Sąd Rejonowy w Koninie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1575/20
Data wyroku: 2022-01-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Piotr Chodarcewicz
Słowa kluczowe: Zapłata, Bezpodstawne wzbogacenie, Korzyść majątkowa
Podstawa prawna: art. 405 k.c., art. 410 § 2 k.c.

S ygn. akt I C 1575/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 stycznia 2022 r.

Sąd Rejonowy w Koninie I Wydział Cywilny
Przewodniczący sędzia Piotr Chodarcewicz
Protokolant sekretarka Katarzyna Ławniczak
po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2021 r. w Koninie
na rozprawie
sprawy z powództwaI. W.
przeciwkoE. P.iT. P.
o zapłatę

zasądza od pozwanychE. P.orazT. P., solidarnie, na rzecz powódkiI. W.kwotę 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 marca 2020 roku do dnia zapłaty;

zasądza od pozwanychE. P.orazT. P., solidarnie, na rzecz powódkiI. W.kwotę 2 317 zł (dwa tysiące trzysta siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu.

sędzia Piotr Chodarcewicz

Sygnatura akt I C 1575/20

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 23 grudnia 2020 roku (data prezentaty Sądu)I. W.wniosła o zasądzenie od pozwanychE. P.iT. P.kwoty 10 000 zł wraz z odsetkami od dnia 14 marca 2020 roku do dnia zapłaty. Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że strony znają się od wielu lat, gdyż zamieszkują w sąsiedztwie. Pozwany prowadzi handel używanymi samochodami. Pozwany zaoferował powódce sprzedaż używanego pojazdu którym wówczas jeździł markiA. (...)nr rej. (...)w kolorze grafitowym. Strony doszły do porozumienia co do zakupu pojazdu przez powódkę za kwotę 10 000 zł. W dniu 13 marca 2020 roku powódka przekazała przedmiotową kwotę na rachunek bankowy pozwanej. Następnie powódka zwracała się do pozwanych z zapytaniem w sprawie wydania jej przedmiotowego pojazdu. Po około dwóch miesiącach od wpłaty ustalonej kwoty pozwany stwierdził, że nigdy nie był właścicielem pojazdu, a ceny nie odda, bo jej nie ma. Wezwania do zapłaty nie odniosły żadnego skutku (k. 3 – 8 – pozew).
W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, że z powódką znają się wyłącznie „z widzenia”. Powódka nigdy nie rozpytywała pozwanych na okoliczności związane z zakupem jakiegokolwiek pojazdu, nie toczyły się żadne rozmowy w tym przedmiocie. Przedmiotowy pojazd posiadał na sprzedażA. D.. Zainteresowany zakupem pojazdu byłP. S.. PozwanyT. P.pożyczyłP. S.kwotę 10 000 zł na zakup przedmiotowego pojazdu.A. D.w obecności pozwanego sporządził fakturę VAT.P. S., który był już w posiadaniu przedmiotowego pojazdu, oświadczył następnie pozwanemu, że pojazd ten sprzedał za 13 000 zł. Po jakimś czasie pozwany zaczął dopytywać sięP. S., kiedy odda pieniądze, a wtedyP. S.oświadczył, że pieniądze przeleje pozwanemu na kontoA. W.. Jak wyjaśniłP. S., pieniądze za sprzedany pojazd pobrał odS. O.(nabywcy pojazdu)A. W.i to on przeleje na konto pozwanego kwotę 10 000 zł. Na wskazane przez pozwanego konto jego żony wpłacona została kwota 10 000 zł, a przelew ten został dokonany z konta matkiA. W.. Tytuł przelewu „zapłata zaA.” był dziwny dla pozwanego, ale w istocie nie miał żadnego znaczenia, albowiem przelew był zgodny z tym, co zostało ustalone, a pozwany otrzymał zwrot pożyczki (k. 32 – 35 – odpowiedź na pozew).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
I. W.orazT.iE. P.znają się od wielu lat, gdyż zamieszkują w sąsiedztwie. Jest to luźna znajomość ograniczająca się do rozmów przy okazji przypadkowych spotkań.T. P.zajmuje się zawodowo handlem samochodami (okoliczności bezsporne).
Na przełomie lat 2019 i 2020I. W.zauważyła, żeT. P.porusza się samochodem markiA. (...)nr rej. (...). Ponieważ potrzebowała wówczas samochodu osobowego, zapytała sięT. P., czy przedmiotowy pojazd będzie na sprzedaż.T. P.potwierdził, jednak wskazał, że musi zrobić w tym pojeździe jeszcze kilka rzeczy. Na początku marca 2020 rokuI. W.ponownie zwróciła się doT. P.z zapytaniem, czy przedmiotowy samochód jest już na sprzedaż.T. P.potwierdził i przekazałI. W.numer rachunku bankowego swojej żonyE. P., na któryI. W.miała przelać kwotę 10 000 zł. Zobowiązał się, że za kilka dni auto będzie już gotowe (dowód: zeznania powódkiI. W.– k. 124-125, zeznania świadkaA. W.– k. 67v).
I. W.przelała na wskazany numer rachunku bankowego kwotę 10 000 zł. Kiedy następnie dopytywała się o przedmiotowy samochód,T. P.zbywał ją, wskazując, że niedługo przekaże jej pojazd. Na kolejnym przypadkowym spotkaniuT. P.oświadczyłI. W., że nie przelewała na jego konto żadnych pieniędzy.I. W.udała się wówczas do żonyT. P.,E. P., która z kolei oświadczyła, że są to sprawy jej męża i żeby załatwiała je z nim (dowód: zeznania powódkiI. W.– k. 124-125, zeznania świadkaA. W.– k. 67v, dowód przelewu – k. 14).
Przedmiotowy pojazd nie został przekazanyI. W., zaś kierowane przez nią wezwania do zapłaty dotyczące zwrotu przelanej kwoty 10 000 zł okazały się bezskuteczne. (dowód: zeznania powódkiI. W.– k. 124-125, zeznania świadkaA. W.– k. 67v, wezwania do zapłaty – k. 11 - 12).
Przedmiotowy pojazd należał doA. D.. W styczniu 2020 roku został on sprzedany przezA. D.P. S.za kwotę 4 100 zł. W sprzedaży pojazduP. S.pośredniczyłT. P., będący dobrym kolegąA. D.. Następnie, 28 lutego 2020 roku,P. S.zbył przedmiotowy pojazd na rzeczS. O., za kwotę 5 000 zł.S. O.nabył przedmiotowy pojazd z przeznaczeniem dla swojej córkiA. O.(dowód: częściowo zeznania pozwanegoT. P.– k. 125 – 126, częściowo zeznania świadkaA. D.– k. 67v, częściowo zeznania świadkaS. O.– k. 91 – 91v, zeznania świadkaA. W.– k. 67v, zeznania świadkaP. S.– k. 97 – 104, zeznania świadkaA. O.– k. 110 – 110v, faktura VAT – k. 50, umowa sprzedaży – k. 49).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w pierwszej kolejności w oparciu o okoliczności które nie były między stronami sporne. Zaliczył do nich fakt luźnej znajomości powódki z pozwanymi wynikający z zamieszkiwania w sąsiedztwie oraz fakt zajmowania się przez pozwanegoT. P.handlem samochodami.
W pozostałym zakresie Sąd oparł się o treść zeznań powódki, świadkaA. W., świadkaP. S.oraz świadkaA. O., które uznał za wiarygodne w całości. Ponadto, ustalając stan faktyczny sprawy Sąd oparł się częściowo na zeznaniach pozwanego oraz świadkówA. D.iS. O., które jednakże okazały się wiarygodne jedynie w części. Sąd odmówił wiary zeznaniom pozwanego oraz świadkaA. D.w zakresie, w jakim zeznali oni, że przedmiotowy pojazd został zbyty na rzeczP. S.za kwotę 14 100 zł, jak i w zakresie, żeP. S.zbył pojazd na rzeczS. O.za kwotę 10 000 zł (kwota faktycznie zapłacona), a umówił się zeS. O.na kwotę 13 000 zł. Ponadto, Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom pozwanego oraz świadkaA. D.w zakresie, w jakim zeznali oni, żeP. S.kwotę 10 000 zł, z umówionej rzekomo kwoty 14 100 zł za sprzedaż pojazdu, miał przekazaćT. P., gdyżA. D.miał jakoby dług w stosunku doT. P.w tej właśnie wysokości. W ocenie Sądu, zeznania pozwanego i świadkaA. D., będącego dobrym kolegą pozwanego, nie zasługiwały na danie im wiary tym zakresie, ponieważ pozostawały one w sprzeczności z obiektywnym materiałem dowodowym w postaci zgromadzonych w spawie dokumentów. Jak bowiem wynika z treści faktury VAT wystawionejP. S.przezA. D.(k. 50), kwota za sprzedaż przedmiotowego pojazdu ustalona została na kwotę 4 100 zł, nie zaś 14 100 zł. Niezrozumiałe byłoby, dlaczego kwestia technicznego rozliczenia przedmiotowej kwoty miała by mieć wpływ na kwotę uwzględnioną na fakturze VAT jako cena sprzedaży. W ocenie Sądu, zeznania pozwanego oraz świadkaA. D.miały tu jedynie stworzyć wrażenie, że kwota 10 000 zł przelana z konta powódki na konto pozwanej stanowiła rzekomo zapłatęP. S.za pojazd. Z kolei, zeznania co do sprzedaży przedmiotowego pojazduS. O.przezP. S.za cenę rzekomo 13 000 zł, z czego zapłacona miała zostać kwota 10 000 zł, miały w ocenie Sądu jedynie uwiarygodnić fakt, iż przedmiotowy pojazd został uprzednio zakupiony przezP. S.za kwotę 14 100 zł. Dodać należy, że w tym zakresie tak zeznania świadkaS. O., jak i oświadczenie na piśmie przez niego sporządzone (k. 38) były również niewiarygodne, jako pozostające w sprzeczności z obiektywnym materiałem dowodowym w postaci dokumentu umowy sprzedaży (k. 49), a z którego to dokumentu jednoznacznie wynika, że kwota, za jakąP. S.sprzedał pojazdS. O., wynosiła 5000 zł, nie zaś 13 000 zł. W ocenie Sądu jest całkowicie niezrozumiałe, dlaczegoP. S.orazS. O.mieliby wpisać do treści umowy tak znacznie zaniżoną kwotę. Podkreślenia wymaga przy tym, że świadekS. O.nie pamiętał większości faktów o które był pytany, a rzekomo pamiętał tymczasem kwotę 13 000 zł, na jaką miał się umówić zP. S.oraz kwotę 10 000 zł, jaką rzekomo miał mu zapłacić za pojazd. Tym samym, nie zasługiwały również na danie im wiary zeznania pozwanego, w których twierdził, żeP. S.poinformował go, że kwotę 10 000 zł, jaką miał rzekomo pozwanemu zapłacić, przekaże pozwanemuA. W..
Zgromadzone w sprawie dokumenty nie budziły wątpliwości Sądu co do swej wiarygodności oraz treści. W tym miejscach, w których zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią zeznań pozwanego oraz świadkówA. D.iS. O.a treścią dokumentów, Sąd oparł się na treści dokumentów, jako obiektywnym meteriale dowodowym. Co się tyczy oświadczenia świadkaS. O.z dnia 14.01.2021 roku (k. 38), to dokument ten, będący dokumentem prywatnym, stanowił jedynie dowód tego, żeS. O.oświadczył to, co wynika z treści przedmiotowego dokumentu. Treść oświadczenia, ze wskazanych już wyżej przyczyn, była natomiast niewiarygodna. Dodać też należy, żeS. O.został nakłoniony do sporządzenia przedmiotowego dokumentu, nie sporządził go zatem w sposób spontaniczny.

