Sąd Rejonowy w Giżycku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1/18
Data wyroku: 2021-07-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Kurzynowska-Drzażdżewska
Słowa kluczowe: Droga konieczna
Podstawa prawna: art. 145 kc

Sygn. akt I Ns 1/18

POSTANOWIENIE
Dnia 9 lipca 2021 r.
Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Anna Kurzynowska - Drzażdżewska

Protokolant:

Paulina Warchoł

po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2021 r. w Giżycku na rozprawie
sprawy z wnioskuK. S.,M. B. (1)
z udziałemM. C.,L. K.,Ż. K.
o ustanowienie drogi koniecznej

postanawia:

1
Wniosek oddalić

2
Ustalić , że koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie strony ponoszą we własnym zakresie.

SSR Anna Kurzynowska - Drzażdżewska
Sygn. akt I Ns 1/18

UZASADNIENIE

     WnioskodawcyK. S.,M. B. (1)domagali się ustanowienia służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej wG., stanowiącej działki gruntu o nr ewid.(...), dla której Sąd Rejonowyw. (...)prowadziksięgę wieczystą nr (...), a także nieruchomości położonej wG., stanowiącej działki gruntu o nr ewid.(...), dla której Sąd Rejonowy(...)prowadziksięgę wieczystą nr (...)służebności drogowej polegającej na prawie przejścia i przejazdu przez nieruchomości stanowiące działki gruntu o nr ewid.(...)położone wG., a sąsiadujące z w/w działkami. Nadto wnieśli o zasądzenie od uczestników postępowania na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, o ile nie zostanie przedłożony spis kosztów.
W uzasadnieniu podali, żedziałki nr (...)nie mają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, zaś dojazd do nich możliwy jest wyłącznie przez stanowiące własność uczestników postępowaniadziałki nr (...), a dodatkowo przezdziałkę nr (...)w przypadku wnioskodawcyM. B. (2). Zdaniem wnioskodawców uczestnicy postępowania utrudniają wnioskodawcom dojazd do ich nieruchomości, w przeciwieństwie do poprzedników prawnych uczestników, którzy godzili się na korzystanie zdziałki nr (...)celem polepszenia dojazdu do budynku posadowionego nadziałce nr (...), a stanowiącego własność wnioskodawcyK. S..
Po ostatecznie sprecyzowanym żądaniu wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej wG., stanowiącej działkę gruntu o nr ewid.(...), stanowiącą własność wnioskodawcyK. S., dla której Sąd Rejonowy(...)prowadziksięgę wieczystą nr (...)służebności drogowej, polegającej na prawie przejścia i przejazdu przez nieruchomość stanowiącą działkę gruntu o nr ewid.(...)położoną tamże, a stanowiącą własność uczestników. Podali, że obecnie uczestnicy postępowania utrudniają wnioskodawcyK. S.korzystanie zdziałki nr (...)poprzez ustawianie słupków i pozostawianie bloczków betonowych, które są przez wnioskodawcę konsekwentnie usuwane, zaś w związku ze sposobem zabudowaniadziałki o nr (...)wnioskodawcaK. S.nie ma innej możliwości dojazdu do swojejdziałki o nr (...).
Uczestnik postępowaniaM. C.wniósł o oddalenie wniosku. Wskazał, że żądanie sformułowane we wniosku nie zmierza w istocie do ustanowienia drogi koniecznej, lecz do nieuprawnionego wykorzystywania nieruchomości sąsiednich ze szkodą dla nich.
Uczestniczki postępowaniaŻ. K.iL. K.nie zgodziły się z wnioskiem. W uzasadnieniu wskazały, żedziałka nr (...)posiada dostęp do drogi publicznej z innej strony niż postulowany we wniosku, co czyni żądania wnioskodawców całkowicie nieuzasadnionymi. Dodały, że ustanowienie drogi koniecznej w sposób żądany we wniosku uniemożliwi niezakłócone korzystanie z należącej do nichdziałki nr (...).
Sąd ustalił, co następuje:
WnioskodawcaK. S.jest właścicielem niezabudowanej nieruchomości położonej przyul. (...)wG., gm.G., oznaczonej nr geod.(...), opisanej w księdze wieczystej Sądu Rejonowego(...)pod nr(...), a także sąsiadującej z niądziałki nr (...)zabudowanej budynkiem mieszkalno – usługowym, w którym aktualnie znajduje się m.in.sklep Delikatesy Centrum.Działki nr (...)położone są w zwartej zabudowie. Najbliższą drogę publiczną do w/w działek stanowiulica (...), urządzona nadziałce nr (...). Do nieruchomości nr(...)nie prowadzi droga dojazdowa. Wnioskodawca korzysta z przejazdu dodziałki nr (...)przez sąsiednią nieruchomość stanowiącądziałkę nr (...), której współwłaścicielami są uczestnicy postępowania, a która przebiega w linii prostej doulicy (...), bądź przez należącą do wnioskodawcydziałkę nr (...)przez bramę wprost zulicy (...).
Wzdłużdziałki (...)za ogrodzeniem znajduje się nieruchomość nr 146/1 zabudowana budynkami mieszkalnymi, stanowiąca własność Gminy Miejskiej bądź Wspólnoty Mieszkaniowej. Obecnie obszardziałki nr (...)jest faktycznie wykorzystywany przez uczestników jako droga dojazdowa dodziałki nr (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącej własność uczestników. Na tle korzystania zdziałki nr (...)istnieje między zainteresowanymi konflikt sąsiedzki.
Działka nr (...)od strony wschodniej graniczy z działkami budowlanymi, tj. z niezabudowaną i nie posiadającą dostępu do drogi publicznejdziałką nr (...), zapisaną wksiędze wieczystej nr (...), która pozostawała we współwłasnościM. C.do 7/8 części iM. B. (1)do 1/8 części, a także zdziałką nr (...), której jedynym właścicielem pozostaje wnioskodawcaM. C.oraz działką oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), zabudowaną domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi, której właścicielami pozostają wnioskodawcaM. C.do 6/8 części,Ż. K.do(...)części iL. K.do(...)części. Od strony wschodniejdziałki nr (...)znajduje siędziałka nr (...), stanowiąca własność wnioskodawcyM. C., zaś od strony wschodniejdziałki nr (...)znajdują siędziałki nr (...), które pozostawały we współużytkowaniu wieczystym do dnia 14.02.2039 r.M. C.do 3/4 części iM. B. (1)do 1/4 części.(...)te nie są zabudowane i nie posiadają dostępu do drogi publicznej.

(dowód: odpisy zwykłe ksiąg wieczystych – k. 54-63,

odpisy postanowień z dnia 12.09.2017 r. – k. 26-27,

akt notarialny rep.A(...)–k. 29-30v,

protokół z oględzin nieruchomości z dnia 17.07.2019 r. – k. 234-234v)

Postanowieniem z dnia 27.06.2019 r., sygn. akt I Ns 52/18 Sąd Rejonowy w Giżycku zniósł współwłasność wyżej opisanej nieruchomości gruntowej oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), położonej wG.ul. (...), zapisanej wksiędze wieczystej nr (...), współużytkowania wieczystego do dnia 14.02.2039 r. nieruchomości gruntowej oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), zapisanej wksiędze wieczystej nr (...), a także współużytkowania wieczystego do dnia 14.02.2039r. nieruchomości gruntowej oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), zapisanej wksiędze wieczystej nr (...)- w ten sposób, że własność opisanej powyżej nieruchomości zapisanej wksiędze wieczystej nr (...)oraz użytkowanie wieczyste opisanych powyżej nieruchomości zapisanych wksiędze wieczystej nr (...)przyznał na wyłączną rzecz wnioskodawcyM. C.. Orzeczenie uprawomocniło się w dniu 27.08.2020 r. Sąd w uzasadnieniu w/w orzeczenia wskazał, że dokonywanie podziałudziałki nr (...)z przewidywalną koniecznością ustanowienia służebności drogi koniecznej poprzezdziałki nr (...)sprzeczne jest z elementarnymi zasadami racjonalizmu, logiki, zdrowego rozsądku, ekonomii i doświadczenia życiowego, a nadto prowadziłoby do powstania nierozwiązywalnego konfliktu sąsiedzkiego.
Konsekwencją w/w orzeczenia była modyfikacja złożonego w sprawie wniosku, w świetle którego nieruchomością obciążoną służebnością drogi koniecznej miałaby być wyłączniedziałka nr (...), nie zaś działki o nr ewid.(...).

(dowód: okoliczności bezsporne)

WnioskodawcyK. S.iM. B. (1)prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Uczestnicy postępowania zamieszkują w domu mieszkalnym położonym nadziałce nr (...). Z uwagi na wiek oraz chorobę matki uczestnikM. C.zamierza rozbudować dom mieszkalny tak, by mogła w nim zamieszkać matka uczestnika. W dniu 11.12.2018 r. Burmistrz MiastaG.wydałdecyzję nr (...)o warunkach zabudowy, ustalając warunki zabudowy dladziałek nr (...). W decyzji wskazano inwestora – wnioskodawcęM. C.oraz przedmiot inwestycji – przebudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego.

(dowód:decyzja nr (...)z dnia 11.12.2018 r. z załącznikami – k. 207-212)

W trakcie trwania niniejszego postępowania wnioskodawcaK. S.na mocy projektu architektoniczno-budowlanego z kwietnia 2019 r., a także decyzji Burmistrza MiastaG.nr(...)z dnia 5.07.2019 r. o ustaleniu warunków zabudowy i decyzji Starosty(...)nr(...)o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę - dokonał rozbudowy znajdującego się nadziałce nr (...)budynku mieszkalno-usługowego o część magazynową w ten sposób, że zajmuje ona obecnie częśćdziałki nr (...). Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr(...)częściowo uchylono w/w decyzję korygując wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu oraz wysokości dobudowywanej części. W obu decyzjach wskazano, że inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej, tj. obsługa komunikacyjna ma się odbywać z drogi gminnej publicznej –ul. (...)). WnioskodawcaK. S.dokonał również rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego od stronydziałki nr (...)poprzez posadowienie rampy rozładunkowej przylegającej do ściany budynku, zaś od strony 150/3 – schodów prowadzących do budynku. Nadto wnioskodawca wykonał utwardzenie nawierzchni kostką betonową ciągu komunikacyjnego wokół dokonanej rozbudowy obejmujące częśćdziałki nr (...)umożliwiające dostęp m.in. do rozbudowanej części magazynowej.

(dowód: projekt architektoniczno-budowlany – k. 299-300,

decyzja nr (...)z dnia 5.07.2019 r. – k. 307-312,

decyzja(...). – k. 317-323,

projekt budowlany – k. 359-367,

decyzja nr (...)z dnia 6.12.2019 r. – k. 489-489v,

dokumentacja fotograficzna – k. 416-423)

Rozbudowa w/w budynku mieszkalno-usługowego należącego do wnioskodawcy zaogniła konflikt pomiędzy zainteresowanymi, a nadto uniemożliwia uczestnikom korzystanie zdziałki nr (...). Z działki tej bowiem korzystają dzierżawcy i usługodawcy budynku mieszkalno-usługowego wnioskodawcy uniemożliwiając przejazd uczestnikom, używana jest również jako sposób transportu towaru dosklepu Delikatesy Centrumoraz parking dla użytkowników lokali. Nadto zakłócony jest spokój uczestników z uwagi na ruch dostawców, którzy podjeżdżają nadziałkę nr (...)i emitują hałas i światło.

(dowód: zeznania świadkaM. F.– k. 472-473)

Wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, sygn. akt II SA/OI 17/20 z dnia 20.08.2020 r. na skutek skargi uczestniczki postępowaniaŻ. K.uchylono w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wO.z dnia 13.11.2019 r. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że wyjaśnienia wymaga, czy inwestordziałki nr (...)posiada faktyczny dostęp do drogi publicznej, albowiem zarówno od granicy zdziałką nr (...), jak i zdziałką (...)teren pozostaje zabudowany licznymi schodami prowadzącymi do budynku, co wskazuje na brak realnego faktycznego dostępu dodziałki (...)przezdziałkę (...).

(dowód: wyrok SKO z dnia 20.08.2020 r. – k. 476-481

W celu ustalenia możliwości ustanowienia i przebiegu drogi koniecznej do nieruchomości składającej się z działki gruntu oznaczonej nr geod. 150/3 przez nieruchomość składającą się z działki gruntu oznaczonej nr geod. 150/1 sąd dopuścił dowód z opinii biegłego geodety w osobieR. N. (1).
Biegły sądowy uwzględniając ostateczne stanowisko zainteresowanych, a także stan faktyczny przedmiotowej sprawy na dzień 23.03.2021 r. w sporządzonej opinii wskazał, iż wnioskodawcaK. S.w założeniu inwestycji dot. rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego posiadał wiedzę i godził się na korzystanie z ciągu komunikacyjnego zlokalizowanego na działkach stanowiących jego własność z możliwością tylko przejścia z terenu inwestycji do drogi publicznej przezdziałkę nr (...)z uwagi na rampę rozładunkową zlokalizowaną przy istniejącym budynku od stronydziałki nr (...), a także schody do budynku mieszkalnego od stronydziałki nr (...). Biegły wskazał, że obciążenie służebnością drogi koniecznej działki sąsiedniej oznaczonej nr(...), będącej współwłasnością uczestników nie wydaje się niezbędną koniecznością z uwagi na fakt, że obecnie dostawa towaru odbywa się poprzezdziałkę nr (...)(dostawa towaru zaobserwowana przez biegłego w dniu 22.03.2021 r. w trakcie pomiaru geodezyjnego). Nadto, jak wynika z opinii – obciążenie służebnością drogi koniecznejdziałki nr (...)ograniczy uczestnikom postępowania możliwość swobodnego korzystania z działki stanowiącej ich własność, będącą jednocześnie działką umożliwiającą uczestnikom dostęp do drogi publicznej.

(dowód: opinia biegłego geodetyR. N. (1)k. 501-507,

odpowiedź biegłego na pismo z dnia 21.04.2021 r. – k. 539-540,

odpowiedź biegłego na pismo z dnia 22.04.2021 r. – k. 541-542)

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 145 § 1 k.c.roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej przysługuje wówczas gdy nieruchomość nie ma dostępu do drogi publicznej lub należących do niej budynków gospodarskich bądź gdy dostęp ten nie jest odpowiedni.
Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 10 maja 1977r, (III CRN 90/77, LEX nr 7937) wskazywał, iż ocena, czy spełniona została przesłanka określona wart. 145 § 1 kc, musi być dokonana z uwzględnieniem okoliczności konkretnego wypadku. Sąd ten zwrócił uwagę, że ustanowienie drogi koniecznej prowadzi do ograniczenia prawa własności właściciela nieruchomości obciążonej. Oznacza to, że osoba ubiegająca się o ustanowienie drogi koniecznej powinna przede wszystkim wykorzystać istniejące możliwości dojazdu do drogi publicznej przez własne grunty.
Roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej może być uzasadnione dopiero w razie ustalenia, że istniejący dostęp nie może zostać usprawniony i wykorzystany do przechodu bądź przejazdu albo że przystosowanie go wymagałoby znacznych nakładów finansowych przekraczających możliwości właściciela nieruchomości w stopniu czyniącym tę inwestycję nieopłacalną oraz byłoby sprzeczne z interesem społeczno-gospodarczym (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 6 kwietnia 2004r., I CK 552/03, OSNC z 2005r., nr 4, poz. 70)
W przedmiotowej sprawie żądanie wnioskodawców dotyczyło ustanowienia służebności drogi koniecznej w taki sposób, że nieruchomością obciążoną miałaby być wyłączniedziałka nr (...), nie zaś działki o nr ewid.(...)(jak to wskazano pierwotnie we wniosku inicjującym postępowanie). Zdaniem wnioskodawcyK. S.jedyną możliwością zapewnienia dostępu do należącej do niegodziałki nr (...)jest dojazd poprzez rzeczonądziałkę nr (...), należącą do uczestników postępowania. Uczestnicy postępowania stanowczo oponowali zgłoszonemu wnioskowi podnosząc, że wnioskodawca ma inną możliwość dojazdu do swojej nieruchomości, zaś uwzględnienie jego wniosku - w takim jak żądany – kształcie doprowadzi do nieuzasadnionego wykorzystywania nieruchomości sąsiednich ze szkodą dla nich.
Powyższe stanowisko uczestników postępowania znalazło potwierdzenie w opinii sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu geodezjiR. N., która w omawianym zakresie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jest ona jasna i wyczerpująca. Z opinii tej wynika, że obciążenie służebnością drogi koniecznejdziałki nr (...)ograniczy uczestnikom postępowania możliwość swobodnego korzystania z działki stanowiącej ich własność, będącą jednocześnie działką umożliwiającą uczestnikom dostęp do drogi publicznej. Swobodę korzystania ogranicza również szerokośćdziałki nr (...), która wynosi 3,00 m, przy czym faktyczna szerokość obecnie użytkowana ograniczona od stronydziałki nr (...)istniejącym płotem wynosi ok. 2,30 m, co w przypadku parkowania samochodu dostawczego realizującego dostawę towaru do budynku mieszkalno-usługowego wnioskodawcy nie pozwoli na wykonanie manewru omijania. Należało przy tym zwrócić uwagę, że wnioskodawcaK. S.w toku niniejszej sprawy, nie czekając na jej rozstrzygnięcie, na mocy projektu architektoniczno-budowlanego z kwietnia 2019 r., a także decyzji Burmistrza MiastaG.nr(...)z dnia 5.07.2019 r. o ustaleniu warunków zabudowy i decyzji Starosty(...)nr(...)o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę - dokonał rozbudowy znajdującego się nadziałce nr (...)budynku mieszkalno-usługowego o część magazynową w ten sposób, że zajmuje ona obecnie częśćdziałki nr (...). WnioskodawcaK. S.dokonał również rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego od stronydziałki nr (...)poprzez posadowienie rampy rozładunkowej przylegającej do ściany budynku, zaś od stronydziałki nr (...)– schodów prowadzących do budynku (vide: k. 416-423), wykonał również utwardzenie nawierzchni kostką betonową ciągu komunikacyjnego wokół dokonanej rozbudowy obejmujące częśćdziałki nr (...)umożliwiające dostęp m.in. do rozbudowanej części magazynowej. Okoliczności te sprawiły, że pierwotna opinia biegłego sądowegoR. N.z dnia 28.09.2019 r. obrazująca proponowany przebieg służebności drogi koniecznej dodziałki nr (...)straciła na aktualności, albowiem część prac wykonanych przez wnioskodawcę w toku niniejszego postępowania przekroczyła granicędziałki nr (...)(chodzi o nawierzchnię utwardzoną kostką brukową) zmniejszając powierzchnię lokalizacji służebności drogi koniecznej zaproponowanej przez biegłego sądowego. Biegły sądowy uwzględniając całokształt wykonanych prac przez wnioskodawcę i biorąc pod uwagę zapisy dotyczące obsługi komunikacyjnej budynku mieszkalno-usługowego i dobudowanej części magazynowej wywiódł przy tym, że wnioskodawcaK. S.w założeniu inwestycji dot. rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego posiadał wiedzę i godził się na korzystanie z ciągu komunikacyjnego zlokalizowanego na działkach stanowiących jego własność z możliwością tylko przejścia z terenu inwestycji do drogi publicznej przezdziałkę nr (...)z uwagi na rampę rozładunkową zlokalizowaną przy istniejącym budynku od stronydziałki nr (...), a także schody do budynku mieszkalnego od stronydziałki nr (...), gdzie szerokość swobodnego przejścia wynosi 2 m(
    2). Sąd podziela stanowisko biegłego w omawianym zakresie i jednocześnie podkreśla, że wybudowanie rampy nadziałce nr (...)od stronydziałki (...), rodzaj schodów znajdujących się z drugiej strony budynku (równolegle do rampy) powstały wyłącznie na skutek działań strony wnioskującej, która nie czekała na rozstrzygnięcie Sądu w przedmiocie ustanowienia służebności drogi koniecznej. Jeżeli zatem wybudowane elementy utrudniają wnioskodawcyK. S.korzystanie zdziałki nr (...)to sytuacja ta obciąża wyłącznie wnioskodawcę i to on sam może, na własny koszt przystosować własne nieruchomości do korzystania stosownie do swoich potrzeb. Sporządzona opinia biegłegoR. N.miała niepoślednie znaczenie na gruncie przedmiotowej sprawy z uwagi na poczynione przez biegłego sądowego obserwacje dokonane w trakcie wykonywania przez biegłego pomiarów geodezyjnych w dniu 22.03.2021 r. Z opinii tej wynika, iż obciążenie służebnością drogi koniecznej działki sąsiedniej oznaczonej nr(...), będącej współwłasnością uczestników nie wydaje się niezbędną koniecznością z uwagi na fakt, że obecnie dostawa towaru do budynku znajdującego się nadziałce nr (...)odbywa się właśnie poprzezdziałkę nr (...)(dostawa towaru zaobserwowana przez biegłego w dniu 22.03.2021 r.). Tym samym stwierdzić należy, żedziałka nr (...)będąca własnością wnioskodawcy ma dostęp do drogi publicznej, adziałka nr (...)także będąca własnością wnioskodawcy ma dostęp do drogi publicznej przezdziałkę nr (...)i nie jest zasadne, ani konieczne obciążanie służebnością drogi koniecznej nieruchomości uczestników postępowania, tym bardziej, że próba wykorzystywania nieruchomości 150/1 przez wnioskodawców rażąco utrudnia, a często wręcz uniemożliwia korzystanie z nieruchomości przez uczestników.
Wskazać należy w tym miejscu, że prawidłowy kierunek wykładni pojęcia „odpowiedniego dostępu” o jakim mowa wart. 145 k.c.zawiera orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13.03.1975 r., sygn. akt III CRN 488/74, według którego „właściciel, którego nieruchomość przylega do drogi publicznej, ale który tak zabudowuje swoją nieruchomość, że zamyka sobie dojazd do dalej od drogi położonych części nieruchomości, nie może żądać od sąsiadów ustanowienia służebności drogowej dla uzyskania dojazdu do tych części swej nieruchomości; nie wolno też uczestnikowi postępowania sądowego przez stwarzanie - szczególnie w toku postępowania sądowego - faktów dokonanych zmierzać do uzyskania korzystnych dla siebie rozstrzygnięć sądowych”. Dalszy przykład prawidłowej wykładniart. 145 k.c.stanowi orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4.07.1974 r., sygn. akt III CRN 125/74, według którego „roszczenie o ustanowienie służebności drogi koniecznej (art. 145 § 1 k.c.) powstaje dla właściciela nieruchomości wtedy, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do budynków gospodarskich. Przepis ten nie przewiduje natomiast takiego roszczenia w sytuacji, gdy trudności drogowe wynikają jedynie z niekorzystnego usytuowania budynków na nieruchomości, ze względu na którą służebność miałaby być ustanowiona. W takim bowiem wypadku chodzi nie o dostęp do drogi publicznej lub do budynków gospodarskich (dojście, dojazd), lecz o łatwiejsze korzystanie z budynków. Zorganizowanie zaś łatwiejszego sposobu eksploatacji nieruchomości (np. przez przeniesienie frontu budynku na drugą stronę) należy do właściciela nieruchomości.”
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, okoliczności rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego w toku niniejszego postępowania w taki sposób, że dobudowana część magazynowa zajmuje obecnie częśćdziałki nr (...), a także posadowienie rampy rozładunkowej przylegającej do ściany budynku, zaś od strony 150/3 – schodów prowadzących do budynku i utwardzenie nawierzchni kostką betonową ciągu komunikacyjnego wokół dokonanej rozbudowy obejmujące częśćdziałki nr (...)umożliwiające dostęp m.in. do rozbudowanej części magazynowej – w ocenie Sądu stanowiły konsekwentną próbę wnioskodawcy zmuszenia tut. Sądu do uwzględnienia wniosku złożonego w niniejszej sprawie metodą faktów dokonanych. WnioskodawcaK. S.nie potrafił w toku niniejszej sprawy odpowiedzieć, dlaczego w toku postępowania, które zostało wszczęte w dniu 5.01.2018 r. podjął decyzję i ryzyko rozbudowy działki za budynkiem mieszkalno-usługowym, będąc przekonanym, że droga konieczna przezdziałkę nr (...)będzie wiodła (i ewentualnie w jaki sposób będzie wiodła), nie mając jeszcze w istocie dodziałki nr (...)drogi koniecznej. Wnioskodawca pytanie Sądu o takie ryzyko pozostawił bez odpowiedzi, wskazując, że okaże się, czy ryzyko to się opłaci i wskazując dalej na niezbędność ustanowienia służebności drogi koniecznej z uwagi na brakdziałki nr (...)odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Takie działania wnioskodawcy, który nie czekając na zakończenie niniejszej sprawy, wedle własnego uznania dokonywał rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego i absolutna dowolność w tejże rozbudowie w ocenie Sądu nie przesądzają o zasadności roszczeń wnioskodawcy, który sam utrudnia sobie dojazd do własnych nieruchomości, a wręcz takie działanie – wyklucza uwzględnienie żądania wnioskodawcy.
Analiza stanu faktycznego przedmiotowej sprawy doprowadziła również tut. Sąd do przekonania, że prawdziwą intencją wnioskodawcyK. S.w niniejszej sprawie nie było uzyskanie służebności drogi koniecznej dodziałki nr (...), bo wnioskodawca ma taki dostęp z drugiej strony budynku mieszkalno-usługowego od stronydziałki nr (...). Rzeczywistym zamiarem wnioskodawcy, zdaniem Sądu był w istocie łatwiejszy dostęp i łatwiejsze korzystanie z budynku usytuowanego aktualnie (na skutek działań wnioskodawcy) nadziałkach (...), a nie o to chodzi w instytucji uregulowanej wart. 145 k.c.Na podstawieart. 145 § 1 k.c.nie można żądać ustanowienia drogi koniecznej, jeżeli niedogodność w dostępie do drogi publicznej lub do usytuowanych na nieruchomości budynków wynika jedynie z niekorzystnego usytuowania budynków na nieruchomości. W takim bowiem wypadku chodzi nie o dostęp do drogi publicznej, lecz łatwiejsze korzystanie z budynków. Zorganizowanie zaś łatwiejszego sposobu eksploatacji nieruchomości należy do właściciela nieruchomości, i to nie zawsze i nie koniecznie przez cudzą nieruchomość. Zaakcentować należy z całą mocą, że instytucja służebności nie może bowiem służyć wygodzie właściciela nieruchomości władnącej kosztem naruszenia prawa właściciela działki obciążonej.
W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie ustanowienie drogi koniecznej stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie właściciela nieruchomości władnącej zwłaszcza, iż wnioskodawcaK. S.ma możliwość dojazdu dodziałki (...)przezdziałkę (...). Nadto korzystanie zdziałki nr (...)uczestników do nieruchomości wnioskodawcy znacznie ogranicza ich w korzystaniu z nieruchomości. Potrzeba dostępu do drogi publicznej nie może zaś oznaczać przerzucania na właściciela nieruchomości obciążonej obowiązków jego zapewnienia kosztem istotnego naruszenia uprawnień właścicielskich (postanowienie SN, III CKN 564/00, LEX nr 54480). Ustanowienie służebności wpłynęłoby również niewątpliwie na zmniejszenie wartości nieruchomości obciążonej.
Przeciwko przeprowadzeniu drogi koniecznej przemawia także konflikt istniejący pomiędzy wnioskodawcami, a uczestnikami. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 marca 1983 r. (III CRN 14/83, OSP nr 12, poz. 259) wskazywał, iż przeprowadzenie drogi koniecznej w taki sposób, że z góry można przewidywać, iż będzie to stanowiło zarzewie konfliktów sąsiedzkich, z reguły koliduje z interesem społeczno - gospodarczym. W sytuacjach konfliktowych należy zatem wytyczać drogę konieczną w sposób eliminujący przyszłe spory. Dodatkowo ustanowienie dodatkowo służebności drogi koniecznej w sytuacji, w której istnieją realne możliwości urządzenia przez wnioskodawcę odpowiedniego dostępu do drogi przez działkę stanowiącą jego własność, potęgują te konflikty. Rozbudowa w/w budynku mieszkalno-usługowego należącego do wnioskodawcy niewątpliwie zaogniła konflikt pomiędzy zainteresowanymi, a nadto uniemożliwia uczestnikom korzystanie zdziałki nr (...). Z działki tej bowiem korzystają dzierżawcy i usługodawcy budynku mieszkalno-usługowego wnioskodawcy uniemożliwiając przejazd uczestnikom, używana jest również jako sposób transportu towaru dosklepu Delikatesy Centrumoraz parking dla użytkowników lokali. Nadto zakłócony jest spokój uczestników z uwagi na ruch dostawców, którzy podjeżdżają nadziałkę nr (...)i emitują hałas i światło. Tymczasem przezdziałkę nr (...)odbywać się musi niezakłócony dojazd do działki uczestników, zwłaszcza zważywszy na inwestycjęM. C.w postaci przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego z racji choroby matki tegoż uczestnika. Taka okoliczność niezakłóconego korzystania zdziałki nr (...)jest w chwili obecnej niemożliwa.
Odnieść się należy w tym miejscu także do wniosków płynących z orzeczenia tut. Sądu z dnia 27.06.2019 r. w sprawie I Ns 52/18 toczącej się w przedmiocie zniesienia współwłasności i współużytkowania wieczystego opisanych wyżejdziałek nr (...)/ (apelacja w sprawie IX Ca 1361/19 oddalona postanowieniem z dnia 27.08.2020 r.), toczącej się z wnioskuM. C., z udziałemM. B. (1). Konsekwencją bowiem w/w orzeczenia i przyznania w/w działek i ich współużytkowania wieczystego na wyłączną własność uczestnika postępowaniaM. C.była modyfikacja złożonego w sprawie wniosku, w świetle którego nieruchomością obciążoną służebnością drogi koniecznej miałaby być wyłączniedziałka nr (...), nie zaś działki o nr ewid.(...). W efekcie bowiem w/w orzeczenia i tego, że właścicielem nieruchomości nr(...)i użytkownikiem wieczystym nieruchomości nr(...)został uczestnik postępowaniaM. C.- dostęp w/w nieruchomości do drogi publicznej będzie zabezpieczony pośrednio przez nieruchomości oznaczonenumerami geodezyjnymi (...), w których udziały posiada uczestnik postępowaniaM. C.. Konsekwencją w/w orzeczenia była również utrata legitymacji przez wnioskodawcęM. B. (1), który utracił interes prawny w żądaniu ustanowienia drogi koniecznej. Niezależnie od aktualnej treści sformułowanego w sprawie żądania dostrzec należało i tak, że Sąd w uzasadnieniu w/w orzeczenia stanął na stanowisku, że dokonywanie podziałudziałki nr (...)z przewidywalną koniecznością ustanowienia służebności drogi koniecznej poprzezdziałki nr (...)sprzeczne jest z elementarnymi zasadami racjonalizmu, logiki, zdrowego rozsądku, ekonomii i doświadczenia życiowego, wobec czego koncepcję taką, jako prowadzącą tylko do powstania nierozwiązywalnego konfliktu sąsiedzkiego, odrzucił.
Mając powyższe na względzie na podstawieart. 145 § 1 i 2 kcorzeczono jak w pkt 1. sentencji postanowienia.
W zakresie kosztów postępowania zastosowanie znalazła ogólna reguła rozliczenia kosztów postępowania nieprocesowego wyrażona wart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy zainteresowany ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W związku z tym orzeczono jak w pkt 1 sentencji.