Sąd Rejonowy w Toruniu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 677/20
Data wyroku: 2022-06-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Marek Szcześniak
Słowa kluczowe: Zniesienie małżeńskiej wspólności majątkowej
Podstawa prawna: art. 52 § 1 i 2 kro
Teza: Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną.

Sygn. akt III RC 677/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 czerwca 2022 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:
Przewodniczący sędzia Marek Szcześniak
Protokolant st.sekr.sądowy Karol Kotoński
Po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. w Toruniu.
przy udziale -
sprawy z powództwaP. D. (1)
przeciwkoM. D. (1)
o ustanowienie rozdzielności majątkowej

I
ustanawia z dniem 01.01.2019r. rozdzielność majątkową pomiędzyP. D. (1)iM. D. (1), którzy w dniu(...)zawarli związek małżeński, dla którego w Urzędzie Stanu Cywilnego w(...)wydano akt małżeństwa o numerze(...), a rozwiązany przez rozwód na mocy wyroku z dnia(...)w sprawie(...)Sądu Okręgowego w(...),

II
zasądza odM. D. (1)na rzeczP. D. (1)kwotę 937 zł (dziewięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt III RC 677/20

UZASADNIENIE

P. D. (1)w dniu 3 czerwca 2020r. wniósł pozew przeciwkoM. D. (1)domagając się ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z dniem 1 stycznia 2019r. wskazując m.in., że strony zawarły związek małżeński w dniu(...)i posiadają dwoje dzieciJ.lat(...)iN.lat(...). Strony nie pozostają we wspólnym pożyciu fizycznym, prowadzą osobne firmy, nie informują się o swoich dochodach, nie mają dostępu do własnych kont, dzielą się wydatkami na dom, a do stycznia 2019r. wspólnie rozliczały między sobą raty kredytu. W dniu 2 marca 2016r. strony zawarły z(...) Bank (...) S.A.umowę o mieszkaniowy kredyt hipoteczny na kwotę 150.000 zł na okres 10 lat, rata kredytu wynosi ok. 1.480 zł miesięcznie i jest spłacana przez powoda. Wcześniej strony umówiły się, że kredyt będzie płatny z konta powoda, a strony będą rozliczać się z płatności po połowie okresowo. Zasada ta obowiązywała do końca 2018r., w maju 2019r. powód zaproponował kolejne rozliczenie rat spłaconych przez niego od początku roku, jednak pozwana odmówiła i do chwili obecnej powód spłaca raty samodzielnie.
Jesienią 2019r. strony podzieliły się nieformalnie posiadanymi samochodami, w ten sposób, że pozwana przejęła do wyłącznego używania samochód markiM., zaś powód samochód markiB.. W grudniu 2018r. powód kupił kolejny samochód markiB., poprzedni planował sprzedać. W dniu 5 kwietnia 2019r. pozwana złożyła do Starosty(...)pismo o wpisanie w ewidencji pojazdów małżonków jej sprzeciwu dotyczącyego sprzedaży pojazdów przez męża. Ostatecznie jednak pozwana wyraziła zgodę na sprzedaż.
W 2014r. powód rozpoczął działalność gospodarczą podfirmą (...).(...)(...). Tymczasem pozwana w dniu 20 czerwca 2016r. zawarła umowę o dzieło z firmą o podobnym profilu(...) S.C.K. R.,P. Ś.. Przez pewien okres strony współpracowały razem w ramach firmy powoda, jednakże ze względu na nieporozumienia dotyczące prowadzonej działalności, pozwana w lutym 2019r. założyła własną działalność pod nazwą(...). (k.3-18)
W odpowiedzi na pozew pozwanaM. D. (1)– po sprecyzowaniu stanowiska na rozprawie w dniu 8.04.2022r. (k.168) – uznała powództwo częściowo, to jest wyraziła zgodę na ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej lecz z dniem uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, tj. od dnia 11 listopada 2021r. i wniosła o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie
W uzasadnieniu wskazała, iż nie wystąpiła przesłanka, która uzasadniałaby orzeczenie o rozdzielności majątkowej pomiędzy stronami z datą wsteczną. Powód jest młodszy od pozwanej o 5 lat, w okresie kiedy strony się poznały powód był studentem i posiadał zadłużenie, zaś pozwana pracowała już kilka lat w zawodzie i posiadała oszczędności. To pozwana z własnego majątku osobistego w postaci oszczędności, a także darowizn od swoich rodziców poczyniła nakłady na majątek wspólny stron: zakupiła i wyposażyła mieszkanie w którym strony aktualnie mieszkają.
Zdaniem pozwanej powód wykonuje swoją pracę dzięki doświadczeniu, renomie i kontaktom pozwanej. Strony wspólnie ustaliły sposób pokrywania wydatków związanych z gospodarstwem domowym w ten sposób, że powód będzie pokrywał ratę kredytu hipotecznego, a pozwana będzie pokrywała część rachunków za media oraz czynsz za mieszkanie. Ponadto powód zakupił samochód bez wiedzy i zgody pozwanej za pieniądze pochodzące z majątku wspólnego. W ocenie pozwanej moment w którym powód złożył wniosek o rozdzielność majątkową nastąpił w okresie w którym powód zaczął zarabiać zdecydowanie większe kwoty od pozwanej i jednocześnie nie rozlicza się z tych dochodów z małżonką. (k.44-117)

S ą d u s t a l i ł c o n a s t ę p u j e
P. D. (1)iM. D. (1)zawarli związek małżeński w dniu(...)
Wyrokiem z dnia(...)– który uprawomocnił się w dniu 11 listopada 2021r. – Sąd Okręgowy w(...)w sprawie(...)rozwiązał małżeństwoM. D. (1)iP. D. (1)przez rozwód, bez orzekania o winie.
W ich małżeństwie obowiązywał ustrój wspólności majątkowej.
Strony posiadają dwie małoletnie córki:J. D.ur. (...)iN. D.ur. (...)
Między stronami po ślubie nie wytworzyły się wspólne więzi gospodarcze. Małżonkowie prowadzili oddzielnie swoje sprawy finansowe, rozliczali się wspólnie jedynie w kwestiach dotyczących mieszkania do 1 stycznia 2019r. Nie uzgadniali wspólnie pozostałych kwestii finansowych. Powód proponował żonie ustanowienie rozdzielności majątkowej umownej przed notariuszem, na co pozwana nie wyrażała zgody.
Początkowo strony mieszkały wspólnie w mieszkaniu położonym wT.przyul. (...), z którego powód wyprowadził się. Mieszkanie strony zakupiły i wyposażyły z oszczędności posiadanych przez pozwaną i pieniądze przekazane jej z darowizn. Mieszkanie zakupione zostało w 2016r. za kwotę 350.000 zł, wkład pozwanej wynosił 180.000 zł, reszta środków pochodziła z kredytu zaciągniętego na kwotę 150.000 zł. Część środkówP.na zakup i remont mieszkania przeznaczył także powód.
Powód w 2014r. założył działalność gospodarczą w ramach której strony razem pracowały. Pozwana w dniu 20 czerwca 2016r. zawarła umowę o dzieło z firmą o podobnym profilu(...)(...)K. R.,P. Ś.. Zapisy umowy zawartej przez pozwaną nakładały na nią bezpośrednio oraz osoby bliskie zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej w czasie trwania umowy i w ciągu 24 miesięcy od jej rozwiązania, z zastrzeżeniem kary umownej w wysokości 200.000 zł za każde naruszenie zakazu konkurencji.
Do 2018r. strony wykonywały wspólnie pracę i dzieliły się uzyskiwanym wynagrodzeniem. Zyski z prowadzonej działalności wpływały na konto powoda, z którego następnie przelewał on połowę pozwanej, potrącając połowę raty kredytu hipotecznego. Od 2018r. prowadzą oddzielne działalności gospodarcze.
Pozwana w lutym 2019r. założyła własną działalność pod nazwą(...).
W trakcie trwania małżeństwa powód korzystał z tzw. szybkich kredytów firmowych, podczas gdy potrzebował gotówki do prowadzenia firmy. Wszystkie kredyty spłacił. Po 1 stycznia 2019r. wziął łącznie 2-3 kredyty, nieprzekraczające 50.000 zł.
W dniu 2 marca 2016r. strony zawarły z(...) Bank (...) S.A.umowę o mieszkaniowy kredyt hipoteczny na kwotę 150.000 zł na okres 10 lat, rata kredytu wynosi ok. 1.480 zł miesięcznie. Raty kredytu spłacane były z konta powoda. Początkowo strony rozliczały się z płatności po połowie, okresowo. Zasada ta obowiązywała do końca 2018r. Pozwana zaproponowała powodowi, że spłaci połowę kredytu, jednak powód nie wyraził zgody. W maju 2019r. powód zaproponował kolejne rozliczenie rat spłaconych przez niego od początku roku, jednak pozwana odmówiła, do dnia dzisiejszego powód spłaca raty samodzielnie.
Od 1 stycznia 2019r. powód samodzielnie opłaca raty kredytu. Już przed tym okresem powód miał problemy finansowe, w związku z czym pożyczał pieniądze od rodziny na raty kredyty czy utrzymanie rodziny.
Strony posiadają dwa samochody osobowe, jeden markiM.użytkowany jest przez pozwaną, natomiast samochód markiB.użytkuje powód. Samochód markiB.został zakupiony w 2016r. za kwotę ok. 50.000 zł. Następnie został zakupiony samochód markiM.w 2016 lub 2017r. za zgodą pozwanej, która dołożyła się do zakupu.
W 2018r. powód kupił samochód markiB., który w czerwcu 2019r. miał awarię silnika, którą powód naprawił w listopadzie/grudniu 2019r. z własnych pieniędzy. Pozwana nie wyraziła zgody na zakup w/w pojazdu.
W dniu 5 kwietnia 2019r. pozwana złożyła do Starosty(...)pismo o wpisanie zastrzeżeń w ewidencji pojazdów małżonków i jej sprzeciwie dotyczącym sprzedaży pojazdów przez męża. Ostatecznie jednak pozwana wyraziła zgodę na sprzedaż pierwszego samochodu powoda jego ojcu.
(okoliczności bezsporne k.9-16,25,29-31,44-53,56-116,124-127,130,187-251)
(dowód: zeznania świadkaM. D. (2)k.176-177
zeznania świadkaP. D. (2)k.177-178
zeznania świadkaA. D.k.178
zeznaniaP. D. (1)k.254-256
zeznaniaM. D. (1)k.256-259
akta sprawy(...)SO w(...)k.3-121,132-142,145-353,357,366-369,374-477,480-507,516-521,535-553,561-579)
S ą d z w a ż y ł c o n a s t ę p u j e
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań stron procesu, które uznano za wiarygodne, gdyż były spójne, logiczne i znalazły potwierdzenie, w odpowiednim zakresie, w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające zart. 245 kodeksu postępowania cywilnego– a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające zart. 244 kpc– nie zostały podważone.
Na mocy zart. 230 kpcuznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie i innych pismach procesowych, oraz przytoczone w ramach informacyjnego wysłuchania stron, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie.
Wnioski dowodowe pozwanej zawarte w pkt. od 2.1 do 2.4 oraz w pkt. 2.7, a także w pkt. 5 i 6 odpowiedzi na pozew (k.44-46) pominięto na mocyart. 2352§ 1 pkt. 2 kpcjako mające wykazać fakty nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. (k.179)
W myślart. 31 § 1 kro, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
Stosownie doart. 52 § 1 kro, z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.
Art. 52 § 2 krostanowi natomiast, że rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Ustawodawca nie definiuje pojęcia „ważnych powodów”, pozostawiając jego wykładnię judykaturze i doktrynie prawa. W piśmiennictwie podkreśla się, że ważne powody, dające podstawę do ustanowienia rozdzielności majątkowej to wytworzenie się takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych powoduje, że dalsze trwanie wspólności majątkowej między małżonkami pociąga za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny.
Według utrwalonego, tak w piśmiennictwie jak i orzecznictwie sądowym poglądu, ważnym powodem do ustanowienia rozdzielności majątkowej jest separacja faktyczna małżonków, która uniemożliwia im lub znacznie utrudnia współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym (wyrok SN z 29.01.1997 r., I CKU 66/96, Prok. i Pr. 1997/7-8 s. 32; uzasadnienie wyroku SN z 13.05.1997 r., III CKN 51/97, OSNC 1997/12, poz. 194; wyrok SN z 13.01.2000 r., II CKN 1070/98, LEX nr 50872; wyrok SN z 6.11.1972 r., III CRN 250/72, OSNCP 1973/6, poz. 113; uchwała SN z 28.05.1973 r., III CZP 26/73, OSNCP 1974/4, poz. 65)
(por. Grzegorz Jędrejek „Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz”, Wydawnictwo Wolters Kluwer, wydanie 2, Warszawa 2017, str. 405-406)
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że są przesłanki do tego aby ustanowić pomiędzy stronami rozdzielność majątkową z datą wskazaną w pozwie, tj. z dniem wytoczenia powództwa.
Sąd miał w szczególności na uwadze, że strony od dnia(...)pozostawały w separacji faktycznej. Powód i pozwana mieli trudności w porozumieniu się w kwestiach dotyczących zarządu majątkiem wspólnym. Oboje prowadzili odrębne działalności gospodarcze, nie dzielili się swoimi dochodami. W 2018r. powód kupił samochód markiB., na którego kupno pozwana nie wyraziła zgody, a następnie zgłosiła Staroście(...)sprzeciw na dokonanie przez powoda sprzedaży poprzedniego samochodu.
Należy dodać, że ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej nie jest sprzeczne z dobrem rodziny, gdyż wyrokiem z dnia 3 listopada 2021r. Sąd Okręgowy w(...)w sprawie(...)rozwiązał małżeństwoM. D. (1)iP. D. (1)przez rozwód bez orzekania o winie, a w niniejszej sprawie spór dotyczył jedynie daty od której rozdzielność majątkowa powinna zostać wprowadzona.
Ponieważ stan separacji faktycznej, utrudniającej współdziałanie w zarządzie majtkiem wspólnym, istniał już w styczniu 2019r., to były podstawy do orzeczenia o rozdzielności majątkowej od dnia 01.01.2019r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 52 § 1 i 2 kro, sąd uwzględnił powództwo w całości i orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na mocyart. 98 § 1 kpc, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, orzekając jak w punkcie II sentencji.
Do kosztów procesu zaliczono, w trybieart. 98 § 3 kpc, poniesioną opłatę sądową od pozwu w wysokości 200 zł (k.17).
Wynagrodzenie pełnomocnika strony powodowej, będącego adwokatem, ustalono w wysokości 720 zł, tj. w stawce minimalnej, na mocy § 4 ust. 1 pkt 7, § 15 ust. 1 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 12.03.2003r. (III CZP 2/03, OSNC z 2003r., nr 12, poz. 161) głoszącym że „do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 kpc) strony reprezentowanej przez adwokata podlega zaliczeniu wydatek poniesiony przez nią w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika”, to do kosztów procesu doliczono także kwotę 17 zł opłaty skarbowej, poniesioną od pełnomocnictwa złożonego w niniejszej sprawie (k.129).
W rezultacie zasądzono kwotę 937 zł – stanowiącą sumę w/w kwot: 200 zł i 720 zł oraz 17 zł – tytułem zwrotu kosztów procesu.