Sąd Okręgowy w Sieradzu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 688/21
Data wyroku: 2022-02-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Dorota Załęska
Słowa kluczowe: Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych
Podstawa prawna: art. 136 ustawy z 17.12.1998 r. o FUS

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lutego 2022 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Dorota Załęska
Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2022 roku w Sieradzu
odwołaniaB. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.
z 24 listopada 2021 r. Nr(...)
w sprawieB. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.

o niezrealizowaną rentę z tytułu niezdolności do pracy
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznajeB. B.prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłejT. B., za październik 2021 roku.
Sygn. akt IV U 688/21

UZASADNIENIE
Decyzją z 24.11.2021r., ZUS II Oddział wŁ.odmówiłB. B.prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej 16.10.2021r. córceT. B.z argumentacją, że nie należy ona do kręgu osób wymienionych w art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej oraz, że zmarła nie pozostawała na utrzymaniu w/w.
Nie podzielając powyższej decyzjiB. B.złożyła odwołanie, wnosząc o przychylne rozpatrzenie odwołania. Wskazywała, że mieszkała razem z córką i prowadziła z nią wspólne gospodarstwo domowe. Podnosiła, że od 4.03.2020r. córka poważnie chorowała, miała dwie operacje oraz leczenie chemioterapią, co wiązało się z wyjazdami na chemioterapię do szpitala wB.(jeden wyjazd 140 km). Do tego dochodziły kosztowne badania. Świadczenie które otrzymywała córka, nie było wystarczające na leczenie i utrzymanie.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o oddalenie odwołania z argumentacją jak w decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

T. B.ur. (...), zm. 6.10.2021r., córka odwołującej.T. B.była uprawniona do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy do 31.07.2022r., z powodu raka jelita grubego; ostatnie świadczenie wynosiło 1439zł.T. B.była panną, nie miała dzieci. Wnioskodawczyni mieszkała cały czas z córką i prowadziła z nią wspólne gospodarstwo domowe. Z uwagi na nowotwór jelita grubego,T. B.wymagała określonej diety. Wnioskodawczyni kupowała dla córki żywność z tzw. górnej półki, kupowała na wsi np. jajka lub drób, króliki. Dodatkowo kupowała córce oleje, aby uzupełnić niedobór mikroelementów. Córka odwołującej przebyła w trybie pilnym operację wŁ., a następnie chemioterapię, która była w szpitalu wB., tj. 70 km od miejsca zamieszkania. Córka miała 12 cykli chemioterapii po 3 dni, plus dodatkowe 2 cykle, z uwagi na złe wyniki. Cykle chemioterapii były w trybie dziennym; w przypadku 3-dniowego cyklu chemioterapii, odwołująca jeździła rano z córką do szpitala; o godz. 7 były badania przed chemioterapią, podanie chemii w pierwszym dniu kończyło się wieczorem ok. 17-18, po czym wracała z córką do domu doŁ.. Następnego dnia chemioterapia była o godz. 9, bo cykl był krótszy;T. B.miała zakładaną pompę z chemią. Około godz. 14 odwołująca wracała z córką do domu. Następnego dnia wnioskodawczyni jechała z córką na godz. 13, żeby zdjąć pompę. Łącznie było 42 cykli chemioterapii. Cztery razy w niedziele trzeba było jechać na dodatkowe zastrzyki wzmacniające. Chemioterapia zakończyła się w październiku 2020r. Po zakończonej chemioterapii w styczniu 2021r., po badaniu krwi okazało się, że znowu się coś dzieje ze zdrowiem córki. W marcu 2021r.,T. B.przebyła kolejną operację, tym razem ginekologiczną, w szpitalu wB..T. B.przebywała w szpitalu od 15.03.2021 - 23.03.2021. Na tę operację odwołująca pojechała z córką. Po operacji, od kwietnia była następna chemioterapia, która wiązała się z wyjazdami na dzienne pobyty do szpitala wB.. Z kart informacyjnych wynika, że po operacji ginekologicznej, wnioskodawczyni jeździła z córką 4 razy na SOR wB.na udrożnienie jelita grubego, gdyż miała założoną stomię. Córka wnioskodawczyni miała wykonany tomograf komputerowy wŁ., a RM wŁ.w szpitalu. Kolonoskopia była wykonywana wŁ.u draC.. Leczenie było w ramach NFZ. Operacja jelita grubego, która została przeprowadzona natychmiast po zgłoszeniu się do przychodni odbywała się wŁ.. Koszt zastrzyków wzmacniających wynosił 670zł. i 420zł.; zastrzyki te były naT.wŁ.. Prywatna konsultacja lekarska u dra wB., który później operowałT. B.kosztowała 300zł. Po operacji gnekologicznej,T. B.miała dwukrotnie pobieraną krew w szpitalu naul. (...)w odstępach dwutygodniowych. Krew została wysłana do Niemiec w celu ustalenia, który z nowotworów powoduje przerzuty, tj. z jelita, czy z jajników; koszt tego badania wyniósł 14.900zł. Po badaniu okazało się, że wynik nie dawał jednoznacznej odpowiedzi. W związku z tym instytucja niemiecka oddała wnioskodawczyni na rachunek 10.000zł. Jedna wizyta u drD.kosztowała 500zł. - były 2 wizyty, wizyta u drS.kosztowała 250zł. - były 3 wizyty. Renta, którą otrzymywałaT. B., nie wystarczała na pokrycie kosztów jej leczenia

    (zeznania wnioskodawczyni – na nagraniu CD –(...)k. 13, okazane na rozprawie: 3 segregatory z kartami informacyjnymi leczenia szpitalnego na oddziale ginekologiczno - położniczym wB., Oddziale Chemioterapii Dziennej wB.- 12 kart informacyjnych, Karta leczenia szpitalnego zŁ.dot. jelita grubego - operacji i 42 karty informacyjne z(...)wB.z Oddziału Chemioterapii dziennej z rozpoznaniem nowotworu złośliwego okrężnicy, poczynając od 15.04.2020, 16.04.2020, 17.04.2020, 29.04.2020, 30.04.2020, 1.05.2020., 13.05.2020., 14.05., 15.05., 27.05. - 29.05.2020, 10.06.2020 - 12.06.2020, 24.06.2020 - 26.06.2020, 8.07.2020 - 10.07.2020, 22.07.2020 - 25.07.2020, 5.08.2020 - 7.08.2020, 19.08.2020 - 20.08.2020, 21.08.2020 - 22.08.2020, 2.09.2020, 9.09.2020, 16.09.2020 - 18.09.2020, 19.09.2020 - 20.09.2020, 30.09.2020 - 3.10.2020; badanie RM jamy brzusznej w(...)Przychodni wB.z 21.07.2021, RM miednicy z tej samej jednostki z 13.07.2021r., karta informacyjna oddziału ratunkowego wB.20.08.2021 - 21.08.2021, karta informacyjna z oddziału Chemioterapii dziennej wB.od 7.09.2021 - 8.09.2021 i Oddział ratunkowy wB.13-14.09.2021r., TK klatki piersiowej z kontrastem z 4.06.2021r. PC wB., karta informacyjna z PC wB.Oddział Poł.-Gin. 15.03.2021 - 23.03.2021, karta informacyjna z Oddziału Chemioterapii dziennej PC wB.od 14.04.2021 - 15.04.2021, 5.05.2021 - 6.05.2021, 26.05.2021 - 27.05.2021, 16.06.2021 - 17.06.2021, 7.07.2021 -8.07.2021, 28.07.2021 - 29.07.2021, kopia dowodu wpłaty 14900zł. z 19.08.2021r. dot. prywatnej wizyty u drA. B.wŁ.k. 5, kopie paragonów fiskalnych na kwoty: 670zł., 420zł. dotyczące zastrzyków wzmacniających, 300zł. – dot. prywatnej konsultacji lekarskiej u dra wB.k. 4/akta sprawy).

W dniu 3.11.2021r.,B. B.złożyła w ZUS wniosek o niezrealizowane świadczenie(k. 94 – 95/akta ZUS).
Decyzją z 24.11.2021r., ZUS odmówiłB. B.prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej 16.10.2021r. córceT. B.z argumentacją, że nie należy ona do kręgu osób wymienionych w art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej oraz, że zmarła nie pozostawała na jej utrzymaniu

    (decyzja k. 96/akta ZUS).

    Powyższy stan faktycznySąd Okręgowy ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przed organem rentowym oraz w niniejszej sprawie. Okoliczności dotyczące prowadzenia przez odwołującą wspólnego gospodarstwa domowego ze zmarłą córkąT. B.i kosztów leczeniaT. B., Sąd ustalił na podstawie zeznań wnioskodawczyni, którym w całości dał wiarę. Zeznania korelują w pełni z okazanymi na rozprawie dokumentami dotyczącymi leczeniaT. B.. W świetle materiału dowodowego, nie ma żadnych wątpliwości, żeT. B.jest uprawniona do nabycia niezrealizowanego świadczenia za październik, po zmarłejT. B.. Zdaniem Sądu nie budzi najmniejszych wątpliwości, żeT. B.prowadziła razem z matką wspólne gospodarstwo domowe, a renta, którą otrzymywała, nie wystarczała na pokrycie bardzo wysokich kosztów jej leczenia.

Sąd Okręgowy zważył:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 136 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2018.1270 j.t.), w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi i dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Przepis ten reguluje sytuację prawną osób bliskich zainteresowanego, który zmarł po wniesieniu wniosku o świadczenie (tzw. niezrealizowane świadczenia). Niezbędnym warunkiem domagania się przez uprawnionych członków rodziny wypłaty świadczenia należnego po zmarłym uprawnionym jest uprzednie zgłoszenie przez niego wniosku o świadczenie (por. wyrok SN z 23.05.1997r., II UKN 77/97). Przepis ten dotyczy zatem tych zmarłych emerytów i rencistów, którzy jeszcze nie pobierali świadczeń, lecz przed śmiercią wystąpili z wnioskiem o emeryturę/rentę. Poza tym świadczenie należne po zmarłym uprawnionym do emerytury/renty wypłaca się innemu członkowi rodziny tylko wtedy, gdy spełnia on warunki do uzyskania renty rodzinnej (por. wyrok SA w Poznaniu z 10.09.1997r., III AUa 1/97) lub gdy zmarły pozostawał na utrzymaniu członka rodziny (wyrok SA w Łodzi z 17.01.1997r., III AUa 166/96).
Odmawiając wnioskodawczyni prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej córce, organ rentowy argumentował, że wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej i że zmarła nie pozostawała na utrzymaniu odwołującej.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest błędna. Przede wszystkim należy podkreślić, że wnioskodawczyni należy do grupy podmiotów, uprawnionych do renty rodzinnej w rozumieniu ustawy emerytalno – rentowej. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, pojęcie „pozostawania na utrzymaniu” ma ściśle materialne znaczenie, a miarą jego jest zapewnienie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb osoby będącej na utrzymaniu (por. wyrok SA w Katowicach z 22.03.2011r., sygn. III AUa 2026/10). Za osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny w rozumieniu ww. przepisu uważa się osoby, które bądź to nie posiadają żadnych własnych świadczeń emerytalno-rentowych (gdyż dopiero wystąpiły z wnioskiem o nie), bądź też pobierają wprawdzie takie świadczenia, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokajania ich usprawiedliwionych potrzeb jest znacznie wyższy (por. wyrok SA we Wrocławiu z 11.07.2012r., sygn. III AUa 516/12). Zatem, niezbędne jest istnienie silnej ekonomicznej zależności od osoby utrzymującej (por. wyrok SA w Szczecinie z 21.05.2013r., sygn. III AUa 20/13).

T. B.mieszkała cały czas z matką i prowadziła z nią wspólne gospodarstwo domowe. Od marca 2020r.,T. B.ciężko zachorowała na nowotwór jelita grubego, wymagała określonej diety. Później pojawił się nowotwór jajników. Wnioskodawczyni kupowała córce żywność z tzw. górnej półki, kupowała na wsi np. jajka lub drób, króliki. Dodatkowo kupowała córce oleje, aby uzupełnić niedobór mikroelementów. Leczenie córki wiązały się z bardzo dużymi wydatkami, związanymi z wyjazdami na chemioterapię, prywatne konsultacje lekarskie. W ocenie Sądu wysokość otrzymywanej przezT. B.renty, w wysokości ostatnio 1439zł., z całą pewnością nie mogła zapewnić jej zaspokojenia elementarnych potrzeb.
Z tych względów, na podstawieart. 477(
    14)§2 k.p.c.Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznałB. B.prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłejT. B., za październik 2021r.