Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1225/19
Data wyroku: 2021-10-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek, Sądu Okręgowego Gabriela Sobczyk
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygn. akt III Ca 1225/19

POSTANOWIENIE
Dnia 28 października 2021 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Sędziowie:   Sądu Okręgowego Gabriela Sobczyk
Sądu Okręgowego Magdalena Balion-Hajduk
Protokolant Aleksandra Sado-Stach
po rozpoznaniu w dniu 28 października 2021 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z wnioskuG. D. (1)iW. D. (1)
z udziałemE. S.,J. S. (1),A. T.,A. B. (1),I. S.,K. P.,J. J.iJ. G.
o stwierdzenie nabycia w drodze zasiedzenia własności nieruchomości
na skutek apelacji wnioskodawczyniG. D. (1)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju
z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I Ns 1443/15
postanawia:

1
oddalić apelację;

2
nie obciążać wnioskodawczyni kosztami postępowania odwoławczego.

SSO Magdalena Balion-Hajduk SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk
Sygn. akt III Ca 1225/19

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdrojuw postanowieniu z dnia 18 12 2018r. stwierdził, że wnioskodawczyniG. D. (2)orazW. D. (2)nabyli
przez zasiedzenie na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej z dniem 1 01 1985r. własność nieruchomości położonej wJ., stanowiącejdziałkę nr (...), o powierzchni 0.0367 ha orazdziałkę nr (...)o powierzchni 0,1885 ha, o urządzonejksiędze wieczystej (...), z których ostatnia działka została przekształcona na dwiedziałki o numerach (...)o powierzchni odpowiednio 0,1800 ha
i 0,0085 ha, oddalił wniosek w pozostałym zakresie oraz orzekła o nieuiszczonych kosztach sądowych i o kosztach postępowania.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacje: art. III
§ 1 pkt 1 i art. XXXIII dekretu Rady Ministrów z dnia 11 10 1946r. – Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe iprawo o księgach wieczystych(Dz.U. nr 57, poz. 321), art. XLI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 94 z późniejszymi zmianami) orazart. 172 § 1 k.c.iart. 336 k.c.Następnie dokonał oceny poczynionych ustaleń faktycznych, w tym między innymi
wskazał, że zgodnie z dokonanym przezG. S. (1),A. S.iP. S. (1)nieformalnym podziałem nieruchomości,G. S. (1)przypadły działki gruntu nazywane
    „G.
((...),A. S.działki gruntu nazywane
    „Działkami za stodołą” ((...), aP. S. (1)działki gruntu o nazwie

(...).

