Sąd Rejonowy w Kętrzynie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1260/19
Data wyroku: 2020-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Tomasz Cichocki

Sygn. akt: I C 1260/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 listopada 2020r.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Tomasz Cichocki

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Beata Bukiejko

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2020 r. wK.
sprawy z powództwaA. Ż.
przeciwkoR. H.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanegoR. H.na rzecz powódkiA. Ż.kwotę 51.791,78 zł (pięćdziesiąt jeden tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt jeden złotych i 78/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 16.08.2013r. do dnia zapłaty;

II
zasądza od pozwanegoR. H.na rzecz powódkiA. Ż.kwotę 8.007,00 zł (osiem tysięcy siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 1260/19

UZASADNIENIE
PowódkaA. Ż.wniosła o zasądzenie od pozwanegoR. H.kwoty 51 791,78 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 16.08.2013r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. Wskazała, że ojciec powódkiJ. L. (1)w 2013r. udzielił pozwanemu pożyczki na kwotę 50 000,00 zł. Pozwany był zobowiązany do jej zwrotu w terminie do 15.08.2013r. W dniu 06.01.2017r.J. L. (1)zmarł, a jego jedynym spadkobierca jest powódkaA. Ż.. Pozwany do chwili obecnej nie dokonał zwrotu pożyczki. Powódka pismem z dnia 07.05.2019r. wezwała pozwanego do zwrotu pożyczki, ale wezwanie to okazało się bezskuteczne. Na dochodzoną pozwem kwotę składa się kwota 50 000,00 zł udzielonej pożyczki oraz kwota 1791,78 zł tytułem umownych odsetek kapitałowych liczonych od kwoty 50 000,00 zł od dnia 29.05.2013r., tj. dnia następnego po dniu wypłaty pożyczki do dnia 15.08.2013r., tj. dnia zwrotu pożyczki. Wskazana w pozwie kwota odsetek została ograniczona do wysokości ustawowych odsetek maksymalnych, ponieważ pierwotnie strony w umowie zastrzegły odsetki w wysokości przewyższającej wysokość odsetek maksymalnych określonych wart. 359§21k.c.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie nakazem zapłaty wydanym w dniu 13.02.2020r., uwzględnił powództwo w całości.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwanyR. H.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu. Pozwany nie kwestionował legitymacji czynnej powódki, wynikającej ze spadkobrania. Przyznał także fakt zawarcia zJ. L. (1)ustnej umowy potyczki, potwierdzonej przedłożonym przez powódkę dokumentem bez daty. Podniósł, że cała kwota pożyczki została spłacona zmarłemu w 2013r. Wskazał, że po udzieleniu pożyczki uzgodnił z pożyczkodawcą, że jej zwrot nastąpi przez zaliczenie na jej poczet wartości wykonanych przez pozwanego prac budowalnych na rzecz pożyczkodawcy. Podniósł także, że wykonywał na rzecz pożyczkodawcy szereg prac budowalnych, polegających na remoncie budynku mieszkalnego i gospodarczych w miejscowościP.. Prace te były wykonywane systemem gospodarczym bez dokumentacji budowlanej w latach 2012-2013r. Podniósł, że w związku z tym, iż wartość prac budowalnych na rzecz pożyczkodawcy przewyższała wysokość pożyczki, zmarły zaproponował pozwanemu zgodne zaliczenie tych prac na poczet pożyczki, na co pozwany wyraził zgodę. Świadkami tych ustaleń byli wykonawcy robót, którzy uczestniczyli w rozmowach ze zmarłym dotyczących wzajemnych rozliczeń, albowiem dotyczyły on także należnego im wynagrodzenia. Podniósł, że powódka jak wskazuje w pozwie nic nie wiedziała o wzajemnych rozliczeniach pozwanego ze zmarłym z tytułu robót budowalnych. Wpłaty, o których wspomina w pozwie dokonywane przez zmarłego na rzecz pozwanego były zapłatą za wykonane prace. Wyciągi z rachunku bankowego pozwanego wskazują na zapłatę z tego tytułu kwoty ponad 80 000,00 zł. Na tej podstawie wskazał, że powódka nie jest wierzycielem pozwanego, albowiem w chwili śmierci spadkodawcy dług pozwanego nie istniał w związku z jego wygaśnięciem.
W odpowiedzi na sprzeciw powódkapodniosła, że powoda iJ. L. (1)łączyły dwa stosunki prawne. Pierwszy ż tytułu udzielenia pożyczki oraz drugi całkowicie odrębny z tytułu zleconych robót budowlanych, na poczet któregoJ. L. (1)wypłacił na rzecz pozwanego w okresie od listopada 2012r. do sierpnia 2013r. łącznie kwotę 93 500,00 zł. Kwoty te zostały wypłacone zgodnie z ustaleniami stron na rachunek bankowy małżonki pozwanego w łącznej kwocie 143 500,00 zł. Podniosła także, że twierdzeniom pozwanego, co do uzgodnienia zJ. L. (1)spłaty pożyczki przez zaliczenie jej na poczet wynagrodzenia za prace budowlane przeczy wezwanie do zapłaty wystosowane przezJ. L. (1)z dnia 02.10.2013r. oraz dokument umowy zlecenia z 12.12.2013r. zawartej przezJ. L.zB. B., z której wynika, iż J.L.wzywał także pozwanego do zwrotu kwoty 93.500,00 zł w związku z odstąpieniem od umowy o roboty budowalne zawartej z pozwanym oraz zlecał odzyskanie uprzednio wypłaconych kwot, w tym pożyczki w kwocie 50 000,00 zł.

Sąd ustalił, co następuje:
W 2013r.J. L. (1)zawarł zR. H.umowę pożyczki na kwotę 50 000,00 zł, która miała zostać zwrócona w gotówce wraz z zyskiem w wysokości 3600,00 USD w terminie do 15.08.2013r. wypłata pożyczki nastąpiła zgodnie z ustaleniami stron na rachunek bankowyI. H.– żonyR. H.w dniu 28.05.2013r.
(d.:oświadczenie R.H.– k. 9, potwierdzenie przelewu – k. 10)
W zakreślonym terminie pożyczka nie została zwrócona.
(d.: pismo J.L.z dowodem nadania – k. 110-111, umowa zlecenia - k. 114-115, pełnomocnictwo – k. 116)
W latach 2012-2013r. pozwanyR. H.wykonywał na rzeczJ. L. (1)roboty budowlane osobiście i przez podwykonawców. Zamawiał także na jego rzecz materiały budowlane do tych prac. Z tego tytułu dokonał przelewów na kontoI. H.w łącznej kwocie 93 500,00 zł.
(d.:bezsporne, zeznania świadkówA. G.,R. R.,J. S.– k. 130-131, potwierdzenia operacji – k. 38-41)
Pismem z dnia 02.10.2013r.J. L. (1)wezwałR. H.do zapłaty kwoty 143 500,0 zł z tytułu udzielonej pożyczki w kwocie 50 000,00 zł, 93 500,00 zł w związku z odstąpieniem od umowy o roboty budowlane oraz kwoty 3600 USD z tytułu odsetek od pożyczki za czas jej trwania. Wezwał także do zapłaty dalszych odsetek za zwłokę od kwoty pożyczki od dnia 16.08.2013r.
(d.:pismo J.L.z dowodem nadania – k. 110-111)
W dniu 12.12.2013r.J. L. (1)zawarł zB. B., prowadzącym działalność gospodarczą podfirmą (...)weW., umowę zlecenia odzyskania od dłużnikaR. H.należności w łącznej kwocie 140 000,00 zł wraz z odsetkami do dnia zapłaty oraz udzielił mu pełnomocnictwa do dochodzenia należności w kwocie 143 500,00 zł odI. H..
(d.:umowa zlecenia – k. 114-115, pełnomocnictwo – k. 116)
W dniu 06.01.2017r.J. L. (1)zmarł. Spadek po nim w całości nabyłaA. Ż..
(d.:akt poświadczenia dziedziczenia – k. 11-12)

