Sąd Rejonowy w Koninie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 426/19
Data wyroku: 2021-04-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Karol Dryjański, Karol Dryjański
Słowa kluczowe: Powództwo o ustalenie
Podstawa prawna: art. 189 k.p.c., art. 222 § 1 k.c.

Sygn. akt I C 426/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 kwietnia 2021 r.
Sąd Rejonowy w Koninie I Wydział Cywilny
Przewodniczący sędzia Karol Dryjański
po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2021 r. w Koninie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaJ. P.
przeciwkoM. M. (1),G. W. (1),H. M.
o ustalenie

1
ustala, że właścicielem samochodu markiV. (...)onumerze rejestracyjnym (...)jest pozwanyG. W. (1);

2
oddala wniosekJ. P.o zobowiązanie pozwanegoG. W. (1)do wydania powódce samochodu opisanego w punkcie 1;

3
zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Koninie) na rzecz adw.N. S.prowadzącej kancelarię wK.kwotę 1.476 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych) z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanemuG. W. (1).

sędzia Karol Dryjański
Sygn. akt I C 426/19

UZASADNIENIE
J. P.wniosła o ustalenie właściciela samochodu markiV. (...)onumerze rejestracyjnym (...).
W uzasadnieniu powódka podniosła, że z treści dowodu rejestracyjnego wynika, że przedmiotowy samochód jest własnością jej iM. M. (1), tymczasem auto jest w posiadaniuG. W. (1). Zdaniem powódki umowa, z której treści wynika, żeM. M. (1)przeniósł własność pojazdu naG. W. (1)jest nieważna, gdyż została zawarta bez zgody powódki jako drugiego współwłaściciela.
W dalszej części postępowania powódka wniosła o ustalenie, że przedmiotowy pojazd jest własnością jej iM. M. (1)oraz o zobowiązanieG. W. (1)do wydania tego pojazdu wraz z dokumentami. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie odG. W. (1)zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych.
PozwanyG. W. (1)wniósł o ustalenie, że jest jedynym właścicielem przedmiotowego pojazdu oraz o zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Z ostrożności pozwany wniósł o ustalenie, że jest współwłaścicielem przedmiotowego pojazdu w ½ części.
PozwanyM. M. (1)wniósł o stwierdzenie, że przedmiotowy samochód należy do niego iJ. P.oraz o zobowiązanieG. W. (1)do wydania pojazduJ. P..
H. M.oświadczyła, żeM. M. (1)nabył przedmiotowy pojazd za środki należące do majątku wspólnego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
J. P.iG. W. (1)pozostawali w nieformalnym związku i mieszkali razem od 2009 r. do 30.08.2018 r. Mają dwoje dzieci w wieku 4 i 8 lat.
W czasie zamieszkiwania zG. W. (1)J. P.nie pracowała zarobkowo i pozostawała na utrzymaniuG. W. (1). Powódka ma zadłużenie wobec MOPS w kwocie około 14.000 zł. W czasie związku pozwanymG. W. (1)pobierała świadczenie wychowawcze w kwocie 400 zł miesięcznie oraz świadczenie 500+ na jedno dziecko i zasiłek rodzinny.
G. W. (1)prowadził wtedy obwoźny tartak i zarabiał około 4.000 zł za 2 – 3 dni pracy. Pozwany miał zobowiązanie alimentacyjne w kwocie 240 zł miesięcznie.G. W. (1)prowadzi gospodarstwo rolne i wykonuje prace dorywcze. Pozwany otrzymuje dopłaty unijne, które wynoszą 8.000 – 10.000 zł rocznie. Ponadto uzyskuje zwrot kosztów paliwa.
ObecnieJ. P.pozostaje w związku zM. M. (1), który jest w trakcie sprawy rozwodowej z siostrąG. W. (1)H. M..
M. M. (1)jest robotnikiem budowlanym. Zarabiał najniższe miesięczne wynagrodzenie (1.630 zł netto miesięcznie). W 2017 r. pozostawał bez zatrudnienia.
H. M.pobierała dopłaty unijne w kwocie około 7.000 zł rocznie, ponadto uzyskiwała dochód ze sprzedaży bydła w wysokości 9.000 – 10.000 zł rocznie. Ponadto pobierała świadczenie za opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem w kwocie 1.300 zł, świadczenie rodzinne w wysokości 220 zł oraz świadczenie 500+ na dwoje dzieci. DzieciH.iM. M. (1)mają 17 i 14 lat.
dowód: zeznaniaJ. P.k. 30,M. M. (1)k. 30 – 31,G. W. (1)k. 37,H. M.k. 82
W lutym 2017 r.G. W. (1)wyłożył pieniądze na zakup samochodu markiV. (...)onumerze rejestracyjnym (...).
W dniu 03.02.2017 r.D. M.sprzedał przedmiotowy samochód za kwotę 9.200 zł. Jako nabywców wskazano w fakturzeM. M. (1)iJ.P..
Jako właściciele przedmiotowego samochodu w fakturze i w dowodzie rejestracyjnym wpisani sąM. M. (1)iJ. P..
G. W. (1)zwrócił się doM. M. (1)aby ten figurował jako właściciel pojazdu w dowodzie rejestracyjnym z uwagi na zobowiązania alimentacyjneG. W. (2). WpisanieJ. P.wiązało się ze zniżkami.
dowód: zeznaniaJ. P.k. 30,M. M. (1)k. 30 – 31, dowód rejestracyjny k. 35, zeznaniaG. W. (1)k. 37, faktura k. 80
W dniu 20.08.2018 r.M. M. (1)iG. W. (1)spisali umowę kupna sprzedaży, w której treści wskazano, że:

1
pojazd będący przedmiotem umowy jest wyłączną własnością sprzedającego (M. M. (1)),

2
sprzedający przenosi na kupującego (G. W. (1)) własność przedmiotowego pojazdu za kwotę 7.000 zł, której otrzymanie kwituje sprzedający.

dowód: umowa k. 36, zeznaniaM. M. (1)k. 30 – 31,G. W. (1)k. 37,H. M.k. 82
W dniu 20.11.2018 r.J. P.złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przezG. W. (1)polegającego na przywłaszczeniu przedmiotowego samochodu.
Postanowieniem z dnia 12.12.2018 r. odmówiono wszczęcia dochodzenia.
dowód: bezsporne
Powódka w dniu 19.02.2019 r. zawarła umowę ubezpieczenia przedmiotowego pojazdu na okres od 22.02.2019 r. do 21.02.2020 r. Składka wyniosła 285 zł.
dowód: polisa k. 27, pismo z dnia 19.02.2019 r. k. 28, potwierdzenie wpłaty k. 29
Sąd nie dał wiary zeznaniomJ. P.w części, w której wynikało z nich, że środki na zakup przedmiotowego pojazdu pochodziły z oszczędności jej dzieci. Powódka nie potwierdziła tej części swych zeznań żadnymi dokumentami. Zeznania powódki w tym zakresie nie znalazły potwierdzenia w zeznaniach pozostałych osób przesłuchiwanych w sprawie. W szczególności należy zwrócić uwagę na zeznaniaM. M. (1), który wprost wskazałG. W. (1)jako osobę, która kupiła przedmiotowy pojazd. Nie sposób przy tym uznać za prawdopodobne tego, że dzieci stron (w lutym 2017 r. w wieku 1 miesiąca i 4 lat) mogły zgromadzić oszczędności na zakup samochodu przy sytuacji finansowej powódki, która pozostawała na utrzymaniuG. W. (1), pobierała jedynie świadczenia społeczne i zasiłki w wysokości około 1.000 zł miesięcznie i ma zadłużenie wobec MOPS. Nie sposób przy tym nie zwrócić uwagi na fakt, że cena za którą pojazd miał zostać kupiony według treści faktury (9.200 zł) znacznie różni się od ceny wskazanej przez powódkę (15.000 zł).
Sąd nie dał również wiary zeznaniomJ. P.w części, w której wynikało nich, że przedmiotowy samochód miał należeć do niej. Ta część zeznań powódki nie znalazła potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym, z wyjątkiem zeznańM. M. (1), który pozostaje w związku zJ.P., a jest w trakcie sprawy rozwodowej z siostrąG. W. (1).
Sąd nie dał również wiary zeznaniom powódki w części, w której wynikało z nich, że źródłem utrzymania powódki, pozwanegoG. W. (1)oraz ich dwojga dzieci były wyłącznie zasiłki i świadczenia społeczne pobierane przez powódkę. Ta część zeznań powódki była sprzeczna z inna częścią jej zeznań, z której wynikało, ze w czasie związku z pozwanym pozostawała na jego utrzymaniu.
Sąd nie dał również wiary zeznaniom powódki w części, w której wynikało z nich, żeG. W. (1)uzależniał wydanie jej przedmiotowego samochodu od przekazania dziecka pod jego opiekę. Ta część zeznań powódki nie znalazła potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym.
W pozostałym zakresie sąd uznał zeznaniaJ. P.za wiarygodne, w tej części nie budziły bowiem wątpliwości w świetle pozostałego materiału dowodowego.
Sąd nie dał wiary zeznaniomM. M. (1)w części, w której wynikało z nich, że właścicielką przedmiotowego samochodu miała byćJ. P.. ZeznaniaM. M. (1)w tym zakresie znalazły potwierdzenie jedynie w zeznaniachJ. P., z którą pozostaje on obecnie w związku.
W pozostałym zakresie sąd uznał zeznaniaM. M. (1)za wiarygodne, w tej części nie budziły bowiem wątpliwości w świetle pozostałego materiału dowodowego.
Sąd nie dał wiary zeznaniomG. W. (1)w części, w której wynikało z nich, żeM. M. (1)wyłożył na zakup przedmiotowego pojazdu pieniądze z majątku wspólnegoM. M. (1)i jego żonyH. M., aG. W. (1)zapłaciłM. M. (1)kwotę 7.000 zł, o której mowa w umowie z dnia 20.08.2018 r. Zarówno z zeznańJ. P., jak iM. M. (1)wynikało, że toG. W. (1)wyłożył pieniądze na zakup przedmiotowego pojazdu, po którym jako współwłaściciele przedmiotowego pojazdu zostali wpisani w dowodzie rejestracyjnymM. M. (1)iJ. P..
W pozostałym zakresie sąd dał wiarę zeznaniomG. W. (1)były bowiem spójne i logiczne, a pozostały materiał dowodowy nie dał podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności.
Sąd nie dał wiary zeznaniomH. M.w części, w której wynikało z nich, że przedmiotowy pojazd został nabyty ze środków wspólnych jej iM. M. (1). Ta część zeznańH. M.była sprzeczna z zeznaniamiJ. P.iM. M. (1), dodać przy tym należy, że ta część zeznańH. M.budziła wątpliwości w świetle innej ich części, która dotyczyła dochodów w rodzinieH. M.. W ocenie sądu jest mało prawdopodobne, by przy średnich dochodach wynoszących około 4.000 zł miesięcznie na 4 osoby w gospodarstwie domowymH.iM. M. (1)(M. M. (1)był w 2017 r. bez zatrudnienia, wcześniej zarabiał najniższe wynagrodzenie) byli w stanie wyłożyć 9.200 zł na zakup 17 – letniego pojazdu i to przeznaczeniem do użytku przezG. W. (3)iJ.P.. W pozostałym zakresie sąd uznał zeznaniaH. M.za wiarygodne, w tej części były bowiem spójne i logiczne, a pozostały materiał dowodowy nie dał podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności w tej części.
Pozostałe dokumenty w oparciu o które sąd ustalił powyższy stan faktyczny nie budziły wątpliwości sądu, nie były również kwestionowane przez strony.

Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie zart. 189 kpcpowód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
J. P.żądała ustalenia, że prawo własności przedmiotowego pojazdu przysługuje jej iM. M. (1). Stanowisko to poparłM. M. (1). Z koleiG. W. (1)wnosił o stwierdzenie, że to on jest właścicielem przedmiotowego pojazdu. Z oświadczeńH. M.wynikało z kolei, że przedmiotowy pojazd został zakupiony ze środków pochodzących z majątku wspólnegoH.iM. M. (2).
W ocenie sądu w lutym 2017 r. spośród stron postępowania jedynieG. W. (1)uzyskiwał dochód umożliwiający wyłożenie kwoty 9.200 zł na zakup przedmiotowego pojazdu. Z zeznańM. M. (1)wynikało, że toG. W. (1)wyłożył pieniądze na zakup tego samochodu.
M. M. (1)w 2017 r. pozostawał bez pracy.J. P.również nie miała dochodu z pracy zarobkowej (pobierała jedynie zasiłki i świadczenia społeczne w łącznej kwocie około 1.000 zł miesięcznie). Pozostawała na utrzymaniuG. W. (1). Nie sposób przy tym uznać za wiarygodne twierdzeńJ. P., że kwota na zakup przedmiotowego pojazdu mogła pochodzić z oszczędności dzieci powódki i pozwanegoG. W. (1).J. P.nie wykazała, że istniały takie oszczędności, nie sposób przy tym wskazać z jakiego źródła dzieci stron mające wówczas miesiąc i 4 lata mogły zgromadzić kwotę na pokrycie ceny zakupu samochodu (w fakturze na której widnieje nazwisko pozwanej wpisana jest kwota 9.200 zł, powódka określiła cenę na 15.000 zł).
Sąd nie dał również wiary zeznaniomH. M.jakoby przedmiotowy pojazd został zakupiony ze wspólnych pieniędzy pozwanej iM. M. (1).
WprawdzieH. M.pobierała dopłaty unijne w kwocie około 7.000 zł rocznie, ponadto uzyskiwała dochód ze sprzedaży bydła w wysokości 9.000 – 10.000 zł rocznie, jednak dochód 17.000 zł rocznie przekłada się na przeciętny dochód miesięczny wynoszący niespełna 1.500 zł. PonadtoH. M.pobierała świadczenie za opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem w kwocie 1.300 zł, świadczenie rodzinne w wysokości 220 zł oraz świadczenie 500+ na dwoje dzieci. DzieciH.iM. M. (1)mają 17 i 14 lat. Dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowymH.iM. M. (1)wynosił zatem średnio około 4.000 zł miesięcznie, należy jednak pamiętać, że dochód ten był przeznaczany na utrzymanie czworga osób. Sytuacja finansowa pozwanegoG. W. (1), który – jak wynikało z zeznańJ. P.– był w stanie w ciągu 3 dni zarobić 4.000 zł była zdecydowanie lepsza. Nie sposób przy tym określić racjonalnego uzasadnienia dla działania, które miałoby polegać na wydatkowaniu przezH.iM. M. (1)kwoty stanowiącej blisko trzykrotność ich miesięcznego rodzinnego budżetu na pojazd przeznaczony do użytku przez osoby spoza rodziny, którą założyli.
Wpis w fakturze i w dowodzie rejestracyjnym jako nabywców i współwłaścicieli przedmiotowego pojazduJ. P.iM. M. (1)był wiązany z zobowiązaniami alimentacyjnymiG. W. (1)wobec dziecka z poprzedniego wniosku oraz zniżkami, nie odzwierciedlał natomiast tego, kto w lutym 2017 r. wyłożył pieniądze na zakup przedmiotowego pojazdu.
W sytuacji, w której kwotę na zakup przedmiotowego pojazdu w lutym 2017 r. wyłożył ze swojego majątkuG. W. (1), drugorzędne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała kwestia, czyG. W. (1)istotnie zapłaciłM. M. (1)kwotę 7.200 zł przy spisaniu umowy z dnia 20.08.2018 r. Sąd dał w tym zakresie wiarę zeznaniomM. M. (1), że nie otrzymał tej kwoty odG. W. (1). W sytuacji, w której toG. W. (1)zapłacił uprzednio za zakup samochodu nie było potrzeby ponownej zapłaty, tym bardziej, żeM. M. (1)uważał pojazd za cudzy. Zarazem potrzeba spisania umowy wynikała z konieczności wprowadzenia zmian w dokumentacji przedmiotowego pojazdu i wskazania w niej rzeczywistego właściciela.
W konsekwencji sąd stwierdził, że właścicielem przedmiotowego pojazdu jestG. W. (1)jako jedyna osoba, która wyłożyła pieniądze na zakup przedmiotowego pojazdu w lutym 2017 r.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawieart. 189 kpcorzekł jak w punkcie 1 wyroku.
Zgodnie zart. 222 § 1 kcwłaściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
W punkcie 2 wyroku sąd na podstawieart. 222 § 1 kcoddalił wniosekJ. P.o zobowiązanieG. W. (1)do wydania przedmiotowego pojazdu z uwagi na fakt, że powódka nie wykazała po swojej stronie prawa własności przedmiotowego pojazdu, a zarazem z uwagi na ustalenie, że toG. W. (1)jest właścicielem przedmiotowego pojazdu.
Postanowieniem z dnia 07.01.2020 r. sąd zwolnił pozwanegoG. W. (1)od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu, którym wyznaczona została adw.N. S..
Pełnomocnik pozwanego wniósł o zasadzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Kwota należna z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanemu – przy wartości przedmiotu sprawy przewyższającej 5.000 zł a nie wyższej niż 10.000 zł – wynosi 1.476 zł, a składa się na nią opłata w kwocie 1.200 zł (§ 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 03.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu) powiększona o 23% podatku VAT (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w punkcie 3 wyroku.
sędzia Karol Dryjański