Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 363/19
Data wyroku: 2020-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Radlińsla, Marzanna Piekarska-Drążek, Ewa Jethon
Słowa kluczowe: Pomocnictwo, Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 3 k.k.

Sygn. akt II AKa 363/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 listopada 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący Sędzia SA - Ewa Jethon (spr.)
Sędziowie  SA  - Marzanna Piekarska-Drążek
SO (del.)  - Dorota Radlińsla
Protokolant Tomasz Bilewski
przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego
i oskarżycielki posiłkowejL. O.
po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r.
sprawy:

1
A. Z.urodz. (...)wW., synaE.iM.;

2
Ł. Z.urodz. (...)wW., synaA.iM.;

oskarżonych zart. 18§3 k.k.286§1 k.k.w zw. zart.12 k.k.
i ad. 2 zart. 18§3 k.k.286§1 k.k.w zw. zart.294 §1 k.k.w zw. zart.12 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt XVIII K 286/18

I
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoA. Z.w ten sposób, że:

1. w ramach przypisanego w punkcie I czynu uznaje go za winnego tego, że w dniu 8 czerwca 2018 r. wW., działając w celu osiągniecia korzyści majątkowej, pomógłŁ. Z.w popełnieniu przestępstwa na szkodęL. O.w ten sposób, że kierując pojazdem makiF. (...)onr rej (...), umożliwił mu odebranie środków pieniężnych w kwocie 20.000 zł pochodzących z przestępstwa oszustwa i oddalenie się z miejsca popełnienia przestępstwa, tj. czynu zart. 18§3 k.k.286§1 k.k.i za to wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności i na podstawieart. 33§2 i 3 k.k.orzeka grzywnę w wymiarze 10 (dziesięciu) stawek dziennych po 100 (sto) złotych;
2. na podstawieart. 69§1 i 2 k.k.,art.70§1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoA. Z.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 3 (trzech) lat próby;
3. na podstawieart.63§1 k.k.na poczet orzeczonej wobec oskarżonegoA. Z.kary grzywny zalicza okres zatrzymania w dniu 15 czerwca 2018 r. , jako równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny;
4. orzeczony wobecA. Z.w punkcie III wyroku obowiązek naprawienia szkody ogranicza do kwoty 20 000 (dwudziestu tysięcy) zł;

II
W pozostałej części utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoA. Z.;

III
utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy wobec oskarżonegoŁ. Z.;

IV
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatE. A.- Kancelaria Adwokacka wW.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23% VAT z tytułu wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoŁ. Z.wykonywaną przez Sądem Apelacyjnym;

V
zasądza na rzecz Skarbu Państwa odŁ. Z.koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym z tytułu opłaty kwotę 300 (trzystu) zł a odA. Z.za obie instancje, w tym z tytułu opłaty kwotę 380 (trzystu osiemdziesięciu) zł.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 363/19

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2019 r.
w sprawie o sygn. akt XVIII K 286/18

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońców oskarżonychA. Z.iŁ. Z.

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

A. Z.
Ł. Z.

Fakt pracyA. Z.w systemie zmianowym, co drugi dzień.
Fakt zamieszkiwaniaŁ. Z.z rodzicami.

ZeznaniaM. Z.
na rozprawie apelacyjnej w dniu 5 listopada 2020 r.

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

A. Z.
Ł. Z.

Wykluczenie poinformowania ojca o odbiorze pieniędzy z miejsca, gdzie podwiózł syna w dniu 8 czerwca 2018 r. na parking przy l.(...)(...),

ZeznaniaM. Z.
na rozprawie apelacyjnej w dniu 5 listopada 2020 r.

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu.

ZeznaniaM. Z.

Jej zeznania mają jedynie znaczenie w zakresie twierdzeń o wzajemnych trudnych relacjach rodzinnych spowodowanych uzależnieniem synaŁ. Z.i jego wcześniejszej karalności, , jak tez faktu, że syn w dalszym ciągu zamieszkuje wraz z rodzicami.

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Wskazać fakt

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu.

Wykluczenie poinformowania ojca o odbiorze pieniędzy z miejsca, gdzie podwiózł syna w dniu 8 czerwca 2018 r. na parking przyul. (...),

ZeznaniaM. Z.

Zeznania świadka nie podważyły oceny Sądu w zakresie okoliczności zdarzenia w dniu 8 czerwca 2018 r. przyul. (...)zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na str. 15-16.M. Z.nie była świadkiem zdarzenia, jak też codziennie pracowała, jej twierdzenia mają wyłącznie charakter postulatywny i życzeniowy.

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzuty apelacji obrońcy oskarżonegoŁ. Z..

1. obraza przepisów postępowania karnego dotyczących zasad analizy i oceny materiału dowodowego, wskutek czego Sąd nie dokonał prawdziwych ustaleń faktycznych, ocenił znaczenie dowodów bez zachowania kryterium istnienia logicznego i zgodnego z zasadami doświadczenia związku pomiędzy faktami udowodnionymi a okolicznościami uznanymi za takie na podstawie analizy istniejących faktów, co miało decydujący wpływ na treść wniosków i ustaleń Sądu w zakresie oceny wiarygodności wyjaśnień oskarżonego i interpretacji dowodów z dokumentów
2. obraza przepisów postępowania karnego poprzez naruszenie reguł zasady swobodnej oceny dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, polegającej na dowolnej a nie swobodnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenie wyjaśnień oskarżonego i złożonych dokumentów a w rezultacie bezpodstawne uznanie, że oskarżony miał świadomość wypełnienia znamion czynu zart. 286 kkprzez inne nieustalone osoby i swoim działaniem wypełnił znamiona zarzucanego mu przestępstwa
3. błąd w ustaleniach faktycznych wskutek nieprawidłowego uzupełniania luk w materiale dowodowym wnioskami z innych wnioskowanych okoliczności, w konsekwencji oparcie ustaleń i treści wyroku napodstawie okoliczności domniemanych, nieudowodnionych co miało wpływ na treść wyroku, a wskutek dokonania błędnych ustaleń faktycznych doprowadziło do uznania oskarżonegoŁ. Z.za winnego popełnienia czynu w zakresie zarzucanym mu w akcie oskarżenia.
4. naruszenie prawa materialnegoart. 18 §3 kkw zw. zart. 286 §1 kkpoprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie że oskarżony udzielił pomocnictwa do popełnienia występku oszustwa w sytuacji gdy w sprawie nie istnieją żadne dowody ani poszlaki wskazujące na to że oskarżony miał pełną świadomość co do tego że swoim działaniem realizuje znamiona strony podmiotowej i przedmiotowej zarzucanego mu czynu.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

