Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 322/22
Data wyroku: 2022-10-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Magdalena Łukaszewicz
Słowa kluczowe: Odrzucenie spadku, Oświadczenie spadkowe
Podstawa prawna: 1019 kc

Sygn. akt I Ns 322/22

POSTANOWIENIE
Dnia 27 października 2022 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: sędzia Magdalena Łukaszewicz
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anita Topa
po rozpoznaniu w dniu 27 października 2022 r. na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. K. (1)zastąpionego przez przedstawiciela ustawowegoM. N.
o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku
p o s t a n a w i a:
oddalić wniosek.

UZASADNIENIE
M. N., jako przedstawicielka ustawowa małoletniegoJ. K. (2), wniosła o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniegoJ. K. (2)poP. N..
W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 21 maja 2021 roku dzwoniąc do sekretariatu Sądu z zapytaniem w sprawie odrzucenia spadku została poinformowana o wydanym postanowieniu w dniu 25 sierpnia 2020 roku. Przedstawicielka ustawowa małoletniego podkreśliła, że nie doręczono jej żadnego pisma, dlatego też nie dopełniła obowiązków i terminu określonego w przepisach.

Sąd ustalił, co następuje:
SpadkodawcaP. N.zmarł 11 grudnia 2019 roku wŚ.. Nie pozostawił testamentu.
W dniu 13 lutego 2020 rokuM. N., siostra zmarłegoP. N., oświadczyła przed zastępcą notarialnymB. Z., zastępcą notariuszaM. P., w siedzibę Kancelarii Notarialnej wŻ., że odrzuca spadek po bracieP. N..
W związku z powyższym do kręgu spadkobierców ustawowych poP. N.należą między innymi dzieciM. N.:P. K.oraz małoletniJ. K. (2).P. K.odrzucił spadek poP. N..
(dowód: wypis aktu notarialnego k. 4-5, odpis skrócony aktu urodzenia k. 7, odpis skrócony aktu zgonu k. 8, oświadczenieM. N.k. 17)
Postanowieniem z 25 sierpnia 2020 roku w sprawie III Nsm 339/20 Sąd Rejonowy w Kartuzach zezwoliłM. N.na dokonanie czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniegoJ. K. (2)urodzonego w dniu (...)wK., polegającej na odrzuceniu w jego imieniu spadku poP. N., synuS.iC.,urodzonym w dniu (...)wO., zmarłym w dniu 11 grudnia 2019 roku wŚ..
(dowód: odpis postanowienia z 25.08.2020r. k. 6)

Sąd zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Z treściart. 1019 § 1 k.c.wynika, że jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:
1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;
2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.
Następnie§ 2 art. 1019 k.c.stanowi, że spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu, a § 3 w.w. przepisu statuuje, że uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.
Tak więc,M. N., działając w imieniu małoletniegoJ. K. (2), chcąc się uchylić od skutków prawnych nie złożenia poP. N.oświadczenia o jakim mowa wart. 1020 k.c.(oświadczenia o odrzuceniu spadku) winna wykazać, iż przedmiotowego oświadczenia nie złożyła pod wpływem błędu lub groźby.
Zgodnie zart. 1015 § 1 i 2 k.c.oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkodawca dowiedział się o tytule swojego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w§ 1jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Przedstawicielka ustawowa małoletniegoJ. K. (2)złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku poP. N.13 lutego 2020 roku i z tym dniem dowiedziała się o tytule powołania do spadku swojej syna, tym samym rozpoczął się bieg terminu do złożenia oświadczenia imieniem małoletniego i z tym dniem istniała możliwość wystąpienia do sądu rodzinnego z wnioskiem o wyrażenie zgody na złożenie stosownego oświadczenia w imieniu małoletniego.M. N.zwróciła się o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, uzyskując je postanowieniem Sądu Rejonowego w Kartuzach z 25 sierpnia 2020 roku w sprawieI. N.339/20.
Przedstawicielka ustawowa małoletniego wskazała we wniosku, że odpis postanowienia z dnia 25 sierpnia 2020 roku o zezwoleniu na dokonanie czynności prawnej, nie został jej doręczony. Zgodnie z ustaleniamiM. N.odpis postanowienia został wysłany na jej adres zamieszkania w dniu 27 sierpnia 2020 roku i był podwójnie awizowany w dniu 31 sierpnia 2020 roku, a następnie w dniu 8 września 2020 roku.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 136 § 1 i § 2 strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadomić sąd o każdej zmianie swego zamieszkania. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu.
M. N.nie wykazała, aby Sąd Rejonowy w Kartuzach w sposób nieprawidłowy dokonał doręczenia, nie udowodniła, że w jakikolwiek sposób została pozbawiona możliwości obrony swoich praw.
Ostatecznie na rozprawie przedstawicielka ustawowa nie powoływała się na to, aby w.w. oświadczenia w imieniu małoletniego o odrzuceniu spadku po bracieP. N.nie złożyła pod wpływem groźby lub błędu. Na rozprawie w dniu 27 października 2022 rokuM. N.przyznała, że niezłożenie w terminie odpowiedniego oświadczenia jest jej winą(e-protokół z 27.10.2022r. [00:00:32] k. 30).
W ocenie SąduM. N.nie pozostawała pod wpływem groźby, czy też w błędzie, który powodował niezłożenie w terminie oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku. Przedstawicielka ustawowa małoletniegoJ. K. (2)miała świadomość, że jej syn wchodzi w krąg spadkobierców poP. N.. Pomimo tego, nie podjęła korespondencji kierowanej do niej z sądu, ani działań zmierzających do ustalenia stanu sprawy toczącej się przed sądem rodzinnym. Działania takie podjęła po niemalże roku od wydania postanowienia kończącego sprawę. Zdaniem sądu niezłożenie oświadczenia wynikało z niezachowania należytej staranności i nieusprawiedliwionej zwłoki z podjęciem stosownych czynności, co nie może być podstawą zatwierdzenia przez sąd uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie.
Wobec upływu sześciomiesięcznego terminu zart. 1015 § 2 k.c.małoletniJ. K. (2)utracił uprawnienie do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Wobec powyższego wniosek należało oddalić.