Sąd Rejonowy w Kętrzynie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 211/20
Data wyroku: 2021-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Małgorzata Kłek

Sygn. akt: I C 211/20 upr

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 stycznia 2021r.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Małgorzata Kłek

Protokolant:

sekr. sąd. Żaneta Kowalska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2021 r. wK.
sprawy z powództwaI.K.
przeciwkoTowarzystwo (...)z siedzibą wW.
o zapłatę

I
powództwo oddala,

II
zasądza od powódkiI.K.na rzecz pozwanegoTowarzystwo (...)z siedzibą wW.kwotę 917 ( dziewięćset siedemnaście )złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 211/20

UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 17.02.2017 r. powódkaI. K.wniosła o zasądzenie od pozwanegoTowarzystwa (...)wW.kwoty 1 892,97 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 09.08.2019 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na rzecz powódki od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż powódkaI. K.w dniu 13.06.2018 r. uczestniczyła jako poszkodowana w kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ jej pojazd markiV. (...)nr rej. (...). Sprawca ubezpieczony był w zakresie OC w pozwanymTowarzystwie (...)wW.. W związku z uszkodzeniem swego samochodu powódka zmuszona była korzystać z usługi wynajmu samochodu zastępczego zfirmy (...). Handel.(...).(...), gdzie wynajęła samochódO. (...)nr rej. (...)na okres 19 dni – od dnia 13.06.2018 r. do dnia 02.07.2018 r. za łączną kwotę 1 892,97 zł . Samochód zastępczy był niezbędny powódce do normalnego funkcjonowania, w tym załatwienia bieżących spraw życia codziennego dotyczących jej samej oraz jej najbliższych. Powódka ma małoletnie dzieci a oprócz prowadzonej działalności gospodarczej pracuje jeszcze dodatkowo zawodowo. W dniu 02.07.2018r. pozwaneTowarzystwo (...)wypłaciło powódce odszkodowanie z tytułu uszkodzenia samochoduV. (...)nr rej. (...)w kwocie 2 500 zł. Powódka wystąpiła do pozwanej , aby ta w ramach likwidacji szkody zwróciła jej należność wynikającą z wynajmu pojazdu zastępczego tj. kwotę 1 892,97 zł. Pozwany odmówił zapłaty żądanej kwoty.
PozwanyTowarzystwo (...)wW.w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, o ile nie zostanie złożony spis kosztów. Pozwany zakwestionował zasadność wynajmu pojazdu zastępczego oraz okres najmu pojazdu zastępczego jako nieudowodniony i rażąco zawyżony. Pozwany podniósł , iż w spornym okresie powódka posiadała również inne pojazdy , którymi mogła zastąpić pojazd uszkodzony w kolizji z dnia 13.06.2018 r. przeznaczone na handel w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej , podobnie jak uszkodzony pojazdV. (...)nr rej. (...). Pozwany podniósł, iż powódka nie przedstawiła dowodu na okoliczność uzasadnionego okresu najmu pojazdu zastępczego. Technologiczny czas naprawy pojazdu powódki wynosi 2 dni. Powódka w dniu 23 czerwca 2018 r. sprzedała pojazdV. (...)nr rej. (...).
Sąd ustalił co następuje :
PowódkaI. K.w dniu 31.05.2018 r. nabyła pojazd markiV. (...)nr rej. (...)w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej(...) HANDEL (...)wK..
( dowód: umowa sprzedaży samochodu k. 39, wydruk z(...)k. 20).
PowódkaI. K.w dniu 13.06.2018 r. uczestniczyła jako poszkodowana w kolizji drogowej w wyniku której uszkodzeniu uległ jej pojazd markiV. (...)nr rej. (...). Sprawca ubezpieczony był w zakresie OC w pozwanymTowarzystwie (...)wW..
( dowód : potwierdzenie okoliczności zdarzenia k. 60v-61, oświadczenie sprawcy kolizji drogowej k. 89, bezsporne).
W dniu 13.06.2018 r.I. K.zawarła umowę najmu pojazdu zastępczego zfirmą (...). Handel.(...).(...), na podstawie której otrzymała w najem samochód markiO. (...)nr rej. (...)rok produkcji 2016 na okres od dnia 13.06.2018 r. do dnia 02.07.2018 r. Pojazd ten zwróciła wynajmującemu w dniu 02.07.2018 r. Za wynajem w/w pojazdu w okresie od 13.06.2018 r. do dnia 02.07.2018 r. powódka uiściła kwotę 1 892,97 zł.
( dowód : umowa najmu samochodu k. 11, protokół zdawczo- odbiorczy pojazdu k.12,faktura VAT nr (...)).
W dniu 27.06.2018 r.I. K.zawarła zTowarzystwem (...)wW.ugodę , na mocy której strony ustaliły należne powódce odszkodowanie obejmujące uszkodzenie pojazduV. (...)nr rej. (...)w wyniku zdarzenia z dnia 13.06.2018 r. na kwotę 2 500 zł. Kwota odszkodowania została powódce wypłacona w dniu 02.07.2018 r.
( dowód: ugoda k. 65v- 66, potwierdzenie przelewu k. 13)
PowódkaI. K.sprzedała pojazdV. (...)nr rej. (...)w dniu 23.06.2018r.
( dowód: informacja Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego k. 50 v , bezsporne)
W okresie od 13.06.2018 r. do 02.07.2018 r.I. K.nie posiadała innych pojazdów nabytych w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej(...) HANDEL (...). W tym czasie wraz z mężem powódka posiadała inny samochód markiF., z którego korzystał mąż powódki . Powódka korzystała z pojazdu zastępczego w okresie od 13.06.2018 r. do 02.07.2018 r. - zawoziła dwójkę dzieci w wieku 2 lat i 5 lat do przedszkola naul. (...)wK., dojeżdżała do pracy wsklepie (...)przyul. (...)wK., robiła zakupy.
( dowód: zeznania świadkaP. K.k. 129v, zeznania powódki k. 130v, faktury k. 125- 128)
Sąd zważył co następuje :
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Sad ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie przedłożonych przez strony dokumentów, w tym akt szkody (k. 55- 118), dokumentów potwierdzających najem pojazdu zastępczego ( k. 11, 12, 14), faktur potwierdzających sprzedaż pojazdów przez powódkę w ramach prowadzanej przez nią działalności gospodarczej przed 13.06.2018 r. (k. 125-128) , albowiem prawdziwość tych dokumentów nie była kwestionowana przez strony, nie budziła też wątpliwości Sądu. Sąd dał wiarę także zeznaniom świadkaP. K.oraz zeznaniom powódkiI.K., zeznania te są spójne, konsekwentne, brak jest okoliczności podważających wiarygodność tych zeznań.
W niniejszej sprawie bezsporna była odpowiedzialność pozwanego towarzystwa ubezpieczeń za skutki zdarzenia z dnia 13.06.2018 r. , w wyniku którego uszkodzeniu uległ należący do powódki pojazdV. (...)nr rej. (...)nabyty przez nią w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej(...) HANDEL (...). Bezsporny był także fakt najmu pojazdu zastępczego markiO. (...)nr rej (...)przez powódkę w okresie od 13.06.2018 do 02.07.2018 r. za kwotę(...), 97. Sporna była natomiast zasadność wynajmu pojazdu zastępczego oraz okres najmu pojazdu zastępczego.
W kwestii zasadności ponoszenia kosztów pojazdu zastępczego i ich związku ze szkodą w pojeździe stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie III CZP 5/2011. Sąd Najwyższy wskazał w szczególności, iż na gruncie prawa cywilnego reprezentatywne jest ustalenie szkody metodą dyferencyjną (różnicową), zgodnie z którą szkodę stanowi różnica między stanem majątku poszkodowanego, który powstał po nastąpieniu zdarzenia sprawczego, a stanem, który by istniał bez tego zdarzenia (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 1 września 1970 r., III CR 371/70, OSNCP 1971, nr 5, poz. 93, z dnia 3 lutego 1971 r., III CRN 450/70, OSNCP 1971, nr 11, poz. 205, z dnia 20 lutego 1981 r., I CR 17/81, OSNCP 1981, nr 10, poz. 199, z dnia 13 grudnia 1988 r., I CR 280/88,(...)1989, nr 7-8, s. 32, z dnia 19 października 2001 r., III CZP 57/01, OSNC 2002, nr 5, poz. 57, z dnia 20 lutego 2002 r., V CKN 903/00, OSNC 2003, nr 1, poz. 15 i z dnia 15 października 2010 r., V CSK 78/10, nie publ.). Konsekwencją uszkodzenia (zniszczenia) samochodu jest obniżenie (utrata) jego wartości, natomiast utrata możliwości korzystania z niego nie powoduje samoistnie odrębnego uszczerbku majątkowego odnoszącego się do tej rzeczy, niezależnie od jej przeznaczenia. Istnieje wprawdzie obowiązek wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy w sytuacjach określonych wart. 224 § 2 i art. 225 k.c., ale uzasadnione są argumenty przemawiające za nieodszkodowawczym charakterem tego wynagrodzenia, zapobiegającym jedynie bezpodstawnemu wzbogaceniu posiadacza. Również roszczenie o dostarczenie pojazdu zastępczego nie może być uznane za dopuszczalny sposób restytucji szkody majątkowej polegającej na zmniejszeniu wartości pojazdu albo utracie jego wartości, wyrównanie bowiem tego uszczerbku majątkowego następuje przez naprawę uszkodzonego pojazdu albo przez zapewnienie możliwości nabycia nowego pojazdu. Restytucja utraty możliwości korzystania z rzeczy byłaby niedopuszczalną restytucją szkody niemajątkowej. Odmienna jest sytuacja, w której doszło już do poniesienia przez poszkodowanego wydatków na uzyskanie pojazdu zastępczego w okresie remontu uszkodzonego pojazdu albo przez okres niezbędny do nabycia nowego pojazdu. Są to wydatki poniesione w następstwie zdarzenia szkodzącego, które by nie powstały bez tego zdarzenia, prowadzące do powypadkowego zmniejszenia majątku poszkodowanego, czyli straty (art. 361 § 2 k.c.). Przeważa w piśmiennictwie stanowisko, że muszą to być wydatki zmierzające do wyłączenia lub ograniczenia szkody i niewątpliwie są nimi koszty wynajmu pojazdu zastępczego w celu kontynuowania działalności gospodarczej lub zawodowej, ponieważ zapobiegają utracie określonych dochodów (art. 361 § 2 k.c.). Szkodę stanowią również konieczne wydatki związane ze zdarzeniem szkodzącym. Przy takim ujęciu, stratą w rozumieniuart. 361 § 2 k.c.są objęte także te wydatki, które służą ograniczeniu (wyłączeniu) negatywnych następstw majątkowych doznanych przez poszkodowanego w wyniku uszkodzenia (zniszczenia) pojazdu. Negatywnym następstwem majątkowym jest tu utrata możliwości korzystania z rzeczy, a więc utrata uprawnienia stanowiącego atrybut prawa własności. W takiej sytuacji poszkodowanemu przysługuje roszczenie o zwrot wydatków na najem pojazdu zastępczego nieprzeznaczonego do kontynuowania działalności gospodarczej lub zawodowej, można je bowiem uznać za stratę (art. 361 § 2 k.c.). Należy też wskazać, że w wytycznych przyjęto – co do zasady – możliwość refundacji wydatków na najem pojazdu zastępczego poniesionych przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Refundacji mogą podlegać tylko wydatki rzeczywiście poniesione na taki najem. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, m.in. w uchwałach z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01 (OSNC 2002, nr 6, poz. 74) i z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 150/06 (OSNC 2007, nr 10, poz. 144) oraz w wyrokach z dnia 20 lutego 2002 r., V CK 908/00 (nie publ.), z dnia 11 czerwca 2001 r., V CKN 226/00 (OSP 2002, nr 3, poz. 40) i z dnia 7 sierpnia 2003 r., IV CKN 387/01 (nie publ.), ukształtował się wprawdzie pogląd, że naprawa uszkodzonego pojazdu nie jest warunkiem wypłaty odszkodowania, bo istotne znaczenie ma fakt powstania szkody, a nie jej naprawienie, ale nie jest on adekwatny w omawianej sytuacji, w której strata majątkowa powstaje dopiero z chwilą poniesienia kosztów najmu pojazdu zstępczego. Nie wszystkie jednak wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 § 2, art. 362 i 826 § 1 k.c.). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji – gwarancyjnej ubezpieczyciela, co mogłoby prowadzić do wzrostu składek ubezpieczeniowych.(…) Różnorodność okoliczności związanych z następstwami wypadku komunikacyjnego oraz sytuacją życiową poszkodowanego nie pozwala na formułowanie kazuistycznych wskazań; podlegają one indywidualnej ocenie.
Z w/w uchwały, którą Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, wynika przed wszystkim konieczność każdorazowego zbadania okoliczności danej sprawy oraz adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem szkodzącym a poniesionym wydatkiem. Na dłużniku powinien ciążyć obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych następstw , niedających się wyeliminować w innych sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji miedzy korzyścią wierzyciela a obowiązkiem dłużnika .
W ocenie Sądu powódka w niniejszej sprawie nie wykazała zasadności wynajmu pojazdu zastępczego w okresie od 13.06.2018 r. do 02.07.2018 r. , albowiem nie wykazała, iż poniesione w związku z tym wydatki były celowe i ekonomicznie uzasadnione. Powódka korzystała z pojazdu zastępczego przede wszystkim w celu dowozu dwójki dzieci w wieku 2 lata i 5 lat z miejsca zamieszkania przyul. (...)do przedszkola naul. (...)wK.oraz dojazdu do pracy naul. (...)wK.. Wskazać należy , iż w tym okresie powódka wraz z mężem posiadali inny pojazd – samochódF., z którego korzystał mąż powódki . W ocenie Sądu nie było przeszkód , aby mąż powódki zastąpił ją w dowiezieniu dzieci rano do przedszkola . Natomiast odległość od miejsca zamieszkania powódki naul. (...)wK.do miejsca pracy powódki naul. (...)wK.(około 1 kilometr) nie uzasadniała konieczności najmu pojazdu zastępczego. Również niezbędnych zakupów powódka mogła dokonać przy wykorzystaniu samochodu użytkowanego przez jej męża. W tej sytuacji należy uznać , iż powódka nie wykazała zasadności najmu pojazdu zastępczego .
W konsekwencji powództwo należało oddalić jako nieuzasadnione.
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął zgodnie z treściąart. 98§1kpc, zobowiązując powódkę do zwrotu pozwanemu poniesionych przez niego kosztów procesu , na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 900 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. O odsetkach od przyznanych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98§11kpc.