Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 95/21
Data wyroku: 2021-11-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Robert Zdych, Cezariusz Baćkowski, Maciej Skórniak
Słowa kluczowe: Kara
Podstawa prawna: art. 60 kk

Sygnatura akt II AKa 95/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 listopada 2021 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący SSA Cezariusz Baćkowski (spr.)
Sędziowie: SA Maciej Skórniak
SA Robert Zdych
Protokolant: Anna Konieczna
przy udziale Artura Jończyka prokuratora Prokuratury(...)Prokuratora weW.
po rozpoznaniu 10 listopada 2021 r.
sprawyM. G.
oskarżonego zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 156 § 1 pkt. 2 k.k.iart. 157 § k.k.orazart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III K 16/20

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.E. K.1476 zł w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, poniesionymi wydatkami obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
M. G.został oskarżony o to, że:
w dniu 24 września 2019 roku wZ., woj.(...)przed budynkiem mieszkalnym przyulicy (...)działając w zamiarze ewentualnym spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiuH. Z., przewidując i godząc się na powstanie innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub choroby realnie zagrażającej życiu lub trwałego, istotnego zeszpecenia zadał jemu dwukrotnie uderzenie maczetą z metalowym ostrzem o długości 23,5 cm w okolicę łokcia lewej kończyny górnej oraz raz w głowę w obrębie kości czołowej, w wyniku czego doznał on obrażenia ciała w postaci otarcia naskórka z obrzękiem i podbiegnięciem krwawym na łokciu lewym oraz rany tłuczono ciętej na głowie o długości około 3 cm, powodując u niego naruszenie czynności narządu ciała oraz rozstrój zdrowia na okres poniżej 7 dni, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na postawę obronną pokrzywdzonego;
tj. o czyn zart. 13 § 1 kkw związku zart. 156 § 1 pkt 2 kkiart. 157 § 2 kkw związku zart. 11 § 2 kk
Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III K 16/20:
I.uznał oskarżonegoM. G.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 156 § 1 pkt. 2 k.k.iart. 157 § k.k.orazart. 11 § 2 k.k.z tym ustaleniem, że godził się na spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, a także z tą zmianą, że nie osiągnął zamierzonego celu z powodu podjęcia obrony przez pokrzywdzonego oraz interwencji innej osoby, i za to na podstawieart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 156 § 1 pkt. 2 k.k.skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności;
II.na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres jego rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 26 września 2019 r., godz. 10:05 do dnia 19 czerwca 2020 r., godz. 13:55 przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;
III.na podstawieart. 44 § 2 k.k.orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci maczety zapisanego na karcie 273 akt sprawy;
IV.zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych w tym opłat w sprawie;
V.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataE. K.kwotę 2.306,59 złotych (plus 23% podatku VAT) za udzieloną oskarżonemu obronę z urzędu.
Apelację od tego wyroku wniósł oskarżonyM. G.za pośrednictwem obrończyni.
Obrończynizaskarżyła wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i zarzuciła:
rażącą niewspółmierność kary w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności, orzeczonej w punkcie I części dyspozytywnej wyroku, w stosunku do rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przypisanego oskarżonemu czynu, jego właściwości i warunków osobistych, przy niedostatecznym rozważeniu okoliczności łagodzących, a występujących po stronie oskarżonego.
Podnosząc powyższy zarzut, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zastosowanie w stosunku do oskarżonego instytucji zart. 60 § 2 pkt 1 k.k.i orzeczenie wobec oskarżonego kary przy zastosowaniuart. 60 § 6 pkt 2 k.k.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja obrończyni oskarżonegoM. G.nie mogła zostać uwzględniona.
Nie jest kwestionowane prawidłowe stanowisko Sądu Okręgowego co do sprawstwa, winy i prawnokarnego wartościowania czynu oskarżonego.
Wbrew apelacji orzeczona kara pozbawienia wolności równa dolnemu progowi ustawowego zagrożenia zbrodni przypisanejM. G.(art. 11 § 3 k.k.,art. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 156 § 1 pkt 2 k.k.) nie razi niewspółmierną surowością lecz właściwie oddaje realny stopień karygodności czynu tego oskarżonego oraz stopień jego winy w zakresie w jakim oddziałują one na wysokość kary, nie pomija też względów na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa, a w szczególności osób do których może dotrzeć treść wyroku.
Fakultatywne nadzwyczajne złagodzenie kary o jakim mowa wart. 60 § 2 k.k., którego zastosowania domaga się obrończyni, dotyczy sytuacji, gdy zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek wskazujący, że nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa. Przedmiotem oceny czy zachodzi wypadek szczególny istotnie różniący się od sytuacji występujących zazwyczaj będzie całokształt ujawnionych okoliczności obciążających i łagodzących charakteryzujących sprawcę i jego czyn istotnych dla wymiaru kary (por. wyrok Sądu Najwyższego z 30.12.1977 r., V KR 190/77, OSNKW 1978 r. z. 4-5 poz. 44, postanowienie Sądu Najwyższego z 24.11.2005 r., III KO 52/04, LEX nr 164384). Rezultat tego bilansu, musi wskazywać jednoznacznie na przewagę okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, co w relacji do dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za dane przestępstwo, ma prowadzić do wniosku, że nawet najniższa kara przewidziana za to przestępstwo, byłaby niewspółmiernie surowa. Taka wyjątkowa sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje.
Oskarżony istotnie wyrażał żal, deklarował krytyczną ocenę swego czynu (k. 334v), na rozprawie przeprosił pokrzywdzonegoH. Z., a ten przeprosiny i podaną rękę przyjął (k. 379v). Sąd Okręgowy nie pominął tych okoliczności i nadał im właściwą rangę (uzasadnienie str. 15) dostrzegając brak korelacji między tymi wypowiedziami i zachowaniem a treścią wyjaśnień, gdzie oskarżony wskazywał (k. 333-334v) wbrew prawdzie, że pokrzywdzony iM. T.sprowokowali zdarzenie śmiejąc się z niego, a do uderzeniaH. Z.doszło przypadkowo, jeden raz. Nie chodzi o to, że nieprawdziwość tych wyjaśnień jest okolicznością obciążającą – oskarżony może w taki sposób realizować prawo do obrony, jednak taka ich treść poddaje w wątpliwość szczerość deklarowanego żalu i chęci pojednania się z pokrzywdzonym.
Jednocześnie w sprawie występują istotne okoliczności obciążające.M. G.w dniu zdarzenia bez powodu zaatakował pokrzywdzonego wcześniej grożąc mu, zachowując się prowokująco i agresywnie. Oskarżony czynił to znajdując się w stanie nietrzeźwości, nie zważając, że jego zachowanie z uwagi na czas i miejsce może być dostrzeżone przez inne osoby. Posługiwał się przy tym maczetą – narzędziem niebezpiecznym dla życia i zdrowia, a ciosy godziły w głowę, której urazy mogą prowadzić do poważnych, także nieodwracalnych następstw.
Obrończyni wskazuje na rodzaj i rozmiar tych skutków dla pokrzywdzonego. Trzeba jednak zauważyć, że działanieM. G.zakończyło się w fazie usiłowania z powodu podjęcia obrony przezH. Z., który osłaniał głowę kończyną górną, oraz odepchnięcia przezM. T.oskarżonego próbującego, już po uderzeniu w głowę, zadać pokrzywdzonemu kolejny cios (k. 19, 378, 22). Z tych względów pokrzywdzony doznał jedynie naruszenia czynności narządu ciała i rozstroju zdrowia na czas nie przekraczający siedmiu dni, choć działania oskarżonego narażały go na ciężki uszczerbek na zdrowiu (opinia sądowo-lekarska – 165-166, 251).
Sąd I instancji słusznie zwraca uwagę na istotny stopień demoralizacjiM. G.. Oskarżony mimo młodego wieku (26 lat) był już trzykrotnie karany (k. 223) w tym za przestępstwo przeciwko zdrowiu, a czyn będący przedmiotem tego postępowania przewyższa popełnione wcześniej stopniem karygodności.(...)jest daleki od stabilizacji: przyjmował narkotyki, pracował tylko dorywczo pozostając na utrzymaniu rodziców (k. 334, 58, 104-105).
W realiach sprawy brak podstaw do uznania, że zachodzi niecodzienny, wyjątkowy wypadek w którym bilans okoliczności oddziałujących na wymiar kary zarówno korzystnych jak i niekorzystnych dla oskarżonego wskazuje na taką jakościową przewagę tych pierwszych, że czynią one karę 3 lat pozbawienia wolności odpowiadającą dolnemu progowi ustawowego zagrożenia za przestępstwo przypisaneM. G.rażąco, niewspółmiernie surową. Orzeczona przez Sąd Okręgowy kara odpowiada realnie ocenianemu stopniowi winy oraz społecznej szkodliwości i spełni wymogi w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej (w jej pozytywnym rozumieniu).
Z tych wszystkich powodów orzeczono jak w wyroku nie dostrzegając okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.
O kosztach nie opłaconej pomocy prawnej z urzędu udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawieart. 29 ust. 1 prawa o adwokaturze.
O kosztach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.Oskarżony nie ma majątku, pracował tylko dorywczo dlatego poniesienie kosztów sądowych postępowania odwoławczego byłoby dla niego nadmiernie uciążliwe.

SSA Maciej Skórniak

SSA Cezariusz Baćkowski

SSA Robert Zdych