Sąd Okręgowy w Sieradzu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 192/22
Data wyroku: 2022-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Dorota Załęska
Słowa kluczowe: Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art. 21 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych
Teza: 1. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje prawo do rekompensaty od 11.03.2022 r.
2. umarza postępowanie w zakresie decyzji z 16.03.2022 .r

Sygn. akt IV U 192/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2022 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Dorota Załęska
Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2022 roku w Sieradzu
odwołaniaZ. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.
z dnia 16.03.2022 r. Nr(...)oraz
z dnia 27.04.2022 r. Nr(...)
w sprawieZ. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.

o rekompensatę

1

zmienia zaskarżoną decyzję z 27 kwietnia 2022 roku i przyznajeZ. K.prawo do rekompensaty od 11 marca 2022 roku,

2

umarza postępowanie w zakresie decyzji z 16 marca 2022 roku.

Sygn. akt IV U 192/22

UZASADNIENIE
Decyzją z 16.03.2022r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.przyznałZ. K.prawo do emerytury powszechnej od 11.03.2022r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego oraz odmówił przyznania prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach, z uwagi na nieudowodnienie co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od powyższej decyzji w/w wnosił o zmianę decyzji i przyznanie prawa do rekompensaty wskazując, że w okresie zatrudnienia w SKR wG.od 8.07.1976 – 30.09.1991, wykonywał pracę w szczególnych warunkach jako spawacz.
W odpowiedzi organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.
Decyzją z 27.04.2022r., uchylającą decyzję z 16.03.2022r., po doliczeniu składek za luty 2022r., ZUS przyznałZ. K.emeryturę od 11.03.2022r., od osiągnięcia wieku emerytalnego, odmawiając ponownie przyznania prawa do rekompensaty.
Na rozprawie w dniu 20.09.2022r.,Z. K.poparł odwołanie od decyzji z 27.04.2022r. Pełnomocnik ZUS wnosił o umorzenie postępowania w zakresie decyzji z 16.03.2022r. i oddalenie odwołania od decyzji z 27.04.2022r. (adnotacja w protokole na nagraniu CD – 00:01:58 – 00:05:14 k. 46/akta sprawy).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Z. K.urodził się (...)
W latach 1973 – 1975, uczęszczał do ZSZ – specjalności spawacz. W ostatniej klasie zdał egzamin przed Komisją Weryfikacyjną Spawaczy przy Instytucie Spawalnictwa wG.i otrzymał uprawnienia spawacza elektrycznego i gazowego wraz z wydaniem książki spawacza Nr(...).
W okresie od 8.07.1976 – 30.09.1991, był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych wG.jako spawacz gazowy i elektryczny z tym, że od 2.05.1978 - 11.04.1980, odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po służbie wojskowej odwołujący wrócił do SKR na to samo stanowisko, co przed wojskiem.
W okresie od 9.04.1990 – 26.05.1990,Z. K.odbywał ponadpodstawowy kurs spawania łukowego blach Bs1. W dniu 28.05.1990r., zdał egzamin przed Komisją Weryfikacyjną Spawaczy przy Instytucie Spawalnictwa wG.w zakresie spawania elektrodą otuloną blach i kształtowników Bs1.
SKR był podzielony na 4 zakłady: Zakład Usług Budowalnych, Mechanizacja i Transport, Zakład Usług Warsztatowych oraz Betoniarnia z Cegielnią (Cegielnia była krótko, później była sama betoniarnia). Każdy zakład miał swoje wydzielone miejsce - plac. Zakład Usług Warsztatowych miał wydzieloną halę. Na jednej hali pracowali tylko mechanicy naprawiający sprzęt rolniczy. Na następnej spawacze spawali. Była też hala dla tokarzy. Konstrukcje stalowe mieszczące się w hali były spawane w hali. Konstrukcje, które nie mieściły się w hali, były spawane na dworze. Zbiorniki na cement 25 ton miały ok. 4m wysokości, 2,5 - 3m średnicy, były osadzane na podstawie. Kierownikiem Zakładu Usług Warsztatowych byłJ. D. (1), który pracował w SKR wG.od 1972 – 1991, tj. przez cały okres istnienia SKR, jako zastępca kierownika zakładu, a od 1984r. jako kierownik Zakładu Usług Warsztatowych; był przełożonym w-cy. SKR produkował zbiorniki na cement dla(...)konstrukcje stalowe hal, pomosty do suwnic dla(...)wP.. Dla(...)wW.były spawane piece na powietrze ciepłe. Był okres około 2 lat na początku zatrudnienia, gdy praca była na dwie zmiany, a później na jedną. Na zmianie było ok. 15 osób. Na zmianie pracowało ok 8-10 spawaczy. Grupa ślusarzy liczyła ok. 4-5 osób. Ślusarze przygotowywali elementy do spawania, cięli materiał, a po spawaniu czyścili, szlifowali, malowali.
Spawacze mieli na tyle dużo spawania, że nie byli kierowani do innych obowiązków. Oprócz spawaczy i ślusarzy, byli także zatrudnieni mechanicy naprawiających sprzęt rolniczy, ok. 6 tokarzy, którzy toczyli elementy, dwóch elektryków, dwóch stolarzy.

Z. K.był przyjęty do pracy w SKR od razu jako spawacz. Odwołujący nie miał powierzanych innych obowiązków poza pracą spawacza. W tym czasie SKR budował zbiorniki na cement i w-ca pracował przy spawaniu blach 25 t zbiorników na cement, przy spawaniu koszy zasypowych do betoniarek i konstrukcji stalowych, które były wysyłane na(...)w ramach kooperacji. Zajmował się także spawaniem pieców na ciepłe powietrze, konstrukcji, parników do parowania ziemniaków, sprzedawanych następnie przez GS miejscowym rolnikom. W Zakładzie Usług Warsztatowych były wykonywane także wiązary stalowe na dach, czasami były wykonywane okna stalowe. Spawanie odbywało się w hali, a częściowo na dworze, gdy spawano konstrukcje dachowe o długości 12m. Czasami praca odbywała się po godzinach

    (zeznania wnioskodawcy, zeznania świadków:J. D. (1),J. S.– na nagraniu CD – 00:19:54 – 00:55:22 k. 46, okazane na rozprawie zaświadczenie dot. zatrudnieniaJ. S.z 23.11.1998r. k. 44, książka spawacz Nr(...). 47/akta sprawy; świadectwo wykonywania prac w szkodliwych warunkach k. 25/akta ZUS; akta osobowe).

W dniu 9.02.2022r.,Z. K.złożył w ZUS wniosek o rekompensatę do emerytury(wniosek/akta ZUS).
Decyzją z 16.03.2022r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.przyznałZ. K.prawo do emerytury powszechnej od 11.03.2022r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego oraz odmówił przyznania prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach, z uwagi na nieudowodnienie co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach(decyzja/akta ZUS).
Decyzją z 27.04.2022r., uchylającą decyzję z 16.03.2022r., po doliczeniu składek za luty 2022r., ZUS przyznałZ. K.emeryturę od 11.03.2022r., od osiągnięcia wieku emerytalnego, odmawiając ponownie przyznania prawa do rekompensaty(decyzja/akta ZUS).

    Powyższy stan faktycznySąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Okoliczności dotyczące zatrudnienia i charakterystyki pracy wnioskodawcy w SKR wG.od 8.07.1976 – 30.09.1991, Sad ustalił na podstawie zeznań wnioskodawcy oraz świadków –J. D. (1)iJ. S.. Wiedza świadków jest bezpośrednia, bowiem wynika ze wspólnej ich pracy z odwołującym, jak i ze zwierzchnictwa nad pracą wnioskodawcą ( świadekJ. D.). Zeznaniom świadków korelujących z zeznaniami strony Sąd dał wiarę, uznając je za wartościowy dowód w sprawie. Zeznania strony i świadków nie były kwestionowane przez ZUS. Walor wiarygodności i moc dowodową sąd przyznał także treści książeczki spawacza wnioskodawcy, obrazującej uzyskane uprawnienia spawalnicze nabyte przez wnioskodawcę przed zatrudnieniem w SKR i uzupełniane o kolejne już w czasie pracy w w.w. zakładzie. W ocenie Sądu materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że w spornym okresie praca wnioskodawcy kwalifikuje się do zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach, uprawniającej do nabycia prawa do rekompensaty.

Sąd Okręgowy zważył:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 2 pkt 5 ustawy z 9.12.2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2017r., poz. 644 ze zm.), rekompensata - odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
Jak wynika z art. 21 cyt. ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. W taki sposób istotę rekompensaty określa zresztą sam ustawodawca, definiując ją w art. 2 pkt 5 ustawy o e. p.
Definicję pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uprawniającą do wcześniejszej emerytury reguluje art. 32 ustawy emerytalno – rentowej oraz przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z §3 i §4 cyt. rozporządzenia, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury jeżeli łącznie spełnia warunki: mężczyzna jeżeli osiągnął wiek 60 lat, ma wymagany „okres zatrudnienia” 25 lat, w tym przepracował co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca spełnił sporną przesłankę zatrudnienia w szczególnych warunkach. Zdaniem Sądu, w okresie zatrudnienia w SKR wG.od 8.07.1976 – 30.09.1991,Z. K.wykonywał pracę w szczególnych warunkach wyłącznie jako spawacz, wymienioną w dziale XIV, poz. 12 rozporządzenia RM z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego (…). Praca wnioskodawcy polegała na  spawaniu blach 25 t zbiorników na cement, spawaniu koszy zasypowych do betoniarek i konstrukcji stalowych, pieców na ciepłe powietrze, parników do parowania ziemniaków. Spawanie odbywało się w hali, a częściowo na dworze, w zależności od rozmiarów konstrukcji do spawania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję z 27.04.2022r. i przyznałZ. K.prawo od 11.03.2022r. (pkt. 1 wyroku).
Na podstawieart. 355 kpc, umorzono postępowanie w zakresie decyzji z 16.03.2022r. (pkt 2 wyroku).