Sąd Rejonowy w Kętrzynie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 139/19
Data wyroku: 2021-09-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Beata Bihuń

Sygn. akt: I Ns 139/19

POSTANOWIENIE
Dnia 8 września 2021 r.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Beata Bihuń

Protokolant:

Starszy sekretarz sądowy Beata Bukiejko

po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2021 r. w Kętrzynie na rozprawie
sprawy z wnioskuI. T.
z udziałemS. G.,A. K.,B. S.
o dział spadku
postanawia:

I
Ustala, że w skład majątku wspólnegoE. G.iA. G.wchodzą następujące składniki:

a
stanowiący odrębną własnośćlokal mieszkalny nr (...)o pow. 84,40 m2, położonywM.przyul. (...). Metalowców 11, dla którego Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...)o wartości 180.600,00 zł (sto osiemdziesiąt tysięcy sześćset złotych),

b
księgozbiór o wartości 11.806,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset sześć złotych),

c
szafka bambusowa o wartości 300,00 zł (trzysta złotych),

d
stół (blat z motywem szachownicy) o wartości 50,00 zł (pięćdziesiąt złotych),

e
samowar o wartości 300,00 zł (trzysta złotych),

f
komplet ceramiki (jasny brąz) o wartości 200,00 zł (dwieście złotych),

g
obrazy (4 sztuki) o wartości 6.000,00 zł (sześć tysięcy złotych),

h
wierzytelność pieniężna w wysokości 203.000,00 zł (dwieście trzy tysiące złotych) z tytułu reszty ceny sprzedaży na rzeczA. K.iJ. K. (1)nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wS., gm.S., dla której Sąd RejonowywM.prowadziksięgę wieczystą o nr (...).

II
Ustala, że w skład spadku po zmarłymE. G.wchodzi:

a
½ udziału w składnikach wymienionych w pkt I a – g postanowienia;

b
wierzytelność pieniężna w wysokości 101.500,00 zł (sto jeden tysięcy pięćset złotych)z tytułu reszty ceny sprzedaży na rzeczA. K.iJ. K. (1)nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wS., gm.S., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...).

III
Ustala, że w skład spadku po zmarłejA. G.wchodzi:

a
5/8 udziału w składnikach wymienionych w pkt I a- g;

b
wierzytelność pieniężna w wysokości 118.875,00 zł (sto osiemnaście tysięcy osiemset siedemdziesiąt pięć złotych) z tytułu reszty ceny sprzedaży na rzeczA. K.iJ. K. (1)nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wS.,gm.S., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadzi księgę wieczystąo nr(...).

IV
Ustala, że uczestniczkaA. K.poniosła nakłady z majątku osobistego na nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a,w wysokości 12.000,00 zł (dwanaście tysięcy złotych).

V
Ustala, że uczestnikS. G.poniósł nakłady z majątku osobistego na nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a, w wysokości 344,20 zł (trzysta czterdzieści cztery złote i dwadzieścia groszy).

VI
Dokonuje podziału majątku wspólnegoE. G.iA. G.oraz działu spadkupo zmarłychE. G.iA. G.w ten sposób, że:

a
WnioskodawczyniI. T.przyznaje ¼ wierzytelności opisanej w pkt II b;

b
UczestnikowiS. G.przyznaje:

i
wszystkie wymienione w pkt I a – g składniki o łącznej wartości 199.256,00 zł (sto dziewięćdziesiąt dziewięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt sześć złotych);

ii
¼ wierzytelności opisanej w pkt II b;

(...)
½ wierzytelności opisanej w pkt III b.

c
UczestniczceA. K.przyznaje ¼ wierzytelności opisanej w pkt II b;

d
UczestniczceB. S.przyznaje ½ wierzytelności opisanej w pkt III b.

VII
Zasądza od uczestnikaS. G.na rzecz wnioskodawczyniI. T.kwotę 24.907,00 zł (dwadzieścia cztery tysiące dziewięćset siedem złotych) tytułem wyrównania jej udziału w spadku poE. G., płatną w 8 (ośmiu) ratach płatnych co pół roku do ostatniego dnia miesiąca, poczynając od miesiąca, w którym uprawomocni się orzeczenie, przy czym I rata płatna w kwocie 3.907,00 zł (trzy tysiące dziewięćset złotych), a raty II – VIII płatne w kwotach po 3.000,00 zł (trzy tysiące złotych).

VIII
Zasądza od uczestnikaS. G.na rzecz uczestniczkiB. S.kwotę 17.117,50 zł (siedemnaście tysięcy sto siedemnaście złotych i pięćdziesiąt groszy) tytułem wyrównania jej udziału w spadku poA. G., płatną w 4 (czterech) ratach płatnych co pół roku, do ostatniego dnia miesiąca, poczynając od miesiąca, w którym uprawomocni się orzeczenie, przy czym I rata płatna w kwocie 3.617,50 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych i pięćdziesiąt groszy), a raty II – IV płatne w kwotach po 4.500,00 zł (cztery tysiące pięćset złotych).

IX
Zasądza od uczestnikaS. G.na rzecz uczestniczkiA. K.kwotę 24.907,00 zł (dwadzieścia cztery tysiące dziewięćset siedem złotych) tytułem wyrównania jej udziału w spadku poE. G., płatną w 8 (ośmiu) ratach płatnych co pół roku, do ostatniego dnia miesiąca, poczynając od miesiąca, w którym uprawomocni się orzeczenie, przy czym I rata płatna w kwocie 3.907,00 zł (trzy tysiące dziewięćset złotych), a raty II – VIII płatne w kwotach po 3.000,00 zł (trzy tysiące złotych).