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Zgodnie zart. 405 k.c.kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe do zwrotu jej wartości. Szczególnym przypadkiem bezpodstawnego wzbogacenia jest nienależne świadczenie zart. 410 § 2 k.c., zgodnie z którym świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Przesłankami powstania zobowiązania z bezpodstawnego wzbogacenia są;

uzyskanie korzyści majątkowej przez wzbogaconego (wzbogacenie),

osiągnięcie korzyści kosztem majątku innej osoby (zubożenie),

związek pomiędzy wzbogaceniem a zubożeniem,

uzyskanie korzyści bez podstawy prawnej.

Z zebranego sprawie materiału dowodowego szczegółowo opisanego wyżej wynika jednoznacznie, że pozwani pobrali w dniu 13 marca 2020 r. od powódki kwotę 10 000 zł tytułem zapłaty za pojazd markiA. (...)nr rej. (...), a którego to pojazdu pozwanyT. P.w ogóle nie zamierzał powódce sprzedać. Wobec tego nastąpiło przesunięcie z majątku powódki do majątku pozwanych na kwotę 10 000 zł. Jednocześnie brak było podstawy prawnej do takowego przesunięcia. Przedmiotowy pojazd był już wówczas własnościąS. O.i pozwany nie był w stanie skutecznie zobowiązać się do jego sprzedaży na rzecz powódkiI. W.. Tym sposobem pozwani w zakresie zapłaconej przez powódkę w dniu 13 marca 2020 r. kwoty 10 000 zł uzyskali przysporzenie kosztem majątku powódki bez podstawy prawnej. Wobec tego, na podstawie wyżej wskazanych przepisów, Sąd zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 10 000 zł tytułem jej zwrotu.
Podstawą prawną zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie byłart. 481 k.c.Skoro w dacie dokonania przelewu przez powódkę pozwany miał świadomość nienależnego świadczenia, to termin wymagalności roszczenia powódki przypadał na dzień następujący po dokonaniu przelewu, tj. na dzień 14 marca 2020 roku.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c., tj. w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty procesu w przedmiotowej sprawie składały się: opłata sądowa w wysokości 500 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1 800 zł.

sędzia Piotr Chodarcewicz
Stronaz