Sąd Rejonowy w Toruniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 600/19
Data wyroku: 2022-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Magdalena Glinkiewicz
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc, art. 176k.c

Sygn. akt: I Ns 600/19

POSTANOWIENIE
Dnia 10 stycznia 2022 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Magdalena Glinkiewicz

Po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2022 r. w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuA. T. (1)
z udziałemA. W. (1),G. C.,Z. L.
o zasiedzenie nieruchomości
postanawia:

1
wydzielić zdziałki nr (...), obręb 50 położonej wT., przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...)o pow. 0,0643 ha:

a)działkę nr (...)o pow. 0,0564 ha,
b)działkę nr (...)o pow. 0.0079 ha,
- zgodnie z projektem geodezyjnym geodety inż.Z. R., stanowiącego integralną część niniejszego postanowienia k. 216;

2
stwierdzić, że własność wydzielonej nieruchomości opisanej w pkt. 1b postanowienia nabyła przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2005 rokuA. T. (1);

3
nakazać pobrać od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu kwotę 1.831,63 zł (tysiąc osiemset trzydzieści jeden złotych sześćdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu wydatków, poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa;

4
ustalić, że każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 600/19

UZASADNIENIE
A. T. (1)wniosła o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności części nieruchomości położonej wT., przyul. (...)oznaczonej nr ewidencyjnym 159/1 i 159/2, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą nr (...)oraz o zasądzenie od uczestników kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że jej dziadkowie nabyli własność nieruchomości oznaczonejnumerami ewidencyjnymi (...)położonej przyul (...)wT.. W roku 1973 jej dziadkowie nabyli nieformalnie pas gruntu leżący przy granicydziałki (...), zaś w 1975 r. pas gruntu stanowiący obecniedziałkę nr (...). Nabyte nieruchomości zostały ogrodzone. Po wybudowaniu bliźniaczego budynku działki rozdzielono płotem, wydzielając dwie nieruchomości, co spowodowało, że pas gruntudziałki (...)przydziałce (...)znalazł się w posiadaniu dziadków (poprzedników prawnych wnioskodawczyni), a następnie ojca wnioskodawczyni. Na skutek umowy darowizny nieruchomość została w 1999 r. objęta w posiadanie przez siostrę wnioskodawczyni –B. L.(co dodziałki (...)) orazA. T. (1)(działka (...)oraz pas gruntu objęty wnioskiem). Wnioskodawczyni zarządza nieruchomością objętą wnioskiem jak właściciel, dba o nią pobiera z niej pożytki, zabudowała altaną. Zdaniem wnioskodawczyni czas zasiedzenia nieruchomości, z uwzględnieniem czasu posiadania i korzystania przez jej poprzedników prawnych, już upłynął, a co za tym idzie nabyła prawo do zasiedzenia części działki objętej wnioskiem.
UczestniczkaA. W. (2)wniosła o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu wskazała, że jej rodzice będący właścicielami nieruchomości położonej przyul. (...), działki onumerze ewidencyjnym (...)zakupionej w roku 1968, nigdy nie zawierały z dziadkami wnioskodawczyni jakiejkolwiek umowy o przeniesienie części własności nieruchomości. Umowy takiej również nie zawierali ich następcy prawni – uczestnicy postępowania. Uczestniczka wskazała, że płot posadowiony przez poprzedników prawnych wnioskodawców został postawiony w granicy ich działki i nie obejmował całego obwodu działki.A. W. (2)zauważyła, że dopiero wnioskodawczyni posadowiła płot samowolnie, na częścidziałki (...)należącej do uczestników postępowania i pomimo ich sprzeciwu. Uczestniczka podniosła również, że dziadkowie wnioskodawczyni nie mieszkali przyul. (...)wT., a sama wnioskodawczyni zamieszkała tam dopiero w 2000 r. tym samym uczestniczka zaprzeczyła, by dziadkowie wnioskodawczyni sprawowali władztwo nad pasemdziałki nr (...).A. W. (2)zauważyła również, że uczestnicy i ich poprzednicy prawni regulowali należności publicznoprawne w postaci podatku od nieruchomości oraz występowali jako właściciele w stosunku do organów i instytucji, co jest przejawem posiadania samoistnego.
UczestnikZ. L.nie zgodził się z wnioskiem. Zaprzeczył, by jego rodzice dokonali nieformalnej sprzedaży pasa gruntu. Podniósł, że zarówno rodzice wnioskodawczyni jak i sama wnioskodawczyni nigdy nie opłacali podatków za przedmiotowy pas gruntu.
W toku sprawy strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 29 maja 1968 r.J. D.orazW. D.nabyli prawo własności nieruchomości położonej wT.przyul. (...),działki ewidencyjne nr (...), dla której Wydział Ksiąg Wieczystych wT.prowadziksięgę wieczystą o numerze (...).
Dowód: umowa darowizny z dnia 19 listopada 1999 r. - k. 26-32, odpisksięgi wieczystej (...)– k. 46
Działka (...)sąsiadowała bezpośrednio zdziałką nr (...)będącą własnością państwaL.
Bezsporne
Nadziałce (...)posadowiono budynek typu bliźniak. Budynek został wybudowany najpóźniej do 19 sierpnia 1972, kiedy toW. D.została zameldowana pod adresem(...).
Niezaprzeczone, nadto Dowód: wydruki z bazy PESEL,
PaństwoD.postanowili dokupić po obu stronachdziałek (...)pasy gruntów celem wykonania osobnych wjazdów do każdego z domów.
Dnia 13 marca 1975 r.W. D.nabyła na podstawie umowy sprzedaży nieruchomość położoną wT.przyul. (...), onumerze ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą o numerze (...).Działka nr (...)sąsiadowała zdziałką (...)i została nabyta celem powiększenia posesji objętejdziałką nr (...).
Na podstawie nieformalnej umowy zawartej z państwemL.– rodzicami uczestników (rozmowy i ustalenia czynił ojciec uczestników), poprzednicy prawni wnioskodawczyni (dziadek wnioskodawczyni razem z ojcem wnioskodawczyni) objęli w posiadanie pas gruntudziałki (...)przyległy do granicy zdziałką (...).
Dowód: zeznaniaA. T. (1)z 26.10.20 00:32:07-99:51:56
W 1975 roku zakończono prace związane z postawieniem ogrodzenia nieruchomości w postaci siatki ogrodzeniowej. Zgodnie z ustaleniami z właścicielami posesji(...)ogrodzenie było cofnięte w kierunku ichdziałki nr (...). Pomiędzy posesjąB.19A a(...)ogrodzenie kończyło się na wysokości domu przyul. (...).
W 1975r. nie było sporu miedzy właścicielami posesji co do przebiegu płotu.
Dowód: zeznania świadkaA. D.z 21.10.20 r. 00:14:23-00:36:18;
zeznania świadkaJ. C.z 21.10.20 r. 01:04:45-02:23:35
zeznaniaA. O.z 26.10.20 r. 00:02:36-00:19:00
zeznaniaA. T. (1)z 26.10.20 00:32:07-99:51:56
Od momentu postawienia płotu w 1975r. do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie ogrodzenie przebiegało cały czas w tym samym miejscu. Z upływem czasu ogrodzenie niszczało.
Brama wjazdowa na posesję wnioskodawczyni cały czas jest w tym samym miejscu (została jedynie wymieniona). Między bramą wjazdową na posesję przyul. (...)a ogrodzeniem posesji przyul. (...)(od strony ulicy) posadowiony jest słupek ogrodzeniowy. Słupek stoi cały czas w tym samym miejscu (od postawienia ogrodzenia w 1975r.) Do niego przytwierdzony jest panel ogrodzeniowy posesji uczestników i na nim osadzona jest brama wjazdowa do posesji przyul. (...). Ogrodzenie nieruchomości przyul. (...)co najmniej od 1991r. – 1992r. nie było wymieniane.
Dowód: dokumentacja fotograficzna k. 178-187
zeznania świadka:J. C.z 21.10.20 r. 01:04:45-02:23:35
zeznania świadkaK. L.z 21.10.20 r., 00:36:18-00:52:28
W. D.wraz z mężemJ. D.nie zamieszkiwali na nieruchomości przyul. (...)– zamieszkiwali w miejscowościG.wraz zA. D.orazJ. D.(młodszym – synemW.iJ.). Nieruchomość była wynajmowana osobom trzecim. Osoby wynajmujące korzystały z całej posesji wydzielonej ogrodzeniem.
Dowód: wydruki PESEL – koperta, zeznaniaA. J.
zeznania świadkaA. D.z 21.10.20 r. 00:14:23-00:36:18;
zeznaniaA. T. (1)z 26.10.20 00:32:07-99:51:56
W okresie od 1973r. do 1974r. trwała budowa domu państwaW.w głębi nieruchomości(...)od strony posesji(...). Dom został zamieszkany w 1983r.
Dowód: zeznania świadkaJ. C.z 20.10.20 r. 01:04:45-02:23:35;
zeznania uczestnikaA. W. (1)z 26.10.20 r. 00:52:36-01:14:43
D. L.(siostra wnioskodawczyni) wyszła za mąż zaK. L.w dniu 25 czerwca 1983r.D. L.zgłosiła pobyt stały przyul (...)od 3 stycznia 1984 do 26 stycznia 1984, a następnie od 12 kwietnia 1985 do 28 sierpnia 1995 r. Na przełomie września/października 1984r.K. L.wprowadził się do domu przyul. (...). W momencie zamieszkania małżonkówL.w domu przyul. (...)istniała już brama wjazdowa. Płot pomiędzy nieruchomością przyul. (...)nieruchomością przyul. (...)przebiegał od rogu budynku państwaW.w prostej linii doulicy (...). Słupek od płotu był zarazem słupkiem od bramy wjazdowej. Na posesji przyul. (...)możliwe było zaparkowanie pojazdu pomiędzy ogrodzeniem a budynkiem.
Dowód: zeznania świadkaK. L.z 21.10.20 r., 00:36:18-00:52:28;
zeznania świadkaA. L. (1)z 21.10.20 r., 00:55:28-01:05:06;
zeznania świadkaA. J.z 20.10.20 r. 01:11:33- 01:28:11;
zeznania wnioskodawczyniA. T. (2)z 26.10.20 r. 00:32:10- 00:51:52;
zeznania uczestniczkiG. C.z 26.10.20 r. 01:14:(...):35:42;
dokumentacja fotograficzna k. 178-187;
wydruki PESEL – koperta
Z biegiem czasu ogrodzenie pomiędzy posesjąB.19A a(...)uległo częściowej dewastacji.
Bezsporne,
Umową darowizny z dnia 19 listopada 1999r.J. D.orazW. D.przekazali po połowie zabudowaną nieruchomość oznaczonądziałkami nr (...)B. L.orazA. T. (1).
Dowód: Umowa Darowizny – k. 26-32
Mąż wnioskodawczyni -M. T.zamieszkał w domu przyul. (...)w 1998, wnioskodawczyniA. T. (1)zamieszkała przyul. (...)od roku 1999 r. i mieszka tam do dzisiaj wraz z mężem.
W 2000r.A. T. (3)wymieniła częściowo siatkę ogrodzeniową. Nie starczyła ona jednak na całą długość tj. do rogu domu państwaW.. Siatkę przesunięto w kierunkuul. (...). Pomiędzy końcem siatki ogrodzeniowej a domem państwaW.posesje nie były odgrodzone na odcinku kilkudziesięciu centymetrów.
Dowód: zeznania świadkaA. D.z 20.10.20 r. 00:14:23-00:36:18;
zeznania świadkaK. L.z 20.10.20 r., 00:36:18-00:52:28;
zeznania świadkaA. L. (1)z 20.10.20 r., 00:55:28-01:05:06;
zeznania świadkaA. J.z 20.10.20 r. 01:11:33- 01:28:11;
zeznaniaA. O.z 26.10.20 r. 00:02:36-00:19:00;
zeznania wnioskodawczyniA. T. (2)z 26.10.20 r. 00:32:10- 00:51:52,
zeznania uczestniczkiG. C.z 26.10.20 r. 01:14:(...):35:42,
dokumentacja fotograficzna k. 178-187;
W 2009 r. wykonywano docieplenie budynku państwaW.posadowionego w głębi działki przyul. (...). W tym celu prowadzono wykopy do fundamentów budynku od strony działkiul. (...), stawiano również rusztowania. Wokół budynku wylano 60 cm opaskę betonową. Podczas prac związanych z dociepleniem budynku na posesję wnioskodawczyni można było wejść przez furtkę, która nie miała elektormagnesu, Sąsiedzi mieli zgodęA. T. (2)na wchodzenie na jej teren.
Dowód: zeznania świadkaJ. W.z 21.10.20 r.-01:46:57;
zeznania świadkaM. W. (1)z 20.10.20 r. 01:46:57- 02:04:23;
zeznania świadkaJ. C.z 20.10.20 r. 01:04:45-02:23:35;
zeznania wnioskodawczyniA. T. (2)z 26.10.20 r. 00:32:10- 00:51:52,
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Toruniu zniósł współwłasność nieruchomości składających się zdziałek o numerach (...), dla których Sąd Rejonowy w Toruniu przez podział w ten sposób, że przyznałdziałkę o numerze (...)na wyłączną własnośćB. L., adziałkę nr (...)A. T. (1).
Dowód: akta XI Ns 713/15
W latach 2009-2018 podatek od nieruchomości położonej przyul. (...)opłacałaA. W. (1),M. W. (2),G. C..
Dowód: informacja Urzędu MiastaT.k. 80-80v
Pismem z dnia 5 czerwca 2019r. pełnomocnik uczestniczkiA. W. (1)wezwał wnioskodawczynię do zaniechania naruszenia własności położonej przyul. (...)wT.,działka nr (...).
Bezsporne.
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, zeznań świadków, przesłuchania stron oraz opinii biegłego.
Zgromadzone w niniejszej sprawie dokumenty Sąd w całości obdarzył walorem wiarygodności, bowiem były one kompletne, jasne i wraz z pozostałymi dowodami obrazowały stan faktyczny sprawy. Ich wiarygodność i autentyczność nie była kwestionowana przez strony, ani nie budziła wątpliwości Sądu.
Za wiarygodne w całości Sąd uznał zeznania świadkaA. D.. Świadek wskazała, iż wraz z budową domu na nieruchomości przyul. (...)posadowione zostało również ogrodzenie. Na nieruchomości zawsze ktoś mieszkał. Początkowo zamieszkiwał tam kolega męża, następnie starsza córkaD., a potem córkaA.. Dodała, iż w chwili, gdy trwały prace remontowe w domu państwaW.płot już stał. Z powyższymi zeznaniami korelowały twierdzenia świadkówK. L.iA. L. (1).
K. L.wskazał, iż na nieruchomości zamieszkiwał w latach 1984 – 1996. Na działce sąsiadów postawione były dwa budynki, w jednym mieszkali państwoL.a w drugim, posadowionym w głębi posesji państwoW.. Zaznaczył, iż płot pomiędzy posesjami biegł do rogu budynku państwaW.. Do chwili obecnej płot nie był przesuwany, był jedynie wymieniany przez wnioskodawczynię.K. L.zaznaczył, iż w chwili gdy mieszkał na posesji(...)korzystał z całości działki. Zakładał chodniki i trawniki w tym te biegnące przy płocie od strony(...). Podkreślił, że od strony posesji(...)była brama wjazdowa i słupek od bramy był zarazem słupkiem od płotu. Nie było tam żadnego dodatkowego przęsła.
A. L. (1)zeznała, iż mieszkała naul. (...)nadziałce (...)od 1970 roku do 1988 r. Potwierdziła, iż działki były wówczas odgrodzone od posesji(...). Nadziałkach (...)były osobne wjazdy umieszczone przy płotach. Brama nadziałce (...)była osadzona na słupku od ogrodzenia. Świadek dodała, iż w chwili gdy mieszkała przyul. (...)nie było sporu co do przebiegu granicy działek. Budynek gospodarczy posadowiony na działce(...)stanowił część granicy między posesjami(...)iB.19A, w budynku mieszkałaA. W. (1).
Sąd nie miał wątpliwości co do wiarygodności zeznań powyższych świadków, gdyż ich twierdzenia były jasne, zgodne i spójne.
Za wiarygodne Sąd uznał również twierdzenia złożone przezA. L. (2). Świadek wskazał, iż od 30 lat bywał przyul. (...). Podał, iż posesja była ogrodzona, brama i furtka są cały czas w tym samym miejscu i nie doszło do przesunięcia ogrodzenia. Dodał, iż dom państwaW.stoi dokładnie w linii granicy działki, siatka pociągnięta była do muru przy tym budynku. Wjazd do posesjiB.19A był od strony płotu, w pasie pomiędzy ogrodzeniem a budynkiem mieściły się dwa samochody, stojące jeden za drugim. Taka sama sytuacja była po drugiej stronie bliźniaczego budynku. Świadek wskazał, iż siatka z uwagi na dewastację była remontowana. Wnioskodawczyni oraz jej siostra miały psy, które swobodnie biegały po działce z tyłu domu.
Za zgodne z prawdą Sąd uznał zeznania świadkaJ. W.dotyczące zamieszkiwania przyul. (...)od 2006 r., prowadzenia prac dociepleniowych budynku, wylania opaski betonowej wkoło budynku oraz niekompletności ogrodzenia i możliwości przejścia pomiędzy posesjami. Za niewiarygodne uznano natomiast twierdzenie, że wnioskodawczyni dokonała przesunięcia ogrodzenia wobec jego pierwotnego usytuowania.P.temu bowiem zeznania świadków (w tymJ. C.) oraz załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna.
Sąd przyznał walor wiarygodności zeznaniom świadkaM. W. (2)w zakresie dotyczącym remontu budynku, jego ocieplenia, wylania opaski betonowej. Za nieprawdziwe uznano natomiast twierdzenia świadka odnoszące się do przebiegu płotu pomiędzy posesjami, przesunięcia płotu przez wnioskodawczynię, gdyż są one sprzeczne z wiarygodnymi zeznaniami świadków. Nadto po okazaniu świadkowi zdjęć pochodzących z 1993 r. (k. 177-178) przyznał, iż płot obecnie jest posadowiony w tym samym miejscu.
Za zgodne z prawdą uznać należało zeznania świadkaJ. C., iż w 1975 r. pomiędzy posesjami istniał płot i nie było wówczas sporu co do przebiegu granicy działek. Niewiarygodne okazały się natomiast jego pozostałe zeznania dotyczące przesunięcia płotu przez wnioskodawczynię.
Zasadniczo za wiarygodne należało ocenić zeznania świadkaA. O., będącego sąsiadem stron (świadek mieszka po drugiej stronieul. (...)). Świadek wskazał, iż pomiędzy posesjami stał skorodowany płot, który następnie został wymieniony. Przyznał, iż w trakcie remontu prowadzonego przezM. W. (2)można było swobodnie wejść na teren za budynkiem celem wykonania prac dociepleniowych, kopania do fundamentów, postawienia rusztowań. Świadek początkowo twierdził, iż wnioskodawczyni przesunęła płot w 2000 r., przyznał jednak, iż tak mu zasugerował sąsiadM. W. (2). Po okazaniu dokumentacji fotograficznej pochodzącej z 1993 r. stwierdził, iż obecnie płot stoi w tym samym miejscu co na zdjęciach i nie jest pewny co do tego czy doszło do przesunięcia płotu.
Sąd nie znalazł podstaw do podważenia twierdzeń wnioskodawczyniA. T. (3), gdyż były jasne, spójne i zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Wnioskodawczyni wskazała, iż działka jest własnością jej rodziny od 1973r. Ze słyszenia wie, że z obu stron posesji dokupiono pasek ziemi. Ze strony dokupionejdziałki (...)dochowano formalności natomiast od strony posesji(...)tych formalności nie zachowano. Zaznaczyła, iż pomiędzy posesjami zawsze było ogrodzenie do budynku państwaW.. Na okres remontu budynku zezwoliła, na prośbęA. W. (3), na wchodzenie na jej posesję. Dodała, iż rzeczywiście w chwili remontu ogrodzenie było niekompletne z uwagi na to, że nie starczyło siatki ogrodzeniowej.
Za prawdziwe Sąd uznał twierdzenia uczestnikówA. W. (1),G. C.dotyczących wybudowania drugiego domu na posesji(...), który zamieszkały został w 1983r., korzystania z całejdziałki (...)podczas przeprowadzania w 2009r. remontu domu (docieplenia). Za niewiarygodne Sąd ocenił natomiast twierdzenia jakoby wcześniej nie istniało ogrodzenie pomiędzy posesjami. W tym miejscu wskazać należy, iż uczestniczceA. W. (1)okazano zdjęcia przedłożone przez stronę powodowa z 1993 r. przedstawiające min. posesje stron, przebieg ogrodzenia. Zaskakującym jest, iż uczestniczka pomimo długoletniego zamieszkiwania przyul. (...)nie była w stanie wskazać czy dom na zdjęciu nr 5 jest jej. Podkreślić należy, iż dokumentacja fotograficzna sporządzona w 1993 r. k. 178- 187, przedstawia przebieg ogrodzenia pomiędzy posesjami stron biegnące od frontu odul (...)do rogu domuA. W. (4).
Zgodnie zart. 172 k.c.posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Zart. 172 k.c.wynika, że do nabycia w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: samoistnego posiadania oraz upływu czasu dwudziestu lub trzydziestu lat. Natomiast dobra wiara posiadacza nie jest samodzielną przesłanką nabycia własności nieruchomości. Ma tylko takie znaczenie, że skraca termin zasiedzenia z trzydziestu do dwudziestu lat.
Art. 176 § 1 k.c.stanowi, że jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści.
Bezsporny, pomiędzy stronami była fakt nabycia nieruchomości -działek (...)przezJ.iW.D.a następnie nabycia w drodze darowiznydziałki nr (...)przez wnioskodawczynię. Uczestnicy kwestionowali natomiast jakoby ich poprzednicy prawni zawierali z państwemD.nieformalną umowę dotyczącą przeniesienia własności częścidziałki (...)– pasa gruntu biegnącego wzdłużdziałki nr (...). Spornym był również przebieg ogrodzenia pomiędzy posesjami(...)iB.19A wT.oraz to czy doszło do jego przesunięcia na skutek działań wnioskodawczyni.
Zagadnieniem kwestionowanym przez uczestników a zarazem istotnym dla rozstrzygnięcia wniosku było ustalenie daty, którą można uważać za początek biegu okresu niezbędnego do zasiedzenia.
Wnioskodawczyni wskazywała, iż nieruchomość przyul. (...)wT.została zakupiona przez jej dziadków w 1968 r. Po zakupie doszli oni do wniosku, iż koniecznym jest dokupienie po obu stronach działki pasów gruntu. W 1973 r. zawarta została nieformalna umowa przeniesienia własności pasa gruntudziałki (...)leżącego wzdłuż granicy zdziałką (...). Natomiast w 1975 r. posesja(...)została ogrodzona wraz z pasem gruntudziałki (...). Uczestnicy stali natomiast na stanowisku, iż żadnej nieformalnej umowy nie było, zaś prowizoryczne ogrodzenie jakie istniało było niekompletne i dodatkowo usytuowane było wzdłuż granicydziałek (...).
Sąd analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy doszedł do przekonania, iż rację miała wnioskodawczyni i ustalił, iż początkowy okres zasiedzenia nieruchomości należało liczyć od 31 grudnia 1975 r. Za zgodne z prawdą uznać należało twierdzenia, iż pomiędzy dziadkami wnioskodawczyni a ówczesnymi właścicielamidziałki (...)doszło do nieformalnej umowy w zakresie zakupu pasa gruntudziałki (...)wzdłuż granicydziałki (...). PaństwoD.nabyli przedmiotową nieruchomość i wybudowali dom typu bliźniak. Wówczas okazało się konieczne dokupienie pasa gruntu po obu stronach działki celem wykonania osobnych wjazdów do każdej z części domu.D.nabyli w marcu 1975 r. w ramach formalnej czynności prawnej pas gruntu stanowiącydziałkę (...). Pas działki z drugiej strony posesji tj. częśćdziałki (...)został nabyty przez niech w sposób nieformalny, po uzgodnieniach poczynionych z państwemL.. O uzgodnieniach pomiędzy sąsiadami w zakresie nabycia pasa gruntu świadczy fakt, iż w 1975 r. doszło do ogrodzenia nieruchomości(...)wraz z pasem gruntudziałki (...)leżącym wzdłuż granicy zdziałką (...). Przez wiele lat usytuowanie ogrodzenia nie było przedmiotem sporu pomiędzy sąsiadami.
Sąd nie miał wątpliwości, iż obecnie istniejące ogrodzenie biegnie w tym samym miejscu jak to posadowione w 1975 r. Świadczą o tym zarówno zeznania świadków, które sąd uznał za wiarygodne, jak i przedłożona przez stronę powodową dokumentacja fotograficzna z 1991/1992r. - 1993 r. Na uwagę nie zasługiwały twierdzenia uczestników, iż ogrodzenie zostało przesunięte. W ocenie Sądu materiał dowodowy pozwolił ustalić, iż od początku brama wjazdowa na posesjęB.19A od strony posesji przyul. (...)osadzona była na tym samym słupku co ogrodzenie posesji przyul. (...). Pomiędzy słupkiem ogrodzeniowym a bramą nie było żadnego dodatkowego przęsła. ŚwiadekA. J.wskazał, iż możliwe było zaparkowanie pojazdów pomiędzy siatką ogrodzeniową a ścianą budynku przyul. (...). Powyższe potwierdza przedłożona dokumentacja fotograficzna z początku lat 90tych XX wieku. Nadto wbrew twierdzeniom uczestników ze zdjęć jasno wynika, iż ogrodzenie biegło w linii prostej odul. (...)do rogu domuA. W. (1)znajdującego się w głębi posesji, co oznacza, iż ogrodzenie nie biegło wzdłuż granicydziałek (...)ale już wówczas było przesunięte w głąbdziałki (...)(Brzozowa 17).
ŚwiadekA. J.podał, iż od 30 lat bywał na posesji przyul. (...)i przez cały czas brama wjazdowa, furtka oraz płot między posesjami stały w tym samym miejscu co obecnie. Potwierdził, iż siatka ogrodzeniowa biegła do budynku stojącego w linii działki. SąsiadA. O.początkowo wskazywał, iż ogrodzenie zostało przesunięte przez wnioskodawczynię. Dodał, jednak iż tak mu zasugerował sąsiadM. W. (1). Po okazaniu zdjęć przyznał natomiast, iż nie jest pewny co do tego czy rzeczywiście doszło do przesunięcia ogrodzenia, gdyż ogrodzenie nadal stoi w tej samej linii.
Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, iż sporne ogrodzenie od chwili jego posadowienia w 1975r. nie zostało przesunięte. Płot w wyniku upływu czasu ulegał uszkodzeniu, był naprawiany i ostatecznie wymieniony przez wnioskodawczynię.
Sąd ustalił, iż sporne ogrodzenie postawione zostało w 1975 r. PaństwoD.dokupili bowiem w marcu 1975działkę nr (...)stanowiącą dodatkowy pas gruntu przeznaczony na wjazd na obecnie istniejącą działkę(...). W tym samym czasie czynili starania o poszerzeniedziałki (...)poprzez nabycie od sąsiadów pasa gruntu wydzielonego zdziałki (...), który był potrzebny do wykonania wjazdu na posesję(...)od stronydziałki nr (...). Nadto świadekJ. C.przyznał, iż w 1975 zł stał już płot rozdzielający obie posesje (Brzozowa 17 i(...)). Wobec braku konkretnej daty postawienia ogrodzenia w 1975 r. należało przyjąć dzień 31 grudnia 1975 r. jako początek biegu terminu zasiedzenia.
Uczestnicy kwestionowali uprawnienia wnioskodawczyniA. T. (1)do nabycia własności spornego pasa gruntu poprzez jego zasiedzenie wskazując, iż zamieszkała naul. (...)dopiero w 2000 r.
Podkreślić należy, iż sporny pas gruntu, o którego nabycie prawa własności w drodze zasiedzenia wniosła wnioskodawczyni w momencie rozpoczęcia biegu zasiedzenia tj. 31 grudnia 1975 r. była własnościąJ.iW.D.. Umową darowizny z dnia 19 listopada 1999J. D.orazW. D.przekazali po połowie zabudowaną nieruchomość oznaczonądziałkami nr (...)B. L.orazA. T. (1). Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Toruniu zniósł współwłasność nieruchomości składających się zdziałek o numerach (...), dla których Sąd Rejonowy w Toruniu przez podział w ten sposób, że przyznałdziałkę o numerze (...)na wyłączną własnośćB. L., adziałkę nr (...)A. T. (1). Nadto należy wskazać, iż choćJ.iW.D.nie zamieszkiwali na przedmiotowej nieruchomości, ich dom był początkowo wynajmowany przez znajomego rodziny. Od 1983 r. zamieszkała tam ich wnuczkaD. L.wraz z mężem a od 1999 r. wnioskodawczyni. W ocenie Sądu nie doszło więc w żaden sposób do przerwania biegu terminu zasiedzenia.
Podnoszony przez uczestników fakt, że to uczestnicy opłacali podatek od całejdziałki nr (...), nie jest wystarczający do oddalenia wniosku. Wnioskodawczyni płaciła podatki od nieruchomości, była przy tym przekonana, że płaci podatek od całej zajmowanej przez siebie nieruchomości.
Pojęcie dobrej i złej wiary budziło kontrowersje w literaturze i orzecznictwie. Ostatecznie jednak sąd aprobuje przeważającą współcześnie rygorystyczną (restryktywną) koncepcję dobrej wiary. W tym duchu trzeba więc stwierdzić, że w dobrej wierze jest posiadacz, który pozostaje w błędnym, ale usprawiedliwionym okolicznościami przeświadczeniu, że przysługuje mu prawo własności. Oczywiście, w przypadku zasiedzenia nieruchomości, chodzi o takie przeświadczenie w chwili uzyskania posiadania. Dobrą wiarę posiadacza wyłącza jego wiedza o rzeczywistym stanie prawnym (stanie własności) oraz jego niedbalstwo. Pozostaje bowiem również w złej wierze osoba, która przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że nie jest właścicielem nieruchomości (że uzyskując jej posiadanie nie nabyła własności).
Z poczynionych przez Sąd ustaleń wynika, iż poprzednicy prawni wnioskodawczyni nabylidziałki (...)w 1973 r. następnie postanowili, iż z oby stron działki należy dokupić pas gruntu celem przeznaczenia do na wjazd na posesji. W tym celu w 1975 r. zawarli akt notarialny zakupudziałki (...). Co do pasu gruntu od stronydziałki (...)nie zachowano natomiast formalności poprzestając na ustaleniach ustnych z właścicielamidziałki (...)- państwemL.. Brak podjęcia działań w celu sformalizowania zakupu pasa gruntudziałki (...), świadczy o tym, że wnioskodawczyni, a wcześniej jej poprzednicy prawni pozostawali w złej wierze.
Niezbędną przesłanką do orzeczenia zasiedzenia nieruchomości jest posiadanie samoistne nieruchomości. Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto postępuje z rzeczą jak właściciel, tym samym wyrażając wolę wykonywania względem niej prawa własności. Sama wola posiadania, tj. wykonywanie praw wynikających z własności czy innego prawa, jeżeli nie jest realizowana, nie może mieć znaczenia dla posiadania. Również samo władztwo nie decyduje o posiadaniu; muszą istnieć dwa czynniki – władztwo i wola (por. orzeczenie SN z dnia 14.04.1961 r., CR 961/60, NP 12/62, s.(...); postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 1997 r., III CKN 35/97, OSNC 1997/10/150). Zakres faktycznego władztwa przy posiadaniu samoistnym, odpowiadający prawu własności, sprowadza się do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią w sposób jak najbardziej pełny, czyli do postępowania z nią jak właściciel. Posiadanie samoistne oznacza więc wolę posiadania jak właściciel a więc wolę traktowania siebie jak właściciela, z zamiarem posiadania dla siebie (cum animo rem sibi habendi). Sama tylko świadomość posiadacza, że inna osoba jest właścicielem rzeczy nie wyklucza samoistnego charakteru posiadania. Dla oceny charakteru władztwa posiadacza nad rzeczą decydujące znaczenie ma jego rzeczywista wola, a pomocne w jej ocenie są zewnętrzne, dostrzegalne dla innych osób przejawy władztwa (zob. wyrok SN z dnia 19.12.2000r., V CKN 164/00, Lex Nr 5266; postanowienie SN z 28.02.2002r., III CKN 891/00, Lex nr 54474).
Domniemanie posiadania samoistnego sformułowane wart. 339 k.c., a także dowody przywoływane w sprawie niniejszej jak np. postawienie ogrodzenia terenu, dbanie o teren przy ogrodzeniu – sadzenie trawy, wylewanie chodników, parkowanie pojazdów, świadczy zdaniem Sądu o tym, że wnioskodawczyni a wcześniej jej poprzednicy prawni przez cały okres byli posiadaczami samoistnymi nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia, że ogrodzenie przez jakiś czas było w złym stanie i istniała możliwość przechodzenia z jednej działki na drugą. Bez znaczenia pozostaje również kwestia korzystania z tego terenu przez sąsiadów w trakcie prowadzenia prac remontowych dociepleniowych domu znajdującego się na granicy. Jak bowiem wynika z zeznań wnioskodawczyni na prośbę sąsiadaA. W. (3)udzieliła ona zgodę na wejście na jej posesję. Wnioskodawczyni i jej poprzednicy prawni korzystali z pasadziałki nr (...). od 1975 r. Dziadkowie wnioskodawczyni planowali pobudowanie domu typu bliźniak, do którego na dołączonych w 1975r. pasach gruntów urządzono osobne wjazdy. Jasnym jest, iż poprzednicy prawni wnioskodawczyni ustalili z sąsiadami w sposób nieformalny objęcie w posiadanie pasa gruntudziałki (...), w przeciwnym razie z pewnością nie mogliby postawić ogrodzenia w miejscu, w którym stoi ono do dnia dzisiejszego.
Mając powyższe na uwadze, okres nieprzerwanego posiadania warunkujący zasiedzenie wynosi trzydzieści lat i w przedmiotowej sprawie, po zaliczeniu czasu trwania posiadania przedmiotowej części działki przez poprzedników prawnych powódki, upłynął w dniu 31 grudnia 2005 roku.
Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji inż.Z. R., celem wyznaczenia, w oparciu o akta sprawy i dokonane oględziny nieruchomości, powierzchni częścidziałki numer (...)zgodnie z aktualnym stanem posiadania nieruchomości przez wnioskodawczynię tj. według linii płotu rozdzielającego posesjeul. (...)wT.a w dalszej części, gdzie nieruchomości nie rozdziela płot według linii budynku posadowionego na działce przyul. (...).
Sporządzony przez biegłego projekt (k. 216) zakłada podziałdziałki numer (...)na dwie działki:
1.działkę nr (...)o powierzchni 0,0564 ha pozostającą własnością uczestników
2.działkę nr (...)o powierzchni 0,0079ha będącą przedmiotem zasiedzenia.
Opinia ta nie była kwestionowana przez zainteresowanych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart. 153 k.c.iart. 172 § 1 i 2 k.c.Sąd dokonał wydzielił z działki oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), obręb 50. położonej wT.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą nr (...)o pow. 0,0643 ha:działkę nr (...)o powierzchni 0,0564 ha orazdziałkę nr (...)o powierzchni 0,0079 ha - zgodnie z projektem geodezyjnym geodety inż.Z. R.stanowiącego integralną część niniejszego postępowania k. 216. (pkt 1).
W pkt 2 postanowienia Sąd, wobec spełnienia przesłanek zasiedzenia, stwierdził, że własność wydzielonej nieruchomości -działkę nr (...)nabyła z dniem 31 grudnia 2005 r. przez zasiedzenieA. T. (1).
Sąd nakazał pobrać od wnioskodawczyni kwotę 1.831,63 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa stosownie doart. 113 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. (koszt opinii)
Na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.Sąd ustalił, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.