Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 2233/20
Data wyroku: 2021-01-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Ewa Milczarek
Podstawa prawna: art. 21 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych

Sygn. akt VI U 2233/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 stycznia 2021 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący Sędzia Ewa Milczarek
Protokolant – starszy sekretarz sądowy Sylwia Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2021 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:J. S. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 30 lipca 2020 r., znak:(...)
w sprawie:J. S. (1)
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o rekompensatę

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuJ. S. (1)prawo do rekompensaty jako dodatku do kapitału początkowego od dnia(...)r.,

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.na rzecz ubezpieczonego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. akt VI U 2233/20

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.przyznał ubezpieczonemuJ. S. (2)prawo do emerytury od dnia(...)r. ale odmówił prawa do rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach, na podstawieart. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Od tej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie wskazując, że oprócz okresów pracy w szczególnych warunkach uznanych przez organ rentowy ( 8 lat, 5 miesięcy i 29 dni) w następujących okresach :
- od 5.07.1979 r. do 31.12.1980 r. pracował jako mechanik naprawiający pojazdy w kanałach remontowych w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa MiejskiegowB.następnie -Przedsiębiorstwie (...).
- od 2.11.1982 r. do 31.07.1985 r. jako spawacz wPrzedsiębiorstwie (...)wB.,
- od 1.08.1985 r. do 31.03.1986 r. jako zbrojarz-betoniarz w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...),
-od 1.04.1986 r. do 31.03.1988 r. jako spawacz wPrzedsiębiorstwie (...)wB.,
- od 23.07.1990 r. do 31.12.1992 r. jako zbrojarz-betoniarz wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)wB.,
-od 14.01.1995 r. do 21.12.1995 r. jako zbrojarz-betoniarz w wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)wB.,
- od 1.04.1997 r. do 12.09.1997 r. jako zbrojarz-betoniarz wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)wB.,
i okresy tej pracy łącznie z uznanym przez organ rentowy okresem przekraczają 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje :
UbezpieczonyJ. S. (2),urodzony (...), z wykształcenia jest ślusarzem, zatrudnił się w dniu 5.07.1979r. w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa Miejskiego, które następnie zmieniło nazwę na

Przedsiębiorstwo (...)wB.jako mechanik sprzętu ciężkiego, choć w umowie o pracę wpisano jako stanowisko pracy - ślusarz-remontowy. Faktycznie ślusarz-remontowy był mechanikiem sprzętu ciężkiego i ubezpieczony naprawiał sprzęt ciężki, czyli koparki, dźwigi, spychacze w kanałach remontowych. To była jego stała praca w pełnym wymiarze czasu pracy do dnia 31.12.1980 r. Nie korzystał w tym okresie z urlopów bezpłatnych. Nie otrzymywał dodatków za pracę w szczególnych warunkach. Następnie ubezpieczony pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wB.od 2.11.1982 r. do 31.07.1985 r. jako spawacz. Ubezpieczony miał już uprawnienia spawalnicze i dlatego w umowie wpisano stanowisko ślusarz-spawacz. Faktycznie ubezpieczony zajmował się wyłącznie spawaniem konstrukcji stalowych, co potwierdzają zapisy w jego książeczce spawacza nr(...)i to też była jego stała praca w pełnym wymiarze czasu pracy w trakcie tego zatrudnienia. Od 1.08.1985r. ubezpieczony pracował w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)do 31.03.1986 r. jako zbrojarz-betoniarz a od 1.04.1986 r. do 31.03.1988 r. wPrzedsiębiorstwie (...). W(...)ubezpieczony pracował na budowie przy zbrojeniu konstrukcji betonowych i to była jego stała praca w pełnym wymiarze. WPrzedsiębiorstwie (...)w latach 1986-1988 ubezpieczony pracował wyłącznie jako spawacz. Było to spawanie elektrycznie konstrukcji stalowych i cięcie palnikiem i to była jego stała praca w pełnym wymiarze czasu pracy. W Przedsiębiorstwie(...)
(...)wB.ubezpieczony pracował jako zbrojarz-betoniarz w trzech okresach: od 23.07.1990 r. do 31.12.1992 r., od 14.01.1995 r. do 31.12.1995r. i od 1.04.1997 r. do 12.09.1997 r. W tych okresach ubezpieczony pracował wN.wZakładzie (...)jako zbrojarz-betoniarz i zbroił płyty metalowymi prętami i to również była stała praca w pełnym wymiarze czasu pracy. W żadnym z tych zakładów, ubezpieczony nie korzystał z urlopów bezpłatnych.
Ubezpieczony pracował także wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym (...) s.c.wB.od 7.04.1994 r. do 31.12.1994 r. na podstawie umów zawartych na czas określony z 7.04.1994 r., 21.04.1994 r., 1.08.1994 r. i 1.11.1994 r.  jako spawacz i wykonywał spawanie elektrycznie konstrukcji na budowach.
dowód:świadectwo pracy wystawione przezPrzedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowym (...) s.c.wB., świadectwo pracy z 20.10.1982 r. potwierdzające okres pracy ubezpieczonego od 13.06.1977 r. do 31.05.1982 r. w charakterze mechanika sprzętu ciężkiego wystawione przezPrzedsiębiorstwo (...), dokumenty w aktach osobowych prowadzonych przezPrzedsiębiorstwo (...),Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)wB.orazPrzedsiębiorstwo (...)wB., zeznania świadkówS. T.,R. B.,C. S. (1)iT. B.- zapis A/V k. 62, zeznania ubezpieczonego - zapis A/V k.62, pisemne zeznania świadkaW. S.k. 9, pisemne zeznania świadkaS. T.k.10, pisemne zeznania świadkaR. B.k. 11, pisemne zeznania świadkaJ. K.k.12, pisemne zeznania świadkaC. S. (2)k. 13, pisemne zeznania świadkaT. B.k.14, dokumenty w aktach rentowych w postaci świadectw pracy za sporne okresy.
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów w aktach osobowych ubezpieczonego oraz w jego aktach rentowych, których prawdziwości strony nie kwestionowały oraz zeznań świadkówS. T.,R. B.,C. S. (1)iT. B.,zeznania ubezpieczonego, którym dał wiarę bowiem były one zgodne i spontaniczne i korelowały z zeznaniami ubezpieczonego oraz znajdowały potwierdzenie w pisemnych zeznaniach świadkówW. S.,S. T.iJ. K.oraz znajdowały potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach osobowych ubezpieczonego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, zdaniem Sądu Okręgowego, w sposób niebudzący wątpliwości, że ubezpieczony pracował w spornych okresach w warunkach szczególnych :
- od 5.07.1979r. do 31.12.1980r. jako mechanik naprawiający pojazdy w kanałach remontowych w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa MiejskiegowB.następnie -Przedsiębiorstwie (...)( Dział XIV poz.16 zał. A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach).
- od 2.11.1982r. do 31.07.1985r. jako spawacz wPrzedsiębiorstwie (...)wB.( Dział XIV poz.12 zał. A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach).
- od 1.08.1985 r. do 31.03.1986 r. jako zbrojarz-betoniarz w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)( Dział V poz.4 zał. A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach).
-od 1.04.1986r. do 31.03.1988r. jako spawacz wPrzedsiębiorstwie (...)wB.(Dział XIV poz.12 zał. A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach).
- od 23.07.1990r. do 31.12.1992r. jako zbrojarz-betoniarz wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)wB.(Dział V poz.4 zał. A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach).
-od 14.01.1995 r. do 21.12.1995r. jako zbrojarz-betoniarz wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)wB.( Dział V poz.4 zał. A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach).
- od 1.04.1997 r. do 12.09.1997 r. jako zbrojarz-betoniarz wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...)wB., Dział V poz.4 zał. A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach).
- od 7.04.1994r. do 31.12.1994r. jako spawacz wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym (...) s.c.wB.( Dział XIV poz.12 zał. A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach).
Powyższe okresy po zsumowaniu z uznanym już okresem pracy w szczególnych warunkach ( 8 lat, 5 miesięcy i 29 dni )łącznie dają ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Stosownie do treściart. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(Dz.U. z 2015 r. poz. 965) rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
W art. 21 i 23 ww. ustawy określono warunki nabycia prawa do rekompensaty i sposób jej przyznawania. Zgodnie z art. 21 ustawy rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Artykuł 23 ustawy o emeryturach pomostowychstanowi, iż ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę. Rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Rekompensata jest zatem odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze dla osób, które rozpoczęły pracę przed 1 stycznia 1999 r. i nie nabędą prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (analogiczne stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 25 listopada 2010 r. (K 27/09, OKT-A 2010, Nr 9, poz. 109).
W związku z powyższym, aby przyznać ubezpieczonemu prawo do rekompensaty, ubezpieczony musiał udowodnić, że ma co najmniej 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Sąd dokonał więc oceny ustalonego stanu faktycznego w kontekście przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Zgodnie z treściąart.32 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r.w sprawie emerytur i rent z FUS -ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 ( 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet.) W myśl ustępu 2 art.32 cytowanej ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wustępie 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r, które nadal zachowały swoją moc na warunkach określonych wart. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Niemniej jednak należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych,art. 472 i 473 k.p.c.umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z powołanymi przepisami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Zaliczenie nieudokumentowanych, spornych okresów pracy w szczególnych warunkach do stażu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu o świadczenie emerytalno-rentowe dopuszczalne jest – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 27 maja 1985 r. (III UZP 5/85, LEX nr14635) – przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu jego likwidacji lub zniszczenia dokumentów dotyczących zatrudnienia.
Okres pracy w warunkach szczególnych można również ustalić w postępowaniu sądowym na podstawie akt osobowych pracownika.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd potwierdziło fakt pracy ubezpieczonej w spornych okresach w szczególnych warunkach o których mowa w dziale V poz.4 i dziale XIV poz.12 i 16 załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r., i okresy te, łącznie z wcześniej uznanym przez ZUS okresem, przekraczały 15 letni okres, czego nie kwestionował organ rentowy.
Mając na względzie powyższe, skoro ubezpieczony spełnił warunki do uzyskania spornego świadczenia w postaci rekompensaty jako dodatku do kapitału początkowego, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd orzekł jak w wyroku.
Na zasadzieart. 98 k.p.c.oraz na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. orzeczono o kosztach zastępstwa prawnego, przyznając wynagrodzenie pełnomocnikowi ubezpieczonego w wysokości podwójnej stawki minimalnej z uwagi na nakład pracy niezbędny do prawidłowego prowadzenia procesu.
SSO Ewa Milczarek