015 r. i pozostało jej jeszcze do wykorzystania 4 dni i 7 godzin czasu wolnego za 2015 r., których nie było możliwości udzielenia w okresie 2015-2017 (wydruki wiadomości e-mail z 27.10.2017 r.i z 28.10.2017 r. – k. 123-125).
W. W. (1)służyła w Żandarmerii Wojskowej od 29 czerwca 2015 r., na podstawie kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej, zawartego do 28 czerwca 2017 r. Po rozpoczęciu szkolenia z samoobrony wM.,W. W. (1)dowiedziała się, że jest w ciąży. Kiedy poinformowała o tym przełożonego ten powiedział jej, że nie może czynnie uczestniczyć w zajęciach, ale może uczestniczyć w nich biernie.W konsekwencji obserwowała ćwiczenia innych żołnierzy. Kurs trwał 3 miesiące.W. W. (1)otrzymał również informację, że może ukończyć ten kurs, ale nie będzie miała go zaliczonego. Wobec tegoE. W.przedłożył zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że jest w ciąży, nie dokończyła kursu i wróciła doK.. W jednostceW. W. (1)nie było procedur wskazujących, jak postępować w przypadku ciąży kobiet pełniących służbę.W oddziale Żandarmerii Wojskowej wK.miały miejsce nieprawidłowości dotyczące rozliczania nadgodzin służby żołnierzy. Nie był prowadzony dziennik nadgodzin. Zdarzały się także nieprawidłowości w rozkazach, np.W. W. (1)miała wpisane wolne, a tak naprawdę była ona na patrolu lub sytuacje, w którychW. W. (1)nie miała wpisanej służby, ale otrzymywała telefon, że ma ją pełnić. Zdarzało się także, że otrzymywała telefonicznie informacje, że następnego dnia ma objąć służbę, mimo że nie była uwzględniona w grafiku. KiedyW. W. (1)przebywała na zwolnieniu lekarskimw związku z ciążą kazano jej przyjeżdżać do jednostki Żandarmerii i składać podpisy, jednak kiedy stawiała się ona na miejscu okazywało się, że nikt nie wie o co chodzi i odsyłano jąz pokoju do pokoju (kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej nr(...)– k. 157, zeznania świadkaW. W. (1)– k. 1061-1062).
W. W. (1), podczas urlopu macierzyńskiego, w dniu 27 czerwca 2017 r. otrzymała rozkaz personalny nr 29 Komendanta Oddziału Żandarmerii WojskowejwK., odmawiający zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej w skutek upływu czasu określonego w kontrakcie nr(...), i zwalniający z pełnienia zawodowej służby wojskowej z dnia 13 listopada 2007 r. Podczas kontraktuW. W. (1)pełniła w sposób czynny służbę przez około 10 miesięcy, a przez pozostały okres przybywała na zwolnieniu lekarskim lub urlopie macierzyńskim (rozkaz personalny nr 29 – k. 535-536, zeznania świadkaW. W. (1)– k. 1061-1062, zeznania świadkaR. J.– k. 786).
Po ukazaniu się przedmiotowego artykuł, w Oddziale Żandarmerii WojskowejwK.zostało przeprowadzony w październiku 2017 r. nadzór służbowy w celu zweryfikowania informacji podawanych przezW. W. (1). Podczas  nadzoru stwierdzono uchybienia dotyczące ewidencji czasu pracy, polegające na dokonywaniu ołówkiem wpisów dotyczących rozliczania nadgodzin.W. W. (1)nie zgłaszała skarg dotyczących szkolenia wM.(zeznania świadkaP. J.– k. 800).
W październiku 2017 r., po opublikowaniu artykułu pt.

     „(...)”zW. W. (1)nawiązał kontakt telefoniczny pułkownikaS. K. (1), proponując podpisania kolejnego kontraktu, lecz nie była już ona tym zainteresowana (

    zeznania świadkaW. W. (1)– k. 1061-1062).
Pismem z dnia 17 listopada 2017 r. Żandarmeria Wojskowa zwróciła się do redaktoraP. Ł. (1)o opublikowanie sprostowania w powyższym artykule m.in. przez wskazanie, że zakończenie służby wojskowej przez szeregowąE.wynikało z upływu terminu dwuletniego kontraktu, że szeregowa nigdy nie była poniżana w Żandarmerii, nie fałszowano jej dokumentacji i nie mobbingowano jej. W odpowiedzi na powyższy wniosek odmówiono publikacji sprostowania wskazując, że nie realizuje on przesłanek prawidłowo sporządzonego żądania do publikacji sprostowania w myślart. 31a Prawa prasowego. (wniosek o sprostowanie – k. 214-215, dowód nadania i doręczenia – k.216-218, odmowa sprostowania – k. 222-224
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r. prokurator Prokuratury RejonowejwL.Dział ds. Wojskowych odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień służbowych przez poświadczenie nieprawdy w ocenach okresowych szer.W. W. (1)i spowodowania wydalenia jej ze służby wojskowej (postanowienie Prokuratury Rejonowej w Lublinie z 13.06.2018 r. – k.. 603-605).
Następnie w dniu 4 listopada 2017 r. na portalu(...).pl opublikowany został kolejny artykuł autorstwa pozwanych pt. „

(...)
”, który nawiązywał do dwóch wskazanych już powyżej artykułów. Na wstępie artykułu podano informację, że po tekstach i materiałach wideo(...)na temat mobbingui molestowania w armii płkS. K. (1), komendant oddziału Żandarmerii wK., oddał się do dyspozycji ministra obronyA. M., a gen.T. P., komendant główny Żandarmerii, przeniósł oficera do rezerwy kadrowej. Następnie wskazano że

    : „(...)”.W dalszej części artykułu streszczono treść poprzednich artykułów pt

    . „(...)”i

     „(...)
(...)”.Na zakończenie artykułu odwołano się do komunikatu MON,o treści: „

(...).

(...)

”.

    (artykuł pt. „(...)” z 4 listopada 2017 r. – k. 684-687).
W dniu 10 listopada 2017 r. na portalu(...).pl opublikowany został kolejny artykuł autorstwa pozwanych pt.

     „(...)”,opowiadający historię podporucznik o zmienionym na potrzeby materiału imieniuM., która pełniła służbę w jednostce Żandarmerii WojskowejwK..
Wstęp artykułu brzmi: „

(...)
(...)”.W artykule opisano, iż w 2012 r., kiedy podporucznik wpadła na trop wielkiej afery paliwowej w wojsku, zainteresowanie zaczął jej okazywać komendant płk.S. K. (1), który zaczyna komplementować jej wygląd, wydzwaniać do niej i wysyłać jej SMS-y, kupować prezenty oraz wyznawać miłość. W artykule sytuację tę przedstawiono jako jednostronne zauroczenie ze strony płkK., które było tolerowane przez podporucznikM.. Według przedstawionej w artykule relacji podporucznikM., płkK.„(...)”, a „(...)”.W artykule podano, że szczególne zachowanie płk.K.względemM.zostało dostrzeżone przez innych żandarmów i spowodowało powstawanie plotek na temat tej relacji. Opisano, jak pułkownik kierował podporucznikM.na kursy oficerskie i wystawiał jej wysokie oceny. W artykule przytoczono również opowieśćM., kiedy latem 2014 r. jedziez córką i teściową do wojskowego ośrodka wypoczynkowego na dwutygodniowy turnus, kilka dni później pojawia się tam płkK.ze swoją córką, wieczorem podczas ogniska dla wczasowiczów, po alkoholu, pułkownik po raz pierwszy próbował pocałowaćM.,a kolejnego dnia ruszył swoim prywatnym samochodem za autokarem, którymM.z córką udały się na zorganizowaną wycieczkę do muzeum. Dziennikarze podali także informację, że w 2015 r.M.dowiaduje się, że choruje na stwardnienie rozsiane. W artykule wskazano: „

(...)
”. Następnie, w artykule wskazano, że w 2016 r., kiedy podporucznikM.postanowiła zerwać kontakty z płkK., zaczynają spotykać ją nieprzyjemności ze strony pułkownika. Pułkownik zaczyna wtrącać się w jej kompetencjei zmienia ustalenia prowadzonego przez nią dużego śledztwa, zaczyna zarzucać jej nieudolność i niekompetencje oraz odbierać prowadzone śledztwa, co ma zły wpływ na stan zdrowia podporucznik. Następnie, płkK.obniża podporucznikM.dodatek specjalny dla szefów sekcji, a kiedyM.informuje go o zamiarze opisania ich relacji w dokumencie do Komendy Głównej ŻW, pułkownik podczas spotkania w jednej z(...)restauracji próbuje odwieść ją od tego zamiaru, próbując wzbudzić jej litość – że go zwolnią z wojska oraz przyznaje, że rozmawiał na jej temat kilka razy z zast3epcą komendanta głównego Żandarmerii Wojskowej gen.R. J., który namawiał go, „by dla wyciszenia sprawy przeniósł żołnierkę gdzieś na prowincję:, ale odmówił. Dziennikarze podali następnie: „

(...)”.Dalej w artykule wskazano, że niedługo po powyższej sytuacji podporucznikM.otrzymała od generałaJ.rozkaz personalny o przeniesieniu w trybie natychmiastowymz wydziału kryminalnego do dochodzeniowo-śledczego, co przypłaca pogorszeniem stanu zdrowia, a lekarz rozpoznaje u niej zaburzenia lękowo-depresyjne - „Objawy typowe dla ofiar mobbingu”. W artykule zasugerowano, że: „

(...)
(...)”. Kolejno opisano spotkanie i rozmowę podporucznikM.z generałemJ.w Komendzie Głównej ŻW wW., podczas której generał zbagatelizował zgłoszenia podporucznikM.o zachowaniach płkK.wkraczających w sferę prywatną oraz wniosek o przeniesienie ją do innego oddziału i który powiedział, że: „ „

(...).”oraz zaproponował, że:

     „dla wyciszenia sytuacji” przeniesie ją do wydziału kryminalnego w(...) Oddziale (...)”.Następnie wskazano, że po napisaniu przezM.z pomocą prawnika odwołania od ww. decyzji o przeniesieniu, w którym ujawniła, że padła ona ofiarą molestowania seksualnego i mobbingu w pracy, tego samego dnia, w którym pismo wpłynęło do oddziału żandarmerii wK., żandarmeria wszczęła przeciwko ppor.M.postępowanie dyscyplinarne, dotyczące spraw z października 2016 r., już dwukrotnie kontrolowanych przez Komendę Główną, która nie dopatrzyła się uchybień. Wskazano, że na spotkaniuwW., na które nie została wpuszczona prawniczka ppor.M., gen.P.poinformował ją o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. W artykule wskazano wypowiedź ppor.M., że:

    „–(...)
(...)
.”. Następnie umieszczonow artykule wypowiedź prawniczki ppor.M.odnośnie spotkania z płk.S. B., która podała, że zasugerowano im, że płkK.nie zostanie w żaden sposób ukarany, a podporucznikM.powinna przeczekać tę sprawę, zaś na osobności pułkownik miał poprosić prawniczkę o dyskrecję, sugerując, że „

(...)”.Na zakończenie artykułu dziennikarze wskazali, że kiedy Żandarmeria dowiedziała się o tym, że pracują nad tym materiałem, zaczęli dzwonić do nich anonimowi żandarmi, którzy prowadzą rozmowy z dziennikarzami według identycznego schematu, oczerniając podporucznikM.i mówiąc, że płkK.jest bardzo dobrym dowódcąi człowiekiem. Dalej dziennikarze podają: „

(...)”.Co więcej dziennikarze wskazują:

    „(...)”.Pod artykułem w formie pliku PDF dołączono zaś „(...)” w pełnej wersji.

