Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 133/21
Data wyroku: 2021-08-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Sędzia Jacek Chrostek
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 4 ust 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Sygn. akt VIII U 133/21

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29 grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówiłA. J.prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał ,że wnioskodawczyni nie spełniła wszystkich przesłanek określonych wart.4 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, gdyż rozwiązanie stosunku pracy z tytułu zatrudnienia w Przedszkolu Miejskim nr 218 r. nie nastąpiło na jej wniosek lub w okolicznościach o jakich mowa wart.20 ust.1 , 5c i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.– Karta Nauczyciela. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaznaczył ,że niniejszą decyzją uchylono decyzję z dnia 3 listopada 2020 r.
/decyzja k.33 akt ZUS/
W dniu 12 stycznia 2021 r.A. J.złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej wnioskowanego świadczenia. W treści odwołania podniosła ,że spełnia wszystkie przewidziane prawem przesłanki , a nadto ,że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na jej wniosek.
/odwołanie k.3 – 3 odwrót/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. W treści odpowiedzi podkreślił ,że z treści świadectwa pracy z dnia 2 stycznia 2020 r. wynika ,że rozwiązanie stosunku pracy z Przedszkolem Miejskim nr 218 wŁ.nastąpiło na mocy porozumienia stron , a tym samym nie zostały spełnione przesłanki od spełnienia których uzależione jest przyznanie wnioskowanego świadczenia.
/odpowiedź na odwołanie k.6 – 6 odwrót/
Na rozprawie w dniu 22 lipca 2021 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie , a reprezentujący wnioskodawczynię pełnomocnik z urzędu wniósł ponadto o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu , w wysokości 150% stawki minimalnej.
/protokół rozprawy z dnia 22 lipca 2021 r. , płyta CD k.54/

Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawczyniA. J.urodziła się (...)
/okoliczność bezsporna/
W dniu 9 września 2020 r.A. J.złożyła wniosek o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.
/wniosek k.1 – 2 akt ZUS/
Decyzją z dnia 3 listopada 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówiłA. J.prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał ,że wnioskodawczyni nie spełniła wszystkich przesłanek określonych wart.4 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, gdyż nie udowodniła ona wymaganego stażu pracy.
/decyzja k.25 akt ZUS/
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówiłA. J.prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał ,że wnioskodawczyni nie spełniła wszystkich przesłanek określonych wart.4 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, gdyż rozwiązanie stosunku pracy z tytułu zatrudnienia w Przedszkolu Miejskim nr 218 r. nie nastąpiło w okolicznościach wymienionych w pkt 3 i 4 wskazanego przepisu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaznaczył ,że niniejszą decyzją uchylono decyzję z dnia 3 listopada 2020 r.
/decyzja k.33 akt ZUS/
Wnioskodawczyni legitymuje się wymaganym co najmniej 30 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym oraz 20 - letnim okresem wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa wart. 2 pkt 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych.
/okoliczności bezsporne/
W okresie od 4 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.A. J.była zatrudniona w Przedszkolu Miejskim nr 218 wŁ., w pełnym wymiarze czasu na stanowisku nauczyciela współorganizującego proces wychowawczo – opiekuńczo – dydaktyczny.
/dokumentacja osobowa wnioskodawczyni k.12/
Powyższy stosunek pracy ustał na mocy porozumienia stron tj. zgodnie zart.30 § 1 ust.1 k.p., w związku z wnioskiemA. J.z dnia 23 grudnia 2019 r. o rozwiązanie umowy o pracę z uwagi na stan jej zdrowia i brak możliwości realizacji powierzonych zadań pracowniczych. Wniosek ten został zaakceptowany przez dyrektora Przedszkola Miejskiego nr 218 wŁ.i skutkował rozwiązaniem umowy o pracę z dniem 31 grudnia 2019 r.
/zeznania świadków:E. S.min.00:07:40 – 00:12:52 ,D. W.min.00:12:52 – 00:15:15 rozprawy z dnia  22 lipca 2021 r. , płyta CD k.54 , dokumentacja osobowa wnioskodawczyni k.12/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy w tym w aktach ZUS, w szczególności na podstawie dokumentacji osobowej zatrudnienia wnioskodawczyni oraz zeznań świadków. Zgromadzone dokumenty oraz zeznania świadków nie budzą wątpliwości, co do ich wiarygodności, znajdują potwierdzenie w załączonej dokumentacji osobowej, uzupełniają się wzajemnie i stanowią tym samym wiarygodne źródło dowodowe.
Na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 k.p.c.Sąd pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie wnioskodawczyni uznając go za bezcelowy w związku z wykazaniem okoliczności stojących u podstaw rozwiązania stosunku pracy z wnioskodawczynią.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadziła się do interpretacji przepisów dotyczących rozwiązania stosunku pracy przez nauczyciela w kontekście prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
Zgodnie zart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych(tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 128) prawo do takiego świadczenia przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki:
1) osiągnęli wiek, o którym mowa w ust. 3;
2) mają okres składkowy i nieskładkowy w rozumieniuustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, 1386 i 2120), zwanej dalej "ustawą o emeryturach i rentach z FUS", wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć;
3) rozwiązali stosunek pracy.
Stosownie do treści ust. 3 nauczyciel ma prawo do świadczenia, jeżeli ukończył:
1) 55 lat - w latach 2009-2014;
2) 55 lat w przypadku kobiet i 56 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2015-2016;
3) 55 lat w przypadku kobiet i 57 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2017-2018;
4) 55 lat w przypadku kobiet i 58 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2019-2020;
5) 55 lat w przypadku kobiet i 59 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2021-2022;
6) 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2023-2024;
7) 56 lat w przypadku kobiet i 61 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2025-2026;
8) 57 lat w przypadku kobiet i 62 lata w przypadku mężczyzn - w latach 2027-2028;
9) 58 lat w przypadku kobiet i 63 lata w przypadku mężczyzn - w latach 2029-2030;
10) 59 lat w przypadku kobiet i 64 lata w przypadku mężczyzn - w latach 2031-2032.
Zgodnie zaś z art. 2 pkt 1 ww. ustawy użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) nauczyciel - nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w:
a) publicznych i niepublicznych przedszkolach,
b) szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych,
c) publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59, 949 i 2203).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, a stanowisko organu rentowego nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.
Należy podkreślić - na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z 27 kwietnia 2016 r. (III PZP 1/16) - że warunek rozwiązania nauczycielskiego stosunku pracy "na wniosek" nauczyciela, który był i jest, wymagany do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela nie został legislacyjnie sformułowany ani "powtórzony" przy ubieganiu się o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Gdyby nabycie tego świadczenia wymagało złożenia przez nauczyciela wniosku lub "inicjatywy" rozwiązania nauczycielskiego stosunku pracy, to konsekwentny i racjonalny ustawodawca expressis verbis ustanowiłby taki warunek nabycia nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego z tytułu rozwiązania stosunku pracy, obowiązujący nadal przy ustaleniu prawa do wcześniejszej emerytury nauczycielskiej. Wprawdzie świadczenie kompensacyjne można nabyć tylko z tytułu nauczycielskiego zatrudnienia i po jego rozwiązaniu, ale z gramatycznej treści art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy nie wynika potrzeba złożenia wniosku lub przejawienia zidentyfikowanej inicjatywy w rozwiązaniu stosunku pracy przez nauczyciela, który w związku z każdym ustawowo określonym sposobem rozwiązania stosunku pracy jest uprawniony do zgłoszenia w organie rentowym bezpośrednio lub za pośrednictwem płatnika składek (art. 14 ustawy) wniosku o ustalenie prawa do świadczenia kompensacyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe - skoro ustawa o świadczeniach kompensacyjnych ani Karta Nauczyciela nie regulują konkretnych sposobów rozwiązania stosunku pracy przez nauczyciela - każdy ze sposobów rozwiązania umowy o pracę przewidziany wart. 30 k.p., który angażuje pracownika (wymaga od niego udziału w zakończeniu stosunku pracy poprzez złożenie oświadczenia woli), uprawnia do ubiegania się o świadczenie kompensacyjne. Pracownik nie będzie natomiast spełniał przesłanek nabycia tego prawa, gdy to pracodawca złożył jednostronne oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.) oraz bez zachowania okresu wypowiedzenia (art. 30 § 1 pkt 3 k.p.).
W związku z powyższym, skoro stosunek pracy ubezpieczonej ustał na mocy porozumienia stron, tj. zgodnie zart. 30 § 1 pkt 1 k.p., należy uznać, że warunek rozwiązania stosunku pracy wskazany wart. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnychzostał spełniony.
Na marginesie należy zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie stosunek pracy wnioskodawczyni został rozwiązany na jej pisemny wniosek, który złożyła pracodawcy 23 grudnia 2019 r. Wniosek ten znajduje się w aktach osobowych.
Reasumując, należało uznać, że wnioskodawczyni spełniła wszystkie przesłanki uprawniające do przyznania jej nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
W związku z powyższym Sąd - na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.- zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego począwszy od 1 września 2020 r. tj. od miesiąca złożenia wniosku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni przez pełnomocnika z urzędu Sąd uwzględniając nakład pracy pełnomocnika z urzędu orzekł na podstawie § 15 ust.2 w zw. z § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 68) podwyższając należne koszty o podatek VAT (pkt 2 sentencji wyroku).
Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadenieniem
doręczyć ZUS wypożyczając akta rentowe.
S.B.