Sąd Rejonowy w Nowym Sączu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 237/21
Data wyroku: 2021-11-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON

Sygn. akt I C 237/21 upr

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 11 października 2021 roku
PowódŁ. K.wniósł pozew przeciwkoA.(...).A. wW.o zapłatę kwoty 2263,20 złotych tytułem odszkodowania za wynajem pojazdu zastępczego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11.08.2017 roku do dnia zapłaty.
Powód w uzasadnieniu podał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu pojazdów zastępczych. W dniu 29 maja 2017 roku w wyniku kolizji drogowej, doszło do uszkodzenia samochodu markiP. (...)nr rej (...)należący doE. N.. W dniu 30 maja 2017 roku poszkodowana zawarła z powodem umowę najmu samochodu zastępczego, który był używany przez poszkodowaną przez 23 dni. Stawka dobowa najmu pojazdu zastępczego markiH. (...)została ustalona na 165 zł netto Za okres najmu pojazdu zastępczego powód wystawił fakturę na kwotę 4667,85 złotych, a następnie na podstawie udzielonego mu przez poszkodowaną upoważnienia zwrócił się do strony pozwanej o wypłatę odszkodowania. Pozwany przyjął do likwidacji stawkę 85 zł netto za dobę najmu zamiast 165 złotych netto przyjętej przez powoda. Pozwany tytułem likwidacji szkody z tytułu wynajmu pojazdu zastępczego wypłacił kwotę 2404,65 brutto, uznając pełny okres najmu wynoszący 23 dni. W niniejszym postępowaniu powód dochodził zapłaty reszty kwoty wynikającej zfaktury nr (...)tj. żądał dopłaty w kwocie 2263,20 złotych.
Nakazem zapłaty z dnia 26 stycznia 2021 roku referendarz uwzględnił żądanie pozwu w całości (k. 30).
Pozwany od nakazu zapłaty złożył sprzeciw, w którym wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując wskazaną przez powoda wysokość kosztów najmu pojazdu dla segmentu B, zarzucając, że stawka dobowa najmu w wysokości 165 zł netto jest rażąco wygórowana. Jednocześnie pozwany oświadczył, iż nie kwestionuje stawki dobowej najmu w kwocie 165 zł netto dla pojazdu z segmentu wynajętego tj. klasy C. Pozwany zarzucił brak minimalizacji szkody przez poszkodowanego. Pozwany podniósł, iż oferował poszkodowanej wynajem pojazdu zastępczego po stawce 85 złotych netto za dobę oraz informował ją o tym, iż w/w stawka jest akceptowana przez ubezpieczyciela, zaś w pozostałym zakresie może podlegać weryfikacji co do wysokości. Poszkodowana nie skorzystała jednak z korzystniejszej cenowo oferty pozwanego przez co naruszył zasadę obowiązku minimalizowania szkody.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Samochód poszkodowanejE. N.(...)nr rej. (...)w dniu 29 maja 2017 roku uległ uszkodzeniu w wyniku zdarzenia drogowego. Pojazd markiP. (...)jest pojazdem klasy B.
PoszkodowanaE. N.zawarła w dniu 30 maja 2017 roku z powodemŁ. K.prowadzącym działalność gospodarczą podfirmą Firma Handlowo-Usługowa (...)wN.umowę najmu pojazdu zastępczego markiH. (...). Koszt wynajmu pojazdu zastępczego za dobę miał wynieść zgodnie z umową 165 złotych netto. Okres wynajmu pojazdu zastępczego wyniósł 23 dni, za co powód wystawił fakturę na kwotę 4667,85 złotych brutto po stawce 165 złotych netto.

Dowód: umowa najmu- k. 10, oświadczenie poszkodowanego – k. 11, faktura VAT – k. 17.

Poszkodowana i powód zawarli umowę cesji wierzytelności, na podstawie którejE. N.przelała na powoda swoją wierzytelność o odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego, przysługującą mu z tytułu polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy, w związku ze szkodą komunikacyjną z dnia 29 maja 2017 roku. Powód zgłosił roszczenie pozwanej z tytułu najmu pojazdu zastępczego i w dniu 27 czerwca 2017 roku pozwana wypłaciła powodowi kwotę 2404,65 złotych za okres 23 dni po stawce 85 zł netto (104,55 zł brutto) tytułem najmu pojazdu zastępczego. W uzasadnieniu przyjętej stawki wskazano, iż koszt najmu pojazdu zastępczego został zweryfikowany w zakresie stawki do kwoty 85 netto za dobę, o czym poszkodowana była informowana w momencie przyjęcia zgłoszenia o szkodzie.

