Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 72/21
Data wyroku: 2021-10-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON

Sygn. akt III AUz 72/21

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 30 września 2021 r.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2021 r. ( sygn. akt IV U 1714/19) Sąd Okręgowy w Rzeszowie , w sprawach z odwołańH. Ż.od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z dnia z 2 lipca2019 r. odmawiającej przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z dnia 2 kwietnia 2014 r.oraz decyzji z dnia 4 września 2019 r. odmawiającej wznowienia postępowania( połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w trybieart. 219 k.p.c.)
- w pkt. I- stwierdził umorzenie postępowania z dniem 12 stycznia 2021 r. ,
- w pkt II zaś- zasądził od pozwanego organu rentowego na rzecz wnioskodawczyni kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego .
U podstaw powyższego rozstrzygnięcia legł fakt wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.w dniu 12 stycznia 2021 r. , w trybie art. art. 194 j ustawy o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, decyzji w której ustalając na nowo wysokość emerytury w obniżonym wieku wnioskodawczyniz pominięciem art. 25 ust.1 b ww. ustawy podjął wypłatę tego świadczenia od dnia 18 marca 2014 r. wraz ze stosownym wyrównaniem od wyżej wskazanej daty do dnia 9 lipca 2017 r. ( jako, że po tej dacie tak ustalona emerytura okazała się być świadczeniem mniej korzystnym niż renta rodzinna przyznana wnioskodawczyni od dnia10 lipca 2017 r.) Jako podstawę prawną stwierdzenia umorzenia postępowaniaz mocy prawa Sąd I instancji powołał art.2 ust. 4 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r.o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz.U. z 2020 r.,poz.1222). Uznając jednocześnie, że w tej sytuacji pozwany organ rentowy uległ w sporze wnioskodawczyni ( uwzględniając jej roszczenie ) Sąd Okręgowy Rzeszowie obciążył pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwR.kosztami zastępstwa procesowegoH. Ż., przy wskazaniu naart. 98 § 1 k.p.c.i § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. ,poz.265)
Postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2021 r., w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu( pkt II postanowienia)zaskarżone zostało przez pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwR., który zarzucając w tym zakresie naruszenieart. 98 § 1 k.p.c.przez bezzasadne przyjęcie, że w zaistniałej sytuacji procesowej : stwierdzenia umorzenia postępowania z mocy prawa w trybie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r.o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS ( Dz.U. z 2020 r, poz. 1222) jest on stroną przegrywającą proces ,wnosił o zmianę zaskarżonego orzeczenia i nieobciążanie go kosztami zastępstwa procesowego wnioskodawczyni , przy jednoczesnym obciążeniu odwołującej się jego kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. W uzasadnieniu zażalenia skarżący organ rentowy w szczególności podkreślał , że wydana przez niego decyzja z dnia 12 stycznia 2021 r. nie była decyzją o jakiej stanowiart. 47713§ 1 k.p.c., a umorzenie postępowania było skutkiem przewidzianej przez ustawodawcę w powołanej wyżej ustawie nowelizującej regulacji prawnej , którą ZUS był zobowiązany zastosować .

    W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawczyniH. Ż.wniosłao jego oddalenie przy obciążeniu skarżącego poniesionymi na tym etapie postępowania kosztami zastępstwa procesowego, a w przypadku uwzględnienia zażalenia o nieobciążanie jej kosztami postępowania zażaleniowego pozwanego organu rentowegopodając , że jest wdową a jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie(...)zł miesięcznie.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, ,rozpoznając zażalenie pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR., zważył co następuje :
Zażalenie pozwanego organu rentowego jest w pełni zasadne , co skutkować musi wydaniem przez tut. Sąd orzeczenia reformatoryjnego , które w tym przypadku oznacza konieczność uchylenie zaskarżonego postanowienia, celem wyeliminowania go z porządku prawnego .
Zgodzić się bowiem w zupełności ze skarżącym należało .że w zaistniałej sytuacji procesowej : stwierdzenia umorzenia postępowania z mocy prawa w trybieart. 2 ust.4 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS ( Dz.U. z 2020 r.,poz.12777) brak było podstaw do uznania ,że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.jest stroną przegrywającą w rozumieniuart. 98 § 1 k.p.c., tym bardziej ,że jego działanie ( wydanie decyzji z dnia 12 stycznia 2021 r. ) w efekcie którego doszło do uwzględnienia docelowego żądania wnioskodawczyni , ponownego ustalenia wysokości emerytury w obniżonym wiekuz pominięciem ,zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia6 marca 2019 r. P 20/16 , art. 25 ust. 1 b ustawy emerytalnej , nie było skutkiem podzielenia racji odwołującej się ( która notabene w niniejszym postępowaniu sądowym mogła co najwyżej domagać się przywrócenia terminu do wniesienia skargio wznowienie postępowania przy następczym jego wznowieniu , stosownie do treści zaskarżonych decyzji ) ale było konsekwencją prac ustawodawczych , które w powołanej na wstępie ustawie nowelizującej ustawę o emeryturach i rentach z FUS wprowadziły taką możliwość .
Tym samym niewątpliwie decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.z dnia 12 stycznia 2021 r. nie była decyzją o jakiej stanowiart. 47713§ 1 k.p.c., a jednocześnie sam ustawodawca w powołanej ustawie nowelizującej przewidział umorzenie z mocy samego prawa tego rodzaju, jak w niniejszej sprawie ,postępowań sądowych . Z tych to więc względów i na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.orzeczono jak w pkt. I sentencji postanowienia tut. Sądu ( żądanie skarżącego„ zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez nieobciążanie go kosztami zastępstwa procesowego wnioskodawczyni” było niewłaściwie sformułowane bo sugerować mogło posłużeniem sięart. 102 k.p.c.a przecież przepis ten nie mógł mieć swego zastosowania, skoro generalnie wykluczyć należało, że pozwany organ rentowy jest stroną przegrywającą ). Jednocześnie tak określona sytuacja procesowa , w której wskutek niewłaściwej oceny Sądu I instancji doszło do nieuzasadnionego zastosowaniaart. 98 § 1 k.p.c., nadto przy uwzględnieniu trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawczyni , czyniły zasadnym , w ocenie tut. Sądu , odstąpienie od obciążaniaH. Ż.kosztami zastępstwa procesowego pozwanego organu rentowego w postępowaniu zażaleniowym , o czym orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia, na podstawieart. 102 k.p.c.

ZARZĄDZENIE
1/ odpis uzasadnienia doręczyć pełnomocnikowi ZUS/OR.-radcy prawnejB. P.,
2/ następnie akta sprawy zwrócić Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie .
„Niniejsze pismo umieszczone zostało na portalu informacyjnym w celach informacyjnychi nie wywołuje skutków procesowych: doręczenie wywołujące skutki procesowe na zarządzenie przewodniczącego dokonane zostanie według przepisówustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego”.