Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V Ua 2/22
Data wyroku: 2022-11-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk
Słowa kluczowe: Zasiłek chorobowy
Podstawa prawna: art. 385 k.p.c.

Sygn. akt V Ua 2/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 listopada 2022 r.
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim,
Wydział V w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk
Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz
po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuE. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)wP.
o zasiłek chorobowy
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)wP.
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. akt IV U 22/21

oddala apelację;
Sygn. akt V Ua 2/22

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 2 grudnia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)wP.w sprawie nr(...)odmówił wnioskodawczyniE. K.prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 6 stycznia 2018 roku do dnia 8 stycznia 2018 roku z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia u płatnika(...) Spółka z o.o.oraz zobowiązał wnioskodawczynię do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za powyższy okres w kwocie brutto 428,70 PLN.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż wnioskodawczyni posiadała inny tytuł do objęcia ubezpieczeniem, a mianowicie umowę o pracę zawartą z płatnikiemPW (...), który to pismem z dnia 4 listopada 2019 roku wskazał, iż w dniach 6 stycznia – 8 stycznia 2018 roku wnioskodawczyni świadczyła pracę. Zdaniem ZUS wnioskodawczyni w okresie niezdolności do pracy wykonywała pracę zarobkową, a tym samym zaistniała podstawa zastosowania art. 17 ustawy zasiłkowej.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lutego 2022 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyniE. K.prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 6 stycznia 2018 roku do 8 stycznia 2018 roku i zwolnił wnioskodawczynięE. K.od obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za powyższy okres.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego:
WnioskodawczyniE. K.była niezdolna do pracy z powodu choroby w okresie od 6 stycznia 2018 roku do 8 stycznia 2018 roku.
Wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu umowy zlecenia u płatnika(...) Spółka z o.o.w okresie od dnia 12 grudnia 2016 roku do dnia 31 marca 2019 roku.
Wnioskodawczyni jednocześnie była zatrudniona w oparciu o umowę o pracę wfirmie PW (...). Właścicielemfirmy PW (...)jestJ. P..
W dniu 27 lipca 2020 rokuJ. P.wystawił zaświadczenia stwierdzające m.in., że wnioskodawczyni w dniach 6 – 8 stycznia 2018 roku nie była obecna w firmie.
W okresie niezdolności do pracy od 6 do 8 stycznia 2018 roku wnioskodawczyni nie świadczyła pracy na rzeczfirmy PW (...), nie przebywała w tym czasie w firmie, nie wykonywała na jej rzecz czynności.
Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało, zdaniem Sądu Rejonowego za bezsporne uznać dowody zgromadzone w załączonych aktach organu rentowego.
Oceniając dowody przedstawione przez strony Sąd I Instancji wskazał, iż w toku postępowania całkowity brak aktywności w zakresie postępowania dowodowego prezentował organ rentowy, a na ZUS jako zarzucającym wnioskodawczyni prowadzenie pracy zarobkowej w okresie niezdolności do pracy spoczywał obowiązek wykazania prawdziwości zarzutu zgodnie z zasadą ciężaru dowodu. Obowiązek ten był szczególnie istotny wobec przedstawienia przez wnioskodawczynię wraz z odwołaniem dokumentu o odmiennej treści niż dokument na którego treść powoływał się organ rentowy.
Argumentacja ZUS oparta jest na treści pismafirmy PW (...)z dnia 4 kwietnia 2019 roku. Jego treść jest sprzeczna z treścią pisma tej samej firmy z dnia 27 lipca 2020 roku.
Wyjaśnieniem powyższej sprzeczności są zeznania świadkaJ. P., właściciela firmy który wskazał, iż pismo z dnia 27 lipca 2020 roku zostało sporządzone przez niego, a w piśmie z dnia 4 kwietnia 2019 roku pod jego pieczęcią firmową widnieje nie jego podpis, a podpis jego ówczesnej asystentkiS. L.. Świadek wskazał, że nie wie dlaczego jego asystentka sporządziła dokument o takiej treści, dlaczego podpisała się w jego imieniu. Świadek wskazał, iż p.L.sporządzała w jego imieniu pisma, ale nie wie czy była upoważniona do sporządzenia przedmiotowego pisma.
Powyższe zeznania świadka wskazują, jak podał Sąd Rejonowy, iż pismo z 4 kwietnia 2019 roku stanowiące podstawę argumentacji ZUS zostało sporządzone nie przez właściciela firmy, a przez inną osobę, której upoważnienie do jego sporządzenia jest wątpliwe.
Skutkuje to uznaniem za wiarygodne pisma z dnia 27 lipca 2020 roku, bez wątpienia sporządzonego przez świadka, a więc osobę kompetentną do udzielania informacji jako pracodawca i płatnik składek. Nadto pismo to koresponduje z twierdzeniami zawartymi w zeznaniach wnioskodawczyni, tworząc z nimi logiczną całość.
W ocenie Sądu Rejonowego dowody w postaci zeznań wnioskodawczyni i pismafirmy PW (...)z dnia 27 lipca 2020 roku są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają, a przy tym nie kwestionuje ich żadna ze stron postępowania, dlatego też Sąd Rejonowy uznał, iż mogą one stanowić podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, Sąd Rejonowy stwierdził, że wnioskodawczyni należał się zasiłek chorobowy za okres od dnia 6 stycznia 2018 roku do dnia 8 stycznia 2018 roku, gdyż była ona w tym okresie niezdolna do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego (art. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa).
Jednocześnie Sąd Rejonowy stwierdził, że wnioskodawczyni nie utraciła prawa do zasiłku chorobowego za w/w okres zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, gdyż ZUS nie wykazał, a nawet nie próbował wykazać , aby w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonywała ona pracę zarobkową wfirmie PW (...)lub wykorzystywała zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. W ocenie Sądu Rejonowego organ rentowy bezprawnie przerzucił na wnioskodawczynie obowiązek wykazania, że takich czynności nie wykonywała. Zdaniem Sądu Rejonowego treść pisma z dnia 19 kwietnia 2019 roku była niewystarczająca do uznania świadczenia pracy w okresie orzeczonej niezdolności, w sytuacji kiedy wnioskodawczyni przedstawiła pismo, z którego wynikało, iż w trakcie niezdolności do pracy nie wykonywała swoich obowiązków jako pracownikPW (...). ZUS winien był - zdaniem Sądu Rejonowego - przestawić w takiej sytuacji inne wnioski dowodowe, zmierzające do wykazania zasadności przedstawionej argumentacji, czego nie uczynił.
Dlatego też, w ocenie Sądu I Instancji brak jest podstaw do zarzucenia wnioskodawczyni, że w okresie od dnia 6 stycznia 2018 roku do dnia 8 stycznia 2018 roku prowadziła działalność zarobkową, a tym samym uznał odwołanieE. K.za zasadne.
Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 6 stycznia 2018 roku do dnia 8 stycznia 2018 roku, zwalniając z obowiązku zwrotu wypłaconego świadczenia.
Powyższy wyrok zaskarżył w całości apelacją pełnomocnik organu rentowego. Zaskarżonemu wyrokowi pełnomocnik zarzucił:
1) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonej treściąart.233 kpc, a w konsekwencji,
2) naruszenie przepisówart. 17 ust. 1, art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz. U. z 2019r. poz.645 ze zm.) orazart. 84 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U z 2019rz,poz. 300ze zm.) polegające na uznaniu, że odwołująca ma prawo do zasiłku chorobowego za okres od 6.01.2018r. do 8.01.2018r. oraz nie ma obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za ten okres, w sytuacji gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonywała pracę zarobkową.
Strona apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołaniaE. K.od decyzji 2 grudnia 2019r. zmienionej decyzją z dnia 4 lutego 2019r., ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dodatkowo ustalił:
Pismo z dnia 4 kwietnia 2019 roku, z którego wynika, że wnioskodawczyni w dniach 6-8 stycznia 2018 roku świadczyła pracę wfirmie PW (...)w imieniufirmy PW (...)sporządziła i podpisała parafką pod pieczątką z personaliami pracodawcy pracownicaS. L..S. L.zrobiła to na polecenie pracodawcy, była ona upoważniona do podpisywania pism w imieniu pracodawcy.
W piśmie z dnia 4 kwietnia 2019 rokuS. L.skłamała. W rzeczywistości wnioskodawczyni w dniach 6-8 stycznia 2018 roku nie była i nie świadczyła pracy wfirmie (...), tak jak to wynika z pismafirmy (...)sporządzonego i podpisanego przezJ. P.z dnia 27 lipca 2020 roku. Wnioskodawczyni nie świadczyła pracy wfirmie (...)w całym okresie swojego zatrudnienia w tej firmie.
(dowód: zeznania świadkaS. L.- protokół rozprawy z dnia 8 listopada 2022 roku, zeznania wnioskodawczyni – protokół rozprawy z dnia 21 czerwca 2022 roku, pismo z 27 lipca 2020 roku – k. 119 akt )
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie,bowiem Sąd I instancji wydał ostatecznie trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści obowiązujących przepisów prawnych.
Sąd Okręgowy przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny, uznając go – po jego uzupełnieniu – za wystarczający do rozpoznania apelacji.
Głównym zarzutem wywiedzionej apelacji jest naruszenie granic swobodnej oceny dowodów, przez odmowę dania wiary treści pisma z dnia 4 kwietnia 2019 roku, sporządzonego przezfirmę (...)na potrzeby postępowania administracyjnego toczącego się przed ZUS w niniejszej sprawie, z którego to wynika, że wnioskodawczyni w dniach 6-8 stycznia 2018 roku, a zatem w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, świadczyła pracę u drugiego pracodawcy wfirmie PW (...), co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 17 ust 1 ustawy zasiłkowej przez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżąca miała prawo do zasiłku chorobowego za w/w okres.
Rację ma ZUS, że ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy była w tym zakresie niepełna. ŚwiadekJ. P.pracodawca skarżącej z racji upływu czasu od spornego okresu oraz faktu rzadkiego bywania w siedzibie firmy, nie pamiętał już, czy w dniach 6-8 stycznia 2018 roku wnioskodawczyni świadczyła u niego pracę czy też nie. Potwierdził jednak, że to on sporządził pismo z 27 lipca 2020 roku. Jednocześnie podniósł, że taką wiedzą z pewnością dysponuje jego asystentkaS. L., która sporządziła i podpisała się pod pismem z 4 kwietnia 2019 roku.J. P.nie potrafił wyjaśnić dlaczego jego asystentka sporządziła pismo z 4 kwietnia 2019 roku, które w swej treści jest sprzeczne z treścią sporządzonego przez niego pisma z 27 lipca 2020 roku. Zeznania świadkaJ. P., wobec braku wiedzy świadka co do tego, czy skarżąca w spornym okresie świadczyła pracę, nie były zatem wystarczające do ustalenia, które pismofirmy (...)czy z dnia 4 kwietnia 2019 roku czy z 27 lipca 2020 roku odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. To, że pismo z 4 kwietnia 2019 roku podpisałaS. L., która jak zeznałJ. P., była do tego przez niego upoważniona, nie pozbawiało go automatycznie mocy dowodowej. Celem wyjaśnienia rozbieżności w treści tych dwóch pism konieczne było przesłuchanie w charakterze świadkaS. L.. ZeznaniaS. L.nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że skarżąca w spornym okresie nie była wfirmie (...)i nie świadczyła pracy. Co więcej z zeznańS. L.wynika, że skarżąca nie wykonywała pracy wfirmie (...)nie tylko w spornym okresie, ale w ogóle, co stawia pod znakiem zapytania posiadanie przez nią drugiego tytułu do podlegania ubezpieczeniom społecznym. W szczególności, że skarżąca nie była nawet w stanie wskazać w jakim wymiarze była zatrudniona w firmie, ani nawet w jakich godzinach pracowała. Dodatkowo pomimo zobowiązania Sądu nie złożyła nawet świadectwa pracy zfirmy (...), aJ. P.nie złożył do Sądu jej akt osobowych. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy jednak ważności umowy o pracę zawartej przez skarżącą zJ. P., ale tego, czy w okresie niezdolności skarżąca świadczyła na rzeczfirmy (...)pracę. Zeznania świadkaS. L.wykazały, że jej oświadczenie złożone w piśmie z 4 kwietnia 2019 roku było nieprawdziwe, gdyż wbrew temu co oświadczyła w piśmie, w dniach 6-8 stycznia 2018 roku skarżąca nie była obecna w pracy wfirmie (...)i nie świadczyła pracy. Tym samym skarżąca sprostała obowiązkowi dowodowemu zart. 253 k.p.c.i wykazała, że treść dokumentu prywatnego w postaci pisma z 4 kwietnia 2019 roku, na podstawie którego ZUS wydał zaskarżoną decyzję, jest nieprawdziwa. ZUS nie udowodnił natomiast, jak tego wymaga z koleiart. 253 zd 2 k.p.c., że dokument z 4 kwietnia 2019 roku jest prawdziwy.S. L.oświadczyła bowiem, że w piśmie z 4 kwietnia 2019 roku, na polecenie pracodawcy, skłamała .
Skoro zatem skarżąca w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie wykonywała pracy ani nie wykorzystywała zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, to Sąd Rejonowy nie naruszył art. 17 ust 1 ustawy zasiłkowej odmawiając jego zastosowania. W sprawie brak było podstaw do utraty prawa do zasiłku przez skarżącą za okres niezdolności do pracy, a tym samym brak było podstaw do żądania przez ZUS zwrotu tego świadczenia na podstawie art. 84 ust 1 w zw. z art. 84 ustęp 2 pkt 2 ustawy systemowej.
W myśl bowiem art. 84 ust 1 ustawy systemowej do zwrotu świadczenia ubezpieczeń społecznych obowiązana jest tylko taka osoba, która pobrała nienależne świadczenie. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się z kolei zgodnie z art. 84 ustęp 2 pkt 2 ustawy systemowej świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.
Wypłacony skarżącej zasiłek chorobowy był świadczeniem należnym, gdyż w spornym okresie była ona niezdolna do pracy i nie utraciła ona prawa do zasiłku, gdyż nie zachodziły przesłanki z art. 17 ustęp 1 ustawy systemowej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną.