Sąd Apelacyjny w Gdańsku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 310/20
Data wyroku: 2020-12-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Rafał Ryś, Jerzy Sałata, Włodzimierz Brazewicz
Słowa kluczowe: Kara łączna
Podstawa prawna: art. 437 par. 1 k.p.k.

Sygn. akt II AKa 310/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 grudnia 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący:  Sędzia SA Włodzimierz Brazewicz
Sędziowie:    SA Jerzy Sałata
SO del. Rafał Ryś (spr.)
Protokolant:  starszy sekretarz sądowy Joanna Tomaszewska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej wP.del.do Prokuratury Okręgowej wG.E. R.

po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2020 r.
sprawy

M. G., s.K.,ur. (...)wG.

o wydanie wyroku łącznego
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. aktIV K 40/20

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. M.z Kancelarii Adwokackiej wG.kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych, sześćdziesiąt groszy) brutto tytułem zwrotu kosztów obrony skazanego z urzęduw toku postępowania odwoławczego;

III
zwalnia skazanego z wydatków za II instancję, którymi obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 310/20

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.1.1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok łączny Sądu Okręgowego w Gdańsku z 23.06.2020 r., sygn. akt IV K 40/20 (dot. skazanegoM. G.)

0.1.1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

(x) obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.1.1.3. Granice zaskarżenia

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

(x) na korzyść
☐ na niekorzyść

☐ w całości

(x) w części

☐

co do winy

(x)

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

(x)

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

(x)

Zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.1.2.1. Ustalenie faktów

0.1.2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do kt ó rego fakt się odnosi

Dow ó d

Numer karty

nie dotyczy -art. 423 §1a kpk

0.1.2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

nie dotyczy -art. 423 §1a kpk

0.1.2.2. Ocena dowodów

0.1.2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

nie dotyczy -art. 423 §1a kpk

0.1.2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

nie dotyczy -art. 423 §1a kpk

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1

rażąca niewspółmierność wymierzonej skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności, poprzez nieuwzględnienie lub niedostateczne uwzględnienie okoliczności dotyczących skazanego, przede wszystkim jego właściwości i warunków osobistych, opinii o skazanym z zakładu karnego, które uzasadniają orzeczenie kary łącznej w niższym wymiarze

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
(x) niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd odwoławczy nie podziela powyższego (jedynego) zarzutu apelacyjnego, uznając przy tym, że przyjęta przez Sądmeritizasada łączenia kar (asperacji, właściwie godząca zasadę kumulacji i absorpcji) jest w zaistniałych warunkach zasadą sprawiedliwą, realizującą w sposób właściwy zadania postawione przed karą łączną, a także znajdującą wsparcie w opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okolicznościach, które winny być brane pod uwagę podczas wyrokowania w przedmiocie kary łącznej.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zaskarżonym wyrokiem połączono skazanemu karę 2 lat pozbawienia wolności z karą (łączną) roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, co skutkowało wymierzeniem kary łącznej w wysokości 3 lat pozbawienia wolności.
Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku opisał szczegółowo i systematycznie motywy, jakimi kierował się przy wymierzaniuM. G.kary łącznej pozbawienia wolności (str. 12-13). Skarżący tematu tego zasadniczo nie dotyka, nie wykazując jakichkolwiek konkretnych uchybień w zaprezentowanym rozumowaniu, ograniczając się do subiektywnej i mocno spłyconej oceny, że kara wina być w tym przypadku niższa niż 3 lata pozbawienia wolności, gdyż przemawia za tym dobra opinia skazanego z zakładu karnego i pozytywna prognoza penitencjarna sformułowana w tejże opinii. Obrońca głównie w tym tylko aspekcie – znajdującym się wszak w polu widzenia Sądu I instancji - upatruje przesłanki znaczącego łagodzenia wymierzanej kary łącznej, pomijając (przemilczając) inne argumenty, niekorzystne dla skazanego w procesie wymiaru kary łącznej, przywoływane i oceniane skrupulatnie przez Sąd Okręgowy. Można już w tym miejscu podkreślić, że właśnie z tego powodu, że skazany posiada bardzo dobre oceny za czas izolacji penitencjarnej, nie zastosowano wobec niego mechanizmu kumulacji kar, lecz zasadę absorpcji.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, sugerowanych przez skarżącego błędów w zaskarżonym wyroku w rzeczywistości nie popełniono. Sąd Okręgowy zasadnie wskazał zarówno na wytyczne wymiaru kary łącznej płynące z treściart. 85a kk, jak i na powszechnie przyjmowane w doktrynie oraz w orzecznictwie kryteria wymiaru tego rodzaju kary, oparte na związku przedmiotowym i czasowym występującym między zbiegającymi się przestępstwami. Trafnie też wskazał, że im bliższy jest ów związek między czynami, tym większe znaczenie zyskuje zasada absorpcji, im mniejszy - zasada kumulacji kar.
W dalszej kolejności, kierując się opisanymi przesłankami, Sądmeritirozważył więzi czasowe pomiędzy poszczególnymi czynami, a także rodzaj dóbr prawnych atakowanych przez skazanego (głównie przestępstwa przeciwko mieniu, ale także przeciwko wiarygodności dokumentów oraz przestępstwo narkotykowe). Rozważono także – tak eksponowaną przez obrońcę - aktualną sytuację życiową i prawną skazanego, przywołując w tym zakresie dowód z opinii o skazanym z jednostki penitencjarnej, z której wynika, że zachowanie skazanego i jego postawa w izolacji są bardzo dobre. Z argumentami tymi należy się zgodzić, gdyż obrazują one stan faktyczny wynikający z zebranych w sprawie dowodów, których wiarygodność nie jest bynajmniej kwestionowana w treści wniesionego środka odwoławczego. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji - wbrew odmiennym twierdzeniom apelującego - nadał tym okolicznościom właściwą wagę podczas rozważania wymiaru kary łącznej, doceniając je w odpowiednim stopniu, trafnie przy tym konstatując, że w omawianej sprawie zachodzi dość umiarkowany związek przedmiotowo - czasowy pomiędzy zbiegającymi się przestępstwami.
Nietrafne jest, w ocenie Sądu Apelacyjnego, subiektywne przekonanie autorki apelacji, jakoby przestępstwa popełniane przez skazanego „w większości były skierowane przeciwko temu samemu dobru prawnemu” (str. 3 apelacji). Jak wynika z zebranych w sprawie dowodów (odpisów wyroków skazujących),M. G.– tylko w zakresie rozważanych obecnie dwóch wyroków podlegających łączeniu - zaatakował przynajmniej trzy różne rodzajowo dobra prawne, chronione przepisami ustawy karnej; był bowiem skazywany za przestępstwa kwalifikowane zart. 284 §2 kk, zart. 270 §1 kk, a także z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Nie sposób zatem zgodzić się z obrońcą, że w rozpoznawanej sprawie związek przedmiotowy pomiędzy zbiegającymi się przestępstwami może przemawiać na korzyść skazanego w procesie wymiaru kary łącznej.
Nie można także zgodzić się z obrońcą, że popełnienie przez skazanego przestępstw w latach 2011-2015, a więc w pewnym odstępie czasowym w stosunku do wyrokowania w przedmiocie wyroku łącznego, powinno skłonić Sąd do wymierzenia relatywnie niższej kary łącznej – z uwagi na ocenę sylwetki skazanego, bardzo dobrze sprawującego się w warunkach izolacji penitencjarnej. Podany okres nie może być uznawany za szczególnie odległy z punktu widzenia prewencyjnych funkcji wymierzanej w tym postępowaniu kary łącznej, zaś sylwetkę skazanego należy oceniać także z perspektywy jego dotychczasowej drogi życiowej, a zwłaszcza mając na uwadze i to, że łączone obecnie kary (2 lata oraz 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności) wymierzono mu za przestępstwa popełnione w warunkach recydywy zart. 64 §1 kk, zaś łącznieM. G.był kilkanaście razy skazywany przez sądy karne. W obliczu przywołanych wyżej okoliczności oczywiście bezzasadne są tezy autorki apelacji o rzekomej weryfikacji swojego zachowania przez skazanego, czy o tym, że jest on skłonny do refleksji w kierunku trwałej przemiany własnej postawy. Nie negując takiej perspektywy, należy wyraźnie stwierdzić, że moment opisywany przez obrońcę z pewnością jeszcze w życiu skazanego nie nadszedł. Skoro tak, to i względy opisane wart. 85a kk- jak trafnie przyjął Sąd Okręgowy - nie pozwalają na orzeczenie kary łącznej na zasadzie pełnej, lub dalej idącej absorpcji.
Sąd odwoławczy ocenia, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym wyroku słusznie bazuje na zasadzie asperacji, stanowiącej swoiste wyważenie pomiędzy skrajnymi zasadami absorpcji i kumulacji. Odpowiada to realiom niniejszej sprawy, w której – jak słusznie przyjął Sąd Okręgowy – odstępy czasowe występujące pomiędzy czynami wchodzącymi w ramy zbiegu nie były bardzo ścisłe; podobnie w przypadku analizy naruszanych przez skazanego dóbr prawnych należy podkreślić, że brak tu daleko posuniętej jednolitości, o czym była już mowa. W tej sytuacji – nawet uwzględniając korzystne dla skazanego wnioski opinii z zakładu karnego – kara łączna z pewnością nie mogła zostać wymierzona z zastosowaniem pełnej (lub dalej idącej) absorpcji, gdyż nie byłaby to kara sprawiedliwa i zgodna z poprawnymi kryteriami opisanymi powyżej. Nie byłaby ona także w stanie zrealizować pożądanych zadań prewencyjnych, w szczególności w sferze prewencji indywidualnej, nakierowanej na osobę sprawcy wielokrotnego, niepoprawnego, którym bezspornie jest skazanyM. G.. W związku z wprowadzeniem doKodeksu karnegoart. 85a, niewątpliwie aktualne pozostaje dotychczasowe orzecznictwo (przywołane też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku), zgodnie z którym decydujące znaczenie przy wymiarze kary łącznej ma właśnie wzgląd na prewencyjne oddziaływanie kary - i to w zakresie prewencji ogólnej, jak i indywidualnej (
    por. Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 20.09.2001r. w sprawie II AKa 154/01, Prokuratura i Prawo 2002/4/26). W szczególności chodzi o to, by właściwie ukształtowana kara łączna oddziaływała wychowawczo na sprawcę oraz chroniła w odpowiednim stopniu społeczeństwo przed niebezpieczeństwem ponownego dopuszczenia się przez niego czynu zabronionego.

Wniosek

- obniżenie kary łącznej pozbawienia wolności, ewentualnie
- uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
(x) niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na brak uwzględnienia zarzutu rażącej niewspółmierności wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolności (3 lata) i uznanie tej kary za prawidłową - brak jest możliwości realizacji wniosku apelacyjnego, ukierunkowanego na obniżenie kary. Brak jest także podstaw ustawowych do uchylenia wyroku w celu skierowania sprawy do ponownego rozpoznania w I instancji.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

- brak

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.1.5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

0.1.- kara łączna 3 lat pozbawienia wolności

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Brak uwzględnienia zarzutu apelacyjnego dot. wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności, uznanie tej kary za prawidłową (sprawiedliwą).
Sąd odwoławczy miał nadto na uwadze aktualny stan prawny w zakresie ukształtowania instytucji kary łącznej. Odnotowano zatem, że obecnie obowiązującyart. 85 § 1 k.k., stosowanie do treści art. 81 ust 2 ustawy z 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 1086), kształtuje zasady orzekania kary łącznej w stosunku do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie wymienionej ustawy. W przypadkuM. G.warunek ten nie został spełniony, gdyż po 24 czerwca 2020 r. w stosunku do skazanego nie zapadł jakikolwiek wyrok skazujący. Tym samym przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy reżim prawny, ustalony przy zastosowaniuart. 4 §1 kk, nie kwestionowany w treści apelacji obrońcy, należało uznać za prawidłowy.
---

0.1.5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.1.1.

Przedmiot i zakres zmiany

0.0.1.---

Zwięźle o powodach zmiany

---

0.1.5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.1.5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

---

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

----

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

----

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---

0.1.5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

- ---

0.1.5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

pkt II

Sąd Apelacyjny – na podstawie §2 pkt 1, §4 ust. 1 i 3, §17 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2016.1714), a takżeart. 618 § 1 pkt 11 kpk- przyznał obrońcy, na jego wniosek, koszty pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym (wraz z podatkiem VAT – 23%) w kwocie 147,60 zł., albowiem skazany korzystał w II instancji z pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu, zaś koszty te nie zostały przez niego uiszczone nawet w części.

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

pkt III

Zwolniono skazanegoM. G.z wydatków postępowania odwoławczego - z uwagi na ujawnioną w toku postępowania jego sytuację finansową i życiową. Skazany nie posiada istotnego majątku, zaś jego wynagrodzenie za pracę na terenie zakładu karnego jest stosunkowo niskie. Przez najbliższy czas skazany nie będzie posiadał znaczących możliwości zarobkowych, gdyż karę pozbawienia wolności – uwzględniając niniejsze rozstrzygnięcie - zakończy odbywać dopiero pod koniec 2022 roku.

7

PODPIS

0.1.1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wymiar kary łącznej pozbawienia wolności

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☐ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana