Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 546/21
Data wyroku: 2021-09-17 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 546.21

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu z dnia 11 marca 2021r. sygn. akt V K 808.20

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☐  na korzyść
☒  na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

obraza przepisów prawa materialnego . a toart. 41 par. 1a zdanie drugie kk.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut zawarty w apelacji jest zasadny. Zgodnie z przepisemart. 41 § 1a kk.
Sąd może orzec zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio w razie skazania na karę pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu na szkodę małoletniego. Sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego.
Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawieM. Z.został skazany przez Sąd Rejonowy za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego orzeczenie tego zakazu było obligatoryjne, co dostrzegł SR w pisemnym uzasadnieniu.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonegoM. Z.dodatkowo środka karnego określonego wart. 41par.1 a zdanie drugie kk. w postaci zakazu zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów i działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi na okres 3 lat od uprawomocnienia się wyroku

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na zasadność zarzutu apelacji prokuratora także wniosek o zmianę wyroku w tym zakresie jest zasadny. Jednak z uwagi na dostrzeżenie bezwzględnej podstawy uchylenia orzeczenia koniecznym było uchylenie zaskarżonego wyroku.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

W ocenie Sadu Okręgowego w sprawie doszło do naruszenia przepisuart. 439 par.1 pkt 10 kpk. tj. oskarżony nie miał obrońcy w postępowaniu sądowym w wypadku określonym wart. 79par.pkt 3 kpk.tj., kiedy obrona była obligatoryjna. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 30.11.20r. Prokurator Rejonowy z uwagi powzięcie wątpliwości, co do poczytalności podejrzanego powołał dwóch biegłych psychiatrów oraz seksuologa celem zbadania go i wydania opinii m. in. na temat jego poczytalności w chwili czynu, jego aktualnego stanu zdrowia psychicznego oraz czy jego stan zdrowia pozwala mu na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny. Jednocześnie tego samego dnia prokurator wystąpił do Sądu Rejonowego o ustanowienie dla podejrzanego na podstawieart. 79 par.1 pkt 3 kpk. obrońcy z urzędu (k. 35), który został wyznaczony dla podejrzanego przez Sąd Rejonowy w dniu 1 grudnia 2020r. (k. 36). 18 grudnia 2020r. biegli psychiatrzy i seksuolog sporządzili pisemną opinię we wnioskach, której m in. stwierdzili, że podejrzany nie jest chory psychicznie i nie był chory w czasie zarzucanego mu czynu. Stwierdzili jednak u podejrzanego uzależnienie od alkoholu oraz, że wymaga leczenia odwykowego. Ponadto biegli stwierdzili, że podejrzany może brać udział w postępowaniu karnym i jest zdolny do samodzielnej i rozsądnej obrony.
Następnie zarządzeniem o wyznaczeniu rozprawy z dnia 30 grudnia 2020r. sędzia referent z uwagi na treść opinii sądowo-psychiatrycznej na zasadzieart. 79 par.4 kpk. cofnął oskarżonemu obrońcę z urzędu.
W konsekwencji podczas rozprawy w dniu 3 marca 2021r. na której nie stawił się oskarżony nie stawił się także obrońca. Sąd Rejonowy na tym terminie przeprowadził postępowanie dowodowe i odroczył wydanie wyroku do dnia 11 marca 2021r. Na tym terminie Sąd Rejonowy ogłosił wyrok skazujący oskarżonego za czyn zart. 200par.1 kk. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywanie nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godz. w stosunku miesięcznym.
W ocenie Sądu Okręgowego w sprawie doszło do naruszenia przepisuart. 439 par.1 pkt 10 kpk. tj. oskarżony nie miał obrońcy w postępowaniu sądowym ( podczas rozprawy w dniu 3 marca 2021r.) w wypadku określonym wart. 79par.pkt 3 kpk. Sąd Okręgowy podziela, bowiem w całości pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn.V KS 1/20, opublikowanym w OSNKW 2020/4/14 oraz LEX nr 2873963 w którym stwierdzono, że w razie zaistnienia przesłanki obrony obligatoryjnej określonej wart. 79 § 1 pkt 3 k.p.k., a więc wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, czy zdolność oskarżonego rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona,trwa ona do zakończenia postępowania karnego, chyba, że z przepisu szczególnego będzie wynikało, że obrona taka ustała, a udział obrońcy w dalszym postępowaniu karnym nie był obowiązkowy. Co prawda, okoliczności powodujące obronę obligatoryjną określone wart. 79 § 1 i 2 k.p.k.mają charakter przemijający, powodujący, że obrona taka trwa tak długo, jak długo występują okoliczności, które ją uzasadniają, a z chwilą ustania tych okoliczności powstają warunki do zwolnienia obrońcy wyznaczonego z urzędu (zob. np.S. S.[w:]S. S.[red.],Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Lex/el. 2019, teza 18 i 27 do art. 79; K. Eichstaedt [w:] D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Lex/el. 2019, , to jednak w wypadku okoliczności wskazanych wart. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.obrona obligatoryjna ustaje nie ex lege z chwilą rozwiania wątpliwości, co do stanu psychicznego oskarżonego (z uwagi na treść opinii biegłych), a dopiero z momentem wydania przez sąd postanowienia na podstawieart. 79 § 4 k.p.k.(…). Oznacza to, że brak wydania postanowienia uznającego, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy, że obligatoryjność obrony trwa nadal, a jeżeli oskarżony nie ma w tym czasie ustanowionego obrońcy, powinien mu zostać wyznaczony obrońca z urzędu (art. 81 § 1 k.p.k.). (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 stycznia 2018 r., V KK 450/17, OSNKW 2018, z. 4, poz. 33; z dnia 5 grudnia 2018 r., V KK 506/17; z dnia 8 stycznia 2019 r., III KK 662/18).
Reasumując należy stwierdzić, że z uwagi na to, że w sprawie nie zostało wydane postanowienie Sądu na podstawieart. 79 § 4 k.p.k.podczas rozprawy w dniu 3 marca 2021r. Sąd Rejonowy prowadził rozprawę pomimo nieobecności obrońcy, którego obecność była obowiązkowa zgodnie z przepisemart.70 par.3 kpk.

☒art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Z uwagi na stwierdzenie naruszenia przepisuart. 439 par.1 pkt 10 kpk. zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy oceni, czy nie zachodzą przesłanki zart. 79 par. 1jak i 2kpk.i podejmie prawidłową decyzję procesowa w tym zakresie, zawiadamiając o tym przed terminem rozprawy oskarżonego. Następnie powtórzy postępowanie dowodowe w całości.

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

7

PODPIS

SSO Marek Poteralski SSO Jerzy Menzel(...)P. W.

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

oskarżyciel publiczny

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu z dnia 11 marca 2021r. sygn. akt V K 808.20

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana