Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 170/22
Data wyroku: 2022-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Kara łączna
Podstawa prawna: art. 85 kk, art. 87§1 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 170/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 16 grudnia 2021 roku w sprawie II K 893/21

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐  oskarżyciel posiłkowy

☐  oskarżyciel prywatny

☐  obrońca

☒  oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐  inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☒  w całości

☐  w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Zarzut rażącej niewspółmierności kary łącznej pozbawienia wolności wynikający z połączenia kar ograniczenia wolności z karą pozbawienia wolności.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒  niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Skazanemu połączono trzy kary - jedną pozbawienia wolności i dwie ograniczenia wolności. Zgodnie z treściąart. 87 § 1 kkprzy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 czerwca 2019 r., P 20/17 (Dz.U. poz. 1135, OTK-A 2019, poz. 29) Sądmożepołączyć karę pozbawienia wolności z karą ograniczenia wolności przyjmując, że miesiąc ograniczenia wolności jest równy 15 dniom pozbawienia wolności. W orzecznictwie podkreśla się, że wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyłączył możliwości łączenia kar pozbawienia wolności z karami ograniczenia wolności, przy stosowaniu zamiennika, o jakim mowa wart. 87 § 1 kk, lecz zastąpił obowiązek orzekania w takiej sytuacji kary łącznej pozbawienia wolności kompetencją jej wymierzenia, pozwalającą analizować, czy w realiach danej sprawy należy dokonać połączenia kary pozbawienia wolności z karą ograniczenia wolności i orzec karę łączną pozbawienia wolności, czy też kary te wykonać odrębnie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 217 marca 2021 roku w sprawie II KO 54/20 opubl. Legalis).
W przedmiotowej sprawie takie połączenie kar było zasadne, albowiem skazany wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji rażąco uchylał się od wykonywania kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie II K 795/18 Sądu Rejonowego w Radomsku, co zaowocowało wydaniem przez ten Sąd postanowienia z dnia 2 marca 2021 roku sygn. akt II Ko 2816/20 o zamianie niewykonanej części tej kary na karę zastępczą pozbawienia wolności, która zresztą została wprowadzona do wykonania. Zatem skazany wykazał się postawą poddającą w wątpliwość możliwość wykonania przez niego kar w warunkach wolnościowych ( mając taką szansę co prawda początkowo wykonywał karę ograniczenia wolności w sprawie II K 795/18, ale opieszale i niesystematycznie, a w końcu zupełnie zaprzestał jej wykonywania, w wyniku czego, jako że nie spełniała ona swoich celów, została w niewykonanej części zamieniona na karę zastępczą pozbawienia wolności). Dlatego zasadne było połączenie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 211/21 Sądu Rejonowego w Radomsku z karami ograniczenia wolności. Dotyczy to zarówno kary ograniczenia wolności z w/w sprawy II K 795/18 Sądu Rejonowego w Radomsku ( w której orzeczono karę zastępczą pozbawienia wolności ), jak i kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie II K 413/19 Sądu Rejonowego w Radomsku (w której nie doszło do orzeczenia kary zastępczej pozbawienia wolności). Przecież nie można wybiórczo podchodzić do wykonywania kar przez skazanego i zgodnie z jego życzeniem niektóre z nich łączyć, a innych nie, w sytuacji, w której istnieją tożsame podstawy prawne i faktyczne do połączenia kar. Skazany wykazał swoim postępowaniem, że nie daje gwarancji właściwego wykonania kary o charakterze wolnościowym, więc Sąd Rejonowy słusznie zrobił, że nie ograniczył się do połączenia z karą pozbawienia wolności jedynie tej kary ograniczenia wolności, w przypadku której doszło do orzeczenia kary zastępczej pozbawienia wolności.
Ponadto za połączeniem kar ograniczenia wolności z karą pozbawienia wolności przemawiała perspektywa czasowa ewentualnego wykonania kar. Przecież kara pozbawienia wolności w sprawie II K 211/21 Sądu Rejonowego w Radomsku została orzeczona w wymiarze 8 miesięcy, a do tego należałoby dodać jeszcze 132 dni zastępczej kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 795/18 Sądu Rejonowego w Radomsku. Oznacza to znaczny okres czasu, jaki siłą rzeczy musiałby upłynąć, do ewentualnego rozpoczęcia wykonania kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie II K 413/19 Sądu Rejonowego w Radomsku.
Dlatego Sąd Rejonowy zasadnie zastosował normęart. 87 § 1 kki połączył karę pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie II K 211/21 Sądu Rejonowego w Radomsku z karami ograniczenia wolności orzeczonymi w sprawach II K 413/19 i II K 795/18 Sądu Rejonowego w Radomsku. Sąd Rejonowy zastosował właściwą zasadę asperacji i orzeczona kara łączna pozbawienia wolności nie jest nadmiernie surowa. Skazany notorycznie popełniał przestępstwa niealimentacji, kolejne wyroki nie robiły na nim żadnego wrażenia, więc w końcu doszło do wymierzenia mu kary łącznej, która nie ma być nagrodą, ale podsumowaniem jego przestępczej działalności. Skazany przecież i tak „zyskał” na wydaniu omawianego wyroku łącznego dwa miesiące ( o tyle krócej będzie odbywał karę łączną pozbawienia wolności, niż gdyby po kolei miał odbywać karę pozbawienia wolności i dwie zastępcze kary pozbawienia wolności). Skazany chyba nie rozumie, że gdyby uwzględnić jego postulaty zawarte w apelacji ( nie łączyć mu kary pozbawienia wolności z karami ograniczenia wolności), to właśnie do tego by się ta sytuacja sprowadziła, bo przy takim podejściu należałoby umorzyć postepowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Tymczasem, dzięki wydaniu wyroku łącznego i zaliczeniu na poczet kary łącznej okresów częściowo odbytych kar ograniczenia wolności skazany już wkrótce nabędzie uprawnienie do ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie z reszty kary i po puszczeniu Zakładu Karnego nie będą już na nim ciążyły obowiązki związane z karami ograniczenia wolności ( można powiedzieć, że skazany wyjdzie na wolność "rozliczony" ze swoją przestępczą przeszłością - a jak z tego skorzysta będzie zależało już tylko od niego samego).

Wniosek

Połączenie kar z pominięciem kar ograniczenia wolności.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Było to już omawiane.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok i zawarte w nim rozstrzygnięcia.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wyrok był słuszny, a zarzuty apelacji bezzasadne.

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

Zasądzono wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu według stawek minimalnych.

3

Zwolniono skazanego od kosztów procesu z uwagi na jego ubóstwo i perspektywę odbywania kary pozbawienia wolności.

7

PODPIS

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

skazany

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

orzeczenie o karze łącznej

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana