Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 165/22
Data wyroku: 2022-09-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Gajewska
Słowa kluczowe: Ubezpieczenie OC
Podstawa prawna: art. 822 21 1 k.c.

Sygn. akt I C 165/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 września 2022 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: sędzia Anna Gajewska
Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2022 r. wP.
sprawy z powództwa(...) O Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.
przeciwko(...) Spółce akcyjnejz siedzibą wS.
o zapłatę
o r z e k a

I
Zasądza od pozwanego(...) Spółki akcyjnejz siedzibą wS.na rzecz powódki(...) O Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.kwotę 915,00 zł (dziewięćset piętnaście złotych 0/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3.03.2022r. do dnia zapłaty.

II
Oddala powództwo w pozostałej części.

III
Zasądza od powódki(...) O Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.na rzecz pozwanego(...) Spółki akcyjnejz siedzibą wS.kwotę 123,74 zł (sto dwadzieścia trzy złote 74/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 165/22

UZASADNIENIE
(...) O Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.wytoczyła powództwo przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wS.o zapłatę kwoty 2 351,50 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 3 marca 2022 roku do dnia zapłaty. Nadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 8 lutego 2022 roku doszło do zdarzenia, w wyniku którego uszkodzeniu uległ stanowiący własnośćP. W.samochód osobowy markiA. (...)onr rej. (...), należący do segmentu E. Sprawca kolizji objęty był ubezpieczeniem OC w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń. Następnego dnia poszkodowana zawarła z powódką umowę najmu pojazdu zastępczego. Najem odbywał się po stawce dziennej 350 zł netto (430,50 zł brutto) i trwał do 21 lutego 2022 roku, tj. 13 dni. Nadto poszkodowana zobowiązana była do uiszczenia opłaty za podstawienie (100 zł brutto) i odbiór pojazdu zastępczego (100 zł brutto). Tego samego dnia powódka zawarła z poszkodowaną umowę cesji wierzytelności z tytułu ww. umowy najmu. Również w dniu 9 lutego 2022 roku, ale już po zawarciu umowy najmu pojazdu zastępczego, szkoda w pojeździe została zgłoszona ubezpieczycielowi – pozwanemu, który nie złożył poszkodowanej oferty najmu pojazdu zastępczego. Tym nie mniej z ustaleń powódki wynika, iż oferty pozwanego są dużo mniej korzystne od ofert powódki.
Nadto powódka wskazała, że w dniu 23 lutego 2022 roku wystawiła fakturę VAT - obejmującą czynsz najmu pojazdu zastępczego, opłatę za podstawienie i odbiór pojazdu zastępczego - na łączną kwotę 5 796,50 zł brutto i wezwała pozwanego do opłacenia ww. faktury w terminie do 2 marca 2022 roku. Pozwany uznał roszczenie co do zasady i decyzją z dnia 2 marca 2022 roku przyznał i wypłacił powódce kwotę 3 445 zł. Pozwany nie kwestionował okresu najmu, natomiast dokonał weryfikacji stawki najmu do kwoty 204,05 zł netto (265 zł brutto) za dobę z uwagi na fakt, że poszkodowany miał możliwość skorzystania z pomocy pozwanego przy organizacji pojazdu zastępczego i został poinformowany o uznanych przez pozwanego stawkach za dobę najmu pojazdu zastępczego obowiązujących w wypożyczalniach współpracujących z pozwanym.
Z uwagi na powyższe powódka wskazała, że niniejszym pozwem dochodzi brakującej części odszkodowania za najem pojazdu zastępczego w wysokości 2 351,50 zł (5 796,50 zł - 3 445 zł).
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 31 marca 2022 roku, Sąd Rejonowy w Piszu nakazał pozwanemu aby zapłacił na rzecz powódki całość dochodzonego roszczenia wraz z kosztami postępowania (k. 34).
Pozwany(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wS.wniósł sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty zaskarżając go w całości. Wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany zakwestionował wysokość dobowej stawki najmu, uznając ją za rażąco zawyżoną w stosunku do stawek najmu oferowanych przez wypożyczalnie współpracujące z pozwanym. Podkreślił, że pozwana miała możliwość wynajęcia samochodu zastępczego w oparciu o stawkę 265 zł brutto i bez dodatkowych kosztów. Z uwagi na powyższe, w ocenie pozwanego, poszkodowana swoim zachowaniem przyczyniła się do zwiększenia rozmiaru szkody, a za skutki takiego działania, zgodnie zart. 361 k.c.pozwany odpowiedzialności ponosić nie może.

Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 8 lutego 2022 roku doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ samochód osobowy markiA. (...)onr rej. (...), stanowiący własnośćP. W.. Uszkodzony pojazd przynależy do segmentu E.
Sprawca zdarzenia objęty był ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów, stwierdzonym polisą wystawioną przez(...) Spółkę Akcyjnąz siedzibą wS..
Uszkodzenia powstałe wskutek zdarzenia z dnia 8 lutego 2022 roku w ww. samochodzie markiA. (...), czyniły niemożliwym korzystanie z tego pojazdu. Poszkodowanemu niezbędny był samochód zastępczy.
(okoliczności bezsporne; dowód: zgłoszenie szkody k. 49; zeznania świadkaP. W.k. 70v)
W dniu 9 lutego 2022 roku z poszkodowanym skontaktował się przedstawiciel(...) O Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.i złożył mu ofertę najmu pojazdu zastępczego.
Tego samego dnia, pomiędzyP. W., a(...) O Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.zawarta została umowa najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowanemu wynajęty został samochód przynależący do wyższej klasy (segment F), tj. samochód osobowy markiM. (...), przy stawce 350 zł netto (430,50 zł brutto) za dobę najmu pojazdu. Nadto poszkodowana zobowiązana była do uiszczenia opłaty za podstawienie (100 zł brutto) i odbiór pojazdu zastępczego (100 zł brutto).
Tego samego dnia pomiędzyP. W., a(...) O Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.zawarta została umowa cesji wierzytelności, na podstawie którejP. W.przeniosła na(...) O Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.wierzytelność przysługującą jej względem(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wS.z tytułu odszkodowania za najem pojazdu zastępczego w ramach polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody.
Pojazd zastępczy został podstawiony w dniu 9 lutego 2022 roku do miejsca zamieszkania poszkodowanego.
Również w dniu 9 lutego 2022 roku, ale już po zawarciu ww. umowy najmu pojazdu zastępczego, poszkodowany zawiadomił ubezpieczyciela sprawcy o szkodzie w pojeździe.
(dowód: umowa najmu pojazdu k. 16-18; umowa cesji wierzytelności k. 29; protokół zdawczo-odbiorczy k. 20; zgłoszenie szkody k. 49; zeznania świadkaP. W.k. 70v)
W nadanym drogą e-mail piśmie z dnia 10 lutego 2022 roku ubezpieczyciel poinformował poszkodowanego o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego bezgotówkowo z wypożyczalni z nim współpracującej oraz o zasadach zwrotu kosztów najmu. Poinformował także, że skorzystanie z jego oferty nie jest obligatoryjne, natomiast w przypadku wynajęcia pojazdu zastępczego we własnym zakresie, stawka dobowa zostanie zweryfikowana do stawki obowiązującej w wypożyczalni współpracującej z ubezpieczycielem, właściwej dla segmentu, do którego należał uszkodzony pojazd poszkodowanego, tj. do kwoty 265 zł brutto za dobę najmu pojazdu.
(dowód: pismo z 10.02.2022r. k. 48; załącznik do pisma z 10.02.2022r. - informacja o warunkach najmu pojazdu zastępczego w ramach OC k. 50-51)
W dniu 21 lutego 2022 roku poszkodowany zwrócił pojazd zastępczy.
W dniu 23 lutego 2022 roku(...) O Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.wystawiłafakturę VAT nr (...)- obejmującą czynsz najmu pojazdu zastępczego oraz opłatę za podstawienie i odbiór pojazdu zastępczego - na łączną kwotę 5 796,50 zł brutto i wezwała ubezpieczyciela do opłacenia ww. faktury w terminie do 2 marca 2022 roku.
Ubezpieczyciel uznał swoją odpowiedzialność co do zasady, zakwestionował wysokość dobowej stawki najmu i w konsekwencji decyzją z dnia 2 marca 2022 roku przyznał i wypłacił(...) O Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wD.kwotę 3 445 zł brutto, przyjmując dobową stawkę najmu pojazdu zastępczego w kwocie 265 zł brutto.
(okoliczności bezsporne, dowód: protokół zdawczo-odbiorczy k. 20; faktura VAT k. 22; decyzja z 02.03.2022r. k. 15)

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 822 § 1 k.c.przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.
Stosownie do treściart. 34 ust. 1 i art. 35 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. z 2003r., Nr 124, poz. 1152) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.
W obowiązkowym ubezpieczeniu komunikacyjnym OC ma zastosowanie zasada pełnego odszkodowania wyrażona wart. 361 § 2 k.c., a ubezpieczyciel z tytułu odpowiedzialności gwarancyjnej wypłaca poszkodowanemu świadczenie pieniężne w granicach odpowiedzialności sprawczej kierowcy pojazdu mechanicznego (art. 822 § 1 k.c.).
Przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej są: zaistnienie zdarzenia, z którym przepis prawny łączy odpowiedzialność odszkodowawczą, powstanie szkody oraz adekwatny związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem i szkodą. W przypadku wystąpienia wymienionych przesłanek naprawienie szkody, przez podmiot do tego zobowiązany, powinno polegać na przywróceniu w majątku poszkodowanego stanu rzeczy naruszonego zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może przewyższać jednak wysokości faktycznie poniesionej szkody.
Okoliczności kolizji drogowej zaistniałej w dniu 8 lutego 2022 roku, odpowiedzialność pozwanego zakładu ubezpieczeń za szkodę powstałą w wyniku tego zdarzenia, a także zasadność najmu przez poszkodowanego pojazdu zastępczego i okres trwania umowy najmu, pozostawały poza sporem. Spór koncentrował się na ustaleniu, czy poszkodowany miał obowiązek nająć pojazd zastępczy od firmy współpracującej z pozwanym, oferującej akceptowaną przez ubezpieczyciela stawkę dobową najmu pojazdu oraz na ustaleniu, czy zastosowana przez powódkę dobowa stawka najmu została zawyżona w stosunku do stawek rynkowych.
Na początek należy wskazać, że oceny czy poniesienie określonych kosztów, związanych z najmem pojazdu zastępczego, mieści się w ramach szkody i normalnego związku przyczynowego, należy dokonywać zawsze na podstawie konkretnych okoliczności sprawy (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2002 r., V CKN 1273/00, LEX nr 55515, a także uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012, nr 3, poz. 28).
W kwestii podważanej przez pozwanego stawki za najem ponad kwotę 265 zł brutto za dobę należy zaaprobować pogląd, że poszkodowany co do zasady ma możliwość wyboru dowolnej oferty spośród takich, w których stawka czynszu najmu pozwanego nie przekracza rażąco cen rynkowych (oferowanych na rynku lokalnym) i braku obowiązku poszukiwania oferty najtańszej. W orzecznictwie za ugruntowany należy uznać pogląd, zgodnie z którym odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej pojazdu mechanicznego obejmuje ekonomicznie uzasadnione koszty likwidacji szkody, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku, przy czym kosztami „ekonomicznie uzasadnionymi” są koszty ustalone według cen, którymi posługuje się wybrany przez poszkodowanego warsztat. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że ceny te odbiegają (są wyższe) od cen przeciętnych dla określonej kategorii usług naprawczych na rynku (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03, OSNC 2004, nr 4, poz. 51).Poszkodowany co do zasady nie ma bowiem obowiązku poszukiwania sprzedawcy oferującego najtańsze usługi, ubezpieczyciel powinien zatem pokryć koszty stosowane przez wybrany przez poszkodowanego podmiot, niezależnie od tego, że mogą być one wyższe od cen przeciętnych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2002 r.. I CKN 1466/99, OSNC 2003, nr 5 poz. 64).
Wprawdzie cytowane wyżej orzeczenia dotyczą kosztów naprawy pojazdu, niemniej, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, należy je również odnieść do cen stosowanych na lokalnym rynku przez wypożyczalnie samochodów zastępczych. Niewątpliwie, zgodnie z dyspozycjąart. 361 § 1 i 2 k.c., poszkodowany ma prawo do pełnej rekompensaty poniesionej szkody, z drugiej zaś strony ciąży na nim obowiązek współpracy z ubezpieczycielem poprzez przeciwdziałanie zwiększeniu szkody i minimalizowanie jej skutków (art. 354 § 2 k.c.). Obowiązek ten nie może jednak, w ocenie Sądu Rejonowego, być w związku z tym poczytywany za równoznaczny z obligacją do poszukiwania najtańszej oferty najmu samochodu zastępczego. Przypisanie poszkodowanemu naruszenia obowiązku współpracy z ubezpieczycielem jest bowiem możliwe jedynie wtedy, gdy świadomie lub przez niedbalstwo skorzystał on z usług droższych, np. w sytuacji, kiedy zostanie wykazane, że poszkodowany, znając podmiot wynajmujący pojazdy po cenach niższych, wynajął pojazd zastępczy tam, gdzie wynajmowano je drożej. Zarzut uchybienia obowiązkowi zart. 354 § 2 k.c.mógłby zatem wchodzić w grę tylko w razie wykazania świadomości i niedbalstwa poszkodowanego przy skorzystaniu z podmiotu stosującego stawki wygórowane (i to rażąco).
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wykazał, że do zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego i do zgłoszenia szkody przez poszkodowaną ubezpieczycielowi doszło w dniu 9 lutego 2022 roku, natomiast do poinformowania poszkodowanego przez ubezpieczyciela o możliwości wynajmu pojazdu zastępczego w wypożyczalni współpracującej z ubezpieczycielem, w akceptowanej przez ubezpieczyciela stawce za dobę wynajmu, doszło w dniu 10 lutego 2022 roku (co potwierdza umowa najmu, druk zgłoszenia szkody i pismo z 10 lutego 2022 roku znajdujące się na k. 16, 49 i 48 akt sprawy), a zatem już po zawarciu przez poszkodowanego umowy najmu pojazdu zastępczego z powódką.
W sprawie bezspornym jest, że uszkodzony pojazd markiA. (...)należał do segmentu E. Tymczasem zarówno z treści umowy najmu, jak i z zeznań przesłuchanej w charakterze świadkaP. W., które Sąd uznał za wiarygodne, wynika, że poszkodowanej wynajęty został pojazd przynależący do segmentu F, czyli segmentu wyższego, co wiązało się z wyższymi stawkami dobowymi najmu i prowadziło, zdaniem Sądu, do nieuzasadnionego zwiększenia szkody.
W niniejszej sprawie, rozpoznawanej w trybie uproszczonym, niemożliwe było zasięgnięcie opinii biegłego z uwagi na brak stosownego wniosku strony ale również z uwagi na treśćart. 505(
    7)§ 2 k.p.c.zgodnie z którym opinii biegłego nie zasięga się, jeżeli jej przewidywalny koszt miałby przekroczyć wartość przedmiotu sporu. ŚwiadekP. S.zeznał, że w wypożyczalniach współpracujących z pozwanym, dobowa stawka najmu pojazdu przynależącego do klasy E wynosi 265 zł brutto. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika natomiast, jaka dobowa stawka najmu w przypadku pojazdów zastępczych klasy E, stosowana jest przez powódkę. Z uwagi na powyższe, opierając się na przepisieart. 228 § 2 k.p.c.Sąd posłużył się informacjami powszechnie dostępnymi, widniejącymi na stronach internetowych firm trudniących się wynajmowaniem pojazdów zastępczych (m.in.S.,A.,R.), i na ich podstawie ustalił, że na dzień orzekania w sprawie dobowa stawka najmu pojazdu zastępczego klasy E wynosiła od 260 do 379 złotych brutto. Średnia ww. cen wyniosła 320 złotych brutto (260 zł + 379 zł : 2) i zdaniem Sądu winna mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, za częściowo słuszny uznać należało podniesiony przez pozwanego zarzut nieminimalizowania przez poszkodowanego skutków szkody.
Dowody przedstawione w niniejszej sprawie, tj.: umowa najmu pojazdu zastępczego wraz ze stanowiącym jej integralną część cennikiem, faktura VAT wraz z umową cesji i zeznania świadkaK. N.– świadczą o tym, że w sprawie doszło do zaciągnięcia przez poszkodowanego zobowiązania i powstania długu z tytułu czynszu najmu pojazdu zastępczego, przy czym dług ten, z uwagi na podniesione wyżej kwestie, podlega zmniejszeniu (13 dni x 320 zł = 4 160 zł – 3 445 zł = 715 zł).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów orazart. 817 § 1 k.c.iart. 481 § 1 i 2 k.c., Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 915 zł – obejmującą brakującą część czynszu najmu (715 zł) oraz opłatę za podstawienie i odbiór pojazdu zastępczego (200 zł) - wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 marca 2022 roku do dnia zapłaty, i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Data początkowa odsetek nie była kwestionowana przez pozwanego.
O kosztach procesu, wobec jedynie częściowego uwzględnienia żądań pozwu, Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 100 k.p.c., biorąc pod uwagę wygranie sprawy przez powódkę w 39%. Koszty poniesione przez powódkę wyniosły łącznie 1 117 złotych, na co składają się: kwota 200 złotych tytułem opłaty sądowej od pozwu, kwota 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa i kwota 900 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Zatem 39% ze wskazanej kwoty wynosi 435,63 złotych. Natomiast koszty poniesione przez pozwanego wyniosły łącznie 917 złotych, na co składa się: kwota 900 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego i kwota 17 złotych z tytułu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Pozwany wygrał sprawę w 61%, stąd należna mu kwota wynosi 559,37 złotych. Sąd dokonał kompensacji kosztów i zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 123,74 złote (559,37 zł – 435,63 zł).