Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 66/22
Data wyroku: 2022-11-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Monika Rosłan-Karasińska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 22 k.p.

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 listopada 2022 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Monika Rosłan-Karasińska
Protokolant:       sekr. sądowy Marta Jachacy
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2022 r. w Warszawie
sprawyM. G. (1)
z udziałemD. W.(płatnika składek)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaM. G. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 10 grudnia 2021 r. nr(...)     
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, że PaniM. G. (1)jako pracownik u płatnika składekD. W.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 2 lipca 2021 roku.
Sygn. akt VII U 66/22

UZASADNIENIE
M. G. (1)w dniu 21 grudnia 2021 r. złożyła odwołanie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 10 grudnia 2021 r. nr(...).
Uzasadniając stanowisko odwołująca wskazała, że będąc zatrudniona na podstawie umowy o pracę wykonywała obowiązki do momentu nagłej, przedwczesnej akcji porodowej. Wcześniejsze wyniki badań, nie wykazywały nieprawidłowości w przebiegu ciąży, 13 sierpnia 2021 r. odwołująca była na badaniu USG, którego wynik był prawidłowy i nie zwiastował tego, że od dnia 15 sierpnia do 21 sierpnia 2021 r. będzie ona wymagać hospitalizacji. Termin porodu był wyznaczony na 6 grudnia 2021 r., a rozwiązanie ciąży nastąpiło 18 sierpnia 2021 r. Odwołująca podkreśliła, że przed 15 sierpnia 2021 r. wykonywała stacjonarną prace biurową, a do jej obowiązków należało wystawianie faktur, aranżacja wnętrza nowo otwartego lokalu handlowego, projekt szyldu reklamowego na budynek sklepu(odwołanie, k. 3 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania, a uzasadniając swe stanowisko wskazał, że zgromadzony w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy nie potwierdza faktycznego wykonywania przez ubezpieczoną pracy na rzecz płatnika, a w toku postepowania administracyjnego strony nie złożyły żadnych dowodów potwierdzających faktyczne podjęcie i wykonywanie przez ubezpieczoną zatrudnienia. W ocenie organu rentowego zapis korespondencji e-mail zawierający pliki utworzone w okresie od października do listopada 2021 r. nie wskazują, kto je wykonał, a ponadto dotyczą one okresu po ziszczeniu się ryzyka ubezpieczeniowego. Przed datą rzekomego zatrudnienia odwołująca się nie posiadała tytułu do ubezpieczeń społecznych(odpowiedź na odwołanie, k. 19-20 v. a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
M. G. (1)jest magistrem sztuki, ukończyła studia magisterskie na kierunku architektura wnętrz w 2017 r.(dyplom ukończenia studiów magisterskich z 29 czerwca 2017 r., k. 53 a.s.).
D. W.– ojciecM. G. (1)prowadzi piekarnię isklep (...)przyul. (...)wW., w związku z otwarciem kolejnego sklepu przyul. (...)wW.i poszukiwał pracownika biurowego.D. W.postanowił zatrudnić swoją córkę, ponieważ prowadzona przez niego firma jest firmą rodzinną, oprócz ubezpieczonejD. W.zatrudnia również siostrę ubezpieczonejP. W.oraz współpracuje z bratem ubezpieczonejK. W., który prowadzi własną działalność gospodarczą(deklaracje ZUS P RCA za okres od sierpnia 2020 r. do grudnia 2021 r., k. 67-100 a.s., zeznania świadkaM. G. (2), k. 129-130 i k. 167 a.s., zeznaniaM. G. (1), k. 168 -169 a.s.).
W dniu 2 lipca 2021 r.D. W.Cukiernia – Piekarnia i (...)zawarli umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 2 lipca 2021 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pracownika biurowego za wynagrodzeniem 5.000 zł brutto miesięcznie. W takcie podpisywania umowy o pracęM. G. (1)była w ciąży, ciąża przebiegała bez powikłań, ubezpieczona dobrze się czuła i mogła pracować. PrzełożonymM. G. (1)byłD. W., wydawał jej polecenia i nadzorował jej pracę(umowa o pracę z dnia 2 lipca 2021 r., k. 11 a.s., karta leczenia szpitalnego, k. 9 a.s., zeznania świadkaM. G. (2), k. 129-130 i k. 167 a.s.).
Do obowiązkówM. G. (1)należało obieranie telefonów od kontrahentów, spisywanie i przyjmowanie zamówień, druk i sporządzanie faktur, porządkowanie dokumentów, wykonywanie projektów grafik m.in. na szyldy sklepu, wizytówek, naklejek, pieczątek, plakatów reklamowych i informacyjnych. Projekty grafik wykonywała w programach projektowych. Praca była przez ubezpieczoną wykonywana w godzinach od 8:00-9:00 do 16:00 – 17:00 w siedzibie firmy przyul. (...)wW.na komputerze stacjonarnym oraz zdalnie z miejsca zamieszkania na prywatnym komputerze(projekty grafik, k. 54 – 63 a.s., zeznania świadkaM. G. (2), k. 129-130 i k. 167 a.s., zeznaniaM. G. (1), k. 168 -169 a.s.).
Od dnia 14 sierpnia 2021 r.M. G. (1)stała się niezdolna do pracy z powodu choroby przypadającej na okres ciąży. Termin porodu został wyznaczony na 6 grudnia 2021 r. Z uwagi na wczesną akcję porodową jużw dniu (...) urodziładziecko przedwcześnie w 24 tygodniu ciąży. Dziecko przebywało w szpitalu do 30 listopada 2021 r. Ubezpieczona wystąpiła o zasiłek macierzyński od dnia 18 sierpnia 2021 r.(ZUS ZLA, k. 11 a.s., karta informacyjna leczenia szpitalnego, k. 6 – 9 a.s., odpis skrócony aktu urodzenia, k. 10 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w dniu 13 października 2021 r. działając na podstawieart. 61 § 1 i § 4 k.p.a.orazart. 123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zawiadomiłM. G. (1)iD. W.o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie prawidłowości zgłoszenia do ubezpieczeń społecznychM. G. (1). Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w dniu 10 grudnia 2021 r., wydałdecyzję nr (...)w której na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychorazart. 58 § 2 k.c.orazart. 22 § 1 k.p.iart. 300 k.p.stwierdził, żeM. G. (1), jako pracownik u płatnika składekD. W.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 2 lipca 2021 r.(zawiadomienia z dnia 13 października 2021 r. i decyzja z dnia 10 grudnia 2021 r. – nienumerowane karty akt ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dokumentów, a także w oparciu o zeznania świadkaM. G. (2)oraz ubezpieczonejM. G. (1).
Wymienione dokumenty, złożone przez odwołującą spółkę się oraz te, które zostały stworzone przez organ rentowy, Sąd ocenił jako wiarygodne. Z uwagi na to, że strony sporu nie zgłosiły zastrzeżeń wobec ich formy i treści, to Sąd uwzględniając zeznania świadków i stron, z których wynikają te same okoliczności, poczynił na podstawie tych dokumentów ustalenia faktyczne.
Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania świadkaM. G. (2), który miał wiedzę o okolicznościach zatrudnieniaM. G. (1)oraz potwierdziła, że ubezpieczona wykonywała pracę polegając…a na tworzeniu różnego rodzaju grafik na polecenie płatnika składek. Świadek ze względu na to, że jest mężem odwołującej się, widział jak w trakcie zdalnej pracy w domu ubezpieczona wykonywała ww. czynności, jego relacja w tym zakresie została więc oceniona jako wiarygodna.
Zeznania ubezpieczonejM. G. (1)także zostały przez Sąd ocenione jako wiarygodne, były bowiem zbieżne i wzajemnie się uzupełniały z zeznaniami ww. świadka oraz z tym, na co wskazują dokumenty.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieM. G. (1)podlegało uwzględnieniu.
Sporne w rozpatrywanej sprawie było to, czyM. G. (1)od dnia 2 lipca 2021 r. realizowała umowę o pracę u płatnika składekD. W.i czy z tego tytułu powinna podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Aby tę kwestię rozstrzygnąć należało dokonać szczegółowej wykładni przepisówustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 1009),zwanej dalej ustawą systemową.Art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy systemowej następuje to od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. O tym jednak, czy dany stosunek prawny łączący dwa podmioty może być uznany za stosunek pracy, rozstrzygają przepisy prawa pracy. Stosownie do treści definicji zawartej wart. 2 kodeksu pracy(tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 1510, dalej:k.p.) pracownikiem jest osoba zatrudniona między innymi na podstawie umowy o pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, tj. stosunku pracy. Istotą tegoż stosunku jest – w świetleart. 22 § 1 k.p.– uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracy i zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem. Celem i zamiarem stron umowy o pracę winna być każdorazowo faktyczna realizacja treści stosunku pracy, przy czym oba te elementy wyznaczają: ze strony pracodawcy – realna potrzeba ekonomiczna i umiejętności pracownika, zaś ze strony pracownika – ekwiwalentność wynagrodzenia uzyskanego za pracę.
Dla stwierdzenia, czy zaistniały podstawy do objęcia pracownika ubezpieczeniem społecznym, w świetle powołanych przepisów, wymagane jest ustalenie, czy zatrudnienie miało charakter rzeczywisty i polegało na wykonywaniu pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, czyli w warunkach określonych wart. 22 § 1 k.p.
W rozpoznawanej sprawie organ rentowy wskazywał, że brak jest dowodów potwierdzających faktyczne świadczenie pracy przezM. G. (1). Uzasadniając decyzję organ rentowy powołał się na treśćart. 58 § 2 k.c.wskazując, że zawarta między stronami umowa o pracę z dnia 2 lipca 2021 r. jest nieważna, jako czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Organ rentowy podkreślił, że jedynym celem zgłoszenia odwołującej do ubezpieczeń była chęć uzyskania świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Jak wynika zart. 58 § 1 k.c.czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Przy czym należy odróżnić nieważność spowodowaną pozornością czynności prawnej od nieważności czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy (art. 58 § 1 k.c.). Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, które z formalnego punktu widzenia nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez ustawę zakazane. Pojęcie obejścia prawa i pozorności są sobie znaczeniowo bliskie i niejednokrotnie pokrywają się. Ustalenie, czy umowa zmierza do obejścia prawa, czy jest pozorna wymaga poczynienia konkretnych ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności jej zawarcia, celu jaki strony zamierzały osiągnąć, charakteru wykonywanej pracy i zachowania koniecznego elementu stosunku pracy, jakim jest wykonywanie pracy podporządkowanej(uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1995r., I PZP 7/95, OSNAPiUS 18/95, poz. 227, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1997r., I PKN 276/97, OSNAPiUS13/98, poz. 397).Czynność prawna może być również sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, przez które rozumie się na ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie ocenne, a nie prawne. Odwołują się one do powszechnie uznawanych w całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe (por. np. Z. Radwański (w:)System prawa prywatnego, t. 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski,Komentarz, t. I, 2008, s. 327).
Powołanie się na przepisart. 58 § 2 k.c.z uwagi na wystąpienie celu obliczonego na naruszenie zasad współżycia społecznego, możliwe jest wyjątkowo. Tylko w przypadku uznania, że zawarta umowa o pracę nie była faktycznie wykonywana przez strony, istnieje możliwość oceny w płaszczyźnie zgodności jej celu z zasadami współżycia społecznego. Nie można natomiast przyjąć, że jeżeli stronom umowy o pracę przyświeca cel w postaci chęci uzyskania tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, to czynność prawna jest nieważna z mocyart. 58 § 2 k.c.Sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jako motywacja do podjęcia zatrudnienia, nie świadczy również o zamiarze obejścia prawa, podobnie jak i inne cele stawiane sobie przez osoby zawierające umowy o pracę, takie jak chociażby chęć uzyskania środków utrzymania(zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2018r., III AUa 858/17).
Zdaniem Sądu Okręgowego, wobec dokonanych w sprawie ustaleń nie można przypisać ani ubezpieczonej, ani płatnikowi składek, że zgłoszenieM. G. (1)do ubezpieczeń społecznych nosiło znamiona świadomego i zamierzonego działania, którego celem był uzyskanie w sposób nieuprawniony świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zdaniem Sądu w uzasadnieniu skarżonej decyzji nie ma argumentów, które można byłoby uznać za wystarczające do sformułowania takiego twierdzenia. Umowa o pracę faktycznie była przecież realizowana, co potwierdził zgromadzony materiał dowodowy, a więc o pozorności nie może być mowy, tym bardziej, że zaistniały te elementy, na które wskazujeart. 22 § 1 k.p., a mianowicie praca była wykonywana odpłatnie, a także w miejscu i w czasie wskazanym przez pracodawcę oraz pod jego kierownictwem. W rozważanym przypadku, zdaniem Sądu, wystąpiły więc wszystkie elementy konieczne dla zaistnienia pomiędzy stronami stosunku pracy. Dodatkowo zgromadzony materiał dowodowy potwierdził faktyczne wykonywanie pracy przezM. G. (1). Dowodem wskazującym na taki fakt są dokumenty, zeznania odwołującej oraz świadka, które potwierdzają, że ubezpieczona wykonywała zadania, jakie zostały przypisane do powierzonego jej stanowiska pracy, a więc obieranie telefonów od kontrahentów, spisywanie i przyjmowanie zamówień, druk i sporządzanie faktur, porządkowanie dokumentów, wykonywanie projektów grafik m.in. na szyldy sklepu, wizytówek, naklejek, pieczątek, plakatów reklamowych i informacyjnych.
W rozpatrywanej sprawie niemalże pierwszoplanowa była dla organu rentowego niezdolność do pracy ubezpieczonej w związku z ciążą powstała w niedługim czasie po zawarciu umowy o pracę. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z jednomyślnym orzecznictwem Sądu Najwyższego chęć uzyskania tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym jest zgodna z prawem i zasadami współżycia społecznego. Dlatego nie można przyjąć, że jeżeli stronom umowy o pracę przyświeca taki właśnie cel, to czynność prawna jest nieważna z mocyart. 58 § 1 lub 2 k.c.
    (wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2012r., I UK 265/11, LEX nr 1169836).Sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia również nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, podobnie jak inne cele stawiane sobie przez osoby zawierające umowy o pracę, takie jak na przykład chęć uzyskania środków utrzymania
    (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 25 stycznia 2005r., II UK 141/04, OSNP 2005 Nr 15, poz. 235; z 5 października 2005r., I UK 32/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 249; z 28 kwietnia 2005r., I UK 236/04, OSNP 2006 nr 1-2, poz. 28; z 11 stycznia 2006r., II UK 51/05, OSNP 2006 nr 23-24, poz. 366, z 22 czerwca 2015r., I UK 367/14, niepublikowany).Organ rentowy stwierdzając nieważność oświadczeń stron umowy o pracę, dokonał pobieżnej analizy materiału dowodowego, a poza tym oparł się wyłącznie na domniemaniach i powiązaniach jedynie dwóch faktów – zawarcia umowy o pracę i niezdolności pracownika do pracy. Na akceptację nie zasługuje zarzut organu rentowego, że jedyną motywację do zawarcia umowy o pracę z płatnikiem składek było zabezpieczenie sytuacji materialnej w związku z przewidywanym okresem macierzyństwa. Zaznaczenia wymaga okoliczność, że krótki okres od zgłoszenia do ubezpieczeń do powstania niezdolności do pracy nie był zaplanowany przez ubezpieczoną w związku z planowanym macierzyństwem, ponieważ jak wynika z dokumentacji medycznej, wczesny poród a tym samym krótki okres ubezpieczenia był spowodowany komplikacjami zdrowotnymi, które wcześniej nie występowały, ponieważ przed 15 sierpnia 2021 r. ciąża ubezpieczonej przebiegała prawidłowo, a termin porodu był wyznaczony na 6 grudnia 2021 r. W związku z powyższym, nawet gdybyM. A.celowo zawarła umowę, aby uzyskać świadczenia w związku z chorobą i macierzyństwem, to nie czyni to umowy o pracę pozorną, gdyż była realizowana. Wbrew twierdzeniom organu rentowego, Sąd nie znalazł też podstaw do stwierdzenia, by doszło do naruszenia w rozważanym przypadku zasad współżycia społecznego. Co prawda po upływie nieco ponad 1 miesiąca pracy nastąpiła niezdolnośćM. G. (1)do pracy, ale i ta okoliczność nie świadczy o nieważności umowy o pracę, gdyż kobieta w ciąży – tak jak i ta, która w takim stanie nie pozostaje – ma prawo podjąć zatrudnienie i to nawet, jeśli wie o ciąży. Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że ciąża może być też zaawansowana i nie stoi na przeszkodzie nawiązaniu stosunku pracy, jeśli faktycznie jest on realizowany. Fakt ciąży nie przekreśla bowiem aktywności zawodowej. Przepisy prawa nie zawierają żadnych ograniczeń, jeśli chodzi o to, w jakim czasie może dojść do nawiązania stosunku pracy. Przepisy nie wskazują również przez jaki okres powinny być opłacane składki na ubezpieczenie społeczne, by późniejsza wypłata świadczeń związanych z chorobą i macierzyństwem nie naruszała zasad solidaryzmu, równego traktowania ubezpieczonych, ochrony interesów i nie pokrzywdzenia innych ubezpieczonych oraz nieuszczuplania środków zgromadzonych w ramach ubezpieczenia. W takiej sytuacji nie ma podstaw, by z uwagi na stan, w jakim ubezpieczona się znajdowała, czynić zarzuty nawiązania nieważnego stosunku pracy.
Innym zagadnieniem, które zostało poddane ocenie Sądu, było to, czy zatrudnienie ubezpieczonej było realizowane w warunkach podporządkowania pracodawcy. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016r., właściwość ta nie została zdefiniowana. Powszechnie przyjmuje się, że obejmuje ona polecenia i sferę organizacyjną. Pojęcie kierownictwa pracodawcy, o którym mowa wart. 22 § 1 k.p., nie ma jednowymiarowego kształtu. Dostrzegalna jest tendencja do "rozluźnienia" tego rygoru w stosunku do poszczególnych grup pracowniczych albo z uwagi na rodzaj wykonywanej pracy. Podporządkowanie pracownika może polegać na określeniu przez pracodawcę czasu pracy i wyznaczeniu zadań, natomiast co do sposobu ich realizacji pracownik ma pewien zakres swobody. Pojęcie podporządkowania pracownika pracodawcy ewoluuje w miarę rozwoju stosunków społecznych
    (II PK 81/15).W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że ubezpieczona była podporządkowana pracodawcy. Wykonywała pracę w miejscu i czasie przez niego wskazanym, a ponadto była zobowiązana do wykonywania wydawanych jej poleceń związanych z pracą. Takie polecenia do ubezpieczonej kierował będący jej przełożonymD. W.który wskazywał ubezpieczonej na bieżąco jakimi czynnościami ma się zajmować. Oczywiście nie można pominąć tego, żeD. W.iM. G. (1)łączą relacje rodzinne, ta okoliczność sama w sobie nie decydowała jednak o braku podporządkowania pracownika ani tym bardziej o braku realizacji umowy. Zgromadzone przez Sąd dowody tego nie potwierdziły, z samej więc okoliczności powinowactwa łączącego ww. osoby nie można wywodzić, że stosunek pracy nie był realizowany bądź że nie nosił cech, na jakie wskazujeart. 22 k.p.Ponadto w realiach przedmiotowej sprawy okoliczność zatrudniania osób z rodziny do rodzinnej firmy nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a wręcz przeciwnie jest to normalne i spotykane w wielu branżach, ma to związek z zaufaniem i chęcią kontynuowania działalności przez młodsze pokolenia, co niewątpliwie ma miejsce w tym przypadku, gdzie płatnik składek zatrudnia swoje dwie córki, ale także współpracuje z synem, który prowadzi własną działalność gospodarczą.
Dodatkowo, zdaniem Sądu, nie zaistniały w sprawie okoliczności, które wskazywałyby, że umowa z dnia 2 lipca 2021 r. winna być oceniona jako zmierzająca do obejścia prawa czy jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jak było wskazywane, organ rentowy powoływał się na nieważność umowy i z tych przyczyn, lecz nie przedstawił argumentacji, która by to potwierdzała. W zasadzie ograniczył się do powołania przepisów i postawienia zarzutu bez pogłębionej analizy i bez odniesienia do zgromadzonych dowodów. Tymczasem do postępowania odrębnego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w zakresie postępowania dowodowego ma zastosowanie - bez żadnych ograniczeń - reguła wynikająca z przepisuart. 232 k.p.c.To z kolei oznacza, że obowiązuje zasada kontradyktoryjności i dowodzenia swoich twierdzeń przez stronę, a wydanie decyzji przez organ rentowy w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia tego organu od udowodnienia przed sądem jej podstawy faktycznej, zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu wynikającą z przepisuart. 6 k.c.(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2010r.,(...)UK 148/09 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2012r., III AUa 529/12).
Uwzględniając powołane okoliczności Sąd ocenił, że umowa o pracę łączącaM. G. (1)orazD. W.nie była nieważna. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zamiarem stron umowy o pracę, było świadczenie pracy, a nie jak wskazuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, uzyskanie przez ubezpieczoną świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Ponadto, Sąd oceniając, że umowa nie była pozorna, wziął pod uwagę, że za taką nie można uznać umowy, która w rzeczywistości była wykonywana, tj. takiej, w ramach której pracownik faktycznie świadczy na rzecz pracodawcy pracę podporządkowaną. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 czerwca 2006 roku
    (II UK 202/05), wskazując że nie jest istotne, czy strony zawierające umowę o pracę miały realny zamiar wzajemnego zobowiązania się przez pracownika do świadczenia pracy, a przez pracodawcę do zapewnienia pracy i wynagrodzenia za nią, lecz to, czy taki zamiar stron został w rzeczywistości zrealizowany.
Jeśli chodzi o wysokość wynagrodzeniaM. G. (1), które zostało ustalone w wysokości 5.000 zł brutto miesięcznie i nie budziło zastrzeżeń organu rentowego, dlatego też Sąd nie rozważał, czy było ono wygórowane, gdyż czym innym jest określenie podstawy wymiaru składki, a czym innym sam tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym. Zaskarżona decyzja ma za przedmiot tylko podleganie ubezpieczeniom społecznym i nie obejmuje innych kwestii, stąd sama wysokość zgłoszonej podstawy wymiaru składek nie ma znaczenia. Organ rentowy, jeśli stwierdziłby, że jest ona wygórowana, ale umowa faktycznie była realizowana, ma możliwość ukształtowania stosunku pracy z wynagrodzeniem niższym niż ustalone przez strony. Nie istnieje natomiast możliwość, aby zbyt wysoką podstawę wymiaru składek czynić powodem wykluczenia z ubezpieczeń społecznych.
Konkludując, w rozpatrywanej sprawie ustalone przez Sąd okoliczności, które zostały omówione, nie wskazują, by działania stron były naganne oraz by stanowisko organu rentowego prowadzące do wydania zaskarżonej decyzji było zasadne. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż strony realizowały podpisaną umowę. W związku z powyższym, nie może być mowy o nieważności umowy o pracę.
Wobec powyższego, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., należało zmienić zaskarżoną decyzję poprzez przyjęcie, żeM. G. (1)jako pracownik u płatnika składekD. W.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 2 lipca 2021 roku.
c