Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2912/20
Data wyroku: 2021-04-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Anna Przybylska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art 477.14 § 2.1 kpc

Sygn. akt VIII U  2912/20

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 września 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ., Wydział(...)Umów Międzynarodowych wŁ.wstrzymałJ. K., od dnia 1 października 2020 r., wypłatę emerytury. W treści uzasadnienia organ rentowy podniósł ,że w piśmie z dnia 1 lipca 2020 r.J. K.został wezwany do nadesłania potwierdzenia ,że prowadzi na terenie Kanady działalność gospodarczą, a przesłany przez niego dokument potwierdził ,że jest on zatrudniony w charakterze pracownika.
/decyzja k.64 akt ZUS/
W dniu 12 listopada 2020 r. do organu rentowego wpłynęło odwołanie pełnomocnikaJ. K.od ww. decyzji , w którym wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnikJ. K.podniósł ,że zaskarżona decyzja jest błędna merytorycznie , gdyżJ. K.nie jest zatrudniony w charakterze pracownika , a nadto ,że jest on udziałowcem pełniącym funkcję w zarządzie spółki. Co również istotne , ze spółką nie wiąże go żaden stosunek pracy , a jedyne ubezpieczenie jakie posiada to prywatne ubezpieczenie zdrowotne i dentystyczne , które nie ma charakteru powszechnego , tak jak polskie ubezpieczenie zdrowotne.
/odwołanie k.3 – 5/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. W treści odpowiedzi podniósł ,żeJ. K.prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą SUM – CANADA(...) LTDi jest jej dyrektorem oraz udziałowcem ,co oznacza ,że otrzymuje od niej wynagrodzenie oraz dywidendy , wobec czego nie może być traktowany jako osoba samozatrudniona.
/odpowiedź na odwołanie k.11 - 11 odwrót/
Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaJ. K.urodził się (...)
/okoliczność bezsporna/
Decyzją z dnia 26 marca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ., Wydział(...)Umów Międzynarodowych wŁ.przyznałJ. K.emeryturę od dnia 1 lutego 2020 r.
/decyzja k.50 – 52 akt ZUS/
Pismem z dnia 1 lipca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ., Wydział(...)Umów Międzynarodowych wŁ.zwrócił się doJ. K.z zapytaniem , czy na terenie Kanady prowadzi działalność gospodarczą wskazując przy tym ,że w przypadku ujawnienia faktu wykonywania zatrudnienia w charakterze pracownika przed dniem nabycia prawa zostanie wydana decyzja o nienależnie pobranym świadczeniu.
/pismo k.57 akt ZUS/
W dniu 2 września 2020 r. do organu rentowego wpłynęło pismo , w którym wskazano ,żeJ. K.jest udziałowcemfirmy (...)– CANADA(...) LTDi pełni w niej funkcję dyrektora.
/zaświadczenie k.59 – 59 odwrót/
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ., Wydział(...)Umów Międzynarodowych wŁ.wstrzymałJ. K., od dnia 1 października 2020 r., wypłatę emerytury.
/decyzja k.64 akt ZUS/
Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, w tym na podstawie powołanych dokumentów znajdujących się w aktach ZUS oraz aktach sprawy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Decyzja podlegała uchyleniu jako przedwczesna, a więc wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie zart. 47714§ 21k.p.c., jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Dzięki takiemu unormowaniu sąd może badać wady wynikające z naruszenia nie tylko prawa materialnego, lecz także procesowego. Jak wynika z uzasadnienia projektu z.k.p.c.2019, niezależnie od tego, czy wady te dotyczą formy, czy treści decyzji, ich wspólną cechą jest to, że naruszają przepisy o postępowaniu przed organem rentowym w takim stopniu, że ich konwalidacja jest niemożliwa. Naprawienie takich decyzji przez sąd polega w istocie na wydaniu ich na nowo, to zaś wymaga ponownego przeprowadzenia całego postępowania - tyle że przed sądem (zob. uzasadnienie projektu k.p.c.2019). W uzasadnieniu projektu z.k.p.c.2019 podano przykłady wad decyzji, które projektodawca określił jako rażące. Należą do nich, w zakresie treści: brak oznaczenia stron, niewskazanie sposobu obliczenia świadczenia lub składki; sposobu wydania: wydanie przez osobę nieuprawnioną; i postępowania je poprzedzającego:bez podstawy prawnej lub przedwcześnie - bez zachowania terminów lub przesłanek wydania(zob. uzasadnienie projektu z.k.p.c.2019) (por. J. May, Kodeks postępowania cywilnego. Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym. Przepisy przejściowe. Komentarz do zmian, WKP 2020).
W niniejszej sprawie rażące naruszenie przepisów o postępowaniu polegało na tym, że organ rentowy uznał, żeJ. K.pozostaje w zatrudnieniu , co ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uzasadniało wstrzymanie należnego wnioskodawcy świadczenia, chociaż w tym zakresie nie przeprowadził stosownego postępowania wyjaśniającego. Wprawdzie organ rentowy pismem z dnia 1 lipca 2020 r. zwrócił się doJ. K.z zapytaniem , czy na terenie Kanady prowadzi działalność gospodarczą , a wnioskodawca w odpowiedzi przesłał zaświadczenie wskazujące ,że jest udziałowcemfirmy (...)– CANADA(...) LTDi pełni w niej funkcję dyrektora , to jednak przyjęcie przez organ rentowy ,że jako udziałowiec ww.spółki (...)otrzymuje od niej wynagrodzenie oraz dywidendy , co z kolei wyklucza jego samozatrudnienie, jest zupełnie autorytarne i nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W ocenie Sądu Okręgowego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych na tym etapie prowadzonego przez siebie postępowania nie był władny do wydania zaskarżonej decyzji. Tym samym dopiero wyjaśnienie kwestii , czyJ. K.pozostaje w stosunku pracy skutkować będzie ustaleniem, czy zachodzą przesłanki do wstrzymania wypłaty przysługującej mu emerytury.
Należy też zwrócić uwagę, że wydana decyzja w ogóle nie zawiera podstawy prawnej, a treść decyzji odbiega od treści odpowiedzi na odwołanie, bowiem w decyzji mowa jest o zatrudnieniu w charakterze pracownika, a w odpowiedzi na odwołanie natomiast organ rentowy wskazuje, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, co oznacza, że jest udziałowcem i dyrektorem.
Powyższe świadczy o wydaniu zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, w związku z czym podlegała ona uchyleniu w trybieart. 47714§ 21k.p.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart.98 k.p.c.zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.na rzeczJ. K.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił zgodnie z § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za adwokackie (Dz. U. z 2015 r. , poz.1800).
S.B.