Sąd Okręgowy w Elblągu
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 268/22
Data wyroku: 2022-07-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Natalia Burandt
Słowa kluczowe: Wykroczenie
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk, art. 121 ust. 1 Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Sygn. akt VI Ka 268/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lipca 2022 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodnicząca: sędzia Natalia Burandt
Protokolant:  sekr. sąd. Joanna Deręgowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2022 r.
sprawyA. N.
s.A.iI.,ur. (...)w m.D.
obwinionego o czyn zart. 120 ust 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyi in.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Iławie
z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II W 490/20
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Iławie do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VI Ka 268/22

UZASADNIENIE
A. N.został obwiniony o to, że:

1
Będąc właścicielem podmiotu gospodarczego(...)A. N.prowadził agencję zatrudnienia świadcząc usługi w zakresie pośrednictwa pracy bez wymaganego wpisu do rejestru agencji zatrudnienia, w ten sposób, że w okresie od dnia 03.06.2019r. do dnia 04.06.2020r. zatrudnił ośmiu cudzoziemców, a następnie skierował ich do wykonywania pracy w podmiocie gospodarczym(...)B. D.w m.L., pow.(...), województwo(...),

- tj. o czyn zart. 121 ust 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;

2
Będąc właścicielem podmiotu gospodarczego(...)A. N.w okresie od dnia 13.09.2019r. do dnia 26.09.2019r. w miejscowościL., pow.(...), województwo(...), powierzył nielegalne wykonywanie pracy obywatelowiM.:I.L.,ur. (...), nie zawierając z cudzoziemcem umowy o pracę albo umowy cywilnoprawnej o wymaganej formie,

- tj. o czyn zart. 120 ust 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;

3
Będąc właścicielem podmiotu gospodarczego(...)A. N.w okresie od dnia 24.01.2020r. do dnia 21.02.2020r. w miejscowościL., pow.(...), województwo(...), powierzył nielegalne wykonywanie pracy obywatelowiM.:I.M.,ur. (...), nie zawierając z cudzoziemcem umowy o pracę albo umowy cywilnoprawnej w wymaganej formie,

- tj. o czyn zart. 120 ust 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;

4
Będąc właścicielem podmiotu gospodarczego(...)A. N.w okresie od dnia 13.09.2019r. do dnia 26.09.2019r. w miejscowościL., pow.(...), województwo(...), powierzył nielegalne wykonywanie pracy obywatelowiM.:V.B.,ur. (...), nie zawierając z cudzoziemcem umowy o pracę albo umowy cywilnoprawnej w wymaganej formie,

- tj. o czyn zart. 120 ust 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Wyrokiem zaocznym z dnia 13 kwietnia 2022 roku o sygn. akt II W 490/20: Sąd Rejonowy w Iławie:

I
obwinionegoA. N.uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, kwalifikując czyn zarzucony mu w pkt 1 jako wykroczenie z art. 121 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy (Dz.U. z 2020r., poz. 1409, t.j. dalej: u.p.z.), zaś czyny zarzucane mu w punktach 2-4 jako wykroczenia z art. 120 ust 1 u.p.z. i za to wszystko, na podstawie art. 121 ust 1 pkt 1 u.p.z. w zw z art. 9 § 2 k.w. wymierzył mu karę grzywny w kwocie 5.000 złotych;

II
w całości zwolnił obwinionego od ponoszenia kosztów sądowych.

Od powyższego wyroku zaocznego apelację wywiódłobrońca obwinionegoA. N.zaskarżając go w całości.
Skarżący przedmiotowemu orzeczeniu zarzucił:

I
rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego wyroku, tj. przepisuart. 71 § 4 k.p.s.w. polegające na nieprawidłowym prowadzeniu rozprawy w trybie zaocznym i w konsekwencji nieprawidłowym wydaniu wyroku zaocznego, podczas gdy obwiniony usprawiedliwił swoją nieobecność na rozprawie oraz wyrażał zamiar złożenia w niniejszej sprawie szczegółowych wyjaśnień, które to uchybienie doprowadziło w konsekwencji do naruszenia prawa obwinionego do obrony oraz prawa do złożenia przez niego wyjaśnień, tj. przepisówart. 4 § 1 k.p.s.w. orazart. 175 § 1 k.p.k.w zw zart. 20 § 3 k.p.s.w.;

II
błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. błędne ustalenie, że to obwiniony powierzył wykonywanie pracy obywatelom państw zagranicznych, podczas gdy to wyłącznie pracownik obwinionego – kadrowa i księgowaJ. A.– zajmowała się wszelkimi sprawami związanymi z zatrudnieniem obcokrajowców, w tym powierzeniem im pracy, dopuszczeniem ich do pracy, zaś obwiniony powierzając ogół tychże czynności wykwalifikowanemu specjaliście dochował w tym zakresie należytej staranności, która to okoliczność wyklucza, aby działaniu obwinionego towarzyszył zamiar, a tym bardziej wina umyślna w popełnieniu czynu zabronionego, co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 120 ust 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy (Dz.U. z 2022., poz. 690 z późn zm) dalej jako u.p.z., poprzez błędne przyjęcie, że to obwiniony zrealizował znamiona czynu zabronionego;

III
błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. błędne uznanie, że działalność obwinionego polegała na prowadzeniu agencji zatrudnienia i świadczeniu usług w zakresie pośrednictwa pracy, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że obwiniony we wskazanych umowa z kontrahentami występował w charakterze podwykonawcy, w ramach czego wykonywał zlecone przez swoich wykonawców prace, korzystając z własnych pracowników, w tym obcokrajowców, które to uchybienie w efekcie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 121 ust 1 pkt 1 u.p.z. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że działalność obwinionego wchodziła w zakres znamion w/w przepisu;

IV
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. przepisuart. 5 § 1 k.p.k.w zw zart. 8 k.p.s.w. orazart. 74 § 1 k.p.k.w zw zart. 20 § 3 k.p.s.w. poprzez nieuzasadnione obarczenie obwinionego ciężarem dowodu co do okoliczności świadczących o braku winy i tym samym braku sprawstwa, podczas gdy w świetleart. 5 § 1 k.p.k.to na organach ścigania spoczywa ciężar dowodu w zakresie winy obwinionego.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie obwinionego, ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem wskutek nieprawidłowego prowadzenia rozprawy w trybie zaocznym oraz wydania wyroku zaocznego, obwiniony został pozbawiony możliwości złożenia wyjaśnień.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy obwinionegoA. N.skutkowała uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Iławie.
Rozpoznając tą sprawę Sąd pierwszej instancji dopuścił się bowiem rażącego
naruszenia przepisu postępowania, które miało wpływ na treść wydanego wyroku. Wskazać należy, iż wprawdzieart. 71 § 4 k.p.s.w. dopuszcza w określonych warunkach, tj. w razie nieusprawiedliwionej nieobecności obwinionego, któremu doręczono wezwanie na rozprawę, przeprowadzenie rozprawy zaocznie, niemniej w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie był uprawniony do zastosowania trybu określonego w powołanym przepisie prawnym i wydania wyroku zaocznego. Analiza akt wskazuje na to, żeA. N.został prawidłowo zawiadomiony o terminie odroczonej na dzień 30 marca 2022 roku rozprawy sądowej, przy czym jego obrońca jeszcze przed jej rozpoczęciem poinformował o tym, że w drodze do siedziby sądu zepsuł mu się samochód i nie jest w stanie dotrzeć razem z obwinionym na wyznaczoną rozprawę. Z uwagi na to, że termin rozprawy sądowej był już czterokrotnie odraczany z przyczyn związanych z obwinionym lub jego obrońcą, Sąd Rejonowy w Iławie uznając, nieobecność obwinionego i jego obrońcy za nieusprawiedliwioną, ze względu na brak jakiegokolwiek potwierdzenia przeszkody uniemożliwiającej dotarcie na rozprawę, postanowił prowadzić tą sprawę w trybie zaocznym, a po zamknięciu przewodu sądowego, odroczył wydanie wyroku do dnia 13 kwietnia 2022 roku. Co jednak istotne, obrońca obwinionego jeszcze przed publikacją tego orzeczenia, udokumentował przekazaną informację o wystąpieniu przeszkody, która uniemożliwiła mu i obwinionemu dotarcie na rozprawę z dnia 30 marca 2022r., przesyłając wystawioną w tym dniu fakturę potwierdzającą uiszczenie należności za czynność holowania na trasieM.-G.. Powyższa okoliczność implikuje stwierdzenie, że w tej sytuacji doszło do błędnego uznania nieobecnościA. N.na rozprawie z dnia 30 marca 2022r. za nieusprawiedliwioną i wydania wyroku zaocznego, choć z uwagi na wykazanie sytuacji uniemożliwiającej dotarcie na rozprawę, Sąd Rejonowy powinien odstąpić od wydania wyroku i wznowić przewód sądowy. Tym samym doszło do naruszenia przepisuart. 71 § 4 k.p.s.w. i równocześnie prawa obwinionego do obrony, co mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia (v. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.10.2004r., sygn. IV KK 434 / 03, LEX 84459 /. Dopuszczając się obrazy tego przepisu Sąd I instancji jednocześnie pozbawił obwinionego jego prawa do obrony w sensie materialnym. Przepisart. 4 k.p.s.w. konstytuuje natomiast jedną z podstawowych gwarancji procesowych obwinionego, jaką jest prawo do obrony. Warunkiem realizacji obrony w sensie materialnym jest przysługujące obwinionemu prawo do udziału w rozprawach i posiedzeniach przed Sądem, a także do udziału w czynnościach przeprowadzanych na rozprawie lub posiedzeniu oraz poza rozprawą lub posiedzeniem. Obwiniony ma zatem prawo uczestniczenia w rozprawie głównej przed Sądem I instancji. Uprawnienie to ograniczone być może wyłącznie w określonych wypadkach. Konkludując skoro, jak wyżej wykazano, apelacja obrońcyA. N., z uwagi na zasadność powyższego zarzutu, zasługiwała na uwzględnienie, a stwierdzone uchybienie nie mogło być konwalidowane w toku postępowania odwoławczego, zaskarżony wyrok należało uchylić. W ocenie Sądu odwoławczego koniecznym jest więc ponowne przeprowadzenie rozprawy w całości, zgodnie ze wszelkimi wymogami procedury oraz zachowaniem elementarnego uprawnienia obwinionego do obrony i powtórne wydanie wyroku po wszechstronnej i dogłębnej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Konsekwencją powyższego stanowiska było - na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.w zw zart. 109 § 2 k.p.s.w. - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Iławie.