Sąd Okręgowy w Gliwicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Cgg 24/19
Data wyroku: 2021-07-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tadeusz Trojanowski
Słowa kluczowe: Geologiczne i górnicze prawo
Podstawa prawna: art. 363 §1 kc

Sygn. akt:I Cgg 24/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lipca 2021 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Tadeusz Trojanowski

Protokolant:

Tomasz Chmiel

po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2021 roku w Gliwicach
sprawy z powództwaB. D.
przeciwko(...)z siedzibą wB.
o naprawienie szkody

1
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 68.206,42 (sześćdziesiąt osiem tysięcy dwieście sześć 42/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia8 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty;

2
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

3
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.240 (trzy tysiące dwieście czterdzieści 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

4
nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 6.902,28 (sześć tysięcy dziewięćset dwa 28/100) złotych tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych;

5
odstępuje od obciążania powódki nieuiszczonymi kosztami sądowymi.

SSO Tadeusz Trojanowski
Sygn. akt I Cgg 24/19

UZASADNIENIE
PowódkaB. D.wniosła ostatecznie o zasądzenie od pozwanej(...)z siedzibą wB.kwoty 68206,42 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz obciążenie pozwanej kosztami procesu; pierwotnie domagała się kwoty 85.000 złotych. W uzasadnieniu wskazała, iż ww. kwoty dochodzi tytułem roszczeń o naprawienie szkody w nieruchomości wyrządzonej ruchem zakładu górniczego pozwanej oraz zwrotu poniesionych nakładów na ich naprawę. Przed wniesieniem pozwu powódka podejmowała bezskuteczne działania w celu pozasądowego rozwiązania sporu.
Pozwana w odpowiedzi wniosła o oddalenie powództwa oraz obciążenie powódki kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazała, iż co do zasady z uwagi na szeroko opisane w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew przekształcenia podmiotowe w sektorze górnictwa węgla kamiennego naG.odpowiada za szkodę wyrządzoną ruchem zakładu górniczego na nieruchomości powódki. Tym niemniej pozwana zakwestionowała związek przyczynowy pomiędzy ruchem zakładu górniczego a szkodą a nadto zakwestionował roszczenie co do zasady jak i co do wysokości.
Wzywana do udziału w sprawie(...) S. A.stwierdziła brak podstaw do występowania w sprawie z uwagi na to, iż nieruchomość powódki położona jest na obszarze odpowiedzialności za szkody górnicze pozwanej ustalonym odrębnym porozumieniem.
Pozwana nie wyraziła zgody na częściowe cofnięcie pozwu (k.256) a zatem powództwo w zakresie różnicy miedzy kwotą 85.000zlotych a 68.206,42 złotych oddalono, czemu dano wyraz w pkt 2 wyroku, zawierającym oddalenie roszczenia także w zakresie odsetek.
Sąd ustalił:
Powódka jest właścicielką nieruchomości położonej wR.–B.przyulicy (...)od dnia 28 lutego 2007 roku – na podstawie umowy darowizny. Nieruchomość ta jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wzniesionym w 1964 roku (wydruk z księgi wieczystej k. 6 - 10).
Dnia 29 kwietnia 2016 roku zawarto porozumienie w związku planowanym przejęciemprzedsiębiorstwa (...) S. A.z siedzibą wK.przez ówcześnie funkcjonującą(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.(obecnie(...) S. A.). Dnia 31 grudnia 2016 roku(...) Sp. z o.o.zawarło z pozwaną porozumienie na mocy którego pozwana – w związku z nieodpłatnym nabyciem od(...) S. A.KWK (...)przejęła od(...)na podstawie art. 8c ust. 2 ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego zobowiązania z tytułu szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego w przestrzeni przynależnej do nabytej kopalni określonej punktami na stanowiącej załącznik do porozumienia mapie. Porozumienie to regulowało zasady wykonywania zobowiązań z tytułu szkód górniczych w zależności od miejsca położenia nieruchomości lub obiektów (dokumenty związane z przejęciem(...) SAprzez(...)k. 26 – 41).
Pismem z 8 grudnia 2020 roku powódka wezwała pozwaną do zwrotu nakładów poniesionych na naprawę szkód pochodzenia górniczego na piętrze i parterze związanych z niwelacją pochylenia posadzek skutkiem czego w niektórych miejscach ukształtowały się niepożądane progi (pismo k. 250) Pismo to pozostało bez odpowiedzi.
Ze sporządzonej na zlecenie Sądu opinii biegłej z zakresu górnictwa i geologii drK. S. (1)wynika, iż od czasy wybudowania budynku mieszkalnego w 1964 roku eksploatację prowadzono w pokładach(...). Eksploatację tą prowadziłaKWK (...)jako oddział(...) S. A.(grudzień 1970 – do około 10 stycznia 2017),(...) S. A.(od około 28 kwietnia 2016 roku do ok. 30 stycznia 2017 roku). Maksymalne nachylenia terenu mieściły się maksymalnie w przedziale V kategorii terenu górniczego. W rejonie budynku nie prowadzono pomiarów odkształceń poziomych. Obliczenia wskaźników deformacji dla obiektu budowlanego wskazują na wystąpienie nachyleń z przedziału V kategorii. Maksymalne chwilowe wartości odkształceń poziomych rozciągających mieściły się w przedziale III kategorii terenu górniczego. W świetle wyników obliczeń popartych dostępnymi wynikami pomiarów wstrząsy górotworu wywoływały PGA (składowa pozioma przyśpieszeń drgań) i PGV (składowa pozioma prędkości drgań) z przedziału – i I stopnia a zatem wstrząsy nie spowodowały uszkodzeń w budynku powódki. W świetle wyników pomiarów oraz wyników obliczeń czas trwania końcowej fazy ruchów górotworu w rejonie nieruchomości powódki wynosił około 8,5 miesiąca. W rejonie nieruchomości powódki nie zaobserwowano stref uskokowych. Skala zagrożenia wystąpienia na powierzchni zapadlisk jest mała. Nie zaobserwowano występowania wpływów wtórnych wynikających z aktywacji starych zrobów.
Budynek powódki posiada 3 kategorię odporności statycznej oraz 3 kategorię odporności dynamicznej. uległ wychyleniu od pionu; wielkość wychylenia oszacowano na ponad 20 mm/m od czerwca 2011 roku oraz od 15 – 25 mm/m od kwietnia 2014 roku. Nadto ujawniono pojedyncze pęknięcie elewacji budynku, pęknięcie cokołu ogrodzenia oraz jego wychylenie (opinia biegłejK. S.k. 52 - 99).
Przeprowadzone na zlecenie Sądu szczegółowe pomiary wychylenia budynku przez biegłego sądowego z zakresu miernictwa górniczegoJ. P.wykazały, iż średnie wypadkowe wychylenie:
- naroży budynku mieszkalnego wynosi 8 mm/m w kierunku zbliżonym do południowo – zachodniego,
- cokołu budynku na poziomie „0” wynosi 7,1 mm/m w kierunku zbliżonym do południowego,
- posadzki w przyziemiu budynku wynosi 11 mm/m w kierunku zbliżonym do południowego,
- sufitu w przyziemiu budynku wynosi 10,8 mm/m w kierunku zbliżonym do południowego,
- posadzek i podłóg na parterze budynku wynosi 0,1 mm/m w kierunku zbliżonym do północnego,
- sufitów na parterze wynosi 2,1 mm/m w kierunku zbliżonym do zachodniego,
- posadzek i podłóg na piętrze budynku wynosi 3,4 mm/m w kierunku zbliżonym do południowego,
- sufitów na piętrze budynku wynosi 10 mm/m w kierunku zbliżonym do południowego
Powyższe oznacza, iż średnie wychylenie budynku mieszkalnego wyliczone z pomiarów wychylenia naroży, cokołu na poziomie 0, posadzek, podłóg i sufitów w przyziemiu, na parterze i piętrze wynosi 4,1 mm/m w kierunku południowo – zachodnim oraz 3,8 mm/m w kierunku południowo – wschodnim. Średnie wypadkowe wychylenie budynku z wszystkich pomierzonych jego elementów wynosi 5,6 mm/m w kierunku zbliżonym do południowego. Średnie wychylenie budynku mieszkalnego wyliczone z pomiarów wychylenia naroży, cokołu na poziomie 0 i sufitów w przyziemiu na parterze i piętrze wynosi 5,5 mm/m w kierunku południowo – zachodnim i 4,6mm/m w kierunku południowo – wschodnim. Zaś średnie wypadkowe wychylenie budynku z pomierzonych jego elementów po pominięciu pomiarów wychylenia posadzek i podłóg które były poziomowane w różnych okresach wynosi 7,2 mm/m w kierunku zbliżonym do południowego (opinia biegłegoP.k. 143 - 150).
Z kolei z opinii biegłego z zakresu budownictwaR. K. (1)wynika, iż wypadkowe wychylenie bryły budynku wynosi 8 mm/m. Interpretując pomiary poczynione przez biegłegoP.biegły wskazał, iż posadzki zostały wypoziomowane na parterze i piętrze natomiast w przyziemiu pozostało pochylenie posadzek wywołane ruchem zakładu górniczego pozwanej. w wyniku poziomowania podłóg na parterze powstał próg w okolicach okna balkonowego 7 cm przy wejściu do łazienki 2,5 cm. Na piętrze w wyniku poziomowania powstał próg pomiędzy garderobą i korytarzem o wysokości 2 cm. Normowa wysokość pomieszczeń parteru i piętra została zachowana. Wypadkowe wychylenie posadzek jest na granicy małej uciążliwości a ich poziomowanie było uzasadnione.
Posadzki w przyziemiu należy wypoziomować; nadto z uwagi na próg w salonie na parterze należy wymienić posadzkę w salonie przy równoczesnej wymianie drzwi balkonowych na drzwi o wymiarze 80x200. Koszty powyższych prac wynoszą odpowiednio 26 666,45 zł brutto; w drugim wariancie uwzględniającym poziomowanie posadzek na parterze i piętrze wykonane przez powódkę łącznie z poziomowaniem posadzki przyziemia koszty te wynoszą 63180,48 zł.
Odnośnie ogrodzenia – ma ono liczne ślady napraw pęknięć cokołu przez wyżyłowanie; jest ono pochylone w granicach 14 – 32 mm/m. koszty pionowania ram i słupków zamykają się kwotą 3143,82 zł brutto. Plac z kostki betonowej jest miejscowo zdeformowany w części południowo – wschodniej placu na powierzchni 27,29 m2. Przełożenie oraz wypoziomowanie tej części placu oceniono na 1882,13 zł.
Całkowity koszt naprawy w wariancie I wynosi zatem 31692,40 zł brutto zaś w wariancie II (poziomowanie posadzki w całym budynku) łącznie 68 206,42 zł. (opinia biegłegoR. K.k. 194 - 236)
Powyższe ustalenia faktyczne poczyniono na podstawie dokumentów wyraźnie wymienionych które podlegały zaliczeniu w poczet materiału dowodowego na zasadzieart. 2432Kodeksu postępowania cywilnego. Żaden z dokumentów nie został skutecznie zakwestionowany pod względem swojej prawdziwości oraz autentyczności. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały opinie biegłych – zarówno opinia biegłejS.z zakresu geologii, pomiary dokonane przez biegłegoP.jak i opinia biegłegoR. K. (1)z zakresu budownictwa. Żadna z opinii nie została zakwestionowana, nie zachodziła konieczność ich wyjaśniania czy uzupełniania. Opinie biegłych zostały sporządzone przez osoby dysponujące specjalistyczną wiedzą z wykorzystaniem tej wiedzy. W sposób wyczerpujący odpowiadały one na zadawane przez Sąd pytania, ich treść była spójna, logiczna, płynące z niej wnioski wzajemnie się potwierdzały oraz uzupełniały. Powyższe okoliczności uzasadniały przyjęcie ww. dowodów jako główną podstawę rozstrzygnięcia.
Sąd zważył:
Powództwo podlegało uwzględnieniu w dużej części. Roszczenia powódki zasługiwały na uwzględnienie co do zasady w całości. Strona pozwana ostatecznie nie kwestionowała swojej odpowiedzialności co do zasady. Sporna była natomiast wysokość należnego odszkodowania. Z uwagi na datę ujawnienia się szkód (od roku 2015) do ich naprawy stosuje się przepisyPrawa geologicznego i górniczego z 2011 roku. Zgodnie z art. 145 tej ustawy jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawiania szkód, o których mowa wart. 144 ust. 1 i 2(spowodowane ruchem zakładu górniczego), stosuje się przepisyKodeksu cywilnego. Pozwana odpowiada zatem na zasadzie ryzyka (art. 435 kcw zw. z art. 145 prgg z 2011 roku) tj. niezależnie od winy oraz za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 par. 1 kcw zw. z art. 145 prgg). W myślart. 363 par. 1 K.c.naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. W sprawie bezspornym było, iż co do zasady zachodzą przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej – na nieruchomości powodów są szkody i są one spowodowane działalnością górniczą pozwanej.
Strona powodowa ostatecznie domagała się zasądzenia kwoty 68206,42 złotych z odsetkami dnia wniesienia pozwu. Roszczenie zostało sprecyzowane na podstawie opinii biegłego z zakresu budownictwa. Na żądane sumy składa się koszty poziomowania posadzek w całym budynku 63180,48 zł; koszty naprawy szkód w ogrodzeniu 3143,82 zł oraz placu 1882,13 zł. Sąd był zatem związany wyborem przez powodów dochodzonego roszczenia; rozpoznając sprawę mógł się poruszać w granicach sporu zakreślonych przez powódkę.
Z uwagi na stwierdzone w wyniku ruchu górniczego pozwanej pochylenia budynku oraz innych szkód należało zasądzić od pozwanej na rzecz powódki odszkodowania w wysokości żądanej ostatecznie sumy 68206,42 zł. Wyżej wymienioną kwotę zasądzono z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (art. 481 k. c.) przy czym daty zasądzenia odsetek określono inaczej aniżeli żądała tego strona powodowa. Ponieważ ostateczne żądanie jest pochodną wniosków płynących z opinii biegłego należało zasądzić przyznane świadczenie od dnia następującego po doręczeniu stronie pozwanej odpisu opinii, z której żądanie to wynika tj. od dnia 8 grudnia 2020 roku (opinię doręczono 7 grudnia 2020 roku). W pozostałym zakresie, co do odsetek pomiędzy dniem wniesienia pozwu a 7 grudnia 2020 roku powództwo jako nieuzasadnione i nie wykazane podlegało oddaleniu.
O Kosztach procesu orzeczono na zasadzieart. 100 kpc. Sąd przyjął iż powódka wygrała w 80% a zatem po uwzględnieniu kosztów procesu poniesionych przez obie strony należało zasądzić na rzecz powódki kwotę 3240 zł. Nieuiszczone koszty sądowe nakazano pobrać na zasadzieart. 113 ust. 1uoksc w zw. zart. 100 kpc. Na koszty te składa się opłata od zasądzonego roszczenia od uiszczenia której powódka była zwolniona z mocy ustawy 3411 zł oraz część wydatki na opinie biegłych uregulowanych przez Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Gliwicach stosownie do ostatecznego wyniku rozstrzygnięcia tj. 80% z całości wydatków pokrytych przez SP tj. 6864,10 zł tj. 5491,28 zł z uwzględnieniem wpłaconych przez pozwaną w toku procesu zaliczek 2000 zł czyli 3491,28 zł; łącznie 6902,28 zł.
SSO Tadeusz Trojanowski
.