Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 315/20
Data wyroku: 2021-06-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mieczysław Brzdąk, Tomasz Tatarczyk, Tomasz Ślęzak
Słowa kluczowe: Lokal mieszkalny
Podstawa prawna: art. 5 ust 1 ustawy z 7.07.2005r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania nieruchomości, art. 2 ust 2 ustawy z 15.12.2000r. o zasadach zbywania mieszkań

Sygn. akt I ACa 315/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 czerwca 2021 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Mieczysław Brzdąk

Sędziowie :

SSA Tomasz Ślęzak (spr.)
SSO del. Tomasz Tatarczyk

po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2021 r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaR. M.
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II C 494/16

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
zobowiązuje pozwaną(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.do złożenia oświadczenia woli następującej treści:

a
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.ustanawia odrębną własność lokalu mieszkalnego numer6 położonego w budynku wB.przyulicy (...),o powierzchni 62,12 m2wraz z przynależną piwnicą o powierzchni 4,55 m2, z własnością którego związany jest udział wynoszący(...)części w prawie własności gruntu oraz w prawie własności części budynku i urządzeń które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, objętychksięgą wieczystą numer (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Bytomiu,

b
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.przenosi na powodaR. M.odrębną własność lokalu nr6 położonego w budynku wB.przyulicy (...),o powierzchni 62,12 m2wraz z przynależną piwnicą o powierzchni 4,55 m2, z własnością którego związany jest udział wynoszący(...)części w prawie własności gruntu oraz w prawie własności części budynku i urządzeń które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, objętychksięgą wieczystą numer (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Bytomiu, za cenę nabycia 7 850 (siedem tysięcy osiemset pięćdziesiąt) złotych;

2
zasądza od pozwanej na rzecz powoda 3 600 (trzy tysiące sześćset) złotych z tytułu kosztów procesu,

3
nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Katowicach 1 816,18 (tysiąc osiemset szesnaściei 18/100) złotych z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych;

II
zasądza od pozwanej na rzecz powoda 6 750 (sześć tysięcy siedemset pięćdziesiąt) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnegoi kasacyjnego;

III
nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w Katowicach) 1 208,37 (tysiąc dwieście osiem i 37/100) złotych z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych.

SSA Tomasz Ślęzak

SSA Mieczysław Brzdąk

SSO del. Tomasz Tatarczyk

I ACa 315/20

UZASADNIENIE
G. M.(poprzedniczka prawna powodaR. M.) wniosła do Sądu Okręgowego w Katowicach pozew o zobowiązanie pozwanejPrzedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.- dalej PBSz (poprzedniczki prawnej pozwanej- (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.), do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu odrębnej własnościlokalu mieszkalnego nr (...)o pow. 62,45 m2, znajdującego się w budynku przyul. (...)wB., wraz z własnością odpowiedniego udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz w częściach i urządzeniach wspólnych budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, objętychksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Bytomiu, a także o przeniesienie na nią własności opisanego lokalu za cenę w kwocie 7.806,25 zł. Powódka jako podstawę swoich żądań wskazała art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania nieruchomości (dalej u.z.n.u) oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych, osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (dalej u.z.z.m).
Wobec śmierciG. M.postępowanie w sprawie zostało zawieszone, a następnie podjęte z udziałem jej jedynego spadkobiercy, synaR. M.. Strona pozwana podniosła wówczas, żeR. M.ma inne miejsce zamieszkania niżG. M., tym samym nie należy do kręgu osób uprawnionych wymienionych w art. 2 ust. 2 b u.z.z.m. Strona pozwana podniosła także, żeR. M.może wstąpić do toczącego się procesu pod względem formalnym, ale merytorycznie nie jest to równoznaczne z uznaniem, że może dochodzić zasądzenia prawa, które nie zostało jeszcze przyznaneG. M..
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017 roku Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo i nie obciążył powoda kosztami postępowania.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że okoliczności sprawy pozostawały między stronami bezsporne gdy chodzi o umowy najmu zawarte 3 czerwca 1970 r. i 1 lipca 2011 r. Przedmiotem sporu między stronami pozostaje natomiast okoliczność, czy pierwotna powódka mogła domagać się zobowiązania pozwanej do złożenia oświadczenia woli w trybie art. 5 ust. 1 u.z.n.u oraz art. 2 ust.2 u.z.z.m. W ocenie Sądu Okręgowego,na to pierwsze pytanie odpowiedź jest pozytywna, natomiast roszczenia powodaR. M.o zobowiązanie pozwanej(...) sp. z o.o.wB.do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu odrębnej własnościlokalu mieszkalnego nr (...), znajdującego się w budynku przy(...)wB., wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz w częściach i urządzeniach wspólnych budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali i o przeniesieniu na niego własności opisanego lokalu za cenę stanowiącą 5 % wartości lokalu, nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że powód w lokalu objętym żądaniem pozwu nie mieszkał, nie był też jego najemcą, a jako pracownik PBSz, otrzymał lokal mieszkalny położony wB.przyAl. (...)i tym samym jego potrzeby mieszkaniowe jako pracownika PBSz zostały w pełni zaspokojone.
Jednocześnie Sąd ten, cytującart. 922 § 1 i 2 k.c.stwierdził, żeG. M.była osobą uprawnioną do złożenia wniosku o wykup mieszkania w rozumieniuart. 2 pkt.2 a u.z.z.m. Ustawa ta nie reguluje w żaden sposób kwestii, czy i kto dziedziczy uprawnienie przysługujące osobie uprawnionej w sytuacji jej śmierci, wskazuje jedynie kto jest osobą uprawnioną. Art. 2 ust. 2 b ustawy przewiduje, że osobami uprawnionymi są osoby, które stale zamieszkiwały z osobą uprawnioną. Przepis ten obejmuje swoim kręgiem osoby, które prowadziły z uprawnioną wspólne gospodarstwo domowe. Przepisy tej ustawy przewidują też, że uprawnienie przechodzi na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Apelację od tego wyroku wniósł powódR. M.zrzucając:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. 2001, nr 4, poz. 24 ze zm. dalej jako: u.z.z.m.) w zw. zart. 5 ust. 1-2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości(Dz.U. 2005, nr 157, poz. 1315, dalej jako: u.z.n.u.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uregulowane wart. 5 ust. 1u.z.n.u. prawo żądania sprzedaży mieszkania przez spółkę handlową z chwilą śmierci uprawnionego najemcy przechodzi na inne osoby wymienione w art. 2 pkt 2 lit. b u.z.z.m., wobec czego nie należy do spadku; podczas gdy art. 2 pkt 2 lit. b u.z.z.m. wyznacza jedynie krąg osób uprawnionych i nie reguluje zagadnień związanychz w/w prawem;
- naruszenie przepisu prawa materialnego przez zastosowanie w niniejszej sprawieart. 922 § 2 k.c., czyli normy regulującej jakie majątkowe prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym nie należą do spadku, chociaż prawidłowa wykładniaart. 2 pkt 2 lit bu.z.z.m. w zw. zart. 5 ust. 1-2u.z.n.u. prowadzi do wniosku, że prawo żądania sprzedaży mieszkania przez spółkę handlową podlega dziedziczeniu, gdyż nie jest ściśle związane z osobą spadkodawcy, ani też nie przechodzi na oznaczone osoby niezależnie od tego czy są one spadkobiercami.
W oparciu o te zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez:
- zobowiązanie pozwanej(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wB.do złożenia oświadczenia woli, którego treścią jest ustanowienie odrębnej własnościlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wB.przyul. (...), o powierzchni 62,45 m2wraz z własnością odpowiedniego udziałuw prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz w częściach i urządzeniach wspólnych budynku, nie służących wyłącznie do użytku właścicieli lokali objętychksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Bytomiu;
- zobowiązanie pozwanej(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wB.do złożenia oświadczenia woli, którego treścią jest przeniesienie na powoda odrębnej własnościlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wB.przyul. (...), o powierzchni 62,45 m2wraz z własnością odpowiedniego udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz w częściach i urządzeniach wspólnych budynku, nie służących wyłącznie do użytku właścicieli lokali objętychksięgą wieczystą nr (...), za cenę 7.806,25 zł
Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
Wyrokiem z dnia 26 marca 2018 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację i nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego.
Sąd drugiej instancji podzielił ocenę prawną w przedmiocie nabycia przez powoda uprawnienia objętego żądaniem w tej sprawie. Podkreślił, żeG. M.mogła uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie, bowiem spełniała przesłanki osoby uprawnionej w rozumieniuart. 2 pkt 2bu.z.z.m. Przyjął natomiast, że powód nie jest osobą uprawnioną, nie uzyskał prawa najmu lokalu ani jako pracownik pozwanej, ani jako osoba bliska takiego pracownika, poza tym nie mieszkał w tym lokalu, miał przy tym zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe w innym lokalu, do którego uzyskał uprawnienia na preferencyjnych warunkach. Uznał, że dochodzone roszczenie było ściśle związane z osobą zmarłej (art. 922 k.c.), powód zaś mógłby uzyskać uprawnienie przewidziane wart. 2 pkt 2bu.z.z.m., gdyby sam spełniał przesłanki do jego uzyskania. W konkluzji spostrzegł, że uprawnienie związane z możliwością nabycia lokalu na warunkach preferencyjnych nie weszło w skład spadku.
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 5 ust. 1-2 u.z.n.u. w związku zart. 2 pkt 2a i 2bu.z.z.m. orazart. 922 § 2 k.c.w związku z art. 5 ust. 1-2 u.z.n.u. orazart. 2 pkt 2a i 2bu.z.z.m.
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2020 roku Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie podkreślił, żeG. M.przysługiwało roszczenie o przeniesienie na nią własności lokalu na zasadach preferencyjnych, gdyż spełniała ona przesłanki osoby uprawnionej przewidziane w art. 2 pkt 2b u.z.z.m. Znajduje to zresztą potwierdzenie w jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego ( wyroki z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawach V CSK 402/18, V CSK 417/18, V CSK 420/18, V CSK 419/18 i V CSK 422/18, niepubl.). Powstaje natomiast pytanie, czy to roszczenie podlega dziedziczeniu i w związku z tym z chwilą śmierciG. M.przeszło na jej synaR. M..
Zgodnie zart. 922 § 1 k.c., prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Nie ulega wątpliwości, że rozważane roszczenie jest prawem majątkowym. Wedługart. 922 § 2 k.c., nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Osobą uprawnioną jest przede wszystkim najemca mieszkania (art. 2 pkt 2au.z.n.u.), a więc w niniejszej sprawieG. M.. Z chwilą śmierci osoby pierwotnie uprawnionej(tu:G. M.) taką osobą jest stale zamieszkały z najemcą w chwili jego śmierci, małżonek, zstępny, wstępny, rodzeństwo, osoba go przysposabiająca albo przez niego przysposobiona oraz osoba pozostająca z najemcą we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 2 pkt 2b u.z.n.u.). W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było takiej osoby, w szczególności bowiem syn najemczyniR. M.nie spełniał przesłanki stałego zamieszkiwania. Sytuacja jest więc podobna jak w wypadku ogólnej regulacji dotyczącej śmierci najemcy mieszkania zamieszczonej wart. 691 k.c., z tą jednak różnicą, że w razie braku osób wymienionych w§ 1stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa (art. 691 § 3 k.c.). Takiego przepisu nie ma jednak w u.z.n.u. Oznacza to, że w razie braku osób wymienionych wart. 2 pkt 2bu.z.n.u. już istniejące roszczenie osoby uprawnionej do nabycia mieszkania nie wygasa, ale podlega dziedziczeniu.
Uzasadniając tę tezę, Sąd Najwyższy posiłkowo odwołał się do wykładni historycznej, dotyczącejart. 8dawnejustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnychi dodatkach mieszkaniowychw pierwotnym brzmieniu (Dz.U. Nr 105, poz. 509ze zm.). Przepis ten przewidywał wstąpienie w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po śmierci najemcy jego zstępnych, wstępnych, pełnoletniego rodzeństwa, osób przysposabiających albo przysposobionych oraz osoby, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z najemcą, mieszkających z nim stale do chwili jego śmierci. Nie było natomiast regulacji stanowiącej, że w razie braku tych osób stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasał. Sąd Najwyższy przyjął w dwóch uchwałach z dnia 16 maja 1996 r.,III CZP 40/96 (niepubl.) i III CZP 46/96 (OSNC 1996, nr 7-8, poz. 104), że jeżelinie było osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnegona podstawieart. 8 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r., najem ten podlegał dziedziczeniu. Wyjaśnił też m.in., że w doktrynie i w orzecznictwie był i jest przyjęty pogląd, że najem jako prawo majątkowe, niezwiązane ściśle z osobą najemcy, podlega dziedziczeniu (art. 922 § 1 k.c.). Sąd Najwyższy wskazał w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 1996 r., I CRN 55/96 (OSNC 1996 nr 9, poz. 123), żeart. 8 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r.nie określał skutków prawnych sytuacji, gdy brak było osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu. Jeśli zatem dawnyart. 691 k.c.(uchylony przezustawę z dnia 2 lipca 1994 r.) przewidywał w takiej sytuacji wygaśnięcie stosunku najmu, zaś takiej konsekwencji prawnej nie przewidywałart. 8 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r., to jedyny poprawny wniosek, jaki się nasuwał, sprowadzał się do tezy, że w takim wypadku prawa i obowiązki wynikające z umowy najmu podlegały dziedziczeniu na zasadach ogólnych. Dla porządku trzeba dodać, żeart. 8 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r.został - na podstawieustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz o zmianie ustawy - Prawo spółdzielcze(Dz.U. Nr 111, poz. 723) - uzupełniony o ust. 2, zgodnie z którym w razie braku osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu lub w razie zrzeczenia się przez nie tego prawa, stosunek najmu lokalu wygasał.
Sąd Apelacyjny ponownie rozpoznając sprawę uznał, że zaszła potrzeba dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii uzupełniającej biegłej sądowej na okoliczność ustalenia aktualnej wartości rynkowejlokalu mieszkalnego numer (...)położonego wB.przyulicy (...), opinia w tym zakresie wydana była w dniu 31 stycznia 2017 roku (uzupełniona w maju 2017 roku). Z aktualnej opinii wynika, że wartość tej nieruchomości lokalowej na dzień sporządzenia opinii tj. 17 listopada 2020 roku wynosi 157 000 złotych, powierzchnia użytkowa lokalu to 62,12 m2, a powierzchnia przynależnej do lokalu piwnicy to 4,55 m2. Wielkość udziału w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo własności gruntu oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali (z przynależną piwnicą) to 0,(...)((...)) - wyciąg z opinii uzupełniającej, karta 469 akt.
Do opinii tej strona pozwana wniosła zarzuty podnosząc zastrzeżenia zgłaszane już do pierwszej opinii w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Pozwana zarzuciła, że biegła zmieniała wyliczenie w zakresie udziału powoda w nieruchomości wspólnej i popełniła błąd w wyliczeniu tego udziału - w opinii z 31 lipca 2017 roku (chodzi zapewne o styczeń w lipcu bowiem nie była wydawana żadna opinia w tej sprawie) udział wyniósł 0,0,(...), ułamkowy(...)w opinii zaktualizowanej 17 listopada 2010 roku udział przypadający na lokal powoda wynosi 0,(...), a ułamkowy(...). Ponadto pozwana ponownie podniosła, że można mieć wątpliwości czy biegła prawidłowo dokonała szacowania wartości spornego lokalu i czy dobrała do porównania prawidłowe nieruchomości.
Ustosunkowując się do tych zarzutów biegła sądowa, rzeczoznawca majątkowyA. R.podtrzymała wydaną opinię uzupełniającą z dnia 17 listopada 2010 roku i zawarte w niej ustalenia tak co do udziału lokalu powoda w nieruchomości wspólnej ( tu biegła przedstawiła sposób obliczenie powierzchni wszystkich lokali w budynku przyulicy (...)wB.i ich udziałów w nieruchomości wspólnej) jak i przyjętą metodologię wyceny opartą na analizie rynku nieruchomości ze wskazaniem ilości transakcji sprzedaży nieruchomości lokalowych i podstaw prawnych dokonanej wyceny (pismo biegłej z dnia 17 maja 2021 roku, karta 546 akt).
Strona pozwana wniosła także o dopuszczenie dowodów z dokumentów: kopii wyroków Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 stycznia 2017 roku, Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 marca 2018 roku, kopii aktu notarialnego z dnia 29 maja 2018 roku, odpisu księgi wieczystej i kopii umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego wB.przyAl. (...), na okoliczność, że powodowi przysługuje prawo do innego lokalu nabytego od pozwanej na podstawie prawnej na którą powołuje się w tej sprawie (pismo pozwanej z dnia 28 kwietnia 2021 roku, karta 519 akt).
W toku postępowania apelacyjnego, w związku z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego budynkiem w którym znajduje się lokal mieszkalny będący przedmiotem tego postępowania w prawo własności tego gruntu, powód zmienił powództwo domagając się złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu odrębnej własności lokalu wraz z przynależną piwnicą i własnością odpowiedniego udziału w prawie własności gruntu oraz przeniesienia tak ustanowionej własności na rzecz powoda za cenę 7806,25 złotych ( pismo powoda z dnia 23 września 2020 roku, karta 463 akt).
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
W pierwszej kolejności wskazać należy naart. 39820k.p.c.w związku zart. 39815k.p.c.z których wynika, że Sąd Najwyższy w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenia w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, lub innemu sądowi równorzędnemu, a sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy.
W tej sprawie Sąd Najwyższy, na skutek skargi kasacyjnej powoda, wyrokiem z dnia 24 stycznia 2020 roku uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 marca 2018 roku wydany w sprawie o sygn. akt I A Ca 999/17 i przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach sprawę do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku uchylającego wyrok Sądu drugiej instancji Sąd Najwyższy dokonał wykładni prawa mającego zastosowanie w tej sprawie i wyraził istotny dla jej rozstrzygnięcia pogląd, że przysługująceG. M.uprawnienie do przeniesienia na nią lokalu mieszkalnego o który chodzi w tej sprawie na zasadach preferencyjnych jako osobie spełniającej przesłanki przewidziane w art. 2 pkt 2b u.z.z.m. podlega dziedziczeniu.
W związku z tym Sąd Apelacyjny, ponownie rozpoznając sprawę uznał apelację powoda za uzasadnioną. Skoro bowiem powód jako spadkobierca swojej matki, pierwotnej powódki w tej sprawieG. M., odziedziczył uprawnienie do nabycia będącej przedmiotem sprawy nieruchomości lokalowej należało, po zmianie powództwa (co było związane z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem gdzie lokal się znajduje w prawo własności tego gruntu) zobowiązać pozwaną(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.do złożenia oświadczenia woli następującej treści:
- (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.ustanawia odrębną własnośćlokalu mieszkalnego numer (...)położonego w budynku wB.przyulicy (...),o powierzchni 62,12 m2wraz z przynależną piwnicą o powierzchni 4,55 m2, z własnością którego związany jest udział wynoszący(...)części w prawie własności gruntu oraz w prawie własności części budynku i urządzeń które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, objętychksięgą wieczystą numer (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Bytomiu,
- (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.przenosi na powodaR. M.odrębną własnośćlokalu nr (...)położonego w budynku wB.przyulicy (...), o powierzchni 62,12 m2wraz z przynależną piwnicą o powierzchni 4,55 m2, z własnością którego związany jest udział wynoszący(...)części w prawie własności gruntu oraz w prawie własności części budynku i urządzeń które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, objętychksięgą wieczystą numer (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Bytomiu, za cenę nabycia 7 850 złotych.
Cena nabycia ustalona została w oparciu o zaktualizowaną w postępowaniu apelacyjnym wartość nieruchomości lokalowej przy przyjęciu, przewidzianej w art. 6 ust. 1 i 2 u.z.z.m., 95% bonifikaty.
Rozstrzygnięcia tego nie podważają ani zarzuty pozwanego zgłoszone do opinii biegłej sądowej wydanej w postępowaniu apelacyjnym, ani dowody zawarte w piśmie pozwanego z dnia 28 kwietnia 2021 roku.
Zarzuty do opinii nie są uzasadnione. Zarzut dotyczący błędu w obliczeniu udziału lokalu powoda w nieruchomości wspólnej jest bezzasadny pozwana bowiem porównała wyliczony udział w opinii uzupełniającej wydanej w postępowaniu apelacyjnym z wyliczeniem tego udziału w opinii podstawowej z dnia 31 stycznia 2017 roku wydanej w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Tymczasem ta opinia podstawowa została uzupełniona opinią z dnia 23 maja 2017 roku (karta 327 akt) w której biegła wielkość udziału lokalu powoda w nieruchomości wspólnej w wersji z przynależna piwnicą, a więc właściwej, określiła w sposób tożsamy jak w opinii wydanej na potrzeby postępowania apelacyjnego przeprowadzonego po uchyleniu wyroku poprzedniego przez Sąd Najwyższy i jest to 0,02016, a w ułamku(...), czyli wartość przyjęta w wydanym wyroku. Nie zasługiwał na uwzględnienie także, powtórzony przez pozwaną, zarzut błędnej metody wyceny nieruchomości lokalowej powoda. Biegła w sposób jasny, rzeczowy i logiczny wyjaśnia sposób tej wyceny i przyjętą metodologię opartą na obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa, ze wskazaniem ilości i rodzaju transakcji sprzedaży podobnych nieruchomości lokalowych. Co istotne biegła dokonywała wyceny także innych lokali w tym rejonie i tym samych budynku stosując tą sama metodologię wyceny.
Do oddalenia apelacji nie mogły także prowadzić przedstawione przez pozwaną w postępowaniu apelacyjnym dowody. Okoliczność, że powód nabył w trybie przewidzianym przepisami prawa mającymi zastosowanie w tej sprawie inną nieruchomość lokalową, którą następnie sprzedał po cenie rynkowej, nie może bowiem niweczyć przesądzonego w tej sprawie jego uprawnienia do nabycia lokalu będącego jej przedmiotem.
Z tych względów Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i zobowiązał pozwaną do złożenia przytoczonych wyżej, zawartych w sentencji zaskarżonego wyroku, oświadczeń woli.
O kosztach postępowania przed Sądem pierwszej instancji orzeczono na podstawie art.art. 98 § 1 i 3 k.p.c.iart. 99 k.p.c.oraz§ 6 pkt 6, obowiązującego w dacie wniesienia powództwa,rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W zakres tych kosztów wchodzą: koszty zastępstwa procesowego 3600 złotych, koszty opinii 1704,62 złote i koszty stawiennictwa świadka 111.56 złotych.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, obok wymienionych wyżej przepisówkodeksu postępowania cywilnego, jest także § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zmienionego rozporządzeniem z dnia 3 października 2016 r (Dz. U. 2016, poz. 1667).
SSO Tomasz Tatarczyk  SSA Mieczysław Brzdąk   SSA Tomasz Ślęzak