Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 332/21
Data wyroku: 2022-07-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Robert Zdych, Bogusław Tocicki, Piotr Kaczmarek
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu
Podstawa prawna: art. 286 § 1 k.k.

Sygnatura akt II AKa 332/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lipca 2022 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący SSA Bogusław Tocicki (spr.)
Sędziowie: SA Robert Zdych
SA Piotr Kaczmarek
Protokolant: Katarzyna Szypuła

    przy udziale Sebastiana Chudaszka prokuratora Prokuratury(...)

po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2022 r.
sprawy:
T. H. (1)
oskarżonego zart. 286 § 1 kkw związku zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 12 kkorazart. 284 § 1 kkw związku zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III K 61/20

I

    zmienia zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoT. H. (1)w ten sposób, że:

a
uchyla zawarte w punkcie V części rozstrzygającej orzeczenie o nałożeniu na oskarżonegoT. H. (1), na podstawieart. 46 § 1 k.k., obowiązku naprawienia szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. M. (1)w wysokości 55.000,- (pięćdziesięciu pięciu tysięcy) złotych;

b
w miejsce orzeczenia zawartego wpunkcie IVczęści rozstrzygającej, na podstawieart. 63 § 1 k.k.zalicza oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w tej sprawie od dnia: 2 sierpnia 2019 r. godz. 22:00 do dnia 29 maja 2020r. godz. 15:50;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III

    zasądza od oskarżonegoT. H. (1)na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA.(...)poniesione przez niego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym w wysokości 1.200,- (jednego tysiąca dwustu) złotych;

IV

    zasądza od oskarżonegoT. H. (1)na rzecz oskarżycielki posiłkowejK. D. (1)poniesione przez nią koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym w wysokości 1.200,- (jednego tysiąca dwustu) złotych;

V

    zasądza od oskarżonegoT. H. (1)na rzecz oskarżyciela posiłkowegoP.poniesione przez niego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym w wysokości 1.200,- (jednego tysiąca dwustu) złotych;

VI

    zasądza od oskarżonegoT. H. (1)na rzecz Skarbu Państwa 3.420,- (trzy tysiące czterysta dwadzieścia) złotych należnych kosztów postępowania odwoławczego, na co składa się 20,- złotych tytułem zryczałtowanych wydatków Skarbu Państwa w tym postępowaniu oraz 3.400,- złotych opłaty za drugą instancję.

UZASADNIENIE
Mimo wymogów określonych w przepisieart. 99a § 1 k.p.k., a także w przepisach Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2019r. w sprawie wzorów formularzy uzasadnień wyroków oraz sposobu ich wypełniania (Dz.U z 2019r. poz. 2349), w niniejszej sprawie odstąpiono od opracowania uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego na formularzu UK, sporządzając uzasadnienie wyroku w sposób tradycyjny. Odstępstwo od tej zasady podyktowane zostało koniecznością zagwarantowania stronom postępowania prawa do rzetelnego procesu, który obejmuje także postępowanie odwoławcze, a to w kontekście art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw i Podstawowych Wolności.
Było to podyktowane tym, że forma oraz treść formularza w realiach niniejszej sprawy skutkowałaby niemożnością dotrzymania konwencyjnego standardu rzetelnego procesu. Należy podzielić stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione w wyroku z dnia 11 sierpnia 2020r. (sygn. akt I KA 1/20), w który to, w ślad zaprof. P. H.(por. „Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Komentarz, tom I red. L. Garlicki, Warszawa 2010, str. 305-306) uznał, że „wprawdzie prawo do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy karnej nie wynika wprost z art. 6 Konwencji, jest jednak oczywiste, że skoro w systemie prawa polskiego umieszczono prawo do zaskarżenia wyroku wydanego w pierwszej instancji, to takie państwo – strona Konwencji przewidując możliwość wniesienia apelacji od wyroku, musi zapewnić do niej skuteczny dostęp, a co za tym idzie musi gwarantować odpowiednimi instrumentami procesowymi rzetelność samego postępowania odwoławczego”, a w konsekwencji, iż „aby nie doszło do naruszenia prawa strony do rzetelnego procesu sądowego (na etapie odwoławczym) opisanego w art. 6 ust. 1 EKPC, tak, jak jest on ujmowany i tłumaczony przez orzecznictwo ETPC, zwłaszcza że w systemie prawa polskiego istnieje nadzwyczajny środek zaskarżenia (kasacja), który może być oparty na naruszeniu prawa procesowego (w tym naruszeniuart. 433 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 457 § 3 k.p.k.), konieczne jest by kontrola ta w aspekcie standardu konwencyjnego realizowana była przez sąd odwoławczy, jak też i Sąd Najwyższy w ramach postępowania kasacyjnego”. Nie ulega przecież wątpliwości, iż kontrola ta może być dokonana jedynie poprzez zapoznanie się z argumentami sądu, przemawiającymi za przyjętym rozstrzygnięciem. Tym samym jakość uzasadnienia wyroku jest istotnym elementem prawa. Obligatoryjne nakazanie sporządzenia uzasadnień w formie formularzy (art. 99a § 1 k.p.k.), nie dawałoby w realiach niniejszej sprawy właściwego instrumentarium procesowego dla zrealizowania standardu prawa do rzetelnego procesu, gdyż niejednokrotnie, zwłaszcza w sprawach wieloosobowych i wielowątkowych, zarzuty ujęte w części wstępnej apelacji nie przystają do jej wniosków lub wykluczają się od strony formalnoprawnej, czy pozostają oderwane od wskazanej podstawy odwoławczej, bądź też formułowane są dopiero w uzasadnieniu.
W omawianej sprawie zakres podmiotowo-przedmiotowy sprawy, uwzględniając sposób sporządzenia apelacji (a przede wszystkim liczbę zarzutów podniesionych w obu apelacjach i ich wzajemne przenikanie), w odniesieniu do przedmiotu samej sprawy oraz tych elementów, które wskazywane przez autora wniesionego środka odwoławczego nie były, lecz musiały być brane pod uwagę z urzędu, prowadzi do wniosku, że sporządzenie uzasadnienia na formularzu UK 2 skutkowałoby niemożnością rzetelnego i konkretnego ustosunkowania się w toku postępowania do każdego istotnego argumentu zawartego w apelacji obrońcy oskarżonego, a przede wszystkim przedstawienia konkluzji, które dla stron byłyby czytelne i wskazywałyby w jaki sposób dany wniosek został wyprowadzony.
Uzasadnienie stanowiska tut. Sądu stanowią nadto orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz ETPC. Zważyć bowiem należy, że w sytuacji, kiedyart. 91 ust. 2 Konstytucji RPstanowi, iż „umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową” oraz wobec jednoczesnego stwierdzenia, że formularz nie pozwala na realizowanie obowiązku wynikającego zart. 457 § 3 k.p.k.w zw. zart. 433 § 1 i 2 k.p.k.zaniechanie sporządzenia uzasadnienia formularzowego okazało się konieczne.
Sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób tradycyjny znajduje oparcie w stanowisku Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 19.12.2006r. w sprawie P 37/05 (OTK-A 2006/11/177). Stosowany zatem wprost przepis art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw i Podstawowych Wolności (Dz.U z 1993r., poz. 61, poz. 284 ze zm.) obliguje sąd drugiej instancji do odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do każdego istotnego – na tle konkretnej sprawy – argumentu. Tym samym brak odniesienia do takiej argumentacji stanowi o naruszeniu standardu rzetelnego procesu (tak m.in. ETPC w wyroku z 9.12.199r. Riuz Torija przeciwko Hiszpanii, A. 303-A, w: M.A. Nowicki: „Europejski Trybunał Praw Człowieka, Orzecznictwo, tom 1, Zakamycze 2001, s. 515- 516 i SN w wyroku z 16.01.2007r., sygn. akt V KK 328/06, z 6.04.2011r., sygn. akt V KK 368/10 i inne). Podobne stanowisko przedstawił Trybunał Konstytucyjny na tleart. 45 ust. 1 Konstytucji RP, wskazując że uzasadnienie orzeczeń jest decydującym komponentem prawa do rzetelnego procesu sądowego i podstawą kontroli zewnętrznej orzeczenia przez organ wyższej instancji, bowiem dokumentuje argumenty przemawiające za przyjętym rozstrzygnięciem (wyrok TK z 16.01.2006r., sygn. SK 30/05, OTK-A 2006, nr 1 poz. 2, teza 4.3 uzasadnienia).
Mając powyższe na uwadze, uwzględniając także stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w sprawie P 37/05 oraz Sądu Najwyższego przedstawione w sprawie I KA 1/20, formułujące obowiązek sądu odwoławczego do każdorazowej oceny, w związku z kategorycznym brzmieniemart. 457 § 3 k.p.k.w zw. zart. 433 § 1 i 2 k.p.k., czy w danej sprawie może sporządzić uzasadnienie swojego wyroku na formularzu UK 2, nie naruszając podstawowych gwarancji strony do rzetelnego procesu odwoławczego, Sąd Apelacyjny w sprawie omawianej odstąpił od sporządzenia uzasadnienia w formie przewidzianej wart. 99a § 1 k.p.k.
Prokurator Prokuratury(...)oskarżyłT. H. (1)o to, że:

I
w dniu 9 grudnia 2013 roku weW.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłA. M. (1)i jego żonęK. D. (2)do niekorzystnego rozporządzenia należącym do nich mieniem w kwocie 60 000 złotych oraz mieniem w kwocie 245. 000, 00 złotych stanowiącym dotację z Unii Europejskiej w ten sposób, że wprowadzając wskazanych pokrzywdzonych w błąd co do zamiaru kontynuowania dotychczasowej działalności(...) Sp. z.o.o., w tym realizacji programu, na który rzeczonej spółce została przyznana dotacja, pochodząca ze środków Unii Europejskiej, doprowadziłA. M. (1)iK. D. (2)do szeregu niekorzystnych dla nich rozporządzeń majątkowych, a w tym do:

⚫

zbycia przysługujących im stu udziałów współce (...) Sp. z.o.o.za łączną nominalną kwotę 5000, 00 złotych,

przekazania przez nich dostępu do rachunku bankowego(...) Sp. z.o.o., na którym uprzednio zdeponowano kwotę 245.000, 00 złotych uzyskaną z tytułu zaliczki otrzymanej na dotację ze środków unijnych,

udzielenia przezA. M. (1)pożyczki w kwocie 55 000, 00 złotych, która nigdy nie została zwrócona na rzecz pożyczkodawcy, zaś(...) Sp. z.o.o.w żaden sposób nie kontynuowała swej dotychczasowej działalności, w tym nie wywiązała się z wykonania programu, polegającego na stworzeniu platformy medyczno – prawnej, który był finansowany ze środków Unii Europejskiej, a które to wykonanie stanowiło warunek sine qua non zbycia udziałów w rzeczonej spółce, czym działał na szkodęA. M. (1),K. D. (1)i Skarbu Państwa reprezentowanego przez(...)Agencję (...),

- tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.

II
w okresie od 9 grudnia 2013 roku do 10 listopada 2016 roku weW.pełniąc funkcję Prezesa Zarządu i będąc w ten sposób obowiązany na podstawie przepisów ustawy i na mocy umowy spółki do zajmowania się sprawami majątkowymi pokrzywdzonej(...) Sp. z.o.o., działając następnie podfirmą (...) Sp. z.o.o.nadużył swoich uprawnień i nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z pełnionej funkcji prezesa Zarządu w ten sposób, że:

⚫

wypłacił z rachunku bankowego należącego do reprezentowanej przez siebie(...) Sp. z.o.o.kwotę 245. 000, 00 złotych, która pochodziła z tytułu uprzednio otrzymanej przez pokrzywdzoną spółkę dotacji ze środków unijnych, przywłaszczając sobie wskazaną kwotę i nie przeznaczając jej na realizację określonego w dotacji projektu,

nie przystąpił do realizacji projektu polegającego na stworzeniu platformy medyczno - prawnej, na który mocą umowy(...)uzyskano dotację celową ze środków Unii Europejskiej, w wyniku czego jej druga transza w wysokości 245. 000, 00 złotych nie została wypłacona na rzecz(...) Sp. z.o.o., zaś decyzją z dnia 10 listopada 2016 roku wskazana spółka określona w dokumentacjiP.pod uprzedniąfirmą (...) Sp. z.o.o.została zobowiązana do zwrotu wypłaconej pierwszej transzy dotacji w wysokości 245. 000, 00 złotych, czym wyrządził reprezentowanej przez siebie spółce znaczną szkodę majątkową w łącznej kwocie 490. 000, 00 złotych,

- tj. o przestępstwo zart. 296 § 1 i 2 k.k.iart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.

III
w dniu 26 września 2011 roku wP.z rachunku bankowegofirmy (...) Sp. z o.o.przywłaszczył sobie powierzone mu mienie w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 136.800 złotych pochodzących z uprzednio otrzymanej przez(...) Sp. z o.o.dotacji ze środków unijnych na realizację projektu na mocy umowy(...)w ten sposób ,że mając rzeczywisty dostęp do dysponowania kontem w/w spółki o nr(...), dokonał z niego przelewów kolejno w kwotach 20 300 złotych, 102 500 złotych, 10 000 złotych i 4000 złotych na swój rachunek bankowy o nr(...), czym działał na szkodę(...) Sp. z o.o.i na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości,

- tj. o przestępstwo zart. 284 § 2 k.k.

Wyrokiem z dnia 16 marca 2021r. sygn. akt III K – 61/20 Sąd Okręgowy we Wrocławiu orzekł następująco:

I
uznaje oskarżonego

T. H. (1)

w miejsce czynów opisanych w punktach pierwszym i drugim części wstępnej wyroku za winnego tego, że w dniu 9 grudnia 2013 roku weW.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru doprowadziłA. M. (1)i jego żonęK. D. (2)do niekorzystnego rozporządzenia należącym do nich mieniem w kwocie 55 000 złotych oraz mieniem w kwocie 245 000 złotych należącym do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, stanowiącym dotację celową ze środków Unii Europejskiej w ten sposób, że wprowadził wskazanych pokrzywdzonych w błąd co do zamiaru i możliwości kontynuowania dotychczasowej działalności(...) Sp. z.o.o., w tym realizacji programu, na który tej spółce została przyznana dotacja, pochodząca ze środków Unii Europejskiej, na skutek czegoA. M. (1)iK. D. (1)zbyli oskarżonemu udziały w(...) Sp. z.o.o., przekazali oskarżonemu dostęp do rachunku bankowego(...) Sp. z.o.o., na którym uprzednio zdeponowano kwotę 245 000 złotych uzyskaną z tytułu zaliczki otrzymanej na dotację ze środków unijnych, a nadtoA. M. (1)udzielił oskarżonemu pożyczki w kwocie 55 000, 00 złotych, która nigdy nie została zwrócona na rzecz pożyczkodawcy, po czym oskarżony w żaden sposób nie kontynuował dotychczasowej działalności nabytej spółki, w tym nie przystąpił do realizacji programu, polegającego na stworzeniu platformy medyczno - prawnej, na który mocą umowy(...)uzyskano dotację celową ze środków Unii Europejskiej, wypłacił z rachunku bankowego(...) Sp. z.o.o.kwotę 245 000 złotych, która pochodziła z tytułu uprzednio otrzymanej przez spółkę dotacji ze środków unijnych, a której nie zwrócił mimo zobowiązania do jej zwrotu przezP., czym działał na szkodęA. M. (1),K. D. (1),P.orazspółki (...) sp. z o.o., uznając jednocześnie, że oskarżony dopuścił się tego przestępstwa w stosunku do mienia znacznej wartości, to jest przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i w zw. zart. 12 k.k., przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 294 § 1 k.k.wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 k.k.wymierza mu grzywnę w ilości 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych;

II
uznaje oskarżonego

T. H. (1)

w miejsce czynu opisanego w punkcie trzecim części wstępnej wyroku za winnego tego, że działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru między 26 września 2011 roku, a 28 listopada 2011 roku wP.z rachunku bankowegofirmy (...) Sp. z o.o.przywłaszczył powierzone tej spółce mienie w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 146 222, 96 złotych pochodzących z uprzednio otrzymanej przez(...) Sp. z o.o.na mocy umowy(...)dotacji ze środków unijnych na realizację projektu pod nazwą „Projekt i realizacja webowej aplikacji wspomagającej procesy sprzedaży dla firm sektora(...)w ten sposób, że faktycznie zajmując się sprawami spółki, w tym dysponując jej kontem o nr(...), dokonał z niego przelewów kolejno w kwotach 20 300 złotych, 102 500 złotych, 10 000 złotych i 4000 złotych na swój rachunek bankowy o nr(...)oraz płatności i innych przelewów związanych z rzekomo prowadzoną przez(...) sp. z o.o.działalnością objętą przyznanym dofinansowaniem, czym działał na szkodę(...) Sp. z o.o.i na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, tj. przestępstwa zart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 284 § 1 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 § 2 k.k.grzywnę w wysokości 100 (stu) stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych;

III
na podstawieart. 85 § 1 i 2 k.k.orazart. 86 § 1 i 2 k.k.łączy orzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności oraz grzywny i wymierza mu karę łączną 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w ilości 300 (trzystu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych;

IV
na podstawieart. 63 § 1 i 5 k.k.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu okres jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 28 lipca 2019r. od godz. 22:00 do dnia 29 maja 2020r. do godz. 15:50, przyjmując jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

V
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzeczA. M. (1)kwoty 55.000,- (pięćdziesięciu pięciu tysięcy) złotych, na rzecz Skarbu Państwa –P.kwoty 245.000,- (dwieście czterdzieści pięć tysięcy) złotych, na rzecz Skarbu Państwa –P.kwoty 146.222,96 (sto czterdzieści sześć tysięcy dwieście dwadzieścia dwa złote dziewięćdziesiąt sześć groszy);

VI
zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. M. (1)poniesione przez niego koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.240,- (trzy tysiące dwieście czterdzieści) złotych;

VII
zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowegoP.poniesione przez nią koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.160,- (dwa tysiące sto sześćdziesiąt) złotych;

VIII
na podstawieart. 627 k.p.k.iart. 633 k.p.k.zasądza od oskarżonegoT. H. (1)na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 3.584,44 zł (trzy tysiące pięćset osiemdziesiąt cztery złote, czterdzieści cztery grosze), w tym wymierza mu opłatę w wysokości 3.000,- (trzech tysięcy) złotych.

Powyższy wyrok zaskarżył obrońca z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1), który powołując się na przepisyart. 438 pkt 2-4 k.p.k., zaskarżonemuzarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 k.p.k.poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uznanie za jedynie w części wiarygodne wyjaśnień oskarżonegoT. H. (1)pomimo tego, że są one logiczne, spójne, konsekwentne i znajdują potwierdzenie w wiarygodnym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie;

2
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.poprzez sprzeczną z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez uznanie zeznań pokrzywdzonegoA. M. (1)iK. D. (1)za wiarygodne w całości, w przypadku, gdy są one nielogiczne, wewnętrznie sprzeczne (np. w zakresie charakteru jaki miała mieć kwota 55.000,00 zł, którą pokrzywdzony w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa i treści swoich zeznań z początku postępowania karnego określa jako zadatek na poczet jego wynagrodzenia jakie miał pozyskiwać z tytułu wynagrodzenia w zbywanej spółce, a następnie jako kwotę pożyczki, którą miał wypłacić w gotówce oskarżonemu - wersje zdarzeń pokrzywdzonego ewoluowały na przestrzeni lat), niespójne ze znaczną częścią materiału dowodowego, tj. m.in. zeznaniami świadkaP. L.iR. A.w zakresie konieczności uzyskania zgody na zbycie udziałów w spółce (zmiany warunkowane pisemną zgodą), treścią umowy o dofinansowanie i korespondencji z(...)w tym zakresie, a także ze spójnymi i logicznymi wyjaśnieniami oskarżonego oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego (m.in. co do rzekomego przeliczenia środków od PanaH., które jak błędnie przyjął Sąd Okręgowy miały po chwili zostać rzekomo z powrotem, pomniejszone o kwotę 5.000,00 zł, przekazane oskarżonemu, co czyniłoby czynność dokładnego przeliczania całych 60.000,00 zł zupełnie bezprzedmiotową i nielogiczną);

3
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k., poprzez sprzeczną z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez uznanie zeznań świadkaJ. J.za wiarygodne w całości, w przypadku, gdy są one nielogiczne, wewnętrznie sprzeczne, niespójne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, tj. m.in. dokumentacją spółki (w tym przedkładaną(...)) zeznaniami świadkówP. S.iD. T.w zakresie w jakim potwierdzili oni zaangażowanieJ. J.w prowadzenie spraw spółki, a także ze spójnymi i logicznymi wyjaśnieniami oskarżonego, oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, m.in. w zakresie w jakim świadek stwierdziła, że jako dorosła osoba nie czytała jakichkolwiek dokumentów, które miał jej rzekomo przedkładaćT. H. (1)(a których było przecież bardzo wiele), także kartek in blanco, i nie interesowała się działalnością spółki, której była prezesem zarządu i jedynym udziałowcem, jedyną osobą uprawnioną do dysponowania jej rachunkiem bankowym;

4
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.poprzez sprzeczną z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez uznanie zeznań świadkaS. W.za wiarygodne w części w jakiej świadek twierdziła, że przyjechała razem z oskarżonym doW.z niewiadomych dla siebie przyczyn, podpisała u notariusza dokumenty, w tym poręczenie wekslowe, nawet ich nie czytając, bez zrozumienia i bez wyjaśnienia jej sensu podejmowanych czynności przez którąkolwiek z obecnych na miejscu osób, w tymT. H. (1), który miał rzekomo odmówić udzielenia jej takich informacji, w przypadku, gdy takie zachowanie świadka, jako ośoby dorosłej, jawi się jako oczywiście nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, a nadto jest sprzeczne ze spójnymi, logicznymi i w pełni zgodnymi z zasadami doświadczenia życiowego wyjaśnieniamiT. H. (1), który wskazał, że tłumaczyłS. W.sens podejmowanych czynności i świadek się na proponowane zaangażowanie w transakcję zgodziła;

5
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.poprzez sprzeczną z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uznanie, że treść korespondencji e-mail pomiędzyT. H. (1)aA. M. (1)po zawarciu umowy sprzedaży udziałów w spółce(...)sp. z o.o. przekonuje o prawdziwości wersji zdarzeń przedstawionej przezA. M. (1)w przypadku, gdy założenie takie stoi w sprzeczności ze spójną i logiczną relację oskarżonego, który wskazał, że był przeświadczony o tym, że nie może ujawnić umowy i rzeczywistej wartości transakcji sprzedaży spółki i dlatego powstrzymał się od odniesienia się w przedmiotowej korespondencji do żądańA. M. (1);

6
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 4 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.iart. 424 § 1 i 2 k.p.k.przez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego i dokonanie dowolnych ustaleń, bez wszechstronnej oceny tego materiału w zakresie sprawstwa oskarżonego w odniesieniu do czynu opisanego w pkt I części dyspozytywnej wyroku bez uwzględnienia faktu, że pokrzywdzonyA. M. (1)nie był uprawniony do zbycia udziałów w spółce(...)sp. z o.o. wobec tego, że pomimo zapewnień w tym przedmiocie, nie uzyskał wymaganej przez umowę o dofinansowanie zgody, na co wskazywał także świadekP. L., którego zeznania w tym zakresie zostały zupełnie pominięte przez Sąd I instancji, i z czym wiązało się rozwiązanie umowy przez instytucję finansującą i konieczność zwrotu uszczuplonej już zaliczki, o których to fakcie (braku zgody) oskarżony dowiedział się już po nabyciu udziałów w spółce, co z kolei przekonuje, że decyzja o faktycznym nierealizowaniu projektu została przezT. H. (1)podjęta dopiero po zawarciu umowy nabycia udziałów w spółce, a w konsekwencji, że wbrew ustaleniom Sądu Okręgowego oskarżony nie wprowadził pokrzywdzonych w błąd co do zamiaru i możliwości kontynuowania działalności przez(...) sp. z o.o.(w celu osiągnięcia korzyści majątkowej), i w dniu 9 grudnia 2013 r., dokonując nabycia udziałów miał zamiar kontunuowania działalności przez spółkę, w tym realizacji projektu, na który zostało przyznane dofinansowanie – co ostatecznie okazało się niemożliwe z uwagi na brak przelewu środków odA. M. (1), konieczność dokonania zwrotu części pozyskanego przez spółkę finansowania (niewykorzystanego w 2013 r.) i właśnie informację o nieuzyskaniu przezA. M. (1)zgody na sprzedaż udziałów w spółce mającej skutkować rozwiązaniem umowy;

7
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 4 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.iart. 424 § 1 i 2 k.p.k.przez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego i dokonanie dowolnych ustaleń, bez wszechstronnej oceny tego materiału w zakresie sprawstwa oskarżonego w odniesieniu do czynu opisanego w punkcie I części dyspozytywnej wyroku bez uwzględnienia faktu, że jak wynika z zeznań świadków i samego pokrzywdzonego pieniądze w kwocie 60.000,00 zł były liczone u notariusza przezK. D. (2)i jej pracownicęK. S., a nadto żaden ze świadków nie widział, aby pieniądze pożyczone przez oskarżonego odM. K.zostały z powrotem przekazaneT. H. (1)(w związku z zawarciem kolejnej umowy pożyczki, której kwota zdaniem Sądu Okręgowego miała zostać wypłacona oskarżonemu przezA. M. (1)) oraz, żeT. H. (1)na koszty notarialne, zwrot pieniędzy dla PanaK.i inne początkowe wydatki związane z realizacją projektu wypłacił zaraz po wizycie u notariusza kwotę 20.000,00 zł z rachunku Spółki (z bankomatu), które to okoliczności zostały zupełnie pominięte przez Sąd I instancji, a które przekonują jednoznacznie, żeT. H. (1)nie została przekazana kwota określona w umowie pożyczki, tj. 55.000,00 zł – w takim przypadku nie miałoby przecież najmniejszego sensu liczenie przez osoby, z którymi do notariusza przyszedłA. M. (1), pieniędzy przekazanych przezT. H. (1), skoro te same środki po chwili miałyby wrócić w gotówce do oskarżonego w formie pożyczki (umniejszone o 5.000,00 zł) – wystarczyłoby odliczenie właśnie kwoty 5.000,00 zł, a nadto oskarżony dysponowałby przecież środkami na koszty notarialne i „wynagrodzenie” dla świadkaD.iK.i w żadnym razie nie byłby zmuszony do pobierania 20.000,00 zł na ten cel z rachunku zakupionej spółki, które to okoliczności przekonują, że wbrew ustaleniom Sądu I instancjiT. H. (1)nie otrzymał odA. M. (1)przekazanych mu chwilę wcześniej środków w kwocie 55.000,00 zł;

8
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.orazart. 410 k.p.k.poprzez sprzeczną z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadkówJ. J.,R. P. (1),P. J.,D. T.iP. S., dokumentacji przetargowej na realizację zamówieniaUsługiinformatyczne stworzenia webowej aplikacji wspomagającej procesy sprzedaży dla firm sektora(...)oraz dostarczenie niezbędnego sprzętu dla realizacji i obsługi projektu”, umowy na wykonanie strony internetowej, faktur wystawionych z tego tytułu, a także pominięcie dokumentów w postaci ofert, protokołów wyboru ofert, faktur oraz historii rachunku(...) spółki (...)i w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegających na:

a
ustaleniu, że wszystkimi sprawamispółki (...)po jej nabyciu przezJ. J.zajmował sięT. H. (1), aJ. J.była od samego początku jedynie figurantem, gdy tymczasem z zeznań przywołanych powyżej świadków wynika, żeJ. J.sama była u notariusza celem podpisania umowy nabycia udziałów i odebrała dokumentację spółki (świadekP.), była rzeczywiście zaangażowana w prowadzenie spraw spółki, podpisywała cały szereg dokumentów, w tym szereg wniosków (w tym wniosków o płatność), pism i oświadczeń do(...)(m.in. o braku powiązań osobowych z podmiotami świadczącymi usługi w toku realizacji projektu), wypłacała pieniądze z rachunku spółki (zestawienie transakcji), dostarczała dokumenty do podmiotu świadczącego usługi księgowe (P. J.), zamawiała towary i usługi na rzecz spółki, była jedyną osobą upoważnioną do rachunku bankowego spółki, której była prezesem i jedynym właścicielem, a więc w sposób realny prowadziła sprawy(...) sp. z o.o., natomiastT. H. (1)jedynie doradzał i realizował usługi, które zgodnie z obowiązującymi procedurami zostały mu zlecone, a które stanowiły istotny fragment realizacji projektu, co przez okres ich realizacji mogło też stwarzać wrażenie, żeT. H. (1)w jakimś zakresie prowadzi sprawy spółki;

b
ustaleniu, że oskarżony faktycznie nie realizował zleceń na rzecz(...) sp. z o.o.i zawierane umowy miały charakter pozorny, gdy tymczasem zarówno z dokumentacji przedłożonej przezSpółkę (...)w postaci ofert, protokołów wyboru ofert, umów i faktur, jak i zeznań świadków, którzy wskazywali, że projekt był realizowany, że były wykonywane konkretne czynności i zakupiono odpowiedni sprzęt, wynika, że oskarżony realizował zlecone mu zadania, wobec czego wbrew błędnym ustaleniom Sądu I instancji nie dopuścił się przywłaszczenia środkówspółki (...), a dokonane przez spółkę płatności na jego rzecz, stanowiły zapłatę za rzeczywiście zrealizowane przezT. H. (1)zlecenia – w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczejE.T. H. (1);

9
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.orazart. 410 k.p.k.poprzez sprzeczną z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadkówA. M. (1),K. D. (1),P. L.,R. A.,S. W.,M. S.,J. D. (1)iP., umowy o dofinansowanie, dokumentów i korespondencji z(...)i(...), która w części została zupełnie pominięta przez Sąd Okręgowy i w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegających na:

a
ustaleniu, że w dniu 9 grudnia 2013 r. nie tylko doszło do zawarcia umowy pożyczki pomiędzyA. M. (1)aT. H. (1), ale także do wypłatyT. H. (1)owi kwoty pożyczki w gotówce, gdy tymczasem środki te miały zostać wpłacone na rachunek nabywanej spółki w ciągu 2-3 dni od zawarcia umowy i stanowić uzupełnienie dotacji, a zapis o wręczeniu kwoty pożyczki w gotówce przy zawarciu umowy, z przyczyn opisanych przez oskarżonego, miał charakter pozorny;

b
ustaleniu, że do sprzedaży udziałów w spółce(...)sp. z o.o. nie było uzyskanie przezA. M. (1)pisemnej zgody(...), gdy tymczasem jak wynika z treści umowy o dofinansowanie, logicznych i spójnych w tym zakresie zeznań świadkówP. L.orazR. A.zgoda taka była konieczna i zmiany w postaci zbycia udziałów były „warunkowane pisemną zgodą”, a w przypadku zbycia udziałów bez uprzedniego uzyskania takiej zgody umowa o dofinansowanie ulegała rozwiązaniu z czym wiązałaby się konieczność zwrotu, w chwili, w której uzyskał wiedzę w tym zakresieT. H. (1), uszczuplonego już dofinansowania;

c
ustaleniu, że po przejęciu spółki przezT. H. (1)zA. M. (1)miała zostać zawarta umowa o pracę (pokrzywdzony miał rzekomo pozostać managerem projektu), gdy tymczasem jest to założenie nielogiczne, wręcz absurdalne w kontekście określonych przez samegoA. M. (1)przyczyn, dla których chciał sprzedać spółkę, tj. m.in. braku czasu na prowadzenie jej spraw wobec rozpoczęcia specjalizacji z psychiatrii dziecięcej (okoliczność całkowicie pominięta przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przy określaniu wymienionych przezA. M. (1)przyczyn, dla których podjęto decyzję o sprzedaży udziałów), a konieczność taka (zatrudnienieA. M. (1)) nie wynikała z postanowień umowy o dofinansowanie oraz w kontekście wysokości wynagrodzenia jakie miał z tego tytułu rzekomo uzyskiwać pokrzywdzony (60.000,00 zł miesięcznie przy kwocie dofinansowania to wartość proporcjonalnie bardzo duża i nieadekwatna);

d
ustaleniu, żeT. H. (1)nie miał możliwości zgromadzenia środków niezbędnych do realizacji projektu (wkładu własnego), gdy tymczasem – jak wynika chociażby z okoliczności, że oskarżony w bardzo krótkim czasie zdołał zgromadzić kwotę rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych na zakup spółki odA. M. (1)–T. H. (1)miał wiele realnych możliwości pozyskania finansowania od podmiotów zewnętrznych na projekt, który w jego ocenie (ocenie na chwilę dokonywania zakupu udziałów) był interesujący także dla podmiotów finansujących i potencjalnych inwestorów, wobec czego stan środków na rachunkach bankowych oskarżonego w chwili dokonywania zakupu udziałów, akcentowany wyraźnie przez Sąd I instancji, nie mógł mieć i nie miał w tym zakresie decydującego znaczenia;

e
ustalenie, że(...) spółki (...).pl sp. z o.o., tj.A. M. (1)iR. P. (2)w październiku 2013 r. doszli do wniosku, iż własnymi siłami nie są w stanie przeprowadzić realizacji projektu z uwagi na brak środków finansowych na wkład własny i podatek VAT oraz odmienne (w żadnym zakresie niesprecyzowane przez pokrzywdzonego) wizje realizacji projektu i wobec tego podjęli decyzję o sprzedaży spółki wraz z projektem i otrzymanym już dofinansowaniem, gdy tymczasem powyższemu przeczy zachowanie wspólników, którzy zaledwie dwa miesiące wcześniej, tj. w sierpniu wystąpili o wypłatę zaliczki z udzielonego dofinansowania (trudno zakładać, że sytuacja udziałowców w zakresie środków w wysokości 360.000,00 zł potrzebnych na wkład własny i podatek VAT w krótkim czasie uległa tak poważnemu pogorszeniu), a co więcej, gdyby taka decyzja została przez ww. podjęta w październiku 2013 r., to za zupełnie nielogiczną należałoby uznać sprzedaż przezR. P. (2)49% udziałów w spółce małżonce pokrzywdzonegoK. D. (1)- logicznym w takiej sytuacji byłoby po prostu sprzedanie wraz z drugim ze wspólników udziałów podmiotowi zewnętrznemu, a nie, z perspektywyA. M. (1), wręcz zwiększanie zaangażowania w spółkę (poprzez osobę swojej małżonki). Nadto należy zauważyć, że pokrzywdzony jako jedną z przyczyn, dla których miał zdecydować się na sprzedaż udziałów w spółce była niemożność angażowania się w jej działalność z uwagi na brak czasu wynikający z rozpoczęcia specjalizacji z psychiatrii dziecięcej (do czego, zgodnie z zeznaniami samego pokrzywdzonego, doszło nota bene już kilka miesięcy wcześniej);

10
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 5 § 2 k.p.k.poprzez nierozstrzygnięte na korzyść oskarżonego nie dających się usunąć wątpliwości, w tym uznanie, w oparciu wyłącznie o niepoparte rzeczowymi argumentami przekonanie Sądu I instancji, że brak reakcji(...)na nierozliczenie dofinansowania dlaspółki (...), świadczy o popełnieniu przezT. H. (1), po pewnym czasie, przestępstwa(...)sp. z o.o..

W przypadku przyjęcia sprawstwa oskarżonegoT. H. (1), jego obrońca z wyboru, adw.B. T. (1),postawił także zarzuty alternatywne, a mianowicie:

11
rażącą niewspółmierność (surowość) orzeczonych jednostkowych kar pozbawienia wolności, w przypadku gdy wystarczającym dla osiągnięcia celów kary, w szczególności zapobieżenia powrotowi oskarżonego do przestępstwa, byłoby orzeczenie kar pozbawienia wolności w wymiarze odpowiadającym minimalnemu zagrożeniu przewidzianemu przez ustawę za każde z zarzucanych oskarżonemu przestępstw;

12
rażącą niewspółmierność (surowość) orzeczonych jednostkowych kar grzywny, w przypadku, gdy wystarczającym dla osiągnięcia celów kary, w szczególności zapobieżenia powrotowi oskarżonego do przestępstwa, byłoby orzeczenie kar grzywny w minimalnym wymiarze;

13
niezależnie od zarzutu niewspółmierności kar jednostkowych, rażącą niewspółmierność (surowość) orzeczonej kary łącznej.

Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1)wniósł o: zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
I. Apelacja wniesiona przez obrońcę z wyboru oskarżonego, adw.B. T. (1), kwestionująca skazanie oskarżonegoT. H. (1)przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i w zw. zart. 12 k.k., na szkodę:A. M. (1),K. D. (1),P.orazspółki (...) sp. z o.o.(przypisane wpunkcie Iczęści rozstrzygającej), a także za przestępstwo zart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k., na szkodę(...) Sp. z o.o.i na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (przypisane w punkcie II części rozstrzygającej), nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy bowiem zdecydowanie odrzucić zarzuty obrazy prawa procesowego oraz błędów w ustaleniach faktycznych zawarte w apelacji obrońcy z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1), gdyż przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd Okręgowy we Wrocławiu respektował wszelkie zasady procesowe, w tym zasadę prawdy materialnej (art. 2 § 2 k.p.k.), zasadę bezstronności (art. 4 k.p.k.), zasadę indubio pro reo(art. 5 k.p.k.), a także zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). Dokonane w wyroku ustalenia faktyczne wolne są od błędów i uwzględniają całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy (art. 410 k.p.k.). Swoje stanowisko, Sąd Okręgowy we Wrocławiu uzasadnił w sposób rzetelny i prawidłowy, a wręcz analityczny, nie pomijając żadnej z istotnych okoliczności, którą należało rozważyć ze względu na ustawowe znamiona przypisanych przestępstw, jak również linię obrony oskarżonegoT. H. (1). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób rzeczowy odnosi się do najistotniejszych okoliczności sprawy, a także wypełnia wymogi określone w przepisieart. 424 k.p.k.i w pełni pozwalało na kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.
Natomiast zaskarżony wyrok należało częściowo zmienić z tego powodu, że Sąd Okręgowy we Wrocławiu orzekł w stosunku do oskarżonegoT. H. (1), na podstawieart. 46 § 1 k.k., obowiązek naprawienia szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. M. (1)w wysokości 55.000,- (pięćdziesięciu pięciu tysięcy) złotych, chociaż sprzeciwiała się temu klauzula antykumulacyjna, określona wart. 415 § 1 zdanie drugie k.p.k.Zgodnie z tym przepisem: „W razie skazania oskarżonego lub warunkowego umorzenia postępowania w wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, obowiązek naprawienia, w całości lub w części, szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.Nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono”. Ponieważ bezsporne było to, że w stosunku do oskarżonegoT. H. (1), jako pozwanego, zapadł przed Sądem Rejonowym w Słupcy, Wydział I Cywilny w postępowaniu o sygn. akt I C – 415/19 nakaz zapłaty należności w wysokości 55.000,- (pięćdziesięciu pięciu tysięcy) złotych na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. M. (2), jako powoda, wynikający właśnie z niezwrócenia pożyczki objętej zarzutem oszustwa w niniejszym postepowaniu, nie było prawidłowe utrzymanie tego orzeczenia, jako identycznego pod względem podmiotowym i przedmiotowym do orzeczonego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46 § 1 k.k.Bez znaczenia w tym wypadku był fakt, że egzekucja tej należności przez oskarżyciela posiłkowego w stosunku do oskarżonegoT. H. (1)okazała się bezskuteczna, wobec niemożności ustalenia jakiegokolwiek majątku dłużnika.
Mając powyższe na uwadze, zmieniono zaskarżony wyrok uchylając zawarte w punkcie V części rozstrzygającej orzeczenie o nałożeniu na oskarżonegoT. H. (1), na podstawieart. 46 § 1 k.k., obowiązku naprawienia szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. M. (1)w wysokości 55.000,- (pięćdziesięciu pięciu tysięcy) złotych.
Zaskarżony wyrok wymagał także korekty w zakresie zaliczenia oskarżonemuT. H. (1), na poczet orzeczonej kary 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, okresu rzeczywistego pozbawienia wolności. Należało wyeliminować z tego zaliczenia okres od dnia 28 lipca 2019r. od godz. 22:00 do dnia 2 sierpnia 2019 r. godz. 22:00, kiedy to wprowadzono do wykonania odbycie kary w innej sprawie. Potwierdzają to zarówno dane z systemuN.dot. oskarżonegoT. H. (1)(k. 4552-4555), jak i dajne o odbyciu kary zawarte w opinii o oskarżonymT. H.z Aresztu Śledczego weW., za okres jego osadzenia jako tymczasowo aresztowanego (k. 4568-4569).
Należało zatem zmienić zaskarżony wyrok w tym zakresie w ten sposób, że w miejsce orzeczenia zawartego w punkcie IV części rozstrzygającej, na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczono oskarżonemuT. H. (1)na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w tej sprawie od dnia: 2 sierpnia 2019 r. godz. 22:00 do dnia 29 maja 2020r. godz. 15:50. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
II.Odnosząc się do skazania oskarżonegoT. H. (1)za popełnione chronologicznie pierwsze przestępstwo zart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k., na szkodę(...) Sp. z o.o.i na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (przypisane w punkcie II części rozstrzygającej), wbrew zarzutom apelacji obrońcy oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1), należy stwierdzić, że Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ocenił w tym zakresie materiał dowodowy, analitycznie i precyzyjnie rekonstruując stan faktyczny. Wymowa dowodów przedstawionych przez oskarżyciela publicznego w tym zakresie była jednoznaczna, prowadząca do wniosku, że oskarżonyT. H. (1)precyzyjnie zaplanował przestępcze przejęcie przyznanych środków finansowych wypłaconych z tytułu dotacji przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości na rzeczspółki (...) sp. z o.o.Podczas tego, chronologicznie pierwszego przestępstwa popełnionego przez oskarżonegoT. H. (1), ujawniła się jego przestępcza wiedza o mechanizmach przyznania dotacji na działalność gospodarczą oraz zamiar przywłaszczenia tej dotacji pod pozorem przejęcia obowiązków wykonania zadań, na które dotacja została przyznana. Sposób dokonania tego przestępstwa przez oskarżonegoT. H. (1)od początku ujawniał jego przestępcze zamiary, a jednocześnie chęć wykorzystania naiwności ówczesnej partnerki oskarżonego, świadkaJ. J.i chęci uniknięcia odpowiedzialności karnej za przestępstwo przywłaszczenia dotacji. OskarżonyT. H. (1), jako ekonomista z wyższym wyksztalceniem, miał przy tym świadomość bezprawności podejmowanych działań, a w szczególności tego, że po zmianie własnościowej współce (...) sp. z o.o.i przejęciu jej udziałów przezJ. J., nie będzie ona wykonywała żadnych czynności w spółce, gdyż nie miała nawet elementarnej wiedzy o tej działalności, natomiast sam oskarżony, w poczuciu bezkarności, przejmie w sposób przestępczy wszelkie środki z dotacji, nie wykonując żadnych czynności, aby zrealizować obowiązki wynikające z realizacji zadań, na które dotacji tej udzielono.
Nie było także zbyt trudne ustalenie motywów, którymi kierował się oskarżonyT. H. (1)podejmując przestępcze działania związane z przejęciem dotacji przyznanejspółce (...) sp. z o.o.Były to istotne trudności finansowe oskarżonego, uzależnionego przy tym od alkoholu i prowadzącego życie ponad stan, co wyraźnie przedstawiły kolejne partnerki oskarżonego, świadkowie:J. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405) orazS. W.(k. 98, 2213-2216, 4311).
Oprócz tego, bezsporne było, że od 2007r. oskarżonyT. H. (1)miał zarejestrowaną działalność w podfirmą (...), której przedmiotem działalności było doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania ((...)), jednak działalność ta nie przynosiła już żadnych dochodów, a wobec oskarżonego było prowadzonych wiele egzekucji komorniczych. Jak słusznie ustalił Sąd I instancji, na podstawie zaświadczenie z Ewidencji Działalności Gospodarczej (k. 1715), historii rachunku bankowego (k. 1687-1713) i zawiadomienia o przeszkodzie w realizacji zajęcia ze względu na zbieg egzekucji (k. 1911), dla prowadzonej działalności gospodarczej oskarżonyT. H. (1)miał między innymi otwarty rachunek w(...) S.A., jednak ostatnią operację w postaci przelewu zewnętrznego wychodzącego na rzecz ZUSG.zarejestrowano na tym rachunku w dniu 24 sierpnia 2009r. Była to całkowita realizacja zajęcia egzekucyjnego (kwota 101,11 zł), po tej operacji saldo rachunku było zerowe, co świadczyło o poważnych tarapatach finansowych oskarżonegoT. H. (1). Na innym rachunku oskarżonego prowadzonym także w(...) S.A.ustanowiono 38 zajęć egzekucyjnych kolejno od 17 sierpnia 2009r. przez(...) OddziałwP.na kwotę 3.887,89 złotych, w 2010r. ponownie przez ZUS na kwotę 10.375,65 złotych, w 2011r. przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupcy na kwotę 3.220,40 złotych. W 2014r. miały miejsce kolejne zajęcia na kwotę niemal 15.000 złotych.
Na podstawie zeznań świadków:J. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405),S. W.(k. 98, 2213-2216, 4311) iD. M.(k. 4385-4386), a także częściowo wyjaśnień oskarżonego (k. 4304-4310) ustalono, że oskarżonyT. H. (1)poznałJ. J.w 2020r., a następnie zamieszkał z nią wZ.. Potem oboje przeprowadzili się doP.. OskarżonyT. H. (1)zajmował się wówczas handlem maszynami budowlanymi, które sprowadzał z Francji, naprawiał wR.i następnie sprzedawał. Sprowadzał także samochody z Francji. Nie posiadał jednak żadnego biura, ani bazy, w której miałyby być przechowywane maszyny budowlane i samochody. Bezsporne, że oskarżonyT. H. (1)nie zajmował się wówczas działalnością z zakresu IT. ŚwiadekJ. J.także nie miała żadnej wiedzy o prowadzeniu działalności gospodarczej, w tym z zakresu informatyki oraz zagadnieniami dotacji na działalność gospodarczą. Zajmowała się fotografią, wykonywała zdjęcia na zlecenia przy okazji różnych spotkań i eventów wP.. Jak słusznie ustalił Sąd Okręgowy we Wrocławiu i te ustalenia faktyczne Sąd Apelacyjny traktuje jako własne,spółka (...) Sp. z.o.o.z siedzibą wP.była prowadzona przezR. P. (1), który w dniu 20 września 2010r. wystąpił do(...)o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 8.1 „Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej”. Tytuł jego projektu brzmiał „Projekt i realizacja webowej aplikacji wspomagającej procesy sprzedaży dla firm sektora(...). W złożonym wniosku w bardzo szczegółowy sposób opisano koncepcję projektu oraz jego kolejne etapy wraz z tabelarycznym zestawieniem danych, także z rozbiciem w harmonogramie na poszczególne etapy oraz przewidywane koszty ich realizacji. Wniosek został poddany wnikliwej analizie i kontroli formalno-rachunkowej. Ostatecznie uzyskał on dotację zP..
W dniu 20 czerwca 2011r. między prezesem zarządu(...) sp. z o.o.R. P. (1)a przedstawicielem(...) sp. z o.o.wP.jako tzw. instytucją wdrażającą została podpisana umowa o dofinansowanie nr(...)w ramach działania 8.1 „
    Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej 8. Osi priorytetowej. Społeczeństwo Informacyjne - zwiększanie innowacyjności gospodarki Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka , 2007-2013”. Zgodnie z zawartą umową całkowity koszt projektu wynosił 696.300 złotych, w tym wkład własny Beneficjenta miał wynieść 208.890 złotych.
W dniu 27 czerwca 2011r.R. P. (3)złożył wniosek o płatność zaliczkową w wysokości 146.223 złotych w ramach zawartej umowy. W dniu 28 czerwca 2011r.(...) sp. z o.o.zarekomendowany pozytywnie wniosek o wypłatę zaliczki na poczet dotacji.
W dniu 11 sierpnia 2011r. na rachunek bankowy(...) sp. z o. o.o nr(...), prowadzony w(...)Banku(...)z siedzibą wP., przelano pierwszą część dofinansowania pochodzącą z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w kwocie 124.829,55 złotych, zaś w dniu 5 września 2011r. Polska Agencja Rozwoju przedsiębiorczości przelała na ten rachunek pozostałą część zaliczki w ramach dofinansowanie ze środków budżetu państwa w kwocie 21.933,45 złotych. Łącznie na rachunek spółki przelano zatem kwotę 146.223 złotych.
Podstawę do tych ustaleń faktycznych dawał niekwestionowany przez strony materiał dowodowy w postaci zeznań świadkaR. P. (1)(k. 2081, 4313), uzupełnionych szeroką dokumentacją, a mianowicie: wydrukiem z centralnej informacji KRS (k. 3457-3463), umową o dofinansowanieNR (...).08.01.00-30-116/10-00 (k. 2982-2994), wnioskiem o dofinansowanie (k. 2995–3008, 3009-3055), rekomendacją płatności – zobowiązań programowych (k. 3110-3111), ustaleniami kontroli finansowej (k. 3111), formularzem oceny wniosku (k. 3113-3116), wnioskiem beneficjenta o płatność (k. 3117-3125) oraz wybranymi operacjami na rachunku beneficjenta dotacji (k. 3519).
Z dalszych prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu na podstawie zeznań świadkaR. P. (1)(k. 2081, 4313), uzupełnionych zeznaniami świadkaJ. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405) i wyjaśnieniami oskarżonego (k. 4304-4310), jak również dokumentacją przetargu ofert (k. 3541-3554), ofertąfirmy (...)(k. 3555-3557), protokołem wyboru ofert (k. 3562) i umową na wykonanie strony internetowej (k. 3575-3578), wynikało, że w lipcu 2011r. realizując projekt dotacyjny, prezes zarządu spółki(...) sp. z o.o.R. P. (1)ogłosił przetarg ofertowy na realizację zamówienia „Usługiinformatyczne stworzenia webowej aplikacji wspomagającej procesy sprzedaży dla firm sektora(...)oraz dostatecznie niezbędnego sprzętu dla realizacji i obsługi projektu”. Wymóg takiego wyboru wykonawcy wynikał z zawartej z(...) sp. z o.o.umowy o dofinansowanie. Dokumentacja przetargowa zawierała szczegółową instrukcję dla oferentów. Także oskarżonyT. H. (1)złożył ofertę w przetargu ogłoszonym przezR. P. (3), występując w nim podfirmą (...). Spośród trzech złożonych ofertR. P. (1)wybrał właśnie ofertę oskarżonego.
W dniu 22 lipca 2011r.R. P. (1)jak prezes zarządu(...) sp. z o.o.zawarł z oskarżonym umowę na wykonanie strony internetowej. Wynagrodzenie ustalono na łączną kwotę 271.000 złotych, a płatność za pierwszy etap (do 30 września 2011r.) wynosiła 102.500 złotych.
Na podstawie kolejnych dowodów w postaci zeznań świadków:R. P. (1)(k. 2081, 4313),J. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405),P. J.(k. 2255, 4386-4387),D. T.(k. 40, 159-2160, akt II Ko 1599/20) iP. S.(k. 2201-2206), a także wydruku z centralnej informacji KRS (k. 3457-3463), oświadczenia z dnia 2 września 2011r. o planowanym zbyciu udziałów (k. 3080), umowy zbycia udziałów współce (...) sp. z o.o.(k. 3091-3092), notarialnego poświadczenia podpisów (k. 3093), rekomendacja dyrektora Departamentu(...)e- (...)z dnia 7 maja 2012r.(k. 3071), wydruku operacji na rachunku bankowym (k. 3519), odpisu postanowienia z dnia 10.11.2011r. (k. 3527-2528), oświadczeń (k. 3526, 3535, 3536, 3537), wezwania o uzupełnienie wniosków i złożenie wyjaśnień (k. 3233-3307), pisma rekomendującego rozwiązanie umowy (k. 3309-3311, 3313-3404), upoważnienia (k. 3516), pisma do(...)dotyczące uzupełnienia wniosku o wprowadzenie zmian do umowy (k. 3089), oświadczenia z dnia 16.03.2012r. (k. 3090), opinii prawnejBiura (...)z dnia 5.04.2012r. (k. 3102-3103), pisma(...)s p. z o.o. z dnia 15.05.2012r. (k. 3104-3105), upoważnienia nr 147/13 (k. 3464-3465), zawiadomienia o kontroli (k. 3479), potwierdzenia odbioru (k. 3480), wystąpienia pokontrolnego o wypowiedzenie umowy o dofinansowanie (k. 3489), wydruku korespondencji mailowej (k. 3492), wezwania(...)do złożenia wyjaśnień (k. 3493-3494), pisma o wypowiedzeniu umowy o dotację (k. 3184-3185) oraz wezwanie do zwrotu dofinansowania (k. 3186), Sąd Okręgowy we Wrocławiu ustalił prawidłowo dalszy przebieg przywłaszczenia dotacji przez oskarżonegoT. H. (1), jako osoby dokonującej wyłącznie wszelkich czynności na rachunkachspółki (...) sp. z o.o.i podejmujących wszelkich węzłowych decyzji w imieniu przejętej spółki.
Jak słusznie ustalił Sąd I instancji, w 2011r. już po przyznaniu dotacji,R. P. (1)zrezygnował z dalszej realizacji projektu i postanowił zbyć udziały współce (...) sp. z o.o.wraz z przyznanym dofinasowaniem. O zamiarze zbycia udziałów,R. P. (1)poinformował w dniu 2 września 2011r.(...)Agencję (...)s p. z o.o., zastrzegając w swoim oświadczeniu, że planowane zmiany nie spowodują przeniesienia praw i obowiązków wynikających z umowy na inny podmiot i nie wpłyną negatywnie na realizację projektu. Zwrócił się także o wyrażenie zgody na dokonanie tych zmian. Jeszcze przed uzyskaniem stanowiska(...),R. P. (3)zamieścił ogłoszenie o sprzedażyspółki (...) Sp. z o.o.
OskarżonyT. H. (1)postanowił wykorzystać tę okazję i zaproponował swojej ówczesnej partnerce,J. J.zakup udziałów współce (...) sp. z o.o.Przekonał ją, że nie może kupić spółki na sobie, gdyż ciąży na nim postępowanie komornicze jeszcze z poprzednio prowadzonej działalności gospodarczej.J. J., mimo że wcześniej nigdy nie zajmowała się prowadzeniem takiej działalności, uwierzyła oskarżonemu i także za namową matki oskarżonego, wyraziła zgodę na formalne objęcie udziałów w spółce i pełnienie funkcji prezesa zarządu tego podmiotu.
Na ogłoszenieR. P. (1)odpowiedział oskarżonyT. H. (1), który wskazał nabywcęJ. J., jako nabywczynię udziałów spółki. Następnie oskarżonyT. H. (1)przeprowadził wszelkie czynności związane z negocjacjami i nabyciem udziałów przezJ. J.. Kontaktował się zR. P. (3)i uzgadniał z nim warunki nabycia spółki. W dniu 26 września 2011r.R. P. (1)iJ. J.zawarli umowę zbycia udziałów współce z ograniczoną odpowiedzialnością (...). Wszelkie czynności i decyzje związane z nabyciem udziałów, podejmował oskarżonyT. H. (1), aJ. J.nie znała szczegółów transakcji, jedynie podpisała umowę notarialną, nie zapoznając się z jej treścią. Po nabyciu udziałów oskarżonyT. H. (1)otrzymał od zbywcy dostęp do rachunku(...) sp. z o.o., na którym znajdowały się środki z dofinansowania przelane prze(...).
W dalszej kolejności oskarżonyT. H. (1)przystąpił do niezwłocznego wyprowadzania środków finansowych z rachunku bankowegospółki z o.o. (...)o numerze(...), dokonując na swój rachunek bankowy o numerze(...)w dniu 26 września 2011r. przelewów kolejno w kwotach: 20.300 złotych, 102.500 złotych, 10.000 złotych i 4.000 złotych. W tytułach przelewów wpisał były numery kolejnych faktur od(...)do(...), które oskarżony oznaczył jednocześnie jako płatności ceny netto na rzeczE.T. H. (1).
Jak już wyżej wskazano, oskarżonyT. H. (1)zajmował się wszystkimi sprawamispółki z o.o. (...), przedkładając jedynieJ. J.kolejne dokumenty, które ona jako prezes zarządu spółki podpisywała.J. J.składała także podpisyin blancona kartkach formatu A4, które podsuwał jej oskarżony, a sama nie podejmowała żadnych działań w ramach prowadzenia spółki. Wraz z projektem dotacyjnym oskarżonyT. H. (1)przejął także zajmującego się nim wcześniejP. S.i faktycznie zatrudnił go oskarżony w oparciu o umowę zlecenia.
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2011r.J. J.została wpisana w KRS jako wspólnik(...) sp. z o.o.i prezes zarządu spółki. W dniu 28 listopada 2011r.J. J.podpisała oświadczenie adresowane go(...) sp. z o.o.informujące o wpisaniu jej jako prezesa zarządu do KRS. Tego samego dnia, czyli 28 listopada 2011r.J. J.złożyła oświadczenie do(...) sp. z o.o.wskazujące, że żaden z wykonawców w zakresie wydatków objętym wnioskiem o płatności nie jest powiązany z nią osobowo, ani kapitałowo – powołała się przy tym na art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o utworzeniuP.. Także tego samego dnia w(...) sp. z o.o.zostało w imieniu spółki złożone oświadczenie o prowadzeniu pełnej księgowości, a także o tym, że zakupione środki trwałe były nowe w momencie ich nabycia.
W marcu 2012r.J. J.podpisała upoważnienie dlaP. S.do reprezentowania(...) sp. z o.o.w zakresie działań związanych z realizacja rozliczeń projektu, w tym do podpisywania wszelkiej dokumentacji związanej z wnioskami o płatność. W dniu 16 marca 2012r.P. S.złożył w imieniu(...) sp. z o.o.uzupełnienie wniosku o wprowadzenie zmian do umowy o dofinansowanie. Było to oświadczenie o przejęciu spółki z uwagi na brak funduszy poprzedniego właściciela, a tym samym brak możliwości realizacji projektu. Ponadto przedłożył umowę z dnia 26 września 2011r. o zbyciu udziałów. W dniu 5 kwietnia 2012r.Biuro (...)wydało opinię prawna dotyczącą możliwości sprzedaży 100% udziałów przez jednego wspólnika spółki w związku ze zbyciem udziałów w spółce z o.o., której przyznano dofinansowanie z(...). W ocenieBiura (...)w takiej sytuacji doszło do zbycia udziałów, a nie zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniuart. 551k.c.W związku z tym dokonana zmiana nie spowodowała zmiany podmiotu – beneficjenta.(...)nie ma zatem kompetencji do ograniczenia możliwości zbywania udziałów przez dotychczasowych udziałowców. W dniu 15 maja 2012r.(...) sp. z o.o.poinformowała(...) sp. z o.o.o zaakceptowaniu proponowanych w dniu 5 września 2011r. zmianach w zakresie zbycia udziałów w spółce.
W ciągu następnych kilku miesięcy po wpisaniuJ. J.w listopadzie 2011r. w KRS jako wspólnika(...) sp. z o.o.i prezesa zarządu spółki, oskarżonyT. H. (1)przedkładał w(...) sp. z o.o.wnioski o płatność podpisywane przezJ. J.(oznaczone numerami:(...),(...),(...),(...)), dotyczące rozliczenia kolejnych etapów realizacji projektu objętego dofinansowaniem. Wnioski te były tożsame w swojej treści z planem realizacji projektu zawartym w dokumentacji przedłożonej wcześniej przezR. P. (1)wraz z wnioskiem o dofinansowanie. W sposób oczywisty nie spełniały kryteriów wykonania zadania, na które przyznane zostało dofinansowanie. Mimo wezwań, żaden z przedłożonych w imieniuspółki z o.o. (...)wniosków nie został uzupełniony ani przez oskarżonegoT. H. (1), ani przezJ. J., w sposób pozwalający na dokonanie jego weryfikacji. Pisma i monity kierowane do(...) sp. z o.o.zawierające wezwania do uzupełnienia brakującej dokumentacji związanej w tymi wnioskami pozostawały bez odpowiedzi lub też udzielane odpowiedzi nie spełniały wymogów i nie pozwalały na weryfikację tych wniosków. W wezwaniach tych żądano między innymi przedstawienia pełnego wyciągu z rachunku bankowegospółki z o.o. (...)wraz z wszystkimi dokonywanymi na nim operacjami, dostarczenia kompletu dokumentów potwierdzających wykonanie usług, na które wystawiono faktury VAT, dostarczenia dzieła w postaci elektronicznej (umowa na wykonanie strony internetowej przezE.T. H. (1)), dostarczenia potwierdzenia zapłaty zaliczki na podatek dochodowy pracownikaP. S., dostarczenia deklaracji ZUS, dostarczenia dowodów zapłaty zobowiązań wobec ZUS i US. We wnioskach tych wskazano także, że dokument złożony w ramach wniosku o płatność pt. „

    Dostępne systemy(...)i ocena ich jakości” jako potwierdzenie realizacji tej części projektu jest ogólne dostępny na stronie(...). Nie dołączono przy tym żadnych dokumentów, wskazujących na wyrażenie przez autora zgody na wykorzystanie tego opracowania. Naruszało to zatem prawa autorskie, na co wskazywano bezpośrednio w pismach(...) sp. z o.o.

Pismem z dnia 11 września 2012r.(...)wezwała(...) sp. z o.o.do przesłania wymaganych uzupełnień i żądanie to ponowiła w korespondencji email wysłanej 19 września 2012r. na adres e-mailowy(...) sp. z o.o.Wezwania te pozostały jednak bez odpowiedzi. W dniu 28 września 2012r.(...)s p. z o.o. zwróciło się do(...)z rekomendacją o rozwiązanie umowy dofinansowanie. W piśmie tym wskazało, że dokument złożony w ramach wniosku o płatność pt. „Dostępne systemy(...)i ocena ich jakości” jako potwierdzenie realizacji tej części projektu jest ogólnie dostępny na stronie(...)co naruszało prawa autorskie.
We wrześniu 2013r.(...) sp. z o.o.zarządziła kontrolę projektu, na który(...) sp. z o.o.otrzymała dofinansowanie. Zawiadomienie o kontroli wysłane na adres spółki tj.P.ul. (...)wróciło z adnotację o tym, że adres wyprowadził się. Kontrola przeprowadzona w miejscu, gdzie miała być prowadzona działalność nie przyniosła żadnego skutku, albowiem pod wskazanym adresem nikogo nie zastano i ustalono, żespółka (...)tam nie funkcjonuje. W dniu 27 czerwca 2013r. pracownik(...)wysłał na adres email spółki(...)ostateczne wezwanie do złożenia uzupełnień. Pismem z dnia 12 listopada 2013r.(...)wezwałaspółkę (...) sp. z o.o.do złożenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących nieprawidłowości w realizacji projektu. W dniu 28 maja 2014r.(...)wysłała do(...) sp. z o.o.pismo stwierdzające naruszenie warunków umowy o dofinansowanie oraz wypowiadające umowę o dofinansowanie ze skutkiem natychmiastowym. Pismem z dnia 29 października 2016r.(...)wezwała(...) sp. z o.o.do zwrotu wypłaconego dofinansowania w kwocie 146 222,96 zł wraz z odsetkami w wysokości określnej jak dla zaległości podatkowych.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu w sposób niezwykle rzetelny i wyczerpujący, a przy tym krytyczny i wnikliwy ocenił wiarygodność wyjaśnień oskarżonegoT. H. (1)(k. 4304-4310) na tle obciążających go dowodów osobowych, w tym zeznań świadków:R. P. (1)(k. 2081, 4313),J. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405),P. J.(k. 2255, 4386-4387),D. T.(k. 40, 159-2160, akt II Ko 1599/20) iP. S.(k. 2201-2206), jak również na tle zaprezentowanych wyżej dowodów z dokumentów. Wspomniana ocena, zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest pełna i przekonująca, zgodna z wszelkimi kryteriami zasad oceny dowodów, zawartymi wart. 7 k.p.k.iart. 5 § 2 k.p.k.Na tle ocen zeznań świadków, przedstawionych przez Sąd I instancji, zarzuty postawione w apelacji obrońcy z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (2), były jednostronne i życzeniowe, oparte wyłącznie o bezkrytyczne założenie prawdomówności oskarżonegoT. H. (1), z całkowitym ignorowaniem tego, że oskarżony starał się przedstawić siebie w jak najkorzystniejszym świetle, aby uniknąć odpowiedzialności karnej. Chociaż to właśnie oskarżony swoimi bezprawnymi działaniami wykorzystał naiwność m.in. ówczesnej partnerki,J. J., w apelacji obrońcy przedstawiono fałszywy obraz oskarżonego, jako rzekomej ofiary wszystkich świadków, którzy mieli się z nimi zetknąć w okolicznościach przestępczego przejęcia przez niego środków finansowych z dotacji udzielonej pokrzywdzonym spółkom.
Nie był zasadny zarzut apelacji obrońcy z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (2), o obrazie przez Sąd I instancji przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.), poprzez rzekomo sprzeczną z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez uznanie zeznań świadkaJ. J.za wiarygodne w całości, w przypadku, gdy miały one być nielogiczne, wewnętrznie sprzeczne, niespójne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, tj. m.in. dokumentacją spółki (w tym przedkładaną(...)), zeznaniami świadkówP. S.iD. T.w zakresie, w jakim potwierdzili oni zaangażowanieJ. J.w prowadzenie spraw spółki, a także ze spójnymi i logicznymi wyjaśnieniami oskarżonego, oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, m.in. w zakresie w jakim świadek stwierdziła, że jako dorosła osoba nie czytała jakichkolwiek dokumentów, które miał jej rzekomo przedkładaćT. H. (1)(a których było przecież bardzo wiele), także kartek in blanco, i nie interesowała się działalnością spółki, której była prezesem zarządu i jedynym udziałowcem, jedyną osobą uprawnioną do dysponowania jej rachunkiem bankowym.
Wspomniany zarzut apelacji obrońcy oskarżonego w ogóle ignorował to, że rzekomo przebiegła i zapobiegliwa świadekJ. J.miała wyrazić zgodę na dokonanie przelewów całości środków finansowych pochodzących z dotacji z konta spółki, co było jedynym majątkiemspółki z o.o. (...), na rachunek bankowy oskarżonegoT. H. (1). Nie było to w ogóle logiczne, aby postąpiła tak osoba, która zamierzała przywłaszczyć przyznane środki z dotacji. Podobnie, nie było w ogóle wiarygodne, abyJ. J., osoba niemająca żadnej wiedzy i doświadczenia w działalności gospodarczej, miała wziąć na siebie obowiązki wykonania zadania, na które przyznano dotację. Wreszcie, było całkowicie sprzeczne nie tylko z zeznaniami świadkaJ. J.i sposobem przelania środków finansowych na konto oskarżonegoT. H. (1), lecz także niezgodne z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego to, abyJ. J.wzięła na siebie odpowiedzialność majątkową za niewykonanie zadania, na które przyznano dotację. A tak byłoby gdyby wierzyć oskarżonemuT. H. (1), a mianowicie, że całkowicie beztroskaJ. J.wykonała wszelkie wskazane czynności.
Co więcej, postępowanie oskarżonegoT. H. (1), a następnie przyjęta przez niego linia obrony, wprost wyrażająca brak jakiejkolwiek lojalności w stosunku do byłej partnerki, świadkaJ. J., a także obiektywny brak wykonania przez niego zadań związanych z przyznaną dotacją, co potwierdziły dokumenty, jak również stanowiska wyrażone w dokumentach: zawiadomieniu o kontroli (k. 3479), potwierdzenia odbioru (k. 3480), wystąpienia pokontrolnego o wypowiedzenie umowy o dofinansowanie (k. 3489), wydruku korespondencji mailowej (k. 3492), wezwaniu(...)do złożenia wyjaśnień (k. 3493-3494), piśmie o wypowiedzeniu umowy o dotację (k. 3184-3185) oraz wezwaniu do zwrotu dofinansowania (k. 3186), całkowicie zaprzeczyły temu, że oskarżonyT. H. (1)prawidłowo wykonał przyjęte na siebie zadania, a przede wszystkim, że miał wolę prawidłowego wykonania zadania objętego dotacją.
W odniesieniu do wiarygodności poszczególnych świadków, Sąd Okręgowy przekonująco wskazał, żezeznania świadkaR. P. (1)zasługiwały na wiarę, choć na ich treść miał wpływ znaczny upływ czasu od wydarzeń relacjonowanych przez świadka, co niewątpliwie wpływało na precyzję i szczegółowość jego zeznań. Jego relacja dotycząca złożenia wniosku o dofinansowanie i opracowania projektu znalazła potwierdzenie w obszernej dokumentacji. Okoliczności zbycia udziałów w spółce i zgłoszenia tego aktu do(...)zostały również w pełni potwierdzone zeznaniami świadkaJ. J.co do tego, że transakcję przeprowadzał w pełni oskarżonyT. H. (1). Zeznania świadkaR. P. (1)co do roli oskarżonegoT. H. (1)w przedsięwzięciu zbycia udziałów współce z o.o. (...), potwierdził w swoichzeznaniach także świadekP. J., który opisał, żeR. P. (1)przedstawił mu oskarżonegoT. H. (1)jako nabywcęspółki (...), dla której świadek wcześniej prowadził usługi księgowe. Obaj świadkowie nie mieli żadnych powodów, aby zeznawać w sposób korzystny dla którejkolwiek ze stron (oskarżonegoT. H. (1)lub świadkaJ. J.) i po prostu opisywali uczciwie swoje spostrzeżenia oraz swoją wiedzę.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu prawidłowo, jako w pełni wiarygodne, ocenił
    zeznania świadkaJ. J.
, które zostały potwierdzone zeznaniami świadków:R. P. (1),P. J.,S. W.iD. M., a także znalazły oparcie w zasadach logiki i doświadczenia życiowego. ŚwiadekJ. J.konsekwentnie wskazywała, że nigdy nie zajmowała się taką działalnością, jaką zaproponował jej oskarżonyT. H. (1)i nie miała także żadnego interesu faktycznego i prawnego, aby podejmować taką działalność. ŚwiadekJ. J.nie miała zatem umiejętności i wiedzy, która pozwalałaby jej na prowadzenie spółki i realizację projektu związanego z tak dużym ryzykiem i odpowiedzialnością. Jedynie okazjonalnie wykonywała relacje fotograficzne z różnych imprez okolicznościowych, a także dopiero kończyła studia i nie miała żadnego doświadczenia. Natomiast to właśnie oskarżonyT. H. (1), jako osoba obciążona długami, a w obliczu zamiaru przywłaszczenia środków z dotacji, także zainteresowana obciążeniem odpowiedzialnością prawną i finansową innej osoby i oddaleniem od sienie postawionych zarzutów o dokonanie przestępstwa, miał interes w działaniach na szkodęspółki z o.o. (...), za którą pełną odpowiedzialność wzięła na siebie jego ówczesna partnerka. Sąd I instancji słusznie zatem uznał, że nie sposób racjonalnie przyjąć, aby świadekJ. J.samodzielnie zdecydowała się na zakup udziałów współce z o.o. (...)i realizację tak skomplikowanego projektu informatycznego. Tym samym zasady racjonalnego rozumowania i doświadczenia życiowego potwierdzają prawdziwość zeznańJ. J., zgodnie z którymi firmowała jedynie całe przedsięwzięcie własnym nazwiskiem a faktycznie wszystkim zajmował się oskarżony, który razem ze swoją matką namówiliJ. J.do formalnego nabycia udziałów w spółce. Te twierdzenia świadka potwierdzają także zeznaniaR. P. (1)iP. J., którzy wskazywali zgodnie, że faktycznym nabywcą udziałów w spółce był właśnie oskarżony. Relację świadkaJ. J.potwierdziły również
    zeznania świadków:D. M.i
S. W., które potwierdziły sposób życia oskarżonegoT. H. (1), a także jego problemy finansowe i alkoholowe. Zresztą, właśnie świadekS. W.została potraktowana przez oskarżonegoT. H. (1)równie instrumentalnie, coJ. J.podczas transakcji nabycia udziałów zspółce z o.o. (...)podczas popełnienia przestępstwa przypisanego w punkcie I części rozstrzygającej. Jak zeznała świadekS. W., ona także nie miała żadnych doświadczeń w działalności gospodarczej związanej z wykonaniem zadań w związku z przyznaną dotacją. Właśnie w obliczu transakcji zakupu udziałów współce z o.o. (...), podczas wizyty u notariusza, świadekS. W.została postawiona przez oskarżonegoT. H. (1)pod presja, aby udzielić poręczenia deklaracji wekslowych i postawiona przed faktem dokonanym. Sam oskarżonyT. H. (1)natomiast dość nieudolnie wyjaśniał, że starał się jej to wytłumaczyć na tyle, na ile jej wiedza pozwalała, że transakcja jest korzystna. Zresztą, do chili obecnej oskarżonyT. H. (1)nie wypełnił żadnych obietnic związanych ze spłatą należności związanych zespółką z o.o. (...)i świadekS. W.pozostaje pozwana w procesie cywilnym przez Sądem Rejonowym w Słupcy, Wydział I Cywilny w postępowaniu o sygn. akt I C – 415/19. Została zatem narażona przez oskarżonegoT. H. (1)na wielotysięczne zadłużenie wobec pokrzywdzonych:A. M. (2)iK. D. (1), jak również wobecP..
Wreszcie, wiarygodne byłyzeznania świadkaP. S., który w spójnej i logicznej relacji, zbieżnej z innymi przywołanymi wyżej dowodami, opisał, że to oskarżonyT. H. (1)zajmował się sprawamispółki z o.o. (...)w zakresie realizacji projektu sfinansowanego ze środkówP.. Właśnie oskarżonyT. H. (1)wydawał świadkowiP. S.polecenie, uzgadniał z nim kwestie związane z dokumentacją dotycząca rozliczenia projektu. Wiedza świadka na temat funkcjonowania projektu i jego realizacji pochodziła od samego oskarżonego i stąd teżP. S.nie był zorientowany w szczegółach transakcji, w tym operacjach na rachunku spółki, czy w faktycznym zlecaniu jakichś czynności podmiotom zewnętrznym (informatykom). Podkreślić przy tym należy, że wiedza świadka w tym zakresie musiała być ograniczona ze względu na brak doświadczenia oraz brak wiedzy na temat formy jego zatrudnienia przez oskarżonegoT. H. (1).
Mając powyższe na uwadze, apelacja obrońcy oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1), nie zasługiwała w tej części na uwzględnienie, a wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu był słuszny.
III.

      Odnosząc się do skazania oskarżonegoT. H. (1)przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i w zw. zart. 12 k.k., na szkodę:A. M. (1),K. D. (1),P.orazspółki (...) sp. z o.o.(przypisane w punkcie I części rozstrzygającej)
, wbrew zarzutom apelacji obrońcy oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1), należy stwierdzić, że Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ocenił w tym zakresie materiał dowodowy, analitycznie i precyzyjnie rekonstruując stan faktyczny. Wymowa dowodów przedstawionych przez oskarżyciela publicznego w tym zakresie była jednoznaczna, prowadząca do wniosku, że oskarżonyT. H. (1)precyzyjnie zaplanował przestępcze przejęcie przyznanych środków finansowych wypłaconych z tytułu dotacji przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości na rzeczspółki (...) sp. z o.o., reprezentowanej przezA. M. (1)iK. D. (2). OskarżonyT. H. (1), po uprzednim przywłaszczeniu środków przyznanych w ramach dotacjispółce z o.o. (...), potwierdził przestępczą wiedzę o mechanizmach poznawania dotacji na działalność gospodarczą oraz zamiar przywłaszczenia tej dotacji pod pozorem przejęcia obowiązków wykonania zadań, na które dotacja została przyznana. Sposób dokonania tego przestępstwa przez oskarżonegoT. H. (1)od początku ujawniał jego przestępcze zamiary, a jednocześnie chęć wykorzystania naiwności ówczesnej partnerki oskarżonego, świadkaS. W.i chęci uniknięcia odpowiedzialności karnej za przestępstwo oszustwa środków z dotacji. OskarżonyT. H. (1), jako ekonomista z wyższym wyksztalceniem, miał przy tym świadomość bezprawności podejmowanych działań, a w szczególności tego, że po zmianie własnościowej współce (...) sp. z o.o.i przejęciu jej udziałów przez siebie, nie będzie w ogóle wykonywał żadnych zadań związanych z przyznaną dotacja, natomiast wyprowadzi środki finansowe przyznanej dotacji i przeznaczy jej na własne cele. Jednocześnie oskarżonyT. H. (1)bezwzględnie poświęcił w ten sposób interes swojej ówczesnej partnerki,S. W., która za jego namową przyjęła na siebie odpowiedzialność wynikającą z poręczenia wekslowego i do chwili obecnej toczy się przeciwko niej postępowanie cywilne o zapłatę z powództwa pokrzywdzonych:A. M. (2)iK. D. (1).
Można także ustalić motywy, którymi kierował się oskarżonyT. H. (1)podejmując przestępcze działania związane z przejęciem dotacji przyznanejspółce (...) sp. z o.o.Były to istotne trudności finansowe oskarżonego, uzależnionego przy tym od alkoholu i prowadzącego życie ponad stan, co wyraźnie przedstawiły kolejne partnerki oskarżonego, świadkowie:J. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405) orazS. W.(k. 98, 2213-2216, 4311).
Na podstawie zeznań świadków:A. M. (1)(k. 41-42, 118-122, 768-769, 1999-2002, 4350-4355),K. D. (1)(k. 372-373, 2016-2018(...)- (...)) iP. L.(k. 856-857, 4384-4385), a także dokumentów w postaci: wydruku z centralnej ewidencji KRS (k. 397-414), umowy o dofinansowanie (k. 2331-2360), zestawienia sald na rachunku bankowym (k. 81) i informacji o stanie konta (k. 80), Sąd Okręgowy we Wrocławiu ustalił prawidłowo, żeA. M. (1)nabył spółkę(...)Sp. z.o.o. odfirmy (...) Sp. z.o.o.z siedzibą wJ.w grudniu 2011r., aby zrealizować projekt polegający na stworzeniu platformy medyczno-prawnej, obsługującej zindywidualizowane konta pacjentów, na których przetwarzane byłyby dane wrażliwe (wyniki badań, zdjęcia rentgenowskie, itd.), celem dalszych konsultacji medycznych, w tym poza granicami kraju. W okresie od grudnia 2011r. do kwietnia 2013r.spółka (...).pl (...). z o.o. kilkukrotnie składała wniosek doP.o przyznanie dofinansowania na realizację tego projektu. Pozytywnie został rozpatrzony wniosek aplikacyjny o dofinansowanie projektu złożony w dniu 1 marca 2013r.
Umowa o dofinansowanie nr(...).08.01.00-02-141/13-00 w ramach działania 8.1 wsparcie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej 8. osi priorytetowej społeczeństwo informacyjne – zwiększenie innowacyjności gospodarki Programy Operacyjne Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013, została podpisana w dniu 19 sierpnia 2013r. Równocześnie z podpisaniem umowy złożony został weksel

    in blancospółki (do kwoty dotacji), poręczony przez prezesa zarządu spółki –A. M. (1). W ramach przedmiotowej umowy spółce(...)Sp. z.o.o. przyznane zostało dofinansowanie w wysokości 490.000,- złotych, gdzie całkowity koszt projektu wynosił 700.000,- złotych. Po podpisaniu umowyA. M. (1)w dniu 30 sierpnia 2013r. wystąpił z wnioskiem o płatność zaliczkową w wysokości 50% przyznanego dofinansowania, czyli kwoty 245.000,- złotych. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie i rekomendacja wypłaty została skierowana przez(...)Agencję (...)jako tzw. instytucją wdrażającą doP.w dniu 6 września 2013r. Środki zostały przekazane przez(...)jako instytucję pośredniczącą II stopnia w dwóch transzach. W dniu 26 września 2013r. przelano ze środków europejskich 208.250,- złotych, a w dniu 18 września 2013r. kwotę 36.750,- złotych pochodzącą z budżetu państwa. Zgodnie z zasadami rozliczenia projektu pierwszy etap realizacji projektu kończył się w dniu 31 stycznia 2014r. i jego rozliczenie winno nastąpić do dnia 3 marca 2014r.
Przystępując do realizacji projektu i występując do przyznanie dofinansowania,A. M. (1)występował pierwotnie wraz ze wspólnikiemR. P. (2). W październiku 2013r. obaj udziałowcy spółki doszli do wniosku, iż własnymi siłami nie są w stanie przeprowadzić realizacji projektu ze względu na brak środków finansowych na wkład własny i VAT w pierwotnej wysokości 360.000,- złotych oraz odmienne wizje realizacji projektu.A. M. (1)iR. P. (2)uznali, że najlepszym rozwiązaniem będzie sprzedaż spółki wraz z projektem i otrzymanym już dofinansowaniem w formie zaliczki na realizację wspomnianego projektu w wysokości 245.000,- złotych. W wyniku dalszych działańR. P. (2)podjął decyzję o sprzedaży posiadanych 49 % udziałów w spółce(...)Sp. z.o.o. żonieA. M. (1)–K. D. (1)

Jak słusznie ustalił Sąd Okręgowy we Wrocławiu i te ustalenia faktyczne Sąd Apelacyjny traktuje jako własne, po sprzedaży udziałów w spółce przezR. P. (2)K. D. (1),A. M. (2)iK. D. (1)podjęli decyzję o sprzedaży wszystkich udziałów w spółce. Ponieważ spółka, której byli udziałowcami, miała już przyznaną dotację, wspólnicy zaczęli poszukiwać oficjalnie nabywców udziałów, którzy byliby zainteresowani prowadzeniem dalszej działalności gospodarczej spółki i realizacją projektu.A. M. (2)iK. D. (1)byli bowiem zainteresowani nie tylko sprzedażą spółki, lecz pozostawieniem sobie takich formalnych możliwości, abyA. M. (2)miał wpływ na realizację zadania, na które przyznano dofinansowanie, jak również ewentualnie dalszą pracę nad projektem i możliwość odkupienia części w przyszłości udziałów, aby korzystać z zysków, na jakie liczyli właściciele spółki. W ten sposób z grona ewentualnych nabywców udziałów spółki,A. M. (2)iK. D. (1)zamierzali z góry wyeliminować takich nabywców, którym zależało wyłącznie na przejęciu przyznanego dofinansowania i faktycznego zakupu spółki z jej środków własnych.
W dniu 30 października 2013r.A. M. (1)skierował do(...) S.A.pismo – informację o planowanym zbyciu udziałów, powołując się na § 9 ust. 11 umowy o dofinansowanie, które nie będzie miało wpływu na realizację Projektu.(...) S.A.pismo to wpłynęło 30 października 2013r., zaś w dniu 13 listopada 2013r.(...) S.A.przekazała doS..pl sp. z o.o. pismo o wyjaśnienia dotyczące planowanego zbycia udziałów. W odpowiedzi na to pismo, w dniu 20 listopada 2013r.A. M. (1)skierował do(...) S.A.kolejne pismo, w którym wskazał, że planowana transakcji będzie dotyczyła 100 % udziałów, a w związku ze sprzedażą nie będą dokonane zmiany w statucie spółki, jak również planowane zmiany nie będą miały negatywnego wpływu na projekt. Tak jak w opisanej wyżej sprzedaży udziałów współce (...) sp. z o.o.,Biuro (...)już w dniu 5 kwietnia 2012r. wydało opinię prawna dotyczącą możliwości sprzedaży 100% udziałów przez jednego wspólnika spółki w związku ze zbyciem udziałów w spółce z o.o., której przyznano dofinansowanie z(...). W ocenieBiura (...)w takiej sytuacji doszło do zbycia udziałów, a nie zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniuart. 551k.c.W związku z tym dokonana zmiana nie spowodowała zmiany podmiotu – beneficjenta dofinansowania, realizującego projekt, a(...)nie miała kompetencji do ograniczenia możliwości zbywania udziałów przez dotychczasowych udziałowców.
Na podstawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadków:A. M. (1)(k. 41-42, 118-122, 768-769, 1999-2002, 4350-4355),K. D. (1)(k. 372-373, 2016-2018, 4355-4358),P. L.(k. 856-857, 4384-4385) iR. A.(k. 1163-1164, 4434-4436), uzupełnione pismem A.M.z dnia 30.10.2013r. do(...)(k. 2701), pismem(...)z dnia 13.11.2013r. (k. 2709-2710) oraz pismem spółki z o.o.(...)do(...)z dnia 20.11.2013r. (k. 2700) i częściowo wyjaśnieniami oskarżonegoT. H. (1)(k. 4304-4310), Sąd Okręgowy we Wrocławiu ustalił trafnie, że pod koniec listopada 2013r. oskarżonyT. H. (1)skontaktował się zA. M. (1), jako potencjalny nabywca udziałów spółki. Następnie obaj mężczyźni spotkali się w siedzibie spółki przyul. (...)weW., gdzieA. M. (1)umożliwił oskarżonemuT. H. (1)wgląd do dokumentacji projektu, a także poinformował go o czasie realizacji projektu, w tym dacie rozpoczęcia. Negocjowali także cenę sprzedaży udziałów, która według oskarżonego w ogłoszeniu była zbyt wysoka, ustalając ostatecznie, że sprzedaż udziałów nastąpi za kwotę 60.000,- złotych. OskarżonyT. H. (1)wzbudził zaufanie pokrzywdzonegoA. M. (1), gdyż dał się poznać jako osoba mająca wiedzę o realizacji dofinansowania projektów ze środków unijnych, a nadto zapewniał, że realizował już projekty dofinansowywane ze środków unijnych (chodziło o renowację zabytkowego zameczku podZ.).A. M. (1)poinformował oskarżonego, że wcześniej zgłaszali się do niego potencjalni nabywcy, którzy jednak chcieli najpierw nabyć udziały a potem za nie zapłacić z przyznanego dofinansowania. Z tego powodu pokrzywdzony nie chciał im zbywać udziałów. Ostatecznie oskarżonyT. H. (1)zadeklarował chęć zakupu wszystkich udziałów spółki za kwotę 60.000,- złotych i zobowiązał się do kontynuowania dalszej działalności gospodarczej i realizacji projektu dofinansowanego ze środków pomocowych Unii Europejskiej. Mężczyźni umówili się na zawarcie umowy zakupu udziałów spółki u notariusza. Następnie oskarżonyT. H. (1)kilkakrotnie przekładał to spotkanie telefonicznie i ostatecznie umówił się na spotkane 9 grudnia 2013r.
Mimo deklaracji zakupu udziałów spółki, a także kontunuowania projektu, oskarżonyT. H. (1)nie miał środków finansowych na zakup udziałów w spółce sisnet.pl sp. z o.o. i zwrócił się o pożyczkę do swojego znajomego,J. D. (2). PonieważJ. D. (2)nie miał takiej kwoty, skontaktował się ze swoim znajomymM. K., prosząc go o udzielenie pożyczki oskarżonemuT. H.. Następnie już sam oskarżonyT. H. (1)skontaktował się telefonicznie zM. K., który zgodził się udzielić mu na krótki okres czasu (1-2 dni) pożyczki w kwocie 60.000,- złotych. Wskazane okoliczności były bezsporne i wynikały jasno z zeznania świadków:J. D. (2)(k. 2303-2308, 4348-4350),M. K.(k. 2016-2018, 4355),S. W.(k. 98, 2213-2216, 4311) iJ. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405), a także z wyjaśnień samego oskarżonegoT. H. (1)(k. 4304-4310). Wskazane okoliczności czyniły oczywistym to, że skoro oskarżonyT. H. (1)nie miał środków na zakup wszystkich udziałów spółki, to nie miał także środków własnych na realizację projektu objętego dofinansowaniem. Pozostawało zatem jasne, że sfinansuje zwrot pożyczkiM. K.ze środków nabywanejspółki z o.o. (...)(z dotacji na działalność gospodarczą), a zatem była to już poważna przesłanka do przyjęcia, że zakup spółki miał na celu wyłącznie zagarnięcie przyznanej dotacji. Oczywiście, należało rozważyć także zachowanie oskarżonegoT. H. (1)po transakcji, co Sąd Okręgowy we Wrocławiu niezwykle rzetelnie przeprowadził, ustalając zakres jego odpowiedzialności karnej.
Zgodnie z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego, w dniu 9 grudnia 2013r.A. M. (1)spotkał się z oskarżonymT. H. (1)w siedzibie spółki. Dopiero wówczas oskarżonyT. H. (1)poinformowałA. M. (2), że sam nie dysponuje środkami finansowymi na zakup udziałów spółki, pieniądze musiał pożyczyć i musi je szybko zwrócić. PokrzywdzonyA. M. (1)zastrzegał, że nie dojdzie do transakcji jeżeli oskarżonyT. H. (1)nie zaangażuje swoich środków finansowych, gdyż mil wole kontynuacji projektu, obawiając się, aby nie doszło do zakupu spółki wyłącznie dla zagarnięcia dotacji. Mężczyźni uzgodnili, że zawrą dodatkową umowę pożyczki, na mocy którejA. M. (1)pożyczy oskarżonemuT. H. (1)pieniądze otrzymane od niego za udziały, a ten zwróci mu je po zrealizowaniu pierwszej części projektu i jej rozliczeniu. Zabezpieczeniem tej umowy miał być weksel

    in blancoporęczony przez drugą osobę. NastępnieA. M. (2)wraz z żonąK. D. (1)i towarzyszącą jejM. S.udali się do kancelarii notarialnej, gdzie stawił się także oskarżonyT. H. (1)przyjechał ze swoją ówczesną partnerkąS. W.. Do notariusza przyjechali jeszczeJ. D. (2)orazM. K., udzielający pożyczki oskarżonemu. NastępnieA. M. (2)iK. D. (1)oraz oskarżonyT. H. (1)zawarli umowę sprzedaży udziałów, na której notariusz potwierdziła podpisy. W umowie sprzedaży udziałów spółki(...)Sp. z.o.o. na rzecz oskarżonegoT. H. (1)określono wartość nominalną 5.000,- złotych. Jako zabezpieczenie ewentualnych roszczeń ze strony instytucji dotującej ((...)) w przypadku kiedy projekt nie byłby realizowany, oskarżonyT. H. (1)zawarł w umowie sprzedaży udziałów spółki(...)Sp. z.o.o. deklarację wekslową, i tym samym wystawił na rzeczA. M. (1)weksel

    in blanco,jako zabezpieczenie ewentualnych roszczeń regresywnych w przypadku uruchomienia weksla z(...). Chociaż ówczesna partnerka oskarżonegoT. H. (1),S. W.nie miała świadomości, że zostanie wskazana jako poręczycielką weksla, to jednak – zaskoczona stanowiskiem oskarżonego – przyjęła na siebie w kancelarii notarialnej obowiązki poręczycielki weksla.T. H. (1)zobowiązał się także do zmiany poręczenia wekslowego w(...).
W obecności notariusza odbyło się walne zgromadzenie wspólników spółki na którym nastąpiło odwołanieA. M. (1)z funkcji prezesa zarządu spółki(...)Sp. z.o.o. i powołanie na to stanowiskoT. H. (1). Zmieniona została również nazwa spółki na(...) Sp. z.o.o.z siedzibą weW.. Następnie podpisali umowę pożyczki 55.000 złotych udzielonej oskarżonemuT. H. (1)przezA. M. (2), w której wskazali, że pieniądze te zostały przekazane w gotówce i oskarżonyT. H. (1)rzeczywiście przyjął tę kwotę.
Następnie oskarżonyT. H. (1)iA. M. (1)pojechali doR.Banku Oddział weW., gdzie na podstawie umowy sprzedaży udziałów spółki i aktu notarialnego dotyczącego zmian w zarządzie spółki banku, pokrzywdzony przekazał oskarżanemu wszelkie dane i kody dostępu do rachunku spółki. OskarżonyT. H. (1)od razu wypłacił w gotówce 20.000,- złotych, po czym obaj wrócili do notariusza, gdzie oskarżonyT. H. (1)uiścił opłaty notarialne. PonieważA. M. (1)występował w projekcie jako menager projektu, oskarżonyT. H. (1)zaakceptował jego oczekiwania i zadeklarował dalsze zatrudnienieA. M. (1)w projekcie z wynagrodzeniem 5.000,- złotych miesięcznie, co było również wpisane w projekt.
W krótkim czasie od uzyskania upoważnienia do kont bankowych spółki oskarżonyT. H. (1)wypłacił z kontaspółki z o.o. (...)środki finansowe w wysokości 195.000, 00 złotych. Już w dniu przekazania dostępu do kont bankowych, na których znajdowały się środki pochodzące z dofinansowania, oskarżonyT. H. (1)wypłacił sobie gotówkę w wysokości 20.000,- złotych. Z rachunku o numerze(...)oskarżonyT. H. (1)dokonał przelewów na drugi z rachunków, tj. rachunek o numerze(...)na łączną kwotę 221.999, 60 złotych. Oprócz tego, oskarżonyT. H. (1)z rachunku o numerze(...)wybrał łączną kwotę 23.000,- złotych. Z kolei, z rachunku o numerze(...)jeszcze w 2013r. oraz 2014r. oskarżonyT. H. (1)wypłacił łącznie kwotę 162.600,- złotych. Oprócz tego oskarżonyT. H. (1)przelał kwotę 60.000,- złotych na rachunekM. K.tytułem zwrotu pożyczki. Zatem łączna kwota wybranych i przelanych kwot z rachunku o numerze(...)wyniosła 245.000,- złotych, a już na koniec na dzień 31 grudnia 2013r. stan konta spółki(...), na które wpłynęła zaliczka ze środków unijnych wynosił 50. 000, 00 złotych, co przy braku środków finansowych samego oskarżonegoT. H. (1)świadczyło o tym, że nie miał on możliwości i woli wykonania zadania, na które przyznano dofinansowanie.
Podstawę do takich ustaleń faktycznych dawały zeznania świadka świadków:A. M. (1)(k. 41-42, 118-122, 768-769, 1999-2002, 4350-4355),K. D. (1)(k. 372-373, 2016-2018, 4355-4358),M. S.(k. 2164-2166, 4422),J. D. (2)(k. 2303-2308, 4348-4350),M. K.(k. 2016-2018, 4355),S. W.(k. 98, 2213-2216, 4311) iJ. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405), uzupełnione częściowo wyjaśnieniami oskarżonegoT. H. (1)(k. 4304-4310) oraz dokumenty w postaci: aktu notarialnego z dnia 9 grudnia 2013r. (k. 2659-2699), umowy pożyczki (k. 27-29), protokołu zdawczo – odbiorczego dokumentacji(...)sp. z o.o. (k. 57-58), wniosków złożonych do rachunku bankowego (k. 70-77), potwierdzenia sald na rachunku bankowym (k. 81) i historii rachunku (k. 425A).
Z dalszych prawidłowych ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego wynikało, że pokrzywdzonyA. M. (1)w dniu 17 grudnia 2013r. złożył w(...) S.A.pismo informujące o zbyciu posiadanych udziałów w spółce(...)sp. z o. na rzeczT. H. (1), dołączając akt notarialny), a następnie w dniu 19 grudnia 2013r.(...) S.A.zwróciła się do spółki(...)sp. z o.o. o uzupełnienie informacji zawartych w pismach: z dnia 30 października 2013r., z dnia 21 listopada 2013r. oraz z dnia 17 grudnia 2013r. Kolejnym pismem z dnia 15 stycznia 2014r.(...) S.A.zwróciła się do(...)sp. z o.o. o uzupełnienie informacji przekazanych we wspomnianych pismach dotyczących zmian w strukturze organizacyjnej spółki, w szczególności w zakresie ewentualnego zagrożenia dla realizacji umowy o dofinansowanie. Pismo nie zostało odebrane w terminie, gdyż oskarżonyT. H. (1)przestał wykazywać jakiekolwiek zainteresowanie wykonaniem obowiązków właściciela spółki, a także opracowania zadania, na które zostało przyznane dofinansowanie.
PokrzywdzonyA. M. (1)zarówno drogą mailową, telefonicznie, jak i za pośrednictwem swojego pełnomocnika, wielokrotnie próbował skontaktować się z oskarżonymT. H. (1), prosząc go o dopełnienie formalności związanych z nabyciem udziałów w spółce takich, w tym przez dokonanie zmian w KRS. W dniu 21 grudnia 2013r.A. M. (1)napisał do oskarżonegoT. H. (1)wiadomość mailową, w której wskazał, że nie może się dodzwonić do oskarżonego od ponad tygodnia i jest tym zaniepokojony. Napisał także, że nie otrzymał obiecanej przez oskarżonego treści jego listu do(...). W tej samej wiadomości pokrzywdzonyA. M. (1)przypomniał, że nie zostały uregulowane sprawy związane z przeniesieniem własności spółki, a nadto że oskarżonyT. H. (1)nie zwrócił mu pożyczki.A. M. (1)dopytywał się o realizację projektu, w którym miał być zatrudniony jako menadżer projektu. Wyraził też nadzieję, że projekt nie jest zagrożony a zaliczka z(...)jest nadal na koncie, poza wypłaconymi w jego obecności 20.000,- złotych. Napisał także, że brak odzewu ze strony oskarżonego zmusi go do podjęcia kolejnych kroków.
W dniu 23 grudnia 2013r. oskarżonyT. H. (1)odpisał na wiadomość pokrzywdzonego. Tłumaczył, że miał problem z kontaktem, bo wyjechał pilnie w sprawie rodzinnej do Francji. Napisała, że wraca po świętach i zajmie się sprawami firmy. Wskazał też, że wszystkie ich ustalenia pozostają w mocy. Tego samego dniaA. M. (1)odpisał do oskarżonego, że na adres spółki tj.ul. (...)przyszły dwa listy z(...) S.A., lecz nikt nie był uprawniony do ich odbioru. Napisał, że trzeba tę sprawę pilnie uregulować, a jednocześnie pytał, czy oskarżony wysłał odpowiedź do(...)i podał nowe dane adresowe.
W dniu 30 grudnia 2013r. oskarżonyT. H. (1)ponownie napisał doA. M. (1), wskazując, że wieczorem będzie w domu pod telefonem. Napisał też, ze następnego dnia złoży wniosek w sądzie i prześle do(...), czego jednak nie uczynił.
W dniu 4 stycznia 2014r.A. M. (1)ponownie napisał do oskarżanegoT. H. (1)wiadomość mailową, w której wyrażał swoje zniecierpliwienie i pretensje, że oskarżony nie odbiera telefonu. Napisał o kolejnych listach z(...), a także zapowiedział, że jeśli oskarżonyT. H. (1)nie złożył wniosków w(...)i w sądzie rejestrowanym, toA. M. (2)po konsultacji z prawnikiem, złoży zawiadomienie do prokuratury.
W dniu 7 stycznia 2014. oskarżonyT. H. (1)odpisał pokrzywdzonemu, że otrzymał tylko jeden fax od(...), na który odpisuje. Wskazał, że nie zna treści pisma, którego dotyczy, bo go nie składał i nie wie, kto je złożył bez jego wiedzy. Stwierdził, że korespondencja jest dublowana i pewnie fax jest tożsamy z treścią pism wysłanych listem poleconym. OskarżonyT. H. (1)przekonywał pokrzywdzonego, że wniosek do KRS złoży najwcześniej następnego dnia. Napisał także, że jest w kontakcie telefonicznym z pracownicą(...)i w najbliższych dniach dostanie ona odpis wniosku o aktualizację danych. Dodał, że prawnik pokrzywdzonego może sobie pisać, co chce do prokuratury, bo on nabył spółkę zgodnie z prawem i ponosi za nią odpowiedzialność i nie lubi, jak mu się grozi. Zakończył, że reszta spraw pozostaje zgodna z ustaleniami.
W dniu 21 stycznia 2014r.A. M. (1)napisał do oskarżonegoT. H. (1), że przyszło kolejne pismo z(...), zaś oskarżony nadal nie odbiera od niego telefonów. Ponadto wskazał, że dzwonił do niego pracownik(...), wskazując, że nie mogą dodzwonić się do oskarżonego i tracą cierpliwość. Zażądał od oskarżonego kserokopii przyjętego wniosku o zmianę danych w KRS.
Pomimo składanych zapewnień i prowadzonej korespondencji mailowejT. H. (1)nie przerejestrował spółki w KRS oraz nie dokonał zmiany w poręczeniu na wekslu złożonym przezA. M. (1)w(...). Nie zawarł również z pokrzywdzonymA. M. (2)przyrzeczonej umowy o pracę. Taka postawa oskarżonegoT. H. (1), w połączeniu z brakiem jakichkolwiek działań z jego strony, aby w prawidłowy sposób zamknąć formalności związane z zakupem udziałów współce z o.o. (...), jak również niewykonanie jakichkolwiek działań zmierzających do realizacji projektu, na który przyznano dofinansowanie, potwierdzało, że zawierając umowę wprowadził w błąd kontrahentów,A. M. (2)iK. D. (2), bo nie miał zamiaru z wywiązać się z realizacji projektu, a chodziło wyłącznie o przejęcie środków finansowych z dotacji.
W związku z brakiem terminowego wpływu wniosku o płatność pośrednią (do 3 marca 2014r.)(...) S.A.zaczęła wysyłać do spółki monity, które nie były jednak odbierane. Z powodu nierozliczenia do dnia 30 kwietnia 2014r. wniosku rozliczającego drugi etap projektu, w dniu 4 lipca 2014r. przeprowadzono doraźną kontrolę w siedzibie spółki, jednak nikogo tam jednak nie zastano. Na jej podstawie, w dniu 11 lipca 2014r. dospółki z o.o. (...), reprezentowaną przez oskarżonegoT. H. (1)skierowano informację pokontrolną wraz zaleceniami, umożliwiającymi przeprowadzenie faktycznej kontroli do dnia 25 lipca 2014r. Wobec braku reakcji(...) S.A.zarekomendowała do(...)rozwiązanie umowy o dofinansowanie.
W reakcji na próbę przeprowadzenia kontroli w siedzibie spółki, w dniu 3 lipca 2014r.A. M. (1)złożył do(...) S.A.kopię aktu notarialnego zbycia udziałów spółki, pierwszej strony zawiadomienia o przestępstwie. Przedłożył też kopię wezwania do zaprzestania naruszeń prawa skierowanego doT. H. (1)oraz kopię pisma do Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej o niezgodności danych w rejestrze KRS, kopie umowy najmu lokalu przyul. (...)weW.jako siedziby spółki.
W dniu 30 października 2015r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości wysłała do(...)Sp. z.o.o. pismo, w którym poinformowała spółkę, iż w związku ze stwierdzeniem licznych nieprawidłowości w realizacji projektu, które to zostały stwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 4 lipca 2014r. przez(...) S.A.oraz dalszych działań tej instytucji rozwiązuje umowę o dofinansowanie i(...)zwróciła się do(...)Sp. z o.o. o zwrot kwoty dofinansowania, czyli 245.000,- złotych wraz z odsetkami. OskarżonyT. H. (1)od 2013r. do chwili obecnej nie zwrócił przyznanych środków finansowych na dofinansowanie projektu, a także nie zrealizował projektu, na który przyznano dofinansowanie.
Podstawę do takich ustaleń faktycznych dawały zeznania świadka świadków:A. M. (1)(k. 41-42, 118-122, 768-769, 1999-2002, 4350-4355),K. D. (1)(k. 372-373, 2016-2018, 4355-4358),M. S.(k. 2164-2166, 4422),J. D. (2)(k. 2303-2308, 4348-4350),M. K.(k. 2016-2018, 4355),S. W.(k. 98, 2213-2216, 4311),J. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405),P. L.(k. 856-857, 4384-4385) iM. M.(k. 4436-4437), uzupełnione częściowo wyjaśnieniami oskarżonegoT. H. (1)(k. 4304-4310) oraz dokumenty w postaci: korespondencji mailowej (k. 45-47, 201), zawiadomienia(...)z dnia 11 grudnia 2013r. o zbyciu udziałów w spółce (k. 2694), pism(...) S.A.z dnia 19.12.2013r. oraz z dnia 15.01.2014r. (k. 2662-2663), a także pismem(...)z dnia 30.10.2015r. (k. 2691-2693).
Sąd Okręgowy we Wrocławiu w sposób niezwykle rzetelny i wyczerpujący, a przy tym krytyczny i wnikliwy ocenił wiarygodność wyjaśnień oskarżonegoT. H. (1)(k. 4304-4310) na tle obciążających go dowodów osobowych, w tym zeznań świadków:A. M. (1)(k. 41-42, 118-122, 768-769, 1999-2002, 4350-4355),K. D. (1)(k. 372-373, 2016-2018, 4355-4358),M. S.(k. 2164-2166, 4422),J. D. (2)(k. 2303-2308, 4348-4350),M. K.(k. 2016-2018, 4355),S. W.(k. 98, 2213-2216, 4311),J. J.(k. 248, 899-900, 1733-1735, 4402-4405),P. L.(k. 856-857, 4384-4385) iM. M.(k. 4436-4437), jak również na tle zaprezentowanych wyżej dowodów z dokumentów. Wspomniana ocena, zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest pełna i przekonująca, zgodna z wszelkimi kryteriami zasad oceny dowodów, zawartymi wart. 7 k.p.k.iart. 5 § 2 k.p.k.Na tle ocen zeznań świadków, przedstawionych przez Sąd I instancji, zarzuty postawione w apelacji obrońcy z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (2), były jednostronne i życzeniowe, oparte wyłącznie o bezkrytyczne założenie prawdomówności oskarżonegoT. H. (1), z całkowitym ignorowaniem tego, że oskarżony starał się przedstawić siebie w jak najkorzystniejszym świetle, aby uniknąć odpowiedzialności karnej. Chociaż to właśnie oskarżony swoimi bezprawnymi działaniami wykorzystał naiwność m.in. ówczesnej partnerki,S. W., w apelacji obrońcy przedstawiono fałszywy obraz oskarżonego, jako rzekomej ofiary wszystkich świadków, którzy mieli się z nimi zetknąć w okolicznościach przestępczego przejęcia przez niego środków finansowych z dotacji udzielonej pokrzywdzonym spółkom.
Nie był zasadny zarzut apelacji obrońcy z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (2), o obrazie przez Sąd I instancji przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.), poprzez rzekomo sprzeczną z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez uznaniezeznań świadków:A. M. (1)iK. D. (1)za wiarygodne w całości, w przypadku, gdy – w ocenie obrońcy – miały one być nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne (np. w zakresie charakteru jaki miała mieć kwota 55.000,- złotych, którą pokrzywdzony w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa i treści swoich zeznań z początku postępowania karnego określał jako zadatek na poczet jego wynagrodzenia, jakie miał pozyskiwać z tytułu wynagrodzenia w zbywanej spółce, a następnie jako kwotę pożyczki, którą miał wypłacić w gotówce oskarżonemu - wersje zdarzeń pokrzywdzonego ewoluowały na przestrzeni lat). Nie były zasadne argumenty apelacji obrońcy, jakoby zeznania świadków:A. M. (1)iK. D. (1)były niespójne ze znaczną częścią materiału dowodowego, a mianowicie z zeznaniami świadków:P. L.iR. A.w zakresie konieczności uzyskania zgody na zbycie udziałów w spółce (zmiany warunkowane pisemną zgodą), treścią umowy o dofinansowanie i korespondencji z(...)w tym zakresie, a także ze spójnymi i logicznymi wyjaśnieniami oskarżonego oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego (m.in. co do rzekomego przeliczenia środków od oskarżonegoT. H. (1), które jak błędnie przyjął Sąd Okręgowy miały po chwili zostać rzekomo z powrotem, pomniejszone o kwotę 5.000,- złotych, przekazane oskarżonemu, co – zdaniem obrońcy oskarżonego – miało czynić czynność dokładnego przeliczania całych 60.000,- złotych zupełnie bezprzedmiotową i nielogiczną).
Obrońca oskarżonego formułował w tym zakresie zarzuty wyłącznie przez pryzmat kłamliwych wyjaśnień oskarżonegoT. H. (1), który od początku wprowadzał w błąd pokrzywdzonych:A. M. (2)iK. D. (2)co do tego, że chce zaangażować swoje środki finansowe na zakup spółki, a także że faktycznie ma możliwości i wolę realizacji projektu, na który zostało przyznane dofinansowanie. OskarżonyT. H. (1)nie mógł wręcz zrozumieć dlaczego pokrzywdzonyA. M. (2)domagał się pokazania środków finansowych w wysokości 60.000,- złotych, chociaż wiązało się to z poważnymi trudnościami po stronie oskarżonego, który musiał pożyczyć pieniądze odM. K., przy udzialeJ. D. (2), a jednocześnie było wiadome, że natychmiast po uzyskaniu dostępu do konta bankowegospółki z o.o. (...), oskarżonyT. H. (1)przekażeJ. D. (2)pożyczone środki finansowe.
To wręcz niezrozumienie postawy pokrzywdzonegoA. M. (2)ze strony oskarżonegoT. H. (1), wynikało z przekonania oskarżonego, że takie zachowania są niedorzeczne, skoro po uzyskaniu dostępu do konta bankowegospółki z o.o. (...),A. M. (2)nie będzie miał żadnej możliwości wpływu na działania finansowe oskarżonego i nie będzie mógł zatrzymać zagarnięcia przyznanego dofinansowania, z zupełnym ignorowaniem przyjętego przezT. H. (1)zobowiązania, aby zrealizować projekt, na który przyznano dofinansowanie, a także zobowiązania zatrudnieniaA. M. (2), jako managera projektu. To niezrozumienie działania pokrzywdzonych, zwłaszczaA. M. (2), potwierdzał utrwalony zapis obrazu i dźwięku na płycie CD z przesłuchania świadkaK. D. (1)w ramach pomocy prawnej przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia, Wydział I Cywilny (w sprawie o sygn. akt I Cps – 29/20) na wniosek Sądu Rejonowego w Słupcy, Wydział I Cywilny w postępowaniu o sygn. akt I C – 415/19, który to zapis poddał oględzinom Sąd Apelacyjny w trakcie postępowania odwoławczego (k. 4567). Podczas przesłuchania świadkaK. D. (1)pełnomocnik pozwanejS. W.zwracał szczególną uwagę na rzekomą niedorzeczność przyjęcia od oskarżonegoT. H. (1)kwoty 60.000,- złotych, potem rzetelnego jej przeliczenia, we współdziałaniu ze świadkiemM. S., a następnie przekazania niemal pełnej gotówki, czyli 55.000,- złotych tytułem pożyczki oskarżonemuT. H. (1).
Tymczasem, z pozoru niedorzeczne zachowania pokrzywdzonych, szczególnieA. M. (2), wynikały właśnie z tego, że nie chcieli się oni pozbyć spółki i zobowiązań ciążących z tytułu przyznanego dofinansowania, lecz chcieli znaleźć takiego solidnego kontrahenta, który zaangażuje w przedsięwzięcie własne środki finansowe, a następnie przeprowadzi projekt i pozwoliA. M. (2)na uczestniczenie w jego realizacji, jako menagera, a następnie nabywcy 10 % udziałów w spółce i czerpaniu korzyści z realizacji projektu. Tego oskarżonyT. H. (1)nie zakładał, natomiast to właśnie motywowało pokrzywdzonych i świadczyło o wiarygodności zeznań świadków:A. M. (2)iK. D. (1).
Wiarygodność zeznań świadków:A. M. (2)iK. D. (1)potwierdziły wreszcie przedstawione wyżej dokumenty, w tym korespondencjaA. M. (2)po sprzedaży udziałów współce z o.o. (...), gdzie dążył do wykonania przez oskarżonegoT. H. (1)przyjętych przez tego ostatniego obowiązków właściciela spółki i gwaranta realizacji projektu, na który przyznano dofinansowanie. Z kolei, brak jakichkolwiek działań ze strony oskarżonegoT. H. (1), a wręcz zniecierpliwienie z jego strony, żeA. M. (2)oczekuje od niego jakichś działań, potwierdza zamiar oszustwa ze strony oskarżonegoT. H. (1)przy zawarciu umowy i doprowadzeniu pokrzywdzonych:A. M. (2)iK. D. (1)do niekorzystnego rozporządzenia należącym do nich mieniem w kwocie 55.000,- złotych oraz niekorzystnego rozporządzenia prze nich cudzym mieniem w kwocie 245.000,- złotych należącym do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, stanowiącym dotację celową ze środków Unii Europejskiej.
Całkowicie bezpodstawne były zarzutu obrońcy oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1), jakoby pokrzywdzonyA. M. (2)i jego żonaK. D. (1)nie byli uprawnieni do sprzedaży udziałówspółki z o.o. (...)bez zgody Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, co rzekomo miało wprowadzić w błąd oskarżonego co do możliwości realizacji projektu, na który przyznano dofinansowanie.
Po pierwsze, oskarżonyT. H. (1)znał wszelkie prawne i faktyczne uwarunkowaniaspółki z o.o. (...)w momencie zawarcia aktu notarialnego i miał pełny dostęp do wszelkich dokumentów związanych z realizacją projektu, na który przyznano dofinansowanie. Mimo tego zdecydował się na kupno udziałów wyłącznie po to, żeby przejąć środki z przyznanej dotacji, bez jakiegokolwiek zamiaru realizacji projektu.
Po wtóre, umowa zawarta przed notariuszem, jako osobą zaufania publicznego i gwarantem prawidłowości przeniesienia udziałówspółki z o.o. (...), nie była i nie została do chwili obecnej zakwestionowana co do ważności przez żadną ze stron już od ponad 8 lat od jej zawarcia. W tej sytuacji zarzuty podniesione w apelacji obrońcy mają wyłącznie charakter instrumentalny, dla potrzeb wykazania braku przestępczego zamiaru oskarżonego.
Po trzecie, oskarżonemuT. H. (1)było w istocie obojętne to, jakie faktycznie są prawne i faktyczne uwarunkowaniaspółki z o.o. (...)w momencie zawarcia aktu notarialnego, a także jakie trudności stoją przed nim w związku z realizacją projektu, na który przyznano dofinansowanie. Chodziło mu bowiem wyłącznie o jak najszybszy dostęp do rachunku bankowego spółki i wyprowadzenie z niego środków finansowych, bez oglądania się na realizację projektu. Ponowne zaangażowanie oskarżonegoT. H. (1)w sprawiespółki z o.o. (...)nastąpiło dopiero wtedy, gdy realnie stanęła przed nim perspektywa odpowiedzialności karnej i majątkowej.
Po czwarte, jak już wyżej wskazano, w odniesieniu do sprzedaży udziałów współce (...) sp. z o.o.(co znajduje odpowiednie stosowanie także co do sprzedaży udziałów współce z o.o. (...)),Biuro (...)już w dniu 5 kwietnia 2012r. wydało opinię prawna dotyczącą możliwości sprzedaży 100% udziałów przez jednego wspólnika spółki w związku ze zbyciem udziałów w spółce z o.o., której przyznano dofinansowanie z(...). W ocenieBiura (...)w takiej sytuacji doszło do zbycia udziałów, a nie zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniuart. 551k.c.W związku z tym dokonana zmiana nie spowodowała zmiany podmiotu – beneficjenta dofinansowania, realizującego projekt, a(...)nie miała kompetencji do ograniczenia możliwości zbywania udziałów przez dotychczasowych udziałowców.
Wspomniane zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego w ogóle ignorowały to, w jaki sposób oskarżonyT. H. (1)wplątał w odpowiedzialność majątkowa swoja ówczesną partnerkęS. W., nakłaniając ją w ostatniej chwili, już u notariusza, do udzielenia poręczenia wekslowego. Tylko z powodu zaskoczenia taką sytuacja, świadekS. W.wyraziła na to zgodę, okazując zaufanie wobec oskarżonego, chociaż on z góry poświęcał jej interes i bezpieczeństwa prawne i finansowe, kosztem własnych interesów. Trudno dać wiarę co do prawdomówności tak przebiegłemu i cynicznemu sprawcy oszustwa, bezkrytycznemu wobec siebie, natomiast wymagającego wobec otoczenia, traktującego instrumentalnie nawet osoby z pozoru dla siebie bliskie (obie partnerki życiowe:J. J.iS. W.). OskarżonyT. H. (1)dążył przy tym do realizacji przestępczego zamiaru, bez oglądania się na przeszkody prawne i faktyczne, wiedza, ze i tak ni wykona przyjętych na siebie obowiązków, natomiast w prosty i krótki sposób uzyska niemałe środki finansowe na swoje cele.
Sąd Okręgowy prawidłowo oceniłzeznania świadków:P. L.,R. A.iM. M., jako spójnych, logicznych i konsekwentnych, zbieżnych z innymi dowodami, w tym dokumentami dotyczącym wniosków o dofinansowanie i jego rozliczeniem). Świadkowie w żaden sposób nie są związani z oskarżonym i pokrzywdzonymi, a kontakt z sytuację mieli tylko w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Relacjonowali przebieg czynności służbowych z obiektywizmem, a ich relacje były wiarygodne i zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Takżezeznania świadków:J. D. (2)iM. K.były wiarygodne, lecz wyłącznie z zakresie okoliczności udzielenia pożyczki oskarżonemuT. H. (1)i przebiegu transakcji notarialnej weW.. Te okoliczności zostały bowiem potwierdzone innymi dowodami. Świadkowie nie mieli jednak żadnej wiedzy o działaniach oskarżonegoT. H. (1)zarówno poprzedzających sprzedaż udziałówspółki z o.o. (...), jak i jego zamiarów co do realizacji projektu, na który udzielone zostało dofinansowanie. Nawet jeśli powtarza deklaracje oskarżonegoT. H. (1), co do zamiaru postępowania zgodnie z prawem, to były to relacje niewiarygodne w świetle przedstawionych wyżej dowodów. Zupełnie odrębnym zagadnieniem pozostaje to, czy świadkowie mieli wiedzę o faktycznych zamiarach oskarżonegoT. H. (1)i jego bardzo trudnej sytuacji finansowej. Już sam fakt przyjazdu obu świadków doW., aby oskarżonemu „patrzeć na ręce” i natychmiast odzyskać udzieloną pożyczkę, daje dużo do myślenia co do tego, czy świadkowie traktowali oskarżonego jako osobę godną zaufania.
Wyjaśnienia oskarżonegoT. H. (1), a następnie przyjęta przez niego linia obrony, wprost wyrażająca brak jakiejkolwiek lojalności w stosunku do byłej partnerki, świadkaS. W., a także obiektywny brak wykonania przez niego zadań związanych z przyznaną dotacją, co potwierdziły dokumenty w postaci: aktu notarialnego z dnia 9 grudnia 2013r. (k. 2659-2699), umowy pożyczki (k. 27-29), protokołu zdawczo – odbiorczego dokumentacji(...)sp. z o.o. (k. 57-58), wniosków złożonych do rachunku bankowego (k. 70-77), potwierdzenia sald na rachunku bankowym (k. 81) i historii rachunku (k. 425A), korespondencji mailowej (k. 45-47, 201), zawiadomienia(...)z dnia 11 grudnia 2013r. o zbyciu udziałów w spółce (k. 2694), pism(...) S.A.z dnia 19.12.2013r. oraz z dnia 15.01.2014r. (k. 2662-2663), a także pisma(...)z dnia 30.10.2015r. (k. 2691-2693).
Mając powyższe na uwadze, apelacja obrońcy oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1), nie zasługiwała w tej części na uwzględnienie, a wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu był słuszny.
IV. Zdecydowanie nie można było zaakceptować zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1)o rzekomej obrazie przepisów procesowych, a w konsekwencji błędach w ustaleniach faktycznych, których miał się dopuścić Sąd Okręgowy we Wrocławiu.
Jak podkreślano w doktrynie, błąd w ustaleniach faktycznych (error facti) przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd "braku"), bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd "dowolności"). Może on więc być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów (art. 7 k.p.k.), np. błąd logiczny w rozumowaniu, zlekceważenie niektórych dowodów, danie wiary dowodom nieprzekonującym, bezpodstawne pominięcie określonych twierdzeń dowodowych, oparcie się na faktach w istocie nieudowodnionych itd. (T. Grzegorczyk – Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. III, Zakamycze 2003,– s. 1133-1134).
Wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może ograniczać się wyłącznie do polemiki z ocenami dokonanymi przez Sąd I instancji, bez wskazania jakich konkretnie uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu, nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Wyraża to wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2005r. sygn. WA – 10/05: „Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu a quo wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, lecz musi zmierzać do wykazania jakich konkretnie uchybień w zakresie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego nie na innych dowodach od tych, na których oparł się sąd pierwszej instancji (…) nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez ten sąd błędu w ustaleniach faktycznych.
Istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie może opierać się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, innymi słowy mówiąc na forsowaniu własnego poglądu strony na tę kwestię. Stawiając tego rodzaju zarzut należy wskazać, jakich uchybień w świetle zgodności (lub niezgodności) z treścią dowodu, zasad logiki (błędność rozumowania i wnioskowania) czy sprzeczności (bądź nie) z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy dopuścił się w dokonanej przez siebie ocenie dowodów sąd pierwszej instancji” (OSNwSK 2005, z. 1, poz. 949 oraz poz. 947; podobnie T. Grzegorczyk – Kodeks postępowania karnego. Komentarz, , wyd. III, Zakamycze 2003 s. 1134 oraz P. Hoffmański, E. Sadzik, K. Zgryzek – Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. II, Warszawa 2007, s. 666-667).
W realiach niniejszej sprawy, poza polemiką z ustaleniach faktycznymi, w swojej apelacji obrońca z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1)nie postawił zaskarżonemu wyrokowi rzeczowych zarzutów dotyczących niewłaściwego odczytania treści dowodów, błędów logicznego rozumowania i wnioskowania, a także sprzeczności ustaleń Sądu I instancji ze wskazaniami wiedzy i zasadami doświadczenia życiowego.
Nie można w żadnym wypadku doszukiwać się także naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów w tym, że Sąd I instancji znalazł szereg podstaw dowodowych do jednoznacznego odrzucenia, jako niewiarygodnych, wyjaśnień oskarżonegoT. H. (1), w zakresie w jakim nie przyznał się do popełnionego przestępstwa, a jednocześnie jednoznacznego przyjęcia za w pełni wiarygodne zeznań oskarżycieli posiłkowych:A. M. (2)iK. D. (1), a także świadkaJ. J.oraz częściowo także świadkaS. W.. Właśnie konsekwencją obowiązywania zasady swobodnej oceny dowodów jest to, że nie ma reguły nakazującej całkowite uznanie wiarygodności lub jej braku określonego środka dowodowego. Mając powyższe na uwadze, stanowisko Sądu Okręgowego we Wrocławiu w zakresie wiarygodności wyjaśnień oskarżonego bezsprzecznie pozostawało pod ochroną przepisuart. 7 k.p.k.
Jak wielokrotnie podkreślano w doktrynie i orzecznictwie, przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.), stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), jest wyczerpujące i logiczne – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.). Akcentuje to szereg orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych (por. wyrok SN z 3.09.1998r. sygn. V KKN 104/98 – Prokuratura i Prawo 1999, nr 2, poz. 6; a także wyrok S.A. w Łodzi z 20.03.2002r. sygn. II AKa 49/02 – Prokuratura i Prawo 2004, nr 6, poz. 29). Wszystkim tym wymogom Sąd Okręgowy we Wrocławiu sprostał, nie naruszając także przepisuart. 5 § 2 k.p.k.nakładającego obowiązek rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonych. Sąd Najwyższy odnosił się w szeregu swoich orzeczeń do tego jak należy rozumieć i stosować zasadęin dubio pro reo. Jak stwierdził w jednym z nich:„Zasada in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.) nie ogranicza utrzymanej w granicach racjonalności swobody oceny dowodów. Jeżeli zatem z materiału dowodowego wynikają różne wersje wydarzenia, to nie jest to jeszcze równoznaczne z zaistnieniem "nie dających się usunąć wątpliwości" w rozumieniu tego przepisu. W takim wypadku sąd jest zobowiązany do dokonania ustaleń właśnie na podstawie swobodnej oceny dowodów. Dopiero wtedy, gdy - po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości - wątpliwości nie zostaną usunięte, należy je wytłumaczyć w sposób korzystny dla oskarżonego. Jeżeli jednak sąd dokona stanowczych ustaleń, to w ogóle nie może zachodzić obrazaart. 5 § 2 k.p.k.(bo według tych ustaleń nie ma wątpliwości), a tylko powstaje kwestia, czy ustalenia te są prawidłowo dokonane (bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów)”(postanowienie SN z dnia 17.12.2003r. sygn. V KK 72/03 - LEX nr 83771).
Podobne stanowisko znajdujemy w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 1999r. sygn. IV KKN 714/98:„Stan określany przez ustawodawcę, jako "nie dające się usunąć wątpliwości" (art. 5 § 2 k.p.k.), powstaje - jeśli pominąć wątpliwości natury nie faktycznej, lecz prawnej - dopiero w następstwie oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). Dopiero wówczas bowiem można stwierdzić, czy wątpliwości w ogóle wystąpiły, czy były rozsądne, a nie wydumane, czy i jakie miały znaczenie dla kwestii odpowiedzialności prawnej oskarżonego, czy udało się je przezwyciężyć w sposób dopuszczalny przez prawo procesowe itp. O naruszeniu zasady in dubio pro reo nie można zatem mówić wówczas, gdy sąd w wyniku pełnej i poprawnie dokonanej swobodnej oceny dowodów uznał, że brak jest wątpliwości, albo że nie mają one znaczenia dla odpowiedzialności prawnej oskarżonego. Jest jednocześnie dobrym prawem obrony oskarżonego mnożenie, a nawet wyolbrzymianie na każdym etapie postępowania takich faktów i ich ocen, które pozwalają na powątpiewanie w jego winę, pod warunkiem wszakże nieprzeinaczania faktów (lojalności wobec faktów)”(Prokuratura i Prawo 2000, nr 4, poz. 8).
W wyniku analizy dowodowej Sąd Okręgowy ocenił wyjaśnienia oskarżonegoT. H. (1)na tle zeznań wszystkich świadków, w tym szczególnie oskarżycieli posiłkowych:A. M. (2)iK. D. (1), świadkaJ. J.oraz częściowo także świadkaS. W.na tle zebranej dokumentacji, znajdując wystarczające przesłanki do przypisania mu sprawstwa i winy w zakresie postawionych zarzutów.
V. Odnosząc się do zarzutów apelacji obrońca z wyboru oskarżonegoT. H. (1), adw.B. T. (1)o rzekomej rażącej niewspółmierności (zbyt dużej surowości) kar jednostkowych pozbawienia wolności i grzywny wymierzonych w stosunku do oskarżonegoT. H. (1)za przypisane przestępstwa oraz rażącej niewspółmierności wymierzonych wobec niego kar łącznych pozbawienia wolności i grzywny, należy zdecydowanie stwierdzić, że orzeczone kary jednostkowe i kary łączne były wyważone i sprawiedliwe, a także spełniały wszystkie cele kar określone wart. 53 § 1 i 2 k.k.Należało także w pełni zaakceptować argumentację Sądu Okręgowego we Wrocławiu przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do podstaw orzeczenia kar jednostkowych za poszczególne przestępstwa przypisane oskarżonemuT. H. (1)i kar łącznych.
Po pierwsze, kary jednostkowe orzeczone przez Sąd Okręgowy, uwzględniały zasady wymiaru kary określone wart. 53 k.k., w tym wymóg, aby ich dolegliwość nie przekraczała stopnia winy i uwzględniała stopień społecznej szkodliwości czynu oraz mając na uwadze cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Kary jednostkowe orzeczone wobec oskarżonegoT. H. (1)oraz kary łączne uksztaltowane zostały w oparciu o analizę stopnia winy i stopień społecznej szkodliwości czynów zarówno przez pryzmat ustawowego zagrożenia karą pozbawienia wolności przewidzianą za przypisane przestępstwa, jak przez pryzmat okoliczności przedmiotowych i podmiotowych każdego z przypisanych czynów. Sąd I instancji uwzględnił te okoliczności zgodnie z przepisemart. 115 § 2 k.k.nakazującym, aby przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu brać pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemuT. H. (1)czynów uwzględnionookoliczności przedmiotowe(sposób działania sprawcy, wielość przestępczych czynności dla przywłaszczenia i zagarnięcia dotacji na działalność gospodarczą, wysokość wyrządzonych szkód i wysokość przywłaszczonego i zagarniętego mienia, poświęcenie interesu prawnego pokrzywdzonych oraz ówczesnych partnerek oskarżonego, traktowanych instrumentalnie), a takżeokoliczności podmiotowe(umyślność działania, postać zamiaru bezpośredniegodolus coloratus, niskie pobudki szybkiego wzbogacenia się kosztem skrzywdzonych osób, premedytacja i konsekwencja w realizacji przestępczego zamiaru).
Przy wymiarze kary Sąd Okręgowy we Wrocławiu kierował się okolicznościami, wynikającymi między innymi ze sposobu działania oskarżonego, cechującego się premedytacją oraz znacznego rozmiaru spowodowanej szkody. Słusznie Sąd I instancji dostrzegł, że oskarżonyT. H. (1)stworzył wizję siebie, jako godnego zaufania profesjonalisty, który zdobył wyższe wyksztalcenie ekonomiczne i ma dużą wiedzę i doświadczenie w zakresie przyznawania i realizacji dofinansowania działalności gospodarczej z dotacji Unii Europejskiej i budżetu państwa. Faktycznie oskarżonyT. H. (1)skupiał swoją wiedzę i aktywność na oszukańczych zabiegach, nie wywiązując się z przyjętych na siebie obowiązków, a nadto osobą obciążoną wieloma długami i postępowaniami egzekucyjnymi. Zachowanie oskarżonego godziło zatem nie tylko w interes pokrzywdzonych, lecz także w pewność obrotu gospodarczego oraz podważało wzajemne zaufanie podmiotów uczestniczących w tym obrocie. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, zachowanie oskarżonego świadczyło o całkowitym ignorowaniu zasad uczciwego prowadzenia działalności gospodarczej, w tym właśnie pewności tego obrotu. Takie zachowanie musi zatem spotkać się z właściwą reakcją karną.
Po wtóre, przy wymiarze kar pozbawienia wolności i grzywny oskarżonemuT. H. (1)Sąd I instancji słusznie miał na uwadze dyrektywy wymiaru kary określone wart. 53 § 1 i 2 k.k., w tym cele wychowawcze i zapobiegawcze w stosunku do oskarżonegoT. H. (1), a także cele w zakresie społecznego oddziaływania kary. Niewątpliwie istotne było uświadomienie samemu oskarżonemu, że popełnianie przestępstw się nie opłaca i jego czyn został napiętnowany, zaś oskarżony powinien skoncentrować swoja wiedzę i umiejętności w uczciwe zarabiania na życie, a nie przebiegłe dokonywanie groźnych społecznie przestępstw. Oskarżony swoim działaniem wykazał rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego. Poza tym, zrozumiałe społecznie będzie to, że wymiar sprawiedliwości przywiązuje wielką wagę do ochrony interesów finansowych Skarbu Państwa i prawidłowego prowadzenia działalności gospodarczej, szczególnie do rygorystycznego przestrzegania zasad wykorzystania środków publicznych, w tym wypadku dotacji z Unii Europejskiej i budżetu państwa.
W tym zakresie całkowicie bezpodstawne były oczekiwania wyrażone w apelacji obrońcy oskarżonego, a także zaprezentowane na rozprawie odwoławczej, aby znacznie złagodzić kary orzeczone względem oskarżonegoT. H. (1)ze względu na upływ czasu od przestępstw, a także aby umożliwić mu wyrównanie szkód wyrządzonych przestępstwami.
Takie ograniczenie odpowiedzialności karnej oskarżonegoT. H. (1)(w tym także złagodzenie kar jednostkowych pozbawienia wolności i grzywny oraz kar łącznych) byłoby wręcz sprzeczne z dyrektywami prewencji szczególnej i ogólnej i wyrobiłoby w oskarżonym przekonanie o swoistej bezkarności. Nie można bowiem ignorować tego, że oskarżonyT. H. (1)od wielu lat nie poczynił żadnych (nawet najmniejszych) starań o naprawienie szkody, ignorując swoja odpowiedzialność karna i majakową. W tym kontekście realizacja celów kary w zakresie społecznego oddziaływania kary wręcz skłania do wniosku, że autorytet państwa musi wyrażać się w przykładnym ukarania sprawców przestępstw takich, jakie popełniłT. H. (1), nawet mimo upływu kilku lat od ich popełnienia.
Po trzecie, należy się zgodzić z Sądem Okręgowym we Wrocławiu, że obciążająco na wymiar kary musiały wpłynąć właściwości i warunki osobiste oskarżonego, a także zachowanie w trakcie przestępstwa i po jego popełnieniu. Oceny tej nie zmieniają dowody przeprowadzone na rozprawie odwoławczej: dane z systemu(...)dot. oskarżonegoT. H. (1)(k. 4538, 4540, 4552-4555), dane o karalności oskarżonegoT. H. (1)zK.(k. 4545-4546) oraz wywiad środowiskowy dot. oskarżonegoT. H. (1)przeprowadzony w trybieart. 213 k.p.k.przez Posterunek Policji wO.podległy Komendzie Powiatowej Policji wS.(k. 4565). Uwzględniono także opinię o oskarżonymT. H.z Aresztu Śledczego weW., za okres jego osadzenia jako tymczasowo aresztowanego (k. 4568-4569) dającą podstawę do wniosku, że pewne cele kary zostały osiągnięte podczas kilkumiesięcznego tymczasowego aresztowania oskarżonego.
OskarżonyT. H. (1)szczególnie instrumentalne potraktował osoby pokrzywdzone i osoby dla siebie z pozoru najbliższe, które powierzyły mu swoje zaufanie. OskarżonyT. H. (1)nie wykazywał żadnego zainteresowania konsekwencjami swojego zachowania dlaJ. J., która na jego prośbę i za jego namową firmowała całe przedsięwzięcie swoim nazwiskiem, podobnie jak poświęcił interes majątkowy drugiej partnerki,S. W., narażając ją na spłatę zadłużenia za poręczony weksel.
Co więcej, do czasu złożenia zawiadomienia przezA. M. (1)oskarżony faktycznie unikał przez kilka lat konsekwencji swojego zachowania związanego z przywłaszczeniem środkówspółki (...)sp. o.o. W tym kontekście wymierzona kara uświadamia oskarżonemu konieczność poniesienia skutków naruszenia prawa mimo tak znacznego upływu czasu.
Po czwarte, w związku z popełnieniem przez oskarżonego przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej Sąd I instancji słusznie orzekł na podstawieart. 33 § 2 k.k.obok kary pozbawienia wolności karę grzywny, uwzględniając przy tym przede wszystkim rozmiar wyrządzonej szkody.
Kary jednostkowe grzywny i kara łączna grzywny uwzględniają także związek między przestępstwami popełnionymi w celu osiągniecia korzyści majątkowej jako stosunkowo łatwego sposobu zdobywania przez oskarżonegoT. H. (1)znacznych środków finansowych. Należy przy tym podkreślić, że faktyczny brak jakiejkolwiek reakcji ze strony(...)na przywłaszczenie dofinansowania dla(...) sp. z o.o.doprowadził faktycznie do popełnienia przez oskarżonego kolejnego przestępstwa związanego z dofinansowaniem unijnym. Orzeczona w ten sposób kara łączna grzywny ma utwierdzić oskarżonego w przekonaniu o nieopłacalności takiego sposobu pozyskiwania pieniędzy.
Potrzebę wyrównania szkód wynikających z przestępstw, a także pozbawieni oskarżonegoT. H. (1)korzyści uzyskanych z bezprawnych działań, realizowały orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46 § 1 k.k.
Po piąte, wymierzając karę łączną pozbawienia wolności, Sąd Okręgowy respektował związek podmiotowo-przedmiotowy popełnionych przestępstw, a także cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawej społeczeństwa. Analiza elementów strony podmiotowej i przedmiotowej wszystkich przestępstw, prowadzi do przekonania, iż kara ta będzie współmierna do winy i stopnia szkodliwości społecznej czynów popełnionych przez oskarżonego, a także uczyni zadość wymaganiom prewencji indywidualnej i ogólnej.
Przedstawione wyżej okoliczności nakazywały orzec kary łączne na zasadzie asperacji, a nie absorpcji. Zasada absorpcji może znaleźć zastosowanie jedynie w tych wypadkach, gdy zachodzi ścisły związek podmiotowy i przedmiotowy między pozostającymi w zbiegu przestępstwami. Przez związek ten rozumie się przede wszystkim podobieństwo rodzajowe zbiegających się przestępstw, motywację oraz czas popełnienia każdego z nich (por. wyrok SA w Krakowie z 2 lipca 1992 r. II AKr 117/92, KZS 1992, z 3-9, poz. 50). Więź czasowa i sytuacyjna między poszczególnymi przestępstwami, których dopuścił się oskarżonyT. H. (1), w długim odstępie czasowym, choć co do zbliżonych naruszonych dóbr chronionych, nakazywała odstąpienie od zasady absorpcji na rzec zasady aperacji.
VI. Jak już wyżej wskazano, zaskarżony wyrok należało częściowo zmienić z tego powodu, że Sąd Okręgowy we Wrocławiu orzekł w stosunku do oskarżonegoT. H. (1), na podstawieart. 46 § 1 k.k., obowiązek naprawienia szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. M. (1)w wysokości 55.000,- (pięćdziesięciu pięciu tysięcy) złotych, chociaż sprzeciwiała się temu klauzula antykumulacyjna, określona wart. 415 § 1 zdanie drugie k.p.k.Zgodnie z tym przepisem: „W razie skazania oskarżonego lub warunkowego umorzenia postępowania w wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, obowiązek naprawienia, w całości lub w części, szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.Nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono”. Ponieważ bezsporne było to, że w stosunku do oskarżonegoT. H. (1), jako pozwanego, zapadł przed Sądem Rejonowym w Słupcy, Wydział I Cywilny w postępowaniu o sygn. akt I C – 415/19 nakaz zapłaty należności w wysokości 55.000,- (pięćdziesięciu pięciu tysięcy) złotych na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. M. (2), jako powoda, wynikający właśnie z niezwrócenia pożyczki objętej zarzutem oszustwa w niniejszym postepowaniu, nie było prawidłowe utrzymanie tego orzeczenia, jako identycznego pod względem podmiotowym i przedmiotowym do orzeczonego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46 § 1 k.k.Bez znaczenia w tym wypadku był fakt, że egzekucja tej należności przez oskarżyciela posiłkowego w stosunku do oskarżonegoT. H. (1)okazała się bezskuteczna, wobec niemożności ustalenia jakiegokolwiek majątku dłużnika.
Mając powyższe na uwadze, zmieniono zaskarżony wyrok uchylając zawarte w punkcie V części rozstrzygającej orzeczenie o nałożeniu na oskarżonegoT. H. (1), na podstawieart. 46 § 1 k.k., obowiązku naprawienia szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. M. (1)w wysokości 55.000,- (pięćdziesięciu pięciu tysięcy) złotych.
VII. Nie było także prawidłowe orzeczenie Sądu I instancji co do zaliczenia oskarżonemuT. H. (1)na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności. Zaskarżony wyrok wymagał zatem w tym zakresie korekty w zakresie zaliczenia oskarżonemuT. H. (1), na poczet orzeczonej kary 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, okresu rzeczywistego pozbawienia wolności. Należało wyeliminować z tego zaliczenia okres od dnia 28 lipca 2019r. od godz. 22:00 do dnia 2 sierpnia 2019 r. godz. 22:00, kiedy to wprowadzono do wykonania odbycie kary w innej sprawie. Potwierdzają to zarówno dane z systemu NOE-SAD dot. oskarżonegoT. H. (1)(k. 4552-4555), jak i dajne o odbyciu kary zawarte w opinii o oskarżonymT. H.z Aresztu Śledczego weW., za okres jego osadzenia jako tymczasowo aresztowanego (k. 4568-4569).
Należało zmienić zaskarżony wyrok w tym zakresie w ten sposób, że w miejsce orzeczenia zawartego w punkcie IV części rozstrzygającej, na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczono oskarżonemuT. H. (1)na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w tej sprawie od dnia: 2 sierpnia 2019 r. godz. 22:00 do dnia 29 maja 2020r. godz. 15:50. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy (art. 437 § 1 k.p.k.).
VIII. Na podstawieart. 635 k.p.k.w zw. zart. 627 k.p.k., zasądza od oskarżonegoT. H. (1)na rzecz wszystkich oskarżycieli posiłkowych, poniesione przez nich koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, a mianowicie:

1
na rzeczA.(...)w wysokości 1.200,- (jednego tysiąca dwustu) złotych;

2
2) na rzeczK. D. (1)w wysokości 1.200,- (jednego tysiąca dwustu) złotych;

3
na rzeczP.w wysokości 1.200,- (jednego tysiąca dwustu) złotych.

Wysokość wynagrodzenia pełnomocników oskarżycieli posiłkowych ustanowionych w postępowaniu odwoławczym ustalono w oparciu o przepis § 11 ust. 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800).
Na podstawieart. 635 k.p.k.w zw. zart. 633 k.p.k., a takżeart. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jednolity: Dz. U. z 1983r. Nr 49, poz. 223 z późniejszymi zmianami) zasądzono od oskarżonegoT. H. (1)na rzecz Skarbu Państwa 3.420,- (trzy tysiące czterysta dwadzieścia) złotych należnych kosztów postępowania odwoławczego, na co składa się 20,- złotych tytułem zryczałtowanych wydatków Skarbu Państwa w tym postępowaniu oraz 3.400,- złotych opłaty za drugą instancję.
W zakresie tego rozstrzygnięcia uwzględniono stan osobisty rodzinny i majątkowy oskarżonego oraz jego wyksztalcenie i możliwości zarobkowe.

Robert Zdych

Bogusław Tocicki

Piotr Kaczmarek