X
Zasądza od wnioskodawczyniI. T.na rzecz uczestniczkiA. K.kwotę 1.500,00 zł (jeden tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu 2/16 wartości nakładów poniesionych przez uczestniczkę z majątku osobistego na nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a.

XI
Zasądza od uczestnikaS. G.na rzecz uczestniczkiA. K.kwotę 8.250,00 zł (osiem tysięcy dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu 11/16 wartości nakładów poniesionych przez uczestniczkę z majątku osobistego na nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a.

XII
Zasądza od uczestniczkiB. S.na rzecz uczestniczkiA. K.kwotę 750,00 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu 1/16 wartości nakładów poniesionych przez uczestniczkę z majątku osobistego na nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a.

XIII
Zasądza od wnioskodawczyniI. T.na rzecz uczestnikaS. G.kwotę 43,00 zł (czterdzieści trzy złote) tytułem zwrotu 2/16 wartości nakładów poniesionych przez uczestnikaz majątku osobistego na nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a.

XIV
Zasądza od uczestniczkiA. K.na rzecz uczestnikaS. G.kwotę 43,00 zł (czterdzieści trzy złote) tytułem zwrotu 2/16 wartości nakładów poniesionych przez uczestnikaz majątku osobistego na nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a.

XV
Zasądza od uczestniczkiB. S.na rzecz uczestnikaS. G.kwotę 21,50 zł (dwadzieścia jeden złotych i pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu 1/16 wartości nakładów poniesionych przez uczestnika z majątku osobistego na nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a.

XVI
Pozostałe wnioski stron oddala.

XVII
Nakazuje uczestniczceA. K.wydać uczestnikowiS. G.stół(blat z motywem szachownicy), o którym mowa w pkt I d.

XVIII
Przyznaje ze Skarbu Państwa radcy prawnemuJ. K. (2)kwotę 2.400,00 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie wnioskodawczyni oraz kwotę 552,00 zł (pięćset pięćdziesiąt dwa złote) tytułem należnego od wynagrodzenia podatku VAT.

XIX
Zasądza od wnioskodawczyniI. T.oraz uczestnikówS. G.,A. K.orazB. S.na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 21,50 zł (dwadzieścia jeden złotych i pięćdziesiąt groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

XX
Pozostałe koszty postępowania strony ponoszą we własnym zakresie.

sygn. akt I Ns 139/19

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniI. T.wniosła początkowo o dokonanie działu spadku po zmarłymE. G., a ostatecznie o dokonanie podziału majątku wspólnegoE. G.iA. G.oraz działu spadku poA. G.iE. G.. W ramach swojego żądania wnioskodawczyni wniosła o ustalenie, że w skład majątku wspólnego zmarłychA. G.iE. G.oraz w skład spadku po nich, wchodzą następujące składniki:

1
stanowiący odrębną własnośćlokal mieszkalny nr (...)o pow. 84,40 m2, położonywM.przyul. (...). Metalowców 11, dla którego Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...)o wartości 180.600,00 zł (sto osiemdziesiąt tysięcy sześćset złotych),

2
samochód osobowy markiF. (...)onr rej (...)o wartości 1.500,00 zł (jeden tysiąc pięćset złotych),

3
rzeźby o wartości 1.000,00 zł (jeden tysiąc złotych)

4
księgozbiór o wartości 11.806,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset sześć złotych),

5
stolik bambusowy o wartości 500,00 zł (pięćset złotych),

6
szafka bambusowa o wartości 300,00 zł (trzysta złotych),

7
porcelanaR.o wartości 1.200,00 zł (jeden tysiąc dwieście złotych),

8
sowa porcelanowa o wartości 1.500,00 zł (jeden tysiąc pięćset złotych),

9
stół (blat z motywem szachownicy) o wartości 50,00 zł (pięćdziesiąt złotych),

10
samowar o wartości 300,00 zł (trzysta złotych),

11
komplet ceramiki (jasny brąz) o wartości 200,00 zł (dwieście złotych),

12
porcelana (W.) o wartości 100,00 zł (sto złotych),

13
obrazy (4 sztuki) o wartości 6.000,00 zł (sześć tysięcy złotych),

14
wierzytelność pieniężna w wysokości 203.000,00 zł (dwieście trzy tysiące złotych)z tytułu reszty ceny sprzedaży na rzeczA. K.iJ. K. (1)nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wS., gm.S., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...).

