Sąd Okręgowy w Rybniku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 105/20
Data wyroku: 2021-03-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Sędzia Agnieszka Westwal

Sygn. akt I C 105/20

2.W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 marca 2021r.
Sąd Okręgowy w Rybniku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Westwal
Protokolant: stażysta Anna Mrozek
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2021r. wR.
sprawy z powództwaD. S.,A. K. (1),M. S.
przeciwkoBank (...) S.A.wW.,M. K.
o zwolnienie spod egzekucji

1
zwalnia od egzekucji nieruchomość położoną wR.przyul. (...), składającej się zdziałki o nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim prowadziksięgę wieczystą o nr (...), a która została zajęta przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu ŚląskimŁ. T.w sprawie o sygnaturze akt Km(...)prowadzonej z wnioskuBank (...) Spółki AkcyjnejwW.przeciwkoM. K.;

2
zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powodów solidarnie kwotę 12 951 zł (dwanaście tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 105/20

UZASADNIENIE
PowódkaA. K. (2)wystąpiła przeciwkoBank (...) Spółce AkcyjnejwW.z pozwem o zwolnienie spod egzekucji nieruchomości położonej wW., dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim prowadziksięgę wieczystą o numerze (...)w sprawie prowadzonej przez Komornika Sądowego działającego przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu Śląskim o sygnaturze akt Km(...)prowadzonej z wniosku pozwanej. Powódka wniosła również o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wyjaśniła, że stan prawny ujawniony w w/w księdze wieczystej jest niezgodny ze stanem faktycznym albowiem nabyła własność w/w nieruchomości w drodze zasiedzenia. Wystąpiła do Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia w/w nieruchomości. Sprawa jest w toku w związku z czym wniosła o zawieszenie niniejszej sprawy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie.
W dniu 02 lipca 2017 roku zmarła powódkaA. K. (2)(k. 80). Postanowieniem z dnia 08 sierpnia 2017 roku Sąd Okręgowy w GliwicachOśrodek (...)wR.zawiesił postępowanie w sprawie (k. 85). Postanowieniem z dnia 02 lutego 2018 roku Sąd Okręgowy w GliwicachOśrodek (...)wR.podjął zawieszone postępowanie z udziałem następcy prawnegoA. D.S.(k. 109).
W odpowiedzi na pozew pozwanaBank (...) Spółka AkcyjnawW.wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu. Pozwana podniosła zarzut rękojmi dobrej wiary ksiąg wieczystych, oraz że w przed zainicjowaniem przez powódkę sprawy o zasiedzenie w/w nieruchomości w 2005 roku skutecznie dokonała w księdze wieczystej w/w nieruchomości wpisu hipoteki przeciwko ujawnionemu w księdze właścicielowi nieruchomości oraz prowadziła już wcześniej postępowanie egzekucyjne z tej nieruchomości przeciwkoM. K.pod sygnaturą Km(...), która została umorzona w trybieart. 985 k.p.c.postanowieniem z dnia 06 maja 2011 roku. W księdze wieczystej nie było żadnych wzmianek mogących wskazywać na ewentualne podważenie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej w/w nieruchomości. Sprawa zainicjowana przez powódkę o zasiedzenie w/w nieruchomości nastąpiła dopiero na podstawie wniosku powódki z dnia 18 maja 2015 roku. Pierwsze ostrzeżenie w księdze wieczystej o wszczęciu przez powódkę postępowania o zasiedzenie nastąpiło w dniu 05 stycznia 2016 roku, a zatem na długo przed wpisaniem hipoteki. Dodatkowo pozwana podniosła, iż powódka uchybiła terminowi do wniesienia powództwa, co również skutkować powinno oddaleniem powództwa.
W odpowiedzi na pozew pozwanyM. K.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu, podnosząc w pierwszej kolejności istnienie rękojmi dobrej wiary ksiąg wieczystych, po wtóre, że zasiedzenie prawa własności nieruchomości nie powoduje wygaśnięcia ograniczonychpraw rzeczowychustanowionych na tej nieruchomości, w tym hipoteki.
Postanowieniem z dnia 06 października 2020 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze powodówM. S.orazA. K. (1)(k. 266).
Sąd ustalił, co następuje:
Właścicielem ujawnionym w księdze wieczystej nieruchomości prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim o numerze(...)byłM. K., synJ.iE.. W dziale III księgi wieczystej było wpisane ostrzeżenie o wszczęciu i prowadzeniu postępowania egzekucyjnego z tej nieruchomości przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu ŚląskimN. K.w sprawie Km(...)i w sprawie Km(...)na rzecz wierzycielaK. P.. Obie egzekucje z nieruchomości zostały umorzone na podstawie postanowienia z dnia 06 maja 2011 roku. W dziale IV księgi wieczystej wpisana była hipoteka umowna zwykła i hipoteka umowna kaucyjna na rzeczK. P.celem zabezpieczenia wierzytelności odpowiednio w postaci spłaty pożyczki, odsetek i innych kosztów pożyczki udzielonejumową nr (...)w dniu 14 stycznia 2005 roku oraz od dnia 27 maja 2005 roku hipoteka przymusowa zwykła na rzeczBank (...) Spółki AkcyjnejwW.na zabezpieczenie należnej Bankowi wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego udzielonego w dniu 17 maja 2005 rokuumową nr (...).
Dowód: odpis księgi wieczystej k. 8-12, informacja i odpisy postanowień k. 22-24 dokumentów zawartych w aktach Km(...)
W dniu 19 maja 2015 rokuA. K. (2)złożyła do Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim wniosek o zasiedzenie nieruchomości położonej wR.przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim prowadziłksięgę wieczystą o nr (...). Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt I Ns(...). Sprawa toczyła się z udziałem ujawnionego w księdze wieczystej właściciela w/w nieruchomości tj. z udziałemM. K..
Dowód: odpis wniosku k. 13-15.
Pismem z dnia 06 kwietnia 2016 roku,A. K. (2)wniosła o udzielenie zabezpieczenia jej roszczenia w sprawie I Ns(...)poprzez nakazanie wpisania w księdze wieczystej w/w nieruchomości ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie.
Dowód: odpis wniosku k. 16-17.
W dniu 26 kwietnia 2016 rokuBank (...) Spółka AkcyjnawW.wniosła do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu ŚląskimŁ. T.o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowiM. K.. Wniosła również o wszczęcie postępowanie egzekucyjnego z nieruchomości dłużnika położonej w miejscowościR., opisanej wksiędze wieczystej o numerze (...).
Dowód: wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w aktach Km(...)
Postanowieniem z dnia 19 maja 2016 roku Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim udzielił zabezpieczenia roszczenia wnioskodawczyniA. K. (2)poprzez nakazanie wpisania w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim nr(...)ostrzeżenia - że przed Sądem Rejonowym w Wodzisławiu Śląski toczy się postępowanie (sygn. akt I Ns(...)) z wnioskuA. K. (2)z udziałemM. K.o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenia własności nieruchomości objętąksięgą wieczystą nr (...), przezA. K. (2). Ostrzeżenie zostało wpisane do księgi wieczystej w/w nieruchomości w dniu 12 października 2016 roku.
Dowód: postanowienie k. 18-21, odpis księgi wieczystej k. 8-12.
W dniu 04 lipca 2016 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w RybnikuŁ. T.wszczął z wnioskuBank (...) Spółki AkcyjnejwW.przeciwkoM. K.postępowanie egzekucyjne z nieruchomości położonej wR., dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim prowadziksięgę wieczystą nr (...). O wszczęciu postępowania egzekucyjnego Komornik Sądowy zawiadomił wierzyciela, dłużnika, wierzyciela hipotecznegoK. P., Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim. W dniu 16 września 2016 rokuBank (...) Spółka AkcyjnawW.wniosła do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu ŚląskimŁ. T.wniosek o dokonanie opisu i oszacowania w/w nieruchomości, a następnie wyznaczenia I terminu jej licytacji. Postanowieniem z dnia 03 października 2016 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu ŚląskimŁ. T.powołał biegłą sądowąW. L.do oszacowania wartości w/w nieruchomości. W dniu 04 listopada 2016 roku biegłaW. L.podała w/w Komornikowi Sądowemu telefon do osoby zamieszkałej na terenie w/w nieruchomości tj. numer stacjonarny telefonuM.iD. S.. W dniu 28 listopada 2016 roku w/w Komornik Sądowy sporządził notatkę urzędową z rozmowy z biegłąW. L., która poinformowała, że w rozmowie telefonicznej z kobietą, która przedstawiła się jakoM. S.ustalono, że nieruchomość do oszacowania zostanie jej dobrowolnie udostępniona w dniu 06 grudnia 2016 roku o godzinie 16:00. W dniu 02 grudnia 2016 roku w/w Komornik Sądowy sporządził notatkę urzędową z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej zD. S., osobą zamieszkującą na terenie nieruchomości położonej wR., dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim prowadziksięgę wieczystą nr (...), który poinformował go, że nieruchomość na której mieszka nie stanowi własności dłużnika i dlatego też nie udostępni nieruchomości biegłej w dniu 06 grudnia 2016 roku. Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2016 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu ŚląskimŁ. T.zarządził w trybieart. 814 k.p.c.wyznaczyć na dzień 03 stycznia 2017 roku termin przymusowego otwarcia budynku położonego wR.pod adresem(...)28. Odpis zarządzenia został doręczonyD. S.w dniu 14 grudnia 2016 roku.
Dowód: zawiadomienie k. 25-40, wniosek k. 49, meil k. 57, notatka urzędowa k. 58, 59, zarządzenie k. 60, zwrotne potwierdzenie odbioru k. 64 wszystko w dokumentach zawartych w aktach Km(...), zeznania świadkaW. L.k. 295, zeznania powodaD. S.k. 295-296, zeznania powodaM. S.k. 296.
W dniu 28 grudnia 2016 rokuA. K. (2)złożyła do Sądu Okręgowego w GliwicachOśrodka (...)wR.pozew o zwolnienie od egzekucji nieruchomości położonej wR., dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim prowadziksięgę wieczystą nr (...).
Dowód: pozew k. 1-21.
Pismem z dnia 29 grudnia 2016 rokuA. K. (2)działając przez pełnomocnika wniosła do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu ŚląskimŁ. T.wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych dotyczących nieruchomości położonej wR., przyulicy (...)w sprawie Km(...)z uwagi na niezgodność stanu prawnego wpisanego w księgę wieczystą w/w nieruchomości a rzeczywistym stanem prawnym. Poinformowała również, iż wniosła do Sądu Okręgowego w GliwicachOśrodka (...)wR.pozew o zwolnienie spod egzekucji w/w nieruchomości.
Dowód: wniosek k. 68-70 w dokumentach zawartych w aktach Km(...).
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim w sprawie I Ns(...)stwierdził, żeA. K. (2)nabyła zabudowaną nieruchomość położoną wR., opisaną wksiędze wieczystej (...), w której prawo własności ujawnione jest na rzeczM. K., przez zasiedzenie z dniem 01 stycznia 1985 roku. Uczestnik tego postępowaniaM. K.wniósł od w/w postanowienia apelację.
Dowód: postanowienie k. 182.
W dniu 07 lipca 2017 roku zmarłaA. K. (2). Postanowieniem z dnia 14 grudnia 20178 roku Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim stwierdził, że spadek poA. K. (2)nabył na mocy testamentu własnoręcznego z dnia 20 lutego 2017 roku z dobrodziejstwem inwentarza jej wnukD. S..
Dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 80, postanowienie k. 104.
Na skutek apelacji uczestnikaM. K.Sąd Okręgowy w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 10 lutego 2017 roku zapadłe w sprawie I Ns(...)i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Wodzisławiu Śląskim do ponownego rozstrzygnięcia. Sprawie po przekazaniu do Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim została nadana sygnatura akt I Ns(...). Postanowieniem z dnia 04 września 2019 roku Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim stwierdził, żeA. K. (2)orazR. K.nabyli przez zasiedzenie z dniem 01 stycznia 1985 roku na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, własność nieruchomości położonej wR., dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim prowadziksięgę wieczystą o numerze (...). Spadkobiercami ustawowymi poR. K.zmarłym w dniu 02 lipca 2004 roku byli jego żonaA. K. (2)oraz jego dzieciA. K. (1)iM. S., każdy z nich w 1/3 spadku. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2021 roku Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim dokonał zgodnego działu spadku poR. K.i podziału majątkuR. K.iA. K. (2)i w wyniku tych czynności nieruchomość położoną wR., dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim prowadziksięgę wieczystą o numerze (...)przyznał na wyłączą własnośćD. S..
Dowód: postanowienia k. 254 – 255, k. 294.
Powyższy stan faktyczny Sad ustalił na podstawie wymienionych dokumentów, którym w całości dał wiarę, ponieważ nie zostały one zakwestionowane przez strony, a i Sąd działając z urzędu nie znalazł podstaw, by podważać ich autentyczności, wiarygodności i mocy dowodowej.
Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania złożone przez świadka i powodów albowiem były one zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Swoje roszczenie o zwolnienie nieruchomości spod egzekucji powodowie wywodzili z treściart. 841 § 1 k.p.c., zgodnie z którym osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa.
W pierwszej kolejności wymagał jednak rozważenia zarzut podniesiony przez pozwanąBank (...) Spółkę AkcyjnąwW.w zakresie uchybienia terminowi do złożenia przez powódkęA. K. (2)powództwa o zwolnienie spod egzekucji zajętej nieruchomości położonej wR., przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim prowadziłksięgę wieczystą o numerze (...). Stosownie bowiem doart. 841 § 3 k.p.c.powództwo o zwolnienie spod egzekucji można wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych. Zarzut pozwanej był nie zasadny. Pozwana nie wykazała, wbrewart. 6 k.c.daty w jakiej o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z w/w nieruchomości dowiedzieli sięA. K. (2), czy spadkobiercy poR. K.tj.M. S., iA. K. (1). W/w nie zostali bowiem zawiadomieni przez Komornika Sądowego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z w/w nieruchomości, nie doręczono im również odpisu postanowienia o powołaniu biegłego do oszacowania w/w nieruchomości, co wynika z dołączonych do sprawy dokumentów w aktach Km(...). Pierwszym dokumentem świadczącym o możliwości wiedzyM. S.o toczącym się postepowaniu egzekucyjnym z w/w nieruchomości była notatka urzędowa z dnia 28 listopada 2016 roku sporządzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu ŚląskimŁ. T.z rozmowy z biegłąW. L., w której biegła informowała, że w rozmowie telefonicznej z kobietą, która przedstawiła się jakoM. S.uzgodniła dobrowolny termin oględzin w/w nieruchomości. Przesłuchana na powyższą okoliczność świadekW. L.z uwagi na upływ czasu nie była w stanie powiedzieć, skąd miała numer telefonu doM.iD. S.i kiedy przeprowadziła zM. S.rozmowę telefoniczną. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż w dniu 28 listopada 2016 rokuM. S.dowiedziała się o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z w/w nieruchomości, prawdopodobnie również w tej dacie wiedzę taką posiadali również pozostali powodowie. Tym samym powódkaA. K. (2)w terminie złożyła pozew o zwolnienie spod egzekucji w/w nieruchomości albowiem pozew został przez nią wniesiony w dniu 28 grudnia 2016 roku, a zatem w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o naruszeniu jej prawa poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego z w/w nieruchomości. W tym miejscu Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2020 roku III CZP 83/19, że rygoryzm rozwiązania przyjętego wart. 841§ 3 k.p.c.i jego dyskusyjne aksjologiczne uzasadnienie przemawiają za tym, by preferować w tym zakresie rozwiązania przychylne osobie trzeciej, której prawa egzekucja narusza.
Sąd w pkt. 1 wyroku uwzględnił powództwo w całości. Powodowie wykazali w toku postępowania, że w momencie wszczęcia postępowanie egzekucyjnego z nieruchomości położonej wR.przyulicy (...)w sprawie Km(...)w/w nieruchomość nie stanowiła własności pozwanegoM. K., a własnośćA. K. (2)i spadkobierców poR. K..A. K. (2)iR. K.nabyli ją bowiem w drodze zasiedzenia z dniem 01 stycznia 1985 roku do wspólności majątkowej małżeńskiej. Skierowanie do w/w nieruchomości egzekucji przeciwko ujawnionemu właścicielowi tj. pozwanemuM. K.naruszało zatem prawa powodów. Pozwani wprawdzie kwestionowali powództwo podnosząc zarzut istnienia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z dnia 06 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotekacht.j. Dz.U. z 2019 rok, poz. 2204), zgodnie z którą w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi wieczystej rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi wieczystej nabył własność lub inneprawo rzeczowe, to zdaniem Sądu zarzut ten był niezasadny. Zdaniem Sądu pozwanaBank (...) Spółka AkcyjnawW.skutecznie nabyła ograniczoneprawo rzeczowena w/w nieruchomości w postaci hipoteki właśnie dzięki istnieniu rękojmi wiary publicznej księgi wieczystej i może wystąpić z roszczeniem przeciwko powodowiD. S.jako dłużnikowi rzeczowemu. Po uzyskaniu tytułu wykonawczego może prowadzić wówczas przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, w tym wszcząć postępowanie egzekucyjne z w/w nieruchomości. Zdaniem Sądu rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie upoważnia jednak do prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości na podstawie tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi, co do którego wykazano, jak w niniejszym postępowaniu, że nie był w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości jej właścicielem. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości bowiem nie jest nabyciem prawa własności lub innegoprawa rzeczowegopoprzez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi wieczystej, o którym stanowiart. 5 ustawy o księdze wieczystej i hipotece.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.Powodowie wygrali sprawę w całości. Mając na uwadze powyższe, Sąd w pkt. 2 wyroku zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powodów kwotę 12.917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na koszty procesu poniesione przez stronę powodową złożyła się: opłata sądowa od pozwu w wysokości 7.500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5.400 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
R., dn. 12 kwietnia 2021 roku
Sygn. akt I C 105/20

ZARZĄDZENIE

1
odnotować,

2
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć:

- pełnomocnikowi powodów,
- pełnomocnikowi pozwanejBank (...) Spółki AkcyjnejwW.,

3
kal. 14 dni lub z wpływem

R., dn. 12 kwietnia 2021 roku