Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 347/22
Data wyroku: 2022-08-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt I Ns 347/22

UZASADNIENIE
H. K.wniosła o uchylenie się od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku poF.B..
W uzasadnieniu wskazała, żeF. B.zmarł w dniu 13 kwietnia 2014 r., w chwili śmierci był stanu wolnego, miał troje dzieci: wnioskodawczynie oraz dwóch synówJ. B.iZ. B.. Spadkodawca pozostawił testament notarialny z dnia 13 stycznia 1995 r., w którym do całości spadku powołałZ. B.. Spadkodawca w dniu 10 października 2000 r. rozporządził swoim jedynym składnikiem majątku tj. nieruchomością wN.położoną przyul. (...), darując ją wnioskodawczyni. W dniu 20 stycznia 2022 r. w Sądzie Rejonowym w Kłodzku zapadł wyrok, w którym Sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzeczZ. B.kwotę 48 883,33 zł tytułem zachowku. Wnioskodawczyni stwierdziła, że nie posiadała wiedzy, że darowana jej nieruchomość może zostać doliczona do spadku i od jej wartości zostanie naliczony zachowek i na skutek porady prawnej, uzyskanej po wydaniu wyżej opisanego wyroku, dowiedziała się, że jej sytuacja byłaby korzystniejsza gdyby odrzuciła spadek po ojcu. Podniosła, że nie składając oświadczenia o odrzuceniu spadku po ojcu , działała pod wpływem błędu co do odpowiedzialności za długi spadkowe wynikające z uprawnień do zachowku. Stwierdziła, że nie złożyła oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie, działając w przekonaniu, że w sytuacji sporządzenia testamentu przez ojca, w którym uczynił on jedynym spadkobiercą uczyniłZ. B., nie ona statusu spadkobiercy i nie musi zatem składać żadnych oświadczeń, a ponadto że darowizna jaką otrzymała od ojca wyczerpała w całości jego majątek.
UczestnikZ. B.wniósł o oddalenie wniosku w całości.
W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawczyni nie otworzył się termin do złożenia oświadczenia w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia spadku, bowiem uczestnik, na podstawie testamentu, jest jedynym spadkobiercą zmarłegoF. B..
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Spadkobiercą testamentowym zmarłegoF. B.jest jego synZ. B..

/bezsporne/
H. K.w dniu 17 marca 2022 r. aktem notarialnym sporządzonym przez
notariuszemS. Ł.rep A nr 4005/2022 odrzuciła spadek po swoim ojcuF. B..

Dowód:

-

kserokopia wypisu aktu notarialnego – k. 14 – 14 odwrót;

Sąd zważył:
Wniosek podlegał oddaleniu jako bezprzedmiotowy.
Zgodnie z przepisemart. 926 § 1 kpc, istnieją dwie możliwości powołania do dziedziczenia – na podstawie ustawy lub testamentu, przy czym dziedziczenie na podstawie testamentu ma pierwszeństwo przed ustawowym. W myśl bowiem przepisuart. 926 § 2 kpc. dziedziczenie na podstawie ustawy następuje dopiero wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
Jednocześnie na podstawieart. 1015 § 1 kcoświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
Należy wskazać, że spadkodawca ustawowy może złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku, dopiero w sytuacji, gdy zostanie do tego spadku powołany, a zatem w dalszej kolejności niż spadkobierca testamentowy.
Taka okoliczność zaś jest możliwa w trzech sytuacjach :

1
gdy spadkodawca nie pozostawił testamentu;

2
gdy testament okazał się nieważny;

3
gdy spadkodawca testamentowy nie chce bądź nie może dziedziczyć.

Należy więc wskazać, że jeśli spadkodawca sporządzi testament, który nie stanie się
podstawą dziedziczenia, termin zawity, określony wart. 1015 § 1 kcdla spadkobiercy ustawowego rozpoczyna swój bieg w dniu, w którym spadkobierca ten dowiedział się o tym , że:

1
testament jest nieważny,

2
spadkobierca testamentowy odrzucił spadek,

3
spadkobierca testamentowy został uznany za niegodnego dziedziczenia,

4
spadkobierca powołany do spadku z ustawy w wyższej kolejności nie chce bądź nie może dziedziczyć.

Jednocześnie należy wskazać, że złożenie oświadczenia, o którym mowa wart. 1015 § 1 kc, przed dniem, w którym spadkodawca dowiedział o tytule swojego powołania jest bezskuteczne[por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2018 r., wydana w sprawie o sygn. akt III CZP 36/18, OSNC 2019, nr 7-8, poz. 74].
Wnioskodawczyni opiera swój wniosek naart. 1019 § 2 kc, który stanowi, spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, że wnioskodawczyni nie przysługuje status spadkobiercy ustawowego zmarłegoF. B., skoro uczestnikZ. B.jest spadkobiercą testamentowym, który chce dziedziczyć, a ważność testamentu nie została zakwestionowana.
Z uwagi na powyższe wniosekH. K.o uchylenie się od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku poF. B.jest bezprzedmiotowy, a samo oświadczenie o odrzuceniu spadku – bezskuteczne, skoro nie zaczął dla wnioskodawczyni, jako spadkobiercy ustawowemu, biec termin określony wart. 1015 § 1 kc.
Mając powyższe na uwadze oczywistym jest brak podstaw do uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni, skoro nie uchybiła ona terminowi określonemu wart. 1015 § 1 kc, a zatem Sąd na podstawieart. 514 § 2 kpc, oddalił wniosek bez przeprowadzenia rozprawy.