Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII Ns 539/19
Data wyroku: 2022-07-14 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt XII Ns 539/19/P

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 19 sierpnia 2019 r. (data prezentaty) wnioskodawczyniD. B.domagała się ustanowienia za wynagrodzeniem służebności drogi koniecznej polegającej na prawie przejazdu i przechodu do drogi publicznej -ul. (...)na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości, położonej wK., składającej się zdziałek nr (...), obręb 31K., objętejksięgą wieczystą nr (...).
Wnioskodawczyni wskazała iż jest właścicielką nieruchomości obejmującejdziałki nr (...), o łącznej powierzchni 0,0508 ha. Zaznaczyła, że nieruchomość ta przylega do pasa drogowegoulicy (...), a oddzielona jest od pasa drogowego ekranem akustycznym, wobec czego bezpośredni wjazd z ulicy nie jest możliwy. Zatem mając na uwadze powyższe, wskazane działki nie mają dostępu do drogi publicznej.
W odpowiedzi na wniosekSpółdzielnia Mieszkaniowa (...)wniosła o oddalenie wniosku w zakresie przebiegania służebności drogi koniecznej przezdziałki nr (...), których uczestniczka jest użytkownikiem wieczystym. Spółdzielnia Mieszkaniowa wskazała, iż nieruchomość dla której miałaby zostać stanowiona służebność drogi koniecznej posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznejul. (...). Wskazała też, że dostęp ten wymaga jedynie urządzenia zjazdu z drogi publicznej. Zaznaczyła też, iż roszczenia wnioskodawczyni pozostają w sprzeczności z treścią warunków zabudowy stanowiących załącznik dodecyzji nr (...).2/480/14 z dnia 26 lutego 2014 r. Wniosła również o zwrot kosztów postępowania.
Na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. swoje stanowisko przedstawiła Gmina MiejskaK.. Wskazała iż pozostawia wniosek do uznania Sądu. Jednakże na wypadek ustanowienia służebności po nieruchomości stanowiącej własność gminy, wniosła o uwzględnienie podwyższenia wynagrodzenia o podatek VAT.
W piśmie z dnia 7 listopada 2019 r. swoje stanowisko podtrzymała wnioskodawczyni. Wskazała, iżdziałki (...)nie mają dostępu do drogi publicznej. Swoje twierdzenia uzupełniła pismem z dnia 26 listopada, wskazując iż Zarząd Dróg MiastaK.nie wyraża zgody na demontaż ekranów akustycznych zamontowanych wzdłużul. (...).
W piśmie z dnia 20 sierpnia 2020 r. Gmina MiejskaK.wskazała, iżdziałka (...)stanowi część drogi publicznej. W związku z czym zawnioskowała o wyłączenie przedmiotowej działki z projektu służebności.
W kolejnych pismach przygotowawczych wnioskodawczyni i uczestnicy podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska, przy czym w piśmie z dnia 18 maja 2022 r. uczestniczkaSpółdzielnia Mieszkaniowa (...)wniosła o przyznanie wynagrodzenia za ustanowienie służebności podwyższonego o podatek VAT.
Sąd ustalił
(...)oznaczone jakodziałki nr (...)stanowiące przedmiot własności wnioskodawczyniD. B.nie posiadają odpowiedniego dostępu do drogi publicznej.(...)te są otoczonedziałkami o numerach (...). Zulicy (...)są dwa zjazdy i urządzony wewnętrzny układ drogowy po tereniedziałek nr (...).(...)nr 45/4 i 45/5 są parkingiem osiedlowym. Od parkingu teren osiedla mieszkaniowego oddziela zieleniec i droga osiedlowa.Ulicę (...)oddzielają od nieruchomości ekrany akustyczne.
(wyrys z mapy geodezyjnej, k. 171, dokumentacja fotograficzna k. 206-213 i 344-354, warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego na działkach przyul. (...)wK., wyniki analizy urbanistyczno-technicznej oraz decyzja o ustaleniu warunków zabudowy k. 222-237)
W związku z uzasadnionym prawnie pismem Zarządu Dróg MiastaK., niemożliwym jest usunięcie ekranów akustycznych znajdujących się przydziałce nr (...)obr. 31, celem budowy zjazdu bezpośrednio zul. (...)na wyżej wskazaną działkę.
(pismo Zarządu Dróg MiastaK.z dnia 15.11.2019 r. k. 217)
Obszar objęty wnioskiem nie posiada uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
(zaświadczenie o przeznaczeniu terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego k. 297)
Biegły sądowy geodeta przedstawił 4 warianty przebiegu służebności drogowej.
W pierwszym wariancie drogę zaprojektowano po istniejącej w terenie jezdni o nawierzchni betonowej, której szerokość wynosi do 9 metrów nadziałce nr (...)w miejscu włączenia się służebności drogi koniecznej doul. (...). W opisywanym przypadku włączenie się do drogi publicznej może się odbyć jedynie przezdziałki nr (...). Całkowita powierzchnia służebności wynosiłaby w tym przypadku 0,0965 ha.
Wariant drugi obejmował służebność drogi koniecznej poprowadzoną przezdziałki ewidencyjne nr (...). 317/1, 311/31 i 311/30. Włącznie do drogi publicznej możliwe jest w tym przypadku jedynie przezdziałki nr (...). Ruch dwukierunkowy możliwy jest jedynie poprzezdziałki nr (...).Całkowita powierzchnia służebności w tym przypadku wynosiłaby 0,1285 ha.
Trzeci wariant (wariant pierwszy zawarty w opinii uzupełniającej z dnia 4 lipca 2020 r.) obejmowałdziałki o nr (...). Powierzchnia całkowita tak przedstawionego pasa drogowego obejmowałaby 0,0592 ha .
Czwarty wariant (wariant drugi zawarty w opinii uzupełniającej z dnia 4 lipca 2020 r.) obejmowałdziałki o nr (...). Powierzchnia całkowita tak ustalonej drogi obejmowałaby 0,0734 ha.
(opinia biegłego sądowego geodetyP. D., k . 243- 248, 267- 273)
Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej w przypadku pierwszego wariantu zaproponowanego przez biegłego geodetęP. D.w opinii uzupełniającej z dnia 4 lipca 2020 r. wynosi: w odniesieniu dodziałki nr (...)– 53.668,96 zł netto, a w odniesieniu dodziałek nr (...)– łącznie 61.849,05 zł netto (34.530,59 zł, 10.271,74 zł, 17.046,72 zł).
(opinia biegłej sądowejM. B.z dnia 21.02.2022, k. 293-406)
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów nie budził zastrzeżeń Sądu.
Opinie biegłych Sąd ocenił jako rzetelne i miarodajne.
Sąd zważył:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie doart. 145 § 1, 2 i 3 k.c.jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, Sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.
Nieruchomość o nr 45/4 i 45/5 nie posiada dostępu do drogi publicznej, dlatego zasadnym jest ustanowienie służebności drogi koniecznej. W związku z brakiem możliwości zdemontowania ekranów akustycznych, znajdujących się wzdłuż przedmiotowych działek, należy uznać, iż działki te są pozbawione możliwości przejazdu, jak i przechodu.
Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy Sąd przyjął, iż właściwym będzie ustalenie służebności drogi koniecznej w oparciu o pierwszy wariant opinii biegłegoP. D.zawarty w opinii uzupełniającej z dnia 4 lipca 2021 r. Tak ustanowiona służebność będzie najmniej uciążliwa dla nieruchomości obciążonych. Powierzchnia całkowita tak przedstawionego wariantu obejmowałaby 0,0592 ha. Spośród wariantów służebności wynikających z opinii biegłego ten obejmuje najmniejszą powierzchnię, a szlak drożny jest najkrótszy. Zatem zajmować będzie najmniej zagospodarowanej na ten cel powierzchni. Co więcej, na terenie obciążonych nieruchomości istnieje już urządzony wewnętrzny układ drogowy.
Odnosząc się do wynagrodzenia za ustanowienie służebności, to zgodnie zart. 145 § 1 k.c.ustanowienie drogi koniecznej ma charakter odpłatny. Sąd bazując na opinii biegłego za ustanowienie służebności drogi koniecznej, Sąd zasądził wynagrodzenie w wysokości obliczonej przez biegłą sądowąM. B.. Składają się na nią kwoty rozdzielone proporcjonalnie do udziału nakładów w ustanowionej służebności drogi koniecznej. Za ustanowienie służebności nadziałce nr (...)Sąd zasądził wynagrodzenie na rzeczSpółdzielni Mieszkaniowej (...)w kwocie 53.668,96 zł netto, z kolei za ustanowienie służebności nadziałkach nr (...), Sąd zasądził na rzecz Gminy MiejskiejK.kwotę w wysokości 61.849,05 zł netto. Przyznane wynagrodzenia podlegają podwyższeniu o stawkę podatku VAT. Zgodnie zart. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usługprzez świadczenie usług rozumie się m. in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. W myśl zaśart. 285 § 1 k.c.służebność gruntowa polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności. Wobec powyższego ustanowienie za wynagrodzeniem służebności, jako formy obowiązku powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, w stawce 23%, stosownie do 41ust. 1w zw.art. 146a powołanej ustawy o podatku od towarów i usług. Sąd przyjął, że wynagrodzenie powinno zostać uiszczone w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się postanowienia, uznając taki termin zapłaty za optymalny – z jednej strony pozwala on zgromadzić wnioskodawczyni środki i dokonać zapłaty, z drugiej zaś nie jest nadmierny i nie godzi w interesy uczestników.
O kosztach postępowania Sąd wyrzekł stosownie doart. 520 § 1 k.p.c., nie znajdując podstaw do odstąpienia od ogólnej zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego.
Niepokryte wydatki sądowe podlegają ściągnięciu od wnioskodawczyni, jako właścicielki nieruchomości władnącej, albowiem poniesienie tych wydatków było związane z jej udziałem w sprawie. Na podstawie art. 83 ust. 2 u.k.s.c. w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. w zw. zart. 520 § 1 k.p.c.ściągnięciu podlegają kwoty wynikłe z przeprowadzonych opinii biegłych sądowych, a tymczasowo wyłożone z sum budżetowych Skarbu Państwa – 798,99 zł (k. 258), 717,04 zł (k. 286), 2.971,67 zł (k. 275), 4.240,80 zł (k. 410), 244,68 zł (k. 410).
S.. proszę:
1./  odnotować uzasadnienie;
2./  odpisy postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełn. uczestników(...)iSM (...)przez portal informacyjny;
3./  kal. 1 miesiąc z d.d.