Zarzut 1 i 2.
Niezasadność zarzutów obrońcy oskarżonego i użytej na ich poparcie argumentacji, kwestionujących prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego, wynika z instrumentalnego przytoczenia własnej interpretacji dowodów, prezentowanych kolejno w oderwaniu od siebie. Tak dokonana ocena, rekomendowana przez skarżącego, nie może być uwzględniona, jako sprzeczna z dyrektywamiart.7 k.p.k., których to naruszenie zarzuca Sądowi.
Tymczasem Sąd Okręgowy ocenił dowody w powiązaniu ze sobą, uwzględniając także zmieniający się ich kształt w toku postępowania, jak wyjaśnienia oskarżonych.
Słusznie wskazał Sąd Okręgowy, że oskarżonemu zarzucono popełnienie występku w formie pomocnictwa, które nie wymaga, jak oszustwo działania z zamiarem bezpośrednim kierunkowym, lecz może być popełnione także w zamiarze ewentualnym,
Sąd Okręgowy wywiódł okoliczności strony podmiotowej, jako funkcję wszystkich okoliczności w powiazaniu wynikających z dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń. Nie sposób zatem dokonywać analizy dowodów w sposób, w jaki czyni to obrońca oskarżonego, że wątpliwości wywodzi z poszczególnych dowodów, tak, za każdym razem, jakby z każdego z nich mały wynikać okoliczności czynu.
Odnosząc się do okoliczności przyznania się oskarżonego do popełnienia zarzucanych mu czynów, w istocie Sąd uwzględnił je, nie w zakresie ogólnego twierdzenia o przyznaniu się, lecz z faktów, które w nich wskazał. Wskazał mianowicie w toku śledztwa (przesłuchany w dniu 28 i 29 czerwca 2018 r.), że w uzgodnieniu z nieznaną sobie, nieustaloną osobą narodowości ormiańskiej, na przekazany przez nią telefon komórkowy, od osoby, której nie znał, przedstawiającej się jako „jedynka”, lub „od jedynki” przyjmował zlecenia jazdy w poszczególne miejsca, by odbierać przesyłki, z czego w niektóre z nich wożony był przez ojca. Co istotne działanie oskarżonego prowadzone było przez cztery dni, po kilka godzin dziennie, kiedy to oboje pokrzywdzeni pozostawiali, we wskazanych im przez sprawców miejscach, pieniądze. Przyznał się do odbioru dwóch przesyłek - w dniu 8 i 11 czerwca 2018 r., z parkingu przyul. (...), zza kół wskazanych mu dokładnie samochodów. W tych miejscach akurat zarejestrowany został kamerą monitoringu.
Istotne jest to, że twierdzeniom oskarżonego, co do wymienionych miejsc odbioru tych kopert, jak i miejsc, w które twierdził, że na polecenie tych osób udawał się (ul. (...),ul. (...),ul. (...),ul. (...).(...),Al. (...)) odpowiadają miejsca logowań jego telefonu. W dniu zaś w dniu 6 i 8 czerwca 2018 r., także miejsca logowań telefonu jego ojca. Poza wymienionymi odpowiadają one także, w tym czasie, miejscom logowań telefonu pokrzywdzonej i miejscom oraz trasom, którymi poruszali się pokrzywdzeni.
Odpowiadają także miejscom siedzib oddziałówA.Banku, w którychL. O., a było to ośmiokrotnie, pobierała pieniądze; miejscom, w których wskazała pozostawienie kopert z pieniędzmi; jak też miejscom pozostawienia pieniędzy przezZ. S..
Logicznie i w powiązaniu z powyższymi faktami wywiódł Sąd meriti odbiór przesyłki przezŁ. Z.w dniu 6 czerwca 2018 r. (str.16-17 uzasadnienia) z faktu zarejestrowania przez kamery monitoringu na terenie przyległym do budynków przyul. (...)pomiędzy 4 a 6 mężczyzny (k.315-16) o wyglądzie oskarżonego ubranego w odzież odpowiadającą wyglądem zabezpieczonej w jego mieszkaniu przyul. (...)(k.149-151). Niezasadnie usiłuje tę okoliczność podważyć skarżący usiłując zestawić akurat niepasujące elementy ubioru z obu przytoczonych przez Sąd dowodów. Do wymienionych przez apelującego części ubioru jak spodenki koloru ceglastego, jasna koszula i czarne buty odpowiadają elementom garderoby nr. 4, 5 i 7 (k.151). Nadto także w czasie wskazanym na zdjęciach monitoringu, telefon oskarżonego logował się w stacji(...)w okolicach tego miejsca. Trafnie, jako na okoliczność potwierdzającą fakt odbioru przesyłki w tym dniu (6.06.2018 r.) przytoczył Sąd na str. 16 uzasadnienia wypowiedź oskarżonego z rozprawy, że „na rozprawie przyznał, że pojechał z tatą, którego uprzednio zapytał, czy podrzuci go pod miejsce pracy konkubiny przyul. (...). Przesyłkę miał wtedy w ręku i schował do kieszeni.” Zapis ten istotnie znajduje się w protokole rozprawy z dnia 19 marca 2019 r. na k. 998 v.
Słusznie więc ustalenia Sądu Okręgowego, co do strony przedmiotowej i podmiotowej czynu wynikały z tego, że miejsca logowań telefonuŁ. Z., były zbieżne z miejscami, w których pokrzywdzeni pozostawiali przesyłki, miejscami logowań telefonu pokrzywdzonej, a w czasie wypłat przez nią pieniędzy w poszczególnych oddziałachA.Banku i pobliskich miejsc ich pozostawienia, także tymi miejscami (str.15-17 uzasadnienia).
Zatem twierdzenia kwestionujące znaczenia okoliczności znalezienia u oskarżonego odzieży odpowiadającej wyglądowi w czasie zarejestrowanym naul. (...), potwierdzają jedynie metodę oceny znaczenia dowodów obrońcy, w oderwaniu od całego kontekstu dowodowego. Reasumując, nie są zatem w stanie skutecznie podważyć oceny Sądu powzięte ex post, zaprezentowane w apelacji wątpliwości co do wizerunku oskarżonego na monitoringu w tym miejscu. Skarżący podnosząc te wątpliwości, które w toku rozprawy podnoszone nie były, pomija w tym aspekcie fakt, iż oskarżony przyznał, że w tym miejscu przebywał (str.16 uzasadnienia).
Twierdzenie skarżącej, że fakt pobytu na ulicy nieopodal miejsca pozostawienia pieniędzy nie może być jedyną podstawą przekonania co do celu pobytu, także prezentowane jest w oderwaniu od całokształtu okoliczności. W tym celu należy przywołać treść uznanych przez Sąd za wiarygodne dokumentacji logowań, z których wynika przemieszczanie się oskarżonego dokładnie zgodnie z trasą, którą na obszarze kilku dzielnic poruszała się pokrzywdzona i gdzie pokrzywdzony wskazał, że pozostawił pieniądze. Dodać do tego należy wyeksponowany przez Sąd fakt, że miejsca pozostawiania pieniędzy były to miejsca takie, jak krzaki, za kołem zaparkowanego samochodu, kontener śmietnika. Koincydencja działań pokrzywdzonych i oskarżonego nie pozwala, bez obrazy normyart. 7 k.p.k., uznać wskazywanych wątpliwości. Jeśli dodać do tego fakt, że przez cały czas, odpowiadający okresowi zarzutu, na przeciągu kilku dni i wielu miejscŁ. Z.posiadał specjalnie na ten cel przekazany telefon, to nie był tam przypadkowo, lecz realizował określone zadanie i to w czasie i sposób przypisany przez Sąd meriti a nie tylko w poszczególnych momentach, do których się przyznał. Tak właśnie przyznał co do dnia 8 czerwca 2018 r., że telefon otrzymał dopiero pod wieczór (k.204), gdy tymczasem jego telefon logował się tak jak to ustalił Sąd meriti, zbieżnie z miejscami odbioru gotówki w bankach przez pokrzywdzoną i trasą, jaką się przemieszczała w celu pozostawienia w pobliżu kopert z gotówką.
Słusznie także uznał Sąd meriti za pozbawione przekonywalności twierdzenia oskarżonego o tym, że myślał on, że odbiera dokumenty, a nie pieniądze, jeśli zważyć na miejsce odbioru (krzaki, za kołem zaparkowanego samochodu, kontener śmietnika). Trafnie też Sąd wskazał, że opisany przez pokrzywdzonych sposób opakowania w kopertę, czy też w kartkę papieru, pieniędzy stanowiących pliki banknotów, mających oczywiście inne wymiary niż dokumenty, co czyni twierdzenia skarżącej i oskarżonego za pozbawione elementarnej przekonywalności.
Słusznie zatem Sąd Okręgowy zakwestionował wiarygodność oskarżonego, w zakresie, w którym uznał, że stanowi przyjętą linię obrony. Odnosząc się do tych elementów zdarzenia, które zostały zarejestrowane przez kamery monitoringu, należy dostrzec niemal jednoczasowość pozostawienia przez pokrzywdzonych pieniędzy z ich odebraniem przez oskarżonego, co przedstawił Sąd (str. 8 i 10-11 uzasadnieni). Wynika z nich, że pokrzywdzona po zostawieniu pieniędzy pod kołem samochodu na parkingu przyul. (...)wsiadła do samochodu o godzinie 19.18. O tej samej godzinie oskarżony wysłał do ojca sms o treści „Dawaj na parking od bazarku” (k.109) a jego samochód pojawił się na miejscu już 19:20.
Podobnie w przypadku pozostawienia pieniędzy owiniętych w kartkę papieru przezZ. S., który pozostawił je także na tym parkingu za kołem samochodu, który podszedł o 16:01:46 do samochodu, a o 16:02:16 oddalał się, gdy o 16:02:45 obok niego przeszedł już inny mężczyzna (oskarżony).
Z powyżej przedstawionych względów nie sposób podważyć dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny dowodów.
Zarzut 3. Prawidłowa, zgodna z normąart. 7 k.p.k., ocena materiału dowodowego skutkowała dokonaniem prawidłowych ustaleń faktycznych.
Nie jest tym samym skuteczny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.
Okoliczności płynące z oceny dowodów dokonanych w powiązaniu ze sobą nie mogą być uznane za domniemane, wynikające z uzupełniania luk w materiale dowodowym, jak twierdzi skarżący.
Zarzut 4. Niezasadnie także skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie realizacji znamion strony podmiotowej i przedmiotowej pomocnictwa do oszustwa. Sąd bowiem prawidłowo wykazał działania oskarżonego, którego rola w przestępstwie zakwalifikowana została jako pomocnictwo do oszustwa, które w odróżnieniu od współsprawstwa nie wymaga przypisania działania w zamiarze bezpośrednim kierunkowym, jak współsprawstwo. W tej mierze zaakceptować należało analizę Sądu zaprezentowaną na stronach 23-28 uzasadnienia wyroku. Przedstawiony całokształt okoliczności działania oskarżonego, jak uprzednie uzgodnienie ze zleceniodawcą, posługiwanie się telefonem przeznaczonym na ten cel, zakładający systematyczne popełnianie czynu, kwestii związanych z przyjęciem przesyłek, bez kontaktu z jej nadawcą, bez pokwitowania, zresztą w miejscach ustronnych, jak kontenery, śmietniki, pod kołem samochodu, czy krzaki, oczekiwanie, jak osoba pokrzywdzona je pozostawi a następnie przekazanie jej – jak ustalono plików banknotów -nieznanemu odbiorcy.

Zarzuty apelacji obrońcy oskarżonegoA. Z.

I. obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.:
1)art. 167 KPKw zw. zart. 366 § 1 KPKpoprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, także w wskutek nieuwzględnienia zasadnych wniosków dowodowych obrony, tj.:
> wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania żony oskarżonegoM. Z.w charakterze świadka, podczas gdy miała ona istotną z punktu widzenia tej sprawy wiedzę na temat relacji oskarżonego ze współoskarżonymŁ. Z.w chwili zarzucanego oskarżonemu rzekomego pomocnictwa do popełnienia czynów zabronionych przeszŁ. Z.oraz w okresie kilku lat poprzedzających czyny wskazane w zarzutach, które to relacje dowodzą tego, że oskarżony podwożąc syna, na jego prośbę, nie miał ani nie mógł mieć wiedzy o tym gdzie syn jedzie, w jakim celu, co odbiera itd. skarżony chciał bowiem jedynie pomóc synowi, spełniając jego prośbę. Gdyby wiedział, że to może narazić syna, a tym bardziej jego na jakąkolwiek odpowiedzialność karną, czy materialną z pewnością oskarżony nie zgodziłby się podwozić syna, a jemu też starał się wyperswadować takie czyny, zwłaszcza wobec problemów z prawem, które już syn miał;
2)art. 410 KPKw zw. zart. 7 KPKpoprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonegoŁ. Z., a w rezultacie niezasadne nieprzyznanie tym wyjaśnieniom przymiotu wiarygodności w zakresie okoliczności objętych aktem oskarżenia w tej sprawie, zwłaszcza w kwestii tego, że nie mówił ojcu — oskarżonemu gdzie i w jakim celu się udaje i prosi ojca o podwiezienie autem, że nigdy nie rozmawiał z ojcem na temat tego co robi, że nie pokazywał mu przysyłek, które odbierał, podczas gdy powinny być one podstawą dokonania ustaleń dla oskarżonego korzystnych, gdyż w zakresie dotyczącym oskarżonego są logiczne, spójne i nie stoją w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w tej sprawie;
3)art. 410 KPKw zw. zart. 7 KPKpoprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonego, a w rezultacie niezasadne nieprzyznanie tym wyjaśnieniom przymiotu wiarygodności w zakresie i w jakim oskarżony zaprzeczył, aby wiedział w jakim celu jeździ jego syn, co robi (czy coś odbiera), że jest to coś niezgodnego z prawem, że syn ma odnieść z tego jakieś korzyści, że widział jakiekolwiek przesyłki, które odbierał syn, o okolicznościach spotkania z synem przy bazarku naul. (...), a w rezultacie świadczących o niemożliwości posiadania jakiejkolwiek wiedzy i dokonywania przez oskarżonego jakichkolwiek uzgodnień i nawiązania jakiejkolwiek „współpracy” z synemŁ. Z.i świadomego pomocnictwa mu w popełnieniu czynów zabronionych, a także uzyskania jakichkolwiek korzyści materialnych z przestępstwa popełnionego przez syna, podczas gdy wyjaśnienia te są logiczne, spójne i nie stoją w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w tej sprawie, a fakt, iż nie są idealnie spójne z wyjaśnieniami oskarżonegoŁ. Z.jedynie podkreśla ich prawdziwość i poddaje w wątpliwość realność zarzutu pomocnictwa;
4)art. 410 KPKw zw. zart. 7 KPKw zw. zart. 5 § 2 KPKpoprzez nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego nie dających się usunąć wątpliwości, w szczególności co do tego czy, kiedy i w jakich okolicznościach oskarżony miał posiąść wiedzę o tym, że jego syn robi coś sprzecznego z prawem, a on w tym pomaga, co do tego, że miał jakikolwiek zamiar popełnienia czynu lub umożliwienia popełnienia go przez syna, a także osiągnięcia jakichkolwiek korzyści materialnych z przestępstwa, co z resztą jest sprzeczne ze zgromadzonym w tej sprawie materiałem dowodowym;
5)art. 424 § 1 pkt. 1 KPKpoprzez:
a. niewskazanie w uzasadnieniu Wyroku z jakim zamiarem miałby działać oskarżony, jakimi pobudkami miał się kierować, co sprawiło, że dopuścił się zarzucanego mu czynu pomocnictwa, czy i jakie dokładnie korzyści materialne miał rzekomo osiągnąć oskarżony, co budzi wątpliwość, czy Sąd Okręgowy podczas wyrokowania rozważał w ogóle te okoliczności,
b. niewskazanie w uzasadnieniu wyroku w sposób precyzyjny, odpowiadający wymogom prawidłowego formułowania uzasadnienia, dowodów, które to dowody Sąd Okręgowy uznał za bezpośrednie dowody winy oskarżonego, co uniemożliwia kontrolę odwoławczą Wyroku.
II. obraza przepisów prawa materialnego, który to zarzut ma charakter wtórny do zarzutów opisanych w pkt. I i wynika z obrazy przepisów postępowania, w szczególności dokonania dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, skutkującej uznaniem oskarżonego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, tj.:
6)art. 46 § 1 KK— poprzez orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej kwoty aż 170.000,00 zł, podczas gdy wina oskarżonego i popełnienie zarzucanego mu czynu nie zostały udowodnione, a także w sytuacji gdy oskarżony nie odniósł absolutnie żadnej korzyści materialnej z rzekomo popełnionego czynu pomocnictwa.

☐ zasadny
☒ częściowo zasadne
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

Zarzut 1, naruszenia normyart. 167 k.p.k., nie może być słuszny, bowiem Sąd odwoławczy przeprowadził dowód z zeznań świadkaM. Z., żonyA. Z.i matkiŁ. Z.. Wbrew jednak tezie wniosku dowodowego, dowód ten nie zdołał potwierdzić, ani zaprzeczyć podjęciu przez jej męża i syna ustaleń w zakresie wiedzy jej męża o celu podwożenia, czy odbieraniaŁ. Z.z miejsc, w których odbierał pieniądze pozostawione przez pokrzywdzonych a pochodzące z oszustwa wobec tych osób.
Zarzuty 2, 3, 4 apelacji.
Zarzuty apelacji obrońcy skierowane przeciwko trafności oceny dowodów okazały się skuteczne w części, w której skutkowały ograniczeniem odpowiedzialności oskarżonegoA. Z.do przestępstwa pomocnictwa, jedynie co do jednego, spośród 8 zdarzeń składających się na czyn ciągły –art.12 k.k.Konsekwencją tego było wyeliminowanie z podstawy prawnej skazania tego przepisu, jak i znamion określonego w nim działania.
Z dokonanej przez Sąd Okręgowy analizy przeprowadzonych dowodów wynika, że w części miejsc, w które oskarżonyŁ. Z.udawał się w celu odbioru pieniędzy pozostawionych przezL. O., towarzyszył mu ojciecA. Z.. Zawiózł go naul. (...)- w dniu 6 czerwca, naul. (...)- w dniu 7 czerwca i odebrał zul. (...)- w dniu 8 czerwca.
ObecnośćA. Z.w dniu 8 czerwca naul. (...)wynika przede wszystkim z faktu zarejestrowania jego samochodu okolicy miejsca zdarzenia i faktu odebrania z tego miejscaŁ. Z., pominięty początkowo w wyjaśnieniach przezŁ. Z.. W toku śledztwaŁ. Z., jakkolwiek podawał, że ojciec go podwoził wcześniej, to akurat w dniu 8 czerwca 2018 r. stwierdził, że pojechał komunikacją miejską, pomijając, że go odebrał, dopiero w czasie eksperymentu przyznał, że kiedy na tym parkingu spod koła samochodu wyjął białą kopertę to napisał do ojca sms aby, aby po niego przyjechał. Co istotne, sms o treści „Dawaj na parking od bazarku” do ojca napisał o 19:18 (k.109) a zapis monitoringu wskazuje, że samochód pojawił się na miejscu już 19:20 (k.72). Sms zaś nie zawierał żadnych dodatkowych informacji. Trafnie też Sąd wskazał, że w czasie wsiadania do samochoduŁ. Z.prowadził rozmowę przez telefon, zaś jego ojciec zaprzeczył, aby rozmowę słyszał;Ł. Z.nie miał torby z zakupami, które miał tam robić, jak wyjaśniłA. Z..
Trafnie więc Sąd Okręgowy wykazał sprzeczności w wyjaśnieniach obu oskarżonych co do faktu wcześniejszego podwożeniaŁ. Z.naulice (...), jak celu i okoliczności odbioruŁ. Z.z miejsca zdarzenia przy(...)(str.15-19, 21-23). Słusznie wywiódł, że działanie oskarżonegoA. Z.stanowiło pomocnictwo do działania jego syna.
Zważyć należy, żeŁ. Z.numer tego telefonu przekazał ojcu w dniu 5 czerwca 2018 r., czyli na dzień przed pierwszym odbiorem pieniędzy.
Wszystkie przytoczone przez Sąd argumenty na poparcie sprawstwaA. Z.są zasadne w stosunku do opisanego zdarzenia zaistniałego w dniu 8 czerwca 2018 r. ok godziny 19.18.
Wątpliwości, które podnosi obrońca w zarzucie 4 mogą być skuteczne jedynie w stosunku do zdarzeń, które zaistniały wcześniej, przed odebraniemŁ. Z.z parkingu przyul. (...). Odnośnie wcześniejszych zdarzeń nie sposób w oparciu o przeprowadzone dowody ustalić jednoznacznie, w jakich zaistniały okolicznościach, gdyż poza danymi z logowań telefonów, brak jest innych dowodów, które by je uzupełniały. Natomiast zdarzenia późniejsze nie zostały objęte zarzutem.
Odnośnie zdarzenia zaistniałego w dniu 6 czerwca 2018 r., należy zauważyć, że miał miejsce tylko jeden odbiór koperty z pieniędzmi przekazanymi przezL. O.po pobraniu ich z banku o godz.14.48. Z raportów logowań wprawdzie wynika charakterystyczne przemieszczanie się telefonu oskarżonego, zbliżone do trasy syna i pokrzywdzonej, jak potwierdzona wyjaśnieniamiŁ. Z.obecność naul. (...). Brak jest ponadto jakichkolwiek danych o sposobie zachowania obu oskarżonych względem siebie.
Natomiast w dniu następnym tj. 7 czerwca 2018 r., z raportów logowań telefonów nie wynika, aby telefonA. Z.logował się w miejscach zbliżonych do trasy, jaką poruszała sięL. O.czy jego syn. Z wyjaśnieńŁ. Z.wynika natomiast, że ojciec podwiózł go tego dnia tylko raz, naul. (...). Nie wykazano zatem, byA. Z.obecny był w miejscach, w których obecny był tego dnia jego syn. ZaśŁ. Z.w tym dniu przemieszczał się po trasie zbieżnej z trasą pokrzywdzonej.
Z zeznańM. Z.wynika, że jej mąż pracował w systemie zmianowym, co drugi dzień. Okoliczność ta mogła wynikać więc z faktu pracy w tym dniu.
Dopiero trzeciego dnia telefonA. Z.logował się w sposób kompatybilny z telefonem syna i pokrzywdzonej, odzwierciedlając drogę jaką pokonywał w dniu 8 czerwca 2018 r. Ostatnim jej etapem był parking przyul. (...), z któregoŁ. Z.odebrał kopertę z pieniędzmi, pozostawioną przezL. O..
Argumentacja przytoczona przez Sąd meriti na poparcie ustalenia świadomości oskarżonegoA. Z.w zakresie przypisanego mu czynu, może być skuteczna jedynie co do tego jednego faktu, gdyż właśnie jego dotyczy (str. 19-23, 28 uzasadnienia).
Istotne przy tym jest, że obiór pieniędzy na parkingu przyul. (...), gdzie obecność oskarżonego i jego samochodu została zarejestrowana monitoringiem ulicznym, był ostatnim czynem, w ramach przypisanego przestępstwa ciągłego.
Zatem okoliczności: rozmowy telefonicznej z synem, uprzedniego poruszania się po trasach odpowiadających przemieszczaniu pokrzywdzonej iŁ. Z., w końcu opisanego odebrania z miejsca zdarzenia tuż po wysłaniu przezŁ. Z.sms-a, fakt przysłuchiwania się prowadzonej przez syna rozmowie - wskazują, że w czasie tego zdarzenia oskarżony zdawał sobie sprawę, że jego działanie stanowi pomoc do przestępstwa. Natomiast jego wyjaśnienia w tej sprawie, sprzeczne z wyjaśnieniami syna i innymi dowodami, jak logowania telefonu, czy zapis monitoringu, jedynie potwierdzają, zgodnie z ustaleniem Sądu jego świadomość co do przypisanego mu czynu.
W zakresie zarzutu 5, obrazyart.424§1 i 2 k.p.k.należy zwrócić uwagę, że treśćart. 455 a k.p.k.nie może stanowić podstawy uchylania wyroku. Zmiana orzeczenia w stosunku doA. Z.skutkowała koniecznością jej uzasadnienia. Sąd odwoławczy uznał, że argumenty przytoczone przez Sąd Okręgowy na poparcie rozstrzygnięcia skazującego zachowują swoją aktualność jedynie do tej części czynu ciągłego, co do której Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżony się go dopuścił, czyli co do pomocy synowi w ostatnim odbiorze gotówki pozostawionej przezL. O.w dniu 8 czerwca 2018 r.
Ocena świadomości oskarżonego a zatem i jego sytuacja prawna kształtowałaby się inaczej, gdyby zdarzenie to, zarejestrowane przez kamery monitoringu było zdarzeniem pierwszym. Wówczas można by wnioskować o stanie świadomości oskarżonegoA. Z.co do czynów, które nastąpiły po nim. Natomiast zdarzenia, które nastąpiły po nim nie zostały objęte zarzutem.
Natomiast motywacja działania pomocnika nie musi być tożsama z motywacją sprawców. Z uzasadnienia wyroku odzwierciedlającego okoliczności sprawy wynika, że pomagał synowi w działaniu, w którym ten uczestniczył.
Zarzut 6. Konsekwencją powyższego ustalenia jest zmiana opisu czynu i zmiana zakresu odpowiedzialności oskarżonego w ramach orzeczonego środka karnego, czyli do kwoty 20 000 zasądzonej solidarnie z innymi sprawcami.
Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie argument, że oskarżony nie osiągnął z przestępstwa żadnej korzyści, lub znikomą. Przedmiotowy środek karny orzeczony został bowiem w oparciu o przepisart. 46§1 k.k., a nieart. 45 k.k.- stanowiący o przepadku korzyści pochodzącej z przestępstwa, lecz stanowi zobowiązanie do naprawienie szkody nim wyrządzonej.
Natomiast zgodnie z art.115§4 korzyścią majątkową jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego.

Wnioski apelacyjne

Wnioski apelacji obrońcy osk.A. Z.:
- o zmianę w całości zaskarżonego wyroku poprzez uznanie oskarżonego niewinnym popełnienia zarzucanego mu czynu, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Wnioski apelacji obrońcy osk.Ł. Z.:
1. uznanie oskarżonegoŁ. Z.winnym popełnienia czynu w zakresie jego przyznania do winy, ustalenie że czyn ten stanowi występek zart. 292 k.k.i wymierzenie kary adekwatnej do stopnia winy z zaliczeniem na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia w sprawie;
2. zobowiązanie oskarżonegoŁ. Z.solidarnie z innymi sprawcami do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzeczL. O.kwoty 20.000 zł i na rzeczZ. S.. kwoty10.000 zł;
3. zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego w całości
ewentualnie
- o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny
☒ częściowo zasadne apelacji obrońcy osk.A. Z.
☒ niezasadne apelacji obrońcy osk.Ł. Z.

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.

Sposób odniesienia do poszczególnych zarzutów znalazł odzwierciedlenie w rozpoznaniu wniosków apelacyjnych.
Wnioski obrońcy oskarżonegoŁ. Z.nie zostały uwzględnione, zaś wnioski apelacji obrońcyA. Z.zostały uwzględnione częściowo, poprzez ograniczenie jego odpowiedzialności do jednego czynu.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżeniai podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k.,art. 440 k.p.k.).

1

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.3
1

Przedmiot utrzymania w mocy

Rozstrzygnięcie co do oskarżonegoŁ.Z.– całości

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy.

Niezasadność zarzutów .

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.3.1
1.

Przedmiot i zakres zmiany

W stosunku doA. Z.Sąd Apelacyjny zmienił opis czynu i wyeliminował z opisu czynu ciągłego zdarzenia poza jednym z dnia 8 czerwca 2018 r. co do kwoty 20 000 zł., czego skutkiem było wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynuart.12 k.k.iart.294§1 k.k.
Zmian opisu czynu skutkowała także obniżeniem wymiaru kary do 8 miesięcy pozbawienia wolności obok której orzeczono grzywnę w wymiarze 10 stawek dziennych po 100 złotych.
Na podstawieart. 69§1 i 2 k.k.,art.70§1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoA. Z.kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby. Na podstawieart.63§1 k.k.na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczono kres zatrzymania w dniu 15 czerwca 2018 r. , jako równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny;

Zwięźle o powodach zmiany.

Powodem zmiany opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej było uznanie zasadności zarzutów w stosunku do zdarzeń poprzedzających przypisany czyn .
Zakres przypisanego oskarżonemu czynu, jego aktualna niekaralność skutkowały także obniżeniem kary, której wykonanie warunkowo zawieszono na 3 letni okres próby, uznając, że kara w tym wymiarze i formie spełni stawiane ustawą cele.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

2

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

3

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.

4.

Konieczność warunkowego umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.

5.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku

Lp.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

6

Koszty Procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

Ł. Z.
Ł. Z.
A. Z.

IV
V

VI
zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokatE. A.- Kancelaria Adwokacka wW.kwotę 738 złotych, w tym 23% VAT z tytułu wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoŁ. Z.wykonywaną przez Sądem Apelacyjnymna podstawie § 17 ust 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

Zasądzono od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym z tytułu opłaty odŁ. Z.kwotę 300 zł. a odA. Z.380 zł
Podstawę tych rozstrzygnięć stanowiart. 627 k.p.k.i art.2 ust.1 pkt. 3 i 4 orazart.3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. z późn. zm. . o opłatach w sprawach karnych.

7

PODPIS

Marzanna Piekarska – Drążek Ewa Jethon Dorota Radlińska

1.3 Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika 1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonegoA. Z.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2 Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☐

zmiana

1.3 Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika 2

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonegoŁ. Z.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2 Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☐

zmiana