Sąd Rejonowy w Zakopanem
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 158/21
Data wyroku: 2021-10-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Kamila Waśko-Greczek
Teza: Teza art. 97 k.c. wprowadza ustawowe domniemanie łączące umocowanie z faktyczną obecnością i wykonywaniem przez określoną osobę dla prowadzącego przedsiębiorstwo czynności w lokalu otwartym dla publiczności.

Sygn. akt: I C 158/21

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Rejonowego w Zakopanem z 17 sierpnia 2021 r.
B. P.Spółka Akcyjna z siedzibą wB.reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w sobie r. pr.A. Ś., domagał się zasądzenia odM. D.5204,39 zł, w tym 4969,56 zł z tytułu niespłaconej należności głównej wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od 30 listopada 2020 r. do dnia zapłaty oraz 234,83 zł z tytułu odsetek umownych. Bank domagał się też zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu.
W uzasadnieniu podano, że Bankowi przysługuje odM. D.wierzytelność pieniężna wynikająca z pisemnej umowy kredytu z 3 marca 2016 r. Należnościz tytułu umowy nie zostały uregulowane w terminie, w związku z czym Bank wypowiedział stosunek zobowiązaniowy ze skutkiem na 5 września 2019 r. Podano dalej, żeM. D.wystąpiła z wnioskiem rozłożenia zadłużenia na raty, w wyniku czego strony zawarły ugodę, która jednak nie została zrealizowana.
W odpowiedzi na pozew (k. 55)M. D.reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adw.P. K.wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu.
Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko wskazała, że nie udowodniono wysokości i zasadności dochodzonego roszczenia- nie wiadomo kiedy ono powstało, z jakiego tytułu i kiedy stało się wymagalne, a także co się nie składa. Podała, że brak jest dowodu zawarcia umowy oraz informacji, czy w imieniu pożyczkodawcy podpisała ją oraz wypowiedziała osoba do tego uprawniona, albowiem podpisy na dokumentach z oświadczeniami w tym zakresie są nieczytelne.M. D.podniosła w końcu, że nie wykazano w sprawie, aby umowa została wykonana. Powołała się w tym zakresie na przepisyustawy o usługach płatniczych, przy czym jej wywód nie jest do końca zrozumiały.
W piśmie przygotowawczym z 11 sierpnia 2021 r. (k. 61) Bank podtrzymał swoje stanowisko i wskazał, żeM. D., w przeciwieństwie do niego, nie wykazała twierdzeń, jakie podniosła w odpowiedzi na pozew ani nie zakwestionowała autentyczności swojego podpisu na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy.
Na rozprawie 17 sierpnia 2021 r. nie stawiła się żadna ze stron.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu 3 marca 2016 r.M. D.zawarła zB. P.Spółką Akcyjną z siedzibą wB.umowę o kredyt gotówkowy. Całkowita kwota kredytu wynosiła 10 769,23 zł, okres kredytowania trwał od 3 marca 2021 r. do1 kwietnia 2021 r., a kredyt miał być uruchomiony w formie bezgotówkowej na rachunek wskazany przez kredytobiorcę. JednocześnieM. D.upoważniła Bank do pobrania z posiadanego przez nią rachunku, na którym miała być udostępniona kwota kredytu, kwoty 969,23 zł. tytułem prowizji bankowej. Umowę zawartowP.B. P.wZ., a w imieniu pożyczkodawcy podpisała jąM. K..
Dowód: umowa o kredyt gotówkowy(...)nr(...)- (...), k. 9-14.
Mimo udzieleniaM. D.kredytu, nie spłacała ona regularnie rat wynikających z harmonogramu. Pismem z 5 marca 2019 r. Bank wystosował do niej upomnienie. Następnie pismem z 10 kwietnia 2019 r. doręczonym16 kwietnia 2019 r.M. D.wezwano do zapłaty zaległości w wysokości462,71 zł. Pismem z 7 czerwca 2019 r. Bank powtórnie wezwałM. D.do zapłaty wskazując na zaległość w wysokości 908,11 zł. Pismem z 4 czerwca 2020 r. Bank wystosował doM. D.przedsądowe wezwanie do zapłaty wskazując, że na dzień wezwania zaległość wynikająca zumowy nr (...)wynosiła 5230,49 zł, w tym 5 093,56 zł niespłaconej należności głównej i 136,93 zł odsetek naliczonych do 3 czerwca 2020 r. Wezwanie to doręczonoM. D.9 czerwca 2020 r.Pismem z 16 lipca 2019 r. Bank złożyłM. D.oświadczenieo wypowiedzeniu umowy wskazując, że okres wypowiedzenia wynosi 30 dni od dnia doręczenia oświadczenia. W piśmie wskazano, że zadłużenie z tytułu umowy na dzień wypowiedzenia wynosi 5 396,97 zł. Oświadczenie to doręczonoM. D.26 lipca 2019 r.
Dowód: harmonogram spłat i historia rachunku, k. 18-27, upomnienie, k. 28, wezwanie do zapłaty, k. 29, potwierdzenie odbioru, k. 30-31, powtórne wezwanie do zapłaty, k. 32, potwierdzenie odbioru, k. 33-34, wezwanie przedsądowe, k. 35, potwierdzenie odbioru, k. 36-37, wypowiedzenie umowy, k. 38, potwierdzenie odbioru, k. 39-40.
Pismem z 26 lipca 2019 r.M. D.powołując się na otrzymane wypowiedzenieumowy nr (...)zwróciła się z prośbą o umożliwienie spłaty zadłużenia w miesięcznych ratach po 150 zł każda. Na skutek powyższego w dniu5 września 2019 r. pomiędzy stronami doszło do zawarcia ugody windykacyjnej,w której wskazano na umowę(...)nr(...)- (...), istniejącą w związku z brakiem spłaty zaległość oraz postanowiono, żeM. D.będzie spłacała zadłużenie wobec Banku w miesięcznych ratach w wysokości 150,00 zł każda. Strony ustaliły też, że brak spłaty przezM. D.dwóch kolejnych rat lub ich spłata w niepełnej kwocie spowoduje natychmiastową wymagalność całości pozostałej do spłaty kwoty zadłużenia.
Dowód: wniosek o raty, k. 41, ugoda windykacyjna, k. 42.
Pomimo zawartej ugodyM. D.nie wypełniła zobowiązań z niej wynikających. W konsekwencji na dzień 29 listopada 2020 r jej wymagalne zadłużenie wobecB. P.wynosiło 5 204,39 zł, w tym 4 969,56 złz tytułu niespłaconej należności, a 234,83 zł z tytułu odsetek karnych naliczonych do 29 listopada 2020 r.

    Dowód: wyciąg nr(...)z ksiągB. P.S.A. wB., k. 17.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów, wiarygodność których nie budziła jego wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Nie sposób bowiem z ogólnikowych stwierdzeńM. D.o braku wykazania przez Bank roszczenia wnioskować, że przeczyła ona przedłożonym dokumentom, skoro nie kwestionowała, że to jej podpis widnieje na umowie, ugodzie oraz potwierdzeniach odbioru korespondencji. W żadnym fragmencie odpowiedzi na pozew nie zakwestionowała zatem, że przedłożone przez Bank dokumenty są autentyczne.
Sąd zważył, co następuje.
W przedmiotowej sprawie strony zawarły umowę o kredyt gotówkowy, a z jej treści wynikało, że został on udzielony pozwanej na cele konsumpcyjne. Stosownie do treści przepisuart. 78a Ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe(Dz.U.2020.1896 t.j.), dalejPrawo bankowe, przepisy ustawy stosuje się do umów kredytu i pożyczki pieniężnej, zawieranych przez bank zgodnie z przepisamiustawyz dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 ust.Ust. 2 pkt 2 Ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim(Dz.U.2019.1083 t.j.), dalej u.k.k., za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę kredytu w rozumieniu przepisówprawa bankowego. Z przepisów tej drugiej ustawy nie wynikają zatem elementy umowyo kredyt konsumencki, a jedynie odesłanie do przepisówPrawa bankowego. I tak zgodnie z jegoart. 69 ust. 1przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnychz przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystaniaz niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Zacytowany przepis wyraźnie statuuje zatem, że do obowiązków kredytobiorcy należy zwrot kwoty udzielonego kredytu wraz z odsetkami i zapłata prowizji.
Pozwana swoją argumentację oparła na tym, że strona powodowa nie wykazała wysokości i zasadności dochodzonego roszczenia. W świetle przedłożonego wraz z pozwem materiału dowodowego, przy jednoczesnym braku kwestionowania jego autentyczności przez pozwaną, jej stanowisko jawi się jako zupełnie bezpodstawne. Strona powodowa nie dość, że przedstawiła umowę kredytu konsumenckiego, to przedłożyła kierowane do pozwanej wezwania do zapłaty wrazz potwierdzeniami ich odbioru, które podpisywał nie kto inny, jak pozwana. Trudnoo bardziej wiarygodne dowody istnienia stosunku zobowiązaniowego, który swoje źródło czerpie w pisemnej umowie stron.
Nie wpływa negatywnie na powyższe zapatrywania okoliczność, że w aktach faktycznie brak dowodów na to, że osoba, która podpisała umowę, dysponowała pełnomocnictwem do składania oświadczeń woli w imieniu strony powodowej.W pierwszej kolejności wskazuje Sąd na przepisart. 97 Ustawy z 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny(Dz. U. 2020.1740), alejk.c., który stanowi, że osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Przepis powyższy wprowadza ustawowe domniemanie łączące umocowaniez faktyczną obecnością i wykonywaniem przez określoną osobę dla prowadzącego przedsiębiorstwo czynności w lokalu otwartym dla publiczności. Domniemanie to, jako wzruszalne, może być obalone, jednakże strona kwestionująca umocowanie osoby obsługującej klientów w lokalu przedsiębiorstwa winna wykazać, że nie było wolą przedsiębiorcy, aby umożliwić jej dokonywanie czynności z klientami w jego imieniu (zob. Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. część ogólna, cz. 2., J. Gudowski [red.], opubl. LEX). Tymczasem w przedmiotowej sprawieM. D.nie przedstawiła żadnych dowodów, które pozwalałyby stwierdzić powyższe.
Nawet gdyby dowodami takimi dysponowała, to wskazać przyjdzie, że stosownie do brzmieniaart. 103 § 1 k.c., jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Jednocześnie żaden przepis prawa nie zastrzega dla oświadczenia woli mocodawcyo potwierdzeniu czynności fałszywego pełnomocnika wymogu zachowania określonej formy. Należy zatem przyjąć, że potwierdzenie może być dokonane w formie dowolnej i niezależnie od formy przewidzianej dla ważności danej czynności prawnej. Oznacza to, że potwierdzenie takie może przybrać również formę dorozumianą(tak też P. Sobolewski w: Kodeks cywilny. Komentarz. K. Osajda [red.], Warszawa 2020, opubl. Legalis). Nawet przyjmując, że zawierająca umowę z pozwanąw imieniu strony powodowejM. K., nie dysponowała odpowiednim pełnomocnictwem, to przedłożone wraz z pozwem dokumenty nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że strona powodowa potwierdziła rzeczoną umowę. Uczyniła ją bowiem przedmiotem ugody, wzywała pozwaną do zapłaty należności z tej umowy wynikających, w końcu powołując się na nią wytoczyła powództwo o zapłatę przekazując wszelką dokumentację związaną z kontraktem.
Powyższe uwagi należy odnieść również do ugody oraz oświadczeniao wypowiedzeniu umowy, w zakresie których w aktach również brak jest pełnomocnictwa umocowującego osoby, które podpisały wskazane dokumenty do działania w imieniu strony powodowej.
Nie budzi również wątpliwości Sądu to, że strona powodowa wykazała wysokość dochodzonego roszczenia. Nie tylko przedłożyła wyciąg z ksiągB. P.S.A. wB., ale również historię spłat zadłużenia na rachunku pozwanej. Sąd wskazuje, że mimo braku przymiotu dokumentu urzędowego, wyciąg z ksiąg bankowych przedłożony wraz z pozwem spełnia wymogi dokumentu prywatnego i przez to stanowi pełnoprawny dowód w sprawie- zawiera pieczęćB.i treść określonego oświadczenia wiedzy, wynikającą z ksiąg bankowych jak również podpisy konkretnych osób fizycznych. Powyższe okoliczności uzasadniają uznanie go za wiarygodny. Jednocześnie pozwana podnosząc argumenty o braku udowodnienia roszczenia nie zaoferowała jakiegokolwiek dowodu, na podstawie którego Sąd mógłby chociażby rozważać, czy uprawdopodobniła swoje stanowisko.
W konsekwencji uznać należało, że skoro strony łączył stosunek zobowiązaniowy, gdzie świadczenie pozwanej polegało na zwrocie stronie powodowej określonej kwoty pieniędzy i z którego to obowiązku pozwana się nie wywiązała, powództwo jest zasadne.
Sąd nie znajduje również podstaw, aby jakiekolwiek postanowienia umowy łączącej strony mógł ocenić jako abuzywne, do rozważenia czego zobowiązany byłz urzędu.
Na marginesie Sąd wskazuje również, że w dacie zawarcia rzeczonego kontraktu nie obowiązywałart. 36a u.k.k., co skutkowało tym, że nie dokonywanow sprawie obliczeń mających na celu stwierdzenie, czy pozaodsetkowe koszty kredytu udzielonego pozwanej, mieszczą się w granicach wprowadzonych powołanym przepisem.
Orzeczenie o odsetkach ma swoje źródło wart. 418 § 1 k.c., który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Strona powodowa domagała się odsetek umownych za opóźnieniew wysokości maksymalnej, do czego uprawniał ją § 4 ust. 8 umowy oraz pkt 5 ugody windykacyjnej. Prawidłowo żądała ich od kwoty kapitału, a bez odsetek domagała się ich skapitalizowanej kwoty do 29 listopada 2020 r. Termin naliczania odsetek, który Sąd uwzględnił, wskazano na 30 listopada 2020 r., gdyż do dnia poprzedzającego tą datę skapitalizowano odsetki należne.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 Ustawyz 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego(Dz. U. 2020, 1575), dalejk.p.c., i uregulowanej tam zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Strona powodowa wygrała proces i należy jej się zwrot poniesionych kosztów. Złożyła się na nie opłata od pozwu w wysokości 400,00 zł (na jej poczet Sąd na podstawieart. 50537§ 2 k.p.c.zaliczył opłatę od pozwu uiszczoną w elektronicznym postępowaniu upominawczym), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnikaw wysokości 1800,00 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265) oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.
SSR Kamila Waśko-Greczek

ZARZĄDZENIE
Sek. proszę:

1
odnotować;

2
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanej;

3
kal. 3 tygodnie lub wcześniej z apelacją.

Zakopane, 30 września 2021 r.
SSR Kamila Waśko-Greczek