Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 169/22
Data wyroku: 2022-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Stanisław Pilarczyk
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt V U 169/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 kwietnia 2022 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Stanisław Pilarczyk
Protokolant:  sekr.sądowy Anna Sobańska
po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2022 r. w Kaliszu
odwołania(...) Sp. z o.o.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 10 stycznia 2022 r. Nr(...)
w sprawie(...) Sp. z o.o.
przy udzialeP. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o ustalenie ubezpieczenia dot.P. D.

1
Umarza postępowanie odnośnie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu przezP. D.w okresie od 1 września 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku.

2
Oddala odwołanie w pozostałym zakresie.

Sędzia Stanisław Pilarczyk

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.stwierdził, iżP. D.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek(...) Spółka z o.o.podlega od dnia 1 czerwca 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. i od dnia 1 września 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, a podstawa wymiaru składek na powyższe ubezpieczenie oraz na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 0,00 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł płatnik składek(...) Spółka z o.o.wnosząc o uchylenie tej decyzji, przy czym na rozprawie w dniu 29 marca 2022 r.spółka (...)cofnęła odwołanie w zakresie podlegania przezP. D.ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od dnia 1 września 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. z podstawą wymiaru składek na powyższe ubezpieczenie w wysokości 0,00 zł, podtrzymując swoje odwołanie odnośnie uchylenia zaskarżonej decyzji odnośnie podlegania przezP. D.ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w miesiącu czerwcu 2020 r. z tytułu zawartej umowy zlecenia z płatnikiem składek.
Organ rentowy wyraził zgodę na częściowe cofnięcie odwołania przez płatnika składek, a w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd ustalił i zważył co następuje:
P. D.zawarł z płatnikiem składek(...) Spółka z o.o.umowę zlecenia na okres od dnia 13 maja 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Od dnia 22 kwietnia 2020 r. do dnia 3 sierpnia 2020 r.P. D.był zatrudniony na podstawie umowy o pracę u innego płatnika składek, przy czym z tego tytułu nie osiągnął on minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym okresie.
P. D.nie miał w spornym okresie statusu emeryta bądź rencisty.
(okoliczności niesporne)
Powyższy stan faktyczny jest niesporny, a do rozstrzygnięcia sprawy najważniejsze znaczenie ma kwestia interpretacji przepisówustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 13 października 1998 r.(tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 423 t.j.) osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy oświadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.
Z mocy art. 13 pkt 2 ustawy zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Zgodnie z treściąart. 18 ust. 1 i 3ww.ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpodstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe zleceniobiorców stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy oświadczenie usług, jeżeli w umowie oświadczenie usług określono odpłatność za jej wykonanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie wypadkowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 20 ust. 1ww.ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Podstawą wymiaru składek jest przychód faktycznie otrzymany lub pozostawiony do dyspozycji.
Natomiast zgodnie z treściąart. 81 ust. 1, 5, 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 581) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób zatrudnionych na podstawie umowy oświadczenie usług, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe tych osób, bez stosowania ograniczeń o których mowa wart. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie (art. 82 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Zgodnie z treścią art. 85 ust. 4. ww. ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia (...) składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający, z zastrzeżeniem art. 86 ust. 1 pkt 13a.
Należy też wskazać, iż jeżeli jedna osoba wykonuje kilka rodzajów działalności, z którymi wiąże się obowiązek ubezpieczenia społecznego mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów do ubezpieczenia uregulowanym wart. 9ww. ustawy. W takich sytuacjach ustawodawca z reguły wskazuje, który z tytułów ma pierwszeństwo, czyli z którego z tych tytułów podlega się ubezpieczeniu z wyłączeniem obowiązku pozostałych tytułów. Zbieg obowiązku ubezpieczenia dotyczy tylko obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Oba te ryzyka mają bowiem charakter ogólny, niezależny od konkretnego tytułu do ubezpieczenia. Ubezpieczonemu wystarczy zatem posiadanie jednego tytułu do ubezpieczenia, aby dane ryzyko było chronione. Ustawodawca wart. 9ww. ustawy podzielił tytuły do ubezpieczenia na dwie grupy: na te które bezwzględnie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia i nie mogą być z niego zwolnione (np. stosunek pracy) i pozostałe tytuły, które mogą być zwolnione z tego obowiązku. Jeżeli zbiegają się ze sobą tytuły „bezwzględne” obowiązek ubezpieczenia dotyczy każdego z nich, natomiast jeżeli zbieg dotyczy tytułu „bezwzględnego” z tytułem „ogólnym” obowiązkiem ubezpieczenia jest tylko tytuł „bezwzględny”. Wyjątek od tej reguły wynika zart. 9 ust. 1aww. ustawy zgodnie z treścią którego ubezpieczeni wymienieni wust. 1(m.in. pracownicy), których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a. Natomiast zgodnie zart. 9 ust. 2c cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychosoba, o której mowa wart. 6 ust. 1 pkt 4, której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy, o której mowa wart. 6 ust. 1 pkt 4, lub z innych tytułów osiąga kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5a. Zatem reguła ta nie ma zastosowania do zbiegu stosunku pracy z wykonywaniem umowy zlecenia w przypadku tych ubezpieczonych, których podstawa wymiaru składki z tytułu np. umowy o pracę jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (ustalonego na podstawieustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę(Dz. U. Nr 200, poz. 1679). Osoby te podlegają obowiązkowi ubezpieczenia z posiadanych tytułów ogólnych (np. z umowy zlecenia) ex lege. Dochodzi więc do rozszerzenia obowiązku ubezpieczenia.
W wyroku Sadu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2013 r. (III AUa 110/13, Lex nr. 1315012), iż „Zgodnie zart. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychosoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, jednocześnie wykonująca umowę zlecenia zawartą z innym podmiotem niż własny pracodawca i nie wykonująca na jego rzecz, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu pozostawania w stosunku pracy, natomiast z tytułu wykonywanej umowy zlecenia, ubezpieczenia emerytalne i rentowe mają dla niej charakter dobrowolny, jeżeli podstawa wymiaru składek ze stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca wynosi, co najmniej tyle, ile minimalne wynagrodzenie za pracę. Jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, osoba ta podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym również z tytułu zlecenia”.
Podobny pogląd wyraził Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r. (III AUa 718/12, Lex nr 1237310) gdzie podkreślono iż ,,Warunkiem podlegania jedynie ubezpieczeniu pracowniczemu, w myślart. 9 ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Tekst jednolity: Dz. U. 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.) jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy nie niższa od minimalnego wynagrodzenia.
Natomiast w postanowieniu Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2010 r. (I UK 44/10, Legalis) podkreślono iż ,,Art. 9 ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) jest gramatycznie i pragmatycznie jasny. Chodzi w nim tylko o odstępstwo od podstawowego ubezpieczenia, w tym przypadku z tytułu pracowniczego zatrudnienia, gdy podstawa wymiaru składek z tego zatrudnienia jest niższa od minimalnego wynagrodzenia. Wówczas ubezpieczeni podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów. Przepis ten działa samodzielnie, choć za podstawę odniesienia ma przepisart. 9 ust. 1.
Podzielając wyżej wymienione stanowisko judykatury to skoroP. D.w miesiącu czerwcu 2020 r. z tytułu zawartej umowy o pracę z innym płatnikiem składek nie osiągnął minimalnego wynagrodzenia, to z tytułu zawartej umowy zlecenia z płatnikiem składek(...) Spółka z o.o.w tymże miesiącu podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu i dlatego w zakresie uznania w zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 10 stycznia 202r r., iżP. D.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu to należy stwierdzić, iż w tym zakresie decyzja organu rentowego jest prawidłowa, a zatem odwołanie(...) Spółka z o.o.od powyższej decyzji jako niezasadne zgodnie zart.47714§ 1 Kodeksu postępowania cywilnegopodlegało oddaleniu. Wobec cofnięcia przez odwołującą spółkę odwołania w zakresie podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu przezP. D.z tytułu zawartej umowy zlecenia za okres od dnia 1 września 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. zgodnie zart. 355 Kodeksu postępowania cywilnegow związku zart. 203 § 4 Kodeksu postępowania cywilnegopostępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu.

Sędzia Stanisław Pilarczyk