Sąd Rejonowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII GC 138/20
Data wyroku: 2021-06-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Jankowska, Sędzia Joanna Jankowska
Słowa kluczowe: Najem
Podstawa prawna: art. 822 kc

Sygn. akt VIII GC 138/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 czerwca 2021 r.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Joanna Jankowska
po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. W.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwS.
o zapłatę

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 24,38 zł (dwadzieścia cztery złote trzydzieści osiem groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sędzia Joanna Jankowska

UZASADNIENIE
PowódM. W.prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...)M. W.wS.wniósł o wydanie w stosunku do pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwS.nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym co do kwoty 1 951,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 13 czerwca 2019 roku do dnia zapłaty oraz co do kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powód wskazał, że dochodzi wierzytelności nabytej w drodze umowy cesji praw od poszkodowanejA. N.z tytułu obowiązku zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w związku ze szkodą komunikacyjną nr(...)z dnia 26 kwietnia 2019 r., w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód markiH.onumerze rejestracyjnym (...). Powód wyjaśnił, że poszkodowana rozpoczęła najem auta zastępczego w dniu 27 kwietnia 2019 r., tj. w dniu odstawienia uszkodzonego pojazdu do naprawy, a zwróciła w dniu 6 maja 2019 r., tj. w dniu odbioru naprawionego samochodu. Łączny czas najmu pojazdu zastępczego wynosił 9 dni i - w ocenie powoda - był adekwatny do czasu naprawy uszkodzonego pojazdu poszkodowanej. Zgodnie z twierdzeniami powoda pozwany uznał swoją odpowiedzialność co do zasady i przyznał odszkodowanie w kwocie 945 zł, obniżając przyjętą przez powoda stawkę dobową czynszu najmu do kwoty 105 zł brutto. Spór między stronami dotyczył wysokości stawki dziennego czynszu najmu w kwocie 258,30 zł brutto, zasadności domagania się opłaty przygotowawczej w kwocie 80 zł brutto oraz opłaty za podstawienie i odbiór pojazdu w wysokości 492 zł brutto.
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 26 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt VIII GNc 7464/19 Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
Od powyższego nakazu pozwany wniósł sprzeciw, zaskarżając nakaz zapłaty w całości i wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pozwany nie kwestionował okoliczności zdarzenia i własnej odpowiedzialności jako ubezpieczyciela sprawcy szkody. Nie zgodził się jednak z ustaloną przez powoda z wysokością dobowego czynszu za wynajęcie pojazdu. Pozwany wyjaśnił, że w dniu zgłoszenia szkody zaproponował poszkodowanej bezgotówkową organizację najmu pojazdu zastępczego. W wiadomości wskazano konkretne klasy pojazdów, modele i obowiązujące stawki. Zastrzeżono jednocześnie możliwość weryfikacji stawki dziennej do kwoty 105 zł brutto w przypadku najmu pojazdu segmentu SUV od innego podmiotu. Poszkodowana wynajęła od powoda pojazd zastępczy dwa dni przed zgłoszeniem szkody pozwanemu, a od dnia 8 maja 2019 r. wynajmowała samochód zastępczy od asystora pozwanego i korzystała z niego do 1 czerwca 2019 r.
W dalszej części postępowania strony podtrzymały stanowiska zajęte w sprawie.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 26 kwietnia 2019 r. w wyniku kolizji drogowej uszkodzeniu uległ stanowiący własnośćA. N.samochód markiH.onr rejestracyjnym (...). Sprawca szkody korzystał z ochrony pozwanego z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody wyrządzone ruchem tych pojazdów. Z uszkodzonego samochodu korzystał wyłącznie mążA. N..

Dowód:

zeznania świadkaA. N.– protokół elektroniczny – k. 118 akt, zeznaniaW. N.– protokół elektroniczny – k. 118 akt
W dniu 27 kwietnia 2019 roku poszkodowana zawarła z powodem umowę najmu pojazdu na okres od dnia 27 kwietnia 2019 roku do 6 maja 2019 r. Wysokość stałej dobowej stawki czynszu najmu określono na kwotę 258,30 zł. Zapłata za najem miała nastąpić na podstawie decyzji ubezpieczyciela sprawcy szkody.

Dowód:

umowa najmu pojazdu – k. 34-35 akt, protokół zdawczo odbiorczy – k. 36 akt.
Powód w dniu 6 maja 2019 r. wystawiłfakturę VAT nr (...)na kwotę 2 896,70 zł brutto tytułem najmu samochodu zastępczego za okres 9 dni po 258,30 zł brutto za dobę. Kwota ta obejmowała także należności z tytułu opłaty przygotowawczej w wysokości 80 zł brutto oraz opłaty za podstawienie i odbiór samochodu w kwocie 492 zł brutto.

Dowód:

faktura VAT – k. 37 akt.
W dniu 6 maja 2019 roku poszkodowana zawarła z powodem umowę cesji wierzytelności, na podstawie której przelała na powoda wierzytelność powstałą w związku ze szkodą komunikacyjną z dnia 25 kwietnia 2019 r. w części dotyczącej kosztów najmu pojazdu zastępczego.

Dowód:

umowa cesji wierzytelności – k. 38 akt, upoważnienie – k. 39-40 akt.
W trakcie zgłoszenia szkody pozwanemu poszkodowana została poinformowana przez niego o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego za pośrednictwem pozwanego na czas naprawy pojazdu uszkodzonego lub niezbędny do zakupu nowego pojazdu. Została także poinformowana przez pracownika pozwanego o obowiązujących stawkach za najem pojazdu zastępczego, uzależnionych od klasy pojazdu oraz o obowiązku minimalizacji szkody.

Dowód:

korespondencja elektroniczna wraz z załącznikami – k. 79-83 akt.
Od dnia 8 maja 2019 r. do 13 maja 2019 r. poszkodowana wynajmowała pojazd zastępczy od pozwanego.

Dowód:

faktura (...)– k. 81 akt.
Pismem z dnia 29 maja 2019 r. pozwany powiadomił powoda o przyznaniu odszkodowania w związku z najmem pojazdu zastępczego w wysokości 945 zł, tj. za okres 9 dni po 105 zł brutto za dobę i kwotę tę uiścił na rzecz powoda. Powyższa kwota obejmowała również koszty podstawienia, odbioru pojazdu i przygotowania pojazdu.
Dowód

:

pismo pozwanego – k. 42-43 akt, potwierdzenie transakcji – k. 53 akt.
Powód odwołał się do powyższej decyzji, a następnie wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 1951,70 zł brutto. Pozwany odmówił zmiany stanowiska w sprawie.

Dowód

: pismo z dnia 2 lipca 2019 r. – k. 44-49 akt, wezwanie do zapłaty – k. 50-51 akt, pismo z dnia 29 lipca 2019 r. – k. 52 akt.
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedłożone przez strony dokumenty, których autentyczność, prawdziwość i moc dowodowa nie budziły wątpliwości Sądu i nie były kwestionowane przez strony, a także na podstawie zeznań świadkówA. N.iW. N.. Sąd uznał, iż zeznania świadków były wiarygodne, gdyż pokrywały się w części z zebranym materiałem dowodowym, a nadto były jasne i rzeczowe.
Na podstawieart. 2352§1 pkt 2 k.p.c.Sąd pominął dowód z opinii biegłego z dziedziny techniki samochodowej na okoliczność ustalenia średniej stawki najmu pojazdu zastępczego o tej samej klasie i standardzie co wynajęty przez poszkodowaną według cen obowiązujących na rynku lokalnym właściwym dla miejsca zamieszkania poszkodowanej i ustosunkowania się co do wysokości kosztów najmu samochodu zastępczego wynikających zfaktury VAT nr (...)z dnia 6 maja 2019 r. oraz dowodów z dokumentów w postaci umów najmu zawartych przez pozwanego z wypożyczalniami, albowiem były one nieprzydatne do rozstrzygnięcia niniejszego postępowania.
Mając na uwadze zapisy zawartej umowy o przeniesienie wierzytelności, a także treśćart. 510 § 1 k.c.w zw. zart. 509 § 1 i 2 k.c.oraz stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie III CZP 63/19, zgodnie z którym pojęcie straty jako elementu szkody obejmuje wymagalne zobowiązania poszkodowanego wobec osoby trzeciej do zapłaty czynszu pojazdu zastępczego, o ile koszty te zostały poniesione, ale bez wymogu wyłącznie realnego, rzeczywistego spełnienia tego świadczenia przez dokonanie zapłaty wynajmującemu, wobec czego to do poszkodowanego należy decyzja, czy spełni świadczenie w sposób typowy przez dokonanie zapłaty, czy w inny sposób np. przenosząc na wierzyciela swoją wierzytelność wobec sprawcy o zapłatę zobowiązania, Sąd uznał, że na powoda przeszła wierzytelność odszkodowawcza przysługująca poszkodowanej wobec pozwanego ubezpieczyciela wraz z wszelkimi związanymi z nią prawami. Tym samym powód uzyskał legitymację procesową w sprawie.
Podstawę prawną dochodzonego roszczenia stanowiły przepisy o umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Kwestię tę regulujeart. 822 k.c.Zgodnie z § 1 tego przepisu, przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Wedle § 4 cytowanego artykułu, uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. W przypadku ubezpieczeń komunikacyjnych istotne znaczenie ma dodatkowo regulacjaustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. W przepisie art. 34 ust. 1 tej ustawy wskazano, że z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Stosownie zaś do art. 36 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy, odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.
Na gruncie powyższych przepisów utrwaliło się w orzecznictwie sądowym przekonanie, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego; nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, Legalis).
Nie mogą być jednakże uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie są konieczne do wyeliminowania negatywnego następstwa majątkowego w postaci utraty możliwości korzystania z uszkodzonego (zniszczonego) pojazdu, gdyż następstwo to może być wyeliminowane - bez uszczerbku dla godnych ochrony interesów poszkodowanego - w inny, mniej uciążliwy dla dłużnika sposób. Jeżeli zatem ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów – tak jak w niniejszej sprawie - skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te - w zakresie nadwyżki - będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy wykaże szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za celowe i ekonomicznie uzasadnione (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, LEX nr 2340475). W ocenie Sądu, okoliczności takie nie zostały przez powoda wykazane. Wniosków odmiennych nie uzasadnia w żaden sposób fakt wcześniejszego niż zgłoszenie szkody pozwanemu wynajęcia przez poszkodowaną samochodu zastępczego. Jeżeli bowiem istotne warunki wynajmu proponowanego przez ubezpieczyciela we współpracy z przedsiębiorcą wynajmującym pojazdy czynią zadość potrzebie ochrony uzasadnionych potrzeb poszkodowanego, nie ma podstaw, by obciążać osoby zobowiązane do naprawienia szkody wyższymi kosztami związanymi ze skorzystaniem przez poszkodowanego z droższej oferty. Odstępstwa od tej reguły nie uzasadniają drobne niedogodności o charakterze niemajątkowym, które mogą wiązać się np. z koniecznością nieznacznie dłuższego oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego proponowanego przez ubezpieczyciela. Poniesienia wyższych kosztów najmu samochodu zastępczego nie uzasadnia również sama przez się prostota skorzystania z oferty najmu złożonej przez przedsiębiorcę prowadzącego warsztat naprawczy, w którym uszkodzony pojazd ma być naprawiany. Konieczność dodatkowego kontaktu z ubezpieczycielem - w praktyce zwykle telefonicznego - nie może być zatem uznana za niedogodność, która uzasadnia poniesienie wyższych kosztów najmu. Co więcej, należy uznać, że w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązekniezwłocznegozasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu (zniszczonemu). Nie ma to nic wspólnego z koniecznością poszukiwania przez poszkodowanego najtańszej oferty rynkowej najmu, nie jest bowiem istotne to, czy propozycja ubezpieczyciela jest najtańsza, lecz to, że jest przez niego akceptowana. W niniejszej sprawie poszkodowana z jednej strony zaniechała działań zmierzających do niezwłocznego zgłoszenia szkody, co umożliwiłoby pozwanemu zaoferowanie jej samochodu zastępczego, a z drugiej – bezzwłocznie wynajęła samochód zastępczy od powoda, co nie było zachowaniem racjonalnym, zwłaszcza w zestawieniu z późniejszym faktem wynajęcia kolejnego pojazdu zastępczego za pośrednictwem pozwanego. Skoro bowiem poszkodowana najęła taki samochód w oparciu o propozycję pozwanego, oznacza to, że nie było żadnych przeszkód, aby taki pojazd został jej wynajęty już w dniu 27 kwietnia 2019 roku, czyli w dniu zawarcia umowy najmu z powodem. W sprawie nie zostały zaś wykazane żadne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność skorzystania przez poszkodowaną z oferty powoda. W tej sytuacji, czyli ewidentnego naruszenia przez poszkodowaną obowiązku współdziałania z dłużnikiem przy likwidacji szkody dla zmniejszenia jej rozmiarów, oraz mając na uwadze wypłacone przez pozwanego odszkodowanie za cały czas najmu pojazdu zastępczego przy zastosowaniu stawki dobowej czynszu najmu w wysokości 105 zł brutto oraz nieudowodnienie konieczności poniesienia większych wydatków w tym zakresie Sąd oddalił powództwo w całości na mocyart. 822 § 1 k.c.acontrario.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., czyli zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 24,38 złotych tytułem opłat za pełnomocnictwo procesowe.
Sędzia Joanna Jankowska