Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 338/21
Data wyroku: 2022-06-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Capik-Pater
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art.4, 49 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. aktVIII U 338/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 czerwca 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Anna Capik-Pater

Protokolant

Agata Kędzierawska

po rozpoznaniu w dniu22 czerwca 2022 r. w Gliwicach
sprawyG. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oemeryturę pomostową
na skutek odwołaniaG. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia28 grudnia 2020  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) sędzia Anna Capik-Pater
Sygn. akt VIII U 338/21

UZASADNIENIE
Decyzją z 28 grudnia 2020r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuG. K.prawa do emerytury pomostowejna podstawieart.4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych, ponieważ ubezpieczony: po dniu 31 grudnia 2008r. nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ww. ustawy,nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat, przed dniem 1 stycznia 1999r. nie wykonywał pracw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ww. ustawy lub art.32 i art.33 ustawy emerytalnej.
Organ rentowy wskazał, że do stażu pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresu zatrudnienia:
- od 1 kwietnia 1995r. do 31 grudnia 2008r. z tytułu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Usług (...), ponieważ w zaświadczeniu z 25 października 2012r. pracodawcanie określił charakteru wykonywanej pracy zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., brak informacji, czy praca była wykonywana przez odwołującego stalei w pełnym wymiarze czasu pracy, ponadto brak jest pieczątki firmowej zakładu pracy;
- od 1 stycznia 2009r. do 16 kwietnia 2017r. z tytułu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Usług (...), ponieważ zgodnie zart.38 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r.o emeryturach pomostowychistnieje konieczność złożenia przez płatnika składek do ZUS zgłoszenia danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze( dokument ZUS ZSWA ), tj. informacji o pracowniku, za którego był obowiązany opłacać składki na Fundusz Emerytur Pomostowych, a w przypadku ubezpieczonego brak jest druków za ww. okres.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do emerytury pomostowej podnosząc, że pracę w warunkach szczególnych wykonywałwWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK.,Przedsiębiorstwie (...)wZ.,Przedsiębiorstwie Usługowo-Handlowym (...)wZ.,Przedsiębiorstwie Usługowo-Handlowym (...)wR.,Miejskim Przedsiębiorstwie Usług (...)wR.,Przedsiębiorstwie Usług (...).
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji zaskarżonej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyG. K.(ur. (...)) w dniu 7 października 2020r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej i organ rentowy decyzją zaskarżoną odmówił prawa do tego świadczenia z przyczyn wskazanych na wstępie. Organ rentowy uznał za udowodniony staż pracy ubezpieczonego w wymiarze łącznym okresów składkowych i nieskładkowych 39 lat, 1 miesiąca i 15 dni, w tym żadnego okresu pracyw warunkach szczególnych.
Na przestrzeni swojego życia zawodowego ubezpieczony był zatrudniony:
1) od 1 lipca 1974r. do 28 lutego 1978r. wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)(...)wK.na stanowiskach:
- od 1 września 1974r. do 30 czerwca 1977r. – ucznia,
- od 1 lipca 1977r. do 15 listopada 1977r. – mechanika,
- od 16 listopada 1977r. do 28 lutego 1978r. – kierowcy,
2) od 11 marca 1978r. do 30 września 1990r. wPrzedsiębiorstwie (...)wZ.na stanowisku kierowcy – konwojenta,
3) od 1 października 1990r. do 15 stycznia 1992r. wPrzedsiębiorstwie Usługowo-Handlowym (...)na stanowisku kierowcy,
4) od 14 lutego 1994r. do 31 października 1994r. w(...)na stanowisku kierowcy – mechanika,
5) od 2 października 1994r. do 31 marca 1995r. wMiejskim Przedsiębiorstwie Usług (...)wR.na stanowisku mechanika samochodowego,
5) od 2 listopada 1994r. do 16 kwietnia 2014r. w(...) Sp. z o.o.na stanowisku mechanika samochodowego i od 1 kwietnia 1995r. spawacza, mechanika samochodowego.
WWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK.ubezpieczony pracował na stanowisku kierowcy i prowadził samochód ciężarowy powyżej 3,5 tony, którym przewoził materiały na budowę.
WPrzedsiębiorstwie (...)wZ.ubezpieczony jeździł samochodami ciężarowymi powyżej 3,5 tonymarki S.,J., którymi przewoził po terenie całej Polski towary takie jak: telewizory, meble, papierosy, alkohol. Pracował w tym czasie tylko jako kierowca, a stanowisko konwojenta miał wpisane, gdy był odpowiedzialny takżeza towar w określonej ilości.
Razem z ubezpieczonym pracował m.in. świadekA. B.. Sąd Okręgowyw Gliwicach wyrokiem z 24 listopada 2010r. sygn. VIII U 2369/10 przyznałA. B.prawo do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych, na podstawie art.184 ustawy emerytalnej, po uprzednim zaliczeniu do takiej pracy okresu zatrudnieniawPrzedsiębiorstwie (...)wK.od 30 września 1975r.do 3 listopada 1995r., kiedy to wykonywał on pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony ( wykaz A dział VIII poz.2 stanowiący załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze).
WPrzedsiębiorstwie (...)ubezpieczony pracował jako kierowca i jeździł samochodem ciężarowym powyżej 3,5 tony markiM., którym przewoził materiały budowlane. Firma współpracowała zHutą (...)i tam był prowadzony wywóz elementów metalowych i cegły szamotowej z pieców. Ubezpieczony w tym czasie jeździł po terenie całego województwa(...).
WPrzedsiębiorstwie (...)ubezpieczony wykonywał taką samą pracę co wcześniej i prowadził ten sam samochód, gdy zmienił się tylko właściciel Przedsiębiorstwa.
WMiejskim Przedsiębiorstwie Usług (...)wR.ubezpieczony został zatrudniony na tzw. akcję zima, czyli odśnieżanie. Ubezpieczony wykonywał wówczas pracę mechanika przy samochodach, które zajmowały się odśnieżaniem.
Wfirmie (...)( późniejsza nazwa(...)) ubezpieczony pracował jako spawacz. Ubezpieczony pracował przy pojazdach z nadbudową do przewozu śmieci, nieczystości płynnych, które w przypadku uszkodzeń spawał. Spawał np. płyty boczne przy samochodach, łyżki do ładowania śmieci. Zajmował się także spawaniem pras do makulatury. Prace te częściowo wykonywał w warsztacie, a czasami na dworze. Czasami spawał jedną rzecz przez dwa tygodnie. Wykonywał spawanie w osłonie CO2, spawanie metodą otulinową.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego, aktach osobowych ubezpieczonego dotyczących jego zatrudnienie wfirmie (...)iPrzedsiębiorstwa (...), akt sprawy o sygn. VIII U 2369/10 i VIII U 1474/10 dotyczącychA. B., zeznań świadkówA. B.,W. G.,B. M.oraz zeznań ubezpieczonego ( protokół elektroniczny z rozprawyz 21 grudnia 2021r. czas 00:07:40 – 00:51:03 i z 22 czerwca 2022r. czas 00:03:26 –00:26:24 ).
Sąd na podstawieart.235( 2) §1 pkt 4 k.p.c.pominął dowód z przesłuchaniaw charakterze świadkaI. K., bowiem pomimo kilkukrotnego wezwania świadka na adresPrzedsiębiorstwa Usługowo Handlowego (...)I. K.wR., korespondencja nie była odbierana. Sąd na rozprawie w dniu 21 grudnia 2021r. zobowiązał ubezpieczonego do podania w terminie 7 dni aktualnego adresuI. K.pod rygorem pominięcia dowodu z przesłuchania świadka, lecz ubezpieczony zobowiązania tego nie wykonał.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieG. K.nie zasługuje na uwzględnienie.
Ubezpieczony domagał się przyznania prawa do świadczenia na podstawieustawyz 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1924 ). Ustawata ma charakter przejściowy w tym znaczeniu, że ogranicza prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999r. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010r. K 17/2009 (OTK ZU 2010/3A poz. 21), emerytura pomostowa ma być "pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem".
Zgodnie z art. 4 tejże ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełniałącznienastępujące warunki:

1
urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;

2
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5
przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6
po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7
nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy -przepis ten został uchylony na mocy art.1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2022r. ( Dz.U. z 2022r., poz.755 ) zmieniającej ustawę z dniem 20 kwietnia 2022r.

Dla przyznania emerytury pomostowej konieczne jest, aby powyższe warunki zostały spełnione łącznie, bowiem brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przyznanie prawado świadczenia.
Zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychwynika, że jednym z koniecznych warunków do przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999r. jak i po dniu31 grudnia 2008r. Przed dniem 1 stycznia 1999r. może to być zarówno praca wymienionaw nowych wykazach prac (prace w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), jak i prace wymienione w załącznikach A lub B dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast po dniu 31 grudnia 2008r. muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione wyłącznie w nowych wykazach ( pracaw rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych).
Należy zwrócić uwagę, że na podstawieart. 49 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej przysługuje także osobie, która:

1
po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, o ile osoba ta:

2
spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;

3
w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetleart. 4 i 49 ustawy o emeryturach pomostowych, jest legitymowaniesię wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu tej ustawy lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życieustawy o emeryturach pomostowych, a więc po 1 stycznia 2009r. Natomiast osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych) – wyrok z dnia 13 marca 2012r., w sprawie II UK 164/11, opublikowany w OSNP z 2013r., Nr 5-6, poz. 62.
Ubezpieczony urodził się po dniu 31 grudnia 1948r., osiągnął w dniu 10 września 2019r. wiek emerytalny 60 lat, legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącymco najmniej 25 lat, rozwiązał stosunek pracy, przy czym Sąd zwraca uwagę, że w związkuze zmianąustawy o emeryturach pomostowychz dniem 20 kwietnia 2022r. rozwiązanie stosunku pracy nie stanowi już warunku koniecznego do przyznania prawa do emerytury pomostowej.
Ubezpieczony niewątpliwie nie spełnia przesłanek prawa do emerytury pomostowejz art.4 ustawy, gdyż po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykazał wykonywania pracyw szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, a więc pracy wymienionej w Załącznikach Nr 1 i 2 doustawy o emeryturach pomostowych, które zawierają wyczerpujący katalog takich prac.
Z materiału dowodowego wynika, że ubezpieczony po 2008r. pracował na stanowisku spawacza w(...) Sp. z o.o., a praca taka nie została wymieniona w powołanych powyżej Załącznikach nr 1 i 2 doustawy o emeryturach pomostowych. W Załączniku Nr 1 do powołanej ustawy pod poz. 28 wyszczególniono jedynie „ prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją ( podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp. ) ”. Takiej pracy ubezpieczony bezsprzecznie nie wykonywał, bowiem zajmował się spawaniem różnych elementów w szczególności pojazdów, w warsztacie bądź na dworze.
Skoro ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008r. nie udowodnił wykonywania pracyw warunkach szczególnych w rozumieniuart.3 ust.1 i ust.3 ustawy o emeryturach pomostowych, to nie przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej na podstawieart.4 ustawy o emeryturach pomostowych.
Jednocześnie ubezpieczony nie spełnia także warunków prawa do emerytury pomostowej zart.49 ustawy o emeryturach pomostowych. Należy przypomnieć, że jednymz warunków do przyznania prawa do świadczenia z tej podstawy prawnej jest legitymowanie się co najmniej 15 - letnim okresem pracy w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Tymczasem do takiej pracy nie można zaliczyć ani pracy ubezpieczonego na stanowisku spawacza, o czym mowa wyżej, jak również pracyna stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony jako ubezpieczony świadczył chociażby wPrzedsiębiorstwie (...)wZ.. Praca taka została wprawdzie wymieniona jako praca w warunkach szczególnych w Wykazie A, dziale VIII poz.2 stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze, jednakże nie została ona wymieniona jako praca w warunkach szczególnych w Załącznikach nr 1 i nr 2 doustawy o emeryturach pomostowych. W Załączniku Nr 2 doustawy o emeryturach pomostowychwymieniono jedynie „ prace kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne wymagające oznakowania pojazdu tablicą ostrzegawczą barwy pomarańczowej, zgodnie z przepisami Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych ( ADR ), sporządzonej wG.dnia 30 września 1957r. ”. Takiej pracy ubezpieczony jednak nie wykonywał. Okoliczność, że Sąd Okręgowy w Gliwicach z tytułu wykonywania takiej samej pracy i w tym samym Przedsiębiorstwie przyznał świadkowiA. B.prawo do emerytury nie ma znaczenia w sprawie, bowiem świadek uzyskał prawo do emerytury wcześniej na innej podstawie prawnej aniżeli obecnie dochodzi tego ubezpieczony.
Powyższe powoduje to, że ubezpieczony nie legitymuje się koniecznym do przyznania dochodzonego świadczenia 15 - letnim okresem pracy w warunkach szczególnychw rozumieniuart.3 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych.
Reasumując, przeprowadzone postępowanie dowodowe w sprawie wykazało,że ubezpieczony nie spełnił przesłanek prawa do emerytury pomostowej zarówno zart.4, jaki zart.49 ustawy o emeryturach pomostowych, a zatem dochodzone świadczeniemu przysługuje.
W konsekwencji powyższego Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne.
(-) Sędzia Anna Capik - Pater