Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 236/22
Data wyroku: 2022-11-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt I C 236/22

UZASADNIENIE
W dniu 18 maja 2022 r. powódkaE. Ł.wniosła pozew przeciwkoP. Ł., wnosząc o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego kwoty 30000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 września 2015 r. do dnia zapłaty. Wnosiła ponadto o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
PozwanyP. Ł.wnosił o oddalenie powództwa. Wnosił ponadto o zasądzenie na swoją rzecz od powódkiE. Ł.zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
E. Ł.iP. Ł.są rodzeństwem ( bezsporne ).
W dniu 1 września 2015 r.G. W.( matkaE. Ł.iP. Ł.) i jej mążJ. W.zawarli zP. Ł.umowę darowizny:
- gospodarstwa rolnego położonego wS.gminaR., składającego się zdziałek oznaczonych numerami (...), dla którego Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziłksięgę wieczystą KW (...)-w zakresie przysługującego małżonkomW.udziału we współwłasności nieruchomości w wysokości 39/48 części;
- gospodarstwa rolnego położonego wS.gminaR., stanowiącegodziałkę oznaczoną numerem (...), dla którego Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziłksięgę wieczystą KW (...);
- gospodarstwa rolnego położonego wS.gminaR., składającego się zdziałek oznaczonych numerami (...), dla którego Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziłksięgę wieczystą KW (...);
- gospodarstwa rolnego położonego wS.gminaR., składającego się zdziałek oznaczonych numerami (...), dla którego Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziłksięgę wieczystą KW (...);
wraz z zasiewami, zapasami, maszynami rolniczymi, pojazdami rolniczymi, w tym ciągnikiemmarki W.oraz ciągnikiem marki Białoruś, sprzętami współpracującymi z ciągnikiem oraz prawami i obowiązkami wynikającymi z prowadzenia gospodarstwa. PonadtoP. Ł.ustanowił na rzecz matki i ojczymaG.iJ.małż.W.nieodpłatną służebność osobistą mieszkania, korzystania z działki o powierzchni 0,30 ha oraz dwóch pomieszczeń gospodarczych.P. Ł.zobowiązał się również do dokonania w okresie najbliższych 10 lat spłaty na rzecz sióstrE. Ł.,K. Ł.orazM. W.w wysokości po 30000,00 zł ( równowartość wówczas 7500,00 EUR ) w złotych lub euro według wyboru uprawnionych ( umowa darowizny k. 8 – 11 ).
W dniu 2 września 2010 r.P. Ł.zawarł z siostramiE. Ł.,K. Ł.iM. W.umowę darowizny w udziałach po 1/3 części każdej z nich, działki położone wS.gminaR.oznaczone numerami 430, 470/1, 470/2 oraz 459/4. PonadtoP. Ł.darował na rzecz siostryM. W.działki położone wS.gminaR.oznaczone numerami 26, 42, 66, 83, 429, 466, 499 i 451/5 oraz ciągnik marki Białoruś wraz ze sprzętami współpracującymi z ciągnikiem. JednocześnieP. Ł.iM. W.zgodnie oświadczyli, że dokonane darowizny na rzeczM. W.wyczerpują obowiązek dokonania spłaty wynikający z umowy darowizny z dnia 1 września 2005 r. zawartej pomiędzyG.iJ.małż.W.aP. Ł.( umowa darowizny k. 35 - 37 ).
P. Ł.dotychczas nie dokonał spłaty na rzeczE. Ł.zgodnie z umową darowizny z dnia 1 września 2005 r. zawartą pomiędzyG.iJ.małż.W.aP. Ł.( bezsporne ).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych w sprawie dokumentów, a w szczególności umów darowizn z dnia 1 września 2005 r. oraz z dnia 2 września 2010 r., jak również zeznań świadkówK. S.( k. 72 – 73 ) iG. W.( k. 73 – 74 ) oraz zeznań powódkiE. Ł.( k. 74 – 75 ) i częściowo zeznań pozwanegoP. Ł.( k. 75 – 76 ) tj. za wyjątkiem wykonania przez niego obowiązku spłaty na rzecz powódki. Wskazać należy, ze powyższe dowody są wiarygodne, żadna ze stron nie kwestionowała ich mocy dowodowej. W istocie, stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, a strony reprezentują jedynie odmienną ocenę prawną tego stanu faktycznego.
Podkreślić należy, że szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają wskazane powyżej umowy darowizny, zarówno umowa z dnia 1 września 2005 r., jak i z dnia 2 września 2010 r. Brak jest podstaw, aby treść tych umów ustalać bądź oceniać w kontekście intencji stron zawierających umowy, tym bardziej, że – jak wynika z treści zeznań stron – mają odmienne przekonania co do treści zawartych umów. Podkreślić należy, że twierdzeniom pozwanegoP. Ł., iż zawierając przedmiotową umowę, dokonał spłaty sióstrE. Ł.,K. Ł.( obecnieS.) iM. W.zgodnie z umową zawartą zG.iJ.małż.W.z dnia 1 września 2005 r., przeczy treść zapisu § 6 umowy darowizny z dnia 2 września 2010 r., w którym to tylkoM. W.przyznała, że dokonanie darowizny z dnia 2 września 2010 r. wyczerpuje obowiązek dokonania na jej rzecz spłaty przezP. Ł.wynikający z umowy darowizny z dnia 1 września 2005 r. zawartej pomiędzy pozwanym a matką i ojczymem.
Okoliczności podnoszone przez strony dotyczące wykonywania służebności osobistej mieszkania przezG. W.czy też sprawowania nad nią opieki i świadczenia na jej rzecz pomocy, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Podobnie ocenić należy kwestię dokonanej przez powódkęE. Ł.i siostry stronK. S.iM. W.sprzedaży w dniu 10 listopada 2021 r. na rzeczP.iM.małż.Ł.nieruchomości położonej wS.gminaR., składającej się zdziałek oznaczonych numerami (...), w tym ceny przedmiotowej nieruchomości. Wbrew przekonaniu pozwanegoP. Ł.okoliczność, że strony tejże umowy uzgodniły cenę nieruchomości na poziomie wyższym niż wartość nieruchomości wskazana w umowie darowizny z dnia 2 września 2010 r., pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej.
Odnosząc się do zeznań świadkaK. T.( k. 71 ) ocenić należy je jako wiarygodne. Nie mogą jednak stanowić podstawy rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; świadek zna sprawę jedynie z relacji pozwanegoP. Ł.. Natomiast zeznania świadkaB. W.( k. 71 – 72 ) nie są w pełni wiarygodne; świadek powołuje się na swoją znajomość sprawy z rozmów z bratemJ. W.. Nadto części jego zeznań nie potwierdzają zarówno powódkaE. Ł., jak i świadekK. S., które to zeznania stanowią relację świadka z rozmów z powódką iK. S..
Sąd zważył, co następuje:
PowódkaE. Ł.swoje roszczenie wywodzi z zawartej w dniu 1 września 2005 r. umowy darowizny. Stronami umowy byliG.iJ.małż.W.oraz synG. W.– pozwanyP. Ł.. Przedmiotem darowizny było gospodarstwo rolne położone wS.gminaR.. W umowie darczyńcyG.iJ.małż.W.zastrzegli obowiązek dokonania przez pozwanegoP. Ł.spłaty na rzecz sióstrE. Ł.,K. Ł.( obecnieS.) iM. W.w kwotach po 30000,00 zł stanowiącej ówcześnie równowartość 7500,00 EUR w terminie 10 lat od zawarcia umowy w złotówkach lub euro według wyboru uprawnionych.
PozwanyP. Ł.nie wykonał dotychczas obowiązku spłaty na rzeczE. Ł.. Wbrew jego przekonaniu zawarcie umowy darowizny zE. Ł.udziału we współwłasności gospodarstwa rolnego z dnia 2 września 2010 r., nie stanowi wykonania obowiązku dokonania spłaty wynikającego z umowy darowizny z dnia 1 września 2005 r. zawartej pomiędzyG.iJ.małż.W.aP. Ł.. Zapis tej treści dotyczy zgodnych oświadczeń w tym zakresie jedynieM. W.iP. Ł.. Rozważania pozwanegoP. Ł.co do rozliczeń w zakresie gospodarstwa rolnego w zależności, kto i na jakiej podstawie był przed dniem 1 września 2005 r. właścicielem poszczególnych działek, pozostają bez związku z niniejszym procesem i jego rozstrzygnięciem.
Z tych względów, Sąd uznając powództwo za zasadne, zasądził od pozwanegoP. Ł.na rzecz powódkiE. Ł.kwotę 30000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 września 2015 r. do dnia zapłaty. Wskazać należy, że pozwanyP. Ł.zgodnie z umową darowizny z dnia 1 września 2005 r. miał obowiązek dokonania spłaty w terminie 10 lat, a zatem do dnia 1 września 2015 r.
Odnosząc się do podniesionego przez pozwanegoP. Ł.zarzutu przedawnienia roszczenia, wskazać należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Niewątpliwie, ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 9 lipca 2018 r., zmieniła dotychczasowy termin przedawnienia wynikający zart. 118 kcz dziesięciu na sześć lat ( art. 1 ust. 3 cyt. ustawy ). Zgodnie z art. 5 cyt. ustawy zasadą jest, że do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Stosownie jednak do ust. 2 cyt. artykułu, jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Dla porządku wskazać również należy, że zgodnie zart. 118in finekc, w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 lipca 2018 r., koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Zasadą jest zatem stosowanie nowych unormowań do roszczeń istniejących w dniu wejścia w życie nowelizacjikodeksu cywilnego z dnia 13 kwietnia 2018 r.i jeszcze nieprzedawnionych. Jeżeli nowy termin przedawnienia jest krótszy niż liczony według przepisów dotychczasowych, jak ma to miejsce w sprawie niniejszej, to termin ten rozpoczyna bieg od dnia wejścia w życie nowelizacji tj. od dnia 9 lipca 2018 r. Należy jednocześnie uwzględnić, że sześcioletnie terminy, które rozpoczynają bieg dnia 9 lipca 2018 r., upłyną dopiero 31 grudnia 2024 r. Termin ten upływa zatem wcześniej niż termin dziesięcioletni liczony od dnia wymagalności roszczenia tj. od dnia 1 września 2015 r. ( termin upływa dnia 1 września 2025 r. ). Roszczenie nie jest więc przedawnione jak twierdzi pozwanyP. Ł., gdyż termin sześcioletni według nowelizacji należy liczyć od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, a nie od dnia wymagalności roszczenia tj. od dnia 1 września 2015 r.
O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie zart. 98 kpc, obciążając nimi w całości pozwanegoP. Ł.stosownie do wyniku procesu. Sąd zasądził zatem od pozwanegoP. Ł.na rzecz powódkiE. Ł.kwotę 5117,00 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 3617,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, ustalonych stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie przy uwzględnieniu wskazanej wartości przedmiotu sporu.