G. S. (1)na przyznanym jej gruncie w latach sześćdziesiątych i na początku lat siedemdziesiątych uprawiała ziemniaki, po czym w związku z jej chorobą ziemia leżała odłogiem, a następnie była przez nią wynajmowanaA. B. (1). Wnioskodawczyni jej mąż i jej rodzice nie pracowali na tym gruncie i nie byli uważani przez sąsiadów za jego posiadaczy. Ocenił, że w tej sytuacji nie byli oni posiadaczami samoistnymi tego gruntu i tym samym wobec nie spełnienia przez nich ustawowych przesłanek, nie nabyli oni w drodze zasiedzenia prawa własności gruntu.
Przynależna do „Działek za stodołą” działka gruntu o(...)stanowi wąski pas gruntu (5-6 m) biegnący od drogi publicznej wzdłuż ogrodzenia posesji świadkaJ. S. (2)była wykorzystywany jako droga. Wśród okolicznych mieszkańców jako jej właścicieli uznawano rodziców wnioskodawczyni, a następnie ją samą, którzy korzystali z niego jako drogi dojazdowej do łąki. Z tej drogi korzystał równieżA. B. (1)córkaF. S.i jej brat. Ocenił, że w tej sytuacji manifestowali oni swój tytuł do prawny do tego gruntu.
Druga z działek zaliczanych do „Działek za stodołą”działka o nr (...)jest teraz łąką biegnącą pasem o szerokości 20m w dół w kierunku rzekiS.. Obecnie za zgodą skarżącej iA. B. (1)korzysta z niejJ. S. (3). Wcześniej była on podzielona na dwie części. Rodzice skarżącej korzystali z część obejmującej obecną łąkę od strony rzeki, aA. B. (1)korzystała z część działki graniczącej z nieruchomością świadkaJ. S. (2).
Stwierdził, że opłacanie należności podatkowych nie może samo w sobie uznać płatnika za samoistnego posiadacza nieruchomości oraz wskazał, że decyzje podatkowe dotyczyły łącznie wszystkich działek, przez co naturalnie było, że wnioskodawczyni uiszczała wszystkie należności z tego tytułu, pomimo tego, że „nie podejmowała innych działań w stosunki do nieruchomości” nazywanych(...)i „Działki za stodołą”.
W konkluzji ocenił, że skarżąca i jej mąż nie byli samoistnymi posiadaczami wskazanych powyżej gruntów i w tej części uznał wniosek jako nieuzasadniony,
co doprowadziło w tym zakresie do jego oddalenia.
O kosztach postępowania orzekał stosując regulacjęart. 520 § 1 k.p.c.
Kosztami ogłoszenia w prasie obciążył wnioskodawczynię stosując regulację art. 83
ust. 2 w związku art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosztach sądowych
w sprawach cywilnych (Dz. U nr 167, poz. 1398, z późniejszym zmianami).
Orzeczenie zaskarżyławnioskodawczyniG. D. (3)w części oddala-jącej wniosek (dotyczącej działek gruntu o numerach:(...), która wnosiła o uchylenie w tym zakresie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji podnosiła między innymi, że jej ojciecP. S. (1)„dokonywał wszystkich opłat związanych z podatkiem”.W toku postępowania nie do-puszczono dowodu z pisma(...) Spółki (...)z dnia 2009 2018r.
na okoliczność komu wypłacono odszkodowanie za gazociąg nadziałkach (...)
i(...),a ona sama nie miała możliwości dostania tych dokumentów, z uwagi na to,
że „właścicielem jestA. B. (1)”,„ani nie została zobowiązana pismem, że ma te dokumenty dostarczyć”. Jako dziecko pracowała na wszystkich działkach, później pracowała na nich wraz z mężem i córką. Grunt nazywany(...)był wy-najmowany przezA. B. (1)od jej ojca w okresie od 1974r. do 1976r. a na tym polu pracowała jej ciotkaG. S. (1)oraz jej rodziceP.iM. S..
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia wnioskodawców,
a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczeniaw części dotyczą w istocie okoliczności bezspornych pomiędzy stronami, a w pozo-stałym zakresie mają podstawę w wiarygodnych informacjach zawartych we wskaza-nych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia źródłach dowodowych.
Ich ocena jest logiczna i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów.
Nie została ona skutecznie podważona prze skarżącą oraz co należy podkreślić poczynione ustalenia są zgodne z logiką przebiegu przedmiotowych zdarzeń.
Z tych też względów Sąd odwoławczy z przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest prawidłowa i Sąd odwoławczy w jej zasadniczym zakresie ją podziela (orzecz. SN
z dn. 26 04 1935r. C III 473/34, Zb. U.z 1935r. poz. 496).
W dniu 6 03 1933r.L. S.darował synowiF. S.(ojcu uczestniczki postępowaniaA. B. (1)) nieruchomośćM.wykaz L.275 oraz zobowiązał go powzdać pod tytułem darmym z podarowanej nieruchomości i„z pola od tak zwanego kątu”aż do do głucho cza ¾ części tego obszaru na rzecz córki darującegoP. S. (2), w ¼ części na rzecz wdowy po górnikuF. G. z domu S., w ¼ części na rzecz dzieci jego synaJ. S. (1)(ojca wnioskowaczyniG. D. (1)).A. S.iG. S. (2)
po równych częściach i prawach też w 1/4.
W toku postępowania nie udało się ustalić, czy wskazane powyżej polecenie zostało wykonane.
Jednakże z materiału sprawy jednoznacznie wynika, żeF. S.synL.dla zmarłej uczestniczki postępowaniaG. S. (1),P. S. (1)
iA. S.przeznaczył grunt, który został przez nich nieformalnie podzielony.
Z w pełni wiarygodnych zeznań uczestniczki postępowaniaG. S. (1)(zostały potwierdzone w oświadczeniu złożonym przez samą skarżąca w czasie przeprowadzonych w dniu 28 04 2009r. oględzin; k. 94 akt) wynika, że na skutek tego podziałuP. S. (1)przypadł grunt nazywany(...)oraz(...), zaśG. S. (1)przypadł grunt nazywany(...), a grunt„koło rzeczki”przypadłA. S.oraz że w tym czasie nie mieli oni już dostępu do pozostałych gruntów będących przedmiotem wskazanej powyżej darowizny (k. 122 akt) i chwilą dokonania tego podziału objęli oni przyznane im grunty w posiadanie.
Jakkolwiek z materiału sprawy nie wynika, kiedy dokładnie miało to miejsce,
to ostatecznie nie ma to znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia.
Sporne grunt zostały bowiem niewątpliwie objęte w posiadanie przez wskazane osoby już pod rządamiDekretu z dnia 11 października 1946r. - Prawo rzeczowe(Dz.U. Nr 57, poz. 319, z późniejszymi zmianami), albo pod rządami obowiązującego po nimKodeksu cywilnego.
Obie te regulacjach, z faktem tym łączyły domniemanie samoistności posiadania (art. 298pr. rzecz. iart. 339 k.c.), którego definicję określają:art. 296 § 1pr. rzecz. iart.336 k.c.oraz domniemanie ciągłości posiadania (art. 299 § 1pr. rzecz. iart. 340 k.c.).
Stosownie do regulacjiart. 234 k.p.c.domniemania te wiążą sąd, chyba, że zostały one obalone wynikami przeprowadzonego postępowania dowodowego.
Z taka też sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie, wprost przeciwnie samoistność posiadania tych gruntów przez wskazane powyżej osoby została potwierdzona wynikami przeprowadzonego postępowania.
Między innymi potwierdzają to przywołane powyżej zeznania zmarłejG. S. (1), która zeznała, że mieszkała ona w domu po rodzicach,P. S. (1)mieszkał w domu żony, aA. S.wyprowadził się doP., a po dokonaniu podziałuP. S. (1)uprawiał przydzielony mu grunt ((...)) oraz tylko pomagałG. S. (1)iA.uprawiać przydzielone im grunty (k. 122 akt).
Na gruntach nazywanych(...)G. S. (1)w latach sześć-dziesiątych i na początku lat siedemdziesiątych uprawiała ziemniaki, po czym w zwią-zku z jej chorobą ziemia leżała odłogiem, a następnie była przez nią wynajmowanaA. B. (1).
Wnioskodawczyni jej mąż i jej rodzice nie pracowali na tym gruncie i nie byli uważani przez sąsiadów przez jego posiadaczy i wbrew zarzutowi apelacji nie wyka-zano również w toku postępowania, żeby był on wynajmowany przezA. B. (1)od ojca skarżącej w okresie od 1974r. do 1976r.
Z tych względów nie byli oni posiadaczami samoistnymi tego gruntu,
co zarówno w świetle regulacjiart. 50–Prawa rzeczowegojak i późniejszej regulacjiart. 172 § 1 k.c.co już tylko z tego powodu wykluczało możliwość powstania stanu prowadzącego do zasiedzenia przez nich własności przedmiotowego gruntu (z uwagi
na brak po stronie rodziców wnioskodawczyni, jej samej jak i jej mężaW.-sławaD.przymiotu posiadacza samoistnego).
Podobnie ma się rzecz z gruntem nazywanym „Działki za stodołą”.
Przynależna do nich ”działka o nr (...), jest obecnie łąką biegnącą pasem
o szerokości 20m od granicy nieruchomości świadkaJ. S. (2)w dół w kierunku rzekiS..
W przeszłości została ona podzielona na dwie części, z których korzystali rodzice skarżącej (z części obecnej łąki od strony rzeki) orazF. S.,
a po jego śmierci korzystał z niej jego córkaA. B. (2), zaś obecnie korzysta
z niej - za zgodą skarżącej iA. J.S..
Z wiarygodnych zeznańA. B. (1)wynika (potwierdza je późniejszy sposób korzystania przez rodziców skarżącej z gruntu), że rodzice skarżącej objęli
w posiadanie wskazaną powyżej część działki za zgodąF. S., a sposób korzystania przez nich z gruntu został przez niego ściśle określony (z przeznaczeniem na posadzenie na niej ziemniaków)
Korzystali oni zatem z tego gruntu za zgodą innej osoby, która wyznaczyła
im przy tym ściśle sposób jego użytkowania.
Taki sposób korzystania z rzeczy odpowiada korzystaniu z niej w drodze
jej bezpłatnego użyczenia, a to z kolei jest równoznaczne z jej posiadaniem zależnym.
Ten sam charakter posiadania należy przypisać korzystaniu przez nich
z drugiej z działek zaliczonych do gruntu o nazwie „Działki za stodołą”(...)(stanowi wąski pas gruntu 5-6 m, biegnący od drogi publicznej wzdłuż ogrodzenia posesji świadkaJ. S. (2)), która była przez nich wykorzystywany, jako droga prowadząca do uprawianej przez nich częścidziałki o nr (...).
Z podanych względów w chwili objęcia przez nich gruntu w posiadanie byli oni zatem jego posiadaczami zależnymi.
W toku postępowania nie wykazano, żeby doszło do zmiany charakteru tego posiadania, (w szczególności z podanych przez Sąd Rejonowy powodów nie ma
na to wpływu fakt opłacania przez nich podatku od nieruchomości).
Z tego powodu również w tym wypadku nie została zrealizowana – przewi-dziana zarówno w regulacjiart. 50–Prawa rzeczowegojak i w późniejszej regulacji
art. 172 § 1 k.c.– przesłanka nabycia w drodze zasiedzenia własności wskazanych powyżej działek gruntu w postaci ich samoistnego posiadania przez skarżącą i jej męża.
Czyni to w zaskarżonej części wniosek skarżącej nieuzasadnionym,
co powinno prowadzić do jego oddalenia.
Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenia w zaskarżonym postanowieniu,
przez co apelacje jest bezzasadna w rozumieniuart. 385 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.a to z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jej oddalenia.
Reasumując postanowienie Sądu Rejonowego w zaskarżonej części
jest prawidłowe i dlatego orzeczono jak w sentencji w oparciu o regulacjęart. 385 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację
art. 102 k.p.c.w związku zart. 520 § 3 zd. 1 k.p.c.biorąc pod uwagę, że sprawa miała charakter wątpliwy,  co uzasadnia nie obciążenie skarżącej kosztami po-stępowania odwoławczego.
SSO Magdalena Balion-Hajduk SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk