Sąd Okręgowy w Warszawie
XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XXIII Gz 166/22
Data wyroku: 2022-04-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Anna Gałas
Słowa kluczowe: Postępowanie cywilne
Podstawa prawna: art. 505^36^ kpc

Sygn. akt XXIII Gz 166/22

POSTANOWIENIE
Dnia 12 kwietnia 2022 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział XXIII Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Anna Gałas
po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnymsprawy z powództwa(...)z siedzibą wT.(Estonia)
przeciwkoE. J.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie
z dnia 14 grudnia 2020 r., sygn. akt XVI GC 1208/20
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie, przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu dla m. st. Warszawy w Warszawie do dalszego prowadzenia pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Sędzia Anna Gałas
Sygn. akt XXIII Gz 166/22

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 12 kwietnia 2022 r.
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie na podstawieart. 50536k.p.c.umorzył postępowanie w sprawie w całości.
Sąd Rejonowy ustalił, że powód w dniu 24 grudnia 2019 r. wniósł pozew o zapłatę w elektronicznym postępowaniu upominawczym. W tymże postępowaniu (epu) w sprawie został wydany w dniu 24 stycznia 2020 r. nakaz zapłaty. Pozwany złożył sprzeciw od tego nakazu, zaskarżając nakaz w całości. Postanowieniem z dnia 9 marca 2020 r. na podstawieart. 50536k.p.c.(w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 lutego 2020 r.) referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin - Zachód w Lublinie przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie.
Mając na względzie te ustalenia, Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie nie znajduje zastosowaniaart. 50536k.p.c.w brzmieniu obowiązującym do 6 lutego 2020 r., gdyż przepis został uchylony 7 lutego 2020 r. i brak jest przepisów przejściowych pozwalających na jego dalsze stosowanie. Sąd I instancji, powołując się na przepisy przejściowe z ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.) – dalej też:ustawa nowelizującak.p.c.2019, doszedł do wniosku, że postanowienie o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie zostało wydane po 6 lutego 2020 r., co oznacza, że w przypadku spraw wszczętych po 6 listopada 2019 r. postępowanie powinno być umorzone na podstawieart. 50536k.p.c.w brzmieniu aktualnie obowiązującym, a przekazanie sprawy było niezasadne. Z tych powodów na podstawieart. 50536k.p.c.umorzył postępowanie w sprawie.
Zażalenie na to postanowienie złożył powód. Rozstrzygnięciu Sądu I instancji zarzucił:

1
naruszenieart. 355 k.p.c.w zw. zart 50536k.p.c.poprzez błędne uznanie, że mają zastosowanie te przepisykodeksu postępowania cywilnegow brzmieniu po nowelizacji dokonanej na skutekustawy nowelizującejk.p.c.2019i w konsekwencji niezasadne umorzenie postępowania, podczas gdy należy stosować tę ustawę w brzmieniu dotychczasowym i rozpoznać sprawę merytorycznie zgodnie zart 50536k.p.c.w zw. zart. 50537§ 1 k.p.c.w brzmieniu sprzed nowelizacji,

2
naruszeniaart. 355 k.p.c.poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania, podczas gdy w sprawie powód nie cofnął powództwa, strony nie zawarły ugody ani nie wystąpiły inne przyczyny powodujące, że wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne, w konsekwencji czego powyższy przepis nie powinien być zastosowany,

3
naruszenieart. 50537§ 1 k.p.c.poprzez błędne uznanie, że niniejszy przepis po nowelizacji dokonanej na skutekustawy nowelizującejk.p.c.2019znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy nie ma on takiego zastosowania, gdyż nie doszło do umorzenia postępowania w elektronicznym postępowaniu upominawczym, a poza tym należy stosowaćart. 50536k.p.c.w zw. zart. 50537§ 1 k.p.c.w brzmieniu dotychczasowym,

4
naruszenie art. 9 ust. 2, art. 11 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 17 pkt 3ustawy nowelizującejk.p.c.2019poprzez błędne uznanie, że do niniejszej sprawy należy stosować przepisyKodeksu postępowania cywilnegow brzmieniu po nowelizacji, podczas gdy należy stosować tę ustawę w brzmieniu dotychczasowym.

