Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1561/20
Data wyroku: 2022-08-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Marek Jasiński
Słowa kluczowe: Najem pojazdu zastępczego
Podstawa prawna: art.34i 35 ustawy o ubezpieczeniach obowiazkowych
Teza: Wydatki na najem pojazdu zastępczego przekraczające koszty zaproponowane przez ubezpieczyciela dla skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością ubezpieczyciela w zakresie, w jakim ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.

Sygnatura akt I C 1561/20 upr.

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 sierpnia 2022 roku
Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Marek Jasiński
po rozpoznaniu 11 sierpnia 2022 roku wG.na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaJ. S.
przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.
o zapłatę

I
oddala powództwo;

II
zasądza odJ. S.na rzecz(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.3 617 zł (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygnatura akt I C 1561/20 upr.

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 14 września 2020 roku (wniesionym do Sądu 29 września 2020 roku), powódkaJ. S.prowadząca działalność gospodarczą podfirmą (...).C.J. S.wniosła o zasądzenie od pozwanej(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.kwoty 16917,06 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2018 roku do dnia zapłaty. Na powyższą kwotę składała się kwota 14868,33 zł tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz kwota 2048,73 zł tytułem odsetek skapitalizowanych na dzień 14 września 2020 roku, nadto o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że 26 lutego 2018 roku doszło do zdarzenia drogowego, w którego wyniku uszkodzeniu uległ pojazd markiV. (...)onumerze rejestracyjnym (...), stanowiący własnośćG. M.. Na czas naprawy poszkodowany korzystał z najmu pojazdu zastępczego u powoda, najem trwał od 27 lutego 2018 roku do 28 kwietnia 2018 roku, łącznie 37 dni. Ponadto z uwagi na powstałe uszkodzenia zaistniała konieczność holowania auta, a także przestoju na płatnym parkingu. Zgodnie z cennikiem umowy ostateczna wartość usług wynosiła 19010,88 zł. Na podstawie umowy cesji poszkodowany przelał na powódkę wierzytelność przysługującą mu w stosunku do zakładu ubezpieczeń. Szkoda została zgłoszona pozwanemu, który wypłacił kwotę 4143,55 zł. W ocenie powódki wypłacona kwota jest zaniżona, bowiem zgodnie zart. 361 § 1 k.c., szkoda ta mieści się w granicach związku przyczynowego ze szkodą, której doznał poszkodowany w zdarzeniu komunikacyjnym.
Odpowiedź na pozew wniosła pozwana, domagając się oddalenia powództwa oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie pozwanej, należało uwzględnić jedynie okres 16 dni jako czas w pełni uzasadniony na naprawę pojazdu oraz stawkę 197 zł za dobę najmu. Pozwany wskazał, że uwzględnił średnią cenę za takie usługi obowiązującą na lokalnym rynku. Dodatkowo wskazał, że osoba zgłaszająca zdarzenie została przez pracownika pozwanego poinformowana o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego za pośrednictwem(...) SAoraz o wysokości zaakceptowanych przez pozwanego stawkach za najem. W ocenie pozwanego, brak współpracy z ubezpieczycielem w toku postępowania likwidacyjnego doprowadził do nieusprawiedliwionego powiększenia rozmiaru szkody.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
26 lutego 2018 roku doszło do zdarzenia drogowego w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazdM. M.onumerze rejestracyjnym (...)należący doG. M.. Kierujący pojazdem markiO.onumerze rejestracyjnym (...)nie zauważył prawidłowo jadącego pojazdu markiV.i zmieniając pas ruchu uderzył w niego naulicy (...)wG.. W imieniu poszkodowanego zgłoszenia następnego dnia dokonałŁ. H.. Zgłaszający został poinformowany o obowiązku współdziałania z ubezpieczycielem celem uniknięcia zwiększenia rozmiarów szkody. Poinformowano, że właścicielowi pojazdu przysługuje pojazd zastępczy na czas naprawy, wysokość stawek była uzależniona od czasu najmu i klasy pojazdu, w klasie A do 92 zł, klasa B do 104 zł i w klasie C do 123 zł brutto w przypadku najmu pojazdów w(...)lub pojazdów specjalistycznych stawki uzgodnić należy z opiekunem szkody przed rozpoczęciem wynajmu. Ubezpieczyciel wskazał, że w przypadku samodzielnego najmu pojazdu, obniży on odszkodowanie do wysokości takiej, gdyby najem pojazdu był zorganizowany przez ubezpieczyciela.G. M.wynajął pojazd zastępczy wprzedsiębiorstwie (...). Pojazdem zastępczym byłP. (...)onumerze rejestracyjnym (...)po stawce 350 zł + VAT. W procesie likwidacji szkody poszkodowanemu pomagał znajomy z pomocy drogowej.G. M.nie porównywał stawek na rynku za wynajem pojazdu. Skorzystał z oferty która została mu przedstawiona.
(dowód: akta szkody – k. 44; umowa najmu pojazdu zastępczego – k. 18; przesłuchanie świadkaG. M.– k. 66-68)
Wierzytelność przysługująca właścicielowi pojazdu o zwrot kosztów z tytułu najmu auta zastępczego w związku ze szkodą komunikacyjną z dnia 26 lutego 2018 roku likwidowanej przez(...) Spółkę Akcyjnąz siedzibą wW.została zbyta umową cesji z dnia 4 kwietnia 2018 roku na rzeczJ. S.prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...).C.J. S.”. Pismem z dnia 24 lipca 2018 rokuJ. S.wezwała(...) Zakład (...)do zapłaty odszkodowania w wysokości 19010,88 zł, przesyłając ubezpieczycielowi fakturę VAT za usługi. Pismem z dnia 3 kwietnia 2018 rokuG. M.zlecił holowanie swojego pojazdu do warsztatu przyulicy (...)wG.. Oświadczeniem z dnia 4 kwietnia 2018 roku wskazał, że propozycję najmu pojazdu zastępczego otrzymał po 7 dniach od wypadku. W wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego,Zakład (...)uznał swoją odpowiedzialność do kwoty 4142,55 zł.
(dowód: umowa cesji – k. 13; wezwanie do zapłaty wraz z fakturą – k. 14-15; oświadczenia k. 19-20; akta szkody – k. 44)

Sąd zważył, co następuje
Powództwo podlegało oddaleniu w całości, z przyczyn szczegółowo wskazanych poniżej.
Stan faktyczny został przez Sąd ustalony na podstawie dowodów z dokumentów, które nie były przez strony kwestionowane, nadto na podstawie zeznań świadkaG. M., który był właścicielem pojazdu uczestniczącego w zdarzeniu komunikacyjnym oraz zbył wierzytelność która stała się podstawą skierowania przez powódkę pozwu w niniejszym postępowaniu. Stan faktyczny pomiędzy stronami był zasadniczo bezsporny. Przedmiotem sporu było, czy powódka była uprawniona do stosowania wyższych stawek za najem pojazdów od tych, które proponowane były przez ubezpieczyciela. Cesja wierzytelności na powódkę jawi się jako bezsporna, nadto okoliczność ta nie była kwestionowana w toku postępowania.
Należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych,(...)z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Zgodnie z art. 35 wyżej wymienionej ustawy, ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Sama odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego określona jest wart. 436 k.c., zgodnie z którym posiadacz pojazdu mechanicznego odpowiada za wyrządzone szkody na zasadzie ryzyka, chyba że dojdzie do zderzenia się dwóch pojazdów mechanicznych, wówczas odpowiedzialność kształtuje się na zasadach ogólnych. Szkoda ta musi pozostawać w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem ją wywołującym. Zgodnie zart. 361 § 1 i § 2 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Pozwany w niniejszej sprawie uznał swoją odpowiedzialność co do zasady jak i co do kwoty 4142,55 zł. Zaznaczył, że poszkodowany nie skorzystał z oferty najmu pojazdu zorganizowaną w ramach współpracującego z nim podmiotu, zatem przyczynił się do zwiększenia rozmiaru szkody w większym stopniu niż miałoby to miejsce, gdyby skorzystał z oferty najmu pojazdu u ubezpieczyciela. W niniejszej sprawie poszkodowany nie był bezpośrednio zaangażowany w proces likwidacji szkody. Korzystał on z pomocy innych osób które w jego imieniu podejmowały czynności związane z likwidacją pojazdów. Należy przyjąć, że okoliczności przekazywane osobie, za pośrednictwem której poszkodowany kontaktował się z ubezpieczycielem, były znane również i jemu.
Przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pojazdów mechanicznych obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego (por. uchwała Sadu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku, III CZP 5/11, OSNC 2012 nr 3, poz. 28). Z uwagi na istniejący obowiązek zmniejszenia i zapobiegnięcia szkodzie, nie wszystkie wydatki mogą być refundowane. Dłużnik powinien wyeliminować negatywne następstwa zdarzenia z zachowaniem proporcji pomiędzy korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Wydatki na najem pojazdu zastępczego przekraczające koszty zaproponowane przez ubezpieczyciela dla skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością ubezpieczyciela w zakresie, w jakim ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. W sytuacji, gdy ubezpieczyciel zapewnia poszkodowanemu pojazd zastępczy odpowiadający klasą i stanem pojazdu uszkodzonego, a mimo tego poszkodowany decyduje się na wynajem u innego podmiotu, po stawce znacznie wyższej od tej, którą zaproponował ubezpieczyciel, nie może powodować zwiększonego obciążania podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody. Nie uzasadnia tego nawet sytuacja, gdy wynajęcie pojazdu od ubezpieczyciela wiąże się z nieznacznie dłuższym czasem oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 roku, III CZP 20/17, OSNC 2018, nr 6, poz. 56). Niezbędnym jest, aby koszty wynajęcia pojazdu zastępczego uwzględniały zasadę proporcjonalności interesów dłużnika i wierzyciela. W niniejszej sprawie obowiązek ten nie został spełniony. Poszkodowany został bowiem szczegółowo poinformowany przez pracownika pozwanego o możliwości po pierwsze wynajęcia pojazdu zastępczego u ubezpieczyciela, po drugie, został poinformowany o stawkach dla poszczególnych segmentów pojazdów, jak też o konieczności konsultacji stawek za najem pojazdu w wypadku najmu pojazdów(...)oraz pojazdów specjalistycznych. Pomimo posiadanej wiedzy, poszkodowany wynajął pojazd zastępczy u powódki, po cenach odbiegających od tych proponowanych przez ubezpieczyciela. Oferta ubezpieczyciela była konkretna i nie wiązała się z obowiązkiem poniesienia dodatkowych kosztów po stronie poszkodowanego. Powódka nie podołała również ciężarowi dowodu określonemu wart. 6 k.c., nie wychodząc z inicjatywą dowodową celem ustalenia, czy stawki przez nią stosowane są celowo i ekonomicznie uzasadnione. Powyższe dotyczy również kosztów holowania auta a także przestoju na płatnym parkingu.
W ocenie Sądu wszystkie powyższe okoliczności przemawiały za tym, że powództwo zostały w niniejszej sprawie oddalone w całości.
Konsekwencją oddalenia powództwa w całości było orzeczenie o kosztach procesu. Mając na uwadze, że powód przegrał proces w całości, należało obciążyć go kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu określonej wart. 98 § 1 k.p.c.Na koszty procesu poniesione przez pozwanego złożyło się wynagrodzenie jednego pełnomocnika profesjonalnego w wysokości 3600 zł, stosownie do § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie stawek za czynności radców prawnych oraz kwota 17 zł tytułem poniesionej przez pozwanego opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sygnatura akt I C 1561/20 upr.

ZARZĄDZENIE
(...)

1
(...)

2
(...).A. Ł.przez PI;

3
(...)

(...)