Sąd Rejonowy w Nowym Sączu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II W 394/21
Data wyroku: 2021-09-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: asesor sądowy Dominik Mąka
Słowa kluczowe: Wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji

Sygn. akt II W 394/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 września 2021 roku
Sąd Rejonowy w Nowym Sączu II Wydział Karny w składzie
Przewodniczący: asesor sądowy Dominik Mąka
Protokolant: Karolina Rzeszowska - Świgut
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 9 lipca 2021 roku oraz 14 września 2021 roku
sprawyJ. S. (1)synaJ.iM. z domu B.
Urodzonego (...)wŁ.
obwinionego o to, że:
w dniu 6 października 2020 roku o godzinie 9:00 wN.naul. (...)będąc pieszym blokował przejazd kierującemu pojazdem m-kiC. (...)o nr rej. powodując utrudnienie w ruchu
tj. wykroczenie z art. 90 k.w.

I
uniewinnia obwinionegoJ. S. (1);

II
na podstawie 119§ 2 k.p.s.w. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt II W 394/21
Dnia 4 października 2021 roku

UZASADNIENIE
wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Sączu
z dnia 14 września 2021 roku
J. S. (1)został obwiniony o to, że w dniu 6 października 2020 roku wN.naulicy (...)będąc pieszym blokował przejazd kierującemu pojazdem markiC. (...)onr rej. (...)powodując utrudnienie w ruchu tj. o wykroczenie z art. 90 k.w.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
Ulica (...)wN.jest to niewielka, „ślepa” ulica położona naosiedlu (...). Na końcu przedmiotowej ulicy zlokalizowane są dwie firmy zajmujące się segregacją, sortowaniem odpadów. Działalność tychże przedsiębiorstw już od kilku lat spotyka się ze sprzeciwem zdecydowanej większości mieszkańców tej ulicy. Mieszkańcy ci na wielu forach protestują przeciwko funkcjonowaniu tych przedsiębiorstw. Głównymi zarzutami mieszkańcówulicy (...)są immisje, które wydzielane są z przedmiotowych zakładów, jak również duże natężenie ruchu samochodów ciężarowych, które dostarczają odpady do tych placówek. Jednym z mieszkańców, którzy w sposób aktywny protestują w powyższej sprawie jestJ. S. (1).
Dowody :
Częściowo zeznania świadkaM. S.k. 12, k. 36
Wyjaśnienia obwinionegoJ. S. (1)k. 17, k. 35
Zeznania świadkaA. G.k. 36-37
W wyniku interwencji mieszkańcówulicy (...), we wrześniu 2020 roku na rzeczonej ulicy został postawiony znak – zakaz wjazdu samochodów poniżej 3,5 ton. Ów zakaz spotkał się ze sprzeciwem przedstawicieli tych firm, którzy podnosili, iż godzi on w ich interesy. W związku z nierespektowaniem tego znaku przez podmioty dostarczające odpady do tych firm, mieszkańcyulicy (...)postanowili uformować „straż obywatelską”, która miała za zadanie zatrzymywać pojazdy naruszające zakaz wjazdu dla samochodów ważących powyżej 3,5 tony. Mieszkańcy pełniąc obowiązki „straży obywatelskiej” ubierali odblaskowe kamizelki. Czynności tych dokonywali zawsze w kilka osób, pełniąc zorganizowane dyżury.J. S. (1)wielokrotnie brał udział w zatrzymaniach pojazdów. Jednocześnie mieszkańcyulicy (...)nie zatrzymywali pojazdów, które nie naruszały przedmiotowego znaku zakazu.
Dowody :
Wyjaśnienia obwinionegoJ. S. (1)k. 17, k. 35
Zeznania świadkaA. G.k. 36-37
W związku z funkcjonowaniem „straży obywatelskiej” firmy zajmujące się sortownią odpadów postanowiły zlecać przywóz śmieci za pomocą samochodów o wadze nie przekraczającej 3,5 ton. Jednym z takich pojazdów był samochód będący w użytkowaniuB. W. (1).
Dowody :
Częściowo zeznania świadkaM. S.k. 12, k. 36
Wyjaśnienia obwinionegoJ. S. (1)k. 17, k. 35
6 października 2020 roku, a więc w czasie obowiązywania tego zakazuB. W. (1)jechał dofirmy (...)z odpadami, które miał za zadanie dostarczyć do tej placówki. KiedyB. W. (1)dotarł w okolice posesjiJ. S. (1)z przeciwnej strony nadjeżdżał samochód o podobnych gabarytach. Z uwagi na rozmiar jezdni w tym miejscu nie było możliwości minięcia się tych pojazdów. Toteż będący na zewnątrzJ. S. (1)za pomocą gestu ręki zaprosiłB. W. (1)do skorzystania z jego podwórka, celem umożliwienia minięcia się pojazdów. Wówczas to obwiniony zamienił z kierowcą kilka słów pytając się o rodzaj ładunku oraz wskazując na bezprawność działań jego kontrahenta.
Dowody :
Wyjaśnienia obwinionegoJ. S. (1)k. 17, k. 35
Zeznania świadkaA. G.k. 36-37
Po zamienieniu kilku słów, mężczyzna kierujący samochodem markiC. (...), korzystając ze zwolnionego przejazdu, opuścił podwórkoJ. S. (1)i oddalił się w kierunku siedzibyprzedsiębiorstwa (...). W tym czasieJ. S. (1)nie pełnił czynności w ramach „straży obywatelskiej”. Nie miał on też ubranej kamizelki odblaskowej.
Dowody :
Wyjaśnienia obwinionegoJ. S. (1)k. 17, k. 35
J. S. (1)ma skończone 60 lat. Obwiniony z zawodu jest mechanikiem kierowcą.J. S. (1)prowadzi działalność gospodarczą, z którego to tytułu uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 3000 złotych miesięcznie. Obwiniony nie leczył się psychiatrycznie, neurologicznie ani odwykowo. ObwinionyJ. S. (1)jest osobą niekaraną.
Dowody :
Dane osobo- poznawcze podane przez obwinionego w trakcie rozprawy głównej.
ObwinionyJ. S. (1)w toku tego procesu nie przyznawał się do winy. Obwiniony argumentował, iż przedmiotowa sprawa jest efektem prowokacji i zemsty ze strony prowadzących działalność z zakresu sortowania odpadów i ma mieć to związek z jego aktywną działalnością przeciwko tym przedsiębiorcom. Obwiniony podał, iż inkryminowanego dnia nie zatrzymywał pojazdu kierowanego przezB. W. (1). Obwiniony podał, iż faktycznie pokazał ręką aby ten samochód wjechał na jego podwórko, lecz było to motywowane koniecznością umożliwienia minięcia się pojazdów, które nadjeżdżały z przeciwnych stron. Obwiniony podał, iż w trakcie działań w nieformalnej straży obywatelskiej, nigdy nie były zatrzymywane pojazdy, które ważyły mniej niż 3,5 tony. Nadto w ocenie obwinionego zawsze gdy brał udział w tych czynnościach miał ubraną kamizelkę odblaskową. W ocenie Sądu Rejonowego zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy nie pozwolił zanegować wartości dowodowej wyjaśnień obwinionego. Wyjaśnienia te bowiem są spójne, jasne, logiczne oraz zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Co więcej owe depozycje korelują z oświadczeniami wiedzy świadkaA. G., który w sposób tożsamy opisał przedmiotowe zdarzenie. Co więcej należy zwrócić uwagę na żywy konflikt kierowców firm transportowych z mieszkańcamiulicy (...), przez co nie można uznać, iż sprawstwo obwinionego jest wykazane poprzez zeznaniaB. W. (1). Świadek ten bowiem poza relacją (świadka de facto z własnej wypowiedzi – przekazała ona jedynie słowa jakie miał wypowiedziećB. W. (1))M. S.nie wskazał żadnych dowodów, okoliczności przemawiających za jego wersją zdarzenia. Co więcej oskarżyciel publiczny do akt niniejszego postępowania nie dołączył zdjęcia podawanego przez pokrzywdzonego. Przez co o zatrzymaniu pokrzywdzonego naulicy (...)nie świadczą żadne dowody poza zeznaniami samegoB. W. (1). Podczas gdy wersjaJ. S. (1)została podzielona przez świadkaA. G.. W związku z powyższym Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne w tym procesie na podstawie wyjaśnień złożonych w trakcie czynności wyjaśniających oraz rozprawy głównej.
