Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1213/16
Data wyroku: 2021-08-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Gąsior
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 477 14 kpc

Sygn. akt VII U 1213/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 sierpnia 2021 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Renata Gąsior
Protokolant sekr. sądowy Marta Jachacy
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2021 r. w Warszawie
sprawyA. L.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałemM. S. (1),P. S. (1),K. D.,A. P. (1),I. J.,S. K.,M. Z. (1),J. S.,(...) Sp. z o.o.weW.,(...).(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.w upadłości likwidacyjnej wO.
na skutek odwołaniaA. L.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.:
- z dnia 8 czerwca 2016 r. nr(...)(dot.M. S. (1))
- z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)(dot.P. S. (1))
- z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)(dot.K. D.)
- z dnia 8 czerwca 2016 r. nr(...)(dot.A. P. (1))
- z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)(dot.I. J.)
- z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)(dot.S. K.)
- z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)(dot.M. Z. (1))
- z dnia 8 czerwca 2016 r. nr(...)(dot.J. S.)
1. zmienia zaskarżoną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 8 czerwca 2016 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, żeM. S. (1)jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 01.02.2012 r. do 30.04.2012 r.;
2. zmienia zaskarżoną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, żeP. S. (1)jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 03.02.2012 r. do 30.04.2012 r.;
3. zmienia zaskarżoną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, żeK. D.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 09.02.2012 r. do 30.06.2012 r.;
4. zmienia zaskarżoną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 8 czerwca 2016 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, żeA. P. (1)jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 18.07.2012 r. do 31.03.2013 r.;
5. zmienia zaskarżoną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, żeI. J.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 05.11.2012 r. do 31.03.2013 r.;
6. zmienia zaskarżoną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, żeS. K.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 17.12.2012 r. do 31.03.2013 r.;
7. zmienia zaskarżoną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 6 czerwca 2016 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, żeM. Z. (1)jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 01.03.2013 r. do 31.03.2013 r.;
8. zmienia zaskarżoną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 8 czerwca 2016 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, żeJ. S.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 10.04.2012 r. do 31.03.2013 r.;
9. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.na rzecz odwołującegoA. L.kwotę 7.440,00 zł (siedem tysięcy czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
10. przyznaje adwokatowiN. C.kwotę 2.976,00 zł (dwa tysiące dziewięćset siedemdziesiąt sześć złotych) tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratoraspółki (...) Sp. z o.o.weW.i poleca wypłatę przyznanej kwoty na rachunek bankowy kuratora ze Skarbu Państwa – kasy Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie.
SSO Renata Gąsior

UZASADNIENIE
W dniu 22 lipca 2016r.

A. L.
, prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...)za pośrednictwem organu rentowego wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z 8 czerwca 2016r. znak:(...)dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym przezM. S. (1)(
    k. 2-4 a.s.).
Tego samego dniaA. L.złożył również odwołanie od decyzji organu rentowego:

1
z 6 czerwca 2016r. znak:(...)dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym przezP. S. (1)(k. 2-4 akt VIIU(...));

2
z 6 czerwca 2016 r. znak:(...)dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym przezK. D.(k. 2-4 akt VIIU(...))

3
z 8 czerwca 2016 r. znak:(...)dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym przezA. P. (1)(k. 2-4 akt VIIU(...));

4
z 6 czerwca 2016 r. znak:(...)dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym przezI. J.(k. 2-4 akt VII U 1241/16);

5
z 6 czerwca 2016 r. znak:(...)dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym przezS. K.(k .2-4 akt VIIU(...));

6
z 6 czerwca 2016 r. znak:(...)dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym przezM. Z. (1)(k. 2-4 akt VIIU(...));

7
z 8 czerwca 2016 r. znak:(...)dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym przezJ. S.(k. 2-4 akt VIIU(...)).

Sprawy zarejestrowane pod sygnaturami: VII U 1220/16, VII U 1227/16, VII U 1234/16, VII U 1241/16 VII U 1248/16, VII U 1255/16 i VII U 1262/16 zostały zarządzeniami z 28 października 2016 r. na podstawieart. 219 k.p.c.połączone z niniejszą sprawą do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VII U 1213/16 (zarządzenia: k. 22 akt VII U 1220/16, k. 22 akt VII U 1227/16, k. 22 akt VII U 1234/16, k. 22 akt VII U 1241/16, k. 22 akt VII U 1248/16, k.22 akt VII U 1255/16, k.19 akt VII U 1262/16).
Wszystkim powyższym decyzjom odwołujący zarzucił:

a
naruszenie przepisów procedury administracyjnej, tj.art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.polegające na błędnym ustaleniu, że osoby zatrudnione na podstawie umów zlecenia zawartych z(...) Sp. z o.o.(dalej:R.) a następnie z(...)(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.(dalej(...)) pozostawały w zatrudnieniu w(...)A. L., do czego doszło na skutek braku zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego oraz dokonania dowolnej oceny dowodów już zgromadzonych, a czego potwierdzeniem jest brak przedstawienia w uzasadnieniu skarżonych decyzji sposobu wartościowania zgromadzonych dowodów, w związku z czym z uzasadnienia nie wynika na podstawie jakich dowodów organ rentowy dokonywał ustaleń oraz jakie fakty i dlaczego uznał za udowodnione – w kontekście podstawy prawnej skarżonej decyzji;

b
naruszenie przepisów procedury administracyjnej, tj.art. 107 § 1 i 3 k.p.a.w zw. zart. 8 k.p.a.,art. 11 k.p.a.polegające na braku powołania podstawy prawnej skarżonej decyzji w zakresie przyjęcia przez organ rentowy, że umowa pomiędzy(...)aR.i(...)stanowiła obejście przepisów z zakresu ubezpieczeń społecznych. Organ rentowy nie wyjaśnił na czym miało polegać obejście przepisów, jak również nie uzasadnił wpływu na zawarte przez ubezpieczone zlecenia zR.i(...), których ważności i skuteczności organ nie zakwestionował poprzez wydanie stosownych decyzji dlaR.i KUK;

c
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.art. 4 pkt 2a, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez ich zastosowanie w stosunku do(...)w wyniku błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ rentowy, pomimo że osoby ubezpieczone jako zatrudnione uR.i(...)nie były pracownikami(...), w związku z czym(...)nie była płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu zawartych przez osoby ubezpieczone zR.i(...)umów zlecenie w spornym okresie.

A. L.wniósł o zmianę skarżonych decyzji w całości poprzez ustalenie, że ubezpieczeniM. S. (1),P. S. (1),K. D.,A. P. (1),I. J.,S. K.,M. Z. (1)iJ. S.nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorcy u płatnika(...), a w konsekwencji czego(...)nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ww. ubezpieczonych w spornym okresie. Ponadto, odwołujący wniósł o zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Odwołujący uzasadnił, że na mocy zawartej 30 stycznia 2012 r. umowy zR.zlecał spółce świadczenie usług obejmujących przedmiot działalności zgodnie z(...)swojej działalności gospodarczej, m.in. formowania brył przestrzennych drukowanych wcześniej przedmiotów. Spółka w § 1 pkt 2 i 4 umowy zobowiązała się oddelegować osoby zatrudnione u siebie na podstawie umowy o pracę, zlecenia lub umowy o dzieło do wykonywania usług u odwołującego. ZdaniemA. L.,R., a w późniejszej okresie – KUK działały jako agencje pracy tymczasowej. Odwołujący wskazał, że skorzystanie z usług agencji pracy tymczasowej wynikało z faktu zawarcia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej kilku niezaplanowanych dodatkowych zleceń z dość krótkim terminem realizacji, na co przedsiębiorstwo nie było przygotowane kadrowo. Dodatkowo odwołujący podniósł, że żadna z osób zatrudnianych za pośrednictwemR.i KUK nie pracowała w(...)przez dłużej niż 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 miesięcy, a skierowanie ubezpieczonych do wykonywania zlecenia u odwołującego przezR.nie miało na celu zastąpienia stałego zatrudnienia w(...), tylko terminowe wykonanie dodatkowych, nieprzewidzianych zleceń. W ocenie odwołującego, to na agencjach pracy tymczasowej ciążyły wszystkie obowiązki związane z rekrutacją pracowników, prowadzeniem akt osobowych,a także odprowadzaniem składek do ZUS i zaliczek na podatek dochodowy, tym bardziej że to spółki, a nie odwołujący, wypłacały ubezpieczonym wynagrodzenie.
W odpowiedziach na odwołania,organ rentowywnosił o ich oddalenieoraz o zasądzenie od odwołującego się na rzecz organu rentowego kosztów postępowania wg norm przepisanych (k. 9-11 a.s., k. 9-11 akt VII U 1220/16, k. 9-11 akt VII U 1227/16, k. 9-11 akt VII U 1234/16, k. 9-11 akt VII U 1241/16, k. 9-11 akt VII U 1248/16, k. 9-11 akt VII U 1255/16, k. 9-11 akt VII U 1262/16). Zakład Ubezpieczeń Społecznych uzasadnił swoje stanowisko tym, że w toku postępowania przed organem rentowymA. L.nie przedłożył umowy z(...)w związku z czym zasady współpracy z tym podmiotem nie zostały uregulowane zgodnie z postanowieniamiart. 9 ust. 1 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Jednocześnie umowa zawarta przez odwołującego zR.o świadczenie usług była ogólnikowa, nie zostały w niej sprecyzowane usługi, jakieR.miał świadczyć za wynagrodzeniem, nie określono w niej rodzaju pracy pracowników tymczasowych, ich wymaganych kwalifikacji, wymiaru czasu pracy ani okresu wykonywania pracy tymczasowej. Zdaniem organu rentowego,R.nie zawarł tej umowy jako agencja pracy tymczasowej, ponieważ brak takiej wzmianki w treści umowy. Wobec § 4 ust. 1 umowy, w którym zawarto postanowienie o udzieleniuA. L.rabatu w wynagrodzeniu w wysokości 40% kosztów „na które składają się ZUS i podatek od wynagrodzeń” w trzyletnim okresie pokrywającym się z czasem realizacji umowy i braku ustaleń dotyczących źródeł finansowania powstałych w ten sposób niedoborów w pokryciu należności publicznoprawnych, od razu było wiadome, że wykonanie umowy pociągnie za sobą zaległości m.in. w opłacaniu składek do ZUS. Zadłużenie to faktycznie powstałoi wyniosło ze stronyR.24.597.169,41 zł i KUK – 26.146.172,69 zł.
Organ rentowy przywołał fakt, że umowy zawierane przez ubezpieczonych:M. S. (1),P. S. (1),K. D.,A. P. (1),I. J.,S. K.,M. Z. (1)iJ. S.zR.i(...)dotyczyły usług, jakie miały być przez nich wykonywane wprzedsiębiorstwie (...)i nie przewidywały wykonywania przez zleceniobiorców wykonywania jakichkolwiek czynności wprzedsiębiorstwach (...)ani KUK. Praca w ramach zlecenia była faktycznie wykonywana przez ubezpieczonych wzakładzie (...), pod kierownictwem zatrudnianych przez niego kierowników/brygadzistów zmiany, a w szczególnościA. P. (2)iM. G.i z użyciem sprzętu(...).R.i(...)zajmowały się jedynie organizacją zatrudnienia.
ZUS wskazał, że powyższe okoliczności świadczą o tym, że cywilnoprawny stosunek zlecenia nie został zawarty między ubezpieczonymi aR.lub(...), lecz między ubezpieczonymi aA. L., gdyż świadczenia zleceniobiorców były umówione i faktycznie wykonywane na rzecz odwołującego.R.i(...)zajmowały się swoistym pośrednictwem, jednakże zawierane przez nie umowy nie mogły stanowić podstawy dla pracy cywilnoprawnych pracowników tymczasowych, co na podstawieart. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychczyni zaskarżone decyzje zasadnymi. Organ rentowy nadmienił, że praktyka pozornego outsourcingu pracowniczego rzekomo świadczonego przezR.na rzecz różnych przedsiębiorców była już przedmiotem oceny Sądu Najwyższego (m.in. w wyroku z 19.01.2016r. I UK 28/15, w postanowieniu z 30.03.2016 I UK 21/16) i z tego orzecznictwa można wywieść wniosek, że zawarcie umowy nie kreuje stosunku ubezpieczeń społecznych łączącego strony umowy mającej stanowić podstawę świadczenia pracy, o ile praca w rzeczywistości jest wykonywana na rzecz innego podmiotu niż strona takiej umowy.
Postanowieniem z 9 września 2020r. wezwano do udziału w sprawiew charakterze zainteresowanych(...) sp. z o.o.z siedzibą weW.oraz(...).(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.z siedzibą wO.(postanowienie z 9.09.2020r. k. 884 a.s.). Ponadto, postanowieniem z 1 października 2020r. Sąd na podstawieart. 69 k.p.c.w zw. zart. 460 k.p.c.ustanowił dla(...) Sp. z o.o.kuratora w osobie adw.N. C.. Kurator wskazała, że nie zdołała nawiązać kontaktu z osobami, które mogłyby podjąć działania za spółkę w niniejszym postępowaniu i wniosła o podjęcie dalszych czynności w sprawie z udziałem kuratora. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, kurator nie wnosiła o powtórzenie czynności dowodowych, pozostawiła rozstrzygnięcie do uznania Sądu, wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego (postanowienie z 1.10.2020 r. k. 908 a.s., pismo z 26.03.2021r. k. 930-931 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
M. S. (2)dowiedziała się od swojej siostry o możliwości pracy uA. L.za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej. Rekrutację ubezpieczonej przeprowadziłaJ. O., w wyniku czegoM. S. (2)zawarła w dniach 31 stycznia, 29 lutego 2012 r. umowy zlecenia zR.. Ubezpieczona zobowiązała się w nich do wykonywania czynności polegających na montażu i pakowaniu materiałów reklamowych w(...)przyul. (...)wP..M. S. (2)wykonywała powyższe umowy w okresie od 1 lutego do 30 kwietnia 2012 r., a formalny nadzór nad jej pracą pełniła brygadzistkaA. P. (2)i kierownik –M.. WcześniejM. S. (1)pracowała wfirmie (...)– uP. L.(nienumerowane akta rentowe dot.M. S. (1), zeznaniaM. S. (1)k. 589-590 a.s.).
P. S. (1)zawarła w dniach 31 stycznia, 29 lutego i 30 marca 2012 r. umowy zlecenia zR.. Ubezpieczona zobowiązała się w nich do wykonywania czynności polegających na montażu i pakowaniu materiałów reklamowych w(...)przyul. (...)wP..P. S. (1)wykonywała umowy w okresie od 3 lutego do 30 kwietnia 2012 r., a nadzór nad jej pracą pełnili brygadzistka i kierownik zmiany (nienumerowane akta rentowe dot.P. S. (1)).
K. D.o możliwości pracy w(...)dowiedziała się od swojej cioci. Jej rozmowę rekrutacyjną przeprowadziła sekretarka w siedzibie(...)i ubezpieczona zawarła w dniach 9 i 29 lutego, 30 marca, 30 kwietnia, 31 maja 2012 r. umowy zlecenia zR.. Zobowiązała się w nich do wykonywania czynności polegających na montażu i pakowaniu materiałów reklamowych w(...)przyul. (...)wP..A. F.wykonywała umowy w okresie od 1 lutego do 30 kwietnia 2012 r., a formalny nadzór nad jej pracą pełniła brygadzistkaJ.kierownik zmiany (nienumerowane akta rentowe dot.K.D., zeznaniaK. D.k. 587-588 a.s.).
A. P. (1)zawarła w dniach 1 i 31 sierpnia, 28 września,31 października 2012 r. umowy zlecenia zR.i w dniach 31 października,31 grudnia 2012 r., 31 stycznia i 28 lutego 2013 r. z(...). Ubezpieczona zobowiązała się w nich do wykonywania czynności polegających na montażu i pakowaniu materiałów reklamowych w(...)przyul. (...)wP..A. P. (1)wykonywała umowy w okresie od 18 lipca 2012 r. do 31 marca 2013 r., a nadzór nad jej pracą pełnił kierownik zmianyM. Z. (2)(nienumerowane akta rentowe dot.A. P. (1)).
I. J.zawarła 5 listopada 2012 r. umowę zlecenia zR.i w dniach 5 i 30 listopada, 31 grudnia 2012 r., 31 stycznia, 28 lutego2013 r. z(...)Ubezpieczona zobowiązała się w nich do wykonywania czynności polegających na montażu i pakowaniu materiałów reklamowych w(...)przyul. (...)wP..I. J.wykonywała umowy w okresie od 5 listopada 2012 r. do 31 marca 2013 r., a nadzór nad jej pracą pełniła brygadzistkaA. P. (2)i kierownik zmiany (nienumerowane akta rentowe dot.I. J., zeznaniaI. J.k. 588-589 a.s.).
S. K.zawarła w dniach 17 i 31 grudnia 2012 r., 31 styczniai 28 lutego 2013 r. umowy zlecenia z(...)Na podstawie ww. umów, ubezpieczona zobowiązała się w nich do wykonywania czynności polegających na montażu i pakowaniu materiałów reklamowych w(...)przyul. (...)wP..S. K.wykonywała umowy w okresie od 28 maja do 31 grudnia 2012 r., a nadzór nad jej pracą pełniły dwie brygadzistki i kierownik zmiany (nienumerowane akta rentowe dot.S. K.).
M. Z. (1)zawarła 1 marca 2013r. umowę zlecenia z KUK. Na jej podstawie, ubezpieczona zobowiązała się do wykonywania czynności polegających na montażu i pakowaniu materiałów reklamowych w(...)przyul. (...)wP..M. Z. (1)wykonywała umowy w okresie od 28 maja do 31 grudnia 2012 r., a nadzór nad jej pracą pełniła brygadzistkaA. P. (2)lubM. G.(nienumerowane akta rentowe dot.M. Z. (1), zeznaniaM. Z. (1)k. 591-593 a.s.).
J. S.dowiedział się o możliwości pracy uA. L.od znajomych. Ubezpieczony zawarł w dniach 10 i 30 kwietnia,31 maja, 29 czerwca, 1 sierpnia, 31 października 2012 r. umowy zlecenia zR.i w późniejszym terminie również z(...). Ubezpieczony zobowiązał się w nichdo wykonywania czynności polegających na montażu i pakowaniu materiałów reklamowych w(...)przyul. (...)wP..J. S.wykonywał umowy w okresie od 10 kwietnia 2012 r. do 31 marca 2013 r., a bezpośredni nadzór nad jego pracą pełnił kierownik zmiany (nienumerowane akta rentowe dot.J. S., zeznaniaJ. S.k. 591 a.s.).
Umowy z ubezpieczonymi, jako przedstawiciele zleceniodawców podpisywały: w okresie od 31 stycznia do 31 marca 2012 r.J. B. (1),od 1 kwietnia do 30 listopada 2012 r. –J. O., a od 31 grudnia 2012 r. –J. B. (2).
Pismami z 31 października 2012r.I. J.iJ. S.zostali poinformowani, że w ramach reorganizacji administracja kadrowa i rozliczanie płac zostały od 1 listopada przeniesione do(...)jako formalnego zleceniodawcy,w związku z czym wszelkie umowy podpisane zR.na okres po 1 listopada 2012 r. zostają anulowane. Jednocześnie zaznaczono, że zasady współpracy między nimi a zleceniodawcą nie ulegną zmianie (pisma z 31.10.2012 r. w nienumerowanych aktach organu rentowegoI. J.iJ. S.).
A. L.założył działalność gospodarczą(...)A. L.od 1 stycznia 2012 r. Firma zajmuje się montażem i składaniem regałów reklamowych oraz procesami z tym związanymi (okoliczności bezsporne).
W początkowym okresie działalności,(...)A. L.zatrudniał około 20 pracowników. Firma okresowo ma zwiększoną ilość zamówień, tj. w okolicy świąt Bożego Narodzenia, świąt Wielkanocnych i rozpoczęcia nowego roku szkolnego, w pozostałych okresach zaś w firmie istnieje mniejsze zapotrzebowanie na pracowników. W 2012 r. przedsiębiorstwo otrzymało do wykonania wiele zleceń oraz przygotowywało się do zawarcia dużego kontraktu zfirmami (...)– ich wykonanie nie byłoby możliwe przy wykorzystaniu jedynie pracownikówA. L.. W związku z powyższym, jak również ze względu na fakt, że działalność(...)odbywa się wP., którego okolice są rejonem rolniczym,A. L.podjął decyzję o nawiązaniu współpracy z agencją pracy tymczasowej, co miało zapewnić lepszą płynność i lepszy stan posiadania pracowniczego niż w przypadku bezpośredniego zatrudniania pracowników przez(...). Formalna siedziba działalnościA. L.znajduje się wW.przyul. (...), tam pozyskiwano kontrahentów. W biurze firmy pracował wówczasR. B., który poinformowałA. L., że jego żonaJ. B. (1)pracuje w agencji pracy tymczasowej i przekazał odwołującemu dane kontaktowe do niej (protokół z 20.11.2019 r. z akt VII U 1269/16, zeznaniaA. L.k. 593-594 a.s.).
J. B. (1)w 2009r. podjęła pracę wCentrum (...) sp. z o.o., prowadziła biuro w(...)oddziale spółki i zajmowała się rekrutacją pracowników tymczasowych, delegowanych do pracy wD..Spółka Centrum (...)przekształciła się w KUK. FormalnieJ. B. (1)nie była związana umową zR., choć korzystała z wizytówek firmowychR.. Do podpisania umowy przezA. L.zR.doszło 30 stycznia 2012 r. Zawierając umowę zR.,A. L.zapoznał się z przedstawionymi przezJ. B. (1)dokumentami potwierdzającymi wpis spółki do rejestru agencji pracy tymczasowej i brak zaległości wobec ZUS. Dla odwołującegospółka (...)wydawała się kontrahentem godnym zaufania, przede wszystkim ze względu na współpracę spółki zfirmą (...)– która ma na rynku opinię wymagającego kontrahenta, co przesądziło o zawarciu umowy (umowy o świadczenie usług k. 184-188 a.s., protokoły: z 30.04.2017 r. z akt VII U 1214/16 k. 172-178 a.s., z 18.02.2019 r. z akt VII U 1269/16 k. 581-585 a.s., zeznania świadkaJ. B. (1)k. 201-203 a.s., zeznaniaA. L.k. 593-594 a.s.).
O tym, żeR.i(...)poszukują osób do pracy, przyszli zleceniobiorcy dowiadywali się najczęściej „pocztą pantoflową”, a niekiedy z ogłoszeń umieszczanych w lokalnejgazecie (...). Ogłoszenia te zawierały informację, że zleceniodawcą jest agencja pracy tymczasowej. Jedynym wymaganiem wobec zleceniobiorców były zdolności manualne – praca polegała na składaniu i sklejaniu elementów tekturowych wg przedstawionego wzoru. Przy zawieraniu umów zleceniobiorcy byli świadomi tego, że praca będzie wykonywana w(...), lecz zleceniodawcami jako agencje pracy tymczasowej będąR.i(...)(
    protokół z 20.11.2019 r. z akt VII U 1269/16 k. 780-784 a.s., zeznania świadków:J. O.k.84-86 a.s.B. B.k. 779 a.s.,B. Z.k. 778 a.s., zeznania stron:K. D.k. 587-588 a.s.,I. J.k. 588-589 a.s.,M. S. (1)k. 589-590 a.s.,J. S.k. 591 a.s.,M. Z. (1)k.591-593 a.s.).
Liczba osób oddelegowanych do pracy w(...)była uzależniona od szacunków dokonywanych przez brygadzistki w tym przedsiębiorstwie ile godzin pracy jest potrzebnych do wykonania bieżących zleceń. Na tej podstawieR.i(...)we własnym zakresie decydowały o liczbie osób oddelegowanych do(...)(zeznania świadkówM. Z. (2)k. 86-88 a.s.,M. G.k. 88-90 a.s., zeznaniaA. L.k. 593-594 a.s., protokół z 18.02.2019 r. z akt VII U 1269/16 k. 581-585).
Żadna z osób oddelegowanych do wykonywania zlecenia w(...)nie była przedtem pracownikiem ani zleceniobiorcą wprzedsiębiorstwie (...), które funkcjonowało od stycznia 2012 r. Spośród ubezpieczonych, jedynieM. S. (1)pracowała wcześniej, tj. na przełomie 2010 i 2011 r. w przedsiębiorstwie prowadzonym przez brata odwołującego –P. L.przyul. (...)wP., będącego właścicielem hali, w której obecnie działa firma odwołującego (protokoły: z 3.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k.195-196 a.s., z 18.02.2019 r. z akt VII U 1269/16 k. 581-585 a.s., zeznania świadkaA. P. (2)k. 199-201 a.s., zeznania stron:M. S. (1)k. 589-590 a.s.,A. L.k. 593-594 a.s.).
Zleceniobiorcy wykonywali czynności w części hali przyul. (...)wP., praca odbywała się zmianowo – początkowo były to dwie zmiany,a w późniejszym okresie trzy: 6.00-14.00, 14.00-22.00, 22.00-6.00. Przy pracy zleceniobiorcy nosili fartuchy, które dostarczał(...), były one identyczne jak fartuchy noszone przez pracowników(...).Firma (...)dostarczała również oddelegowanym zleceniobiorcomR.i(...)sprzęt niezbędny do wykonywania zlecenia, tj. klej na gorąco i formy tekturowe do oczyszczania i składania. Zleceniobiorcyspółek (...)nie obsługiwali maszyn, wykonywali prostsze czynności polegające na oczyszczaniu, składaniu i pakowaniu elementów tekturowych, podczas gdy pracownicy(...)wykonywali prace wymagające większej precyzji i użycia takich przedmiotów jak klej na gorąco, pistolety na taśmę, gilotyna, a także dokonywali finalnego złożenia standów reklamowych z części składanych uprzednio przez zleceniobiorcówR.i(...)Prace zleceniobiorcówR.i(...)były na tyle proste, że nie było potrzebne szkolenie stanowiskowe, konieczne było jedynie złożenie elementów jak w udostępnionej danego dnia sztuce walidacyjnej. Spośród zleceniobiorcówR.i(...)z największym doświadczeniem we współpracy z(...)i największymi zdolnościami, wyłaniano tzw. liderów, którzy prezentowali sposób wykonania danego elementu, sprawdzali jakość i ilość wykonanej pracy – na koniec zmiany było to sprawdzane dodatkowo przez brygadzistów i kierowników zmian – pracowników(...). Liderzy byli wyłaniani w sposób nieformalny, nie przysługiwało tym osobom inne wynagrodzenie ani stanowisko niż pozostałym zleceniobiorcom. Przydzielaniem obowiązków na każdej zmianie zajmowali się brygadzistki i kierownicy zmian (

    protokoły: z 3.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k. 195-196 a.s., z 30.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k. 172-178 a.s., z 18.02.2019 r. z akt VIIU(...)k. 581-585 a.s., z 20.11.2019 r. z akt VII U 1269/16 k. 780-784 a.s., zeznania świadkówJ. O.k.84-86 a.s.,M. Z. (2)k.86-88 a.s.,M. G.k. 88-90 a.s.,A. P. (2)k. 199-201 a.s.,J. B. (1)k. 201-203 a.s.,B. Z.k. 778,B. B.k. 779, zeznania stron:P. S. (1)k. 590-591 a.s.,M. S. (1)k. 589-590 a.s.,I. J.k. 588-589 a.s.,M. Z. (1)k. 591-593 a.s.A. L.k. 593-594 a.s.).
ZleceniobiorcyR.i(...)byli szkoleni z zakresu BHP.(...)prowadził pracownik firmy zewnętrznej– (...)Ż., wynajętej przezR.i KUK, odbywały się one w sali konferencyjnej wydzielonej na hali produkcyjnej(...)(protokoły: protokół z 3.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k. 195-196 a.s., z 30.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k.172-178 a.s., zeznania świadkówJ. O.k.84-86 a.s.,M. Z. (2)k. 86-88 a.s.,M. G.k. 88-90 a.s.,A. P. (2)k. 199-201 a.s.,O. L.k. 282 a.s.,J. B. (1)k. 201-203 a.s.,J. B. (2)k. 349-352, zeznania stron:I. J.k. 588-589 a.s.,M. Z. (1)k. 591-593 a.s.).
ZleceniobiorcyR.i(...)otrzymywali wynagrodzenie przelewemna rachunki bankowe. Było ono obliczane na podstawie liczby przepracowanychw danym miesiącu godzin, ustalanych wg podpisanych list obecności – na tej podstawie co miesiąc wystawiane były rachunki, w których wskazywano kwotę wynagrodzenia brutto i netto, wysokość stawki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, zdrowotne, koszt uzyskania przychodu, kwotado opodatkowania, wysokość podatku i finalnie wysokość wynagrodzeniado wypłaty. Co miesiąc ubezpieczeni otrzymywali ww. rachunki, a także zaświadczenia o zarobkach. Wynagrodzenie było płacone terminowo, zleceniobiorcy nie zgłaszaliJ. O.,J. B. (2)ani innym pracownikom(...)nieprawidłowości w zakresie wynagrodzenia czy ubezpieczeń społecznych.U.M. S. (1)iK. D.otrzymały od spółek rozliczenia PIT. ZleceniobiorcyR.i(...)w corocznej informacji z ZUS o wysokości składek mieli wskazanych jako płatników składek ww. spółki, nie(...)A. L.(
    protokoły: z 3.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k. 195-196 a.s., z 30.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k. 172-178 a.s., z 20.11.2019 r. z akt VII U 1269/16 k. 780-784 a.s., zeznania świadkówJ. O.k. 84-86 a.s.,M. Z. (2)k.86-88 a.s.,M. G.k.88-90 a.s.,A. P. (2)k.199-201 a.s.,J. B. (1)k. 201-203 a.s.,J. B. (2)k. 349-352 a.s.,B. B.k. 779 a.s., informacja z ZUS k. 808 a.s., zeznania stron:M. S. (1)k. 589-590 a.s.,K. D.k. 587-588 a.s.,M. Z. (1)k. 591-593 a.s., zaświadczenia o zarobkach i rachunki do umowy zlecenie w nienumerowanych aktach rentowychM. S. (1),P. S. (1),K. D.,A.P.,I. J.,S. K.,M. Z. (1)iJ. S.
).
Po wypłaceniu wynagrodzeń zleceniobiorcom w oparciu o ich sumę,R.i(...)przedstawiały(...)fakturę do uregulowania.(...)regulowało należności z ww. faktur terminowo (zeznania świadkówJ. B. (1)k.201-203 a.s.,M. B.k.474-476 a.s.).
Za rekrutację dospółek (...)początkowo odpowiadałaJ. B. (1), która następnie przeszkoliła do tegoJ. O.– wówczas pracownika(...)jako asystent kierownika.Spółki (...), a później(...)zawarły zJ. O.umowę zlecenie, co było podyktowane tym, że do pracy w(...)było delegowanych wielu zleceniobiorców jednocześnie, istniała duża rotacja pracowników, co wiązało się z dużym obiegiem dokumentów – umów zlecenie, zwolnień lekarskich.J. O.była odpowiedzialna za umieszczanie w lokalnej prasie ogłoszeń o naborze pracowników do agencji pracy tymczasowej, rekrutację, podpisywanie umów w imieniuspółek (...)ze zleceniobiorcami, przesyłanie mailem doJ. B. (1)informacji o nieobecnościach pracowników i ich zwolnień lekarskich, rachunków do umów zlecenie, przedstawianie zleceniobiorcom list obecności do podpisu (pośredniczyli w tym brygadziści) a także wydawanie osobom wykonującym zlecenie druków(...), zaświadczeń o wysokości składek, zaświadczeń o wynagrodzeniu.J. O.kontaktowała się zJ. B. (1)mailowo i osobiście – przedstawicielkaR.i(...)przyjeżdżała do siedziby(...)mniej więcej raz w miesiącu. Dodatkowo ze stronyR.i KUK zJ. O.kontaktowali się mailowoK. S. (1)iP. S. (2).J. O.z końcem listopada 201 2r. zakończyła współpracę z(...)z uwagi na korzystną ofertę ze strony(...)w związku z rozwojemfirmy (...)(

    protokoły: protokół z 3.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k. 195-196 a.s., z 30.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k .172-178 a.s., zeznania świadków:J. O.k. 84-86 a.s.,A. P. (2)k. 199-201 a.s.,J. B. (1)k. 201-203 a.s., umowy zleceniaJ. O.zR.i KUK k. 620, 623, 625 a.s., pełnomocnictwo dlaJ. O.k. 621a.s.).
Od 3 grudnia 2012 r. dotychczasowe obowiązkiJ. O.przejęłaJ. B. (2), która pracowała w(...)do 20 kwietnia 2013 r.J. B. (2)zamieszczała ogłoszenia o poszukiwaniu pracowników dlaagencji pracy (...)w Internecie, tj. na portalu(...), a następnie przeprowadzała rozmowy rekrutacyjne.J. B. (2)telefonicznie lub mailowo zgłaszała pracownikowi(...)–K. S. (1)konieczność zawarcia umowy ze zleceniobiorcami na potrzeby(...),K. S. (1)przygotowywała umowę, którą następnie podpisywali zleceniobiorca iJ. B. (2)jako przedstawiciel KUK (na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa).J. B. (2), podobnie jak wcześniejJ. O., przesyłała mailem doK. S. (1)informacje o nieobecnościach pracowników i ich zwolnienia lekarskie, rachunki do umów zlecenie, a oryginały tych dokumentów przekazywała osobiścieJ. B. (1). PonadtoJ. B. (2)przedstawiała zleceniobiorcom listy obecności do podpisu (podobnie jak podczas pracyJ. O.– pośredniczyli w tym brygadziści), a także wydawała im druki(...), zaświadczenia o wysokości składek, zaświadczenia o wynagrodzeniu (
    pełnomocnictwo dlaJ. B. (2)k. 341 a.s., umowa o pracęJ. B. (2)w KUK k. 340, 342 a.s., wypowiedzenie umowy o pracę k. 343 a.s., świadectwo pracy k. 344 a.s., zeznania świadkaJ. B. (2)k. 349-352 a.s.).
Dział kadr w(...)w 2012/2013 r. prowadziłK. Ś., pomagała mu wówczasO. L.. Dział mieścił się wS.(miejscowość podP.), gdzie siedzibę ma równieżfirma (...)– prowadzona przez brata odwołującego,P. L.. W kadrach(...)nie prowadzono obsługi kadrowej dla zleceniobiorcówR.ani(...)(protokół z 30.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k. 172-178 a.s., zeznania świadków:M. Z. (2)k. 86-88 a.s.,O. L.k. 282 a.s.).

(...) Sp. z o.o.została 12 października 2011 r. wpisana do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia, prowadzonego przez Marszałka Województwa(...)pod nr(...)– była zarejestrowana do 29 stycznia 2013 r. Przedmiotem działalnościR.była m.in. działalność agencji pracy tymczasowej, pozostała działalność związana z udostępnianiem pracowników, działalność związana z wyszukiwaniem miejsc pracy i pozyskiwaniem pracowników.J. B. (1)powiadomiłaA. L., że od 31 października 2012 r.spółka (...)zostanie przejęta przez KUK, lecz zasady współpracy z odwołującym nie ulegną zmianie, wobec czego doszło do rozwiązania umowy między(...)A. L.aR.za porozumiem stron, z dniem 31 października 2012 r. Przedmiotem działalności(...)był m.in. działalność agencji pracy tymczasowej, pozostała działalność związana z udostępnianiem pracowników, działalność związana z wyszukiwaniem miejsc pracy i pozyskiwaniem pracowników (
    certyfikat k. 168 a.s., odpisy pełne z KRS dot.R.k. 137-142, 885-898 a.s., dot.(...)k. 133-136, 899-904 a.s., porozumienieA. L.iR.o rozwiązaniu umowy z 31.10.2012 r. k. 642 a.s., umowaspółki (...)k. 236-244, umowaspółki (...)k. 116-120 a.s., protokoły: z 30.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k.172-178 a.s., z 18.02.2019 r. z akt VII U 1269/16 k. 581-585 a.s., zeznania świadkaJ. B. (1)k. 201-203, zeznaniaA. L.k. 593-594 a.s.).
Z uwagi na pierwsze doniesienia medialne o nieuczciwościspółki (...),A. L.zwrócił się do niej z prośbą o wyjaśnienie, na kim spoczywa ciężar opłacenia składek ZUS za zleceniobiorców oddelegowanych do(...). Prokurent(...)–M. B.w piśmie z 6 lutego 2013 r. zapewniła, że to na spółce ciąży odpowiedzialność za opłacanie składek zleceniobiorców i że są one rozliczane na bieżąco. Do pisma załączono zaświadczenie z 5 grudnia 2012 r. o niezaleganiu w opłacaniu składek. Negatywne informacje o działalności spółek nasilały się, a w pewnym momencieJ. B. (1)poinformowała odwołującego, że doniesienia te mogą być prawdziwe. W związku z tym,A. L.28 lutego 2013 r. rozwiązał umowę z(...)(

    pismo z 6.02.2013 r. k. 7 a.s., zaświadczenie z 5.12.2012 r. o niezaleganiu w opłacaniu składek k .8 a.s., zeznania świadkaM. B.k. 474-476 a.s., zeznaniaA. L.k. 593-594 a.s., protokółz 18.02.2019 r. z akt VII U 1269/16 k. 581-585 a.s., porozumienieA. L.i(...)o rozwiązaniu umowy k.643 a.s.).
Po rozwiązaniu współpracy między(...)a(...),A. L.zawarł z ubezpieczonymiI. J.,S. K.,M. Z. (1)iJ. S.(oraz wieloma innymi dotychczasowymi zleceniobiorcami(...)delegowanymi do firmy odwołującego) umowy zlecenie na okres kwietnia 2012 r. – dla zapewnienia ciągłości wykonywania zamówień. Od maja 2013 r.A. L.był związany z innąagencją pracy (...), za jej pośrednictwem w dalszym ciągu pracowali u niego jako zleceniobiorcy ubezpieczeniS. K.,M. Z. (1),J. S.oraz wielu innych dotychczasowych zleceniobiorców delegowanych przez KUK.A. L.do dziś zatrudnia część osób, które w latach 2012-2013 były delegowane do jego firmy, o ile podniosły swoje kwalifikacji, np. ubezpieczonyJ. S.został zatrudniony w(...)po uzyskaniu uprawnieńdo obsługi wózka widłowego (
    umowy zlecenia z(...)nienumerowane akta rentoweI. J.,S. K., protokół z 20.11.2019 r. z akt VII U 1269/16 k. 780-784 a.s., zeznania świadkówB. B.k. 779, zeznania stron:J. S.k. 591 a.s.,A. L.k. 593-594 a.s.).
Spółki (...)miały rozbudowane działy kadr, w których zatrudnieni byli Dyrektor ds. personalnych (wR.funkcję tę pełniłaK. S. (2), a w(...)–M. W.) oraz specjaliści, m.in.K. S. (1),A. B.. Specjaliści ds. kadr zajmowali się przygotowywaniem umów o pracę i umów zlecenia, naliczaniem wynagrodzeń dla zatrudnianych przez siebie pracowników i zleceniobiorców, naliczaniem składek, wystawianiem zaświadczeń o zarobkach i druków(...), wypełnianiem deklaracji zgłoszeniowych(...), odnotowywaniem zwolnień lekarskich i wniosków urlopowych. Specjaliści w dziale kadr nie mieli dostępu do programu Płatnik, powiązanego z ZUS – dostęp mieli dyrektorzy ds. personalnych i to oni dokonywali zgłoszeń pracowników i zleceniobiorców do ubezpieczeń społecznych. Zlecenia przelewów, zarównow zakresie wynagrodzeń jak i przelewów do ZUS, nie należały do kompetencji działu kadr, lecz do księgowości. Obsługą kadrową zleceniobiorców delegowanych do(...)zajmowała się przede wszystkimK. S. (1)(pracująca w(...)oddziale spółek), o czym dowiedziała się odJ. B. (1).K. S. (3)pracował wW.i zajmował się wyłącznie przepisywaniem danych zleceniobiorcówR.i KUK do komputera (protokół z 30.03.2017 r. z akt VII U 1214/16 k. 172-178 a.s., zeznania świadków:J. B. (1)k. 201-203 a.s.,P. S. (2)k. 347 a.s.,K. S. (1)k. 379 a.s.,M. W.k. 542v a.s.,A. B.k. 542v a.s.).
Dział księgowościR.i(...)odpowiadał za wystawianie faktur swoim kontrahentom i przygotowywał przelewy (zeznania świadków:M. B.k. 474-476 a.s.,A. M.k. 542).
W dniu 11 kwietnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wszczął kontrolę doraźną u(...)A. L., z uwagi na prowadzone postępowanie dotyczące nieuczciwego outsourcingu pracowniczego (bezsporne).
Skarżoną decyzją z 8 czerwca 2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.stwierdził, że 1)M. S. (1)jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenialub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowymi wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresieod 1 lutego do 30 kwietnia 2012 r., 2) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) za wskazany okres wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1823,25 zł, za(...)– 1863,90 zł, za(...)– 210,06 zł; 3) podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1573,28 zł, za(...)– 1608,35 zł, za(...)– 181,26 zł; 4) płatnikiem składekna ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracyi Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dlaM. S. (1)jest(...)A. L.(
    decyzja z 8.06.2016 r. w nienumerowanych aktach rentowych dot.M. S. (1)
).
Skarżoną decyzją z 6 czerwca 2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.stwierdził, że 1)P. S. (1)jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowymi wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresieod 3 lutego do 30 kwietnia 2012 r. 2) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) za wskazany okres wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1625,88 zł, za(...)– 1508,13 zł,za(...)– 575,55 zł; 3) podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1442,80 zł,za(...)– 1301,37 zł, za(...)– 496,65 zł; 4) płatnikiem składekna ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracyi Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dlaP. S. (1)jest(...)A. L.(
    decyzja z 6.06.2016 r. w nienumerowanych aktach rentowych dot.P. S. (1)
).
Skarżoną decyzją z 6 czerwca 2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.stwierdził, że 1)K. D.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 9 lutego do 30 czerwca 2012 r., 2) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) za wskazany okres wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1403,90 zł, za(...)– 1706,18 zł, za(...)– 1013,09 zł, za(...)– 1616,41 zł, za(...)– 524,25 zł; 3) podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1245,82 zł, za(...)– 1514,07 zł, za(...)– 899,01 zł, za(...)– 1434,40 zł, za(...)– 465,22 zł; 4) płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dlaK. D.jest(...)A. L.(
    decyzja z 6.06.2016 r. w nienumerowanych aktach rentowych dot.K. D.
).
Skarżoną decyzją z 8 czerwca 2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.stwierdził, że 1)A. P. (1)jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 18 lipca 2012 r. do 31 marca 2013 r., 2) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) za wskazany okres wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 803,83 zł, za(...)– 1754,63 zł, za(...)– 1722,44 zł, za(...)– 1973,16 zł, za(...)– 1297,72 zł, za(...)– 1516,61 zł, za(...)– 1607,66 zł, za(...)– 1328,98 zł, za(...)– 1324,76 zł; 3) podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 693,63 zł, za(...)– 1514,07 zł, za(...)– 1486,29 zł, za(...)– 1702,64 zł, za(...)– 1119,80 zł, za(...)– 1308,68 zł, za(...)– 1387,25 zł,za(...)– 1146,78 zł, za(...)– 1143,13 zł; 4) płatnikiem składekna ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracyi Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dlaA. P. (1)jest(...)A. L.(
    decyzja z 8.06.2016 r. w nienumerowanych aktach rentowych dot.A. P. (1)
).
Skarżoną decyzją z 6 czerwca 2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.stwierdził, że 1)I. J.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenialub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowymi wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresieod 5 listopada 2012 r. do 31 marca 2013 r.; 2) podstawa wymiaru składekna ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe)za wskazany okres wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1461,98 zł, za(...)– 1379,40 zł, za(...)– 1653,83 zł, za(...)– 1607,66 zł, za(...)– 1389,13 zł; 3) podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1261,54 zł, za(...)– 1190,28 zł, za(...)– 1427,09 zł, za(...)– 1387,25 zł, za(...)– 1198,68 zł; 4) płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dlaI. J.jest(...)A. L.(
    decyzja z 6.06.2016r. w nienumerowanych aktach rentowych dot.I. J.
).
Skarżoną decyzją z 6 czerwca 2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.stwierdził, że 1)S. K.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 17 grudnia 2012 r. do 31 marca 2013 r.; 2) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) za wskazany okres wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 585,30 zł, za(...)– 1625,88 zł, za(...)– 1599,20 zł, za(...)– 1983,10 zł; 3) podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 505,05 zł, za(...)– 1402,97 zł, za(...)– 1379,95 zł, za(...)– 1711,21 zł; 4) płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dlaS. K.jest(...)A. L.(
    decyzja z 6.06.2016 r. w nienumerowanych aktach rentowych dot.S. K.
).
Skarżoną decyzją z 6 czerwca 2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.stwierdził, że 1)M. Z. (1)jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowymi wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresieod 1 do 31 marca 2013 r., 2) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) za wskazany okres wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1900,31 zł; 3) podstawa wymiaru składekna obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1639,78 zł; 4) płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dlaM. Z. (1)jest(...)A. L.(
    decyzja z 6.06.2016 r. w nienumerowanych aktach rentowych dot.M. Z. (1)
).
Skarżoną decyzją z 8 czerwca 2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.stwierdził, że 1)J. S.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowymi wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresieod 10 kwietnia 2012 r. do 31 marca 2013 r., 2) podstawa wymiaru składekna ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe)za wskazany okres wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1370,92 zł, za(...)– 1835,94 zł, za(...)– 1754,63 zł, za(...)– 2161,38 zł, za(...)– 1875,86 zł, za(...)– 1649,18 zł, za(...)– 2157,30 zł, za(...)– 716,02 zł, za(...)– 1319,34 zł, za(...)– 1979,02 zł, za(...)– 958,30 zł,za(...)– 1627,53 zł; 3) podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi: za(...)– 0 zł, za(...)– 1182,97 zł,za(...)– 1584,23 zł, za(...)– 1514,07 zł, za(...)– 1865,06 zł,za(...)– 1618,68 zł, za(...)– 1423,08 zł, za(...)– 1861,54 zł,za(...)– 617,86 zł, za(...)– 1138,46 zł, za(...)– 1707,69 zł,za(...)– 826,92 zł, za(...)– 1404,40 zł; 4) płatnikiem składekna ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracyi Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dlaJ. S.jest(...)A. L.(
    decyzja z 8.06.2016 r. w nienumerowanych aktach rentowych dot.J. S.
).
Powyższe decyzje organ rentowy uzasadnił, żeM. S. (1),P. S. (1),K. D.,A. P. (1)iJ. S.zostali zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych jako osoby wykonujące umowy zlecenia przezR.w okresie przed 31 października 2012 r.,A. P. (1),I. J.,S. K.,M. Z. (1)iJ. S.przez KUK w okresie między 1 listopada 2013 r. a 31 marca 2013 r. a następnie w kwietniu 2013r.I. J.,S. K.,M. Z. (1)iJ. S.przez(...)A. L..
Zakład wskazał, że z umów zawieranych przez ubezpieczonych zespółkami (...)nie wynika, że wykonywali oni zlecenie na rzecz ww. spółek, lecz że ich rzeczywistym miejscem pracy byłoprzedsiębiorstwo (...). Czynności ubezpieczonych polegały na montażu i pakowaniu materiałów reklamowych i były wykonywane w(...)wP.przyul. (...). Praca ubezpieczonych była nadzorowana przez pracownikówA. L., w trakcie jej wykonywania ubezpieczeni zobowiązani były stosować się do przepisów wewnętrznych obowiązujących w(...). Zdaniem organu rentowego, z powyższego wynika jednoznacznie, że płatnikiem składek dla ubezpieczonych był(...)A. L..
ZUS wskazał, że 30 stycznia 2012 r.(...)(usługobiorca) zawarł umowę zR.(usługodawcą), w ramach której spółka zobowiązała siędo oddelegowania wykonawców do realizacji usług. Wykonawcami miały być osoby zatrudnione u usługodawcy na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenialub o dzieło. Wykonawcy oddelegowani do usługobiorcy będą zobowiązanido wykonywania obowiązków odpowiednich do stanowiska i działu oddelegowania, a szczegółowy zakres ich obowiązków określą osoby wskazane przez usługobiorcę. W § 5 umowy strony określiły, że podstawą wystawienia faktury będzie rozliczenie usług sporządzone wg zasad określonych w ust. 3, a ponadto usługodawca przyznaje rabat w wysokości 40% kosztów (na które składają się ZUS i podatek od wynagrodzeń) w okresie pierwszych trzech lat. Umowa została zawarta na okres 3 lat.
Zdaniem organu rentowego, powyższa umowa outsourcingu kadrowo-płacowego, gdzie usługodawca wypłaca wynagrodzenia pracownikom/ zleceniobiorcom i przejmuje wyłącznie formalnie funkcję płatnika składek, a osoby te faktycznie świadczą pracę u innego płatnika, zmierza wyłącznie do uniknięcia obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Działalnośćspółek (...)sprowadzała się bowiem jedynie do prowadzenia obsługi kadrowej i księgowej. Zgodnie z umową,(...)przekazywał spółkom równowartość wynagrodzeń osób wykonujących pracę na jego rzecz i 60% składek i zaliczek na podatek, zaś pozostałe 40% powinny pokrywaćspółki (...), co nie znajduje uzasadnienia ekonomicznego. W praktyce spółki nie odprowadzały składek na ubezpieczenia.
Na skutek przeprowadzonej współce (...)kontroli Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy weW., uznano praktykę spółki przejmowania pracowników w trybieart. 231k.p.przy pozostawieniu dotychczasowemu pracodawcy wszelkich procesów decyzyjnych, związanychz przejętym (wynajmowanym) pracownikiem za niezrealizowaną prawniei zawierającą informacje niezgodne z prawem pracy (i tym samym nieprawdziwe), a ponadto ewentualne regulacje umowne, które miałyby skutkować wdrożeniem takich uzgodnień między pracodawcami uznano za nieważne z mocy prawa, gdyż prawa i obowiązki pracodawcy mogą przysługiwać wyłącznie pracodawcy i nie mogą być przenoszone na jakiekolwiek inne podmioty). Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, żespółki (...)funkcjonowały wyłącznie jako pośrednicy – przejmowały pracowników/ zleceniobiorców od innych firm i jedynie formalnie zobowiązywały się do uiszczania należności publicznoprawnych za takie osoby, zaś zleceniobiorcy wykonywali pracę na rzecz innych podmiotów, które faktycznie były ich pracodawcami/zleceniodawcami. W związku z tym, płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, zdaniem organu rentowego, stosownie doart. 4 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychjest faktyczny zleceniodawca, czyli(...)i analogicznie również płatkiem składek na ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń pracowniczych.
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o wymienione dokumenty oraz na podstawie zeznań świadków:J. O.,M. Z. (2),M. G.,J. B. (1),A. P. (2),O. L.,P. S. (2),J. B. (2),K. S. (1),M. B.,A. M.,M. W., odwołującego sięA. L.i ubezpieczonychK. D.,I. J.,M. S. (1),P. S. (1),J. S.iM. Z. (1).
Dokumenty w zakresie, w jakim potwierdzają wynikające z nich okoliczności, zostały ocenione jako wiarygodne, tym bardziej że ich treść koresponduje z tym na co wskazują osobowe środki dowodowe. Treść i prawdziwość dokumentów nie były kwestionowane przez strony, Sąd z urzędu również nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania.
Sąd dał wiarę zeznaniom przesłuchanych świadków, którzy w sposób przekonujący i spójny sposób przedstawili okoliczności dotyczące realizacji współpracy między(...)A. L.aagencjami (...), sposób naboru i delegowania do pracy zleceniobiorców spółek, przydzielania im pracy w przedsiębiorstwie odwołującego, a także strukturę organizacyjną współkach (...). Zeznania świadków i ubezpieczonych wynikały w tym zakresie z ich osobistych obserwacji, jako pracowników(...),R.,(...)i zleceniobiorcówspółek (...). Między zeznaniami świadków występowały niewielkie rozbieżności, które zdaniem Sądu wynikały z upływu czasu między przesłuchaniem świadków a okresem, którego te zeznania dotyczyły, jak również z zakresu obowiązków poszczególnych osób – osoby zatrudnione w dziale personalnymR.i KUK, który mieścił się weW., nie miały wiedzy w zakresie osoby odpowiedzialnej za zatwierdzenie przelewów dotyczących wynagrodzeń czy składek do ZUS.
Jako wiarygodne Sąd ocenił również zeznania odwołującego.A. L.w sposób logiczny i wyczerpujący przedstawił charakter swojego przedsiębiorstwa, okoliczności związane z nawiązania współpracy zespółką (...), przekształcenieR.w KUK. Zeznania odwołującego korespondująze zgromadzoną w aktach sprawy dokumentacją, a także z zeznaniami świadków.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołaniaA. L.zasługiwały na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół określenia osoby płatnika składek. Organ rentowy uznał bowiem, że był toA. L.w ramach swojej działalności gospodarczej(...), na którego rzecz ubezpieczeni faktycznie wykonywali umowy zlecenia, nie zaśspółki (...), z którymi faktycznie zawarli umowy zlecenia. W ocenie organu rentowego umowy zlecenia ubezpieczonych zagencjami (...)miały charakter pozorny, o czym świadczy fakt, że osoby te nigdy nie wykonywały usług na rzecz spółek, a wyłącznie na rzecz(...), w hali produkcyjnej użytkowanej przezprzedsiębiorstwo (...), pod nadzorem jego pracowników i z użyciem sprzętu przedsiębiorstwa.
Stanowisko organu rentowego Sąd Okręgowy ocenił jako nieuzasadnionei sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Przy ocenie rzeczywistego charakteru umów zlecenia zawartych przez ubezpieczonych istotne znaczenie ma fakt, że wykonywanie przez nich zlecenia odbywało się w warunkach odpowiadających wymogom stawianym przez ustawodawcę dla pracy tymczasowej, o których mowa w przepisachustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych(Dz.U z 2003 nr 166 poz. 1608 – w stanie aktualnym na okres od 1.02.2012 do 31.03.2013). Dla przedmiotowej sprawy kluczowe znaczenie ma fakt, że(...) sp. z o.o., a w późniejszym okresie również(...).(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.były wpisane do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia i były wpisane do właściwych rejestrów w okresie, w którym na podstawie umów zlecenia zatrudniały ubezpieczonychM. S. (1),P. S. (1),K. D.,A. P. (1),I. J.,S. K.,M. Z. (1)iJ. S.. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należało uznać zawarcie umów zlecenia przez ww. ubezpieczonych zespółkami (...)jako agencjami pracy tymczasowej.
Stosownie do art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 13 października(...).o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 t.j.), do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych, wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Natomiast art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy stanowi, iż zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, a także ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.
Według art. 6 ust. i pkt 1 i pkt 4 ustawy systemowej obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikamiz wyłączeniem prokuratorów oraz osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej łub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług,do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zleceniaoraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. W myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Stosownie do art. 13 ust. 2 powoływanej ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
W myśl z art. 46 ust. 1 ustawy systemowej, płatnik składek obowiązany jest obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Płatnikiem składek jest pracodawcaw stosunku do pracowników oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi (art. 4 pkt 2a).
Zgodnie zart. 85 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. z 2017 r. poz. 1938 t.j.), za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający, z zastrzeżeniemart. 86 ust. 1 pkt 13a.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnieniu pracowników tymczasowych ustawa ta reguluje zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawco będącego agencją pracy tymczasowej oraz zasady kierowania tych pracowników i osób niebędących pracownikami agencji pracy tymczasowej do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy użytkownika.
Stosownie doart. 26 ust. 2 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych(w brzmieniu obowiązującym w czasie, którego dotyczy niniejsze postępowanie), zatrudnienie pracowników tymczasowych może nastąpić nie tylko w ramach umowy o pracę, ale również na podstawie umów prawa cywilnego. Celem umowy jest zatrudnienie, czyli odpłatne wykonywanie powierzonych prac (zadań) w stosunku pracy lub na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym umowy zlecenia. Podział wart. 1 i 26 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowychna zatrudnienie pracownicze i cywilnoprawne zależy od tego, czy praca jest wykonywana w zatrudnieniu odpowiadającym stosunkowi pracy albo umowie cywilnoprawnej (zlecenia). Umowy cywilne zawierane zgodnie zart. 26ww. ustawy stanowią wyjątek od zasady, zgodnie z którą agencję z osobą zatrudnioną w celu skierowaniado wykonywania określonej pracy dla pracodawcy użytkownika może łączyć tylko umowa o pracę zawarta na czas określony lub wykonywania określonej pracy (art. 7). Zatem regulacjaustawy o zatrudnieniupracowników tymczasowych pozostawia stronom wybór podstawy zatrudnienia.