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Poza sporem pomiędzy stronami pozostawała kwestia udzielenia pożyczki pozwanemu przezJ. L. (1)oraz jej wysokość, zastrzeżony przez strony termin zwrotu i zysk. Pozwany co do zasady nie kwestionował legitymacji czynnej powódki wynikającej ze spadkobrania poJ. L. (1). Strony nie kwestionowały także wzajemnie prawdziwości przedłożonych przez siebie dokumentów.
Żądanie pozwu w zakresie niespłaconej kwoty kapitału pożyczki znajduje oparcie wart. 720§1 k.c., zgodnie z którym przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Wskazany przepis określaessentialia negotiiumowy pożyczki, które stanowią nie tylko oznaczenie stron i określenie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, ale obejmują również zobowiązanie się do ich przeniesienia oraz obowiązek zwrotu przedmiotu pożyczki. W procesie związanym z wykonaniem umowy pożyczki powód jest zatem zobowiązany udowodnić, że strony zawarły umowę pożyczki, a także, że przeniósł na własność biorącego pożyczkę określoną w umowie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku. Natomiast biorący pożyczkę powinien wykazać wykonanie swego świadczenia w postaci zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości (tak – m.in. Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 18.06.2015r., I ACa 33/15 LEX nr 1789954).
W rozpoznawanej sprawie, jak już wskazano, poza sporem stron pozostawała kwestia udzielenia pożyczki pozwanemu przezJ. L. (1), jak też jej wysokość i fakt wydania przedmiotu umowy pozwanemu. Wynika ona także z niekwestionowanych przez stronę pozwaną dokumentów w postaci oświadczenia pozwanego (k. 9) oraz potwierdzenia przelewu z dnia 28.05.2020r. (k. 10). Legitymacja czynna powódki w zakresie dochodzenia zwrotu pożyczki wynika natomiast zart. 922§1 k.c., zgodnie z którym prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jego spadkobierców.
Biorąc pod uwagę twierdzenia pozwanego i stosownie doart. 6 k.c., obciążał go z kolei dowód wykazania, iż wykonał on swoje świadczenie wynikające z zawartej umowy pożyczki. Okoliczność ta nie została jednak wykazana przez pozwanego.
Pozwany powoływał się na to, że jeszcze w 2013r. pomiędzy nim iJ. L. (1)doszło do uzgodnień w przedmiocie zwrotu pożyczki, które sprowadzały się do tego, że na poczet zwrotu pożyczki pożyczkodawcaJ. L. (1)zaliczy wartość prac budowalnych wykonanych na jego rzecz przez pozwanego. Świadkami tych uzgodnień, dokonanych z ich udziałem mieli byćA. G. (2),J. S. (2)iR. R. (2), co do których pozwany zawnioskował o ich przesłuchanie (sprzeciw – k. 33,35, uzupełnienie braków wniosku dowodowego – k. 98). Żaden ze wskazanych świadków w swoich zeznaniach (k. 130-131) nie potwierdził jednak twierdzeń pozwanego. Co więcej, każdy z nich zaprzeczył by kiedykolwiek był świadkiem rozmówJ. L. (1)co do pożyczki, wynagrodzenia za roboty budowalne i ich wzajemnych rozliczeń z tego tytułu. W ocenie Sądu zeznania w/w świadków były szczere, brak było jakichkolwiek powodów by mieli oni składać zeznania w sposób korzystny dla którejkolwiek ze stron. Mając to na uwadze, Sąd dał im wiarę w całości.
W sprawie było poza sporem, iż pozwany w latach 2012-2013 wykonywał na rzeczJ. L. (1)prace budowalne, które były przedmiotem ich rozliczeń. Stosownie doart. 498§1 k.c., gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Podkreślenia jednak wymaga, że potrącenie wynikające zart. 498§1 k.c.nie następuje automatycznie, a stosownie doart. 499 k.c., przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Pozwany natomiast żadnym dowodem nie wykazał, że takie oświadczenie zostało złożone przez niego lub pożyczkodawcę. Wedle jego twierdzeń miało być ono złożone ustnie w obecności świadkówA. G. (2),J. S. (2)iR. R. (2). Wskazani świadkowie jednak zaprzeczyli by byli jego świadkami, a inny wiarygodny dowód jego złożenia nie został przedłożony sądowi. Oprócz powyższego twierdzeniom pozwanego w tym przedmiocie przeczą również przedłożone przez powódkę dokumenty, tj.: wezwanie z dnia 02.10.2013r. wystosowane do pozwanego przezJ. L. (1), wzywające do zwrotu pożyczki oraz zawierającego oświadczenie o odstąpieniu od umowy o roboty budowlane wraz z wezwaniem wypłaconego z tego tytułu wynagrodzenia (k. 110) oraz umowa z dnia 12.12.2013r. dotycząca zlecenia odzyskania od pozwanego długu w postaci pożyczki i wypłaconego wynagrodzenia z tytułu prac budowlanych (k. 114-115). Bezsporny pomiędzy stronami fakt dokonania przezJ. L. (1)zapłaty na kwotę 93500,00 zł za roboty budowalne a następnie złożenie oświadczenia o odstąpieniu od tej umowy zaprzecza również twierdzeniom pozwanego jakoby miał on wierzytelność wobecJ. L. (1)nadającą się do potrącenia, w dacie kiedy miało ono zostać dokonane.
Mając na uwadze powyższe Sąd przyjął, iż pozwany nie udowodnił by dokonał zwrotu pożyczki ani też, że pomiędzy nim i pożyczkodawcą doszło do potrącenia wierzytelnościJ. L. (1)z tytułu pożyczki z wierzytelnością pozwanego z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane czy też do zawarcia umowy nowacji w rozumieniuart. 506 k.c..
Sąd na podstawieart. 2352§1 pkt 2 k.p.c., pominął wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na fakt wartości wykonanych przez niego robót budowlanych na rzeczJ. L. (1)jako nieprzydatny do rozstrzygnięcia sprawy. Pozwany bowiem nie przedłożył żadnych dowodów pozwalających na ustalenie jakie konkretnie prace zostały przez niego wykonane na rzeczJ. L. (1)i czy zostały one wykonane zgodnie z umową stron w tym zakresie. W szczególności pozwany nie przedłożył żadnych dowodów pozwalających na stwierdzenie jakie były ustalenia stron umowy o roboty budowlane co do zakresu prac, wysokości umówionego wynagrodzenia i terminów jego płatności. Nade wszystko należy natomiast mieć na uwadze, iż przedmiotem sporu pomiędzy stronami była pożyczka udzielona przezJ. L. (1)pozwanemu i kwestia jej zwrotu a nie ustalenie czy pozwany wykonał na rzeczJ. L. (1)prace budowlane o wartości równej lub przekraczającej wartość pożyczki i zapłaconego na jego rzecz bezspornie wynagrodzenia.
Sąd pominął również dowód z przesłuchania stron, mając w szczególności na uwadze, iż dowód ten zgodnie zart. 299 k.p.c., przeprowadza się, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, po przeprowadzeniu dowodu z zenań świadków i przedłożonych przez strony dokumentów zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec czego przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron było zbędne i prowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania. Co istotne w okolicznościach sprawy możliwe było przesłuchanie tylko jednej strony stosunku prawnego, z którego wynikało sporne roszczenie.
Mając na uwadze powyższe, w świetleart. 720§1 k.c.Sąd uznał roszczenie powódki w zakresie zwrotu pożyczki za zasadne. Zasadne jest również żądanie zapłaty odsetek w kwocie 1791,78 zł. Z bezspornych okoliczności sprawy wynika bowiem, że pożyczka została udzielona z zastrzeżeniem zapłaty wynagrodzenia, którego wysokość przekraczała wysokość wynikających zart. 359§21k.c.odsetek maksymalnych. Skutkiem powyższego jest ograniczenie wysokości oprocentowania do wysokości odsetek maksymalnych (art. 359§22k.c.). Z kolei żądnie zapłaty odsetek za opóźnienie w spełnienie powyższego świadczenia, tj. zwrotu pożyczki wraz z oprocentowaniem, znajduje uzasadnienie w dyspozycjiart. 481§1 i 2 k.c.Mając na uwadze, iż z pismaJ. L. (1)z dnia 02.10.2013r. wynika, że ostatecznie przedłużył on termin zwrotu pożyczki pozwanemu do dnia 15.08.2013r. – w świetleart. 481§1 k.c.uzasadniona jest także wskazana w pozwie początkowa data naliczania odsetek za opóźnienie.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uwzględnił powództwo w całości.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98§1 i 3 k.p.c., obciążając nimi pozwanego zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił stosownie do §2 pkt 6rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j.t.: Dz.U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.),uwzględniając również wysokość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17,00 zł) oraz opłaty od pozwu poniesionej przez powoda (2 590,00 zł).