Sąd Rejonowy w Giżycku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 156/19
Data wyroku: 2021-06-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Makowczenko
Słowa kluczowe: Zobowiązanie
Podstawa prawna: art. 49 § 2 kc

Sygn. akt: I C 156/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 czerwca 2021 r.
Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Marek Makowczenko

Protokolant:

sekretarka Oksana Bida

po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2021 r. w Giżycku na rozprawie
sprawy z powództwaJ. W.
przeciwko(...)K.
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli

1
Powództwo oddala.

2
Koszty postępowania pomiędzy stronami wzajemnie znosi.

SSR Marek Makowczenko
I C 156/19

UZASADNIENIE

    PowódJ. W.
po ostatecznym sprecyzowaniu żądania pozwu - domagał się zobowiązania pozwanej(...)K.w trybieart. 64 k.c.w związku zart. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówdo złożenia oświadczenia woli zawarcia z powodem umowy odpłatnego przekazania na rzecz(...)K.instalacji wodociągowej wraz z urządzeniami kanalizacyjnymi usytuowanymi na stanowiącej własność(...)K.nieruchomości o nr geodezyjnym 259 - aż do pierwszej studzienki na nieruchomości o numerze 258/3 położonej wK.przyul. (...)(działka nr (...)) według załączonego do pozwu projektu budowlanego za wynagrodzeniem w kwocie 9.254,53 zł stanowiącym zwrot kosztów pobudowania przedmiotowej instalacji wodociągowej. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych
Pozwana(...)K.w odpowiedzi na pozew domagała się oddalenia powództwa oraz zasądzenia od powoda na swoją rzecz kosztów procesu. Pozwana wskazała, że przedmiotem żądania określonego w 31ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówsą wyłącznie urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne, nie zaś przyłącza wodociągowe i przyłącza kanalizacyjne, które powinny zostać wybudowane i sfinansowane przez osobę ubiegającą się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Zdaniem pozwanej w realiach niniejszej sprawy doszło do wybudowania przyłącza, nie zaś urządzenia wodociągowego.

Sąd ustalił, co następuje:

J. W.jest właścicielem nieruchomości o nr ewidencyjnym(...)położonej wK., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy(...)prowadziksięgę wieczystą nr (...).
(dowód: wydruk z teleinformatycznego systemu ksiąg wieczystych – k. 12-13)
W dniu 8 czerwca 2010 r. Wójt GminyK.wydałdecyzję nr (...)na podstawie, której ustalił warunki zabudowy na działce należącej do powoda - dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego wraz z projektowana infrastrukturą techniczną.
(dowód:decyzja nr (...)o warunkach zabudowy – k. 16-17)
Powód został poinformowany przez Wójta GminyK., iż Gmina nie posiada środków finansowych na wykonanie przyłącza wodociągowego do działki powoda - wobec czego powód będzie musiał dokonać na własny koszt podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej gminy.
(dowód: zeznania powoda – k. 91-91v, zeznania pozwanego- k.92-92v)
W dniu 3 kwietnia 2018 r. powód złożył wniosek o wydanie warunków technicznych przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do gminnej sieci wodociągowej. W niniejszym wniosku powód wskazał, że przyłącza zamierza wykonać w terminie do 2020 r.
(dowód: wniosek o wykonanie przyłącza do gminnej sieci wodociągowej – k.146)
W dniu 9 kwietnia 2018 r. Wójt GminyK.wydał warunki techniczne wykonania przyłącza wodociągowego do działki onumerze ewidencyjnym (...)należącej do powoda - na podstawie, których została wyrażona zgodna na wykonanie przyłącza wodociągowego na własny koszt inwestora.
(dowód: warunki techniczne wykonania przyłącza wodociągowego do działki o nr ewidencyjnym 258/3 położonej w obrębieK.- k. 26-26v)
Powód znając stanowisko pozwanej zlecił wykonanie projektu budowlanego przyłącza wodociągowego do należącej do niego nieruchomości. Projekt przyłącza wodociągowego został wykonany przez inż.J. M.. Następnie w dniu 19 kwietnia 2018 r. projekt został uzgodniony z przedstawicielem pozwanej - na projekcie graficznym akceptację potwierdziłA. P. (1)pracownik gminyK..
(dowód: projekt budowalny przyłącza wodociągowego- k. 24-44, zeznania świadkaA. P.- k. 84-84v)
Powód wykonał na własny koszt przyłącze wodociągowe do swojej nieruchomości. Wykonawcą przyłącza wodociągowego byłaSpółdzielnia Produkcyjno-Handlowo-Usługowa (...)wK., zaś łączny koszt wykonania przyłącza wynosił 13.000,01 zł
(dowód: faktura VAT za wykonanie przyłącza dodziałki nr (...)– k. 79, zeznania powoda

-

k. 91-91v)
W dniu 25 czerwca 2018 r. dokonano protokolarnego odbioru przyłącza wodociągowego. W odbiorze udział wzięli: inwestor (powód), przedstawiciel wykonawcy oraz przedstawiciel(...)K.. W niniejszym protokole odbioru wskazano między innymi, iż przedmiotowe przyłącze pozostaje własnością inwestoraJ. W.
(dowód: protokół z technicznego odbioru przyłączy spisany w dniu 25.06.2018 r. – k. 78-78v)
Powód dwukrotnie zwracał się do(...)K.o zawarcie odpłatnego przyjęcia przez gminę instalacji wodociągowej wraz z urządzeniami kanalizacyjnymi w trybie artykułu 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Pozwana dwukrotnie odmówiła zawarcie takiej umowy.
(dowód: pismo pozwanej z dnia 4 lipca sierpnia 2018 r. – k. 21, pismo pozwanej z dnia 16 sierpnia 2018 r. –k. 14)

Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie powołanych dowodów z dokumentów oraz zeznań świadkówA. P. (1)orazT. J., których wiarygodność nie była kwestionowana oraz przesłuchania stron.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przyjmuje się, że podstawą roszczenia o zobowiązanie do odpłatnego przeniesienia własności urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych stanowi - od chwili wejścia w życieustawy z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw– jestart. 49 § 2 k.c., nie zaś wskazany w pozwieart. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków( vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt III CZP 26/11). Zgodnie zart. 49 § 2 k.c.osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej.
W realiach niniejszej sprawy najważniejszym zagadnieniem okazało się określenie, czy odcinek instalacji wodociągowej wybudowany ze środków powoda stanowi urządzenie w rozumieniuart. 49 § 1 k.c.czy też przyłącze wodociągowe opisane wart. 2 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia miało kluczowe znaczenie, ponieważ zgodnie z art. 15 ust. 2 ww. ustawy, realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. W związku z powyższym w orzecznictwie wskazuje się, że skoro koszty przyłączenia nieruchomości do sieci obciążają osobę ubiegającą się o przyłączenie do sieci, to nawet jeżeli w wyniku „realizacji budowy przyłącza” dojdzie do zespolenia przyłącza z istniejącą siecią i przekształcenia przyłącza w element sieci, osobie takiej nie będzie przysługiwało roszczenie zart. 49 § 2 k.c.Roszczenie o odpłatne przejęcie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych nie obejmuje przyłączy (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 r., sygn.. akt III CSK 137/15). Dlatego uprawnione jest założenie, zgodnie z którym art. 15 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu wyłącza możliwość skorzystania z roszczenia na podstawieart. 49 § 2 k.c.
Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy, gmina przejmuje także urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne wskazane wart. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W myśl tego przepisu osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu na warunkach uzgodnionych w umowie. Zgodnie z definicją zawartą wart. 2 pkt 16 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówurządzenia wodociągowe obejmują ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe oraz urządzenia regulujące ciśnienie wody.
Przepisart. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówjednoznacznie rozstrzyga o możliwości przekazania istniejących urządzeń gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, niezależnie od daty ich wybudowania i sposobu korzystania przed przekazaniem. Celem tego przepisu jest uregulowanie stosunków własnościowych i finansowych. Każdy kto wybudował wskazane wart. 31ww. ustawy urządzenia może korzystać z uprawnienia do ich przekazania, a gmina lub przedsiębiorstwo mogą odmówić przejęcia tego urządzenia tylko, wówczas gdy nie odpowiada ono właściwym parametrom technicznym określonym w odrębnych przepisach.
Inaczej uregulowana została kwestia własności przyłączy wodociągowo-kanalizacyjnych, budowa których jest obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci. Użyte w ustawie określenie przyłącze wodociągowe oznacza - stosownie doart. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków- odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Z uwagi na rozbieżności w interpretacji powyższego pojęcia- definicja przyłącza stała się przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r. wydanej w sprawie o sygn. akt III SZP 2/16. W uchwale tej wskazano, iż przyłączem wodociągowym w rozumieniuart. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówjest przewód łączący sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług na całej swojej długości. Z uzasadnienie ww. uchwały wynika, że skoro w ustawowej definicji przyłącza wodociągowego nie występuje pojęcie granicy nieruchomości, to granica ta nie ma żadnego znaczenia przy wyznaczaniu tego odcinka. Co za tym idzie- nie ma wątpliwości, że jest to przewód łączący na całej swej długości sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją w nieruchomości odbiorcy usług na odcinku od sieci wodociągowej do punktu za zaworem za wodomierzem głównym tej wewnętrznej instalacji wodociągowej, także poza granicami tej nieruchomości. W świetle ww. uchwały - instalacja wybudowana przez powoda stanowi przyłącze wodociągowe.
Treśćart. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ściekówstanowi, że realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci. Odbiorca usług odpowiada także za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji oraz przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych. Wobec powyższego wskazać należy, że przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne wybudowane ze środków własnych, przez osobę ubiegającą się o przyłączenie do sieci, stanowi własność tej osoby, chyba że umowa zawiera inne postanowienia w tym przedmiocie. Co za tym idzie odpłatne przejęcie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych przekazywanych, nie obejmuje przyłączy kanalizacyjnych i wodociągowych wskazanych w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy, stanowiących własność osoby, która poniosła koszty ich budowy (vide wyrok Sądu Najwyższego z 2 lipca 2004 r. sygn. akt II CK-420/03).
W przedmiotowej sprawie powód wykazał, iż wybudował z własnych środków wyłącznie przyłącze wodociągowe, czyli zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r. wydanej w sprawie o sygn. akt III SZP 2/16 przewód łączący sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług na całej swojej długości. Sąd uznał, że żądanie powoda należało oddalić, z uwagi naart. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, albowiem w myśl tego uregulowania, koszty budowy przyłącza pokrywa osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.
W tej sytuacji nie zachodziła potrzeba ustalania, czy istniały inne przesłanki roszczenia zart. 49 § 2 k.c.tj. czy pozwana gmina jest przedsiębiorcą w rozumieniuart. 431k.c.oraz czy podłączenie wykonanych przez powoda instalacji z siecią wodociągową(...)K.może być traktowanejako przyłączenie do sieci wchodzącej w skład przedsiębiorstwa prowadzonego przez pozwaną.
O kosztach Sąd orzekł na zasadzieart. 100 k.p.c., znosząc wzajemnie pomiędzy stronami koszty postępowania. Sąd uznał, iż koszty postępowania winny zostać wzajemnie zniesione - decyzja o tym, czy koszty winny być wzajemnie zniesione czy stosunkowo rozdzielone powinna być bowiem oparta na zasadzie słuszności. Wzajemne zniesienie kosztów procesu między stronami jest słuszne wówczas, gdy obie strony są w takim samym łub zbliżonym stopniu przegrywającym i wygrywającym, czego ocena nie zależy tylko od kalkulacji kwot, jakich poszczególne strony dochodziły, lecz również rodzaju podniesionych przez nie zarzutów. O zastosowaniu zasady wzajemnego zniesienia kosztów procesu decyduje kryterium słusznościowego rozłożenia obowiązku ponoszenia tych kosztów, nie jest natomiast bezwzględnie wymagane dokładne wyliczenie stosunku wygranej do przegranej (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt V ACa 554/19). Należy wskazać, że kwestie związane z definicją przyłącza wodociągowego budzą szereg wątpliwości interpretacyjnych. Szczególne problemy powstają odnośnie do statusu prawnego przyłączy oraz kwestii ich własności. Zdaniem Sądu, powód wnosząc powództwo miał i uzasadnione podstawy do uznania, że dochodzone pozwem roszczenie faktycznie mu przysługuje
Powyższe okoliczności uzasadniają zastosowanie w sprawieart. 100 k.p.c.i zniesieniu kosztów postępowania pomiędzy stronami, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku.
SSR Marek Makowczenko