    (artykuł pt. „(...)”z 10 listopada 2017 r. – k. 71-83, k. 609-619).
Bohaterką powyższego artykułu nazwaną na jego potrzeby „podporucznikM.” była w rzeczywistości podporucznikJ. J. (3), która po publikacji artykuły dotyczącegoK. M. (1)napisała wiadomość e-mail doE. Ż..J. J. (3)skontaktowała się z dziennikarką, ponieważ chciała opowiedzieć swoją historię. Dziennikarze odbyli kilka bezpośrednich spotkańJ. J. (3)wK.. Rozmowy były nagrywane przez dziennikarzy.J. J. (3)przekazała dziennikarzom wszystkie informacje, które zostały podane w artykule, pokazała im dokumenty związane z jej służbą oraz opowiedziała im o kontaktach pozasłużbowych z pułkownikiemK.. W zaświadczeniu lekarskim przedstawionym dziennikarzom przezJ. J. (3)stwierdzono występowanie u niej objawów typowych dla ofiar mobbingu. Dziennikarze dysponowali także nagraniamiz rozmowy telefonicznej i spotkaniaJ. J. (3)z pułkownikiemK., które było dla nich kluczowe. Weryfikowali oni także podane przez nią informacje u informatorów.J. J. (3)czytała dotyczący jej reportaż i autoryzowała go (zaświadczenie lekarskie – k. 538, nagrania audio „J. J.,S. K.– rozmowa telefoniczna”, „J. J.,S. K.– spotkanie” – płyta CD na k. 56, zeznania świadkaJ. J. (3)– k. 1003-1004v., przesłuchanie pozwanegoP. Ł. (1)– k. 1178-1182, przesłuchanie pozwanejE. Ż.– k. 1182-1184v.).
Przed publikacją artykułu dziennikarze wystąpili w dniu 3 listopada 2017 r. za pośrednictwem rzecznika prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowejze szczegółowymi pytaniami do płk.S. K. (1), do gen.R. J.i do płk.S. B., dotyczącymi sprawy mobbingu i molestowaniaJ. J. (3)oraz prowadzonego w tym przedmiocie postępowania wyjaśniającego. Rzecznik prasowy w dniu 4 listopada 2017 r. przesłał Pawłowi Ławińskiemu stanowisko Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej, w których udzielił obszernych odpowiedzi na zadania pytania, z wyjątkiem pytań skierowanych do płk.S. K. (1), dotyczących jego relacji pozazawodowych zJ. J. (3), co do których wskazano, że: „

(...)(...)” (

    wydruki wiadomości e-mail z 03.11.2017 i z 04.11.2017 r. – k. 126-132).
RelacjeJ. J. (3)i komendantaK.od 2012 r. wybiegały poza relacje służbowe. Od 2012 r. komendant zaczął skracać dystans, często proponowałJ. J. (3)pomoc w sprawach służbowych i prywatnych, przychodził często do kancelarii, w której pracowała, mówili sobie po imieniu, co nie miało miejsca w relacjach się z innymi podwładnymi komendantaK.. Komendant wręczałJ. J. (3)prezenty, była traktowana przez niego lepiej niż inni żołnierze. W latach 2014-2015 wpłynęły do Żandarmerii dwa anonimy dotyczące faworyzowaniaJ. J. (3)i jej romansiez pułkownikiemK.. Relacje między nimi zepsuły się w 2016 r. Od maja 2016 r.J. J. (3)zerwała kontakty z pułkownikiemK., a od stycznia 2017 r. zaczęły się z jego strony działania skierowane przeciwko niej. PułkownikK.doprowadził do zmniejszenia dodatku wypłacanegoJ. J. (3), nie wystosował wniosku o jej awans na stopień podporucznika mimo spełnienia przez nią wszystkich warunków oraz skierował ją do Komisji Lekarskiej w celu stwierdzenia, czy jest ona zdolna do służby z uwagi na to, że od 2015 r. leczyła się ona na stwardnienie rozsiane. Doszło także do obniżeniaJ. J. (3)oceny za rok 2017 r. z 6 na 4. PułkownikK.chciał także przenieść ją do wydziału dochodzeniowego. W 2017 r.J. J. (3)zgłosiła nieprawidłowości generałowiJ., któremu opowiedziała o swojej relacji z pułkownikiemK.i który w związku zaproponował jej przeniesienie do oddziału wW., lecz nie zdecydowała się na przyjęcie tej propozycji. PrzeciwkoJ. J. (3)zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne po tym, jak napisała ona sprzeciw od rozkazu personalnego o przeniesieniu do innego wydziału. Wojskowa Komisja lekarska w orzeczeniach z 12 października 2017 r. stwierdziła, żeJ. J. (3)jest trwale niezdolna do zawodowej służby wojskowej i jest niezdolna do służby w Żandarmerii Wojskowej (wydruki wiadomości SMS pomiędzyJ. J. (3)iS. K. (1)– k. 164-207, skierowanie do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z 04.09.2017 r. – k. 160-163, orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej wK.nr(...)i nr(...)z 12.20.2017 r. – k. 158 i 159, zeznania świadkaA. P.– k. 797-798v., zeznania świadkaJ. J. (3)– k. 1003-1004v, zeznania świadkaM. Z.– k. 1048-1048v zeznania świadkaS. B.– k. 1063-1063v., częściowe, zeznania świadkaR. M.– k. 1064-1064v.).
Po przeprowadzonym przez Komendę Główną Żandarmerii Wojskowej postępowaniu wyjaśniającym nie stwierdzono molestowaniaJ. J. (3), ale jej faworyzowanie przez pułkownikaK.(zeznania świadkaS. B.– k. 1063-1063v.).
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r. prokurator Prokuratury RejonowejwL.Dział ds. Wojskowych odmówił wszczęcia śledztwa w spawie przekroczenia uprawnień służbowych przez ustalonego oficera Oddziału Żandarmerii WojskowejwK.w stopniu pułkownika pełniącego funkcję Komendanta poprzez nękanie podwładnej ppor.J. J. (3)i spowodowania wydalenia jej ze służby wojskowej. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r. prokurator Prokuratury Rejonowej wL.Dział ds. Wojskowych odmówił wszczęcia śledztwa w spawie przekroczenia uprawnień służbowych przez ustalonego oficera Oddziału Żandarmerii Wojskowej wK.w stopniu pułkownika poprzez faworyzowanie swojej podwładnej ppor.J. J. (3), polegające na niezasadnym przyznawaniu jej nagród finansowych, czym działał w celu osiągniecia korzyści majątkowej przez ppor.J. J. (5)(
    postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa z 13.06.2018 r. – k. 603-605, postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa z 22.06.2018 r. – k. 606-607).
W dniu 16 listopada 2017 r.E. Ż.udzieliła wywiadu w programie „(...)” prowadzonym przezE. M.wtelewizji (...). W programie tymE. Ż.opowiadała o nieprawidłowościach w Żandarmerii Wojskowej, opisywanychw omówionych powyżej artykułach, a wynikających z przeprowadzonych śledztw dziennikarskich, dotyczących mobbingu i molestowania kobiet w Żandarmerii Wojskowej. Wypowiedzi pozwanej w wywiadzie są stanowcze i przedstawione w formie faktów. Pozwana użyła m.in. następujących stwierdzeń: „

(...)

(...)

”, czy: „

(...)".
(wywiad zE. Ż.w programie „(...)” z dnia 16 listopada 2017 r. wtelewizji (...)– nagranie na płycie CD – k. 346).
W dniu 22 grudnia 2017 r. na portalu(...)opublikowany został artykułM. W. (1)pt

    . „(...)
”, w którym dziennikarz odniósł się do interpelacji poselskiej wystosowanej przez posłankęM. W. (3)doA. M.w sprawie opisywanych przez(...)przypadków mobbingu i molestowania kobiet w wojsku. W artykule tym odniesiono się do wspomnianych powyżej artykułów dotyczących kapralA., szeregowejE.i podporucznikM.. W artykule wskazano: „

(...)”, jak również: „

    W swojej interpelacji posłankaW.powtarza pytanie, które wielokrotnie zadawaliśmy Żandarmerii Wojskowej, w której doszło do przypadków mobbingu i molestowania oraz ministrowi obronyA. M.:(...)”.Autor artykułu, odnosząc się do osoby płk.A. W. (1)– rzeczniczki MON i pełnomocnika ds. wojskowej służby kobiet, wskazał, że: „

(...)(...)
(...)
”

    (artykuł pt. „(...)” z 22 grudnia 2017 r. – k. 105-107, k. 644-647, interpelacja – k. 341-342, zeznania świadkaM. W. (3)– k. 1065-1065v.).
W dniu 18 stycznia 2018 r. na portalu(...).pl opublikowany został artykuł autorstwa pozwanych pt. „

(...)”, mający formę wywiadu z majoremR. P., przeplatanego dziennikarską narracją. MajorR. P.– były zastępca Szefa Wydziału Wewnętrznego Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej, przedstawiony został w tym artykule jako osoba, która w trakcie swojej służby był świadkiem „zamiatania pod dywan” przestępstw popełnianych przez żandarmów, która starała się walczyćz nieprawidłowościami w postępowaniu żandarmów, a ostatecznie zameldowała ministrowi obronyA. M.o nieprawidłowościach wewnątrz swojej formacji, związanej z wyłudzaniem dodatków wojennych, mobbingu kobiet, wykorzystywaniu stanowisk do osiągnięcia korzyści majątkowych, nielegalnych podsłuchach i działaniach operacyjnych wobec niewygodnych dla formacji osób i która w związku z tym spotkała sięz nieprzychylnością, „sankcjami” i napiętnowaniem ze strony Żandarmerii.
Artykuł rozpoczyna się od wstępu: „

(...)”. Następnie, w artykule opisana została zorganizowana akcja zatrzymania majoraP., przeszukania jego mieszkania oraz mieszkań osób, które się z nim służbowo kontaktowały, która miała miejsce w dniu 22 marca 2017 r., po wcześniejszej wizycieR. P.u ministra obrony narodowejA. M.z dnia 20 lutego 2017 r. Dalej dziennikarze wskazali, że: „

(...)e-mailem pismo od płk.G. K., radcy prawnego żandarmerii, który pisze je w imieniu gen.P.: "(...)
". W dalszej części artykuł ten przybiera już formę wywiadu zR. P.. Na pytanie dziennikarzy: „

(...)
” pada odpowiedź majoraP.: „

(...)”.W dalszej częściw wypowiedziach majoraP.znajdują się nawiązania do różnych sytuacji,z którymi się zetknął podczas służby, a które wiązały się z tuszowaniem nieprawidłowościw zachowaniu żandarmów, jak nieprzestrzeganie przepisów mundurowych, pijaństwoi przemoc domowa, wyłudzanie przez żandarmów dodatków wojennych wA., mobbingu czy innych przestępstw. W wywiadzie tym zawarto m.in. następujące wypowiedzi majoraP.:
„

(...)”. Było jeszcze gorzej, gdy na szefa wydziału wewnętrznego przyszedł zK.ppłkS. B., kolega gen.J.. Potem już sami informatorzy zaczęli ze mnie drwić. Pytali:(...)(...)”

Na zakończenie artykułu zamieszczony został(...), w którym wskazano, że majorR. P.złożył 22 zawiadomienia do Prokuratury Wojskowej, Sądu WojskowegowW.i Centralnego Biura Antykorupcyjnego, ujawniając informacje m.in.o wyłudzeniach finansowych, braku nadzoru nad bronią w Centrum Szkolenia ŻW wM., rozprowadzania pornografii dziecięcej przez funkcjonariusza żandarmerii, molestowaniu kobiet w tej formacji, przypadkach mobbingu wobec żołnierzy i pracowników cywilnych, wyłudzeniach pieniędzy służbowych, przy czym gros spraw związana jestz przekraczaniem uprawnień przez wysokich rangą funkcjonariuszy żandarmerii, w tym komendanta głównego gen.T. P.i jego zastępcę gen.R. J.. Dziennikarze podali, że wokół mjr.P.skupiła się grupa byłych i obecnych żołnierzy Żandarmerii Wojskowej, którzy byli świadkami przestępstw oraz nielegalnych działań tej formacji oraz że kontaktują się z nim również żołnierze z innych formacji Wojska Polskiego„(...)”.Pod artykułem w formie osobnego pliku zostały załączone odpowiedzi Żandarmerii, który to plik mógł zostać pobrany przez czytelników.
(artykuł pt.(...)” z 18 stycznia 2018 r. – k. 84-96, k. 620-634)
Dziennikarze przygotowując w/w artykuł odbyli rozmowę z majoremR. P., który opisał im dostrzeżone przez siebie nieprawidłowości. Inicjatywa kontaktu z dziennikarzami wyszła odR. P.. Dziennikarze odbyli kilka spotkańzR. P., wymieniali z nim maile i telefony. Pozwani prosiliR. P.o przedstawienie wszystkiego, co by potwierdzało, że to co mówi jest prawdą.R. P.przedstawił im szereg złożonych przez siebie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia czynów zabronionych, skierowanych przez niego do prokuratury. Pokazywał im maile od żandarmów zA.oraz przekazał informacje odnośnie spotkania z ministremM.i opisywał okoliczności przeszukania jego mieszkania i zatrzymania go przez policję. Dziennikarze dysponowali także dokumentami pochodzącymi od osoby anonimowej oraz notatkami i dokumentami przekazanymi im przez oficera Policji. Dziennikarze traktowaliR. P.jako sygnalistę, który zgodził się wystąpić w artykule pod swoim nazwiskiem i poparł swoje wypowiedzi złożonymi do prokuratury zawiadomieniami. Dziennikarze wysyłali zapytania i rozmawiali z informatorami z oddziału specjalnego, żołnierzami i policjantami, którzy potwierdzali otrzymane informacje. Napisany przez dziennikarzy artykuł został przesłany doR. P., który go autoryzował (
    zeznania świadkaR. P.– k. 1004v.-1005v., przesłuchanie pozwanegoP. Ł. (1)– k. 1178-1182, przesłuchanie pozwanejE. Ż.– k. 1182-1184v.).
Przed publikacją powyższego artkułu, w dniu 20 grudnia 2017 r.M. W. (1)zwrócił się do Rzecznika Prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowejz pytaniami dotyczącymi materiału nt. mjr.R. P.:

1
Czy Żandarmeria Wojskowa może potwierdzić doniesienie mjr.R. P.w sprawie nieprawidłowości co do wyłudzania dodatków wojennych (mini-max) w postacie pisma 1328 z 22.01.2013 r.?

2
Czy/jak Żandarmeria zareagowała na to doniesienie?

3
Dlaczego kptT. J.otrzymał nominację na majora mimo tak poważnych zarzutów?

4
Kto podpisał nominację na majora dla kpt.J.?

5
Dlaczego gen.R. J.nie reagował na doniesienia mjr.P.w sprawie mini-max?

6
Czy Żandarmeria może potwierdzić, że mjrP.doniósł o sprawiem.-max,a także o innych nieprawidłowościach, bezpośrednio komendantowi głównemu, wówczas płk.T. P.?

7
Czy/jak płkP.zareagował na doniesienia mjr.R. P.?

8
Jaki był powód przeniesienia mjr.P.do rezerwy kadrowej 01.02.2017 r.?

9
Czy Żandarmeria potwierdza otrzymanie od mjrP.pisma dotyczącego możliwości popełnienia szeregu przestępstw, w tym pedofilii, przez płkP. F.?

10
Czy/jak ŻW zareagowała na to doniesienie?

11
Dlaczego doszło do zatrzymania mjr.P.i przeszukania jego mieszkania 22.03.2017 r.?

12
Czy w dniu 04.01.2017 r. komendant ŻW gen.T. P., w obecności szefa kadr płk.G. M.pokazał mjr.R. P.teczkę z jego fotografiami z innymi kobietami, twierdząc, że mogą one ujrzeć światło dzienne i czy ta teczka znajduje się w posiadani ŻW?

