Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 781/21
Data wyroku: 2022-06-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygnatura akt III Ca 781/21

UZASADNIENIE
Postanowieniem wstępnym z dnia 28 października 2020 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w punkcie 1. oddalił wniosek oJ. B. (1)o  zasiedzenie z dniem 1 września 2014 r. własność nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)nr. 277 i 278, odpowiadającej dawnej działce oznaczonej nr. N 741 objętejksięgą wieczystą o numerze (...)., w punkcie 2. Zasądziła odJ. B. (1)na rzeczA. M.kwotę 4428 zł tytułem kosztów zaś w punkcie 3. Przyznał i nakazał wypłacić adw.E. P.ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi kwotę 4428 zł tytułem wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną z urzędu uczestnikowiJ. B. (1).
Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygniecie na ustaleniach, że w dniu 9 lutego 1949 r. małżonkowieM.iL. B.nabyli odR. H.niepodzielną połowę placu oznaczonego N 741, o powierzchni 1.246 m2. W posiadaniu faktycznymM.iL.tę niepodzielną połowę placu mieli od daty podpisania przedwstępnej umowy sprzedaży w dniu 12 sierpnia 1936 r. Od tamtej pory do 9 lutego 1949 r. zdążyli on pobudować budynek na tej niepodzielnej połowie placu i zamieszkać tam z dziećmi. Drugą niepodzielną połowę tego placu nabyłaA. S..
Przy kupnie niepodzielnych części spornej nieruchomości zostało podzielone, która rodzina z której części nieruchomości korzysta.
Jeszcze przed II wojną światową dwie niepodzielne połowy całej nieruchomości należące doA. S.i małżonkówM.iL. B.zostały podzielone w terenie na dwie połowy i odgrodzone drewnianym płotem. Nieruchomość została tak podzielona, że połowa na której pobudowali dom małżonkowieM.iL. B.była zajmowana przez rodzinęB., natomiast druga połowa placu była zajmowana przez rodzinęA. S..A. S.z mężemW.na zajmowanej przez nich połowie działki posadowili dom i zamieszkali w nim z dziećmi. Później w domu małżonkówS.nadziałce (...)mieszkała ich córkaK. M. (1)z mężemJ. M. (1).
Ulica przy której położona jest ta nieruchomość wówczas nosiła nazwęZ.i była oznaczona dwoma numerami 11 i 11a, obecnie ulica nosi nazwę Żołędziowej i nadal nieruchomość ma dwa numery odpowiednio 11 i 11a.
Każda z rodzin dbała o swoją część działki i dokonywała remontów budynków na części, z której korzystała. Nigdy nie było między nimi sporów granicznych. Taki podział nieruchomości między rodzinamiB.iS.trwa do dziś i nic w tym zakresie się nie zmieniło.
M. B.zmarł 12 lutego 1952 r. Spadek poM. B.nabyli jego żonaL. B.w 1/4 części oraz jego synowieS. B.,K. B.iJ. B. (2)po 1/4 części każdy z nich.
Po śmierciM. B.na obecnejdziałce (...)(ul. (...)) mieszkałaL. B.z dziećmi, a później z wnukami.J. B. (1)(synK.) mieszkał na nieruchomości od urodzenia w 1953 r. W(...) urodził siętam jego bratZ. B..
J. B. (2)(synM.iL.) wyprowadził się z nieruchomości w 1960 r., natomiast jego bratS. B.wyprowadził się w 1962 r. Na nieruchomości przyul. (...)wŁ.pozostaliL. B.z synemK., jego żoną oraz synamiJ. B. (1)(wnioskodawca) iZ. B..
J. B. (2)(synM.iL.) zmarł 23 grudnia 1962 r.L. B., zmarła 4 grudnia 1971 r. Spadek poL. B.nabyli jej synowieS. B.iK. B.oraz jej wnuczkaE. S. (1) z domu B.(córkaJ. B. (2)) po 1/3 części każdy z nich.
Po śmierciL. B.działką (...)przyul. (...)wŁ.zajmowaną przez rodzinęB.zarządzał jej synK. B.. Nie pytał się swoich braci o zgodę na przeprowadzanie remontów. Później zarządzaniem nieruchomością w zakresiedziałki (...)przyul. (...)zajął się wnioskodawca. W 1984 r. wnioskodawca sfinansował przyłącze gazowe do budynku rodzinyB.. W latach 1995-1998 r. nadziałce (...)posadowił komórki, posadził też zieleń.J. B. (1)remontował na bieżąco budynek posadowiony przez jego dziadkówM.iL. B.. Ocieplił ściany styropianem, wymienił dach, wykonał CO, wymienił ogrodzenia działki na nowe łącznie z furtką i bramą.
A. S.zmarła 14 lipca 1986 r., natomiast jej mążW. S.zmarł przed nią 3 października 1984 r.
Z. B.(synK.) zmarł 6 kwietnia 1989 r.
W 1974 r. podczas tworzenia ewidencji gruntów działka N 741 przyul. (...)wŁ., o powierzchni 1.246 m2została podzielona w dziale ewidencji gruntów na dwiedziałki o numerach (...)(działka gruntu przyul. (...)) i 277 (działka gruntu przyul. (...))
Wnioskodawca i jego poprzednicy prawni posiadalidziałkę (...)przyul. (...). Stan posiadania został ustalony z chwilą odgrodzenia nieruchomości.
Działkę (...)przyul. (...)posiadałaA. S.i jej następcy prawni.
K. B.(synM.iL.) zmarł 13 lipca 2000 r.
K. M. (1)(córkaA.iW. S.) zmarła w 1998 r. Spadek po niej nabyli jej mążJ. M. (1)i jej rodzeństwoJ. S. (1)iJ. S. (2). Jej mążJ. M. (1)zmarł 23 stycznia 2010 r. Spadek po nim nabyło jego rodzeństwo:W. M.,E. Ż.,L. M. (1)oraz bratanicaA. M.po 1/4 części każdy z nich. Po śmierciJ. M. (1)nikt już nie zamieszkał na nieruchomości przyul. (...)wŁ..
J. S. (1)zmarł 8 września 2010 r. spadek po nim nabyli żonaM. S. (1), córkaJ. M. (2), córkaE. M., synG. S.po 1/4 części każdy z nich.
S. B.(synM.iL.) zmarł 14 września 2010 r.
Postanowieniem z 16 grudnia 2011 r. wydanym przez Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi w sprawie II Ns 482/11 ustalił że w skład spadku poJ. S. (1)wchodzi m.in. udział 1/8 część współwłasności nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...). Sąd dokonał działu spadku poJ. S. (1)u w ten sposób że udział 1/8 części we współwłasności nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...)przyznałM. S. (1).
L. M. (1)zmarł 27 listopada 2012 r. Spadek po nim nabyli żonaL. M. (2), córkaB. M.oraz synK. M. (2)po1/3 części każdy z nich.
J. S. (2)zmarł 25 lutego 2016 r. Spadek po nim nabyła jego żonaJ. S. (3)i jego córkaM. S. (2)po 1/2 części całości spadku każda z nich.
Jako właściciele nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)wKW (...)jak i w rejestrze gruntów wpisani są w udziałach:M. B.w 1/4,L. B.w 1/4,J. S. (2)w 1/8,E. Ż.w 1/16,W. M.w 1/16,A. M.w 1/16,M. S. (1)w 1/8,L. M. (2)w 1/48,B. M.w 1/48 iK. M. (2)1/48.
Wnioskodawca opłaca podatek od nieruchomości za połowę spornej nieruchomości to jest tylko zadziałkę (...).
M. B.iL. B.nabyli do wspól. majątk. małżeń. ½ nieruchomości
(+ 12.02.1952)a/zg k. 12 (+4.12.1971) a/zg k. 11
S. B.
(+14.09.2010) a/zg k. 8K. B.
(+13.07.2000)a/zg k. 10
J. B. (2)
(+23.12.1962)a/zg k. 9
J. B. (1)
P. B.a/ur k. 15 i a/m k. 250  (wnioskodawca)
Z. B.
E. S. (2)(+ 6.04.1989)a/zg k. 7
Z d.B.a/ur k. 14
A. B.a/ur k. 13
A. S.mążW. S.(+ 3.10.1984) a/zg k. 86
nabyła ½ nieruchomości
(+14.07 1986)a/zg k. 85
syn
J. S. (1)--- żonaM.a/m k. 88 córka
(+ 8.09.2010)a/zg k. 87K. M. (1)mążJ.M.
syn (+ 1998) k. 123 a/zg (+23.01.2010)
J.sz. żonaJ. S. (2)spadek po niej nabył jej mążJ. M. (1)
E. M.(+25.02.2016) a/zg k. 306 i jej braciaJ. S. (4). iJ. S. (5).
córka
G. S.M. S. (2)siostra
(uczestn)E. Ż.
(uczest)
J. M. (2)siostra
(uczest)W.
M.brat
(uczest)E.M.
brat (+)
L.żonaL. M. (1)
M.(+27.11 2012)a/zg
(uczest) córkaA.
M.
(uczest)
córkaB.
M.synK.
(uczest)M.
(uczest)
Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie złożonych do akt dokumentów, których prawdziwości zainteresowani nie kwestionowali, a także na podstawie zeznań świadków, wnioskodawców i uczestników postępowania, które nie zostały zakwestionowane w toku sprawy (art. 230 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.).
W rozważaniach prawnych Sąd Rejonowy uznał, ze wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że podstawę prawną żądania wnioskodawcy stanowi przepisart. 172 kodeksu cywilnegookreślający ustawowe przesłanki nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie.
Zgodnie z dyspozycją paragrafu 1 tego przepisu posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (§2).
Przepisart. 172 k.c.w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 1990 r. w§1przewidywał inne terminy zasiedzenia, a mianowicie w przypadku posiadacza w dobrej wierze dziesięcioletni, natomiast w§2w przypadku posiadacza w złej wierze dwudziestoletni.
W myślart. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny(Dz.U. Nr 55, poz. 321) do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawa przez zasiedzenie.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wnosi o stwierdzenie zasiedzenia części nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...), to jest jedynie w zakresie geodezyjnie wydzielonejdziałki (...).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie, a przedstawiony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 9 listopada 1999 r. (III CKN 438/98,L.), iż zart. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilnywynika jednoznacznie, że jeśli termin zasiedzenia upłynął przed 1 października 1990 r., to stosuje się oczywiście przepisy dotychczasowe, a więcart. 172 § 1 KCw brzmieniu sprzed 1 października 1990 r.
W przedmiotowej sprawie jednak nie doszło do zasiedzenia części nieruchomości to jest w zakresiedziałki (...)zarówno przed 1 października 1990 r. na gruncie ustawy wówczas obowiązującej, jak i po tej dacie przy zastosowaniu obecnie obowiązujących przepisów, z uwagi na niespełnienie przesłanki samoistnego posiadania nieruchomości.
Zasiedzenie polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu. Ustawa przewiduje zatem dwie podstawowe przesłanki nabycia własności w drodze zasiedzenia:

a
posiadanie samoistne nieruchomości tj. władający nieruchomością musi być jej posiadaczem,

b
upływ czasu tj. posiadanie nieruchomości przez władającego nią musi trwać nieprzerwanie przez okres określony w ustawie.

Za posiadanie uważa się faktyczne władztwo nad rzeczą w zakresie prawa własności lub innego prawa, z którym łączy się to władztwo (art. 336 k.c.). Faktyczne władztwo nad rzeczą, warunkujące istnienie posiadania według przyjętej w polskim prawie teorii romanistycznej obejmuje dwa elementy: element fizyczny, określany tradycyjnie jakocorpusi element psychiczny –animus.Zawarte w przepisieart. 336 kcstwierdzenie o faktycznym władaniu rzeczą wskazuje na element fizycznego władztwa, natomiast słowa „jak właściciel” uwypuklają element psychiczny. Posiadanie jest więc zjawiskiem polegającym na tym, że określona osoba włada rzeczą w taki sposób, jak osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo. Posiadanie jako przesłanka nabycia własności przez zasiedzenie musi mieć charakter posiadania samoistnego. W rozumieniu przepisówkodeksu cywilnegoposiadacz samoistny to taki, który faktycznie włada rzeczą, jak właściciel, a ten który włada cudzą rzeczą tak jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą, jest posiadaczem zależnym. Różnica między posiadaniem samoistnym a zależnym sprowadza się do kierunku woli posiadacza. Posiadanie właścicielskie jest wykonywane tak, jakby rzecz była własnością posiadacza, natomiast posiadanie zależne jest wykonywane tak, jakby posiadaczowi przysługiwało określone prawo do korzystania z cudzej rzeczy. Odróżnienie posiadania samoistnego od zależnego niejednokrotnie nasuwa trudności, jest to zawsze kwestia wymagająca dokonania przez sąd odpowiednich ustaleń i wyciągnięcia na tej podstawie prawidłowych wniosków, często na podstawie domniemania faktycznego (art. 231 k.p.c.).
Domniemywa się, że ten kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym (art. 339 k.c.). Przewidziane w tym przepisie domniemanie, nie jest jednak domniemaniem, które bezwzględnie wiąże, niezależnie od okoliczności. Jest to domniemanie, które może być obalone (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 23 października 2001 r., I CKN 168/99, lex nr 1169284). Domniemanie zart. 339 k.c.nie ma jednak zastosowania w stosunku do innego współwłaściciela nieruchomości (podobnie Sąd Najwyższy w orzeczeniach z 1 kwietnia 2011 r. w sprawie III CSK 184/10 ,L.i z 15 maja 2013 r. w sprawie III CSK 263/12,L.).
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wnosi o stwierdzenie zasiedzenia na rzecz jego rzecz geodezyjnie wydzielonej części nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)to jest w zakresiedziałki (...), położonej przyul. (...).
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie jest ugruntowane stanowisko, że dopuszczalne jest zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości przez innego współwłaściciela bądź rozszerzenie swojego udziału kosztem innego współwłaściciela. Dochodzi do niego jednak - jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2010 r., III CSK 300/09 (L.) - w specyficznej sytuacji, jaka powstaje wtedy, gdy posiadanie właścicielskie wykonuje osoba do tego uprawniona jako współwłaściciel. Zgodnie zart. 206 k.c.każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Uprawnienie to jest konsekwencją przyjętej wart. 195 k.c.koncepcji prawa współwłasności jako prawa własności przysługującego niepodzielnie kilku osobom. Prawo to cechuje jedność przedmiotu własności, wielość podmiotów i niepodzielność samego prawa. Niepodzielność prawa wyraża się w tym, że każdy ze współwłaścicieli ma prawo do całej rzeczy. Posiadanie rzeczy przez współwłaściciela jest zatem posiadaniem właścicielskim i samoistnym, stanowi bowiem realizację jego niepodzielnego prawa do rzeczy. Oznacza to, że z faktu posiadania rzeczy przez współwłaściciela wynika jedynie, iż korzysta on z tej rzeczy zgodnie z przysługującym mu prawem.
Niewykonywanie prawa posiadania przez innych współwłaścicieli nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejmuje rzecz w samoistne posiadanie w zakresie ich uprawnień. Posiadanie właścicielskie całej rzeczy przez współwłaściciela wyłącznie dla siebie i z wolą odsunięcia od realizacji praw do tej rzeczy innych współwłaścicieli jest możliwe, ale wymaga, aby współwłaściciel żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela udowodnił, że zmienił (rozszerzył) zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia przewidzianego wart. 206 k.c.i uzewnętrznił tę zmianę wobec współwłaścicieli. Zastosowanie w takim wypadku domniemania zart. 339 k.c.wymaga wykazania przez współwłaściciela, że posiada rzecz ponad swoje prawo wynikające ze współwłasności. Ze względu na szerokie uprawnienia współwłaściciela do rzeczy - konieczne jest wykazanie konkretnych faktów potwierdzających rzeczywiste przejęcie praw i obowiązków innych współwłaścicieliw sposób pozwalający im dostrzec zmianę(podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z 10 lutego 2016 r., w sprawie I CSK 55/15,L.).
W postanowieniu z dnia 7 stycznia 2009 r., II CSK 405/08 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że o samoistnym posiadaniu współwłaściciela nieruchomości, który zamieszkuje w znajdującym się na niej budynku, nie przesądza sam fakt samodzielnego wykonywania uprawnień, ponoszenia ciężarów związanych z nieruchomością, a nawet pokrywanie przez niego kosztów remontu lub modernizacji budynku. Do przyjęcia samoistnego posiadania nie wystarczy więc poprzestanie na ustaleniu tych czynności. Sąd Najwyższy w tym orzeczeniu wskazał też, że dla oceny woli posiadania nieruchomości mogą mieć znaczenie zachowania posiadacza i jego następców prawnych zarówno w okresie wymaganym do zasiedzenia, jak i po jego upływie.
Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższym także w nowszym orzecznictwie - w postanowieniu z 19 października 2018 r. w sprawie I CSK 355/18 (L.). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do tego orzeczenia wskazał, że „współwłaściciel powołujący się na zasiedzenie dalszego udziału we współwłasności musi wykazać, że rozszerzył zakres swego posiadania ponad realizację uprawnienia wynikającego zart. 206 KCoraz że w dostatecznie wyraźny sposób uzewnętrznił tę zmianę w stosunku do współwłaściciela, do którego udział ten należał. Niezbędne jest zamanifestowanie na zewnątrz woli odsunięcia pozostałych współwłaścicieli od współposiadania i współkorzystania.
W tym miejscu należy podkreślić, że nie jest dopuszczalna modyfikacja istniejących udziałów we współwłasności na skutek zasiedzenia, jeżeli poszczególni współwłaściciele faktycznie władają częściami powstałymi w wyniku nieformalnego działu (por. uchwała Sądu Najwyższego z 19 grudnia 1968 r., III CZP 106/68, OSNCP 1969, Nr 6, poz. 108).
Zgodnie z dyspozycjąart. 206 k.c.każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Współwłaściciele mogą w umowie ustalić także inny sposób korzystania z rzeczy wspólnej, w szczególności mogą dokonać podziału rzeczy wspólnej do używania, tj. wyodrębnić określone jej części do wyłącznego korzystania przez poszczególnych współwłaścicieli (podziałquoad usum). Wydzielone części nie muszą ściśle odpowiadać wielkości udziałów współwłaścicieli. Umowaquoad usummoże kształtować stosunki wzajemne między współwłaścicielami na tle korzystania z rzeczy wspólnej inaczej, niż wynika to z treściart. 206 k.c., i postanowienia takiej umowy są wiążące (por. wyrok SA w Gdańsku z 15 czerwca 1993 r., I ACr 400/93,L.). Przy podzialequoad usumchodzi o odstępstwo od ustawowego sposobu korzystania z rzeczy zagwarantowanego wszystkim współwłaścicielom, a więc o ingerencję w istotę sfery prawnej wszystkich współwłaścicieli. Umowa ta powinna być zawarta przez ogół współwłaścicieli.
Umowa o podział rzeczy wspólnej do korzystania (quoad usum)nie wymaga formy szczególnej, może być zawarta nawet w sposób dorozumiany przez utrwalone między współwłaścicielami korzystanie z rzeczy (tak wyr. SN z 10 lutego 2004 r., IV CK 17/03,L.; wyr. SN z 16 września 2015 r., III CSK 446/14,L.; post. SN z 10 listopada 2016 r., IV CSK 46/16,L.). Dorozumiane zawarcie przedmiotowej umowy można przyjąć, gdy żaden ze współwłaścicieli nie sprzeciwia się określonemu sposobowi korzystania z rzeczy wspólnej. Sposób ten musi być ponadto utrwalony. Zmiana okoliczności może jednak prowadzić do wniosku, że umowa taka została (również w sposób dorozumiany) zmieniona lub uchylona (tak też post. SN z 10 listopada 2016 r., IV CSK 46/16,L.).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, nie ma wątpliwości, że już w pierwszej połowie XX wieku współwłaściciele spornej nieruchomości to jestA. S.oraz małżonkowieM.iL. B.dokonali w sposób dorozumiany podziałuquoad usumtej nieruchomości. Sam wnioskodawca przyznawał, że taki podział na dwie działki został dokonany już przed II wojną światową z chwilą nabycia niepodzielnych części przez jego dziadków iA. S.. Wnioskodawca przyznał, że odkąd pamięta, nieruchomość ta od zawsze była tak podzielona i obie części od siebie odgrodzone. Potwierdzali to także wszyscy zeznający w sprawie świadkowie. Wnioskodawca przyznawał, że wydzielone działki były wykorzystywane przez obie rodziny to jest działka obecnie oznaczona jako 277 przyul. (...)zajmowana była przezA. S.i jej następców, a z działki obecnie oznaczonej jako 278 przyul. (...)korzystali wyłącznie małżonkowieM.iL. B.oraz ich następcy prawni. Nie ma wątpliwości, że ten podziałquoad usumzostał ustalony przez wszystkich ówczesnych współwłaścicieli i do chwili obecnie nie został zmieniony. Nie ma zatem wątpliwości, że taki podział z korzystania z tej nieruchomości został utrwalony przez kilkadziesiąt lat i nigdy nie doszło do zmiany okoliczności, które mogłyby prowadzić do wniosku, że umowa taka została (również w sposób dorozumiany) zmieniona lub uchylona.
Wydzielenie poszczególnych części nieruchomości do wyłącznego korzystania przez poszczególnych współwłaścicieli, powoduje skutki jedynie w sferze obligacyjnej, nie zmienia stosunków własnościowych. Umowa o taki podział jest zatem czynnością zobowiązującą Nie może tym samym prowadzić do zasiedzenia wydzielonych części (por. postanowienie SN z 11 października 2002 r., I CKN 1009/00,L.).
Należy zatem podkreślić, że nie ma podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca władał przedmiotową nieruchomością, w zakresie ponad swój udział właścicielski w zakresiedziałki (...)w stosunku do następców prawnychA. S., jako że w tym wypadku istniał podział do korzystania nieruchomościquoad usum,natomiast jeśli chodzi o władaniedziałką (...)w stosunku do pozostałych następców prawnych małżonkówM.iL. B.(wnioskodawca nie był jedynym następcą prawnym) nie władał jako posiadacz samoistny, a wykonywał jedynie swoje uprawnienia współwłaścicielskie. Wnioskodawca w zakresie udziałów należących do pozostałych następców prawnych  małżonkówM.iL. B.nie wykazał, aby władał nieruchomością ponad swój udział. Zresztą nie ma podstaw do przyjęcia, że miał poczucie, że jest współwłaścicielem w zakresie większym niż przypadający mu udział. W żaden zatem sposób nie zademonstrował, aby władał przedmiotową nieruchomością jako współwłaściciel w zakresie ponad przypadający mu udział.
Wnioskodawca nie udowodnił, że w tym przypadku doszło przez niego do zmiany zakresu samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia przewidzianego wart. 206 k.c.i uzewnętrznienia tej zmiany wobec pozostałych współwłaścicieli. Każdy współwłaściciel bez względu na wielkość swego udziału jest uprawniony do posiadania całej rzeczy jedynie z takim ograniczeniem, że do takiego współposiadania jest uprawniony każdy inny współwłaściciel. Dla oceny czy doszło do zmiany zakresu posiadania, nie ma znaczenia fakt, czy pozostali współwłaściciele w tym realizowali prawa i obowiązki właścicielskie. Fakt niewykonywania współposiadania przez innych współwłaścicieli nie świadczy automatycznie o samoistności posiadania współwłaścicieli wykonujących władztwo, bowiem jest to uprawnienie współwłaściciela a nie jego obowiązek.
Na marginesie należy jedynie wskazać, że wnioskodawca niniejszym wnioskiem o zasiedzeniedziałki (...)zmierza faktycznie do uregulowania stanu prawnego z pominięciem przepisów o zniesieniu współwłasności nieruchomości. W ocenie Sądu niedopuszczalne jest stwierdzenie zasiedzenia działki geodezyjnie wydzielonej, co do której od dziesięcioleci utrwalony jest podziałquad usum, natomiast w zakresie udziałów osób będących następcami prawnymi małżonkówM.iL. B., wnioskodawca nie wykazał aby władał nieruchomością ponad swój udział, nie doszło do żadnej demonstracji zmiany charakteru posiadania, wobec pozostałych współwłaścicieli.
Reasumując w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby posiadał samoistnie sporną nieruchomość w zakresie przekraczającym jego udział we współwłasności. Zgodnie zart. 6 k.c.w związku zart. 232 k.p.c.i w związku zart.13 §2 k.p.c.to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia przede wszystkim tego, że był posiadaczami samoistnymi nieruchomości w zakresie przekraczającym jego udziały.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że surowe wymagania stawiane współwłaścicielowi nieruchomości zmieniającemu zakres posiadania samoistnego podyktowane są troską o bezpieczeństwo stosunków prawnych i ochronę prawa własności, które byłby narażone na uszczerbek, gdyby współwłaściciel, uprawniony do współposiadania całej nieruchomości, mógł łatwo doprowadzić do utraty prawa przez pozostałych współwłaścicieli, na skutek zmiany swojej woli posiadania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2012 r., II CSK 249/11, i z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 117/12).
Oceniając przesłanki zasiedzenia, nie można tracić z pola widzenia, że zasiedzenie jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady nienaruszalności prawa własności to wszelkie wątpliwości powinny być tłumaczone na korzyść ochrony własności, a nie odwrotnie, gdyżkonstytucjanie gwarantuje prawa osób znajdujących się w sytuacji faktycznej prowadzącej do zasiedzenia. Podobny pogląd wyraził Sąd Apelacyjny w Lublinie z 11 czerwca 2014 r. w sprawie I ACa 154/14,(L.).
Uwzględniając powyższe, Sąd Rejonowy orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowieniem wstępnym, wydanym w oparciu oart. 618 § 1 k.p.c.(por. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 26 marca 2002 r. IV CKN 38/01, Lex nr 56028).
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzieart. 520 § 2 k.p.c.Wedle zasady wyrażonej wart. 520 §2 k.p.c.jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników.
W postępowaniu o zasiedzenie uczestnicy postępowania mają sprzeczne interesy, oscylujące wokół przedmiotu własności, do którego każda z nich rości sobie prawo (podobnie Sąd Najwyższy w postanowienie z 25 maja 2012 r. w sprawie I CZ 117/11,L.). Z tego też względu w tym postępowaniu sąd rozstrzygając o kosztach swoje orzeczenia oparł o treśćart. 520 § 2 k.p.c., a nieart. 520 § 1 k.p.c.
Orzekając o kosztach postępowania od wnioskodawcy na rzecz uczestniczkiA. M.w sprawie o zasiedzenie Sąd miał na uwadze fakt, że uczestniczce został uzstanowiony pełnomocnik z urzędu. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnikaA. M.Sąd ustalił na podstawie obowiązującego w dacie wszczęcia tego postępowania §8 punkt 1 w zw. z § 6 punkt 7 w zw. z §2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).
Wnioskodawca korzystał z pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu, a zatem Sąd nakazał wypłacić pełnomocnikowi wnioskodawcy z urzędu adw.E. P.ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wynagrodzenie w kwocie 4.428 zł ustalone na podstawie obowiązującego w dacie wszczęcia tego postępowania §8 punkt 1 w zw. z § 6 punkt 7 w zw. z §2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).
Apelację od powyższego postanowienia złożyłJ. B. (1), zaskarżył go w całości.
Skarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1
prawa materialnego tj.art. 172 k.c.poprzez niewłaściwą wykładnię prowadzącą do ustalenia, ze nie zostały wypełnione przesłanki świadczące o samoistnym posiadaniu przedmiotowej nieruchomości przezJ. B. (1);

2
art. 206 k.c.przez wadliwe wnioskowanie prowadzące do konkluzji, że niespornie wydzielony do użytkowania fragment nieruchomości stanowiącej współwłasność nie może być przedmiotem zasiedzenia;

3
art. 233§1 k.c.poprzez wadliwe przyjęcie oceny dowodów z naruszeniem ciągu logicznego prowadzącego do przyjęcia, ze uczestnik postepowaniaJ. B. (1)nie był samoistnym posiadaczem nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...).

Skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie, żeJ. B. (1)nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości oznaczonej jakodziałka (...)i stosowne rozstrzygniecie o kosztach zastępstwa adwokackiego z urzędu za drugą instancję sądowa wg. norm przepisanych,
ewentualnie o
uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania Sadowi Rejonowemu , pozostawiając temu Sądowi rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów postępowania za II instancję.
Odpowiedź na apelację złożyłaA. M., która wnosiła o oddalenie apelacji jako oczywiście bezzasadnej i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Sąd Okręgowy dodatkowo ustalił:
J. B. (1)w sierpniu 1984r objął w posiadaniedziałkę o nr (...)za zgodą swojego ojcaK. B., który przekazał mu posiadanie tej działki. Od tego czasu zaczął władać działką , opłacał podatki , zlecił projekt przyłącza gazowego, a później wykonał przyłącze do budynku, dokonał w budynku wymiany desek podłogowych. W 1989 r. doprowadził wodę , przebudował komórki. W 1996 r. wymienił sufity i belki stropowe. W 1997 r. założył odgrzewanie i ocieplił dom styropianem. Ponadto w budynku podniósł stych i zrobił tam pomieszczenia mieszkalne, obecnie dom ma półtora pietra.W 1999 r. dokonał wymiany ogrodzenia i bramy wjazdowej. W 2000r. przeprowadził remont pokoju. W latach 2009-2010 wymienił okna i ułożył chodniki. W 2012r. położył papę na dachu. Nikt nie słyszał z uczestników o ustanowionym zarządzie naddziałką (...)na rzeczK. B.aniJ. B. (1). Przez rodzinęB.K. B.i jego syn byli traktowani za właścicielidziałki o nr (...)(zeznaniaJ. B. (1)k. 177 -178v akt sprawy połączonej II Ns 1257/16, zeznaniaJ. M. (2)k. 178- 179v akt sprawy połączonej II Ns 1257/16, zeznania świadkaG. K.k. 364-365 akt połączonych II Ns 1257/16 , zeznania uczestnikaA. B.k. 178v akt sprawy połączonej II Ns 1257/16 i zeznaniaJ. B. (1)k. 549 akt spawy niniejszej ).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna i skutkowała zmianą zaskarżonego orzeczenia.
W pierwszym rzędzie, jeszcze przed wyjaśnieniem motywów, jakie legły u podstaw konstatacji Sądu Okręgowego o tym, że zaskarżone wywiedzioną przez powoda apelacją orzeczenie wymagało zreformowania, wskazać należało, żeart. 382 k.p.c., nakłada na sąd II instancji obowiązek rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału oraz dokonania własnej, samodzielnej i swobodnej oceny, w tym oceny zgromadzonych dowodów (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17.04.1998r., II CKN 704/97, L.). Sąd II instancji nie ogranicza się zatem tylko do kontroli orzeczenia Sądu I instancji, lecz bada ponownie całą sprawę, a rozważając wyniki postępowania przed Sądem I instancji, władny jest ocenić je samoistnie. Postępowanie apelacyjne jest przedłużeniem procesu przeprowadzonego przez pierwszą instancję, co oznacza, że nie toczy się on na nowo. Trzeba też pamiętać, że kognicja sądu odwoławczego obejmuje "rozpoznanie sprawy" (a nie tylko środka odwoławczego) i to w taki sposób, w jaki mógł i powinien uczynić to sąd pierwszej instancji (vide: uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów - zasada prawna - z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, Lex nr 341125). W konstrukcji prawnej rozpoznawania sprawy przez Sąd II instancji w wyniku wniesienia apelacji przez stronę lub strony postępowania, w polskiej procedurze cywilnej chodzi o skontrolowanie prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji i, jeżeli to potrzebne, przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, a następnie wydanie orzeczenia merytorycznego.
Bacząc zatem na charakter postępowania apelacyjnego, które wprawdzie jest postępowaniem odwoławczym i kontrolnym, to jednak zachowuje charakter postępowania rozpoznawczego, Sąd Okręgowy ponownie ocenił zebrane w toku postępowania dowody. Pozostając sądem merytorycznym Sąd Okręgowy przeanalizował raz jeszcze cały zebrany w sprawie materiału dowodowego oraz dokonał analizy prawnej sformułowanego wniosku wraz z przedstawioną jego podstawą faktyczną. W efekcie doszedł do przekonania, że przyjęta przez Sąd I instancji ocena sprawy nie była prawidłowa, co rzutowało na konieczność zreformowania wydanego postanowienia. W obecnie obowiązującym systemie apelacji sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego.
Sąd Rejonowy zaskarżonym postanowieniem wstępnym oddalił złożony wniosek o stwierdzenie zasiedzenia, uznając zakres władztwaJ. B. (1)nad spornądziałką (...)nie spełniał warunków posiadania samoistnego, posiadał przedmiotowa działkę jako współwłaściciel. Z tą oceną nie zgadza się orzekający Sąd Odwoławczy, w opinii którego,J. B. (1)w sposób długotrwały i nieprzerwany władał wydzieloną geodezyjnie działką jako wyłączny właściciel, a co za tym idzie zaistniały przesłanki do stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej działki na jego rzecz.
Należy zaznaczyć, że zdaniem Sądu odwoławczego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, Sąd I instancji w przeważającej mierze w sposób prawidłowy dokonał ustalenia stanu faktycznego, a zatem nie uchybił dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.. Sąd Okręgowy podziela w pełni ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji i przyjmuje je, jako własne, zaś po ich uzupełnieniu czyni podstawą własnego rozstrzygnięcia. Zwłaszcza, że podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, związane z oceną charakteru posiadania przedmiotowej działki nieruchomości, której skutkowało oddaleniem złożonego wniosku o stwierdzenie zasiedzenia należy de facto uznać za zarzuty naruszenia prawa materialnego, bowiem dotyczyły de facto nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa, dotyczących przesłanek ustalenia, że doszło do zasiedzenia, bądź ich niewłaściwej wykładni, a tego rodzaju zarzuty należy uznać za zarzuty naruszenia prawa materialnego, do których Sąd Okręgowy odniesie się w dalszej części uzasadnienia. Zarzuty owe dotykają kluczowego w sprawie zagadnienia, to jest oceny przesłanki samoistnego posiadania udziału we współwłasności nieruchomości w realiach badanej sprawy. W przekonaniu Sądu Okręgowego skarżący zasadnie dopatruje się w tym względzie wadliwości zaskarżonego orzeczenia.
Uchybienie polegające na wadliwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego polega w istocie rzeczy "na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, iż stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej" (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2001 r., sygn. I CKN 102/99 publ. [w:] J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu ..., op. cit., str. 367).
Przechodząc zatem do oceny zapadłego orzeczenia pod kątem przepisów prawa materialnego związanych z oceną posiadania przez skarżącego wydzielonej geodezyjniedziałki o nr (...), należy wskazać, że w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy przy orzekaniu naruszył dyspozycjęart. 172 k.c., niewłaściwie oceniając zarówno charakter, jak również czas samoistnego posiadania nieruchomości przez skarżącegoJ. B. (1), jak również naruszyłart. 206 k.c.
W tym miejscu należy poczynić pewne rozważania natury ogólnej dotyczące zasiedzenia, które jest pierwotnym sposobem nabycia własności rzeczy przez upływ czasu. Dla przyjęcia, iż skutek w postaci zasiedzenia nastąpił koniecznym jest stwierdzenie ziszczenia się 2 kumulatywnych przesłanek, a mianowicie posiadania oraz upływu przewidzianego w ustawie terminu. Przy czym posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć samoistny oraz nieprzerwany charakter.
Posiadaczem samoistnym rzeczy jest zaś ten, kto włada nią jak właściciel (art. 172 § 1 k.c.w zw. zart. 336 k.c.). „Posiadanie samoistne” rozumiane jest, jako stan faktyczny składający się z dwóch występujących łącznie elementów: faktu władania rzeczą (corpus) i woli wykonywania tego władztwa dla siebie (animus rem sibi habendi). Pierwszy z tych elementów występuje, gdy dana osoba znajduje się w sytuacji, która pozwala jej na korzystanie z rzeczy, w taki sposób, w jaki mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo. Nie jest przy tym wymagane efektywne korzystanie z rzeczy, wystarczająca jest bowiem sama możliwość korzystania z rzeczy. O możności korzystania z rzeczy można mówić wówczas, jeżeli władający może używać rzeczy, pobierać z niej pożytki, przekształcać, a nawet rzecz zniszczyć. Zakres potencjalnego korzystania z rzeczy jest najszerszy przy posiadaniu samoistnym, odpowiada ono wówczas treści prawa własności.
Drugi czynnik w postaci woli władania dla siebie przejawia się w podejmowaniu wielu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz, jako własną. Przy czym, jak podniósł Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 kwietnia 1999 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I CKN 430/98, OSNC 1999/11/98, jest oczywiste, i pozostaje poza wszelką dyskusją, że podłożem zasiedzenia – instytucjiprawa rzeczowegopolegającej na usuwaniu długotrwałej niezgodności między stanem posiadania, a rzeczywistym stanem prawnym – jest taki stan faktyczny, który nie opiera się na prawie własności. Istotnym elementem tego stanu musi być natomiast posiadanie określane mianem „posiadania samoistnego”, polegające na faktycznym władaniu rzeczą „jak właściciel”. Konieczne jest, zatem wykonywanie przez posiadacza, który właścicielem nie jest, czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Mówiąc inaczej, wszystkie dyspozycje posiadacza powinny swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela.
Stosownie do przepisuart. 172 k.c., posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat 20, jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze, wówczas po upływie lat 30 posiadacz nieruchomości nabywa jej własność przez zasiedzenie. Przy czym wskazane terminy zostały wprowadzone dokodeksu cywilnegoustawą z dnia 28 lipca 1990 r. (Dz. U. nr 55 poz. 321). W poprzednio obowiązującym brzmieniu były one krótsze i wynosiły odpowiednio 10 i 20 lat. Zgodnie z brzmieniem art. 9 ustawy nowelizującej, do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie wskazanej ustawy (tj. przed dniem 1 października 1990 r.), stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawa przez zasiedzenie. Kwestia świadomości, jaką posiadacz ma w zakresie wykonywanego prawa, a więc przekonanie o tym, czy jest lub nie jest właścicielem posiadanej rzeczy, rzutuje na dobrą, albo złą wiarę posiadania. Tak więc w dobrej wierze jest posiadacz, który pozostaje w błędnym, ale usprawiedliwionym okolicznościami sprawy przeświadczeniu, że przysługuje mu prawo własności. Dobrą wiarę posiadacza wyłącza więc jego wiedza o rzeczywistym stanie prawnym (stanie własności) oraz jego niedbalstwo. Pozostaje również w złej wierze osoba, która przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że nie jest właścicielem nieruchomości (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991, III CZP 1992, nr 4, poz. 48). Ocena dobrej lub złej wiary dokonywana jest na datę objęcia nieruchomości w posiadanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2016 r. III CSK 126/15).
Ponadto objęcie rzeczy, udziału w posiadanie samoistne przez osobę, która nie jest jej właścicielem, zakłada świadomość posiadania będącą wyobrażeniem o przysługującym jej prawie własności. Samo faktyczne władanie, pozbawione woli ukierunkowanej na treść i zakres prawa własności, pozostaje tylko faktycznym władaniem. Każdy bowiem samoistny posiadacz obejmuje rzecz w posiadanie dlatego, że z przyczyn usprawiedliwionych uważa się za właściciela, albo dlatego, że chce rzeczą władać dla siebie jak właściciel, chociaż wie, że nim nie jest (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2007 r. I CSK 300/07, OSNC -ZD 2008, nr 3, poz. 91, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2014 r., III CSK 354/13). Niewykonywanie prawa posiadania przez innych współwłaścicieli nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejmuje rzecz w samoistne posiadanie w zakresie ich uprawnień. Posiadanie właścicielskie całej rzeczy przez współwłaściciela wyłącznie dla siebie i z wolą odsunięcia od realizacji praw do tej rzeczy innych współwłaścicieli jest możliwe, ale wymaga, aby współwłaściciel żądający stwierdzenia zasiedzenia udziału innego współwłaściciela udowodnił, że zmienił (rozszerzył) zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia przewidzianego wart. 206 KCi uzewnętrznił tę zmianę wobec współwłaścicieli. Zastosowanie w takim wypadku domniemania zart. 339 KCwymaga wykazania przez współwłaściciela, że posiada rzecz ponad swoje prawo wynikające ze współwłasności. Ze względu na szerokie uprawnienia współwłaściciela do rzeczy - konieczne jest wykazanie konkretnych faktów potwierdzających rzeczywiste przejęcie praw i obowiązków innych współwłaścicieli w sposób pozwalający im dostrzec zmianę (Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna, z dnia 10 lutego 2016 r., I CSK 55/15, Legalis nr 1461051)
Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że niewykonywanie prawa posiadania przez innych współwłaścicieli nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejmuje rzecz w samoistne posiadanie w zakresie ich uprawnień, sam fakt późniejszego władania sporną nieruchomością, nawet niezakłóconego przez pozostałych współwłaścicieli, nie może świadczyć o zmianie elementu woli. Przyczyną oddalenia wniosku apelującego był wywód, że nie ma podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca władał przedmiotową nieruchomością, w zakresie ponad swój udział właścicielski w zakresiedziałki (...)w stosunku do następców prawnychA. S., jako że w tym wypadku istniał podział do korzystania nieruchomościquoad usum,natomiast jeśli chodzi o władaniedziałką (...)w stosunku do pozostałych następców prawnych małżonkówM.iL. B.(wnioskodawca nie był jedynym następcą prawnym) nie władał jako posiadacz samoistny, a wykonywał jedynie swoje uprawnienia współwłaścicielskie. Ponadto zadaniem Sądu I instancji wnioskodawca w zakresie udziałów należących do pozostałych następców prawnych małżonkówM.iL. B.nie wykazał, aby władał nieruchomością ponad swój udział. Sąd I instancji wskazał, że nie ma podstaw do przyjęcia, że miał poczucie, że jest współwłaścicielem w zakresie większym niż przypadający mu udział. Zdaniem Sądu Rejonowego w żaden zatem sposób nie zademonstrował, aby władał przedmiotową nieruchomością jako współwłaściciel w zakresie ponad przypadający mu udział.
Z powyższym poglądem Sądu Rejonowego nie można się zgodzić, bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wyciągnął niewłaściwe wnioski. Po pierwsze błędnie przyjął, że pomiędzy współwłaścicielami rodzinąB.iS.nadal istnieje podział nieruchomości quoad usum. Zdaniem Sądu Okręgowego taki podział nieruchomości zakończył się jeszcze przed II wojną światową, kiedy to jeden wspólny plac został podzielony na dwie działki i pomiędzy tymi działkami zostało pobudowane ogrodzenie. Wtedy to małżonkowieM.iL. B.zabudowali swoją część działki budynkiem mieszkalnym, natomiast druga część działki pozostała w wyłącznym władaniuA. S.. Z chwilą podzielenia placu na dwie działki i pobudowania ogrodzenia i budynku, każda z rodzin władała swoją częścią działki, korzystała tylko z tej części działki, która im przypadła w wyniku nieformalnego zniesienia współwłasności. Brak jest dowodów na to, że rodzinaB.pytała się o zgodęA. S.na pobudowanie domu na działce, czy też ogrodzenia, co oznacza, ze rodzinaB.budowała co chciała na swojej części działki, a wiec korzystała z niej w sposób nieograniczony przezA. S., nie pytała się pozostałych współwłaścicieli o zgodę. Ponadto płaciła podatki tylko ze swojej części działki. Trzeba podnieść, że obie rodziny doprowadziły do tego, że w 1974 roku podczas tworzenia ewidencji gruntówdziałka o nr (...)o pow. 1246 m2została podzielona na dwie działki : o nr. 278 z odrębnym numerze administracyjnym posesji a mianowicie Żołędziowa 11 i o nr 277 z numerem administracyjnym posesjiul (...). Te okoliczności świadczą o tym, ze obie rodziny dokonały faktycznego i fizycznego podziału jednejdziałki o nr (...)na dwie działki, zniosły współwłasność nieformalnie i każda z rodzin władała wyłącznie swoją wydzieloną działką, przy czym władała swoją działką w sposób nieograniczony z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli, ponosiła ciężary związane z utrzymaniem tylko swojej działki.
Powyższe jednoznacznie wskazuje na charakter samoistnego posiadania wykluczającego innych uczestników co dodziałki (...)przez rodzinęB..
Jeżeli zaś chodzi o posiadanie przedmiotowej działki przezJ. B. (1)względem swojej rodziny to jak wynika z materiału dowodowegodziałkę o nr (...)objął w samoistne posiadanie za życia swojego ojcaK. B.w sierpniu 1984r. Od tego czasu zaczął władać działką jak właściciel, zlecił projekt przyłącza gazowego, a później wykonał przyłącze do budynku, dokonał w budynku wymiany desek podłogowych. W 1989 r. doprowadził wodę , przebudował komórki. W 1996 r. wymienił sufity i belki stropowe. Przez cały czas remontował dom, podniósł budynek robiąc na poddaszu pokoje. W 1997 r. założył odgrzewanie i ocieplił dom styropianem. W 1999 r. dokonał wymiany ogrodzenia i bramy wjazdowej. W 2000r. przeprowadził remont pokoju. W latach 2009-2010 wymienił okna i ułożył chodniki. W 2012r. położył papę na dachu. Te wszystkie działania podejmowane przezJ. B. (1)świadczą o jego samoistnym władaniudziałką (...)z wyłączeniem innych współwłaścicieli zarówno z rodzinyB.jak i rodzinyS..J. B. (1)po objęciu nieruchomości w posiadanie dokonywał istotnych a także widocznych na zewnątrz remontów nieruchomości rozpoczętych już w styczniu 1984r., będących jednocześnie czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd nieruchomością wspólną (np. przebudowa budynków gospodarczych, istotne remonty w domu polegające na założeniu instalacji wdanej i centralnego ogrzewania, wykonanie przyłącza gazowego, wymiana podług, okien , stropu, budowa nowych pomieszczeń na strychu, remont dachu, wymiana odrodzenia i bramy wjazdowej), niezależnie od woli pozostałych współwłaścicieli, uzewnętrzniając władanie rzeczą. Dokonywane remonty i inwestycje na nieruchomości (wymienione powyżej w uzupełnionym stanie faktycznym) były widoczne dla otoczenia i współwłaścicieli nieruchomości. Inwestycje te również przekraczały zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną np. wymiana okien, ogrodzenia, złożenie instalacji wodnej i grzewczej, wykonanie nowych pomieszczeń w domu mieszkalnym (nadbudowa) wykonanie przyłącza gazowego. Budowa nowych budynków gospodarczych na nieruchomości, duże remonty i modernizacja polegająca na przebudowie obiektów budowlanych, stanowiących współwłasność kilku osób, należy niewątpliwie do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną.
Powyższa zmiana przez Sąd Okręgowy oceny zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że Sad I instancji naruszyłart. 206 k.c.przez wadliwe wnioskowanie prowadzące do konkluzji, żeJ. B. (1)w ramach swojego udziału wykonywał czynności zwykłego zarządu i władał nieruchomością w imieniu wszystkich pozostałych współwłaścicieli i tym samym Sąd Rejonowy naruszyłart. 172 k.c.uznając, że posiadanie uczestnika nie miało charakteru posiadania samoistnego. Sąd Okręgowy uznał, że tymi wszystkimi działaniami zamanifestował charakter swojego posiadania dotyczącydziałki o nr (...),, zaś pozostali spadkobiercy nie zrobili nic, aby zamanifestować fakt, że są współwłaścicielami, a więc posiadają prawo do współdecydowania o działaniach podejmowanych na wspomnianej nieruchomości.
W ocenie Sądu Okręgowego trudno sobie wyobrazić bardziej dobitne ostrzeżenie o możliwości utraty prawa do nieruchomości, skoro uczestnik wykonywał, budowy, remonty widoczne dla otoczenia, ponosił ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości, przy czym całkowicie samodzielne decydował o niej, bez pytania uczestników o zgodę lub o zdanie, jak również bez rozliczania się z nimi. Pozostali uczestnicy nie wykazali, że wystąpili przeciwkoJ. B. (1)o wydaniedziałki (...)i nie wykazali, że w jakikolwiek sposób władalidziałką (...)objętą w posiadanie przez apelującego, czy też decydowali o jej losie i pobierali pożytki, ponosili ciężary.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał, że począwszy od dnia 30 sierpnia 1984r., zaczął biec termin zasiedzenia. Począwszy od tamtej poryJ. B. (1)zaczął zasiadywać posiadaną przez siebiedziałkę (...)w sposób jawny dla pozostałych uczestników, traktują siebie jako wyłącznego właściciela objętej przez siebie w posiadanie nieruchomości. Należy podnieść, że w chwili objęcia w posiadanie działki nie był jej współwłaścicielem, jak również do chwili obecnej nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po jego ojcu, dlatego Sąd Okręgowy przyjął, żeJ. B. (1)zasiadywał całośćdziałki o nr (...)a nie tylko udziały pozostałych współwłaścicieli.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, żeJ. B. (1)był posiadaczem samoistnym w złej wierze, albowiem miał pełną świadomość, że wskazana działka nie ma uregulowanego statusu prawnego i są inni współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości. Co za tym idzie należało stwierdzić, że z uwzględnieniem 30 letniego terminu zasiedzenia, nabył on z dniem 1 września 2014 r. przez zasiedzenie.
W następstwie powyższych rozważań Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego postanowienia w sposób szczegółowo opisany w sentencji orzeczenia na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.uwzględniając wniosek o stwierdzenie zasiedzenia.
Z uwagi na treśćart. 318 § 2 k.p.c.w zw. zart. 13§2 k.p.c.sąd odwoławczy nie orzekał o kosztach postępowania apelacyjnego, pozostawiając rozstrzygnięcie w tym zakresie sądowi rejonowemu w orzeczeniu kończącym postępowanie.