Sygnatura akt: XXVIII C 12985/21
Data wyroku: 2021-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION
Sędziowie: sędzia Paweł Krekora
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie roszczenia
Podstawa prawna: 730^1^ kpc, 385^1^ kc

Sygn. aktXXVIII C 12985/21

POSTANOWIENIE
Dnia 27 września 2021 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXVIII Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący:sędzia Paweł Krekora
po rozpoznaniu w dniu 27 września 2021 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaŁ. C.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.
o ustalenie i zapłatę
postanawia:

1
udzielić zabezpieczenia roszczenia o ustalenie nieważności umowy przez wstrzymanie obowiązku spłaty przez powoda rat kredytu w wysokości i terminach określonych umową kredytu nr(...)z dnia 10.03.2008, w okresie od dnia wydania niniejszego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;

2
oddalić wniosek o zabezpieczenie w pozostałym zakresie.

XXVIII C 12985/21

Uzasadnienie postanowienia z 27 września 2021 r.
Pozwem strona powodowa wniosła o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego zawartej z pozwanym bankiem, zasądzenie w związku z tym od pozwanego banku na swoją rzecz kwot uiszczonych na rzecz banku wpłat z odsetkami ustawowymi, ewentualnie o zasądzenie od pozwanego banku kwoty stanowiącej nadpłatę w spłatach ze względu na abuzywność niektórych postanowień umownych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
W pozwie wniosła również strona powodowa o zabezpieczenie roszczenia o ustalenie nieważności poprzez wstrzymanie obowiązku dokonywania spłat rat kredytu w wysokości i terminach określonych kwestionowaną umową kredytu i zakazanie pozwanemu złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu pisma strona powodowa wskazała, że działając jako konsument zawarła z pozwanym bankiem umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do kursu franka szwajcarskiego. Kredyt został wypłacony w walucie polskiej w kwocie 137 000 zł. Kredyt został zaś udzielony na zakup lokalu. Strona powodowa spłaciła kwoty objęte petitum pozwu, tj. 167 934,66 zł.
W ocenie wnioskodawcy niektóre postanowienia umowy obarczone są wadą prawną, przez co nie mogą wiązać stron. Wskazuje strona powodowa na postanowienia, które regulowały kwestie wypłaty i spłaty kredytu. Jej zdaniem określone w nich reguły dotyczące sposobu ustalania kwoty kredytu i zakresu jego spłaty poprzez odwołanie się do obowiązującej w danym dniu Tabeli kursów walut banku prowadzą do wniosku o możliwości arbitralnego kształtowania kursu CHF przez bank, a przez to i skali zadłużenia kredytobiorcy. Strona powodowa twierdzi, że tego rodzaju ukształtowanie praw i obowiązków stron umowy kredytu wywodzone jest w oparciu o niedozwolone postanowienia umowne (tzw. klauzule abuzywne), przez co nie mogą one wiązać konsumentów na podstawieart. 3851k.c.Skutkiem zaś tego jest niemożność istnienia stosunku kredytu regulowanego przezart. 69 Prawa bankowego, wobec czego umowę uznać należy za nieważną wobec treściart. 58 § 1 k.c.Niezależnie od tego podstaw nieważności kontraktu strona powodowa upatruje w sprzeczności jego postanowień zart. 3531k.c.oraz z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 1 i 2 k.c.). Tym samym dalsze świadczenie na podstawie nieważnej umowy utrudni zdaniem wnioskodawcy wzajemne rozliczenie stron w szczególności, że dotychczas spłacił on kwotę udostępnionego przez bank kapitału.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek o zabezpieczenie zasługiwał na częściowe uwzględnienie.
Każda strona lub uczestnik postępowania może żądać udzielenia zabezpieczenia, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia (art. 7301§ 1 k.p.c.). Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie (art. 7301§ 2 k.p.c.). Sąd zaś rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie (art. 738 k.p.c.).
Strona powodowa domagała się zabezpieczenia roszczenia o ustalenie nieważności umowy. Zabezpieczenie roszczenia niepieniężnego o ustalenie nieważności umowy może nastąpić poprzez unormowanie praw i obowiązków stron na czas trwania (art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c.). W myśl tego przepisu, jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W tym wypadku nie obowiązuje zasada zart. 731 k.p.c., że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, gdy zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków (art. 755 § 21k.p.c.).
W ocenie Sądu przedłożony dotychczas w sprawie materiał procesowy dawał podstawy do uznania, że strona powodowa uprawdopodobniła roszczenie o ustalenie. Zastosowane w umowie kredytu mechanizmu dotyczącego przeliczania kwoty udostępnianego kredytu, jak również zasady jego spłaty poprzez zastosowanie właściwego kursu kupna czy sprzedaży franka szwajcarskiego obowiązujące aktualnie w banku, mogą budzić wątpliwości z punktu widzenia skuteczności tych postanowień względem kredytobiorców występujących w charakterze konsumentów (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2020 r., V ACa 143/20, por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, z dnia 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16, z dnia 19 września 2018 r., I CNP 39/17, z dnia 24 października 2018 r., II CSK 632/17, z dnia 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17, z dnia 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18, z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18, z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18). Nie można odmówić racji stanowisku, że wykluczenie tych postanowień nie mogłoby zostać uznane za obojętne z punktu widzenia zasad określenia świadczeń, jakie wynikać miały z kontraktu, co z kolei ma wpływ na rozstrzygnięcie o zagadnieniu jego ważności w świetle przepisów prawa –art. 58 k.c.w zw. zart. 3531k.c.
Strona powodowa w ocenie Sądu uprawdopodobniła również interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia. W przypadku domagania się zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego interes ten istnieje wówczas, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie (art. 7301§ 2 k.p.c.). Strona powodowa na poparcie swojego stanowiska odwołuje się do kwestii istnienia nadpłaty przy uznaniu założenia o nieważności umowy oraz pogłębiania się tego stanu w trakcie trwania procesu, co miałoby rzutować niekorzystnie na sferę jej interesów (nadwyżka ok. 30 tys. zł). W świetleart. 405 i nast. K.c.oraz zasad doświadczenia życiowego uwzględnienie roszczenia o ustalenie co do nieważności podstawy prawnej świadczenia powoda, przy jednoczesnym dalszym świadczeniu przez niego na rzecz banku, utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Strona powodowa wskazała w pozwie szereg argumentów wskazujących na wadliwość prawną podstawy jej świadczenia, przez co szuka ochrony prawnej mającej usunąć stan niepewności co do jej istnienia. W razie ich potwierdzenia na etapie prowadzenia postępowania rozpoznawczego doszłoby do stanu, w którym po stronie pozwanego mogłoby dojść do znacznego wzbogacenia kosztem majątku strony powodowej przy założeniu, że w ramach rozliczenia pomiędzy stronami sporu bank byłby uprawniony do zwrotu udostępnionego powodowi kapitału. W ramach prowadzonego postępowania prowizorycznego na etapie rozpoznania wniosku o zabezpieczenie ustalono bowiem, że kwota ta została już na rzecz banku przez wnioskującego uiszczona ze znaczną nadwyżką. Wynika zatem z tego, że uwzględnienie wniosku w zakresie wynikającym z postanowienia zapewni uprawnionemu należytą ochronę oraz nie będzie stanowiło obciążenia ponad potrzebę obowiązanego banku (art. 7301§ 3 k.p.c.) .
Wniosek podlegał oddaleniu w zakresie, w jakim strona powodowa domagała się zakazania pozwanemu złożenia oświadczeń woli o wypowiedzeniu umowy kredytu. Skoro bowiem w ocenie Sądu doszło do uprawdopodobnienia roszczenia o ustalenie nieważności umowy, to bezcelowym byłoby nakładanie zakazu, który nie odniósłby skutku prawnego – nie jest bowiem prawnie skuteczne wypowiedzenie umowy nieważnej, ani wzywanie do zapłaty świadczeń, jakie miały z niej wynikać, czy wreszcie sankcyjne ich oprocentowanie również na podstawie umowy. Poza tym nawet przy założeniu tezy przeciwnej o ważności umowy kredytu, niespłacanie rat przez stronę powodową miałoby swoje oparcie w skutecznym i tymczasowo modyfikującym zobowiązanie (verba legisnormującym prawa i obowiązki stron postępowania na czas jego trwania –art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c.) orzeczeniu Sądu, przez co również potencjalne działania banku wywodzone z tego faktu nie powinny odnieść skutku. Poza tym wniosek podlegał oddaleniu w części, w jakiej dotyczył okresu sprzed wydania postanowienia o zabezpieczeniu z uwagi na wzięcie pod rozwagę stanu z chwili orzekania i prospektywne skutki orzeczenia ułatwiające jego skuteczność.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3
(...)

(...)