Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 165/20
Data wyroku: 2022-02-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Turliński
Słowa kluczowe: Kary pieniężne URE, Energetyczne prawo
Podstawa prawna: art. 168 pkt 11a, art. 169 ust 1 pkt 1 ustawy z 20.02.2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2018 r. poz. 2389, z późn. zm.)

Sygn. aktXVII AmE 165/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lutego 2022 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentóww składzie:

Przewodniczący –

SSO Andrzej Turliński

Protokolant –

sekretarz sądowy Iwona Hutnik

po rozpoznaniu 16 lutego 2022 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołaniaW. K.P.P.H.U. (...)wA.
przeciwkoPrezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołaniaW. K.P.P.H.U. (...)wA.od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 19 lutego 2020 r. Nr(...).(...)(...)

1
oddala odwołanie;

2
zasądza odW. K.P.P.H.U. (...)wA.na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu.

SSO Andrzej Turliński
XVII AmE 165/20

UZASADNIENIE
Decyzją z 19 lutego 2020 r., nr(...).(...)(...)Prezes Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie art. 168 pkt 11a, art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2020 r., poz. 261, dalej: „ustawa oze”) w związku z art. 170 ust. 4 pkt 1 i 70 pkt 2 ustawy oze oraz w zw. zart. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego(Dz. U. z 2020 r., poz. 256 r) i art. 90 ust. 1 ustawy oze po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcyW. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą(...) Handlowo-Produkcyjno-UsługowewŁ.orzekł, że:

1
przedsiębiorcaW. K.nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 70 pkt 2 ustawy oze, tj. obowiązku przedstawienia dokumentów lub informacji mających znaczenie dla oceny wykonania obowiązków, o których mowa w art. 52-55 ustawy oze, poprzez nieudzielenie żądanej odpowiedzi na pismo Prezesa URE z dnia 5 marca 2018 r. , znak:(...).(...)(...)(...), które zawierało żądanie przedstawienia informacji o dokonanej w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. sprzedaży energii elektrycznej oraz realizacji obowiązków, o których mowa w art. 52 ust. 1 ustawy oze w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, względnie uiszczenia stosownych opłat zastępczych,

2
za niewywiązanie się z obowiązku opisanego w pkt 1 wymierzyłW. K.

karę pieniężną w kwocie 10.000 zł.
W. K.wniósł odwołał się od tej decyzji, zaskarżając ją w całości i domagał się jej uchylenia oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1
naruszenie przepisów postępowania – 189bk.p.a.w związku zart. 189a§ 2 k.p.a.w związku z art. 168 pkt 11austawy oze,art.189ck.p.a.w związku zart. 189a § 2 k.p.a.iart. 6 k.p.a.przez ich niezastosowanie,

2
naruszenie przepisu art. 168 pkt 11austawy oze przez jego zastosowanie w sprawie, a także przez jego błędną wykładnię.

W szczególności powód zarzucił, że pozwany Prezes Urzędu zastosował sankcję pieniężną istniejącą w systemie prawa w dniu wydania decyzji, ale nie istniejącą w czasie naruszenia prawa. Pismem z dnia 5 marca 2018 r. pozwany wezwał powoda do złożenia informacji i dokumentów, o których mowa w art. 52-55 ustawy oze. Powód nie złożył żądanych informacji i dokumentów w terminie wyznaczonym przez pozwanego. Termin ten kończył się w kwietniu 2018 r. Jednakże przepis art. 168 pkt 11 a ustawy oze, na podstawie którego wymierzona została kara pieniężna wszedł w życie dopiero w dniu 14 lipca 2018 r., a więc cztery miesiące po upływie terminu wyznaczonego w wezwaniu pozwanego na dokonanie czynności. W ocenie powoda nie ma przepisu, który wyznacza termin wykonania obowiązku z art. 70 pkt 2 ustawy oze, dlatego uchybienie temu terminowi nie mogło wywołać w stosunku do powoda niekorzystnych skutków prawnych. W konsekwencji powód przyjął, że dla nałożenia sankcji pieniężnej stan nieprzedstawienia informacji i dokumentów, o który chodzi w sprawie, musi istnieć w dniu wydania decyzji nakładającej karę administracyjną.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes URE wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Rozpoznając sprawę Sąd ustalił co następuje:
W. K.prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...)Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjno-Usługowe wŁ.w zakresie wytwarzania energii elektrycznej.
Pismem z 5 marca 2018 r. Prezes URE działając na podstawie art. 70 ustawy oze wezwał powoda do przedstawienia w ciągu 21 dni od daty otrzymania wezwania informacji dotyczącej dokonanej w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. sprzedaży energii elektrycznej oraz realizacji obowiązków w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, względnie uiszczenia stosownych opłat zastępczych (wezwanie z 5 marca 2018 r., k. 1-3v. akt adm.).
Przedmiotowe wezwanie zostało prawidłowo doręczone powodowi w dniu 7 czerwca 2018 r. (k 4 akt adm.). w zakreślonym w nim terminie powód nie przedstawił żądanych informacji. Po raz drugi ww. wezwanie zostało doręczone powodowi w dniu 25 lutego 2019 r. (k 4 akt adm.). Również to wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Dopiero w toku postępowania administracyjnego wszczętego w dniu 27 maja 2019 r. (k 5-6v. akt adm.) w sprawie wymierzenia kary pieniężnej powód przedłożył żądane dokumenty załączając je do pisma z dnia 7 lipca 2019 r. i zapewniając, że sytuacja o nieprzedstawieniu informacji, o których mowa w art.. 70 pkt 2 ustawy oze już się nie powtórzy (k 8 i 9 akt adm.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie powoda nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja jest prawidłowa i znajduje oparcie w przepisach prawa.
Podstawę do nałożenia na powoda kary pieniężnej stanowił przepis art. 168 pkt 11a ustawy oze, w myśl którego karze pieniężnej podlega ten, kto odmawia wglądu lub nie przedstawia Prezesowi URE dokumentów lub informacji, o których mowa w art. 70 pkt 1 lub 2.
Zgodnie z art. 70 pkt 2 ustawy oze Prezes URE ma prawo żądania przedstawienia dokumentów lub informacji mających znaczenie dla oceny wykonania obowiązków, o których mowa m. in. w art. 52-55 z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych i innych informacji prawnie chronionych.
W myśl art. 52 ust. 1 ustawy oze przedsiębiorstwo energetyczne, odbiorca końcowy, odbiorca przemysłowy oraz towarowy dom maklerski lub dom maklerski, o których mowa w ust. 2, są obowiązane:
1) uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwo pochodzenia lub świadectwo pochodzenia biogazu rolniczego wydane:
a) odpowiednio dla energii elektrycznej lub biogazu rolniczego, wytworzonych w instalacjach odnawialnego źródła energii znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zlokalizowanych w wyłącznej strefie ekonomicznej lub
b) na podstawieustawy - Prawo energetycznelub
2) uiścić opłatę zastępczą w terminie określonym w art. 68 ust. 2 obliczoną w sposób określony w art. 56.
Stosownie do art 170 ust 4 pkt 1 ustawy oze wysokość kary za nie przedstawienie Prezesowi URE dokumentów lub informacji, o których mowa w art. 70 pkt 2 jest sztywna i wynosi 10.000 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania należy w pierwszej kolejności wskazać, że nałożona na przedsiębiorcę kara jest typową karą administracyjną, której zastosowanie jest możliwe w razie zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, a odpowiedzialność administracyjna z jaką mamy tu do czynienia opiera się na zasadzie odpowiedzialności obiektywnej (wyroki TK z: 18 kwietnia 2000 r., sygn. K 23/99, OTK ZU nr 3/2000, poz. 89; 24 stycznia 2006 r., sygn. SK 52/04, OTK ZU nr(...), poz. 6; 15 stycznia 2007 r., sygn. P 19/06, OTK ZU nr(...), poz. 2; 31 marca 2008 r., sygn. SK 75/06, OTK ZU nr(...), poz. 30; 5 maja 2009 r., sygn. P 64/07, OTK ZU nr(...), poz. 64; 14 października 2009 r., sygn. Kp 4/09, OTK ZU nr(...), poz. 134). Charakterystyczne dla tego typu odpowiedzialności jest jej „oderwane od konieczności stwierdzania winy i innych okoliczności sprawy, wystarczy jedynie ustalenie samego faktu naruszenia prawa lub wymogów decyzji administracyjnej” (TK sygn. P 64/07).
Odpowiedzialność obiektywna wiąże więc powstanie odpowiedzialności wyłącznie z zaistnieniem zdarzenia, które kwalifikowane jest przez ustawę jako naruszenie obowiązujących norm prawnych. Przypisanie odpowiedzialności sprowadza się zatem do ustalenia, czy określone zdarzenie wyczerpuje znamiona ustawowe i pozostaje w związku przyczynowym z zachowaniem konkretnego podmiotu.
Odnosząc się do zarzutu, że art. 168 pkt 11a ustawy oze wszedł w życie z dniem 14 lipca 2018 r. i dlatego nie mógł stanowić podstawy do nałożenia w rozpoznawanej sprawie kary pieniężnej, należy stwierdzić, że był on bezzasadny. Powód pominął bowiem w odwołaniu fakt, że wezwanie z dnia 5 marca 2018 r. wraz z załącznikami zostało mu doręczone po raz drugi po dacie wejścia w życie art. 168 pkt 11a ustawy oze. Ponadto uwzględniając pogląd doktryny prawa należało przyjąć, że czasem naruszenia prawa polegającego na zaniechaniu nakazanego działania jest ostatnia chwila, w której nakazane działanie mogło być podjęte ( tak Andrzej Wróbel. Art. 189c w Komentarzu aktualizowanym doKodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX 2020). Tą ostatnią chwilą był w sprawie 21 dzień od doręczenia powodowi w dniu 01.02.2019 r. po raz drugi wezwania tj. 22 lutego 2019 r. W treści wezwania znalazło się skierowane powoda pouczenie o konsekwencjach prawnych w postaci nałożenia kary pieniężnej w wypadku nieuczynienia zadość wezwaniu, chociaż w świetle treści art. 70 tej ustawy Prezes URE nie musiał tego czynić. W związku z tym art. 168 pkt 11a ustawy oze miał zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, a pozwany nie naruszył zasady nie działania prawa wstecz. Wymaga podkreślenia, że złożenie wymaganych informacji po terminie wskazanym w wezwaniu Prezesa Urzędu, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, trzeba zakwalifikować jako nieprzedstawienie Organowi regulacyjnemu dokumentów lub informacji, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy oze. W ocenie Sądu każde nieudzielenie żądanej przez Prezesa URE informacji , w tym nieudzielenie jej w ogóle, udzielenie po terminie, przedstawienie informacji niepełnej bądź niezgodnej z prawdą czy też formalna odmowa przekazania żądanych informacji jest odmową ich udzielenia w rozumieniu art. 168 pkt 11a tej ustawy, gdyż wywołuje dla Prezesa Urzędu taki sam skutek w postaci nieuzyskania żądanych informacji.
W celu zapewnienia skuteczności uprawnienia określonego w art. 70 ust. 2 ustawy oze Prezes URE jest uprawniony do wyznaczenia terminu na udzielenie odpowiedzi na wezwanie. Określając ten termin Prezes Urzędu kształtuje zobowiązanie administracyjne wzywanego podmiotu jako terminowe. W związku z tym adresat wezwania ma obowiązek udzielenia odpowiedzi w wyznaczonym (skonkretyzowanym) terminie. Uchybienie temu obowiązkowi skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. W tym stanie rzeczy niezasadny okazało się twierdzenie odwołania, według którego do nałożenia w niniejszej sprawie sankcji pieniężnej konieczne jest, aby stan nieprzedstawienia tych dokumentów lub informacji istniał w dniu wydania decyzji nakładającej karę administracyjną.
Niesłuszne okazały się zarzuty naruszenia przez pozwanego przepisówk.p.a.dotyczących kar pieniężnych.Art. 189a § 2 k.p.a.stanowi w jakich sytuacjach nie stosuje się przepisów tego kodeksu do administracyjnych kar pieniężnych. W mających zastosowanie w sprawie przepisach odrębnych ustawy oze zostały właśnie uregulowane, między innymi, przesłanki wymiaru kary oraz przesłanki pozwalające na odstąpienie od jej nałożenia. Wart. 189b k.p.a.że wskazano, co rozumie się przez administracyjną karę pieniężną i zaskarżona decyzja spełnia kryteria odnoszące się do tej kary. Natomiast w kontekścieart. 189c k.p.a.istotne jest, że pozwany zastosował się do niego przyjmując dla stanu faktycznego sprawy regulację nową, ponieważ art.168 pkt 11a ustawy oze wszedł w życie w wyniku jej nowelizacji obowiązującej od dnia 14 lipca 2018 r., a delikt administracyjny powoda miał miejsce w roku 2019.
W świetle przeprowadzonych ustaleń i rozważań pozwanych wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował prawo materialne i przepisy postępowania administracyjnego. Nie potwierdził się zatem zarzut naruszeniaart. 6 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd w oparciu o przepisart. 47953§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
O kosztach procesu ograniczonych do minimalnego wynagrodzenia według norm przepisanych dla zawodowego pełnomocnika pozwanego orzeczono stosownie do wyniku sporu, który przegrał powód –art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c.
SSO Andrzej Turliński