Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 708/20
Data wyroku: 2021-04-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Małgorzata Jarząbek
Słowa kluczowe: Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art. 3 ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 75 ust. 1 ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 104 ust. 7 ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 kwietnia 2021 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Małgorzata Jarząbek
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2021 r.
w Warszawie
sprawyK. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o dodatek pielęgnacyjny
na skutek odwołaniaK. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 13 maja 2020r. znak(...)
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że wznawia wypłatę dodatku pielęgnacyjnego od dnia przyznania prawa do tego świadczenia.

UZASADNIENIE
W dniu 4 czerwca 2020 r.K. J.złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z dnia 13 maja 2020 r. znak:(...)zawieszającej wypłatę dodatku pielęgnacyjnego z powodu osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, wnosząc o jej zmianęi wypłacenie ww. dodatku. Odwołująca zarzuciła organowi rentowemu bezpodstawne zawieszenie wypłaty dodatku pielęgnacyjnego, wskazując, że zgodnie z art. 104 ust. 7 ustawy emerytalnej uzyskanie przychodu w wysokości 130% przeciętnego wynagrodzenia powoduje zawieszenie prawa do renty, a nie pozbawienie praw do tego świadczenia. Skoro zatem mimo zawieszenia prawa do renty nie została pozbawiona prawa do tego świadczenia, to w jej ocenie ZUS nie powinien zawieszać jej prawa do dodatku pielęgnacyjnego i powinien wypłacaćgo nadal. Powołał się przy tym na wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 27 kwietnia2011 r. sygn. akt III AUa 666/10, gdzie wskazano, że zawieszenie prawa do renty nie powoduje zawieszenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego(odwołanie k. 3-6 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie z 16 czerwca 2020 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.wniósł o jego oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Wskazał, że wypłata dodatku pielęgnacyjnego została zawieszona z uwagi na zawieszenie prawa do emerytury(odpowiedź na odwołanie k. 8 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonejK. J.przysługuje prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Świadczenie jest wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.. Jednocześnie odwołująca jest zatrudniona w Ośrodku Pomocy Społecznej DzielnicyW.(...) W.na podstawie umowy o pracę od 1 września 2016 r.Z powyższego tytułu w 2019 roku odwołująca uzyskała przychód w łącznej wysokości 67.655.71 zł brutto (48.842,18 zł netto)
    (akta rentowe – okoliczności bezsporne).
Decyzją z dnia 1 kwietnia 2019 r. znak:(...)(...) OddziałwS.zawiesił wypłatę świadczenia z powodu osiągania przez odwołującą przychodu w kwocie 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia(decyzja ZUS z 01.04.2019 r. k. 324 a.r.).
W dniu 31 stycznia 2020 r. ubezpieczona zgłosiła się do(...) OddziałwS.z wnioskiem o świadczenie uzupełniające. W toku postępowania organ rentowy ustalił,że ubezpieczona jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 28 lutego 2022 r., przy czym niezdolność ta istniała w dniu 1 stycznia 2020 r. W oparciu o powyższe ustalenie,(...) OddziałwS.decyzją z dnia 13 maja 2020 r. znak:(...)przyznał ubezpieczonej świadczenie uzupełniające w kwocie 350,28 zł miesięcznie. Jednocześnie, odrębną decyzją wydaną w tym dniu, organ rentowy przyznał odwołującej prawo do dodatku pielęgnacyjnego w kwocie 222,01 zł od 1 stycznia 2020 r. (229,10 zł po waloryzacji od 1 marca 2020 r.)do 28 lutego 2022 r. Jednocześnie organ rentowy stwierdził, że wypłata dodatku pielęgnacyjnego jest zawieszona z powodu osiągania przez odwołująca przychodu w kwocie przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia(wniosek k. 1-3 a.r., orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k. 6 a.r., decyzje ZUS z 13.05.2020 r. k. 9 i nast. a.r.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartychw aktach sprawy i aktach rentowych odwołującej. Zdaniem Sądu powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikającez treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie było zasadne.
Spór w niniejszej sprawie koncentrował się na rozważeniu, czy organ rentowy zasadnie zawiesił wypłatę przyznanego odwołującej dodatku pielęgnacyjnego z uwagi na przekroczenie przewidzianego w ustawie emerytalnej przychodu rocznego. Po rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy podzielił stanowisko odwołującej, zgodnie z którym zawieszenie prawa do rentyz tytułu niezdolności do pracy nie powoduje zawieszenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego.
Zgodnieart. 75 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 291)dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolnądo pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, z zastrzeżeniemust. 4. Treść powyższego przepisu wyraźnie wskazuje, że podstawowym warunkiem uzyskania świadczenia w postaci dodatku pielęgnacyjnego – oprócz legitymowania się statusem osoby całkowicie niezdolnej do pracy oraz samodzielnej egzystencji – jest posiadanie uprawnienia do emerytury lub renty.
Z powyższego związku nie sposób jednak wywodzić, by dodatek pielęgnacyjny ulegał zawieszeniu w przypadku zawieszenia prawa do emerytury lub renty. Zgodnie z art. 3 ustawy emerytalnej świadczenia określone w tej ustawie obejmują emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową, rentę rodzinną, dodatek pielęgnacyjny, dodatek do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej oraz zasiłek pogrzebowy. Z kolei w Rozdział 2 ustawy o emeryturach i rentach, zatytułowanym „Zawieszanie lub zmniejszanie świadczeń” stanowi, że prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu (art. 103 ust. 1). W myśl art. 104 ust. 7 ww. ustawy prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Sąd Okręgowy podziela ocenę, że cytowane wyżej przepisy art. 103 i następne odnoszą się do konkretnej kategorii świadczeń. Sformułowanie „prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu” wskazuje,że ustawodawca w Rozdziale 2 zawarł regulacje dotyczące tych właśnie wybranych świadczeń. W konsekwencji błędnym jest odczytywanie pojęcia świadczenie jako odnoszące siędo dodatku pielęgnacyjnego, skoro ustawodawca w pierwszym z artykułów zawęził zakres normatywny rozdziału II tylko do emerytur i rent.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższegoz dnia 3 czerwca 2008 r., I UK 405/07, w którym stwierdzono, że zawarte w art. 104 ust. 7 ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych sformułowanie o zawieszeniu prawa do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, w razie osiągania przychodu w kwocie wyższejniż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie oznacza pozbawienia (nawet przejściowo) uprawnienia do tego świadczenia, a jedynie de facto wstrzymanie jego wypłaty na pewien czas. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu powyższego orzeczenia nie można stwierdzić, że pozbawienie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego osoby, której prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy (jego wypłata) zostało zawieszone z powodu osiągania dodatkowych przychodów, pozostaje w sprzecznościz celem, któremu służyć ma to świadczenie, a polegającym na zabezpieczeniu bytu materialnego przez czas niezbędny do odzyskania zdolności do pracy. Ubezpieczony w takiej sytuacji ma bowiem zapewnione środki utrzymania przynajmniej takie, jakie by uzyskał, pobierając wyłącznie rentę przez cały rok kalendarzowy(zob. wyrok Sądu Najwyższegoz dnia 3 czerwca 2008 r., I UK 405/07).
W ocenie Sądu Okręgowego należy również zwrócić uwagę, że zawieszenie prawado emerytury lub renty nie skutkuje pozbawieniem ubezpieczonego prawa do tego świadczenia, lecz jedynie do jego ograniczenia poprzez brak jego wypłaty. W tym stanie rzeczy osoba której przyznano prawo do emerytury lub renty, którego wypłata została następnie zawieszona,w dalszym ciągu jest osobą uprawnioną do emerytury lub renty zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy emerytalnej, a w konsekwencji spełnia jedną z podstawowych przesłanek by uzyskać prawodo dodatku pielęgnacyjnego. W treści tego przepisu ustawodawca posługuje się pojęciem „osoby uprawnionej” do renty z tytułu niezdolności do pracy, które nie jest tożsame z pojęciem „osoby pobierającej” aktualnie takie świadczenie. Zgodnie z art. 100 ust. 1 emerytalnej, prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Ustalenie prawa do świadczenia wymaga jednakże deklaratywnej decyzji organu rentowego indywidualizującej to prawo (art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), wydawanej na wniosek osoby zainteresowanej (art. 116 ust. 1 ustawy rentowej). Uprawnionym do renty z tytułu niezdolności do pracyw rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych jest zatem ten, kto spełnił wymagane ustawą warunki, co zostało potwierdzone decyzją organu rentowego, wydaną na wniosek osoby zainteresowanej(por.. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2011 r.,III AUa 666/10).
Nie budzi zatem wątpliwości, że odwołującaK. J.spełnia warunki uprawniające ją do renty z tytułu niezdolności do pracy, skoro prawo do przedmiotowego świadczenia bezspornie jej przysługiwało jeszcze przed wydaniem skarżonej decyzji. Jest więc osobą uprawnioną do renty z tytułu niezdolności do pracy w myśl art. 75 ust. 1 ustawyo emeryturach i rentach. Na powyższe nie ma wpływu powołana przez organ rentowy okoliczność zawieszenia wypłaty renty na mocy decyzji z 1 kwietnia 2019 r. w związku przekroczeniem przewidzianego w ustawie przychodu. Zawarte w art. 104 ust. 7 ww. ustawyo sformułowanie o zawieszeniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie oznacza bowiem pozbawienia (nawet przejściowo) uprawnienia do tego świadczenia.
Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie ubezpieczonej jako zasadne, w konsekwencji czego na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił skarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy wznowił wypłatę dodatku pielęgnacyjnego od dnia przyznania prawado tego świadczenia, tj. od 1 stycznia 2020 r.