W odpowiedzi na powyższe pytania, w wiadomości e-mail z dnia 22 grudnia 2017 r. Rzecznik Prasowy ŻW wskazał, że przeciwko mjrP.prowadzone są przez Prokuraturę Okręgową wW.Dział ds. Wojskowych dwa postępowania karne,w których ma on status podejrzanego, jak również, że jest on osobą z poważnymi zaburzeniami zdrowotnymi i pozostającą w sporze z Żandarmerią, w związku z czym do informacji przez niego przedstawianych należy podchodzić z dużą ostrożnością. Rzecznik podał także, że przeprowadzone przez Żandarmerię postępowanie wyjaśniające w sprawie nieprawidłowości w wypłacie dodatków wojennych nie potwierdziło doniesieniao nieprawidłowościach oraz zdawkowo odniósł się do pozostałych pytań dziennikarskich, wskazując m.in. w odpowiedzi na pytanie nr 9 i 10, że w sprawie postępowań dotyczących sygnalizowanych w pytaniach nieprawidłowości sugeruje zwrócić się do Prokuratury Okręgowej wW.Wydział ds. Wojskowych, zaprzeczył okolicznościom podanymw pytaniu nr 12 i zaproponował zapytać mjr.R. P., czy takie zdjęciaw ogóle istnieją, a jeśli tak, to jak Żandarmeria mogła wejść w ich posiadanie
(wydruki wiadomość e-mail z pytaniami z 20.12.2017 r. – k 499-500 i z odpowiedzią na pytania z 22.12.2017 r. – k. 501-504).
R. P.służył w Żandarmerii latach 200-2017 i był on dowódcą plutonu.O zgłoszonych w wywiadzie dziennikarskim nieprawidłowościach w Żandarmerii posiadał on wiedzę z racji wykonywanych przez niego czynności służbowych. Nieprawidłowości te dotyczyły m.in. fałszowania czynności żołnierzy wA., przypadków mobbingu czy nieprawidłowości w wydatkowaniu funduszy operacyjnych.R. P.składał liczne zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia związanych z tymi nieprawidłowościami przestępstw. Składane przezR. P.zawiadomienia dotyczące nieprawidłowości w działaniach żandarmów w zakresie przekroczeń uprawnień lub niedopełnienia obowiązków skutkowały odmowami prokuratorów z Wydziałów ds. Wojskowych Prokuratury wszczęcia śledztwa w ich przedmiocie (zeznania świadkaR. P.– k. 1004v.-1005v., postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa – k. 580-602v. i k. 857-978).

R. P.od 20 lat leczy się psychiatrycznie w związku z objawami choroby afektywnej dwubiegunowej, które wiążą się z depresją lub mani. Z tego powodu był on hospitalizowany psychiatrycznie i przyjmuje leki przeciw psychotyczne (
    zeznania świadkaR. P.– k. 1004v.-1005v, opinie psychiatryczne dot.R. P., sporządzone dla Prokuratury Rejonowej wL.Dział do spraw Wojskowych – k. 1136-1149).
Pozwani dziennikarze nie zaobserwowali uR. P.zaburzeń psychicznych. Po uzyskaniu informacji o problemach psychicznychR. P., dziennikarze zaprosili go na rozmowę, podczas której powiedział im, że stwierdzono u niego nerwicę i leczył się w szpitalu na oddziale stresu pourazowego, pokazał dziennikarzom swoją dokumentację medyczną i przekazał numer telefonu do swojego lekarza, z którym dziennikarze się skontaktowali (przesłuchanie pozwanegoP. Ł. (1)– k. 1178-1182).
W dniu 19 stycznia 2018 r.E. Ż.iM. W. (1)udzielili wywiaduw programie „

(...)
(...)
”, w którym odnieśli się do cyklu artykułów o Żandarmerii Wojskowej, w tym do artykułu pt. „

(...)”.
E. Ż.w wywiadzie tym użyła m.in. następującego zwrotu: „

(...)”.Odnosząc się do osoby komendanta głównego, w tym generałaT. P., pozwana sugerowała, że jest on osobą nieprzygotowaną i niekompetentną do pełnienia służby na stanowisku Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej i określiła go mianem „

    człowiekaA. M.
”, co miało się w jej ocenie przekładać bezpośrednio na powstanie nieprawidłowości w podległych strukturach organizacyjnych.E. Ż.określiła nadto żandarmów mianem „

    własnych pretorianA. M.
”i wskazała, że „

(...)” (odnosząc się przy tym do historii mjrP.). (

    wywiad zE. Ż.iM. W. (1)w programie „(...)(...)” z 19 stycznia 2018 r. – nagranie płyta CD – k. 346).
W dniu 1 marca 2018 r. na portalu(...)pl. opublikowany został artykuł autorstwaM. W. (1)pt. „

(...)”,w którym nawiązał on do tematu nielegalnego pozyskiwania danych osobowych przez Żandarmerię Wojskową. Artykuł ten rozpoczyna się od fragmentu: „

(...)

    ”.W dalszej części odniesiono się do opisywanych wcześniej przypadków kapralA.i podporucznikM.,w stosunku do których autor artykułu wskazał na pozyskiwanie przez Żandarmerię Wojskową danych na temat ich karalności i stanie zdrowia w sposób niezgodny z prawem, na podstawie zakończonych dawno postępowań, w celu ich ukarania – zwolnienia. W artykule wskazano, że w czerwcu 2017 r. pełnomocnik komendantK.ds. informacji niejawnych w toku postepowania sprawdzającego w zakresie dostępu do informacji o klauzuli ściśle tajne zwrócił się do(...)oddziału NFZ o udzielenie informacji, czy ppor.M.korzystała ze świadczeń związanych z leczeniem zaburzeń psychicznych lub uzależnień, za ostatnie 14 lat. Przytoczono opinię prawnika(...), wypowiadającego się w artykule, że ŻW żądając informacji z tak długiego okresie i na tej podstawie prawnej przekroczyła swoje kompetencje wynikające z ustawy o ochronie informacji niejawnych Opisano także przypadek pozyskania przez Żandarmerię w 2015 r. z urzędów miasta wK.i wW.teczek osobowych sześciorga cywilów, będących bliskimi członkami rodzin funkcjonariuszy ŻW, podejrzewanych o autorstwo anonimów uderzających w byłego komendanta oddziału Żandarmerii wK.R. J.oraz komendanta oddziałuS. K. (1), które od 2014 r. zaczęły spływać do(...)oddziału Żandarmerii. W artykule wskazano, że teczki tych osób znajdują się aktualnie w posiadaniu dziennikarzy(...)oraz że: „

(...)”. Według naszych informatorów pozyskanie tych danych nie miało nic wspólnego z oficjalnymi postępowaniami żandarmerii”. Na zakończenie artykułu przytoczona zostaje wypowiedźJ. K. (1)– prawnika(...): „

(...)”.

(artykuł pt. „(...)” z 1 marca 2018 r. – k. 108-113, k. 648-653).
Autorzy artykułu przygotowując powyższy materiał prasowy przeprowadzili rozmowy zK. M. (1)iJ. J. (3)jak również uzyskali informacje od anonimowych informatorów, zaś przekazane przez nich informacje zostały skonfrontowane przez dziennikarzy z przedstawionymi przez informatorów dokumentami (zeznania świadkaK. M. (1)– k. 1001v.-(...), zeznania świadkaJ. J. (3)– k. 1003-1004v., przesłuchanie pozwanegoP. Ł. (1)– k. 1178-1182, przesłuchanie pozwanejE. Ż.– k. 1182-1184v.).
Ponadto przed publikacją w/w artykułu, w styczniu i lutym 2018 r. w wiadomoście-mail dziennikarzM. W. (1)zwrócił się do Rzecznika Prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z pytaniami w sprawie sposobu uzyskiwania przez Żandarmerię informacji dotyczących kapralK. M. (1)i podporucznikJ. J. (3)oraz pobierania z(...) W.i Urzędu MiastaK.teczek osobowych wskazanych w pytaniach konkretnych osób. Na pytania dotyczące danychK. M. (1)rzecznik odpowiedział m. in, że że:

    „(...)
(...)
(...)(...).

Natomiast na pytania, w jaki sposób i na jakiej podstawie prawnej Oddział Żandarmerii Wojskowej wK.wszedł w posiadanie informacji, że ppor.J. J. (3)choruje na stwardnienie rozsiane, Rzecznik wskazał, że:

    „(...)
(...)(...).

Na pytania dotyczące teczek osobowych rzecznik wskazał zaś, że: „

(...)(...)”,oraz podał przepisy regulujące czynności podejmowane przez Żandarmerię Wojskową
(odpowiedzi na pytania z 22 stycznia 2018 r., z 1 lutego 2018 r., z 23 lutego 2018 r. – k. 146-154 i 496-497)
Prokuratura Okręgowa w Warszawie Wydział ds. Wojskowych postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2019 r. umorzyła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez byłego KomendantaOddziału (...)wK., polegającego na bezpodstawnym i bezprawnym uzyskaniu zapisów monitoringu, danych osobowych oraz sześciu wniosków o wydanie dowodów osobistych w ramach wykonywania pozornych czynności operacyjno-rozpoznawczych, wobec braku znamion czynu zabronionego (postanowienie o umorzeniu śledztwa z 29 sierpnia 2019 r. – k. 979-980).
Decyzją z dnia 6 sierpnia 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych umorzył postępowanie w zakresie pozyskania przez Komendę Główną Żandarmerii Wojskowej wW.danych osobowychJ. J. (3)(
    decyzja Prezesa UODO z dnia 6 sierpnia 2020 r. – k. 981-996).
W dniu 15 kwietnia 2018 r. na portalu(...).pl opublikowany został kolejny artykuł autorstwa pozwanych dziennikarzy pt. „

(...)
”, dotyczący nielegalnego inwigilowania obywateli przez Żandarmerię Wojskową, na przykładzie pobrania materiału DNA od bohaterki określonejw artykule jako „A.W.” – funkcjonariuszki(...)i żony oficera(...)oddziału Żandarmerii Wojskowej. Artykuł ten rozpoczyna się wstępem: „

(...)
(...).”. Następnie opisana jest sytuacja z września 2016 r., kiedy na jednejz(...)ulic patrol policyjny zatrzymuje autoA.informując, że została zatrzymana do rutynowej kontroli trzeźwości, po czym przeprowadza badanie alkomatem. Faktycznie alkotest wykonali funkcjonariusze z(...)wydziału Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji, zaś ustnik alkomatu po badaniu trafił do worka na dowody i został przewieziony do laboratorium kryminalistycznego, gdzie eksperci wyodrębnili DNAA.i porównali z materiałem genetycznym na pewnej kopercie,w której został wysłany anonim do ówczesnego wicepremiera, dziś premieraM. M. (4). Według autorów artykułu, funkcjonariusze(...)nie wiedzieli, że łamią prawo i uczestniczą w nielegalnej operacji prowadzonej wobec osób spoza policji, do czego nie są uprawnieni. W artykule tym zamieszono nawiązanie do sytuacji z 2015 r., kiedy „

(...)”.
W dalszej części artykułu opisana została intryga związana z rywalizacją między „opcją(...)” w Żandarmerii, mającą na celu zdeprecjonowanie płkW.i skupioną wokół płkK.(który również chciał objąć funkcję komendanta w ww. pionie kryminalnym), z którym współpracował por.T.W. – mąż wspomnianej na wstępieA.W., a „opcją(...)”. W artykule opisano, że wK.powstał plan jak zdeprecjonować płk.W., wymyślony przez por.T.W., „prawą rękę” płk.K.. W tym celu narodził się pomysł napisania anonimu stawiającego w złym świetle płk.W., ze on i jego „świata” związana z WSI dociska uczciwych żandarmówzK.. Dziennikarze wskazują, że anonim powstał w kilku wersjach ((...)jest w ich posiadaniu), opisują w jaki sposób przedmiotowy anonim został przekazany do premieraM., odwołują się w tym zakresie do twierdzeń świadków oraz odpowiedzi uzyskanej z Ministerstwa Obrony Narodowej. Następnie opisane zostało jak Żandarmeria (skupiona wokół Komendy Głównej ŻW wW.) w sposób nielegalny przeprowadza śledztwo w sprawie autorstwa anonimu, dopuszczając się do badania bilingów, namierzania telefonów komórkowych poprzez stacje bazowe(...)i pobraniem próbki DNA odA.W. przy wykorzystaniu w tym celu Biura Spraw Wewnętrznych wK.

    .W dalszej części dziennikarze wskazują na podjętą przez nich próbę zweryfikowania powyższych informacji: „

(...)
.”, a następnie powołują się na świadka – byłego policjantaz(...), który skontaktował się z dziennikarzami i opowiedział o nielegalnej inwigilacji jaką przeprowadzili policjanci z jego wydziału oraz pokazał im dokumenty. Dziennikarze powołują się także na informacje od mjr.R. P., który potwierdził zajmowanie się taką sprawą z racji pełnionej wówczas funkcji
(artykuł pt.(...)” z 15 kwietnia 2018 r. – k. 97-104, k. 635-643).
Przed publikacją w/w artykułu, w dniu 27 marca 2018 r.M. W. (1)w wiadomości e-mail zwrócił się do Rzecznika Prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z pytaniami dotyczącymi: czy Żandarmeria współpracuje z Biurem Spraw Wewnętrznych(...), czy Żandarmeria zleca(...)czynności operacyjne wobec osób niezwiązanych z policją, czy w 2016 r. wpłynął do Żandarmerii anonim dotyczący płkW.i jakie kroki podjęto w związku z tym anonimem i jaki był wynik postępowania wewnętrznego w tej sprawie. W odpowiedzi na powyższe w dniu 9 kwietnia 2018 r. Rzecznik nie odpowiedział na powyższa pytania, a jedynie poinformował, że ŻW nie prowadziła i nie prowadzi żadnych podejrzanych operacji, a wszelkie jej działania są realizowane zgodniez prawem, współpracę Żandarmerii i Policji reguluje porozumienie z 21 czerwca 2017 r.,a czynności operacyjno-rozpoznawcze mają charakter niejawny, w związku z czym nie mogą podlegać ujawnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Wskazał także, że Żandarmeria wykonując czynności operacyjno-rozpoznawcze zapewnia ochronę środków, form i metod ich wykonywania, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikacyjnych, pozwalających na ustalenie tożsamości żołnierzy Żandarmerii (wiadomość e-mail z 27 marca 2018 r. – k. 488; wiadomość e-mail z 9 kwietnia 2018 r. – k. 487).
W czasie przygotowywania powyższych artykułów dotyczących Żandarmerii Wojskowej, zebrane przez dziennikarzy materiały były konsultowane prawnie pod względem „dziennikarskiego BHP”. Prawnik sprawdzał logiczność materiału, korzystanie ze źródeł, weryfikację źródeł względem materiałów i ewentualnie przeprowadzał konsultacjez zainteresowanymi. Jego rola polegała na funkcji doradczej, nie ingerował on w tekst.W przypadku dziennikarskich materiałów śledczych weryfikacja zdarzeń polega na uprawdopodobnieniu. Stwierdzenia o „szczycie w Żandarmerii” pojawiające się w artykułach dotyczyły osób na wysokich stopniach w Żandarmerii (zeznania świadkaJ. K. (1)–k. 1065v.-1066, przesłuchanie pozwanegoP. Ł. (1)– k. 1178-1182).
Opisane powyżej artykuły autorstwa pozwanych były szeroko komentowane przez czytelników, zamieszczono pod artykułami nieprzychylne komentarze w stosunku do Żandarmerii Wojskowej. Skutkiem przedmiotowych publikacji było również poruszenie tematyki podejrzenia występowania mobbingu i molestowania w Żandarmerii na innych portalach informacyjnych. Sprawą mobbingu i molestowania seksualnego kobietw Żandarmerii Wojskowej zainteresował się Rzecznik Praw Obywatelskich, który badał sprawę i dokonywał ustaleń, a jego pracownicy rozmawiali z kobietami żołnierzami służącymi w Żandarmerii Wojskowej. Po publikacji powyższych artykułów GenerałT. P.musiał wielokrotnie tłumaczyć się z zarzutów kierowanych wobec Żandarmerii (wydruki komentarzy – k. 266-297, wydruki artykułów – k. 300-319, pismo Rzecznika Praw Obywatelskich – k. 320-321, zeznania świadkaR. J.– k. 785-787, przesłuchanie w charakterze strony pozwanejT. P.– k. 1177-1178)
Przed publikacją przedmiotowych artykułów, w latach 2000-2015 r. przy Ministrze Obrony Narodowej działał pełnomocnik ds. wojskowej służby kobiet. Celem działalności pełnomocnika było organizowanie służby kobiet w taki sposób, aby charakteryzowała się ona równym traktowaniem. W tym czasie zdarzały się w Żandarmerii sytuacje mobbingui sporadycznie molestowania, nie było jednej instytucji, która zajmowałaby się tymi sprawami, zawiadomienia o takich sytuacjach trafiały do różnych instytucji. Nie było procedur dotyczących reagowania na mobbing i molestowanie w wojsku. W każdej jednostce wojskowej był oficer wychowawczy, który zajmował się sprawami mobbingu, psycholog, rzecznik dyscyplinarny oraz mąż zaufania (zeznania świadkaB. S.– k. 1064v.-1065).
Po publikacjach w/w artykułów oraz skargach paniM.iJ.skierowanych do MON, Minister Obrony Narodowej powołał zespół do wyjaśnienia, czyw Żandarmerii Wojskowej przestrzegane są zasady przeciwdziałające mobbingowii molestowaniu oraz zbadania powyższych spraw. Zespół ten powołany został tylko na określony czas od lutego 2016 r. do lutego 2017 r. i nie podjął się opiniowania w sprawach paniM.iJ., ponieważ nie pozwolił na to zbyt krótki czas działania. Następnie w całych Siłach Zbrojnych wprowadzono zajęcia dotyczące mobbingu, doszło do zmiany kilku przepisów w Regulaminie ogólnym sił zbrojnych i w ustawie o służbie wojskowej. Powołano także pełnomocniczki do spraw kobiet na poziomie każdego batalionu (zeznania świadkaA. G.– k. 1108-1109v.).
Pismami z dnia 19 kwietnia 2018 r. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej wezwał każdego z pozwanych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych Żandarmerii Wojskowej i poszczególnych jej żołnierzy w związku z przedmiotowymi publikacjami poprzez opublikowanie oświadczenia o wskazanej przez powoda treści, jak również zapłatę 30.000 zł na wskazany przez powoda cel społeczny, a także wezwał pozwanych do zaprzestania naruszeń dóbr osobistych Żandarmerii Wojskowej i jej żołnierzy (wezwania skierowane goM. W. (1)– k. 249-253, doE. Ż.– k. 255-259, doP. Ł. (1)– k. 261-264).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów.
Sąd uznał za w pełni wiarygodne dowody z przywołanych dokumentów, w tym wydruków wiadomości e-mail, oraz z materiałów filmowych i dźwiękowych zapisanych na płytach CD złożonych do akt sprawy, które nie budziły wątpliwości co do ich autentycznościi nie były kwestionowane przez strony postępowania.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkaK. M. (1), w których opisała ona przebieg swojej służby w Żandarmerii Wojskowej, w tym trudne relacjesłużbowe z przełożonymT. S. (1), rozmowę z komendantemH. I., podczas której komendant oznajmił jej, że przenosi ją doŁ.(za karę, że kontaktowała się z rzecznikiem Ministra Obrony Narodowej w celu znalezienia miejsca w innej jednostce), obniżenie okresowej oceny i dodatku do wynagrodzenia, swoje problemy zdrowotnew związku z sytuacją w miejscu pracy, wskazała na otrzymywanie SMS-ów o podtekście erotycznym podczas służby i poinformowania o tym fakcie przełożonych, przedstawiła sposób postępowania Żandarmerii Wojskowej po zgłoszeniu przez nią skarg do Ministra Obrony Narodowej dotyczących mobbingu i molestowania seksulanego, a także opisała relacje z dziennikarzami(...)i przekazane dziennikarzom informacje i dokumenty. ZeznaniaK. M. (1)w powyższym zakresie korespondowały z dowodamiz dokumentów, częściowo także z zeznania świadkówT. S. (1)iH. I.(co do trudnych kontaktów służbowychT. S. (1)zK. M. (1)i poinformowaniuK. M. (1)przezH. I.o przeniesieniu doŁ.), wobec czego zasługiwały na wiarę.
ZeznaniomT. S. (1)Sąd dał wiarę w części, w której opisał on ogólne relacje zK. M. (1)podczas służby wojskowej i przebieg rozmowyK. M. (1)zH. I., w tym przekazanąK. M. (1)przezH. I.informację o przeniesienie doŁ., a także wystąpienie do komendanta o obniżeniuK. M. (1)dodatku do wynagrodzenia, gdyż w tym zakresie zeznania świadka zasadniczo są zgodne z zeznaniamiK. M. (1). Na wiarę zasługiwały też zeznaniaT. S. (1)co do przyczyn odmowy udzielenia informacji dziennikarzom(...)na temat relacji zK. M. (1)(wymagana zgoda przełożonych), gdyż w tej części były one zgodne z zeznaniami innych świadków (R. J.,A. K.).
Sąd nie dokonał ustaleń faktycznych na podstawie zeznań świadkówK. M. (1)iT. S. (1)w zakresie, w jakim odnosiły się one do incydentu, który miał polegać na złapaniu za pierśK. M. (1)przezT. S. (1). Zeznania świadków w tym zakresie były wzajemnie sprzeczne, a pozostały zgromadzonyw sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, czy takie zdarzenie miało faktyczne miejsce. Wskazani świadkowie przedstawili w tym zakresie odmienne wersje zdarzenia. Ustalenie powyższej okoliczności nie miało też decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec tego nie wymagało udowodnienia.
Zeznania świadkaH. I.Sąd ocenił jako wiarygodne w części, w której świadek podał informacje co do faktu przeprowadzenia rozmowy dyscyplinującej zK. M. (1)oraz przyczyny takiej rozmowy (szukanie przezK. M. (1)pracy poza jednostką Żandarmerii za pośrednictwemB. M.). Sąd uznał za niewiarygodne zeznaniaH. I.co do szczegółów przebiegu tej rozmowy,w szczególności co do faktu, żeH. I.nie oznajmiłK. M. (1), że przenosi ją doŁ., lecz tylko że może ją przenieść do innych jednostek, gdyż w tej części zeznaniaH. I.były sprzeczne zarówno z zeznaniamiK. M. (1), jakiT. S. (1).
Sąd dał wiarę w całości zeznaniom świadkaJ. J. (3), w których przedstawiła okoliczności co do przebiegu jej służby w Oddziale Żandarmerii Wojskowej wK.,w tym okoliczności jej zwolnienia ze służby, jej relacje z komendantemS. K. (3), a także co do informacji i materiałów przekazanych dziennikarzom(...). Zeznania tego świadka korespondowały z dowodami z dokumentów (w tym wydrukami SMS-ów), z nagraniem jej rozmowy zS. K. (1)zapisanym na płycie CD,a także w znacznej części z zeznaniami świadkaA. P., zatem zasługiwały na wiaręw całości.
Na wiarę zasługiwały też zeznania świadkaM. Z.(złożone na piśmie),w których świadek przekazała pewne informacje o faktach związanych ze sporządzeniemw imieniuJ. J. (3)odwołania od rozkazu personalnego i spotkaniaJ. J. (3)z szefostwem Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej wW., aczkolwiek ze względu na skąpość przekazanych informacji zeznania tego świadka miały niewielkie znaczenie dowodowe.
Nie budziły również wątpliwości co do wiarygodności zeznania świadkaW. W. (1), opisujące sposób planowania dyżurów w Oddziale Żandarmerii Wojskowej, nieprawidłowości w rozliczaniu godzin ponadwymiarowych szeregowych, przebieg jej szkolenia wM.oraz okoliczności odejścia ze służby w trakcie urlopu macierzyńskiego. Zeznania świadka przedstawiały logiczny i spójny ciąg zdarzeń w tym zakresie, pozostawały w zgodzie z dokumentami stanowiącymi materiał dowodowy sprawy (dotyczącymi odmowy przedłużenia kontraktu zawodowego), a ponadto zostały w części potwierdzone zeznaniami świadkaP. J., który wskazał na pewne uchybieniaw prowadzeniu ewidencji godzin ponadwymiarowych w Oddziale Żandarmerii WojskowejwK., stwierdzone podczas kontroli wewnętrznej (dokonywanie wpisów ołówkiem, zamiast pismem trwałym).
Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania świadkaR. P., w których opisał on kontakty z dziennikarzami(...)w czasie przygotowywania inkryminowanych materiałów prasowych, w tym rodzaj informacji i dokumentów przekazywanych dziennikarzom. Podane przez świadka okoliczności zostały potwierdzone przez pozwanychP. Ł. (2)iE. Ż.podczas zeznań złożonych w charakterze stron postępowania.
Jeśli chodzi o zeznania świadkaA. P., to zasługiwały one zasadniczo na wiarę, jako korespondujące z zeznania innych świadków, w zakresie, w którym opisała relacje pomiędzyJ. J. (3)iS. K. (3), wykraczające poza stosunki służbowe. Wątpliwości budziły natomiast zeznania tego świadka w części, w której świadek przytoczyła informacje związane zW. W. (1), co do incydentów polegających na zgubieniu broni na poligonie i odmowie rozłożenia broni. Jak świadek sama wskazała, nie była naocznym świadkiem takich wydarzeń, a miała słyszeć o nich od innych osób. Ponadto takie ewentualne fakty, gdyby nawet miały miejsce, pozostawały bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. To samo dotyczy ocen co do charakteruJ. J. (3)wygłaszanych przez świadka, które nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podczas zeznańA. P.można było dostrzeż jej niechęć doW. W. (1)iJ. J. (3), wyrażającą się w negatywnej ocenie kwalifikacji bądź cech charakteru tych osób, co rodzi wątpliwości co do obiektywizmu świadka.
Nie budziły wątpliwości zeznania świadkaJ. K. (2), w których świadek opisał sposób pracy dziennikarzy przy przygotowywaniu spornych materiałów prasowych –w sposób zgodny z zeznania pozwanychP. Ł. (1)iE. Ż..
Wiarygodne były zeznania świadkaB. S., w których w sposób obiektywny przekazała ona informacje co do braku w siłach zbrojnych procedur dotyczących mobbingu i molestowania w okresie przed publikacją przedmiotowych artykułów, a także zeznaniom świadkaA. G., w których opisała postępowanie zespołu powołanego przez Ministra Obrony Narodowej po spornych publikacjach w celu sprawdzenia, czy w Żandarmerii są przestrzegane zasady przeciwdziałające mobbingowii molestowaniu.
Sąd dał zasadniczo wiarę zeznaniom świadkówR. J.,S. B.iA. K.oraz zeznaniomT. P.złożonych w charakterze strony postępowania, w których osoby te podały informacje o okolicznościach związanychz kontaktami z dziennikarzami(...), o postępowaniach wewnętrznych podejmowanychw Żandarmerii Wojskowej w celu wyjaśnienia spraw opisanych w inkryminowanych artykułach i dokonanych w ich toku ustaleniach, a także o rozstrzygnięciach postępowań przygotowawczych lub sądowych podejmowanych w kwestiach opisanych w spornych publikacjach. Zeznania wskazanych osób uzupełniały informacje wynikające z dokumentówi z przesłuchania pozwanych, wobec czego nie budziły wątpliwości.
Sąd uznał za w pełni wiarygodne zeznania pozwanychP. Ł. (1)iE. Ż., których opisali oni okoliczności przygotowania artykułów dotyczących Żandarmerii Wojskowej, w tym poszukiwanie źródeł informacji i kontakty z funkcjonariuszami Żandarmerii. Informacje przekazane przez pozwanych w trakcie przesłuchania pozostawaływ zgodzie m.in. z zeznaniami świadkówK. M. (1),J. J. (3),W. W. (1),R. P.czyJ. K. (2), a także korespondowały z dowodamiz dokumentów, tworząc wraz z nimi spójną i logiczną całość opisaną powyżej w ustaleniach faktycznych.
Sąd nie dokonał ustaleń faktycznych na podstawie zeznań świadkaR. M., który nie miał bezpośredniej wiedzy o sprawach opisanych w spornych publikacjachi nie podał żadnych konkretnych faktów dotyczących tych spraw, ani na podstawie zeznań świadkaM. W. (3), która nie przekazała żadnych informacji o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanegoM. W. (1)na podstawieart. 302 § 1 k.p.c., ponieważ pozwany nie stawił się na wezwanie Sądu w celu przesłuchania i nie usprawiedliwił należycie swojej nieobecności.
Sąd zważył, co następuje:
W pierwszym rzędzie wskazać należy, ze Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs2ustawy z dnia 2 marca 2020 r.o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U.z 2021 r., poz. 2095), po przeprowadzeniu postępowania dowodowego na rozprawiew całości oraz po zajęciu przez strony ostatecznych stanowisk na piśmie.
Zasada ochrony dóbr osobistych wyrażona została wart. 23 k.c., w myśl którego dobra osobiste człowieka, pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog chronionych dóbr osobistych wymieniony wart. 23 k.c.ma przy tym jedynie charakter przykładowy, na co wskazuje sformułowanie„w szczególności”, nie jest to więc katalog wyczerpujący. W tym katalogu wymienione zostały wyraźnie zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. Zgodnie zart. 24 § 1 k.c.ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w Kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Przepisart. 24 § 1 k.c.formułuje domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych, zatem to na osobie, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego ciąży obowiązek wykazania, że jej działanie nie było bezprawne. W myślart. 448 § 1 zd. 1 k.c.w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Zgodnie zart. 43 k.c.przepisyo ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych.
Naruszenia dobra osobistego jako prawa podmiotowego osoby fizycznej i osoby prawnej dopuszcza się każdy, kto w takie dobro chronione konkretną normą prawną lub zasadami współżycia społecznego godzi w sposób bezprawny. Dobre imię przysługuje wszystkim osobom prawnym. Naruszenie dobrego imienia osoby prawnej może polegać bądź na rozpowszechnianiu zarzutów określonej treści, bądź na ujemnej ocenie jej działalności. Dobre imię osoby prawnej naruszają przy tym wypowiedzi, które obiektywnie oceniając, przypisują tej osobie prawnej niewłaściwe postępowanie mogące spowodować utratę do niej zaufania potrzebnego do prawidłowego jej funkcjonowania w zakresie swych zadań. Elementem dobrego imienia osoby prawnej jest renoma tej osoby, tzn. ogół pozytywnych wyobrażeń i ocen o działalności osoby prawnej, bądź produktach lub usługach prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa.
Trzeba uznać, że dobro osobiste w postaci renomy przysługuje także Żandarmerii Wojskowej, która jest wyodrębnioną i wyspecjalizowaną służbą wchodzącą w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z regulacjąart. 1 ust. 1 ustawy z dnia24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych(tekst. jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1214). Renoma taka, budująca zaufanie wśród społeczeństwa oraz ze strony innych służb i organów władzy publicznej, jest niezbędna do prawidłowego wykonywania przez Żandarmerię Wojskową zadań nałożonych wart. 4przywołanej wyżej ustawy, dotyczących m.in. ochrony porządku publicznego, życia i zdrowia ludzi oraz mienia. W procesie cywilnym o ochronę dóbr osobistych Żandarmerii Wojskowej, która nie jest odrębną od Skarbu Państwa osobą prawną, za właściwąstatio fisciSkarbu Państwa na płaszczyźnieart. 67 § 2 k.p.c.należy uznać Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej, który jest dowódcą Żandarmerii Wojskowej i przełożonym wszystkich żołnierzy, stosownie doart. 6 ust. 1 ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych,a zatem zobowiązany jest też dbać o dobry wizerunek i renomę tej formacji, potrzebne do prawidłowego wykonywania zadań. Wobec tego Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej, przysługuje legitymacja czynna do dochodzenia roszczeń o ochronę dóbr osobistych Żandarmerii Wojskowej.
Obowiązkiem każdego jest powstrzymanie się od działań naruszających cudze dobra osobiste, czemu towarzyszy uprawnienie pokrzywdzonego do żądania zaniechania tych naruszeń względnie usunięcia ich skutków. W konsekwencji na pokrzywdzonym ciąży jedynie obowiązek wykazania, że jego dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, natomiast sprawca, dążąc do uwolnienia się od odpowiedzialności, powinien udowodnić, że jego działanie nie miało cech bezprawności. Przez działanie bezprawne rozumie się zachowanie sprzeczne z normami prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Brak bezprawności działania nie oznacza wprawdzie braku zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego, niemniej jednak wyłącza odpowiedzialność tego, kto wykazał, że nie działał bezprawnie.
W kontekście rozstrzygnięcia, czy doszło do naruszenia dobrego imienia (renomy) osoby prawnej istotne jest wyczerpujące rozważenie znaczenia użytych słów i sformułowań,z uwzględnieniem ich konotacji i odniesień. Trzeba brać ponadto pod uwagę kontekst sytuacyjny lub rodzaj wypowiedzi, w której słowa te zostały użyte i zastosowany środek komunikacji. Odnosząc powyższe zasady do realiów niniejszej sprawy należy w pierwszym rzędzie wskazać, że wszystkie sporne publikacje zawierają treści godzące obiektywniew dobre imię (renomę) Żandarmerii Wojskowej, skoro znalazły się w nim wypowiedzi zarzucające Żandarmerii (jej funkcjonariuszom) dopuszczanie się lub tolerowanie zachowań polegających na mobbingu, molestowaniu seksualnym lub innych zachowań o charakterze dyskryminacyjnym wobec kobiet, nieprawidłowości w rozliczaniu nadgodzin ponadwymiarowych i planowaniu dyżurów, jak i zarzuty dotyczących nielegalnych działań przy wykonywaniu ustawowych funkcji. Zarzuty takie są bardzo poważne, stawiają w złym świetle całą formację, podważają jej renomę, przez co mogą negatywnie wpływać na zaufanie społeczne do jej funkcjonariuszy, utrudniając Żandarmerii Wojskowej wykonywanie ważnych społecznie zadań nałożonych przez przepisy prawa.
Dla oceny żądań dochodzonych pozwem niezbędne było ustalenie, czy przygotowanie przez pozwanych artykułów prasowych lub ich wypowiedzi w programach telewizyjnych, zawierające wskazane wyżej treści, były działaniami bezprawnymi. W wypadku, gdy naruszenie dobra osobistego następuje w ramach określonej wypowiedzi, zbadanie, czy naruszenie to jest bezprawne, musi być dokonane przy uwzględnieniu gwarantowanego konstytucyjnie (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP) oraz konwencyjnie (art. 10 ust. 1 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności) prawa (wolności) wyrażania poglądów. Sąd dokonując takiego badania musi wtedy – w okolicznościach sprawy – rozważyć, czy wzgląd na ochronę prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, czci oraz dobrego imienia (art. 47 Konstytucji RPi art. 8 Konwencji) uzasadnia ingerencjęw prawo (wolność) wyrażania swoich poglądów (opinii), uwzględniając, że ograniczenie tego ostatniego prawa musi mieć odpowiednie uzasadnienie (por.art. 31 ust. 3 Konstytucji RPi art. 10 ust. 2 Konwencji).
Jeżeli do naruszenia dobra osobistego doszło w publikacji prasowej, przy stosowaniuart. 24 k.c.należy ponadto uwzględniać przepisyprawa prasowego. W kontekście relacji dóbr osobistych do publikacji dziennikarskich należy przytoczyćart. 6 ust. 1 oraz art. 41 ustawyz dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe(tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1914). Stosownie do tych przepisów prasa jest zobowiązana do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk (art. 6 ust. 1). Publikowanie rzetelnych, zgodnych z zasadami współżycia społecznego ujemnych ocen dzieł naukowych lub artystycznych albo innej działalności twórczej, zawodowej lub publicznej służy realizacji zadań określonych w art. 1 ustawy (tj. wolności wypowiedzi i urzeczywistniania prawa obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej) i pozostaje pod ochroną prawa (art. 41).
Prawo prasoweokreśla powinności dziennikarza, przypisując mu obowiązek szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych (art. 12 ust. 1 pkt 1)oraz działania zgodnie z etyką zawodową i zasadami współżycia społecznego (art. 10 ust. 1). W orzecznictwie Sądu Najwyższego przesądzono już, że naruszająca cudze dobra osobiste wypowiedź dziennikarza o faktach, choćby była nieprawdziwa, nie jest bezprawna, jeżeli przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych działał w obronie społecznie uzasadnionego interesu oraz wypełnił obowiązek zachowania szczególnej staranności i rzetelności (uchwała 7 sędziów SN z 18.02.2005 r.,, sygn. III CZP 53/04, OSNC 2005/7-8/114). W wypadku publikacji prasowych społecznie uzasadniony interes wyraża się przede wszystkim w urzeczywistnianiu zasad jawności życia publicznego i prawa społeczeństwa do informacji. Dotyczy on sfery „życia publicznego”,a więc takiej, w ramach której można mówić o istnieniu potrzeby otwartej debaty publicznej ważnej w demokratycznym społeczeństwie, jak i o takim prawie do uzyskiwania informacji, które wymaga realizacji przez środki masowego przekazu. Potrzeba ważnej debaty publicznej ujawnia się zasadniczo w sferze publicznej działalności osób pełniących funkcje publiczne, bo ich działanie wywiera wpływ na kształtowanie życia społeczeństwa i stanowi podstawę usprawiedliwionego zainteresowania społeczeństwa i związanego z nim prawa do uzyskiwania informacji. Natomiast w celu stwierdzenia, czy dziennikarz spełnił obowiązek wynikający zart. 12 ust. 1 Prawa prasowego, czyli zachował szczególną starannośći rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, najistotniejsze znaczenie ma – na etapie zbierania materiałów prasowych – rodzaj i rzetelność źródła informacji (dziennikarz nie powinien opierać się na źródle, którego obiektywizm lub wiarygodność budzi wątpliwości), sprawdzenie zgodności z prawdą uzyskanych informacji przez sięgnięcie do wszystkich innych dostępnych źródeł i upewnienie się co do zgodności informacjiz innymi znanymi faktami oraz umożliwienie osobie zainteresowanej ustosunkowania się do uzyskanych informacji, zaś na etapie wykorzystania materiałów prasowych – wszechstronne, a nie selektywne przekazanie informacji, przedstawienie wszystkich okolicznościi niedziałanie pod z góry założoną tezę, a także rozważenie powagi zarzutu, znaczenia informacji z punktu widzenia usprawiedliwionego zainteresowania społeczeństwa oraz potrzeby (pilności) publikacji.
W przypadku wypowiedzi ocennych, których nie da się zweryfikować według kryterium prawdziwości lub fałszu, warunkiem ich zgodności z prawem jest (zgodnie zart. 41 ustawy Prawo prasowe) rzetelność oceny. Znaczenie wówczas mają motywy, którymi kierowała się osoba rozpowszechniająca ocenę czy opinię. Potrzebne jest zatem ustalenie, czy celem jej działania było dokuczenie osobie, której dotyczą wyrażone sądy, jej poniżenie bądź podważenie jej dobrej opinii, którą się cieszy, czy też celem tym była obrona uzasadnionego interesu społecznego (zob. orz. SN z 26.08.2009 r., I CSK 528/08, Legalis nr 274091). Prawo do krytyki, w tym krytyki zachowania osób sprawujących funkcje publiczne czy urzędowe, nie może być jednak wykonywane w taki sposób, aby naruszało bezprawnie dobre imię lub cześć krytykowanego. Przekraczając granice wyznaczające legalność krytyki (satyry), dziennikarz naraża się na poniesienie odpowiedzialności za naruszenie cudzych, prawem chronionych, dóbr osobistych. Także więc satyra podlega ocenie z punktu widzenia zasad współżycia społecznego i rzetelności  (zob. orz. SN z 25.03.2019 r., I CSK 25/18, Legalis nr 1888914).
W orzecznictwie wyrażono pogląd, że czynem naruszającym dobro osobiste może być opublikowanie materiału prasowego, który nie został wytworzony przez osobę publikującą. Tym bardziej wydawca, który publikuje nieautoryzowany wywiad bądź opracowanei zredagowane wypowiedzi osób trzecich, nie może zwolnić się z odpowiedzialnościza naruszenie dóbr osobistych wypowiedzią osoby udzielającej wywiadu (orz. SNz 11.10.2001 r., II CKN 559/99, Legalis nr 52671). Zwrócić trzeba jednak w tym miejscu uwagę również na wyrok(...)z 23 wrześnie a1994 r. w sprawieJ.przeciwko Danii, nr(...), który – w ocenie Sądu – powinien być uwzględniony przy ocenie kwestii odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych przy takiej formie publikacji.W przywołanym wyroku Trybunał zajął stanowisko, że przedstawienie informacji techniką wywiadu stanowi jeden z najbardziej istotnych środków, za pomocą których prasa jestw stanie odegrać swoją ważną rolę „strażnika publicznego”. Karanie dziennikarza za pomoc w rozpowszechnianiu wypowiedzi wygłoszonych przez inną osobę podczas wywiadu istotnie utrudniałoby mediom udział w dyskusji o sprawach mających znaczenie społeczne. Dlatego nie powinno to mieć miejsca, chyba że przemawiają za tym szczególnie ważne względy.
Przypomnieć należy, że zarówno w orzecznictwie polskim, jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, przyznaje się węższą ochronę osobom publicznym, szerzej rozpoznawalnym właśnie dzięki rodzajowi prowadzonej działalności. Podejmując działalność publiczną osoba musi liczyć się z tym, że jej działania będą przedmiotem zainteresowaniai mogą być poddane krytyce (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18.05.2016 r.,VI ACa 612/15, Legalis nr 2123075). Dotyczy to zarówno osób fizycznych, jak i osób prawnych. Wobec tego w stosunku do osób publicznych wolność wyrażania opinii jest szersza, w związku z czym osoby takie w większym od przeciętnego zakresie muszą tolerować wypowiedzi krytyczne wobec własnej działalności. Nikt nie może wymagać od innych ludzi wyłącznie afirmacji swojej osoby lub postępowania. Jeżeli ktoś podejmuje działalność w sferze publicznej lub wykonuje zawód publicznego zaufania, nie może też żądać milczenia i powstrzymywania się od wyrażania ocen przez osoby zainteresowane, lecz musi godzić się na poddanie swojej aktywności krytyce (zob. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12.05.2008 r., Sk 43/05, OTK-A 2008, nr 4, poz. 57, wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 08.07.1986 r., Nr 9815/82, LEX nr 81012 i z 02.02.2010 r.,Nr 571/04, LEX nr 551622, orz. SN z 18.01.2013 r., IV CSK 270/12, OSNC 2013/7-8/94). Wolność wyrażania opinii służy bowiem debacie publicznej, która jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa demokratycznego. W jej trakcie następuje wymiana poglądów oraz informacji dotyczących spraw budzących zainteresowanie opinii publicznej, w tym dotyczących osób pełniących funkcje publiczne. Z tego względu ochrona wolności wypowiedzi ma na celu ważny interes społeczny. W przypadku styku prawa do swobodnej wypowiedzi publicznej i prawa do ochrony czci i dobrego imienia należy przyjąć, iż ranga i poziom ochrony tych praw jest jednakowy i żadne z nich nie ma charakteru absolutnego.
Odnosząc powyższe zasady do realiów rozpatrywanej sprawy wskazać potrzeba, że wszystkie inkryminowane publikacje, dotyczące mobbingu, molestowania seksualnego bądź innych poruszonych w nich nieprawidłowości w działaniach Żandarmerii Wojskowej dotyczą sfery publicznej, tj. działalności funkcjonariuszy formacji wchodzącej w skład sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, która pełni istotne społecznie zadania z zakresu m.in. ochrony porządku publicznego, życia i zdrowia ludzi oraz mienia, i która może podejmować wobec obywateli różne działania o charakterze władczym, wpływające na zakres ich wolnościi praw. Wobec tego funkcjonariuszy Żandarmerii Wojskowej należy uznać za osoby działające na forum publicznym (pełniące funkcje publiczne), bo ich działania wywierają wpływ na kształtowanie życia publicznego, co stanowi podstawę uzasadnionego zainteresowania społeczeństwa i związanego z nim prawa do uzyskania informacji.W odniesieniu do sposobu działania Żandarmerii Wojskowej przy wykonywaniu powierzonych jej ustawowo zadań, jak i występujących w niej stosunków wewnętrznych pomiędzy funkcjonariuszami, ukształtowanych na zasadzie podległości służbowej (hierarchicznego podporządkowania), a w tym kontekście zwłaszcza sytuacji kobiet służących w Żandarmerii, można z pewnością mówić o potrzebie otwartej debaty publicznej ważnejw demokratycznym społeczeństwie oraz o prawie społeczeństwa do informacji, realizowanym najpełniej przez środki masowego przekazu. W związku z charakterem działalnościi specyfiką Żandarmerii Wojskowej, w odniesieniu do funkcjonariuszy Żandarmerii Wojskowej i tejże formacji jako całości zakres dopuszczalnej krytyki jest zatem szerszy,a ochrona – słabsza. W rezultacie trzeba uznać, że inkryminowane publikacje, dotyczące ważnych społecznie problemów, realizowały godny ochrony interes społeczny w opisanym wyżej znaczeniu. Nie zostały przy tym ujawnione żadne takie okoliczności, które by wskazywały, że rzeczywistym celem działania dziennikarzy było podważenie renomy Żandarmerii Wojskowej, a nie realizacja ważnego interesu społecznego.
Po tym stwierdzeniu, w dalszej kolejności zbadać należało, czy przy zbieraniu informacji i ich wykorzystaniu w inkryminowanych materiałach dziennikarze zachowali szczególną staranność i rzetelność, o których mowa wart. 12 ust 1 Prawa prasowego.W ocenie Sądu pozwanym dziennikarzom nie można odmówić szczególnej starannościi rzetelności, zarówno przy zbieraniu informacji, jak i przy ich wykorzystaniu w spornych publikacjach.
W materiałach dotyczącychK. M. (1), zatytułowanym pierwotnie „(...)”, a później „(...)”,J. J. (3), pt. „(...)” orazW. W. (1), pt. „(...)”, a takżew wypowiedziach w programach telewizyjnych dotyczących tych kwestii, dziennikarze poruszyli niezwykle ważne społecznie kwestie związane z różnymi formami dyskryminacji kobiet zatrudnionych w formacjach wojskowych. Dziennikarze oparli się przede wszystkim na relacjachK. M. (1)iJ. J. (3), przedstawiających ich stosunkiz przełożonymi podczas służby w Żandarmerii Wojskowej, które przez bohaterki artykułów jak i przez dziennikarzy zakwalifikowane zostały jako molestowanie seksualne i mobbing, oraz na relacjiW. W. (1), która wiązała odmowę przedłużenia z nią kontraktu na służbę w Żandarmerii Wojskowej z zajściem przez nią w ciążę.
Jeśli chodzi o materiały dotycząceK. M. (1), to dziennikarze uzyskali informacje o jej stosunkach z przełożonymi podczas jej służby w(...) OddzialeŻandarmerii Wojskowej, opisanymi następnie w artykule, od samejK. M. (1), z którą przeprowadzili kilka rozmów. Jak wynika z postepowania dowodowego, dziennikarze wypytaliK. M. (1)o przedstawianie przez nią sytuacje i prosili o przedstawienie dokumentów potwierdzających podawane przez nią informacje.K. M. (1)przedstawiła dziennikarzom posiadane dowody, w tym SMS-y o treściach z podtekstem erotycznym oraz dokumenty dotyczące przebiegu jej służby (w tym opinie służbowe, decyzję o obniżeniu dodatku do wynagrodzenia, skargę do Ministra Obrony Narodowej), grafiki służb, które przygotowywała w Żandarmerii Wojskowej, a także wskazała dziennikarzom nazwiska osób z Żandarmerii Wojskowej, z którymi mogą porozmawiać. Dziennikarze dysponowali też nagraniem z rozmowyK. M. (1)z żandarmami podczas wizyty, którą złożyli w jej domu w związku z postępowaniem wewnętrznym prowadzonymw sprawie skargiK. M. (1)skierowanej do Ministra Obrony Narodowej.K. M. (1)udzieliła dziennikarzom informacji o tym, żeT. S. (1)ją molestował, wskazała na czym molestowanie polegało oraz przedstawiła im opis zdarzenia związanego z próbą przeniesienia jej do innej jednostki. Po otrzymaniu informacji odK. M. (1)dziennikarze zaczęli weryfikować przedstawione przez nią informacje i dokumenty z informatorami z Żandarmerii, do których dotarli. Dziennikarze otrzymali potwierdzenie przekazanych przezK. M. (1)informacji od innych żołnierzy, w tym opis od osób widzących to, co się wydarzyło w momencie, kiedyK. M. (1)wzburzona opuściła gabinet pułkownikaT. S. (1)oraz mających wiedzę o zainteresowaniu i pytaniach oK. M. (1)kierowanych przezT. S. (1)do innych żołnierzy. Dziennikarze rozmawiali z kobietami z Żandarmerii, przełożonymiK. M. (1), a następnie rozszerzając temat kontaktowali sięz byłymi komendantami i prawnikami, aby stworzyć szeroki obraz sytuacji. Dziennikarze dowiadywali się także o realiach załatwiania podobnych spraw w Żandarmerii Wojskowej. Dziennikarze umożliwili również odniesienie się do sprawy przełożonymK. T.S., którego oskarżyła ona o czyny mobbingui molestowania seksualnego,H. I., któremuK. M. (1)zarzuciła próbę nieuzasadnionego przeniesienia do jednostki wŁ., a także szefostwu Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej. ZarównoT. S. (1)jak iH. I.odmówili jednak komentarza do sprawy i odpowiedzi na pytania dziennikarzy, odsyłając ich do rzecznika prasowego. Dziennikarze nawiązali również kontakt telefoniczny z zastępcą Komendanta Głównego Żandarmerii WojskowejR. J., który również nie przedstawił żadnych konkretnych informacji dotyczących sprawyK. M. (1), lecz próbował podważyć je wiarygodność, wskazując na jej uprzednią karalność za składanie fałszywych zeznań (w rzeczywistości postępowanie karne przeciwkoK. M. (1)zostało warunkowo umorzone). Z kolei odpowiedzi udzielone na piśmie przez rzecznika prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej były ogólnikowe. Rzecznik wskazał, że w sprawie zarzutów podnoszonych przez kapralK. M. (1)zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w którym nie potwierdzono, aby podnoszone w jej skardze okoliczności miały miejsce, a zwłaszcza nie potwierdzono czy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Poinformował także, żew Prokuraturze Okręgowej wW.– Wydziale ds. Wojskowych prowadzone jest postępowanie sprawdzające w sprawie kapralK. M. (1)i w tym stanie rzeczy nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące szczegółów opisywanych zdarzeń, gdyż udzielenie odpowiedzi na postawione pytania mogłoby naruszyć tajemnicę postępowania, a także skutkować podaniem do publicznej wiadomości szczegółów dotyczących okoliczności podnoszonych przez skarżącą zdarzeń, co mogłoby naruszyć dobra osobiste zainteresowanej lub osób trzecich. Dziennikarze nawiązali też kontakt w tej sprawie z Ministrem Obory Narodowej, jednak nie uzyskali żadnego komentarza Ministra.W konsekwencji stwierdzić należy, że dziennikarze wnikliwie zbadali sprawę dotyczącąK. M. (1)i w wyniku dokonanych czynności uzyskali obszerny materiał dotyczący tej sprawy. Fragmenty stanowiska Żandarmerii Wojskowej zostały przytoczonew artykule, a w całości stanowisko zostało umieszczona pod artykułem w formie załącznika w formacie PDF.
W ocenie Sądu, dziennikarze zachowali również rzetelność przy sporządzeniu inkryminowanego artykuł. Zebrane przez dziennikarzy w sprawieK. M. (1)materiały uzasadniały wniosek, że relacjaK. M. (3)o przejawach mobbingui molestowania seksualnego, jakich doznała podczas służby w Żandarmerii Wojskowej, była wiarygodna, co dawało podstawę do postawienia w materiale przygotowanym przez dziennikarzy tez dotyczących wystąpienia takich zjawisk. Materiał odwołuje się do wielu osobowych źródeł informacji (z oczywistych względów w większości przytoczonych anonimowo) oraz do dokumentów. Nie da się rozstrzygnąć jednoznacznie, nawet na gruncie dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie, czy faktycznie doszło do chwycenia bohaterki artykułu za pierś przez jej przełożonego. Tym bardziej nie mogli tego rozstrzygnąć dziennikarze, które mają o wiele mniejsze możliwości w gromadzeniu dowodów, niż Sąd(w szczególności nie mogą przesłuchiwać świadków pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań). Jednak w kontekście wszystkich dowodów uzyskanych przez dziennikarzy – w tym relacji samejK. M. (1), okolicznościom opisanym przez nią w skardze do Ministra Obrony Narodowej, nagraniu jej rozmowyz funkcjonariuszami prowadzącymi czynności wyjaśniające w ramach postępowania wewnętrznego w Żandarmerii Wojskowej, dokumentacji medycznejK. M. (1)(wskazującej na jej problemy zdrowotne w związku z sytuacją w miejscu pracy), dokumentami wskazującymi na obniżenieK. M. (1)oceny okresoweji dodatku do wynagrodzenia, sytuacji związanej z próbą czy groźbą przeniesieniaK. M. (1)do oddalonej geograficznie jednostki Żandarmerii Wojskowej (potwierdzonej w niniejszym postępowaniu sądowym) – dziennikarze mieli uzasadnione podstawy do zamieszczenia w artykule treści opisujących zdarzenia dotyczącejK. M. (1)i zakwalifikowania ich jako mobbing i molestowanie seksualne. Natomiast zainteresowani po przeciwnej stronie, wobec których sformułowała zarzutyK. M. (1), pozbawili się możliwości uwzględnienia ich stanowisk w materiałach prasowych, skoro odmówili jakiegokolwiek komentarza i odpowiedzi na pytania dziennikarzy. Rozumiejąc ograniczenia (ze względu na charakter służby) w kontaktowaniu się funkcjonariuszy Żandarmerii Wojskowej z prasą, w postaci konieczności uzyskania zgody przełożonych, powinni oni jednak dążyć oni do uzyskania takiej zgody i udzielenia wyjaśnień (skoro zarzuty dotyczyły ich personalnie), zamiast zasłaniać się brakiem zgody, jeśli ich stanowisko miało być uwzględnione przez dziennikarzy. Z kolei stanowisko Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej przekazane dziennikarzom było ogólnikowe i formalne, odwołujące się do informacji o wynikach przeprowadzonych postępowań, zatem na jego podstawie nie można było podważyć twierdzeńK. M. (1)i uznać je za niewiarygodne.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że nie miała miejsce bezprawność postępowania dziennikarzy przy sporządzeniu materiałów dotyczącychK.M., w tym wypowiedzi zawartych w artykule prasowym, w materiałach audiowizualnych i w programie telewizyjnym.
W podobny sposób ocenić należy materiał dotyczącyJ. J. (3). W tym przypadku dziennikarze również odbyli kilka bezpośrednich spotkańJ. J. (3), nagrali przeprowadzone z nią rozmowy, uzyskali od niej dokumenty związane z przebiegiem jej służby i jej sytuacją zdrowotną, a nadto uzyskali nagranie rozmowy telefonicznej oraz nagranie spotkaniaJ. J. (3)z komendantemS. K. (1). Materiały te wskazywały na próbę nawiązania przezS. K. (1)zJ. J. (3)relacji wykraczających poza stosunki służbowe, o jego zainteresowania osobąJ. J. (3)w aspekcie seksualnym, co wiązało się do pewnego momentu z faworyzowaniemJ. J. (3)podczas służby, a od pewnego czasu – po odrzuceniu przez nią zamiarówS. K. (1)– skutkowało jej szykanowaniem, przejawiającym się brakiem wystosowania wniosku o jej awans na stopień podporucznika mimo spełnienia przez nią wszystkich warunków, próbą jej przeniesienia do innego wydziału, obniżeniem oceny okresowej czy ustaleniem dodatku do wynagrodzenia poniżej przyznanego wcześniej dodatku maksymalnego, wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.
Przed publikacją artykułu dziennikarze wystąpili za pośrednictwem rzecznika prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej ze szczegółowymi pytaniami do płk.S. K. (1), do gen.R. J.i do płk.S. B., dotyczącymi sprawy mobbingu i molestowaniaJ. J. (3), umożliwiając zajęcie stanowiska przedstawicielom Żandarmerii Wojskowej. Jednak i ta odpowiedź była bardzo formalna i nie wyjaśniała istoty stawianych przezJ. J. (3)zarzutów, skoro wskazano w niej, że płk.S. K. (1)nie wyraził zgody na ujawnienie jego wyjaśnień złożonychw ramach postępowania wewnętrznego, powołując się na możliwość przyniesienia szkody także ppor.J. J. (3). Treść tego stanowiska Żandarmerii Wojskowej została również umieszczona w całości pod artykułem w formie załącznika w formacie PDF.
Nie budzi wątpliwości, że opisane relacje pozasłużbowe, które nawiązał czy próbował nawiązać komendantS. K. (1)ze swoją podwładnąJ. J. (3), naleganie na ich kontynuowanie pomimo odrzucenia jego zamiarów przezJ. J. (3), były niewłaściwe, mogły być zakwalifikowane przezJ. J. (3)i przez dziennikarzy jako molestowanie seksualne, a szykany, które spotkały następnieJ. J. (3)w miejscu pracy – jako mobbing.
W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że postepowanie dziennikarzy było staranne i rzetelne zarówno w procesie zbierania informacji o sprawieJ. J. (3), jak i przy ich wykorzystania w spornej publikacji, która nie zawierała tez nieadekwatnych do zebranych przez dziennikarzy obszernego materiału dowodowego. Wobec tego brak jest podstaw do zarzucenia dziennikarzom bezprawności postępowania w związkuz wypowiedziami dotyczącymiJ. J. (3), zawartymi w artykule prasowym, materiałach audiowizualnych i programie telewizyjnym.
Zdaniem Sądu, jako staranne i rzetelne ocenić należy postępowanie dziennikarzy przy przygotowywaniu materiałów prasowych dotyczącychW. W. (1). Jak wynikaz przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania dowodowego, dziennikarze przygotowując artykuł przeprowadzili rozmowę z jego bohaterką i jej mężem, uzyskali przekazaną im przezW. W. (1)dokumentacją medyczną, z której wynikało, że ciąża bohaterki artykułu była zagrożona, dysponowali dokumentacją związaną ze służbą wojskowąW. W. (1), w tym dziennikiem z ocenami oraz grafikami godzin i urlopów, zawierającymi wpisy dokonane ołówkiem. Po rozmowie zW. W. (1)i zapoznaniem sięz przedstawioną dokumentacją, dziennikarze weryfikowali otrzymane informacje z osobamiz jednostki, które znały historięW. W. (1), w tym z żołnierzami, którzy organizowali szkolenie wM.. Dziennikarze nagrali także rozmowę telefoniczną, jaką przeprowadził zW. W. (1)płk.S. K. (1)– komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej wK., w przedmiocie przedłużenia jej kontraktu. Dziennikarze dysponowali zatem wieloma wiarygodnymi źródłami informacji, nie opierali się jedynie na gołosłownej relacji bohaterki artykułu. Przed publikacją artykułu dziennikarze umożliwili zajęcie stanowiska Żandarmerii Wojskowej, bowiem wystąpili do rzecznika prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z pytaniami dotyczącymi sprawyW. W. (1), a treści z udzielonej odpowiedzi znalazły się w samym artykule (w sposób nie wypaczający ich sensu), a pełne stanowisko Żandarmerii Wojskowej zostało umieszczone pod artykułem w postaci pliku w formacie PDF.

  Materiały, którymi dysponowali dziennikarze również i w tym przypadku dawały podstawy do przygotowania artykułu, w którym jego bohaterka przedstawia swoje zarzuty co do nieprawidłowości w planowaniu dyżurów i w rozliczaniu godzin ponadwymiarowych szeregowych w Oddziale Żandarmerii Wojskowej wK., oraz opisuje przebieg szkolenia wojskowego, podczas którego dowiedziała się, że jest w ciąży, do sformułowania przez dziennikarzy krytycznej oceny postępowania Żandarmerii Wojskowej wobecW. W. (1)w tej sytuacji (ze względu na brak niezwłocznego odesłania jej do domu, kiedy i tak szkolenie nie mogło być jej zaliczone), jak i do postawienia tezy zawartej w tytule, że „(...)”. Co prawda, jak wykazało przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe, stosunek służbowyW. W. (1)został formalnie zakończony ze względu na upływ terminu określonego w kontrakcie, to jednak nastąpiło to w okresie, kiedy pozostawała ona na urlopie macierzyńskim po zajściuw ciążę i urodzeniu dziecka w trakcie trwania kontraktu. ProśbaW. W. (1)o przedłużenie kontraktu nie została uwzględniona, pomimo złożenia stosownego wniosku do komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej wK.. W tej sytuacji radykalna teza postawiona już w tytule artykułu, mająca zwrócić uwagę na sytuację kobiet służącychw siłach zbrojnych, które decydują się na macierzyństwo, była uzasadniona wagą problemu, znajdowała uzasadnioną podstawę faktyczną i była dopuszczalna na gruncie wolności słowa, która obejmuje również prawo do wyrażania sądów krytycznych, zwłaszcza w stosunku do osób lub podmiotów działających w sferze publicznej.
Druga grupa spornych materiałów prasowych dotyczyła niezgodnych z prawem działań Żandarmerii Wojskowej przy wykonywaniu ustawowych zadań. W przypadku tych materiałów dziennikarze również poruszyli bardzo istotne społeczne kwestie związanez legalnością działania tej formacji, która z racji swego charakteru winna stać na straży prawa.
Jak wcześniej wskazano, artykuł z dnia 18 stycznia 2018 r. pt. „(...)”miał formę wywiadu z majoremR. P., który w przeszłości był zastępcą Szefa Wydziału Wewnętrznego Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej i który wypowiadał się pod swoim imieniem i nazwiskiem.R. P.przedstawiony został w tym artykule jako osoba, która w trakcie swojej służby była świadkiem „zamiatania pod dywan” przestępstw popełnianych przez żandarmów, która starała się walczyćz nieprawidłowościami w postępowaniu żandarmów, a ostatecznie zameldowała ministrowi obronyA. M.o nieprawidłowościach wewnątrz swojej formacji, związanej z wyłudzaniem dodatków wojennych, mobbingu kobiet, wykorzystywaniu stanowisk do osiągnięcia korzyści majątkowych, nielegalnych podsłuchach i działaniach operacyjnych wobec osób niewygodnych dla formacji i która w związku z tym spotkała sięz sankcjami i napiętnowaniem ze strony Żandarmerii.R. P.w wywiadzie opowiedział o przypadkach, z którymi się zetknął podczas służby.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do zarzucenia dziennikarzom nierzetelności postepowania przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów do przedmiotowego artykułu. Zanim dziennikarze zdecydowali się na publikację artykułu, odbyli kilka spotkań z majoremR. P., który opisał im dostrzeżone przez siebie nieprawidłowości, oraz poprosiliR. P.o przedstawienie wszelkich dowodów świadczących, że podawane przez niego informacje są prawdziwe.R. P.przedstawił dziennikarzom szereg złożonych przez siebie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia czynów zabronionych, skierowanych przez niego do prokuratury. Pokazywał im maile od żandarmów zA., przekazał informacje odnośnie spotkania z ministremM., opisywał okoliczności przeszukania jego mieszkania i zatrzymania go przez Policję. Dziennikarze dysponowali także dokumentami pochodzącymi od osoby anonimowej oraz notatkami i dokumentami przekazanymi im przez oficera Policji. Dziennikarze wysyłali zapytania i rozmawiali z informatorami z oddziału specjalnego, żołnierzami i policjantami, którzy potwierdzali otrzymane informacje. Napisany przez dziennikarzy artykuł został przesłany doR. P., który go autoryzował. Nie bez znaczenia dla oceny wiarygodności informacji przekazanych przezR. P.był fakt, że był on wysokim rangą funkcjonariuszem Żandarmerii Wojskowej, który zgodził się udzielić wypowiedzi pod własnym imieniem i nazwiskiem, co uwiarygadniało podawane przez niego informacje.
Przed publikacją powyższego artkułu dziennikarze umożliwili zajęcie stanowiskaw przedmiocie informacji podanych przezR. P., bowiem zwrócili się do rzecznika prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z szeregiem pytań dotyczących kwestii opisanych następnie w artykule. Podobnie jak w przypadku wcześniejszych artykułów również i w tym wypadku odpowiedź rzecznika była lakonicznai zawierająca niewiele informacji dotyczących istoty zarzutów postawionych przezR. P.. W odpowiedzi na szczegółowe pytania dziennikarzy (przesłane pocztą elektroniczną) rzecznik prasowy wskazał bowiem tylko, że przeciwko mjrP.prowadzone są przez Prokuraturę Okręgową wW.Dział ds. Wojskowych dwa postępowania karne, w których ma on status podejrzanego, jak również, że jest on osobąz poważnymi zaburzeniami zdrowotnymi i pozostającą w sporze z Żandarmerią, w związkuz czym do informacji przez niego przedstawianych należy podchodzić z dużą ostrożnością. Rzecznik podał także, że przeprowadzone przez Żandarmerię postępowanie wyjaśniającew sprawie nieprawidłowości w wypłacie dodatków wojennych nie potwierdziło doniesieniao nieprawidłowościach oraz zdawkowo odniósł się do pozostałych pytań dziennikarskich, wskazując m.in., że w sprawie postępowań dotyczących sygnalizowanych w pytaniach nieprawidłowości sugeruje zwrócić się do Prokuratury Okręgowej wW.Wydział ds. Wojskowych, zaprzeczył, by gen.P.miał pokazywać mjr.P.teczkę z jego fotografiami z innymi kobietami oraz zaproponował zapytać mjr.R. P., czy takie zdjęcia w ogóle istnieją, a jeśli tak, to jak Żandarmeria mogła wejść w ich posiadanie. Mimo tego, stanowisko Żandarmerii Wojskowej zostało uwzględnione przez dziennikarzyw treści artykułu, gdzie znalazły się fragmenty udzielonych odpowiedzi, oraz zostałow całości umieszczone pod artykułem w postaci pliku w formacie PDF.
Dziennikarze nie zignorowali też informacji podanych przez Żandarmerię Wojskowąo problemachR. P.ze zdrowiem psychicznym, bowiem zapytali go o tę kwestię, otrzymali od niego do wglądu jego dokumentację medyczną, skonsultowali charakter zaburzeńR. P.z jego lekarzem psychiatrą, do których przekazał im numer telefonu, a informacje o chorobie zawarli także w artykule, bowiem znalazły się w nim odpowiedziR. P.na pytania dotyczące tej kwestii, zadane przez dziennikarzy.
W związku z tym stwierdzić należy, że dziennikarze zachowali wymaganą staranność i rzetelność w zbieraniu i wykorzystaniu materiałów w związku z przygotowaniem spornego artykułu, a w artykule naświetlili wszelkie ważne okoliczności, m.in. przez rodzaj pytań zadanychR. P.(w tym dotyczących jego problemów zdrowotnych), na podstawie których czytelnik mógł wyrobić sobie własne zdanie na temat wiarygodności zarzutów stawianych Żandarmerii Wojskowej przezR. P.. Dziennikarze podczas prac na artykułem sięgnęli do wszystkich dostępnych im źródeł informacji w celu zweryfikowania okoliczności podanych przezR. P.. Przekonanie dziennikarzy, że zdarzenia podane przezR. P.mogły faktycznie mieć miejsce, a nie zostały przez niego wymyślone, potwierdzał fakt wszczęcia przeciwkoR. P.przez Prokuraturę Rejonową w Lublinie Dział do spraw Wojskowych postępowania karnego przygotowawczego, w którym przedstawiono mu zarzuty zart. 265 § 1 k.k.iart. 266 § 2 k.c., dotyczące ujawnienia informacji niejawnych lub informacji, z którymi zapoznał się w związku z pełnioną funkcją W tych okolicznościach nie można uznać, by przygotowanie i opublikowanie przedmiotowego artykułu, jak i wygłoszenie przez dziennikarzy innych wypowiedzi dotyczących działań Żandarmerii Wojskowejw związku z osobąR. P.(m.in. w programie „

