Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1546/21
Data wyroku: 2022-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Stachurska, sędzia Agnieszka Stachurska
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury, Kapitał początkowy
Podstawa prawna: art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 1546/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 listopada 2022r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Agnieszka Stachurska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2022r. w Warszawie
sprawyM. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o ponowne ustalenie kapitału początkowego i wysokość emerytury
na skutek odwołaniaM. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 9 sierpnia 2021r., znak:(...)(...)
z dnia 31 sierpnia 2021r., znak:(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 9 sierpnia 2021r., znak:(...)(...)w ten sposób, że do wyliczenia wskaźnika wysokości kapitału początkowegoM. P.uwzględnia dochód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne:

a
za rok 1987 – w kwocie 129.514,00 zł (sto dwadzieścia dziewięć tysięcy pięćset czternaście złotych);

b
za rok 1988 – w kwocie 187.194,00 zł (sto osiemdziesiąt siedem tysięcy sto dziewięćdziesiąt cztery złote);

c
za rok 1989 – w kwocie 307.781,00 zł (trzysta siedem tysięcy siedemset osiemdziesiąt jeden złotych);

d
za rok 1992 – w kwocie 16.378.500,00 zł (szesnaście milionów trzysta siedemdziesiąt osiem tysięcy pięćset złotych);

e
za rok 1993 – w kwocie 45.120.100,00 zł (czterdzieści pięć milionów sto dwadzieścia tysięcy sto złotych);

f
za rok 1994 – w kwocie 54.265.300,00 zł (pięćdziesiąt cztery miliony dwieście sześćdziesiąt pięć tysięcy trzysta złotych);

g
za rok 1995 – w kwocie 6.386,48 zł (sześć tysięcy trzysta osiemdziesiąt sześć złotych czterdzieści osiem groszy);

h
za rok 1996 – w kwocie 3.474,01 zł (trzy tysiące czterysta siedemdziesiąt cztery złote jeden grosz);

i
za rok 1997 – w kwocie 3.617,10 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych dziesięć groszy);

j
za rok 1998 – w kwocie 4.950,00 zł (cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt złotych);

2
zmienia zaskarżoną decyzję z dnia z dnia 31 sierpnia 2021r., znak:(...)w ten sposób, że do obliczenia emeryturyM. P.od dnia 1 sierpnia 2021r. uwzględnia kapitał początkowy przeliczony zgodnie z punktem 1 wyroku.

sędzia Agnieszka Stachurska

UZASADNIENIE

M. P.w dniu 11 października 2021r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 31 sierpnia 2021r., znak:(...), zarzucając że organ rentowy nie uwzględnił do wyliczenia wysokości emerytury zarobków uzyskiwanych w(...), ponieważ pod zaświadczeniem Rp-7 podpisała się tylko jedna osoba, zamiast dwóch. Ubezpieczona podkreśliła, że w chwili wystawiania tego dokumentu zakład pracy znajdował się w likwidacji, a jej mąż, który również pracował w tym zakładzie i otrzymał tak samo wystawione zaświadczenie, po złożeniu odwołania do Sądu, uzyskał orzeczenie, w którym kwestionowany okres został uwzględniony. Ubezpieczona wniosła zatem o uznanie ww. dokumentu jako prawidłowo wystawionego
    (odwołanie z 11 października 2021r., k. 3 a.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., a w uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie wskazał, że zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawione przezPrzedsiębiorstwo (...) spółka z o.o.z siedzibą wW.nie spełnia wymogów formalnych. W zaświadczeniu zarówno w miejscu, gdzie powinna znaleźć się pieczątka służbowa, nazwisko i imię oraz podpis kierownika zakładu pracy albo upoważnionego pracownika, jak i w miejscu, gdzie powinna być pieczątka służbowa, nazwisko i imię oraz podpis kierownika komórki finansowej albo upoważnionego pracownika, widnieje pieczęć oraz podpis tej samej osoby - Dyrektora GeneralnegoW. B.. Z wystawionego zaświadczenia wynika, że zakład pracy był uprawniony do dokonywania bezimiennych rozliczeń z ZUS. Zarazem nie wynika z niego, aby spółka była w likwidacji. W związku z powyższym organ rentowy przyjął za sporny okres kwoty minimalnego wynagrodzenia(odpowiedź na odwołanie z dnia 26 października 2022r., k. 4 a.s.).
W piśmie z dnia 25 listopada 2021r., przekazanym do Sądu przez organ rentowy wraz z odpowiedzią na odwołanie,M. P.odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 9 sierpnia 2021r., znak:(...)(...), w sprawie ustalenia kapitału początkowego. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że zaświadczenie Rp-7, wystawione przez(...) sp. z o.o., zakwestionowane przez organ rentowy ze względów formalnych, nie może zostać uzupełnione o podpis drugiej osoby, ponieważ nie jest możliwe odnalezienie archiwów osobowo-płacowych tej spółki. Zdaniem ubezpieczonej nie można zakładać, żeW. B.– podpisany na druku Rp-7, nie posiadał upoważnienia do jednoosobowego podpisywania tego dokumentu. W związku z tym ubezpieczona wniosła o uznanie zakwestionowanego dokumentu jako spełniającego wymogi formalne i ustalenie kapitału początkowego w prawidłowej wysokości
    (odwołanie z dnia 25 listopada 2021r., k. 15 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
M. P.w okresie od 1 października 1981r. do 30 czerwca 1998r. była zatrudniona w(...) sp. z o.o.w wymiarze ½ etatu na stanowisku starszego sprzedawcy i otrzymywała w 1997 roku wynagrodzenie w wysokości 129.514 zł, a w 1998r. wysokości 77.464 zł(zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 6 grudnia 2002r. – akta organu rentowego).
Ubezpieczona w okresie od 1 lipca 1988r. do 31 stycznia 1996r. była zatrudniona wPrzedsiębiorstwie (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, przy czym w okresie od 1 lipca 1988r. do 7 sierpnia 1989r. pracowała w wymiarze połowy etatu na stanowisku sprzedawcy. W okresie od 8 sierpnia 1989r. do 7 sierpnia 1992r. przebywała na urlopie wychowawczym(świadectwo pracy z 31 stycznia 1996r. – akta organu rentowego).
W dniu 4 grudnia 2002r. wskazany pracodawca wystawił zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, potwierdzające zatrudnienieM. P.w okresie od 1 lipca 1988r. do 31 stycznia 1996r., z wynagrodzeniami wynoszącymi: za rok 1988r. - 109.730 zł, za rok 1989 – 307.781,00 zł, za rok 1992 – 16.378.500 zł, za rok 1993 – 45.120.100 zł, za rok 1994 – 54.265.300 zł, za rok 1995 – 6.386,48 zł, za rok 1996 - 684,71 zł. Z zaświadczenia wynika, że ubezpieczona przebywała na urlopie wychowawczym w okresie od 8 sierpnia 1989r. do 7 sierpnia 1992r. Zaświadczenie zostało podpisane przezW. B.(zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 4 grudnia 2002r. – akta organu rentowego).W. B.był Dyrektorem Generalnym spółki w 2002r., miał upoważnienie do podpisywania zaświadczeń Rp-7, które podpisywał wraz z główną księgowąJ. G.(protokół rozprawy z dnia 20 marca 2012r., k. 57-58 akt sprawy o sygn. VII U 589/11).
Zaświadczenie Rp-7, także podpisane tylko przezW. B.,(...) sp. z o.o.wydała również małżonkowi ubezpieczonejA. P., który pracował w spółce od 1 lipca 1988r. do 31 marca 1994r. Organ rentowy również i w tym przypadku zakwestionował ww. dokument i zarobków z ww. okresu nie uwzględniłA. P.do ustalenia wysokości kapitału początkowego.A. P.odwołał się od decyzji i Sąd Okręgowy Warszawa – Praga wyrokiem z dnia 20 marca 2012r. (sygnatura akt VII U 589/11) zmienił zaskarżoną decyzją i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ustalił na wyższym poziomie niż ZUS, przyjmując do wyliczenia zarobki z lat 1984-1993, w tym te, które zostały wskazane w zakwestionowanym zaświadczeniu. Wyrok, w związku z brakiem apelacji organu rentowego, stał się prawomocny z dniem 3 maja 2012r.(decyzja ZUS z 24 sierpnia 2009r., k. 6 akt sprawy o sygn. VII U 589/11; wyrok z dnia 20 marca 2012r. wraz z uzasadnieniem, k. 59 i 63-69 akt sprawy o sygn. VII U 589/11).
W okresie od 7 marca 1996r. do 31 grudnia 1996r.M. P.pobrała zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 2.789,30, a za okres od 1 stycznia 1997r. do 6 marca 1997r. w kwocie 644,70 zł(zaświadczenie Powiatowego Urzędu pracy wW.z 6 grudnia 2002r. - akta organu rentowego).
W dniu 28 kwietnia 2003r. ubezpieczona złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniosek o ustalenie kapitału początkowego(wniosek z dnia 28 kwietnia 2003r. – akta organu rentowego).
W decyzji wydanej w dniu 9 stycznia 2006r., znak:(...)(...), organ rentowy uwzględnił okresy składkowe wynoszące 10 lat, 7 miesięcy i 7 dni, okresy nieskładkowe wynoszące 8 dni, a także okres sprawowania opieki nad dziećmi wynoszący 5 lat, 9 miesięcy i 23 dni. Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek z faktycznego okresu ubezpieczenia, a więc z lat 1981-1983, 1986-1989, 1992-1994. Wskaźnik wyniósł 14,01 %, a wysokość kapitału początkowego ustalonego na dzień 1 stycznia 1999r. wyniosła 43.219,11 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresów: od 7 sierpnia 1992r. do 7 sierpnia 1992r. sprawowania opieki nad dzieckiem, od 3 marca 1993r. do 9 lutego 1993r., od 8 marca 1993r. do 11 marca 1993r., od 19 października 1993r., do 22 października 1993r., od 23 października 1995r. do 28 października 1995r., od 30 października 1995r. do 4 listopada 1995r., od 6 listopada 1995r. do 13 listopada 1995r., od 29 listopada 1995r. do 9 grudnia 1995r., od 18 grudnia 1995r. do 22 grudnia 1995r., od 24 stycznia 1996r. do 31 stycznia 1996r., ponieważ zostały nieprawidłowo udokumentowane oraz od 6 marca 1996r. do 6 marca 1996r. i od 21 października 1998r. do 31 grudnia 1998r., gdyż nie została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne. Ponadto nie przyjęto do wyliczenia dochodów w 1988r. w kwocie 109.730 zł, w 1989r. w kwocie 307.781,00 zł, w 1992r. w kwocie 16.378.500 zł, w 1993r. w kwocie 45.120.100 zł, w 1994r. w kwocie 54.265.300 zł, w 1995r. w kwocie 6.386,48 zł oraz w 1996r. w kwocie 684,71 zł, ponieważ przedłożony dokument nie spełnia wymogów formalnych – zawiera dwie pieczątki imienne i podpisy tej samej osoby(decyzja ZUS z 9 stycznia 2006r. – akta organu rentowego).
W dniu 30 lipca 2021r. ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę(wniosek z dnia 30 lipca 2021r. – akta organu rentowego).
W dniu 9 sierpnia 2021r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wydał decyzję znak:(...)(...), w której uwzględnił okresy składkowe w wymiarze 10 lat, 7 miesięcy i 7 dni, okresy nieskładkowe wynoszące 2 miesiące i 7 dni oraz okres sprawowania opieki nad dziećmi wynoszący 5 lat, 9 miesięcy i 23 dni. Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto:
- za 1981r. – kwotę 12.870,00 zł;
- za 1982r. – kwotę 50.100,00 zł;
- za 1983r. – kwotę 56.572,00 zł;
- za 1986r. – kwotę 24.601,00 zł;
- za 1987r. – kwotę 129.514,00 zł;
- za 1988r. – kwotę 131.464,00 zł;
- za 1989r. – kwotę 134.056,00 zł;
- za 1992r. – kwotę 6.310.000,00 zł;
- za 1993r. – kwotę 19.200.000,00 zł;
- za 1994r. – kwotę 25.800.000,00 zł.
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 34,74%, natomiast wysokość kapitału początkowego ustalonego na dzień 1 stycznia 1999r. wyniosła 56.910,70 zł. W decyzji organ rentowy nie uwzględnił okresów: od 7 sierpnia 1992r. do 7 sierpnia 1992r. sprawowania opieki nad dzieckiem, a także od 6 marca 1996r. do 6 marca 1996r. i od 21 października 1998r. do 31 grudnia 1998r., gdyż nie została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne(decyzja ZUS z 9 sierpnia 2021r. – akta organu rentowego).
Następnie w decyzji z dnia 31 sierpnia 2021r., znak:(...), organ rentowy przyznał ubezpieczonej emeryturę powszechną od dnia 1 sierpnia 2021r. Emerytura została obliczona na zasadach wynikających z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i wyniosła 1.551,96 zł, a okresowa emerytura kapitałowa wyniosła 185,38 zł(decyzja ZUS z 31 sierpnia 2021r. – akta organu rentowego).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie wymienionych dokumentów, które nie budziły wątpliwości co do ich wiarygodności.Oceniając je, Sąd miał na względzie, że organ rentowy nie kwestionował wiarygodności zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 4 grudnia 2002r., a jedynie podniósł, że dokument ten został wystawiony nieprawidłowo, tj. zawiera dwie pieczątki imienne tej samej osoby -W. B.. Jednak wskazana okoliczność nie czyni tego dokumentu niewiarygodnym, dlatego Sąd uwzględnił go, ustalając stan faktyczny, podobnie jak i pozostałe powołane dokumenty, których autentyczność i treść nie była kwestionowana przez strony. Sąd oparł się również na wymienionych dokumentach z akt sprawy o sygnaturze VII U 589/11, z których z uwagi na tożsamość podlegającego rozstrzygnięciu zagadnienia, przydatne w sprawie okazały się niektóre dokumenty.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Rozpoznanie sprawy w analizowanym przypadku nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość dajeart. 1481§ 1 k.p.c.(Dz.U. z 2021r. poz. 1805), który przewiduje, że sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a zatem nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dowodów. Spór dotyczył jedynie prawa. Ponadto strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy. W tych okolicznościach Sąd na podstawie powołanego przepisu ocenił, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu niejawnym. O takim sposobie załatwienia sprawy Sąd wcześniej uprzedził strony, powołując się dodatkowo na art. 15 zzs1ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych(Dz. U. z 2020r., poz. 1842)i udzielając stronom tygodniowego terminu na złożenie pism procesowych prezentujących ich stanowiska w sprawie(k. 63-64 a.s.).
Przechodząc do rozważań dotyczących zasadności odwołania, w pierwszej kolejności wskazać należy, żespór w przedmiotowej sprawie dotyczył możliwości uwzględnienia przy ustaleniu wartości kapitału początkowego wynagrodzeńM. P.z lat 1988 – 1996, osiąganych podczas zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.. Z wyjaśnień organu rentowego wynika, że przyczyną pominięcia tych wynagrodzeń był fakt, że zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 4 grudnia 2002r., nie spełnia wymogów formalnych – zawiera dwie pieczątki imienne tej samej osoby.
Zasady obliczania wysokości przysługującej ubezpieczonej emerytury określają przepisyart. 25-26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 504 – dalej jako ustawa emerytalna). W myśl art. 26 ustawy emerytalnej, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183 ustawy. Z kolei z art. 25 ust. 1 ustawy wynika, że podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 ustawy, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego wart. 173-175oraz kwot środków zaewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa wart. 40a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniemust. 1a i 1b oraz art. 185.
Kapitał początkowy, który jest jednym z elementów istotnych przy obliczaniu wysokości emerytury, zgodnie z treścią art. 173 ust. 1 ustawy emerytalnej ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., którzy przed dniem wejścia w życie ww. ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 ustawy, pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia, ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy dla osób w wieku 62 lat (art. 173 ust. 2). Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy (art. 173 ust. 3). Z kolei art. 174 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przewiduje, że kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:

1
okresy składkowe, o których mowa w art. 6;

2
okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;

3
okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarzenie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (art. 174 ust. 2).

Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999r. (art. 174 ust. 3). Zgodnie z art. 15 ust. 1 i 6 ustawy emerytalnej, podstawę wymiaru emerytury (także kapitału początkowego) stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego:

1
w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę, albo

2
w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.

Zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy emerytalnej, do podstawy wymiaru emerytury lub renty, o której mowa w ust. 1 i 2, dolicza się kwoty przysługujących ubezpieczonemu w danym roku kalendarzowym wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy oraz kwoty zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, świadczenia wyrównawczego lub dodatku wyrównawczego, a także wartość rekompensaty pieniężnej ustaloną zgodnie z pkt 3 załącznika doustawy z dnia 6 marca 1997r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent. Do podstawy wymiaru wlicza się również kwoty zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków szkoleniowych lub stypendiów wypłaconych z Funduszu Pracy za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, z zastrzeżeniem ust. 3a.
W myśl art. 15 ust. 4 ustawy emerytalnej, w celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty:

1
oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych;

1
oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu;

2
oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz

3
mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19.

Jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy (art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej).
W myśl art. 175 ust. 1 zd. 2 ustawy emerytalnej, postępowanie w sprawie ustalenia kapitału początkowego przebiega według zasad dotyczących ustalania prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie (w szczególności chodzi tu o katalog środków dowodowych, jakie służą ubezpieczonemu w postępowaniu przed organem rentowym do wykazania zarówno stażu, jak i wysokości przychodów).
Zasady określające sposób postępowania przed organem rentowym oraz dowody wymagane w tym postępowaniu określarozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe
    (Dz. U. z 2011r., Nr 237, poz. 1412). Zgodnie z § 21 rozporządzenia, środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Wymaga przy tym zaznaczenia, że w postępowaniu sądowym w sprawacho świadczenia emerytalno-rentowe sąd nie jest związany takimi ograniczeniamiw dowodzeniu, jakie odnoszą się do organu rentowego w postępowaniu administracyjnym. Wedługart. 473 § 1 k.p.c.w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających zart. 247 k.p.c., sprawia, że każdy istotny fakt, może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe
    (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2007r., I UK 111/07). Pogląd wyrażony w cytowanym wyżej orzecznictwie jest uzasadniony tym, że z uwagi na upływ lat ubezpieczeni wnioskujący o przyznanie im prawa do świadczenia emerytalnego lub jego przeliczenie mogą napotkać pewne trudności w należytym udokumentowaniu nie tylko przebiegu zatrudnienia czy też faktu otrzymywania konkretnych składników wynagrodzeń bądź ich wysokości, lecz również samej okoliczności zatrudnienia w danym zakładzie pracy. Praktyka orzecznicza zna zresztą wiele przypadków, w których dostęp ubezpieczonych do pełnych akt osobowych jest problematyczny. Przyczyną tego stanu rzeczy najczęściej jest likwidacja zakładu pracy, w którym ubezpieczony przed laty pracował, zagubienie dokumentacji w związku z krótkim termin jej obowiązkowej archiwizacji czy przejęciem zakładu pracy przez inny podmiot, lecz również niestaranne prowadzenie dokumentacji kadrowo-płacowej przez byłego pracodawcę. Ujemne konsekwencje związane z trudnościami w dokumentowaniu okresów składkowych czy też wysokości wynagrodzeń z lat odległych nie powinny jednak obciążać wyłącznie ubezpieczonych, przy czym nie można również odpowiedzialności za taki stan rzeczy przenosić w całości na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego, z tym że zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych
    (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 9 stycznia 1998r., II UKN 440/97 i z 4 lipca 2007r., I UK 36/07, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 30 października 2013r., III AUa 269/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 15 marca 2006r., III AUa 1096/05).
W analizowanej sprawie, Sąd Okręgowy, mając na względzie zaprezentowane przepisy i poglądy orzecznictwa, ocenił stanowisko ubezpieczonej jako zasadne, nie znajdując podstaw do podzielenia argumentów organu rentowego. W ocenie Sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe potwierdza, iż przedłożona przez ubezpieczoną dokumentacja zawiera dostatecznie jasne informacje pozwalające na ustalenie wysokości dochodu, jaki uzyskiwała w spornym okresie. Organ rentowy, choć powoływał się na braki formalne zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu w postaci braku pieczęci imiennej i podpisu drugiej osoby reprezentującej pracodawcę, to nie kwestionował kwot w nim wskazanych. Zakwestionowanie powyższego zaświadczenia wyłącznie z ww. przyczyny, zdaniem Sądu, należy ocenić jako niezasadne i zdecydowanie zbyt formalistyczne. Po pierwsze, organ rentowy nie wskazał żadnych podstaw prawnych do wymagania od ubezpieczonej przedłożenia dokumentu zawierającego dwie pieczęcie imienne osób upoważnionych do wystawienia zaświadczenia. Po drugie, w orzecznictwie sądów powszechnych wyrażano stanowisko, zgodnie z którym dyskwalifikowanie zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu jedynie z powodu braku imiennej pieczątki pracodawcy nie jest zasadne, jeżeli wskazane w tym dokumencie informacje dotyczące uzyskanego przez wnioskodawcę wynagrodzenia znajdują potwierdzenie w pozostałych dowodach zebranych w sprawie(zob. wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 16 maja 2016r., VI U 141/15; wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2013r., III U 676/12 oraz z dnia 1 lutego 2016r., VII U 487/15; wyrok Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 18 kwietnia 2013r., III U 676/12).Z tej perspektywy, w ocenie Sądu Okręgowego, sama treść przedłożonego przez ubezpieczoną zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, wystawionego przezPrzedsiębiorstwo (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.nie budzi zastrzeżeń – przedmiotowy dokument zawiera bowiem dokładne wskazanie okresu zatrudnienia ubezpieczonej, określenie jej danych osobowych, stanowiska czy też wymiaru czasu pracy. Zaświadczenie zostało podpisane przezW. B., który był dyrektorem generalnym spółki w 2002r., upoważnionym do podpisywania zaświadczeń Rp-7. Dokument ten w ocenie Sądu, mimo iż zawiera brak pieczątki i podpisu głównej księgowejJ. G., może stanowić środek dowodowy potwierdzający wysokość dochodu. Sąd posiłkowo oparł się w tym zakresie na protokole rozprawy z dnia 20 marca 2012r. z akt sprawy o sygnaturze VII U 589/11, w części obejmującej zeznania świadkaR. K., który potwierdził i okazał na rozprawie druk Rp-7 wystawiony przez(...) sp. z o.o.i podpisany przezW. B.dyrektora generalnego iJ. G.główną księgową. W przypadku ubezpieczonej, zaświadczenie, które złożyła, zostało opatrzone pieczątką i podpisem tylko dyrektora generalnegoW. B.. Mimo braku drugiego podpisu, jest ono wiarygodne. Nie zawiera skreśleń, poprawień czy też innych elementów, które mogłyby budzić wątpliwości co do jego wiarogodności. Tym samym pominięcie tego dokumentu przez organ rentowy jedynie z przyczyn formalnych należało uznać jako zbyt daleko idące, tym bardziej że małżonek ubezpieczonej, pracujący u tego samego pracodawcy, któremu wystawiono Rp-7 także tylko z podpisemW. B., uzyskał korzystne rozstrzygnięcie Sądu, którego organ rentowy nie zaskarżył. W takiej sytuacji, choć orzeczenie wydane w sprawieA. P.nie jest dla Sądu wiążące, to jako niczym nieuzasadnione należało ocenić potraktowanie w inny sposób dwóch pracowników tej samej spółki, znajdujących się w identycznej sytuacji, jeśli chodzi o wadliwości formalne zaświadczenia Rp-7.
W tych okolicznościach Sąd Okręgowy zważył, że w toku postępowaniaM. P.wykazała zasadność swojego stanowiska, a w konsekwencji dochód, jaki osiągnęła z tytułu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.w okresie od 1 lipca 1988r. do 31 stycznia 1996r. powinien zostać uwzględniony przy ustalaniu jej kapitału początkowego, a następnie wysokości emerytury. Wobec tego Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.. Do ustalenia kapitału początkowegoM. P.została przyjęta podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z lat 1987-1989, 1992-1998 z uwzględnieniem:

-

za rok 1987 – kwoty 129.514,00 zł;

za rok 1988 – kwoty 187.194,00 zł;

za rok 1989 – kwoty 307.781,00 zł;

za rok 1992 – kwoty 16.378.500,00 zł;

za rok 1993 – kwoty 45.120.100,00 zł;

za rok 1994 – kwoty 54.265.300,00 zł;

za rok 1995 – kwoty 6.386,48 zł;

za rok 1996 – kwoty 3.474,01 zł;

za rok 1997 – kwoty 3.617,10 zł;

za rok 1998 – kwoty 4.950,00 zł.

Natomiast do obliczenia wysokości emerytury został przyjęty kapitał początkowy ustalony w sposób, o jakim była mowa.

sędzia Agnieszka Stachurska