Sąd Rejonowy uznał za niewiarygodne zeznania złożone przez świadkaB. W. (1). Świadek ten jest osobą skonfliktowaną z obwinionym. Warto wskazać, iż owo skonfliktowanie wynika po pierwsze z działalności obwinionego jako członka straży obywatelskiej, gdzie obwiniony zatrzymywał pojazdy ważące powyżej 3,5 tony i informował policje o popełnionym wykroczeniu. Dodatkowo Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, iżB. W. (1)pozostaje w stałych stosunkach gospodarczych zprzedsiębiorstwem (...)tj. podmiotem bezpośrednio zaangażowanym w spór z obwinionym. Warto także zwrócić uwagę, iż relacja przedstawiona przezB. W. (1)nie miała oparcia w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w tym postępowaniu. W szczególności takim dowodem nie mogą być zeznaniaM. S.tj. prezesem podmiotu gospodarczego zaangażowanego w spór z mieszkańcamiulicy (...). Abstrahując od interesu tego świadka w złożeniu określonych oświadczeń wiedzy należało zwrócić uwagę, iż całość wiedzy o tym zdarzeniuM. S.posiadała z wypowiedzi świadkaB. W. (1). Tak też nie sposób uznać, iż jej relacja mogła uwiarygodniać oświadczenia wiedzyB. W. (1). Ponadto jedyny (nie licząc pokrzywdzonego i obwinionego) bezpośredni świadek tego zdarzenia tj.A. G.zaprzeczył wersji przedstawianej przez świadka. Stąd też Sąd Rejonowy w Nowym Sączu dokonując ustaleń faktycznych w tej sprawie pominął depozycje złożone przezB. W. (1).
Podobnie nieprzydatne do rekonstrukcji ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie okazały się w przeważającym zakresie zeznania świadkaM. S.. Świadek ta nie była bowiem bezpośrednim świadkiem tego zdarzenia, a całość swojej wiedzy czerpie z (uznanych wyżej za niewiarygodne) z relacjiB. W. (1). Podobnie należy zwrócić uwagę na silnie zantagonizowane stosunki łączące obwinionego tj. aktywnego członka społeczności lokalnej sprzeciwiającej się działalności sortowni odpadów, a prezeski przedmiotowego przedsiębiorstwa. Tym samym zeznania te nie były przydatne do poczynienia ustaleń faktycznych w tej sprawie i nie mogły przełamać domniemania niewinności obwinionegoJ. S. (1), którego wersja zdarzenia jawi się jako znacznie bardziej prawdopodobna. Zeznania świadkaM. S.okazały się być przydatne tylko w zakresie przedstawienia zarysu konfliktu pomiędzy przedsiębiorstwami działającymi przyulicy (...)wN., a mieszkańcami dzielnicyB.. W tym zakresie Sąd Rejonowy nie dostrzegł sprzeczności pomiędzy relacją świadka, a wyjaśnieniami obwinionego. Natomiast różny wydźwięk tych wypowiedzi wiąże się z odmiennym punktem widzenia każdej z tych osób.
Brak było natomiast podstaw do podważenia waloru wiarygodności zeznań złożonych w trakcie tego postępowania przez świadkaA. G.. Świadek w sposób jasny i rzeczowy odpowiadał na pytania przewodniczącego oraz obwinionego. Relacja świadka była zbieżna z wyjaśnieniami obwinionego. Jednocześnie relacja ta nie była identyczna – tożsama, co świadczy o szczerości świadka i braku wcześniejszego przygotowania. Warto zaznaczyć z całą stanowczością, iż świadek ten będący przecież bezpośrednim świadkiem tego zdarzenia, podkreślił iż inkryminowanego dniaJ. S. (1)nie zatrzymał samochodu markiC. (...)na drodze publicznej, a jedynie umożliwił mu minięcie się z innym pojazdem, poprzez wjazd na swoje podwórko. To tam w świetle relacji świadka miała odbyć się rozmowa z pokrzywdzonymB. W. (1). Godzi się zarazem zwrócić uwagę, iż od przedmiotowego dnia do dnia rozprawy minął niespełna rok, przez co zrozumiałym jest, iż świadek ten nie potrafił przytoczyć wielu szczegółów tej sytuacji, zwłaszcza iż nie był on w nią bezpośrednio zaangażowany. Jednocześnie trzeba stwierdzić, iżJ. S. (1)już w trakcie czynności wyjaśniających złożył wniosek o przesłuchanie tego świadka, traktując go jako bezpośredniego świadka tego zdarzenia. Niezrozumiałe było natomiast postępowanie organu prowadzącego czynności wyjaśniające, polegające na oddaleniu wniosku dowodowego o przesłuchanie bezpośredniego świadka inkryminowanego zdarzenia. Etap postępowania w sprawach o wykroczenia jakim są czynności wyjaśniające nie może być bowiem rozumiany jako czas na przeprowadzenie jedynie dowodów wspierających wniosek o ukaranie. Już na tym etapie sprawy należy sprawę rozpoznać w sposób wszechstronny, a nie ograniczony tylko i wyłącznie do zebrania podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie. Niedopuszczalnym jest też przeniesienie całości inicjatywy dowodowej na sąd rozpoznający sprawę, gdyż jest to praktyka w sposób immanentny godząca w zasadę kontradyktoryjności.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje :
J. S. (1)został obwiniony o wykroczenie stypizowane w art. 90 k.w. Zgodnie z tym przepisem odpowiedzialności za ten typ czynu zabronionego podlega ten kto tamuje lub utrudnia ruch na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania podlega karze grzywny albo karze nagany. Już elementarna wykładnia tego przepisu pozwala stwierdzić, iż wykroczenie to jest typem powszechnym, formalnym tj. takim do którego popełnienia zdatny jest każdy podmiot podlegający odpowiedzialności za wykroczenia, a ponadto do realizacji jego znamion nie jest potrzebne wystąpienie jakiejkolwiek zmiany w otaczającej nas rzeczywistości. Ustawodawca przewidział możliwość popełnienia tego wykroczenia w dwóch równorzędnych formach czasownikowych. Wykroczenie to może bowiem polegać zarówno na utrudnianiu ruch tj. jego bezprawnej dezorganizacji jak i tamowaniu. Pojęcie tamowania zgodnie z potocznym rozumieniem tego pojęcia należy odczytywać jako utrudnianie swobodnego przejście, przesuwania się czegoś – vide(...). W kontekście tego typu wykroczenia, gdzie dobrem prawnym jest bezpieczeństwo w komunikacji oraz prawidłowość jej przebiegu należy zważyć, iż za tamowanie należy uznać tego rodzaju zachowania użytkowników ruchu drogowego bądź innych podmiotów mających bezpośredni wpływ na jego przebieg, które uniemożliwia swobodne korzystanie z drogi publicznej/ strefy zamieszkania. W ocenie Sądu Rejonowego nie sposób jako tamowania ruchu uznać sytuacji, kiedy to pieszy znakiem ręką zatrzymuje samochód w celu zadania kierowcy pytania. Inaczej przedmiotowa sytuacja mogłaby wyglądać wówczas gdyby ów pieszy swoją postawą manifestował chęć uniemożliwienia przejazdu/przejścia innemu uczestnikowi ruchu drogowego drogą publiczną czy strefą zamieszkania. Sztandarowym przykładem tego rodzaju wykroczenia są zachowania polegające na blokadach dróg przez rolników, czy też celowe ustawiczne korzystanie z przejścia dla pieszych przez te same osoby. Kontrowersje wzbudzają natomiast takie przykłady jak spotykane w większych miastach – krytyczne masy rowerowe. Jednocześnie ustawodawca poprzez użycie znamion modalizujacych ograniczył możliwość popełnienia tego wykroczenia tylko do dwóch ściśle określonych miejsc – posiadających swoją ustawową definicje tj. dróg publicznych oraz stref zamieszkania. Przekładając powyższe stwierdzenia na okoliczności faktyczne tej sprawy należało stwierdzić, iż nawet przyjęcie wersji przedstawionej przezB. W. (1)nie mogło realizować znamion zarzucanegoJ. S. (1)wykroczenia. Mianowicie w świetle relacji głównego świadka oskarżeniaJ. S. (1)miał tylko go zatrzymać – zadać pytanie odnośnie rodzaju przewożonego towaru i poinformować o zainteresowaniu przez organy ścigania działalnością jego kontrahenta. Nadto ta rozmowa miała trwać około minuty. Nie bez znaczenia pozostaje także to, iż w tej wersji zdarzenia aktywność obwinionego w żaden sposób nie dezorganizowała ruchu innych pojazdów. Nie doszło więc do naruszenia dobra prawnego w postaci prawidłowego funkcjonowania komunikacji. NadtoJ. S. (1)nawet biorąc pod uwagę wersje świadkaB. W. (1)w żaden sposób nie zamanifestował chęci blokady ruchu i uniemożliwienia przejazdu kierowcy, lecz jako gest proszący o zatrzymanie się i zamienienie kilku słów. Co więcej godzi się zwrócić uwagę, iż w świetle brzmienie art. 1 k.w. wykroczeniem może być tylko zachowanie społecznie szkodliwe. Nie sposób natomiast za społecznie szkodliwe uznać zatrzymania na minutę samochodu w celu zamienienia z kierowcą kilku zdań, na bocznej osiedlowej uliczce, dokładając do tego ogół sytuacji związany z konfliktem na tej ulicy. Niemniej jednak powyższe rozważania należy uznać za czysto hipotetyczne. Jak bowiem wskazano powyżej w realiach tego postępowania w sprawie o wykroczenie oskarżyciel publiczny nie wykazał ażebyJ. S. (1)zatrzymał na jezdniulicy (...)samochód kierowany przezB. W. (1). Wręcz przeciwnie obwiniony uczynił wobec pokrzywdzonego przyjazny gest umożliwiając mu skorzystanie z własnej posesji, co stanowiło tylko i wyłącznie wyraz jego dobrej woli. Wersja przedstawiona przezB. W. (1)nie pozwalała obalić bowiem domniemania niewinności obwinionego. Przeciwnie to wersjaJ. S. (1)była z uwagi na wyżej poczynione uwagi uznana za wiarygodną. Dodatkowo należało zwrócić uwagę na jednoznaczną wersje bezpośredniego świadka zdarzenia tj.A. G., który także w sposób jednoznaczny i zbieżny z obwinionym opisał to zdarzenie drogowe. Tym samym należało uznać, i niezależnie od poczynionych wyżej rozważań natury prawnej nie sposób było uznać obwinionego winnym tamowania drogi, gdyż w rzeczywistościJ. S. (1)6 października 2020 roku nie zatrzymał kierowanego przezB. W. (1)pojazdu matkiC. (...), lecz jedynie umożliwił zjazd temu kierowcy z drogi publicznej na własną posesje i tam zamienił kilka słów z pokrzywdzonyn. W związku z powyższym Sąd Rejonowy nie miał w tej sprawie innego wyjścia jak uniewinnić obwinionegoJ. S. (1)od zarzucanego mu wnioskiem o ukaranie czynu, co też znalazło swoje odzwierciedlenie w punkcie I uzasadnianego wyroku.
Natomiast rozliczając koszty przedmiotowego procesu należało mieć na względzieart. 119 § 2 k.p.s.w. W świetle tego przepisu w przypadku uniewinnienia obwinionego bądź umorzenia postępowania koszty procesu ponosi Skarb Państwa. Jednocześnie jednoznaczna treść punktu I wyroku implikowała odpowiedzialność za koszty procesu Skarbu Państwa, co jest naturalną konsekwencją złożenia niepotwierdzonego dowodowo wniosku o ukaranie.
W związku z powyższym Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji wyroku.
Asesor Sądowy
Dominik Mąka