Wnioskodawczyni wniosła również o ustalenie, że uczestniczkaA. K.poniosła nakłady z majątku osobistego w wysokości 12.000,00 zł na spłatę zaległości spadkodawców w Spółdzielni Mieszkaniowej.
W odpowiedzi na wniosek uczestnicyS. G.,A. K.orazB. S., którą sąd wezwał do udziału w postepowaniu postanowieniem z dnia 28.02.2019 r. (k. 98), co do zasady zgadzali się z żądaniem, aleS. G.podnosił, że samochód osobowy, cztery obrazy, rzeźby i porcelanaR.nie wchodziły w skład spadku po zmarłych.
W piśmie z dnia 30.05.2021 r. pełnomocnik uczestnikaS. G.wniósł o zaliczenie do składu majątku spadkowego po zmarłejA. G.wierzytelności z tytułu mienia zabużańskiegoo nieznanej wysokości. Dodatkowo wniósł o ustalenie, że testamentA. G., sporządzony w dniu 17 marca 2014 r. zawiera ważny i skuteczny zapis na rzeczS. G.udziału przypadającegoA. G.w rekompensacie za mienie zabużańskie o nieznanej wartości oraz udziału wynoszącego 5/8 w wierzytelności należnej odA. K., położonej wM.o wartości 203.000,00 zł. Pełnomocnik uczestnikaS. G.żądał również ustalenia, że uczestnik poniósł nakłady z majątku osobistego na majątek spadkowy w kwocie 3.344,79 zł i żądał jego rozliczenia pomiędzy stronami.
Ostatecznie uczestnikaA. K.w piśmie z dnia 07.06.2021 r. wskazała, że nie żąda ustalenia, iż w skład majątku wspólnego zmarłychE.iA. G.wchodzi samochód osobowy, rzeźby, porcelanaR.oraz porcelanaW.. Podobne stanowisko zaprezentowała wnioskodawczyni. UczestniczkaA. K.orazI. T.wniosły o oddalenie wniosku uczestnikaS. G.o rozliczenie wskazanych przez niego nakładów.
Odnośnie sposobu działu spadku po zmarłychE. G.orazA. G.strony ostatecznie zgodnie żądały aby lokal mieszkalny oraz wszystkie ruchomości przyznać na własność uczestnikowiS. G.ze stosownymi spłatami na rzecz wnioskodawczyni i uczestniczek, natomiast co do wierzytelności wszyscy żądali rozliczenia jej pomiędzy stronami tzn. aby uczestniczkaA. K.dokonała spłat całej wierzytelności na rzecz wnioskodawczyni i uczestników stosownie do ich udziałów w spadku.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
E. G.iA. G.byli małżeństwem (bezsporne).E. G.zmarł w dniu 25.04.2013 r., aA. G.w dniu 17.01.2015 roku.
A. G.w dniu 17.03.2014 r. sporządziła przed notariuszemA. D.((...)) testament, w którym ustanowiła zapis windykacyjny, mocy którego jej synS. G.miał po jej śmierci nabyć stanowiący odrębną nieruchomośćlokal mieszkalny nr (...)o pow. 81 m2, położony wM.naOsiedlu (...)wraz z prawami z nim związanymi. Dalej spadkodawczyni wskazała, że do dziedziczenia całego spadku, jaki po niej pozostanie powołuje swoją córkęB. S.oraz synaS. G.w dwóch równych częściach.A. G.wydziedziczyła swoje córkiA. K.orazI. T.oraz oświadczyła, że jej życzeniem jest ażeby w dziale spadku należne pieniądze stanowiące rekompensatę za mienie zabużańskie oraz należne raty za sprzedanąA. K.nieruchomość położoną wM., otrzymał w całości jej synS. G..
Prawomocnym postanowieniem z dnia 24.03.2016 r. Sąd Rejonowy w Mrągowie w sprawie(...)stwierdził, że spadek poE. G., zmarłym dnia 25.04.2013 r. wB., na podstawie ustawy nabyli po ¼ części spadku: żona spadkodawcyA. G.wprost, synS. G.wprost oraz córkiA. K.iI. T.z dobrodziejstwem inwentarza.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 12.10.2015 r. Sąd Rejonowy w Mrągowie w sprawie(...)stwierdził, że spadek poA. G., zmarłej dnia 17.01.2015 r. wB., na podstawie testamentu notarialnego z dnia 17.03.2014 r. nabyli po ½ części spadku synS. G.oraz córkaB. S., przy czym wchodzący w skład spadku udział ½ części w prawie własności lokalu mieszkalnego położonego wM.przyOsiedlu (...)wraz ze związanym działemw nieruchomości wspólnej nabył synS. G..
Umową z dnia 29.12.2010 r. , zawartą w formie aktu notarialnego,E. G.orazA. G.sprzedali na rzecz małżonkówA. K.orazJ. K. (1)dz. nr 89/2o pow. 0,22 ha, położoną w gm.S., we wsiM., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadzi Kw o nr(...)za cenę 300.000,00 zł. Część należnej kwoty została przez kupujących przelana na spłatę zadłużeń sprzedających w bankach, a kwota pozostała po dokonaniu spłat miała być spłacana w równych miesięcznych ratach po 1.000,00 zł, aż do całkowitego spłacenia, począwszy od stycznia 2011 r. W chwili śmierciE. G.do spłaty na rzecz sprzedających pozostała kwota 203.000,00zł.
W skład majątku wspólnego zmarłychE. G.iA. G.w chwili śmierciE. G.wchodziły następujące składniki:

1
stanowiący odrębną własnośćlokal mieszkalny nr (...)o pow. 84,40 m2, położonywM.przyul. (...). Metalowców 11, dla którego Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...)o wartości 180.600,00 zł (sto osiemdziesiąt tysięcy sześćset złotych),

2
księgozbiór o wartości 11.806,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset sześć złotych),

3
szafka bambusowa o wartości 300,00 zł (trzysta złotych),

4
stół (blat z motywem szachownicy) o wartości 50,00 zł (pięćdziesiąt złotych),

5
samowar o wartości 300,00 zł (trzysta złotych),

6
komplet ceramiki (jasny brąz) o wartości 200,00 zł (dwieście złotych),

7
porcelana (W.) o wartości 100,00 zł (sto złotych),

8
obrazy (4 sztuki) o wartości 6.000,00 zł (sześć tysięcy złotych),

9
wierzytelność pieniężna w wysokości 203.000,00 zł (dwieście trzy tysiące złotych)z tytułu reszty ceny sprzedaży na rzeczA. K.iJ. K. (1)nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wS., gm.S., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...).

W skład spadku po zmarłymE. G.wchodziły następujące składniki:

1
½ udziału w składnikach wymienionych w pkt 1- 8 wyżej;

2
wierzytelność pieniężna w wysokości 101.500,00 zł (sto jeden tysięcy pięćset złotych) z tytułu reszty ceny sprzedaży na rzeczA. K.iJ. K. (1)nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wS., gm.S., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...).

Umowami darowizny z dnia 23.10.2013 r.A. G.darowała swojemu synowiE. G.siedem obrazów oraz sowę ceramiczną, wskazując, że stanowią one część jej majątku osobistego.
W lokalu mieszkalnym wchodzącym w skład majątku wspólnegoE.iA. G.po śmierciE. G.do chwili obecnej mieszka uczestnikS. G., który w latach 2013 – 2018 opłacał polisę ubezpieczeniową lokalu. Dodatkowo opłacił podatek od nieruchomości w łącznej kwocie 344,20 zł, wymienił drzwi wejściowe i zawór termostatyczny w jednym z grzejników.
Po śmierciE. G.A. K.dokonała spłaty na rzeczA. G.łącznie kwoty 8000,00 zł. Dodatkowo w okresie od 10.01.2014 do 10.12.2014 r. dokonała na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wM.spłaty zadłużeniaE.iA. G.z tytułu opłat związanych ze stanowiących ich własność lokalem mieszkalnym w łącznej kwocie 12.000,00 zł.
A. K.i jej mążJ. K. (1)spłacali zadłużenie związane z lokalem mieszkalnym jeszcze za życiaE. G., co było zaliczane na poczet spłaty ceny sprzedaży opisanej wyżej nieruchomości.
W skład spadku po zmarłejA. G.wchodziły następujące składniki:

1
5/8 udziału w składnikach wymienionych w pkt 1- 8 wyżej;

2
wierzytelność pieniężna w wysokości 118.875,00 zł (sto osiemnaście tysięcy osiemset siedemdziesiąt pięć złotych) z tytułu reszty ceny sprzedaży na rzeczA. K.iJ. K. (1)nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wS., gm.S., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...).

W dniu 23.10.2017 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w MrągowieA. F.w sprawie(...)dokonał spisu inwentarza po zmarłymE. G.i ustalił, że w skład spadku po zmarłym wchodzi ½ udziału w następujących składnikach:

1
lokal mieszkalny nr (...)o pow. 84,40 m2, położony wM.przyul. (...). Metalowców 11, dla którego Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...)o wartości 180.600,00 zł;

2
samochód osobowy markiF. (...)onr rej (...)o wartości 1.500,00 zł,

3
rzeźby o wartości 1.000,00 zł,

4
księgozbiór o wartości 11.806,00 zł,

5
stolik bambusowy o wartości 500,00 zł,

6
szafka bambusowa o wartości 300,00 zł,

7
porcelanaR.o wartości 1.200,00 zł,

8
sowa porcelanowa o wartości 1.500,00 zł,

9
stół (blat z motywem szachownicy) o wartości 50,00 zł,

10
samowar o wartości 300,00 zł,

11
komplet ceramiki (jasny brąz) o wartości 200,00 zł,

12
porcelana (W.) o wartości 100,00 zł,

13
obrazy (4 sztuki) o wartości 6.000,00 zł.

14
½ wierzytelności pieniężnej w wysokości 203.000,00 zł z tytułu reszty ceny sprzedaży na rzeczA. K.iJ. K. (1)nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wS., gm.S., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...).

Jeszcze za życiaA. G.przed Wojewodą(...)toczyło się postępowanie z wnioskuK. F.o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej tj. dóbr ziemskichM.lit. B i E, położonych w gm. jodzkiej, pow. brasławkim, woj. wileńskim. Ostateczną decyzją z dnia 29.01.2021r. Wojewoda(...)stwierdził, że m.in.B. S.iS. G., jako spadkobiercyA. G.posiadają po 1/8 części prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przezK. F.zd.Ł.nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej tj. dóbr ziemskichM.lit. B i E, położonych na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w gm. jodzkiej, pow. brasławkim, woj. wileńskim, składających się z 322,41 ha gruntów i ustalił wysokość rekompensaty każdego z nich na kwoty po 93.668,57 zł.
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o: postanowienie z dnia 24.03.2016 r. znajdujące się na k. 58 w aktach SR w Mrągowie o sygn.(...), postanowienie z dnia 12.10.2015 r. znajdujące się na k. 28 w aktach SR w Mrągowie o sygn.(...), odpis z Kw k. 10 - 11 oraz dokumenty w aktach kw nr(...)SR w Mrągowie, protokół ze spisu inwentarza k. 12 - 13, umowy darowizny k. 30 – 32, polisy k. 33 – 37, decyzje k. 38 – 42, 203, potwierdzenia przelewów k. 49 – 60, pisma k. 63 – 70, akt notarialny k. 74 – 76, potwierdzenia przelewów k. 88 – 94, 202, umowa k. 204-205, faktura k. 206, zdjęcia k. 261 - 268, potwierdzenia przelewów k. 308 - 315, pismo k. 363, 424, dokumentacja przesłana przez Wojewodę(...)k. 425 – 441, 491 – 563, dokumenty znajdujące się w aktach Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w MrągowieA. F.(...), w szczególności protokół k. 82 akt.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 1037 kcdział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Dalejart. 1038 § 1 kcwskazuje, że sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Zgodnie z treściąart. 686 kpcw postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.
Jak wynika z treściart. 922 § 1 k.c., spadek stanowi ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego, które należały do niego w chwili otwarcia spadku, to jest w chwili śmierci. Gdy w skład spadku po zmarłym wchodzi udział spadkodawcy w majątku objętym małżeńską wspólnością ustawową, to do przeprowadzenia działu spadku konieczne jest uprzednie lub jednoczesne przeprowadzenie postępowania o podział majątku wspólnego. Zgodnie z przepisemart. 567 § 3 kpcdo postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku.
W związku z powyższym, mając na uwadze fakt, że spadkobiercyA.iE. G.byli małżeństwem, sąd w niniejszym postępowaniu zobligowany był ustalić skład i wartość składników ich majątku wspólnego i składników spadku podlegających podziałowi.
Zgodnie z treściąart. 31 kro, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Z chwilą ustania małżeństwa wspólność ustawowa przekształca się w udziały w majątku wspólnym, przy czym zgodnie z treściąart. 43 § 1 kroco do zasady oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Małżeństwo ustaje na skutek śmierci jednego z małżonków. Zgodnie zart. 684 k.p.c.w zw. zart. 46 kro, skład i wartość majątku ulegającego podziałowi między małżonkami ustala sąd, a stan majątku wspólnego dla potrzeb wzajemnych rozliczeń między małżonkami ustala się według jego składu w chwili ustania wspólności majątkowej, co w niniejszym postepowaniu nastąpiło w dniu śmierciE. G..
Omawiając ustalenia sądu co do składu majątku wspólnegoE. G.iA. G.na wstępie zauważyć należy, że sąd oparł się na złożonych przez strony dokumentach, których wiarygodności żadna z nich nie kwestionowała. Sąd dał również wiarę zeznaniom samych stron, który były z drobnymi wyjątkami ze sobą spójne i zgodne.
Do sprawy ostatecznie nic nie wniosły zeznania świadkówJ. K. (1)(k. 254) orazB. T.(k. 253 – 254), ponieważ świadkowie zeznawali na okoliczności, które ostatecznie były pomiędzy stronami niesporne - strony ostatecznie ustaliły, że cztery obrazy wchodzą w skład majątku małżonkówG., a samochód osobowy markiF. (...)nie wchodzi w skład majątku wspólnego zmarłych rodziców stron. Z tych samych powodów do sprawy nie wniosły nic dokumenty znajdujące się na kartach 351 – 358. Do sprawy nic również nie wniosły dokumenty znajdujące się w aktach SR w Mrągowie(...), albowiem dotyczyły one wyłącznie uczestnikaS. G.i okoliczności w nich stwierdzone nie miały żadnego związku z toczącym się postępowania, w szczególności z żądaniami stron.
Uzasadniając kolejno poszczególne punkty postanowienia sądu, na rozprawie w dniu 30.08.2021 r. wnioskodawczyni oraz uczestnicy postępowania zgodnie oświadczyli, że w skład majątku wspólnego spadkodawców oraz w skład spadku po nich wchodzą następujące składniki: lokal mieszkalny, księgozbiór, szafka bambusowa, stół (blat z motywem szachownicy), samowar, komplet ceramiki (jasny brąz), obrazy (4 sztuki) oraz wspomniana wcześniej wierzytelność w wysokości 203.000,00 zł. Pomiędzy stronami bezsporne były również wartości poszczególnych składników majątkowych.
Odnosząc się do spornych pomiędzy stronami składników majątku wspólnego oraz składu spadku po zmarłych małżonkachG., sąd wyeliminował z nich porcelanową sowę, stolik bambusowy oraz porcelanąR.. Co do sowy porcelanowej, sąd dał wiarę zeznaniom uczestnikaS. G.orazB. S., że wchodziła ona w skład majątku odrębnego zmarłejA. G.(spadkodawczyni otrzymała ją od swojego ojca), w związku z czym uznać należy, że przekazanie tego przedmiotu uczestnikowiS. G.na mocy umowy darowizny z dnia 23.10.2013 r. było skuteczne i w chwili śmierciA. G.przedmiot ten nie wchodził w skład spadku po zmarłej. Co do stolika bambusowego oraz porcelanyR.uczestnikS. G.wskazał, że nie posiada tych przedmiotów, a pozostałe uczestniczki i wnioskodawczyni nie wiedziały gdzie się te składniki mogą znajdować i czy faktycznie po śmierciE. G.istniały. DodatkowoA. K.wskazała, że komornik sporządzał spis inwentarza na podstawie ich oświadczeń, a nie oględzin. Ponieważ co do zasady dział spadku powinien obejmować przedmioty, które istniały w chwili otwarcia spadku i które istnieją w chwili dokonywania działu (por. uchw. SN z 27.9.1974 r., III CZP 58/74, OSNC 1975, Nr 6, poz. 90) sąd wobec braku wiedzy stron co do ich istnienia w dniu orzekania oraz w chwili śmierciE. G.nie zaliczył ich do majątku wspólnego spadkobierców, a tym samym do masy spadkowej po nich.
W związku z powyższym sąd w pkt I postanowienia ustalił, że w skład majątku wspólnego zmarłychE. G.iA. G.wchodzą następujące składniki:

a
stanowiący odrębną własnośćlokal mieszkalny nr (...)o pow. 84,40 m2, położonywM.przyul. (...). Metalowców 11, dla którego Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...)o wartości 180.600,00 zł (sto osiemdziesiąt tysięcy sześćset złotych),

b
księgozbiór o wartości 11.806,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset sześć złotych),

c
szafka bambusowa o wartości 300,00 zł (trzysta złotych),

d
stół (blat z motywem szachownicy) o wartości 50,00 zł (pięćdziesiąt złotych),

e
samowar o wartości 300,00 zł (trzysta złotych),

f
komplet ceramiki (jasny brąz) o wartości 200,00 zł (dwieście złotych),

g
obrazy (4 sztuki) o wartości 6.000,00 zł (sześć tysięcy złotych),

h
wierzytelność pieniężna w wysokości 203.000,00 zł (dwieście trzy tysiące złotych)z tytułu reszty ceny sprzedaży na rzeczA. K.iJ. K. (1)nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wS., gm.S., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadziksięgę wieczystą o nr (...).

Sąd nie uwzględnił żądania uczestnikaS. G.aby ustalić, że w skład spadku po zmarłejA. G.wchodzi mienie zabużańskie o nieokreślonej wartości. Sąd w całości podzielił stanowisko pełnomocnika wnioskodawczyni oraz uczestniczkiA. K., które wniosły o oddalenie tego żądania i powoływały się na treść wyroku NSA wW.z dnia 26.04.2012 r. I OSK 606/11, w którym NSA wskazał, że prawo do rekompensaty, określone wustawie z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiejnie wchodzi w skład spadku. Uprawnienie to jest prawem publicznym, a żaden przepis prawa nie wskazuje na to by do spadku mogły wchodzić prawa publicznoprawne. W ocenie NSA, po to ustawodawca w ustawie szczególnej wymienia w jej art. 2 i 3 ust. 2 podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem do wojewody o potwierdzenie prawa do rekompensaty, żeby w ten sposób wyznaczyć krąg osób, którym roszczenie to przysługuje. W przypadku wielości podmiotów sama również ustawa zabużańska reguluje możliwości sposobu realizacji przewidzianych nią świadczeń ( art. 3 ust. 1 ustawy). Wynikający z dziedziczenia tytuł prawny spadkobiercy właściciela nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest zatem konieczny do nabycia rekompensaty przewidzianejustawą z dnia 8 lipca 2005 r., ale to nie fakt spadkobrania jest źródłem tego uprawnienia. Prawo to powstaje dopiero na mocy przepisów ustawy zabużańskiej.
W pkt II Sąd ustalił, że w skład spadku po zmarłymE. G.wchodzi ½ udziałuw składnikach wymienionych w pkt I a – g oraz ½ wierzytelności wymienionej w pkt I h tj. kwota 101.500,00 zł, ponieważ żadna ze stron nie podnosiła, żeby zmarłych łączył inny niż ustawowy ustrój majątkowy małżeński, nikt nie żądał również ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym. W związku z tym sąd ustalił, że zmarli posiadali równe udziały w majątku wspólnym, a co za tym idzie w skład spadku poE. G.wchodził udział w ½ części we wszystkich składnikach, wchodzących w skład majątku wspólnego spadkodawców. Żadna ze stron nie wskazywała, abyE. G.posiadał majątek odrębny, sąd również nie posiadał takiej wiedzy.
W pkt III Sąd ustalił, że w skład spadku po zmarłejA. G.wchodzi 5/8 udziałuw składnikach wymienionych w pkt I a – g oraz część wierzytelności wymienionej w pkt I h tj. kwota 118.875,00 zł. Podobnie jak w przypadkuE. G., sąd ustalił, żeA. G.posiadała½ udziału w majątku wspólnym i w chwili śmierci nie posiadała żadnego majątku odrębnego, który wchodziłby w skład spadku. Udział 5/8 w ruchomości i nieruchomościach wynika z tego, żeA. G.była również spadkobiercą po zmarłymE. G., co oznacza, że z całego majątku wspólnego ze zmarłym mężem należało się jej ½ udziału z tytułu podziału majątku oraz ¼ udział z ½ części należnejE. G.z tytułu dziedziczenia po nim (1/2 + 1/4 x1/2 = 1/2 +1/8= 4/8 + 1/8 = 5/8). Wysokość wchodzącej w skład spadku poA. G.wierzytelności sąd ustalił w następujący sposób: ½ wierzytelności tj. kwota 101.500,00 zł wchodziła w skład spadku po spadkodawczyni jako jej udział w majątku wspólnym zE. G., dodatkowoA. G.jako spadkobiercaE. G.odziedziczyła 1/8 wierzytelności (1/4 z 1/2) tj. kwotę 25.375,00 zł. Łącznie uzyskano kwotę 126.875,00 zł, którą należało pomniejszyć o kwotę 8.000,00 zł – sumę , jaką wypłaciłaA. G.uczestniczkaA. K.z tytułu spłaty reszty ceny sprzedaży nieruchomości położonej w wsiM.. W związku z tym w skład spadku poA. G.wchodziła wierzytelności o wartości 118.875,00 zł. Kwotę 8.000,00 zł sąd ustalił w oparciu o przedłożone przez uczestniczkęA. K.potwierdzenia przelewów, ponadto żadna ze stron nie kwestionowała ani ich poniesienia ani ich wysokości.
W pkt IV postanowienia sąd ustalił, żeA. K.ponosiła nakłady z majątku osobistego na nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a,w wysokości 12.000,00 zł. Wysokość nakładów sąd ustalił w oparciu o przedłożone przez uczestniczkęA. K.potwierdzenia przelewów, ponadto żadna ze stron nie kwestionowałaani faktu ich poniesienia ani ich wysokości.
W pkt V postanowienia sąd ustalił, że uczestnikS. G.poniósł nakłady z majątku osobistegona nieruchomość stanowiącą majątek wspólnyE. G.iA. G., opisaną w pkt I a,w wysokości 344,20 zł. Wprawdzie uczestnik żądał ustalenia, że nakłady poniesione przez niego na majątek wspólny wynosiły kwotę 3.344,79 zł, jednakże sąd do nakładów zaliczył jedynie zapłacony przez uczestnika podatek od nieruchomości i tylko w takiej wysokości, w jakiej uczestnik potwierdził poniesienie tego wydatku potwierdzeniami przelewów (k. 91-94, 202). W ocenie sądu niezasadnym było zaliczenie do nakładów opłat za ubezpieczenia mieszkania oraz kosztów wymiany drzwi i części do grzejników, ponieważ to wyłącznie uczestnikS. G.korzysta od wielu lat z wchodzącego w skład spadku lokalu mieszkalnego, a nieuwzględnionych przez sąd nakładów nie należy zaliczyć do koniecznych do utrzymania nieruchomości.
W pkt VI postanowienia sąd dokonał podziału majątku wspólnegoE. G.iA. G.oraz działu spadku po zmarłychE. G.iA. G.w ten sposób, że mając na uwadze zgodne stanowisko stron, wszystkie opisanej w pkt I postanowienia ruchomości i lokal mieszkalny przyznał uczestnikowiS. G.. Dokonując podziału wchodzącej w skład spadku po zmarłych wierzytelności, sąd nie uwzględnił wniosku żadnej ze stron i nie dokonał jej rozliczenia pomiędzy nimi. Przede wszystkim zauważyć należy, że umowa sprzedaży z dnia 29.12.2010 r. została zawarta nie tylko pomiędzy małżonkamiG.iA. K., ale jej stroną był równieżJ. K. (1), który nie był spadkobiercąA.iE. G., a co za tym idzie uczestnikiem niniejszego postępowania,w związku z czym wydanie postanowienia, w którym orzeczono by również o jego zobowiązaniu byłoby czynnością wadliwą i nie mającą żądnego uzasadnienia. Dodatkowo zauważyć należy, że z uwagi na zapis § 4 umowy sprzedaży tj. z uwagi na rozłożenie na miesięczne raty spłaty ceny sprzedaży, na dzień orzekania w niniejszej sprawie, znaczna część wierzytelności nie była wymagalna i rozliczając pomiędzy stronami całą wierzytelność, sąd musiałby dokonać nieuzasadnionej zmiany warunków spłaty, nałożonych naA.iJ. K. (1). W związku z tym sąd przyznał wnioskodawczynii uczestnikom stosowne udziały we wierzytelnościach, wchodzących w skład spadku po zmarłych spadkodawcach: wnioskodawczyni, uczestniczceA. K.i uczestnikowiS. G.po ½ udziału we wierzytelności wchodzącej w skład spadku po zmarłymE. G.,a uczestniczceB. S.oraz dodatkowo uczestnikowiE. G.po ½ udziału we wierzytelności wchodzącej w skład spadku po zmarłejA. G..
Sąd nie uwzględnił żądania uczestnikaS. G.co do uznania, że spadkodawczyniA. G.w testamencie z dnia 17.03.2014 r. uczyniła na jego rzecz zapis zwykły, na mocy którego to wyłącznie uczestnikowi miałaby przypaść wchodząca w skład spadku po zmarłej wierzytelności.
O warunkach zapisu zwykłego mowa jest w treściart. 968 kc, zgodnie z którym spadkodawca może przez rozporządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby. Zapisem zwykłym może być obciążony wyłącznie spadkobierca zarówno ustawowy lub testamentowy, jak też kilku z nich jednocześnie oraz osoba uprawniona z tytułu zapisu windykacyjnego. Obowiązek wykonania zapisu jest długiem spadkowym. SpadkodawczyniA. G.w sporządzonym testamencie wyraziła wolę, że  jej życzeniem jest ażeby w dziale spadku należne raty za sprzedanąA. K.nieruchomość położoną wM., otrzymał w całości jej synS. G., przy czym jedyny spadkobierca, którego zmarła mogła obciążyć zapisem –B. S.nie dysponuje przedmiotem objętym życzeniem spadkodawczyni, ponieważ w skład spadku weszła wierzytelność, czyli jedynie możliwość żądania odA. K.i jej mężaJ. K. (1)spłat. Poza tym z samej treści testamentu wynika, że spadkodawczyni wyraziła swoje życzenie jedynie co do działu spadku a nie nałożyła na spadkobiercę obowiązek spełnienia świadczenia pieniężnego. Sam zapis jest niewłaściwy równieżz powodu pominięcia w nim osobyJ. K. (1), który ponosi wraz zA. K.solidarną odpowiedzialność za spłatę pozostałej części ceny zakupu nieruchomości położonej wM..
W punktach VII – IX sąd zasądził od uczestnikaS. G.na rzecz pozostałych stron stosowne spłaty ich udziałów w nieruchomości oraz ruchomościach wchodzących po zmarłychA.iE. G.. Spadkobiercami poE. G.oprócz zmarłejA. G.są wnioskodawczyni oraz uczestnicyA. K.iS. G.po ¼ części. Wartość ruchomościi nieruchomości wchodzących w skład spadku po zmarłymE. G.to łącznie kwota 99.628,00zł. Wnioskodawczyni oraz uczestniczkaA. K.posiadają po ¼ udziału w spadku o wartości 24.907,00 zł i takie kwoty sąd zasądził od uczestnikaS. G.na ich rzecz.
Spadkobiercami po zmarłejA. G.są uczestnicyB. S.iS. G.po ½ części. Wartość ruchomości i nieruchomości wchodzących w skład spadku po zmarłejA. G.to kwota 124.535,00 zł, przy czymS. G.zgodnie z postanowieniem Sądu RejonowegowM.nabył po spadkodawczyni ½ udziału w lokalu mieszkalnym o wartości 90.300,00 zł.Do podziału pomiędzy spadkobiercami pozostała więc kwota 34.235,00 zł (124.535,00 zł – 95.300,00 zł), w związku z czym udział należny uczestniczceB. S.ma wartość 17.117,50 zł i taką kwotę sąd zasądził od uczestnikaS. G.na jej rzecz.
Sąd nie zastosował przy dziale spadku po zmarłejA. G.treściart. 1039 kci nie zaliczył na schedę spadkową otrzymanego przez uczestnikaG.od spadkodawczyni zapisu windykacyjnego, ponieważ z treści całego testamentu wynika, że życzeniemA. G.było aby cały spadek po niej otrzymał jej synS. G., a jak wskazuje się orzecznictwie, zwolnienie z obowiązku zaliczenia zapisu windykacyjnego na schedę spadkową może nastąpić również w sposób dorozumiany. SN w wyroku z dnia 27.09.2017 r. w sprawie V CSK 50/17również wskazał, że przepisart. 1039 § 1 k.c.ma charakter dyspozytywny. Umożliwia bowiem niezaliczenie na schedę spadkową otrzymanych przez spadkobiercę korzyści, jeżeli spadkodawca jednoznacznie wyraził taką wolę albo z okoliczności wynika, że przekazanie miało miejsce ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Również uczestniczkaB. S.nie żądała takiego zaliczenia.
W pkt X – XII sąd zasądził od wnioskodawczyni oraz uczestnikówS. G.iB. S.na rzecz uczestniczkiA. K.stosowną do ich udziałów w lokalu mieszkalnym część poniesionych przez nią nakładów na ten lokal, przy czym sąd ustalił, że wnioskodawczyni i uczestniczkaA. K.we współwłasności lokalu posiadają udziału po 1/8 udziału tj. 2/16 (1/4 z 1/2),S. G.udział w wysokości 11/16 (1/4 z 1/2 plus 1/2 plus 1/2 z 1/8), a uczestniczkaB. S.1/16 udziału (1/2 z 1/8). W związku z powyższym sąd zasądził na rzeczA. K.odI. T.kwotę 1.500 zł (2/16 z 12.000 zł) odS. G.kwotę 8.250,00 zł (11/16 z 12.000 zł ), a odB. S.kwotę 750,00 zł (1/16 z 12.000,00 zł).
W pkt XIII – XV sąd w podobny sposób zasądził od wnioskodawczyni oraz uczestniczekA. K.iB. S.na rzeczS. G.stosowną do ich udziałów w lokalu mieszkalnym część poniesionych przez niego nakładów na ten lokal. Od wnioskodawczyni i uczestniczkiA. K.zasądził kwotę 43,00 zł (2/16 z 344,20 zł), a od uczestniczkiB. S.kwotę 21,50 zł (1/16 z 344,20 zł).
W związku z tym, że jeden ze składników wchodzących w skład spadku tj. stół (blat z motywem szachownicy) jest w posiadaniu uczestniczkiA. K., sąd w pkt XVII postanowienia nakazał jej wydanie tego składnika uczestnikowiS. G..

W pkt XVIII sąd przyznał radcy prawnemuJ. K. (2)wynagrodzenie w kwocie 2400,00zł plus 552,00 zł podatku VAT na podstawie § 13 pkt 3 w zw. Z § 8 pkt 5 rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

W pkt XIX sąd zasądził od każdej ze stron na rzecz Skarbu Państwa po 21,50 zł tj. po ¼ kosztów wynagrodzenia mediatora.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 520 § 1 kpc.