Dowód: umowa cesji i pełnomocnictwo k. 15-16, decyzja o wypłacie z 27 czerwca 2017 roku – k. 19-20

Szkodę w pojeździe do strony pozwanej zgłaszała telefonicznie poszkodowanaE. N.w dniu 29 maja 2017 roku, jeszcze na miejscu szkody. Poszkodowana został poinformowana przez przyjmującego zawiadomienie o możliwości wynajmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem ubezpieczyciela, sposobie takiego wynajmu oraz stawkach akceptowanych przez ubezpieczyciela w przypadku wynajmu pojazdu zastępczego na własną rękę.E. N.została także poinformowana, iż w takim przypadku stawka dobowa najmu pojazdu zastępczego może zostać zweryfikowana do kwoty 85 złotych netto za dobę. Podczas zgłoszenia szkody poszkodowana oświadczyła, ze pojazd nadaje się do jazdy oraz że samochodu zastępczego będzie potrzebowała w momencie oddania samochodu do warsztatu. Poszkodowana została pouczona o konieczności kontaktu w zakresie wynajmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem partnerów współpracujących z ubezpieczycielem.

Dowód: nagranie ze zgłoszenia szkody – k. 43, częściowo zeznanie świadkaE. N.na piśmie – k. 63-66

Stawki dobowe wynajmu pojazdu w dacie zaistnienia szkody wynosiły dla segmentu C 165 złotych netto.

Dowód: niesporne

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dowodów powołanych w opisie stanu faktycznego, które nie były kwestionowane przez strony.
Sąd jedynie częściowo dał wiarę zeznaniom świadkaE. N., która twierdziła, że ubezpieczyciel nie kontaktował się z nią w celu zapewnienia jej pojazdu zastępczego. Z nagrania rozmowy wynika jednak, iż świadek w momencie zgłoszenia szkody została poinformowana przez ubezpieczyciela o akceptowanych przez niego stawkach wynajmu pojazdu zastępczego w sytuacji organizacji tego wynajmu przez poszkodowaną na własną rękę oraz o możliwości takiego wynajmu przez ubezpieczyciela. Poszkodowana została także poinformowana o procedurze takiego wynajmu oraz o możliwości weryfikacji stawki za wynajem. Brak jest jednocześnie żadnego dowodu na fakt że poszkodowana kontaktowała się z firmami współpracującymi z pozwanym i by te odmówiły wynajmu, a także co do tego, że ubezpieczyciel zobowiązywał się względem poszkodowanej do pokrycia kosztów wynajmu w pełnej wysokości bez względu na stawkę ustaloną jednostronnie przez poszkodowanego i wypożyczalnię pojazdów. W tym zakresie zeznanie świadka jawi się jako gołosłowne, a ponadto niewiarygodne w świetle powszechnej praktykiTowarzystw (...)weryfikowania wysokości stawek za wynajem pojazdów.
Sąd pominął dowód z opinii biegłego z uwagi na jego cofnięcie przez stronę powodową.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 822 k.c., w wyniku zawarcia urnowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Świadczenie ubezpieczyciela obejmuje zapłatę sumy pieniężnej odpowiadającej wysokości poniesionej przez poszkodowanego szkody (art. 805 k.c.). Wysokość odszkodowania powinna być ustalona według reguł określonych wart. 363 k.c.Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.
Powód uzasadnił swoją legitymację czynną wobec pozwanego ubezpieczyciela tym, że nabył wierzytelność o wypłatę odszkodowania, z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego od poszkodowanej, na podstawie cesji (art. 509 k.c.). Przedmiotem przelewu może być co do zasady wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać, powinna być w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Skuteczne jest zbycie wierzytelności, nieoznaczonej dokładnie w umowie przelewu, jeżeli można ją określić na podstawie treści stosunku zobowiązaniowego, z którego wynika (tak: wyrok SN z dnia 5 listopada 1999 r., III CKN 423/98, OSNC 2000, Nr 5, poz. 92).
Poszkodowanej przysługiwało wobec pozwanego ubezpieczyciela roszczenie o naprawienie szkody z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej między ubezpieczycielem i sprawcą kolizji drogowej z dnia 17 grudnia 2017 r. Zgodnie z umową cesji, dołączoną do pozwu, przeniosła na powoda wierzytelność, z tytułu odszkodowania w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego.
Należność dochodzona w pozwie stanowiła różnicę między kosztami wynajmu samochodu zastępczego naliczonymi przez powoda a wysokością odszkodowania, wypłaconego przez pozwanego ubezpieczyciela. W niniejszej sprawie sporna była wysokość stawki za dobę wynajmu.
Kwestia odpowiedzialności pozwanej za skutki wypadku nie była sporna. Zakres obowiązku odszkodowawczego pozwanego obejmuje poniesione koszty najmu pojazdu zastępczegotego samego typuco uszkodzony za czas niezbędny do naprawy, w celu zaspokojenia potrzeb w sposób porównywalny do stanu sprzed wystąpienia szkody. Poza sporem było, że w postępowaniu likwidacyjnym pozwany wypłacił powodowi łącznie kwotę 2404,65 zł brutto, tytułem zwrotu kosztów pojazdu zastępczego, wynajmowanego w bezspornym okresie 23 dni, przyjmując stawkę dobową najmu w wysokości 85 zł netto (104,55zł brutto).Należy podkreślić, ze pojazd wynajęty przez poszkodowaną był pojazdem z segmentu wyższego bowiemH. (...)należy do segmentu C podczas gdyP. (...)do segmentu B.Stąd ubezpieczyciel w sprzeciwie wskazał, ze nie kwestionuje stawki 165 zł net5to ale dla pojazdu w segmencie C, który nie przysługiwał poszkodowanej, a który ostatecznie został jej wynajęty, i za który powód domagał się obecnie odszkodowania.
Bezspornie powodowi przysługuje od strony pozwanej, jako ubezpieczyciela sprawcy szkody, zwrot kosztów najmu samochodu zastępczego w okresie 23 dni (art. 361 § 2 k.c.). Są to wydatki, poniesione w następstwie zdarzenia wywołującego szkodę, które by nie powstały bez tego zdarzenia, a prowadzące do powypadkowego zmniejszenia majątku poszkodowanego, czyli straty. Poszkodowanemu przysługiwał wybór odpowiedniego podmiotu, oferującego wypożyczenie auta zastępczego. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2002 r. (sygn. akt I CKN 1466/99, OSNC 2003, Nr 5, poz. 64) stwierdzono, że co do zasady nabywający autoryzowane części samochodowe potrzebne do naprawy uszkodzonego w wypadku pojazdu - nie ma obowiązku poszukiwać sprzedawcy, oferującego je najtaniej. Także więc w zakresie wynajmu pojazdu zastępczego, poszkodowany nie miał obowiązku poszukiwać podmiotu, oferującego najniższe stawki. Niemniej jednak podkreślenia wymaga ,iż zasada pełnej kompensacji szkody nie może przewidywać jakichkolwiek, dowolnych kosztów, tylko ze względu na fakt, że finalnie koszty te ponosić ma nie sprawca szkody, a jego ubezpieczyciel. W rezultacie przyjęcia stanowiska, że koszty związane ze szkodą winny zostać pokryte niezależnie od ich wysokości doprowadzić może do niewspółmiernego obciążania ubezpieczycieli nierzadko rażąco wygórowanymi żądaniami podmiotów świadczących usługi, związane z najmem zastępczym.
Zgodnie zart. 826 § 1 k.c., w razie zajścia wypadku, ubezpieczający obowiązany jest użyć dostępnych mu środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów. Oznacza to zarazem, że poszkodowany nie powinien swoim zachowaniem doprowadzać do zwiększenia rozmiarów szkody. Obowiązkiem poszkodowanego jest podejmowanie działań, zmierzających do zminimalizowania szkody. Brak z jego strony takiego działania nie może zwiększać obowiązku odszkodowawczego ubezpieczyciela, zobowiązanego do naprawienia szkody (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 22 kwietnia 1997 r. III CZP 14/97, OSNC 1997, z. 8, poz. 103; uchwała SN z dnia 16 października 1998 r., III CZP 42/98; wyrok SN z dnia 26 listopada 2002 r., I CKN 1993/00). Poszkodowany powinien więc - kierując się zasadą minimalizowania szkody - wynająć pojazd zastępczy, mając na uwadze koszt tych usług, oraz fakt, iż ubezpieczyciel oferował wynajem pojazdu w segmencie B (tym samym co pojazd poszkodowanej) za swoim pośrednictwem za stawkę 85 netto za dobę. Jest to istotne szczególnie w okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy to powód prowadząc działalność gospodarczą, związaną z wynajmowaniem pojazdów zastępczych, oferuje poszkodowanym w wypadkach swoje usługi bezpłatnie, przy tzw. "najmie bezgotówkowym" (gdzie poszkodowani uzyskują faktycznie darmowe korzystanie z pojazdu). W tej sytuacji, zgodnie ze stanowiskiem pozwanej, ubezpieczyciel, do którego roszczenie zostało skierowane, może odpowiadać tylko w takim zakresie, w jakim koszty i stawki, zastosowane przez powoda, nie przekraczają stawek ekonomicznie uzasadnionych oraz w jakim pojazd wynajęty odpowiada segmentowi pojazdu uszkodzonego.
Na uwzględnienie zasługiwało stanowisko pozwanej, że ubezpieczyciel nie musi zawsze ponosić kosztów według każdej stawki najmu dowolnie i jednostronnie ustalonej przez powoda w umowie najmu, zawartej z poszkodowanym, który otrzymując faktycznie bezgotówkowy najem pojazdu nie jest zainteresowany wysokością tej stawki. W niniejszej sprawie nieuzasadnionym było obciążanie ubezpieczyciela kosztami najmu wg stawki, która znacznie przekracza stawki, po których pojazd na rynku można swobodnie wynająć. W takiej bowiem sytuacji nie można mówić o celowych i ekonomicznie uzasadnionych kosztach. Strony stosunku najmu samochodu zastępczego, nie mogą w sposób dowolny i z mocą wiążącą dla osób trzecich ustalać wysokości opłat za wynajem. Zgodnie z powołanymart. 826 § 1 k.c., ubezpieczający ma obowiązek użycia dostępnych mu środków w celu m.in. zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów. Ubezpieczyciel, odpowiedzialny za szkodę, może oczekiwać od wierzyciela zachowania, zmierzającego do zminimalizowania szkody. Dlatego, ubezpieczyciel nie ma obowiązku zwrócić uprawnionemu każdej kwoty, wskazanej w fakturze, dokumentującej wartość szkody. Zgodnie zart. 354 § 1 k.c., dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno - gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel (§ 2). Nie oznacza to, jak już wyżej wskazano, że uprawniony ma obowiązek poszukiwać najtańszej oferty na rynku. Nie można jednak zaakceptować stanowiska, że kwestia wynajmu i jego kosztów pozostaje poza kontrolą czy też możliwością zajęcia stosownego stanowiska przez ubezpieczyciela.
Skoro zatem poszkodowana została uprzedzona przez ubezpieczyciela o możliwości weryfikacji stawki wynajmu oraz złożona jej została oferta wynajmu pojazdu zastępczegotej samej klasy (segmentu B)za stawkę 85 netto (104,55 zł brutto dostępna powszechnie na rynku lokalnym, za pośrednictwem ubezpieczyciela, co nie wymagało od poszkodowanej żadnego dodatkowego działania, to aktualnie żądanie zapłaty odszkodowania za wynajem pojazdu po stawce wyższej jest nieuzasadnione. Dodatkowo ubezpieczyciel nie ma obowiązku pokrywania kosztów wynajmu pojazdu klasy wyższej niż pojazd uszkodzony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów w zw. zart. 415 k.c.iart. 436 § 1 k.c.w zw. zart. 435 k.c.powództwo zostało oddalone jako nieuzasadnione, przyjmując, iż ubezpieczyciel wypłacił w toku postępowania likwidacyjnego całe należne odszkodowanie, do którego był zobowiązany.
O powyższym orzeczono w pkt I wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.z zasady odpowiedzialności za wynik procesu, Na koszty złożyły się koszt wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 900 złotych oraz 17 złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

ZARZĄDZENIE

1
Odnotować uzasadnienie

2
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego

3
Kal. 14 dni

9 listopada 2021 roku