(...)(...)”), były działaniami bezprawnymi.
Sąd stoi na stanowisku, że dziennikarze zachował wymaganą szczególną starannośći rzetelność w zbieraniu i wykorzystaniu informacji także przy opracowywaniu materiałów prasowych dotyczących artykułu „(...)”, w którym opisano temat nielegalnego pozyskiwania danych osobowych przez Żandarmerię Wojskową, w odniesieniu do danych na temat karalnościi stanu zdrowiaK. M. (1)iJ. J. (3), na podstawie zakończonych postępowań, a także w odniesieniu do przypadku pozyskania przez Żandarmerię w 2015 r.z urzędów miasta wK.i wW.teczek osobowych sześciorga cywilów, będących bliskimi członkami rodzin funkcjonariuszy ŻW, podejrzewanych o autorstwo anonimów uderzających w byłego komendanta oddziału Żandarmerii wK.R. J.i komendanta oddziałuS. K. (1). Analogiczne stanowisko należy zająć odnośnie artykułu pt. „(...)”, dotyczącego nielegalnego inwigilowania obywateli przez Żandarmerię Wojskową, na przykładzie pobrania materiału DNA od bohaterki określonej w artykule jako „A.W.” – funkcjonariuszki(...)i żony oficera(...)oddziału Żandarmerii Wojskowej.
Autor pierwszego z wymienionych artykułów, przygotowując materiał prasowy przeprowadził rozmowy zK. M. (1)iJ. J. (3), jak również uzyskał informacje od anonimowych informatorów, zaś przekazane przez nich informacje zostały skonfrontowane przez dziennikarza z przedstawionymi przez informatorów dokumentami. Dziennikarz wszedł również w posiadanie teczek osobowych cywilów, których nielegalne pozyskanie przez Żandarmerię Wojskową zostało opisane w artykule. Przed publikacją artykułu dziennikarz zwrócił się do rzecznika prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej ze szczegółowymi pytaniami w sprawie sposobu uzyskiwania przez Żandarmerię informacji dotyczących kapralK. M. (1)i podporucznikJ. J. (3)oraz teczek osobowych konkretnych osób z(...) W.i Urzędu(...)K.. W udzielonych odpowiedziach rzecznik prasowy wyjaśnił przyczyny pozyskiwania informacji dotyczącychK. M. (1)iJ. J. (3), ale nie wyjaśnił, dlaczego Żandarmeria Wojskowa zwróciła się o dokumenty na podstawie zakończonych postępowań. Rzecznik odmówił podania informacji w sprawie teczek osobowych, powołując się na niejawność postępowań wewnętrznych oraz czynności operacyjno-rozpoznawczych realizowanych przez Żandarmerię Wojskową, wskazując tylko na ogólne przepisy prawa, regulujące formy czynności podejmowanych przez Żandarmerię.
Z kolei przed publikacją drugiego z wyżej wymienionych artykułów, dziennikarz zwrócił się do rzecznika Prasowego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowejz pytaniami dotyczącymi: czy Żandarmeria współpracuje z Biurem Spraw Wewnętrznych(...), czy Żandarmeria zleca(...)czynności operacyjne wobec osób niezwiązanychz policją, czy w 2016 r. wpłynął do Żandarmerii anonim dotyczący płkW.i jakie kroki podjęto w związku z tym anonimem i jaki był wynik postępowania wewnętrznego w tej sprawie. Rzecznik nie odpowiedział na powyższa pytania, a jedynie poinformował, że ŻW nie prowadziła i nie prowadzi żadnych podejrzanych operacji, a wszelkie jej działania są realizowane zgodnie z prawem, współpracę Żandarmerii i Policji reguluje porozumieniez 21 czerwca 2017 r., a czynności operacyjno-rozpoznawcze mają charakter niejawny,w związku z czym nie mogą podlegać ujawnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Wskazał także, że Żandarmeria wykonując czynności operacyjno-rozpoznawcze zapewnia ochronę środków, form i metod ich wykonywania, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikacyjnych, pozwalających na ustalenie tożsamości żołnierzy Żandarmerii.
Odpowiedzi Żandarmerii Wojskowej na pytania zadane przez dziennikarzyw sprawach odpisanych w dwóch wskazanych artykułach również były lakoniczne i nie wyjaśniały istoty problemów, których dotyczyły artykuły. Wobec tego stanowisko Żandarmerii Wojskowej w tych sprawach nie mogło być w większym stopniu uwzględnione przy konstruowaniu artykułów, skoro nie odnosiło się do istoty zarzutów dotyczących nieprawidłowości w działaniach Żandarmerii Wojskowej, opisywanych w artykułach.W każdym razie i przy pracy nad tymi artykułami dziennikarze sięgnęli do wielu różnych źródeł informacji, w celu zweryfikowania faktów i zdarzeń opisywanych w artykułach. Wynika to już z samej treści artykułów, w których powołano się na wypowiedzi wielu osób(z oczywistych względów w większości anonimowych), jak i na wiele konkretnych dokumentów. Dziennikarze umożliwili również Żandarmerii Wojskowej odniesienie się do spraw opisanych w artykułach. Nie można więc zarzucić dziennikarzom także i w przypadku tych dwóch artykułów niestaranności bądź nierzetelności postępowania przy zbieraniui wykorzystaniu materiałów prasowych.
Podsumowując stwierdzić należy, że dziennikarze nie dopuścili się bezprawnego naruszenia dóbr osobistych Żandarmerii Wojskowej w związku z wypowiedziami zawartymi w spornych artykułach prasowych bądź wygłoszonymi w programach telewizyjnychi materiałach audiowizualnych, które by usprawiedliwiało ingerencję sądu. Zawartew materiałach opisy zdarzeń i ich oceny zostały dokonane rzetelnie i przedstawione w sposób mieszczący się w granicach debaty publicznej. Przedmiotowe materiały przedstawiają krytykę stosunków wewnętrznych i opisanych nieprawidłowości w działalności Żandarmerii Wojskowej, ale czynią to w sposób rzeczowy, pozostający pod ochroną prawa. Krytyka tego rodzaju stanowi normalny przejaw debaty publicznej w odniesieniu do podmiotu działającego w sferze publicznej i mogącego wywierać istotny wpływ na życie społeczeństwa, jakim jest Żandarmeria Wojskowa. Przedmiotowe materiały dotyczyły ważnych społecznie tematów – sytuacji kobiet w służbach mundurowych oraz legalności działań podejmowanych przez tego rodzaju służbę przy wykorzystaniu instrumentów śledczych. Tematyka podjęta przez dziennikarzy dotyczyła zatem takich sfer życia publicznego, w odniesieniu do których zachodzi potrzeba otwartej debaty publicznej, ważnej w demokratycznym społeczeństwie,w ramach której obywatele mają prawo do uzyskiwania informacji. Przygotowująci publikując przedmiotowe materiały dziennikarze działali zatem w uzasadnionym interesie społecznym.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało również, że dziennikarze spełnili obowiązki wynikające zart. 12 ust. 1 Prawa prasowego, tj. zachowali szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych. Dziennikarze nie ograniczali się jedynie do relacji jednostkowych osób – bohaterów artykułów czy opisywanych w nich zdarzeń, lecz sięgali do wielu innych źródeł, w tym dokumentów, nagrań rozmów telefonicznych czy informacji uzyskiwanych od innych informatorów z Żandarmerii Wojskowej. Dziennikarze każdorazowo umożliwiali też zajęcia stanowiska szefostwu Żandarmerii Wojskowej bądź jej funkcjonariuszom, wobec których formułowane były zarzuty przez bohaterów artykułów. Przedstawienie w materiałach funkcjonariusze odmawiali jednak rozmów z dziennikarzami, powołując się na brak zgody przełożonych, oraz odsyłali dziennikarzy do rzecznika prasowego. Z kolei stanowiskai odpowiedzi na pytania przedstawiane dziennikarzom przez rzecznika prasowego były formalne, lakoniczne i niekonkretne, nie wyjaśniające istoty problemów, o które pytali dziennikarze. Wobec tego osoby przedstawione w publikacjach jako negatywni bohaterzy opowiedzianych w nich historii oraz Żandarmeria Wojskowa jako formacja, sami pozbawili się możliwości wszechstronnego przedstawienia ich punktu widzenia i uwzględnienia gow szerokim wymiarze przez dziennikarzy w spornych materiałach. Oceniając przedmiotowe materiały Sąd nie stwierdził, by dziennikarze przekazywali informacje w sposób selektywny bądź by działali pod z góry założone tezy. Wręcz przeciwnie – w działaniach pozwanych zauważyć można ostrożność podejścia do informacji uzyskanych od bohaterów artykułów, dokładną weryfikację źródeł, dążenie do poszerzenia źródeł informacji oraz przedstawienia zdarzeń w sposób wynikających z pozyskanych źródeł informacji. Waga opisywanych problemów i patologii oraz ich potwierdzenie wiarygodnymi (w dacie przygotowywania materiałów) źródłami informacji uzasadniała mocne sformułowania w tytułach artykułów prasowych bądź w wypowiedziach zawartych w materiałach, po ty by zwrócić uwagę czytelników na istotność opisywanych problemów.
Podkreślić trzeba nadto, że dziennikarzy nie obciążał w niniejszym procesie obowiązek udowodnienia prawdziwości zarzutów postawionych w spornych materiałach, jako konieczny warunek wyłączenia bezprawności. Przesłankę prawdziwości przekazywanych informacji, o której mowa wart. 6 Prawa prasowego, odnosić bowiem należy do prawdziwości źródeł, czyli ich rzetelnego wyboru, sprawdzenia i przedstawienia, zaś w tym zakresie – jak wyżej wskazano – sposób postepowania pozwanych nie budził żadnych zastrzeżeń. Należy mieć na uwadze, że dziennikarz ma do dyspozycji ograniczone środki ustalenia faktów, które nie są w żaden sposób porównywalne do środków będącychw dyspozycji organów ścigania lub wymiaru sprawiedliwości. Nie można było wobec tego wymagać od pozwanych takiej ścisłości ustaleń, jakiej można wymagać we właściwych, sformalizowanych postępowaniach. Postawienie przez prasą wymagania absolutnego perfekcjonizmu prowadziłoby do jej poważnego skrępowania oraz zniechęcenia do podejmowania ważnych oraz trudnych i złożonych problemów życia publicznego w obawie przed odpowiedzialnością. Rola prasy nie sprowadza się tylko do dostarczenia informacji,a jej celem jest często przedstawienie faktów mających na celu otwarcie dyskusji, wyrobienie sobie przez czytelnika własnej opinii, zasygnalizowanie istnienia konkretnych zagrożeń (tak SN w uchw. 7 sędziów z 18.02.2005 r., III CZP 53/04). W sprawach, które zostały poruszone w spornych publikacjach z pewnością nie było łatwo dojść do prawdy, ze względu na hermetyczność opisywanej w niej formacji wojskowej, zorganizowanej na zasadzie hierarchicznego podporządkowana, niejawność prowadzonych przez nią postępowań, jaki zachowanie funkcjonariuszy opisanych w artykułach, którzy odmawiali rozmówz dziennikarzami, oraz postawę rzecznika prasowego Żandarmerii Wojskowej wyznaczonego do kontaktu z dziennikarzami, którego odpowiedzi na zadane pytania zawierały niewiele konkretnych informacji i nie wyjaśniały istoty opisywanych zagadnień. Tym niemniej pozwani podjęli niemały trud wszechstronnego wyjaśnienia problemów przedstawionychw materiałach, zachowując rzetelność przy zbieraniu, ocenie i publikacji materiałów. Wobec tego nie można przypisać pozwanym bezprawności postępowania, co wyłącza ich odpowiedzialność względem powoda za naruszenie dóbr osobistych.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd oddalił powództwo na podstawie powołanych wyżej przepisów.
Orzekając o kosztach postępowania Sąd kierował się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną wart. 98 § 1 k.p.c.Powód, jako przegrywający sprawę, obowiązany jest zwrócić pozwanym koszty postępowania niezbędne do celowej obrony. Koszty takie po stronie każdego z pozwanych stanowią koszty zastępstwa procesowego w wysokości 6.497, na którą składają się uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowegow wysokości 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w zakresie roszczenia niemajątkowego w wysokości 720 zł, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w zakresie roszczenia majątkowego w wysokości 5.400 zł, ustalone na podstawie § 8 ust. 1 pkt. 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego za postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowieniaw przedmiocie zabezpieczenia roszczenia w wysokości 360 zł, ustalone na podstawie § 10 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 8 ust. 1 pkt. 2 przywołanego rozporządzenia.