Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 199/20
Data wyroku: 2021-02-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Paluch
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia społeczne pracowników
Podstawa prawna: art. 6 ust.1. ustawy  z dnia 13.10.1998r. o systemie  ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt III U 199/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lutego 2021 r.
Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący – SSO Wojciech Paluch
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Dorota Lichocka
przy udziale
po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2021 r. w Tarnobrzegu
na rozprawie
sprawyB. P.
z udziałemW. J.(...)wM.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o ustalenie, żeB. P.od dnia 21 października 2019 r. podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek:(...)W. J.
na skutekB. P.
od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 2 marca 2020 r. nr(...)znak:(...)
sprawyI. F.
z udziałemW. J.(...)wM.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o ustalenie, żeI. F.od dnia 14 października 2019 r. podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek:(...)W. J.
na skutekI. F.
od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 2 marca 2020 r. nr(...)znak:(...)

I
oddala odwołanieB. P.,

II
zasądza odB. P.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

III
oddala odwołanieI. F.,

IV
zasądza odI. F.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt III U 199/20

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 02.03.2020r. znak: nr(...)znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.ustalił, żeB. P.jako pracownik u płatnika składek(...)W. J.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 21.10.2019r. do 20.07.2022r. Organ rentowy uzasadniał, że w dniu 21.10.2019r. ubezpieczona została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony od 21.10.2019r. do 20.07.2022r. Płatnik składek złożył zaB. P.raport rozliczeniowy ZUS RCA za październik 2019r. z wykazaną podstawą 1 956,24 zł.; za listopad 2019r. z wykazaną podstawą 4 166,65 zł.; za grudzień 2019r. z wykazaną podstawą 0,00 zł. oraz za styczeń 2020r. z wykazaną podstawą 0.00 zł. Za okres od dnia 26.11.2019r. do 28.12.2019r.B. P.pobrała wynagrodzenie za czas choroby. Następnie od 29.12.2019r. dalsza wypłata zasiłku chorobowego została przekazana do ZUS. Ubezpieczona od 26.11.2019r. do chwili obecnej jest niezdolna do pracy z powodu choroby. Organ rentowy podkreślił, że brak jest świadków mogących potwierdzić sporne zatrudnienie ubezpieczonej. Organ rentowy podnosił, że w trakcie przebywaniaB. P.na zasiłku chorobowym pracodawca na jej miejsce nie zatrudnił nowego pracownika, lecz zarówno przed tym zatrudnieniem jak obecnie w okresie jej przebywania na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby płatnik sam wykonuje obowiązki, co jednoznacznie wskazuje na to, że pracownik był zbędny, a zgłoszenie do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia miało jedynie na celu otrzymywanie świadczeń z ubezpieczeń społecznych i budżetu państwa.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłaB. P., wnosząc o jej zmianę poprzez ustalenie, że jako pracownik u płatnika składek(...)podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 21.10.2019r. do 20.07.2022r. oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniała, że od 06.05.2013r. do 31.05.2019r. pracowała na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku pracownika fizycznego w(...) Sp. z o.o.Podnosiła, że w miesiącu wrześniu 2019r. odbyła rozmowę kwalifikacyjną zW. J., w czasie której późniejszy pracodawca oświadczył, iż poszukuje trzech pracowników administracyjnych. Oprócz odwołującej zatrudnione zostały równieżI. F.orazA. W.. Wnioskodawczyni wywodziła, że przeszła szkolenie BHP. Do jej obowiązków należało m.in. weryfikacja dokumentów projektowych pod względem kompletności oraz zgodności budowlanej. Wywodziła, że była stale nadzorowana przez pracodawcę, który wydawał jej polecenia dotyczące kompletowania i weryfikowania projektów budowlanych. Podnosiła, że pracodawca zwiększając zatrudnieni kierował się tylko i wyłącznie potrzebą zatrudnienia pracownika do wykonywania prac zakreślonych zwiększoną działalnością gospodarczą pracodawcy. Podkreśliła, że podczas nieobecności jej czynności przejął w całości osobiścieW. J..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podnosił, że brak jest świadków mogących potwierdzić sporne zatrudnienie odwołującej. Ponadto pracodawca nie udostępnił kserokopii faktur i innych dowodów potwierdzających zatrudnienie ubezpieczonej. Organ rentowy podkreślił, że pracodawca utworzył dla odwołującej od dnia 21.10.2019r. nowe stanowisko pracy.
W piśmie procesowym z dnia 27.05.2020r. (k. 36-38 akt sprawy) ubezpieczona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznańA. W.. Podnosiła, że świadek nadal pracuje u płatnika składek i wykonuje obowiązki ubezpieczonej. Argumentowała, że fakt zachorowania i zajścia w ciąże po zawarciu umowy nie był nie był przewidywany w dniu zatrudnienia.
Postanowieniem z dnia 18.05.2020r. Sąd postanowił zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowymW. J.(...).
Pismem z dnia 01.06.2020r.W. J.(...)przystąpił do sprawy w charakterze zainteresowanego. Podniósł, że podtrzymuje twierdzenia i zarzuty oraz wnioski dowodowe odwołującej. Argumentował, żeB. P.świadczyła pracę, przychodziła do pracy, podpisywała listy obecności i wykonywała czynności weryfikacji dokumentacji technicznej. W okresie zatrudnienia nie wytworzyła dokumentów wewnętrznych jak też zewnętrznych. Zainteresowany wywodził, że czynnościB. P.przejął pracownikA. W., zatrudniony od 01.11.2019r.
Decyzją z dnia 02.03.2020r. znak: nr(...)znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.ustalił, żeI. F.jako pracownik u płatnika składek(...)W. J.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 14.10.2019r. do 13.07.2022r. Organ rentowy uzasadniał, że w dniu 14.10.2019r. ubezpieczona została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony od 14.10.2019r. do 13.07.2022r. Płatnik składek złożył zaI. F.raport rozliczeniowy ZUS RCA za październik 2019r. z wykazaną podstawą 3 043,04 zł.; za listopad 2019r. z wykazaną podstawą 2 999,96 zł.; za grudzień 2019r. z wykazaną podstawą 0,00 zł. oraz za styczeń 2020r. z wykazaną podstawą 0.00 zł. Za okres od dnia 19.11.2019r. do 21.12.2019r.I. F.pobrała wynagrodzenie za czas choroby. Następnie od 10.12.2019r. dalsza wypłata zasiłku chorobowego została przekazana do ZUS. Ubezpieczona od 19.11.2019r. do chwili obecnej jest niezdolna do pracy z powodu choroby. Organ rentowy podkreślił, że brak jest świadków mogących potwierdzić sporne zatrudnienie ubezpieczonej. Organ rentowy podnosił, że w trakcie przebywaniaI. F.na zasiłku chorobowym pracodawca na jej miejsce nie zatrudnił nowego pracownika, lecz zarówno przed tym zatrudnieniem jak obecnie w okresie jej przebywania na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby płatnik sam wykonuje obowiązki, co jednoznacznie wskazuje na to, że pracownik był zbędny, a zgłoszenie do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia miało jedynie na celu otrzymywanie świadczeń z ubezpieczeń społecznych i budżetu państwa.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłaI. F., wnosząc o jej zmianę poprzez ustalenie, że jako pracownik u płatnika składek(...)podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 14.10.2019r. do 13.07.2022r. oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Argumentowała, że pracowała zawodowo od lutego 2016r. do czerwca 2016r. na stanowisku doradcy klienta w(...)wK.. Następnie od lipca 2016r. przez dwa miesiące pracowała za granicą w ramach wakacyjnego wyjazdu do Holandii, a od listopada 2017r. do czerwca 2018r. wH.wM.. Podnosiła, że w latach 2014-2017 studiowała wWyższej Szkole (...), w latach 2017-2019 ukończyła uzupełniające studia magisterskie. Podnosiła, że była stale nadzorowana przez pracodawcę, który wydawał jej polecenia dotyczące przykładowo napisania lub odpisania na e-maila określonej treści, dotyczące kompletowania i weryfikowania projektów budowlanych (sprawdzanie zgodności uzgodnień, podkładów mapowych, decyzji, odstępstw przy dużym projekcie unijnym). Wyjaśniła, że od 19.11.2019r. przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby związanej z ciążą.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 27.05.2020r.(...)W. J.przystąpił do sprawy w charakterze zainteresowanego. Podniósł, że podtrzymuje twierdzenia i zarzuty oraz wnioski dowodowe odwołującej. Argumentował, żeI. F.świadczyła pracę, przychodziła do pracy, podpisywała listy obecności i wykonywała czynności weryfikacji dokumentacji technicznej. W okresie zatrudnienia nie wytworzyła dokumentów wewnętrznych jak też zewnętrznych. Zainteresowany wywodził, że czynnościI. F.przejął pracownikA. W., zatrudniony od 01.11.2019r.
Na podstawie przepisuart. 219 k.p.c.Sąd połączył sprawy zainicjowane wniesionymi odwołaniami, tj.: sprawę o sygn. akt III U 199/20 dot.B. P.oraz
sprawę o sygn. akt III U 202/20 dotyczącąI. F., do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. III U 199/20

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

ustalił i zważył, co następuje:

B. P.,urodzona (...), w latach 2013-2019 była zatrudniona wfirmie (...)wM.na stanowisku pracownika fizycznego/produkcyjnego.
W dniu 18.10.2019r. zawarła z(...)W. J.umowę o pracę na czas określony do 20.07.2022r. na stanowisku pracownik biurowy w pełnym wymiarze za wynagrodzeniem 5 000zł brutto. Jako termin rozpoczęcia pracy wskazano 21.10.2019r.
(...)W. J.złożył zaB. P.raport rozliczeniowy ZUS RCA za październik 2019r. z wykazaną podstawą 1 956,24 zł, następnie za listopad z wykazaną podstawą 4 166,65 zł, za grudzień 2019r. oraz styczeń 2020r. pracodawca wskazał jako podstawę 0,00 zł. W listopadzie 2019r. ubezpieczona otrzymała zwolnienie lekarskie w związku ze stanem ciąży. Pracodawca za okres od 26.11.2019r. do 28.12.2019r. wypłacił ubezpieczonej wynagrodzenie za okres niezdolności do pracy. Dalszą wypłatę zasiłku chorobowego przejął ZUS. Zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy wystawiane przez lekarza ginekologa obejmowały nieprzerwanie okres do dnia porodu. W dniu 04.06.2020r.B. P.urodziła córkę, a po porodzie wystąpiła z wnioskiem o zasiłek macierzyński.
I. F.,urodzona (...), w czerwcu 2019r. ukończyła zaoczne studia wWyższej Szkole (...)na kierunku administracja. W latach 2016-2019 była zatrudniona na stanowisku doradcy klienta wsupermarkecie (...), następnie przez okres dwóch miesięcy pracowała w Holandii oraz jako pracownik fizyczny wmagazynie (...).
W dniu 11.10.2019r. zawarła z(...)W. J.umowę o pracę na czas określony do 13.07.2022r. na stanowisku pracownika biurowego w pełnym wymiarze za wynagrodzeniem 5 000zł brutto. Jako termin rozpoczęcia pracy wskazano 14.10.2019r.
(...)W. J.złożył zaI. F.raport rozliczeniowy ZUS RCA za październik 2019r. z wykazaną podstawą 3 043,04 zł.; za listopad 2019r. z wykazaną podstawą 2 999,96 zł. W miesiącach grudzień 2019r. oraz styczeń 2020r. płatnik składek wskazał jako podstawę 0,00zł. W listopadzie 2019r. ubezpieczona otrzymała zwolnienie lekarskie w związku ze stanem ciąży. W okresie od 19.11.2019r. do 21.12.2019r.I. F.pobrała wynagrodzenie za okres niezdolności do pracy wypłacone przez pracodawcę. Dalszą wypłatę zasiłku chorobowego przejął ZUS. Zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy wystawiane przez lekarza ginekologa obejmowały nieprzerwanie okres do dnia porodu. W dniu 22.05.2020r.I. F.urodziła córkę, a po porodzie wystąpiła z wnioskiem o zasiłek macierzyński.
A. W.została zatrudniona w(...)W. J.z dniem 01.11.2019r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na czas określony – do 31.07.2022r. Zakres czynności ubezpieczonej obejmował weryfikację dokumentacji technicznej pod względem merytorycznym. Umowa zawarta przezA. W.i zakres jej czynności nie uległy zmianie od momentu podjęcia zatrudnienia w(...)W. J..
(...)działalnościfirmy (...)W. J.obejmuje wykonawstwo podziemnych i nadziemnych sieci telekomunikacyjnych na obszarze wynoszącym około 6 000 hektarów. Projekty sieci są wykonywane przez projektantów na zleceniefirmy (...). W firmie w latach 2016-2018 było zatrudnionych przeciętnie około 20 osób.

/Dowód:

- dokumenty zalegające a aktach organu rentowego dotycząceB. P.orazI. F., dokumenty przedłożone przez strony do akt sądowych w obu połączonych sprawach, pisemne zeznania świadkaA. W., k.156-159 akt sprawy./
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2020r. poz. 266 t.j.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami (z wyłączeniem prokuratorów). Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniemust. 2 i 2a. (art. 8 ust. 1)
Zgodnie zart. 22 § 1 Kodeksu pracyprzez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
OdwołaniaB. P.iI. F.nie zasługiwały na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczył ustalenia, czy w spornych w sprawie okresach: od 21.10.2019r. do 20.07.2022r. (w przypadkuB. P.) oraz od 14.10.2019r. do 13.07.2022r. (w przypadkuI. F.) ubezpieczone podlegały obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia pracowniczego.
Sąd uznał za wiarygodne dokumenty zalegające w aktach ZUS dotyczącychB. P.iI. F., jak również pisemne zeznaniaA. W.. Przymiotem wiarygodności Sąd nie obdarzył natomiast zeznań ubezpieczonych, które pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym w sprawie oraz zasadami doświadczenia życiowego.
Sąd zważył, że sam fakt bycia w ciąży nie dyskwalifikuje w żaden sposób kobiety, która chce podjąć zatrudnienie. Zatrudnienie to musi jednać mieć charakter rzeczywistego i faktycznego realizowania obowiązków pracowniczych w ramach zawartej umowy o pracę.
W ocenie Sądu ubezpieczone nie wykazały, że w spornych w sprawie okresach od 21.10.2019r. do 20.07.2022r. (w przypadkuB. P.) oraz od 14.10.2019r. do 13.07.2022r. (w przypadkuI. F.) faktycznie świadczyły pracę w ramach zatrudnienia pracowniczego u płatnika składek(...)W. J.. Za niewystarczające do takiego ustalenia należy uznać, w ocenie Sądu, zalegające w aktach rentowych indywidualne listy obecności (które zgodnie z zeznaniami złożonymi przez ubezpieczone na rozprawieB. P.iI. F.podpisywały w biurze uW. J.).
Ubezpieczone, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedłożyły materialnych dowodów świadczenia pracy. Brak takich dowodów również w materiale zebranym przez organ rentowy w toku postępowania administracyjnego. ŚwiadekA. W.w pisemnych zeznaniach nie potwierdziła, żeB. P.jak iI. F.faktycznie świadczyły pracę w(...)W. J.. Ubezpieczone nie wskazywały żadnych innych świadków mogących potwierdzić okoliczność ich zatrudnienia, pomimo, że w firmie jak zeznałW. J.pracuje około 20 osób.
Ubezpieczone w odwołaniu zgodnie twierdziły, że obowiązki po nich przejął w całości i osobiścieW. J.. W pismach procesowychW. J.twierdził, że toA. W.przejęła obowiązki zarównoB. P.jak iI. F.. W kolejnych pismach procesowych ubezpieczone twierdziły już, żeA. W.wykonywała ich obowiązki.
ŚwiadekA. W.w pisemnych zeznaniach nie potwierdziła powyższych twierdzeń. Świadek zeznała, że zawarta umowa i zakres jej czynności nie uległy zmianie od momentu podjęcia zatrudnienia w(...)W. J.. Podkreślić należy, że świadek została zatrudniona u powyższego pracodawcy z dniem 01.11.2019r., a więc zanim ubezpieczone zaczęły pobierać wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy w związku ze stanem ciąży.
Twierdzenie, żeA. W.„przejęła” ich obowiązki pracownicze jest, w ocenie Sądu, nieracjonalne i niewiarygodne. Nie znajduje żadnego uzasadnienia twierdzenie, żeA. W., bez zmiany wysokości wynagrodzenia i warunków zatrudnienia, wykonywała pracę w ramach własnej umowy o pracę, jak również „przejęła” obowiązki odB. P.iI. F.– co w istocie musiałoby skutkować zatrudnieniem z zakresem pracy obejmującym trzy pełne etaty (przy uprzednim założeniu, że odwołujące faktycznie świadczyły pracę w pełnym wymiarze).
W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone decyzje organu rentowego są prawidłowe i zgodne z prawem. W spornych w sprawie okresach od 21.10.2019r. (w przypadkuB. P.) oraz od 14.10.2019r. (w przypadkuI. F.) ubezpieczone nie świadczyły (w sposób faktyczny i rzeczywisty) pracy u płatnika składek(...)W. J.i nie mogą z tego tytułu podlegać ubezpieczeniom społecznym w ramach zatrudnienia pracowniczego. Dokonanie czynności o charakterze formalnym (podpisanie umowy o pracę, zgłoszenie do ubezpieczeń pracowniczych) bez faktycznego świadczenia pracy (ukierunkowane na uzyskanie zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego) nie prowadzi do powstania tytułu do ubezpieczenia pracowniczego/vide:wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 13.02.2018r. sygn. akt III AUa 236/17, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.08.2010r. sygn. akt I UK 74/10./
Mając na uwadze powyższe Sąd, w oparciu oart. 47714§ 1 k.p.c., oddalił odwołaniaB. P.iI. F.(pkt I i III wyroku).
W punktach II i IV wyroku Sąd, w oparciu oart. 98 k.p.c.w zw. z § 9 ust 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r. poz. 265) zasądził odpowiednio odB. P.iI. F.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.kwoty po 180zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.