Sąd Rejonowy w Słupsku
V Wydział Pracy i Ubezpieczęń Społecznych
Sygnatura akt: V U 206/20
Data wyroku: 2021-07-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt: V U 206/20

UZASADNIENIE
UbezpieczonyW. B. (1)odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z dnia 02.09.2020r., którą to odmówiono mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 5.10.2018r. do 30.10.2018r. i od 8.04.2019r. do 23.06.2019r. oraz zobowiązano go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za te okresy w kwocie 11.046,24 zł wraz z odsetkami od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu.
Wniósł o zmianę ww. decyzji w całości i przyznanie prawa do zasiłku chorobowego za ww. okresy.
Uzasadniając powyższe wskazał, że w okresie od 05.10.2018r. do 30.10.2018r. i od 08.04.2019r. do 23.06.2019r. miał podpisaną umowę zprzedsiębiorstwem (...) Sp. z o.o., na podstawie której był zobowiązany do wykonywania czynności na rzeczfirmy (...), jednakże w tamtym okresie czynności te dokonywała w jego imieniu – żonaW. B. (2).
Zaznaczył nadto, że z uwagi na chorobę i niezdolność do świadczenia zlecenia,W. B. (2)brała w jego imieniu udział w szkoleniach kosmetycznych, warsztatach, pozyskiwaniu ambasadorów oraz składaniu zamówień za zgodąprzedsiębiorstwa (...).
Argumentował, iż w związku z chorobą zaszły okoliczności uprawniające go do wskazania osoby trzeciej, która w jego imieniu wykonywała będzie zlecenie. Podał nadto, że zleceniodawca został o tym powiadomiony i wyraził na to zgodę. Zaznaczył, że umowa została wykonana, ale nie osobiście, lecz przez jego żonę. Wskazał również, że od dnia 5.10.2018 do 30.10.2018r. i od 8.04.2019r. do 23.06.2019r. nie wykonywał osobiście pracy zarobkowej, gdyż przebywał na zwolnieniu lekarskim, a zatem posiadał prawo do zasiłku chorobowego. Dodał, że umowa umożliwiała mu wskazanie osoby trzeciej, celem wykonywania zlecenia, i tak też uczynił.
Organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.(ZUS),reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Uzasadniając prezentowane stanowisko organ rentowy wskazał, iż w okresie orzeczonej niezdolności do pracyW. B. (1)świadczył usługi na rzeczprzedsiębiorstwa (...)polegające na organizacji i koordynacji przebiegu sprzedażyproduktów A.. Argumentując podał, żeW. B. (1)za wykonaną pracę zarobkową otrzymał wynagrodzenie, co wynika z przeprowadzonego przez organ rentowy postępowania wyjaśniającego.
Na mocy postanowienia z dnia 02.02.2021r. zawiadomiono zainteresowanego(...) Sp. z o.o.Sp.K. wB.o toczącym się postępowaniu (k. 27 akt sprawy).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W. B. (1)pozostawał w zatrudnieniu wprzedsiębiorstwie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąw okresie: od dnia 09.12.2016 do 08.12.2017r. oraz od 15.01.2018r. do 29.12.2018r. – na podstawie umowy zlecenie.
Na mocy umowy zlecenieW. B. (1)był skierowany do świadczenia usług na rzeczprzedsiębiorstwa (...), polegających na organizacji i koordynacji przebiegu sprzedażyproduktów A., w tym tworzeniu zespołu aktywnych konsultantek i liderów sprzedaży oraz szkoleniu wszystkich konsultantek oraz liderów sprzedaży w swoim zespole. W realizowaniu zadań związanych z wykonywaniem umowy Lidera SprzedażyW. B. (1)był osobą niezależną, w szczególności sam określał czas i miejsce swojej działalności.

Bezsporne, a nadto: akta organu rentowego – zaświadczenie z dnia 06.05.2020r. – k. 10.

W. B. (1)został zatrudniony wprzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.na podstawie umowy zlecenia od dnia 23.11.2018r. do 31.12.(...). Został skierowany do świadczenia usług polegających na organizacji i koordynacji przebiegu sprzedażyproduktów A.. W realizowaniu zadań jest osobą niezależną, w szczególności sam określa czas i miejsce swojej działalności.
W dniu 19.03.2019r. wziął udział w jednym szkoleniu.

Dowód: akta organu rentowego – zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 06.05.2020r. – k. 14.

W. B. (1)był niezdolny do pracy z powodu choroby w okresie:
- 05.10.2018r. do 30.10.2018r.;
- 06.03.2019r. do 06.03.2019r.;
- 07.03.2019r. do 19.04.2019r.-z czego 7-8.03.2019r. – z powodu pobytu w szpitalu;
- 20.04.2019r. do 31.05.2019r.;
- 01.06.2019r. do 23.06.2019r.;
- 24.06.2019r. do 29.06.2019r.

Dowód: akta organu rentowego – wydruk z systemu(...)k. 18-21; k. 22.

Na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z dnia 02.09.2020r. odmówionoW. B. (1)prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 5.10.2018r. do 30.10.2018r., od 08.04.2019r. do 23.06.2019r. i zobowiązano go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za ten okres w kwocie 11.046,24 zł wraz z odsetkami od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia.
Uzasadniając powyższe wskazano, że z podjętych ustaleń wynika, iż w okresach orzeczonej niezdolności do pracy od 5.10.2018 do 30.10.2018r. i od 07.03.2019r. do 23.06.2019r. - wykonywał on pracę zarobkową.

Dowód: akta organu rentowego – Decyzja(...) OddziałuwS.z dnia 02.09.2020r., nr(...)– k. 1.

W okresie od 5.10.2018r. do 30.10.2018r., oraz od 08.04.2019r. do 23.06.2019r.,W. B. (1)nie świadczył pracy na rzeczprzedsiębiorstwa (...).
W szkoleniach oraz warsztatach w tym okresie uczestniczyła jego żona -W. B. (2). Certyfikaty z tych szkoleń były na nią wystawiane. Wykonywała ona wszelkie czynności zaW. B. (1), które powinien on wykonać na rzeczprzedsiębiorstwa (...), tj. w szczególności: zajmowała się składaniem zamówień, rekrutacją konsultantek, ambasadorek, liderów sprzedaży.Przedsiębiorstwo (...)zostało o tym powiadomione przezW. B. (2)telefonicznie i wyraziło zgodę na taką sytuację.
Wynagrodzenie za wykonaną pracę otrzymywałaW. B. (2)na własny, odrębny rachunek bankowy.
KiedyW. B. (2)prowadziła warsztaty, wówczas wystawiała certyfikaty i osobiście je podpisywała swoim nazwiskiem. Sporządzała też listy obecności ze szkoleń, które następnie wysyłała doI. D., która z kolei przesyłała je do siedziby wW..
W dniu 09.10.2018r.W. B. (2), wraz zJ. Z.orazI. D., była na szkoleniu wM.. Nie był wówczas obecnyW. B. (1).

Dowód: treść zeznańW. B. (1)– k. 24v. akt sprawy; treść zeznań świadkaW. B. (2)– k. 25; treść zeznań świadkaJ. Z.– k. 25v, dokumentacja zdjęciowa – k.8.

W okresie od 5.10.2018r. do 30.10.2018r. oraz od 08.04.2019r. do 23.06.2019r.,W. B. (1)nie uczestniczył w szkoleniach z ramieniaprzedsiębiorstwa (...). Jego wszelkie obowiązki w tym okresie przejęłaW. B. (2).

Dowód: treść zeznań świadkaJ. Z.– k. 25v.

W ww. okresie niezdolności do pracyW. B. (1)nie otrzymał odprzedsiębiorstwa (...)przelewu bankowego tytułem wynagrodzenia.

Dowód: treść zeznańW. B. (1)– k. 26v.

W dniu 17.05.2019r.W. B. (2)otrzymała odprzedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.przelewem bankowym wynagrodzenie za czerwiec 2019r, natomiast w dniu 29.04.2019r. – wynagrodzenie za miesiąc maj 2019r. – na własny rachunek bankowy.

Dowód: potwierdzenie przelewu bankowego – k. 38-39 akt sprawy.

O niezdolności do pracyW. B. (1)zawiadomiona zostałaI. D., tj. okręgowy manager sprzedaży wprzedsiębiorstwie (...).
W ww. okresie niezdolności do pracyW. B. (1),I. D.współpracowała z jego żoną –W. B. (2), która posługuje się tym samym służbowym numerem personalnym ze swym mężem.
Praktyka stosowana wprzedsiębiorstwie (...)przewiduje naturalną możliwość zastępowania małżonka w czasie ewentualnej niezdolności do pracy. Tak też było w przypadkuW. B. (1)w spornym okresie (zastępowała go żona). Powyższych zastępstw dokonuje się na podstawie umowy ustnej, nie jest to nigdzie odnotowywane w rejestrach Spółki.
W okresie ww. niezdolności do pracyW. B. (1)nie świadczył pracy na rzeczprzedsiębiorstwa (...), a zatem również nie składał przełożonej-I. D.okresowych raportów z wykonywanych działań oraz ich efektów.

Dowód: treść zeznań świadkaI. D.– k. 26-26v.

(...) Sp. z o.o.z siedzibą wB.wypłacił ubezpieczonemu zasiłek chorobowy za okres: 5.10.2018-30.10.2018r. oraz 8.04.2019-23.06.2019r.

Bezsporne.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonegoW. B. (1)od powyżej wskazanej decyzji organu rentowego jest słuszne i zasadne, stąd zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r.o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz. U. 2010, nr 77, poz. 512) - zwanej dalej Ustawą - zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Zasiłek chorobowy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, zastępującym pracownikowi wynagrodzenie, które utracił wskutek czasowej, spowodowanej chorobą, niezdolności do świadczenia pracy umówionej. Sytuacją chronioną zasiłkiem jest więc czasowa (przejściowa) niemożność świadczenia pracy będąca skutkiem choroby.
Organ rentowy, na mocy decyzji z dnia 28.03.2019r.odmówiłW. B. (1)prawa do zasiłku chorobowegoza okres od 5.10.2018r. do 30.10.2018r., od 08.04.2019r. do 23.06.2019r. i zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za ten okres w kwocie 11.046,24 zł wraz z odsetkami od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Powyższą decyzję organ rentowy uzasadniał faktem, że z dokonanych ustaleń wynika, iż w okresach orzeczonej niezdolności do pracy - od 5.10.2018 do 30.10.2018r. i od 07.03.2019r. do 23.06.2019r.W. B. (1)wykonywał pracę zarobkową (vide: akta organu rentowego – Decyzja(...) OddziałuwS.z dnia 02.09.2020r. – k. 1).
Zgodnie zart. 17 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 267, z późn. zm.), ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia.
Jak stanowi przepisart. 84 ust. 1 i 2 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychosoba, którapobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.
Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:
1)świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2)świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.
Z powyższych przepisów wynika, że jeżeli świadczenie było wypłacone bez podstawy prawnej, a pobierający świadczenie był odpowiednio pouczony, to świadczenie jest nienależne i podlega zwrotowi.
Organ rentowy przywoływał bowiem przesłankę wykonywania pracy przez ubezpieczonego w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy w okresach: 5.10.2018 do 30.10.2018r. i 7.03.2019 do 23.06.2019r. ZUS odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego za okres wskazany w decyzji, jednocześnie zobowiązując do zwrotu tego świadczenia wraz z odsetkami jako niesłusznie pobranego – z tej przyczyny, że – jak ustalił ZUS – ubezpieczony w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy wykonywał pracę zarobkową, a tym samym wykorzystywał zasiłek chorobowy niezgodnie z przeznaczeniem.
Niekwestionowaną w sprawie okolicznością pozostaje fakt, iż płatnik składek(...) Sp. z o.o.z siedzibą wB.wypłacił ubezpieczonemu zasiłek chorobowy za okres: 5.10.2018-30.10.2018r. (z funduszu wypadkowego) oraz 8.04.2019-23.06.2019r. (z funduszu chorobowego).
Nadto, poza sporem pozostaje również okoliczność, iż ubezpieczonyW. B. (1)był niezdolny do pracy z powodu choroby w okresie: 05.10.2018r. do 30.10.2018r.; 06.03.2019r. do 06.03.2019r.; 07.03.2019r. do 19.04.2019r.-z czego 7-8.03.2019r. – z powodu pobytu w szpitalu;a następnie od 20.04.2019r. do 31.05.2019r.; oraz od 01.06.2019r. do 23.06.2019r. i od dnia 24.06.2019r. do 29.06.2019r. (vide:akta organu rentowego – wydruk z systemu(...)k. 18-21; k. 22).
W świetle artykułowanych przez organ rentowy okoliczności, wskazujących, że w ww. okresie ubezpieczony wykonywał pracę zarobkową, m.in. brał udział w szkoleniach kosmetycznych, świadczył usługi na rzeczprzedsiębiorstwa (...), zamianował ambasadorów/konsultantów, Sąd zmierzając do wnikliwego rozpoznania istotnych dla sprawy kwestii, przeprowadził dowód z zeznań świadków.
I tak, świadkowie wprost potwierdzili większość okoliczności podnoszonych przez ubezpieczonego w treści odwołania, ale też w trakcie przesłuchania w charakterze strony. Otóż, jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, o niezdolności do pracyW. B. (1)zawiadomiona została przełożona -I. D., tj. okręgowy manager sprzedaży wprzedsiębiorstwie (...). W ww. okresie niezdolności do pracyW. B. (1),I. D.współpracowała z jego żoną –W. B. (2), która posługuje się tym samym służbowym numerem personalnym ze swym mężem. Co istotne, z treści zeznań świadkaI. D.(k. 26-26v.) wynika, że praktyka stosowana wprzedsiębiorstwie (...)przewiduje naturalną możliwość zastępowania małżonka w czasie ewentualnej niezdolności do pracy. Tak też było w przypadkuW. B. (1)w spornym okresie (kiedy to właśnie zastępowała go żona). Z treści zeznań ww. świadka wynika nadto, że powyższe zastępstwa dokonywane są każdorazowo na podstawie umowy ustnej, nie jest to nigdzie odnotowywane w systemach wewnętrznych przedsiębiorstwa.
Z relacji przesłuchanych świadków wynika jednoznacznie, że w okresie ww. niezdolności ubezpieczonego do pracy, w szkoleniach oraz warsztatach zastępczo za niego uczestniczyła żona ubezpieczonego -W. B. (2). Na nią zatem wystawiane były certyfikaty z tych szkoleń. Co istotne, materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że w tymże okresie wykonywała ona wszelkie czynności zaW. B. (1), które powinien on wykonać na rzeczprzedsiębiorstwa (...)– w szczególności: zajmowała się składaniem zamówień, rekrutacją konsultantek, ambasadorek, liderów sprzedaży.Przedsiębiorstwo (...)zostało o tym powiadomione przez żonę ubezpieczonego -W. B. (2)telefonicznie i wyraziło zgodę na taką sytuację, bowiem -jak wskazano powyżej – sytuacja taka była akceptowalna. W związku z powyższymi okolicznościami, wynagrodzenie za wykonaną pracę otrzymywałaW. B. (2)na własny, odrębny rachunek bankowy. Ubezpieczony i jego żona posiadają bowiem odrębne rachunki bankowe.
Nadto,W. B. (2)zeznając podkreśliła, że prowadziła zastępczo warsztaty i wówczas wystawiała certyfikaty, osobiście je podpisywała swoim nazwiskiem. Sporządzała też listy obecności ze szkoleń, które następnie wysyłała doI. D., a ta - przesyłała je do siedziby wW..
Materiał dowodowy pozwolił również na ustalenie, że wbrew twierdzeniom organu rentowego, w dniu 09.10.2018r.W. B. (2), wraz zJ. Z.orazI. D., była na szkoleniu wM..W. B. (1)nie był tam obecny.
Powyższe okoliczności wprost odnajdują swe potwierdzenie w treści zeznańW. B. (1)(przesłuchany w charakterze strony) – k. 24v. akt sprawy; treści zeznań świadkaW. B. (2)– k. 25; treści zeznań świadkaJ. Z.– k. 25v., a dodatkowo w dokumentacji zdjęciowej ze szkoleń.
Zauważyć należy, że świadekJ. Z.stanowczo zaprzeczyła, aby w okresie od 5.10.2018r. do 30.10.2018r. oraz od 08.04.2019r. do 23.06.2019r.,W. B. (1)uczestniczył w szkoleniach z ramieniaprzedsiębiorstwa (...). Świadek potwierdziła również, że jego obowiązki przejęła w tym czasieW. B. (2)(vide:treść zeznań świadkaJ. Z.– k. 25v.).
Z powyższymi zeznaniami zestawić należy również ustaloną okoliczność, iż w ww. okresie niezdolności do pracy,W. B. (1)nie otrzymał odprzedsiębiorstwa (...)przelewu bankowego tytułem wynagrodzenia (vide:treść zeznańW. B. (1)– k. 26v.). Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że w dniu 17.05.2019r.W. B. (2)otrzymała odprzedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.przelewem bankowym wynagrodzenie za czerwiec 2019r, natomiast w dniu 29.04.2019r. – wynagrodzenie za miesiąc maj 2019r. (vide:potwierdzenie przelewu bankowego – k. 38-39 akt sprawy). Mieć na względzie również potrzeba, że ubezpieczony w okresie wskazanego powyżej okresu niezdolności do pracy, nie składał przełożonejI. D.okresowych raportów z wykonywanych działań oraz ich efektów. Okoliczność tę potwierdziła świadekI. D.– przełożona ubezpieczonego.
Do okoliczności wynikających z ww. treści zeznań przesłuchanych w sprawie świadków w żaden sposób nie odniósł się organ rentowy.
W ocenie Sądu, pewną trudność w ustaleniach prowadzonych przez organ rentowy mogła stanowić okoliczność, iż żona ubezpieczonego wykonując pracę na rzeczprzedsiębiorstwa (...)posługuje się tym samym numerem personalnym, jak ubezpieczony (mają wspólny numer). To zaś nie daje możliwości szybkiego ustalenia dokumentacyjnego faktycznych czynności dokonywanych przez konkretnego małżonkaB.. Stąd, w ocenie Sądu, pojawiły się istotne wątpliwości powzięte przez organ rentowy w oparciu o dokumenty otrzymane zprzedsiębiorstwa (...). Z tych zatem przyczyn, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, uznał niezbędnym przeprowadzenie wnikliwego postępowania dowodowego – również w oparciu o treść zeznań powołanych świadków.
Zeznania wszystkich przesłuchanych świadków oraz ubezpieczonego przesłuchanego w charakterze strony, Sąd uznał jako jasne, konkretne, spójne, wzajemnie ze sobą korelujące i szczere. Z tych przyczyn przyznano im walor wiarygodności. Stały się zatem podstawą uczynionych w sprawie ustaleń faktycznych.
Nadto, Sąd dokonał ustaleń faktycznych również w oparciu o dowody z dokumentów złożonych do akt głównych sprawy (w szczególności były to akta organu rentowego). Dokumenty te zostały sporządzone w przewidzianej przepisami formie przez osoby do tego umocowane. Nie były też kwestionowane przez strony.
Konstatując, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w okresie od 5.10.2018r. do 30.10.2018r., oraz od 08.04.2019r. do 23.06.2019r.,W. B. (1)nie świadczył pracy zarobkowej na rzeczprzedsiębiorstwa (...).
Zważywszy na przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania dowodowego w całości, Sąd na podstawie art. 15 zzs2ustawy z dnia 14 maja 2020r.o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związkuz rozprzestrzenianiem się wirusa(...)2 (Dz.U. 785.2020), poinformował strony, że zamknie rozprawę i wyda orzeczenie kończące na posiedzeniu niejawnym. Nadto, Sąd zakreślił stronom termin 7 dni, w którym mogły zająć ostateczne stanowiska w sprawie na piśmie.
Z uwagi na powyższe ustalenia oraz rozważania, Sąd uwzględnił odwołanie ubezpieczonego na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., tj. zmienił w całości zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do zasiłku chorobowego za okresy 5.10.2018r. do 30.10.2018r. i od 8.04.2019r. do 23.06.2019r., o czym orzekł w punkcie pierwszym części dyspozytywnej wyroku.
Nadto, Sąd ustalił, że ubezpieczony nie ma obowiązku zwrotu zasiłku chorobowego za ww. okresy w kwocie 11.046,24 zł wraz z odsetkami, o czym orzekł w punkcie drugim części dyspozytywnej wyroku.
Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego, w kwocie 180 zł Sąd ustalił na podstawie§ 9 ust. 2rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015.1804), w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia odwołania. Tym samym, Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz ubezpieczonegoW. B. (1)kwotę 180 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu, o czym orzekł w punkcie trzecim części dyspozytywnej wyroku.