Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 295/21
Data wyroku: 2021-05-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Wykroczenie
Podstawa prawna: art. 94§1 kw

Sygn. akt IV Ka 295/21

UZASADNIENIE
D. S.został oskarżony o to, że:
w dniu 4 sierpnia 2020 roku w miejscowościK.naul. (...), powiat(...), województwa(...)prowadził na drodze publicznej samochód osobowy markiV. (...)onr. rej. (...)nie stosując się do decyzji administracyjnej Starosty(...)nr.(...)z dnia 29 października 2018 roku o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B,
tj. o czyn zart. 180a kk
Sąd Rejonowy w Radomsku II Wydział Karny wyrokiem z dnia 3 marca 2021 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II K 1170/20 uznał oskarżonegoD. S.za winnego zarzucanego mu czynu z tą zmianą, że dopuścił się go działając czynem ciągłym w okresie od co najmniej kwietnia 2019 roku do 04 sierpnia 2020 roku na trasieL.doB.oraz w miejscowościK.naulicy (...),
to jest przestępstwa wypełniającego dyspozycjęart. 180a kkw zw. zart. 12§ 1 kki na podstawieart. 180a kkwymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
- na podstawieart. 69§1 i 2 kk,art. 70 § 1 kk,art. 72 § 1 pkt1 kkwykonanie wymierzonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby, zobowiązując oskarżonego do informowania sądu o przebiegu okresu próby w terminie co 3 miesiące,
- na podstawieart. 71 § 1kkorzekł wobec oskarżonegoD. S.karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych przyjmując, iż jedna stawka dzienna odpowiada kwocie 10 złotych,
- na podstawieart. 42 § 1 a pkt 1 kkorzekł wobec oskarżonegoD. S.środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat,
- zwolnił oskarżonegoD. S.od kosztów sądowych.
Apelację od wydanego wyroku wniósł w ustawowym terminie oskarżony i zaskarżył wyrok na swoją korzyść w całości zarzucając:

1
na podstawieart. 438 pkt. 1 kpkobrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu oraz na podstawieart. 438pkt1akpkbłędną wykładnięart. 180a kkpoprzez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się czynu zart. 180a kki prowadził pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, gdy tymczasem decyzja Starosty(...)z dnia 29.10. 2018 r. w dacie ustalonej jako czas popełnienia czynu nie była już wykonalna, bowiem w dniu 19.01.2019 r. upłynął okres, na jaki decyzja została wydana, a więc decyzja o cofnięciu uprawnienia nie była skuteczna wobec oskarżonego, a ponadto po stronie oskarżonego brak było umyślności działania, co jest przesłanką konieczną do stwierdzenia , że czyn wypełnia znamiona zart. 180a kk, gdyż oskarżony pozostawał w przekonaniu, że skoro upłynął okres określony w decyzji Starosty - może on prowadzić samochód po drodze publicznej,

2
na podstawieart. 438 pkt. 1 kpkobrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanemu oskarżonemu oraz na podstawieart. 438pkt1akpkbłędną wykładnięart. 12§1 kkpoprzez stwierdzenie, że po stronie oskarżonego występował ,, z góry powzięty zamiar” nie stosowania się do decyzji administracyjnej Starosty(...)z dnia 29.10.2018 r. , w sytuacji gdy takiego zamiaru u oskarżonego nigdy nie było , bowiem nie istniała po jego stronie jakakolwiek forma umyślności działania z uwagi na jednoznaczną okresowość decyzji Starosty wynikającą wprost z jej treści.

W uzasadnieniu do złożonej apelacji oskarżony podniósł, że nie wystąpił z inicjatywą dobrowolnego poddania się karze, jednak w istocie wyraził zgodę na zaproponowaną mu na rozprawie w dniu 3 marca 2021 roku karę. Apelujący wskazał, że występując w tej sprawie bez udziału obrońcy nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji takiej zgody i innych możliwości procesowych. Jednocześnie podniósł, że wnosi, aby sąd okręgowy rozważył w niniejszej sprawie zastosowanieart.440 kpkz uwagi na rażącą niesprawiedliwość wyroku w wypadku utrzymania orzeczenia w mocy- wobec surowości wymierzonych wobec niego kar i środków karnych w stosunku do wszystkich okoliczności sprawy, a ponadto uważa, że w ustalonym stanie faktycznym należało rozważyć zastosowanie wobec niegoart. 94kw.
W konkluzji apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie od zarzucanego mu czynu , ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Z ostrożności procesowej oskarżony wniósł o warunkowe umorzenie postępowania i nieorzekanie wobec niego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów lub orzeczenie go minimalnym wymiarze.
Sąd okręgowy zważył, co następuję:
Apelacja oskarżonego jest w takim stopniu zasadna, że na skutek jej wniesienia sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok .
Na wstępie wskazać należy, że podniesione zarzuty przez oskarżonego w złożonej apelacji odnośnie nieprawidłowości sądu rejonowego podczas procedowania w trybieart. 387§ 1  kpkna rozprawie w dniu 3 marca 2021 roku są zasadne. Przede wszystkim oskarżony wniósł o wydanie wyroku skazującego w trybieart. 387 § 1 kpkza zarzucony mu w akcie oskarżenia czyn i wymierzenie kary oraz orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, zgodnie z warunkami zaproponowanymi na rozprawie, na które prokurator wyraził zgodę. Sąd przychylił się do tego wniosku i po ogłoszeniu wydanego postanowienia w tym przedmiocie (vide k-43) uprzedził o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego oskarżonemu naart. 180a kkw zw. zart. 12 § 1 kki następnie skazał oskarżonego za czyn wypełniający dyspozycjęart. 180a kkw zw. zart. 12 § 1 kkpopełniony w okresie od co najmniej kwietnia 2019 roku do dnia 4 sierpnia 2020 roku. Problem polega na tym, że obecne na rozprawie strony (oskarżony i prokurator) nie wyraziły zgody na taką modyfikację opisu i kwalifikacji prawnej czynu zarzuconegoD. S.. Sąd nie umożliwił oskarżonemu i prokuratorowi zajęcia stanowiska odnośnie ewentualnej zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconegoD. S., a przecież nie można było dokonać takiej zmiany, gdyż w trybieart. 387 § 1 i 2 kpksąd wyraził zgodę na wydanie wyroku skazującego za zarzucony w akcie oskarżenia czyn oskarżonemu, a więc popełniony w dniu 4 sierpnia 2020 roku i wypełniający dyspozycjęart. 180 a kk. W efekcie sąd rejonowy procedując w ten sposób wyszedł poza granice aktu oskarżenia działając na niekorzyść oskarżonego.
Nie jest to jednak jedyne i najpoważniejsze uchybienie w tej sprawie. Sąd rejonowy skazując oskarżonego za przypisany mu w punkcie 1 zaskarżonego wyroku czyn, wypełniający dyspozycjęart. 180a kkw zw. zart. 12 § 1 kknie zadał sobie trudu sprawdzenia, na jaki okres czasu zostały cofnięteD. S.uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B w wydanej decyzji Starosty(...)z dnia 29 października 2018 roku(...)Tymczasem z treści ww. decyzji wynika, że uprawnienia te zostały oskarżonemu cofnięte w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 6 września 2018 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II W 448/18 na okres trwania zakazu tj. od dnia 23 lipca 2018 roku do dnia 19 stycznia 2019 roku (vide k-8). Czyn zarzucony oskarżonemu w akcie oskarżenia został popełniony w dniu 4 sierpnia 2020 roku, natomiast przypisany mu w punkcie 1 zaskarżonego wyroku był popełniony w okresie od co najmniej kwietnia 2019 roku do 4 sierpnia 2020 roku, a zatem w obu przypadkach po zakończeniu okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat B wskazanego w decyzji Starosty(...). Sąd okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w wyroku z dnia 20 listopada 2020 roku, z którego wynika, że wskazanie w decyzji okresu, na który uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi zostały cofnięte - i w którym ich ponowne uzyskanie nie jest możliwe - sprawia, że od daty kończącej ten okres, przedmiotowa decyzja nie stanowi już przeszkody do odzyskania lub ponownego uzyskania uprawnień, o jakich mowa. Zatem, prowadzenie pojazdu mechanicznego po zakończeniu okresu wskazanego w decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, ale bez ich odzyskania, nie jest niestosowaniem się do decyzji o ich cofnięciu, lecz jedynie prowadzeniem pojazdu bez posiadania uprawnień. Tym samym, zachowanie takie nie wyczerpuje znamion przestępstwa zart. 180a kk. Stanowi jedynie wykroczenie zart. 94 § 1kw (
    V KK 429/20 - wyrok SN - Izba Karna z dnia 20-11-2020).
Mając powyższe na uwadze sąd okręgowy doszedł do wniosku, że oskarżony kierując samochodem osobowym po drodze publicznej w dniu 4 sierpnia 2020 roku popełnił wykroczenie zart. 94§ 1kw, a nie przestępstwo zart. 180a kk. Jest rzeczą oczywistą, że oskarżony będąc osobą z wyższym wykształceniem (lekarz weterynarii), dobrze zdawał sobie sprawę z tego, że nie odzyskał zatrzymanego mu dokumentu prawa jazdy, a zatem nie miał uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat B w dniu zdarzenia. Podnieść należy, że nie nastąpiło jeszcze przedawnienie karalności w związku z popełnionym wykroczeniem przezD. S.(art. 45 § 1kw - 04.08.2023 r.) , stąd sąd II instancji zgodnie zart. 400 kpkw zw. zart. 458 kpkbył zobligowany do orzekania odnośnie popełnionego wykroczenia przez obwinionego.
Sąd rejonowy wydając wyrok w przedmiotowej sprawie dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnegoart. 438 pkt 1 kpkw zakresie przyjętej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu (art. 180a kkw zw. zart. 12§ 1 kk) oraz obrazy przepisów postępowaniaart. 438 pkt 2 kpk, która miała wpływ na treść wydanego wyroku, gdyż uwzględnił wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego (art. 387 § 1 i 2 kpk), za czyn zarzucony mu w akcie oskarżenia pomimo, że oskarżony nie popełnił przestępstwa, a do tego został skazany za przypisany mu czyn nie objęty oskarżeniem przez prokuratora.
Z tych względów sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce czynu przypisanego w punkcie 1 i rozstrzygnięć z nim związanych zawartych w punktach od 1 do 4, uznał oskarżonegoD. S.za winnego tego, że w dniu 4 sierpnia 2020 r. w miejscowościK.naul. (...), woj.(...)prowadził na drodze publicznej samochód osobowy markiV. (...)onr. rej. (...)nie mając do tego uprawnienia,
to jest wykroczenia wypełniającego dyspozycję art. 94 § 1 kw i na podstawie tego przepisu w zw. z art. 24§ 1 i 3 kw wymierzył mu karę 1000 złotych grzywny.
Przy wymiarze kary grzywny sąd II instancji miał na uwadze sytuację rodzinną i majątkową oskarżonego.
Na podstawie art. 94§ 3 kw w zw. z art. 29 § 1 i 2 kw sąd orzekł wobecD. S.środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 6 miesięcy.
Oskarżony mając możliwość ponownego uzyskania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych nic nie zrobił w tym kierunku, aby je odzyskać. Jednocześnie sam przyznał w złożonych wyjaśnieniach na rozprawie przed sądem I instancji , że jeździł samochodem osobowym jako kierujący, nie tylko w dniu zdarzenia. Tego rodzaju postępowanie świadczy o rażąco lekceważącym stosunku oskarżonego do obowiązujących przepisów i przemawia za orzeczeniem wobec niego za przypisane mu wykroczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 6 miesięcy. Nie jest celowe orzekanie tego środka karnego na dłuższy okres czasu, gdyż oskarżony pracuje w zawodzie lekarza weterynarii i z racji wykonywanego zawodu musi korzystać z samochodu, aby niezwłocznie dojechać na miejsce pilnych wezwań związanych pracą zawodową.
Orzeczona oskarżonemu kara jest adekwatna do czynu, którego się dopuścił i powinna spełnić swe cele w zakresie obu prewencji.
Sąd okręgowy zasądził od oskarżonegoD. S.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych opłaty za obie instancje zgodnie zart. 21 pkt. 2w zw. zart. 3 ust 1 i art. 10 ust 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych( tj. Dz. U nr 49 z 1983 r;,poz.223z późn. zm. ) oraz na podstawieart. 121§ 1 kpww zw.art. 624 § 1 kpkzwolnił go od wydatków za I i II instancję. Za zwolnieniem od ponoszenia wydatków przez oskarżonego przemawia fakt, żeD. S.był zwolniony od ponoszenia wydatków za postępowanie przed sądem I instancji, a w postępowaniu przed sądem II instancji, wprawdzie został ukarany za wykroczenie, ale jego apelacja była w zasadniczej części zasadna i z powodu popełnionego błędu przez sąd rejonowy doszło do postępowania odwoławczego, za które oskarżony nie powinien być obciążany wydatkami.