Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2734/21
Data wyroku: 2022-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Sędzia SO Magdalena Lisowska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VIII U 2734/21

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 22 września 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, żeS. K.jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w okresie od 5 lutego 2016 r. oraz określił miesięczne podstawy wymiaru składek w okresie od lutego 2016 r. do sierpnia 2021 r.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, żeS. K.od dnia 5 lutego 2016 r. jest wspólnikiem(...) Sp. z o.o.i nie posiada innego tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego. W ocenie organu rentowego umowa z dnia 31 stycznia 1993 r. zawarta między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Zjednoczonych Emiratów Arabskich w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodów dotyczy podatków od dochodu, a tym samym nie daje ona podstaw do wyłączenia z ubezpieczenia z tytułu bycia wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
/decyzja k.69 - 73 akt ZUS/
Odwołanie od ww. decyzji złożył pełnomocnikS. K.. Skarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie przepisów procesowych, tj.:
a)art. 40 § 1 k.p.a.w zw. zart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez nie doręczenie Skarżącemu jako stronie postępowania zawiadomienia o wszczęciu postępowania,
b)art. 42 § 1 k.p.a.w zw. zart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych: przez doręczanie Skarżącemu pism w sprawie na adresspółki (...)lmpex” Sp z o.o., mimo, iż nie jest i nie było to miejsce pracy Skarżącego, a tym bardziej nie jest i nie było to jego miejsce zamieszkania, jak również to nie spółka była stroną postępowania
c)art. 7 k.p.a w zw. zart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez błędne ustalenie stanu faktycznego wobecSpółki (...)lmpex Sp. z o.o., która zakończyła swoją działalność z dniem 31 marca 2020 roku i została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 30 czerwca 2020 roku oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego prowadzące do błędnego rozstrzygnięcia.
d)art. 10 § 1 k.p.a.w zw. zart. 81 k.p.a.w zw. zart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez zaniechanie zawiadomienia Skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego, co skutkowało niemożnością wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów oraz uniemożliwieniem zgłoszenia wniosków dowodowych.
e)art. 77 § 1 k.p.a.w zw. zart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego skutkujące błędnym rozstrzygnięciem.
- naruszenie prawa materialnego, jako zarzut samoistny tj.:
-art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez uznanie, że skarżący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym;
PełnomocnikS. K.wniósł o uchylenie decyzji, ewentualnie o jej zmianę poprzez stwierdzenie, żeS. K.w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
/odwołanie k.3 – 12 , odwołanie k.35 – 43/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
/odpowiedź na odwołanie k.61 – 61 odwrót/
Spółka nie przystąpiła do postępowania w charakterze zainteresowanego.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.została zawiązana na podstawie umowy z dnia 28 lutego 2014 r. i w dniu 30 kwietnia 2014 r. została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS(...). Począwszy od dnia 5 lutego 2016 r. jedynym wspólnikiem spółki jestS. K.. Przedmiotem działalności spółki jest sprzedaż hurtowa wyrobów włókienniczych. Spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Bieżące decyzje co do funkcjonowania spółki podejmujeH.umZ., pełniący w spółce funkcję prokurenta.

/okoliczności bezsporne , zeznania świadka Hasana umZ.min.00:09:24 – 00:14:41 rozprawy z dnia 13 lipca 2022 r. , płyta CD k.119/

WnioskodawcaS. K.jest obywatelem Indii. Na stałe zamieszkuje w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. W latach 2016 – 2019 r. wnioskodawca kilkukrotnie przyjeżdżał do Polski. Począwszy od 2020 r. wnioskodawca nie przyjeżdża do Polski. Na terytorium RP nie posiada innego tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego rentowego i wypadkowego.

/okoliczności bezsporne , dokumentacja k.77 – 79 , zeznania świadka Hasana umZ.min.00:09:24 – 00:14:41 , zeznania wnioskodawcy min.00:19:26 – 00:25:02 rozprawy z dnia 13 lipca 2022 r. , płyta CD k.119/

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dokumenty oraz zeznania , których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała. Podkreślić również należy ,że pełnomocnik skarżącego nie kwestionował matematycznych wyliczeń organu rentowego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynionych na jego podstawie ustaleń odwołanie nie jest zasadne i jako takie podlega oddaleniu.
W myślart. 13 ust. 4a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych– w brzmieniu obowiązującym od 18.09.2021 roku, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Wcześniej przepisy ustawy traktowały jednoosobowego wspólnika spółki z o.o. jak osobę prowadzącą działalność gospodarczą, również w zakresie daty powstania i ustania obowiązku ubezpieczeniowego.
Każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku.
Jak stanowi art. 20 ust. 1 w/w ustawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust.2 i ust.3.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy doS. K.tj. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma zastosowanie czy też nie - norma przewidziana wart. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a zatem , czy stanowisko organu rentowego w przedmiocie podlegania przez niego obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, oraz wypadkowemu od 5 lutego 2016 r. jest prawidłowe.
W przedmiotowej sprawie nie ulegało wątpliwości, że w okresie objętym zaskarżoną decyzjąS. K.kilkukrotnie przebywał na terytorium Polski, a co istotne, w Polsce mieści się spółka z o.o. , której jest jedynym wspólnikiem. Ponadto na terytorium RP nie posiada on innego tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego rentowego i wypadkowego. Niesporne także jest, że od momentu ogłoszenia pandemii (marzec 2020) wnioskodawca nie przyjechał ani raz do Polski. Wszystkie sprawy załatwia poprzez prokurenta samoistnego, z którym pozostaje w kontakcie telefonicznym bądź online.
Punktem wyjścia w niniejszej sprawie jest fakt, że wnioskodawca jest jednoosobowym wspólnikiem spółki z o.o. zarejestrowanej w Polsce.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2020 r. w sprawie I UK 20/19:
„Obywatel innego państwa, który jest wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zarejestrowanej w Polsce, podlega z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznymniezależnie od długotrwałości lub stałości pobytu na terytorium Polski(art. 8 ust. 6 pkt 4w związku zart. 13 pkt 4 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 ustawy systemowej nie podlegają ubezpieczeniom społecznym określonym w ustawie obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego i którzy są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej.
W tym miejscu wskazać należy , że pojęcie "pobytu o charakterze stałym" z art. 5 ust. 2 ustawy systemowej nie zostało zdefiniowane. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że należy je dekodować w powiązaniu z systemem ubezpieczenia społecznego, a nie przez odwoływanie się do przepisów o charakterze meldunkowym i ustaleń ilościowych (ile razy dana osoba wjeżdża do Polski i jak długo tu pozostaje) (zob. wyrok z dnia 17 września 2009 r., II UK 11/09, OSNP 2011 nr 9-10, poz. 134).
Warto zatem zauważyć, że punktem odniesienia dla wyjaśnienia kwestii, czy pobyt cudzoziemca nie ma charakteru stałego, jest wymieniony w tym przepisie obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym.Skoroustawa o systemie ubezpieczeń społecznychokreśla zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, to podlegają im także obywatele państw obcych, którzy podejmują działalność stanowiącą podstawę objęcia ich obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.W żadnej mierze art. 5 ust. 2 ustawy systemowej nie zmienia podstawowej reguły stanowiącej, że obowiązek ubezpieczenia społecznego - również wobec obywateli państw obcych - powstaje między innymi z chwilą rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności (art. 13 pkt 4 ustawy). Dlatego charakter pobytu (stały albo niestały) należy odnosić w relacji do powszechnego obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, czyli do podstawy ubezpieczenia. Ten charakter nie zależy natomiast od tego, jaki zamiar, co do okresu przebywania w Polsce, przejawia cudzoziemiec (zob. także wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 września 2009 r., II UK 11/09, OSNP 2011 nr 9-10, poz. 134; z dnia 23 maja 2008 r., I UK 303/07, LEX nr 516772; z dnia 17 stycznia 2006 r., I UK 225/06, LEX nr 351984 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2010 r., II UK 297/09, LEX nr 960479). Stały pobyt w rozumieniuart. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpodlega zatem ocenie w zależności od realizowanej działalności, z której wynika ustawowy obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym. Stały pobyt to pobyt niezmienny w danym okresie, czyli w okresie realizacji podstawy ubezpieczenia, przy czym nie ma większego znaczenia okoliczność dotycząca tego, jaką administracyjną gwarancję prowadzenia działalności lub zapewnienie pobytu miał w Polsce obywatel państwa obcego. Liczy się to, czy obywatel państwa obcego, przebywając na terytorium RP w stałym charakterze, prowadził działalność pozarolniczą. O tym, czy dany pobyt ma charakter stały, nie decyduje więc stały pobyt w sensie "długotrwałości i stałości pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej", albowiem w takim wypadku wyłączeniu z ubezpieczeń społecznych podlegaliby ci cudzoziemcy, których pobyt nie ma "takich cech", choć spełnialiby warunki podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako wspólnicy jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Uwagi te mają szczególne znaczenie w przypadku osób ubezpieczonych w ramach art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej. Jednoosobowi wspólnicy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegają ubezpieczeniom społecznym z racji posiadanych udziałów, a nie z uwagi na realizowaną pracę zarobkową.(...)ich pobytu warunkowana jest zatem przez tego rodzaju zmienną (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2017 r., II UK 295/16, LEX nr 2347776).
Odnośnie zaś podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia przez organ rentowy przepisówkpato wskazać trzeba, że Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu do postanowienia SN z dnia 11 czerwca 2013 r., II UK 74/13 zgodnie, z którym od momentu wniesienia odwołania od decyzji ZUS do sądu rozpoznawana sprawa staje się sprawą cywilną, podlegającą rozstrzygnięciu według zasad właściwych dla tej kategorii. Odwołanie pełni rolę pozwu, a jego zasadność ocenia się na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Postępowanie sądowe skupia się na wadach wynikających z naruszenia przez organ rentowy prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnej, spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego. (vide też uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP 1981 nr 8, poz. 142; z dnia 21 września 1984 r., III CZP 53/84, OSNCP 1985 nr 5-6, poz. 65 i z dnia 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP 1985 nr 8, poz. 108 oraz postanowienia z dnia 19 czerwca 1998 r., II UKN 105/98, OSNP 1999 nr 16, poz. 529 i z dnia 29 maja 2006 r., I UK 314/05, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 173, a nadto wyroki z dnia 28 października 2009 r., I UK 132/09, z dnia 2 grudnia 2009 r., I UK 189/09, i z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09).
Reasumując, w związku z powyższym Sąd w punkcie pierwszym sentencji wyroku w oparciu o treśćart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie uznając tym samym prawidłowość wydanej w dniu 22 września 2021 r. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału wŁ..
W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawieart. 98 k.p.c.i zasądził odS. K.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału wŁ.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz.265).

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. wnioskodawcy
S.B.