Regulacja dotycząca zatrudnienia osoby skierowanej do pracy tymczasowej na podstawie umowy prawa cywilnego jest skromna wustawie o zatrudnianiu pracowników tymczasowych(art. 26 ust. 2) choć udział tych osób w zatrudnieniu i wykonywaniu pracy tymczasowej jest niemały. W aspekcie samej regulacji sytuacja prawna osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej jest inna niż pracownika tymczasowego zatrudnianego na podstawie umowy o pracę tymczasową. Ustawa nie określa, choćby podobnie jak dla umowy o pracę zawieranej z pracownikiem tymczasowym, elementów umowy opartej na cywilnoprawnej podstawie zatrudnienia (art. 13). Wspólną cechą zatrudnienia tych osób i pracowników do pracy tymczasowej jest wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy-użytkownika. Poprzestając na przepisieart. 26 ust. 2 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowychmożna by jednak dojść do nieuprawnionego wniosku, że ich praca nigdy nie jest wykonywana pod kierownictwem pracodawcy-użytkownika, gdyż ustawa nie stanowi, że jej przepisy art. 2 i art. 14 o zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę tymczasową są stosowane odpowiednio do zatrudniania osób skierowanych do pracy tymczasowej na podstawie umowy prawa cywilnego. Taka konstatacja byłaby myląca, gdyż umowa, którą zawiera agencja z „osobą niebędącą pracownikiem agencji” (art. 1) lub „osobą skierowaną do pracy tymczasowej na podstawie umowy prawa cywilnego” (art. 26 ust. 2) jest pochodną potrzeb pracodawcy użytkownika co do rodzaju pracy, która ma być powierzona zatrudnianemu. Stosuje się tu odpowiednio art. 9 ust. 1 (w zw. zart. 26 ust. 2) ustawy, który stanowi m.in. że w celu zawarcia umowy o pracę między agencją a pracownikiem tymczasowym, pracodawca użytkownik uzgadnia z tą agencją na piśmie rodzaj pracy, która ma być powierzona zatrudnianemu. Podkreślić należy,że forma ta ma charakter zastrzeżonej jedynie dla celów dowodowych, zatem jej zachowanie nie powoduje nieważności porozumienia stron. Elementem istotnymi wspólnym umów, zarówno zawieranych między agencją a pracodawcą użytkownikiem, jak i tych zawieranych później między agencją a pracownikiem tymczasowym jest rodzaj pracy, jaki ma być powierzony tej osobie. Dla pracodawcy użytkownika podstawa prawna zatrudnienia powinna być odpowiednia do rodzaju pracy, którą zgłosił w zapotrzebowaniu agencji, podając jednocześnie wymagania kwalifikacyjne konieczne do wykonywania pracy, która ma być powierzona, przewidywany okres pracy tymczasowej, wymiar pracy i miejsce pracy. Innymi słowy na gruncie ustawy stanowiska agencji i pracodawcy użytkownika mogą się rozmijać co do podstawy prawnej zatrudniania pracownika tymczasowego. Skoro dla pracodawcy użytkownika znaczenie ma określona praca, to nie jest wykluczone, że może w naturalny sposób organizować i kierować pracą osoby zatrudnionej na podstawie zlecenia, które wówczas nie będzie się różnić od pracy wykonywanej przez innego pracownika tymczasowego albo w ogóle od pracy pracowników zatrudnianych bezpośrednio przez pracodawcę użytkownika. Istotne jest także to, że w stosunku pracy tymczasowej nie zachodzi podporządkowanie pracownika pracodawcy (agencji), lecz pracodawcy użytkownikowi, co jest odmienne od typowego stosunku pracy. Wynika to przede wszystkim z tego, że zatrudniony świadczy pracę na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika. Ustawodawca tak uregulował stosunek pracy tymczasowej i określił jego treść. Z samej definicji pracodawca użytkownik wyznacza pracownikowi skierowanemu przez agencję pracy tymczasowej zadania i kontroluje ich wykonanie (art. 2 ust. 2 ustawy).
W świetle powyższego, w niniejszym postępowaniu zdaniem Sądu Okręgowego nie zachodzi możliwość uznania, że pracodawcą czy też zleceniodawcą ubezpieczonych i w związku z tym – płatnikiem składek jest(...)A. L.. Fakt, że ubezpieczeni wykonywali umowę na terenie przedsiębiorstwa odwołującego, pod jego kierownictwem (tj. brygadzistów i kierowników zmian zatrudnionych w(...)), przy użyciu udostępnionych przez odwołującego materiałów, sprzętu i odzieży ochronnej, nie stanowi bowiem o tym, że zleceniodawcą ubezpieczonych byłA. L.. Odwołujący pełnił bowiem wobec ubezpieczonych funkcję pracodawcy-użytkownika, wobec wiążącej go zagencjami pracy (...)umowy. W toku niniejszego postępowaniaA. L.w sposób przekonujący przedstawił okoliczności związane z zawarciem przez niego umowy zR.. Z jednej strony przemawiały za tym względy gospodarcze, tj. umożliwienie rozwoju firmy odwołującego, która w ciągu jedynie miesiąca od rozpoczęcia działalności otrzymała do wykonania zlecenia, których nie byłaby w stanie się podjąć przy wykorzystaniu jedynie własnych zasobów pracowniczych. Argumentacja ta jest o tyle uzasadniona, że materiał dowodowy wskazuje, że w okresie od 1 lutego 2012 r. do 31 marca 2013 r. z ramieniaspółek (...)do odwołującego było oddelegowanych ponad stu pracowników. Przeprowadzenie rekrutacji na taką skalę, a w dalszej perspektywie obsługa kadrowa takiej liczby zleceniobiorców były wyzwaniem przekraczającym ówczesne zasoby kadrowe odwołującego, stąd zawarcie umowy z agencją pracy tymczasowej było zasadne. Z drugiej stronyA. L.przekonująco argumentował, że o zawarciu umowy zR.30 stycznia 2012 r. nie zadecydował wyłącznie czterdziestoprocentowy rabat w kosztach dotyczących płatności podatków i składek, jak sugerował w decyzjach i w odpowiedziach na odwołania organ rentowy, lecz fakt, że spółka działała legalnie i współpracowała z dużąi wymagającą firmą, jaką jestD.. Z punktu widzenia odwołującego,spółka (...)była wiarygodnym godnym zaufania partnerem biznesowym.
W ocenie Sądu Okręgowego niesłuszne jest powołanie się przez organ rentowy na Wyrok Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2016 r. I UK 28/15i postanowienie Sądu Najwyższego z 30 marca 2016 r. I UK 21/16. Oba powyższe orzeczenia, choć również odnoszą się dospółek (...), to zapadły jednakw innym stanie faktycznym. Dotyczyły bowiem sytuacji, gdy pracodawca zawarłz agencją pracy tymczasowej umowę, w której uzgodniono, że dotychczasowi pracownicy pracodawcy zostaną przejęci w trybieart. 231§ 1 k.p.przez agencję,a następnie oddelegowani do tego pracodawcy jako pracownicy tymczasowi.W realiach niniejszego postępowania nie mamy do czynienia z taką sytuacją.W sposób jednoznaczny wykazano bowiem, że żaden ze zleceniobiorców zainteresowanych w niniejszym postępowaniu nie był pracownikiemani zleceniobiorcą w(...)przed zawarciem umowy zlecenia zR.czy KUK. Nie doszło zatem do sytuacji opisanej w przywołanych przez organ rentowy orzeczeniach Sądu Najwyższego, pozornego (i niedopuszczalnego) przejęcia pracowników w trybieart. 231§ 1 k.p.Osoby zawierające umowy zlecenia zR.i(...), a następnie delegowane do(...)jako pracodawcy użytkownika, miały świadomość, kto będzie pełnił funkcję ich pracodawcy, był im znany charakter zawieranej umowy oraz jakie będą okoliczności, warunki i przedmiot wykonywanych prac, a także jak będą kształtowały się zasady ich wynagradzania.
Zauważyć przy tym należy, żespółki (...)prowadziły dokumentację kadrowo-osobową swoich zleceniobiorców, to do pracowników tych spółek zleceniobiorcy zgłaszali dni wolne, zwolnienia lekarskie. Nie zajmowali się tym pracownicy kadr(...). Wypłatą wynagrodzeń, obliczaniem wysokości składek i podatków, wystawianiem zaświadczeń o zarobkach i druków(...)zajmowali się pracownicyspółek (...), również to te spółki dokonywały zgłoszeń zleceniobiorców do ubezpieczeń społecznych.
Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę okoliczności zawarcia umów zlecenia, sposób ich wykonywania oraz charakter łączącego strony stosunku prawnego, organ rentowy nie wykazał, że umowa z 30 stycznia 2012 r. międzyA. L.aR.była umową pozorną, a faktycznym zleceniodawcą ubezpieczonychM. S. (1),P. S. (1),K. D.,A. P. (1),I. J.,S. K.,M. Z. (1)iJ. S.był(...). Ze zgromadzonych dowodów wynika bowiem, że tospółka (...), a od 1 listopada 2013 r. KUK jako następca prawny, przez swoich zleceniobiorców realizowały postanowienia zawartej zA. L.umowy, poszukiwały zleceniobiorców celem oddelegowania do pracy w przedsiębiorstwie odwołującego, zawierały z nimi umowy i prowadziły sprawy kadrowe, wywiązując się z przyjętych obowiązków zapewnienia obsługi prac sezonowych.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżone decyzje z 6 i 8 czerwca 2016 r. w odniesieniu do ubezpieczonychM. S. (1),P. S. (1),K. D.,A. P. (1),I. J.,S. K.,M. Z. (1)iJ. S., uznając, że ww. osoby jako wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług u płatnika składek(...)A. L.nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł kierując się zasadą odpowiedzialnościza wynik procesu wyrażoną wart. 98 § 1 i 3 k.p.c.i obciążył nimi organ rentowy jako stronę przegrywającą. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego została określona jako suma kwot odpowiadających wartości przedmiotu sporu w odniesieniu do poszczególnych odwołujących, tj. na podstawie § 2 pkt 2-4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Koszty zastępstwa w sprawie z odwołania dotyczącegoM. S. (1)wynosiły 360,00 zł (wps – 1.194,12 zł),P. S. (1)– 360,00 zł (wps – 1.139,59 zł),K. D.– 1.200,00 zł (wps – 1.919,24 zł),A. P. (1)– 1.200,00 zł (wps – 4.084,26 zł),I. J.– 1.200,00 zł (wps – 2.295,56 zł),S. K.– 360,00 zł (wps – 1.175,13 zł),M. Z. (1)– 360,00 zł (wps – 582,25 zł),J. S.– 2.400,00 zł (wps – 5.945,80 zł).
O wynagrodzeniu kuratora adw.N. C.w punkcie 10 wyroku Sąd orzekł na podstawie § 1 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536) w zw. z § 2-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).
SSO Renata Gąsior