W powołaniu na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania sadowi właściwości ogólnej oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.
Pozwana nie wniosła odpowiedzi na zażalenie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Rejonowy, któremu prawidłowo przekazano sprawę, dokonał wadliwej interpretacji przepisów procesowych i co więcej także wbrew utrwalonej już linii orzeczniczej tutejszego Sądu Okręgowego, XXIII Wydziału Gospodarczego Odwoławczego w tożsamych stanach faktycznych i prawnych (orzeczenia publikowane w portalu orzeczeń).
Zarzuty zawarte w zażaleniu sprowadzały się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie miał podstaw prawnych do zastosowaniaart. 50536k.p.c.w nowym brzmieniu tj. obowiązującym od dnia 6 lutego 2020 r., gdy pozew w epu został wniesiony przed tym dniem, i w konsekwencji na podstawie tego przepisu umorzenia postępowania w sprawie. To oraz też zarzucana wadliwa interpretacja przepisów przejściowych zustawy nowelizującejk.p.c.2019spowodowało, że Sąd II instancji był zobligowany do uwzględnienia zażalenia oraz wydania orzeczenia kasatoryjnego.
W niniejszej sprawie wszczętej w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w ocenie Sądu II instancji, postanowienie sądu w elektronicznym postępowaniu upominawczym o przekazaniu sprawy, wbrew bezpodstawnej, krytycznej konstatacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zostało wydane z pewnością w zakresie kognicji wyłącznej sądu właściwego w elektronicznym postępowaniu upominawczym i w zgodzie z procesową podstawą jego wydania tj. przepisemart. 50536k.p.c.w brzmieniu obowiązującym w tej sprawie tj. do dnia 6 lutego 2020 r.
Przepisart. 50536k.p.c.w brzmieniu: „W przypadku wniesienia sprzeciwu sąd umarza postępowanie w zakresie, w którym nakaz utracił moc” zaczął obowiązywać od dnia 7 lutego 2020 r. Co istotne, to pozew w tej sprawie został wniesiony w dniu 24 grudnia 2019 r. Zgodnie natomiast z przepisem art. 11 ust. 1 pkt 3ustawy nowelizującejk.p.c.2019, sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy (zasadniczo 7 listopada 2019 r.), rozpoznawane w elektronicznym postępowaniu upominawczy do czasu zakończenia postępowania w danej instancji podlegają rozpoznaniu zgodnie z przepisami, w brzemieniu dotychczasowym.
W doktrynie podnosi się przy tym, że przepis art. 11 ust. 1 pkt 3ustawy nowelizującejk.p.c.2019ma zastosowanie do wszystkich spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym wszczętych przed dniem wejścia w życie wskazanej nowelizacji – niezależnie od tego, kiedy był wydany nakaz zapłaty. Oznacza to, że niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania wchodzi w życie ustawa nowelizująca (przed wydaniem nakazu zapłaty, po wydaniu nakazu zapłaty, po zaskarżeniu nakazu zapłaty), sprawa podlega rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych. Odwołanie się do wszczęcia sprawy jest uzasadnione, gdyż w elektronicznym postępowaniu upominawczym powód wnosi pisma wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (art. 50530k.p.c.) i jest związany jego rygorami. Wnosząc pozew w tym systemie, powód jednocześnie wszczyna postępowanie w sprawie, mającej być według jego intencji – z resztą na podstawie obowiązującego prawa – rozpoznawanej w elektronicznym postępowaniu upominawczym.
Niewątpliwie, m. in. dla przepisuart. 50536k.p.c.ustawodawca w art. 17 pkt 3ustawy nowelizującejk.p.c.2019określił inną datę wejścia w życie niż większości regulacji decydując, że wchodzi on w życie dnia 7 lutego 2020 r. Zwrócić należy jednak uwagę na to, że jakkolwiek zgodnie z treścią części wstępnej przepisu art. 17, ustawa rozumiana jako całość (w tym przepisy intertemporalne zawarte w art. 9 – 15), weszła w życie w dniu 7 listopada 2019 r., to w drodze wyjątku, w zakresie obejmującym regulacje dotyczące kompleksowej zmiany przepisów o elektronicznym postępowaniu upominawczym, weszła w życie dopiero z dniem 7 lutego 2020 r. (art. 17 pkt 3). W literaturze słusznie podnosi się, że ze względów funkcjonalnych należy przyjąć, że na gruncie art. 11 ust. 1 pkt 3)ustawy nowelizującejk.p.c.2019,dniem wejścia w życie ustawy jest data wejścia w życie nowych przepisów o elektronicznym postepowaniu upominawczym, czyli 7 lutego 2020 r., a nie formalna data wejścia w życie samego przepisu art. 11 tej ustawy (Komentarz do art. 11 ustawy – J. Gołaczyński/Szostak „Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, LEGALIS, M. Dziurda, M. Sieńko – Komentarz do art. 11, art. 12 i art. 17 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, LEX).
W tej sprawie, jak już wskazano wyżej, pozew został wniesiony w elektronicznym postępowaniu upominawczym w dniu 24 grudnia 2019 r. do właściwego Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie. Postanowieniem z dnia 9 marca 2020 r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie działając na mocyart. 50536k.p.c.wobec tego, że pozwany skutecznie złożył sprzeciw, co spowodowało utratę przez nakaz zapłaty mocy w całości i skutkuje przekazaniem sprawy do rozpoznania sądowi właściwości ogólnej. To oznacza, że sprawa była rozpoznawana w elektronicznym postępowaniu upominawczym według przepisów w brzmieniu dotychczasowym tj. przed 7 lutego 2020 r. Co więcej, podstawa procesowa przekazania do sądu właściwości ogólnej też jednoznacznie na to wskazuje, dając także stronom rzetelną informację, co do obowiązującej w sprawie procedury.
Mając na uwadze to, że pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym wniesiony został przed wskazanym wyżej dniem wejścia w życie ustawy w odniesieniu do tego postępowania, to tym samym w świetle powyższych rozważań nie można zaakceptować stanowiska Sądu I instancji, że z uwagi na aktualnie obowiązujące regulacje, postępowanie podlegało umorzeniu na podstawieart. 50536k.p.c.Faktycznie bowiem tylko tępo czynności procesowych sądu generowałoby stosowanie oznaczonych przepisów. Nie zmienia to jednak zasadniczej konstatacji, że data wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym przed 7 lutego 2020 r. determinowała też sposób procedowania, co do tego pozwu i zastosowanie przepisów dotychczasowych.
Zgodnie zart. 50536k.p.c., w jego brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, w razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w całości, a sąd przekazuje sprawę do sądu właściwości ogólnej, a postanowienie o przekazaniu sprawy z kolei obliguje sąd właściwości ogólnej do podjęcia czynności w sprawie. Ponadto, postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości ogólnej jest prawomocne, a Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, któremu sprawę przekazano jest tym postanowieniem związany. Nie jest przy tym władny do kwestionowania tego postanowienia, jak to czyni w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji zastosowaniaart. 50536k.p.c., gdyż ten przepis należy do wyłącznej kognicji sądu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Należy podkreślić, że sprawa niniejsza została już przekazana (prawidłowo i prawomocnie) do trybu zwykłego, co wykluczało stosowanie przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
Reasumując, Sąd I instancji wadliwie zastosował w sprawie przepisart. 50536k.p.c.w brzmieniu obowiązującym od 7 lutego 2020 r. i na tej podstawie umorzył postępowanie, działając bezpodstawnie poza własną kognicją.
Mając to na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawie odpowiednio stosowanegoart. 386 § 1w zw. zart. 397 § 3 k.p.c.orzekł jak w sentencji i uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeknie Sąd Rejonowy na zasadzieart. 108 § 1 zd. 1 k.p.c.
Sędzia Anna Gałas