Sąd Okręgowy w Poznaniu
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III K 208/20
Data wyroku: 2021-02-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Krzysztof Grzybowski, Anna Neugebauer, Sędzia Danuta Kasprzyk
Słowa kluczowe: Poświadczenie nieprawdy
Podstawa prawna: art.270§1 k.k. i inne

Sygn. akt III K 208/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lutego 2021 roku

Sąd Okręgowy w Poznaniu w Wydziale III Karnym
w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Danuta Kasprzyk

Ławnicy: Krzysztof Grzybowski, Anna Neugebauer

Protokolant sądowy: Paulina Dubicka

      w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań – Nowe Miasto w Poznaniu Ewy Domagalskiej

po rozpoznaniu w dniu 3 lutego i 10 lutego 2021 roku sprawy

1
H. O. (1)zd.K.córkiW.iH.zd.S.urodzonej (...)wJ.

oskarżonej o to, że:

I

    w nieustalonym dniu w okresie od 31 października 2017 roku do dnia 30 listopada 2017 roku w nieustalonym miejscu, w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu użycia za autentyczny podrobiła podpis o treści(...)na stronie 1 umowy sprzedaży numer(...)zawartej pomiędzySpółdzielnią (...)a(...)oraz podrobiła podpis wystawcy weksla o treści(...)na deklaracji wekslowej, która raz z dokumentem weksla in blanco stanowiła dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej wynikającej z umowy z dnia 30 października 2017 roku numer(...)

tj. o przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.iart. 310 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.

II
w dniu 9 lipca 2019 roku wR., woj.(...), podczas przesłuchania w charakterze świadka po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, złożyła nieprawdziwe zeznania stanowiące dowód w postępowaniu Prokuratury Rejonowej w Brzesku o sygn. PR Ds. 824.2019.D oświadczając, że nie popisywałaumowy numer (...)z dnia 31.10.2017 roku pomiędzySpółdzielnią (...)a(...)ani na deklaracji wekslowej do tej umowy, zaś dokument w/w umowy podpisał jej mążB. O. (1)

tj. o przestępstwo aart. 233 § 1 k.k.

2
B. O. (1)synaM.iD.zd.D.urodzonego (...)wJ.

oskarżonego o to, że:

III

    w dniu 9 lipca 2019 roku wR., woj.(...), podczas przesłuchania w charakterze świadka w Komendzie Powiatowej Policji wR.po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, złożył nieprawdziwe zeznania stanowiące dowód w postępowaniu Prokuratury Rejonowej w Brzesku o sygn. PR Ds. 824.2019.D co do okoliczności zawarcia i podpisaniaumowy numer (...)z dnia 31.10.2017 roku pomiędzySpółdzielnią (...)a(...)oraz deklaracji wekslowej do tej umowy, a w szczególności oświadczając że podpisał w/w umowę wD.w kurniku w obecności swojego synaK. O., a dokumenty te, które nie zawierały deklaracji wekslowej, osobiście przywiózł muJ. W. (1)– przedstawicielSpółdzielni (...)i wskazał mu miejsce do podpisu, po ich podpisaniu zabrał ze sobą, a nadto iż nie przeprowadził zJ. W. (1)żadnej telefonicznej rozmowy co do kwestii związaniem z wykorzystaniem weksla zabezpieczającego umowę z 2016 roku

tj. o przestępstwo zart. 233 § 1 k.k.

1
OskarżonąH. O. (1)uznaje za winną tego, że w nieustalonym dniu w okresie od 31 października 2017 roku do dnia 30 listopada 2017 roku w nieustalonym miejscu, w krótkich odstępach czasu w celu użycia za autentyczne podrobiła podpisy mężaB. O. (1)o treści(...)nastronie 1 umowy sprzedaży numer (...)zawartej pomiędzySpółdzielnią (...)a(...)oraz na dokumencie deklaracji wekslowej, stanowiącej porozumienie stron umowy w zakresie wypełnienia weksla własnego in blanco, który do tej umowy nigdy nie został wystawiony tj. za winną przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.iart. 37a k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierza jej karę grzywny w wysokości200 ( dwustu) stawek dziennych w kwocie po 20 ( dwadzieścia) złotych każda.

2
OskarżonąH. O. (1)uznaje za winną tego, że w dniu 9 lipca 2019 roku wR., woj.(...), podczas przesłuchania w charakterze świadka, po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz o prawie wynikającym z treściart. 183 k.p.k., z obawy przed grożącą jej odpowiedzialnością karną za popełnienie przestępstw polegających na podrobieniu dokumentów, złożyła nieprawdziwe zeznania stanowiące dowód w postępowaniu Prokuratury Rejonowej w Brzesku o sygn. PR Ds. 824.2019.D oświadczając, że nie popisywałaumowy numer (...)z dnia 31.10.2017 roku pomiędzySpółdzielnią (...)a(...)ani deklaracji wekslowej z dnia 31.10.2017 roku, a dokument w/w umowy podpisał jej mążB. O. (1)tj. za winną przestępstwa zart. 233 § 1a k.k.i za to na podstawieart. 233 § 1 a k.k.iart. 37a k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierza jej karę grzywny w wysokości100 ( stu) stawek dziennych w kwocie po 20 ( dwadzieścia) złotych każda.

3
Na podstawieart. 85 § 1 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzeczone wobecH. O. (1)kary łączy i wymierza karę łączna grzywny w wysokości220 ( dwustu dwudziestu) stawek dziennych w kwocie po 20 ( dwadzieścia) złotych każda.

4
OskarżonegoB. O. (1)uznaje za winnego popełniania zarzucanego mu przestępstwa zart. 233 § 1 k.k.eliminując z opisu czynu stwierdzenie „a nadto iż nie przeprowadził zJ. W. (1)żadnej telefonicznej rozmowy co do kwestii związaniem z wykorzystaniem weksla zabezpieczającego umowę z 2016 roku” i za to na podstawieart. 233 § 1 k.k.iart. 37a k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierza mu karę grzywny w wysokości100 ( stu) stawek dziennych w kwocie po 20 ( dwadzieścia) złotych każda.

5
Na podstawieart. 624 § 1 k.k.zwalnia oskarżonych z obowiązku zwrot kosztów postępowania i z opłaty.

Krzysztof Grzybowski SSO Danuta Kasprzyk Anna Neugebauer

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

III K 208/20

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1

USTALENIE FAKTÓW

1.1

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

H. O. (1)

oskarżoną uznano za winną tego, że w nieustalonym dniu w okresie od 31 października 2017 roku do dnia 30 listopada 2017 roku w nieustalonym miejscu, w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu użycia za autentyczny podrobiła podpisy mężaB. O. (1)o treści(...)na stronie 1 umowy sprzedaży numer(...)zawartej pomiędzySpółdzielnią (...)a(...)oraz na dokumencie deklaracji wekslowej, stanowiącej porozumienie stron umowy w zakresie wypełnienia weksla własnego in blanco, który do tej umowy nigdy nie został wystawiony tj. przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

W dniu 8 grudnia 2016 roku została zawarta umowa o sprzedaży nr(...)pomiędzy Spółdzielnią(...)" a(...). Dla zabezpieczenia umowyB. O. (1)wystawił weksel własny in blanco oraz podpisał deklarację wekslową regulującą warunki do wypełnienia weksla. Umowa została zrealizowana i rozliczona, ale weksel własny wystawiony do tej umowy nie zostałB. O. (1)zwrócony.
W dniu 31 października 2017 roku przedstawiciel Producentów(...)J. W. (1)udał się doB. O. (1)celem podpisania kolejnej umowy ale B.O.nie stawił się na umówione spotkanie. Po powrocie do siedziby firmy wB.J. W. (1)przesłał pocztąB. O. (1)dokumenty:umowę nr (...), weksel własny in blanco oraz deklarację wekslową.B. O. (2)miał je podpisać i odesłać. Po pewnym czasie doJ. W. (1)wróciły:umowa nr (...)podpisana wyłączenie na stronie pierwszej(...)oraz deklaracja wekslowa podpisana(...). Weksel in blanco podpisany nie został. WówczasJ. W. (1)dołączył doumowy (...)weksel własny wystawiony przezB. O. (1)doumowy (...)i umowę skierował do realizacji. Uznał, że brak podpisu pod umową nie stanowi przeszkody do jej realizacji.
B. O. (1)nie zapłacił za dostarczony towar. Producenci(...)wypełnili weksel własny wg deklaracji podpisanej doumowy nr (...)i w dniu 5 lutego 2019 roku wezwaliB. O. (1)do jego wykupu. W dniu 13 lutego 2019 rokuB. O. (1)zawiadomił prokuraturę o możliwości popełnienia przestępstwa poprzez wykorzystanie weksla in blanco niezgodnie z wolą wystawcy. W zawiadomieniu podał, iż 31.10.2017 roku zawarł ponowną umowę z wierzycielem ale nie była ona zabezpieczona wekslem ani nie zawierała deklaracji wekslowej, a wykorzystano jego weksel wystawiony do wykonanejumowy nr (...). W dniu 28 marca 2019 roku Sąd Rejonowy w Tarnowie wydał nakaz zapłaty na podstawie weksla. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2019 roku wstrzymano wykonalność nakazu zapłaty.
W pisemnej opinii z dni 14.10.2014 roku biegły z zakresu ekspertyzy pisma ręcznego stwierdził, że podpis(...)nastronie 1 umowy nr (...)oraz deklaracji wekslowej z dnia 30 października 2017 roku nie zostały nakreślone przezB. O. (1), a nakreśliła jeH. O. (1). Treść tej opinii nie była kwestionowana przez żadną ze stron.
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2020 roku Sąd Rejonowy w Tarnowie w sprawie VGC 554/19 uchylił w całości nakaz zapłaty z dnia 28 marca 2019 roku i zasadził od pozwanegoB. O. (3)na rzeczSpółdzielni (...)kwotę 68.500,30 zł wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 14 lutego 2019 roku do dnia zapłaty. Wyrok ten nie jest prawomocny.

dokumenty:umowa nr (...), deklaracja wekslowa,umowa sprzedaży nr (...), deklaracja wekslowa, faktury , weksel własny wypełniony , wezwanie do wykupu weksla nakaz zapłaty , notatka służbowaJ. W., opinia biegłego z zakresu ekspertyzy pisma ręcznego , odpis wyroku

k. 20, 21, 26-27, 56, 59, 61, 54 , 195-122, 272-273

wyjaśnienia oskarżonejH. O. (1)

k. 293-294

zeznanie świadkaJ. W. (1)

k. 295-296

zeznanie świadkaP. G.

k. 296-297

zeznanie świadkaM. G.

k. 297-298

1.1.2.

H. O. (1)

oskarżoną uznano za winną tego, że w dniu 9 lipca 2019 roku wR., woj.(...), podczas przesłuchania w charakterze świadka, po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz o prawie wynikającym z treściart. 183 k.p.k., z obawy przed grożącą jej odpowiedzialnością karną za popełnienie przestępstw polegających na podrobieniu dokumentów, złożyła nieprawdziwe zeznania stanowiące dowód w postępowaniu Prokuratury Rejonowej w Brzesku o sygn. PR Ds. 824.2019.D oświadczając, że nie popisywałaumowy numer (...)z dnia 31.10.2017 roku pomiędzySpółdzielnią (...)a(...)ani deklaracji wekslowej z dnia 31.10.2017 roku, a dokument w/w umowy podpisał jej mążB. O. (1)tj. za winną przestępstwa zart. 233 § 1a k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

W dniu 9 lipca 2019 rokuH. O. (1)została przesłuchana w charakterze świadka w Komendzie Powiatowej Policji wR.do sprawy prowadzonej przezProkuraturę Rejonową w Brzesku o sygn. PR Ds.824.2019.D.
Przed przesłuchaniem została uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy zgodnie zart. 233 § 1 k.k.oraz pouczona o treściart. 183 k.k.
H. O. (1)zeznała wówczas, żeumowę nr (...)podpisał jej mąż, ona nie była przy tym obecna, nie wie jakie dokumenty wówczas mąż podpisywał, że w szczególności czy podpisał deklarację wekslową. Zeznała iż nie podpisywałaumowy nr (...)ani deklaracji wekslowej do tej umowy. Na pytanie przesłuchującego, czy wie o jaką deklarację wekslową z 2017 roku chodzi i czy widziała taką deklarację zeznała, że nie wie o jaką deklarację wekslową chodzi, nie widziała tej deklaracji.

protokół przesłuchania z dnia 9 lipca 2019 roku

k. 105-106

wyjaśnienia oskarżonej

k. 293-294

1.1.3.

B. O. (1)

oskarżonego uznano za winnego tego, że w dniu 9 lipca 2019 roku wR., woj.(...), podczas przesłuchania w charakterze świadka w Komendzie Powiatowej Policji wR.po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, złożył nieprawdziwe zeznania stanowiące dowód w postępowaniu Prokuratury Rejonowej w Brzesku o sygn. PR Ds. 824.2019.D co do okoliczności zawarcia i podpisaniaumowy numer (...)z dnia 31.10.2017 roku pomiędzySpółdzielnią (...)a(...)oraz deklaracji wekslowej do tej umowy, a w szczególności oświadczając że podpisał w/w umowę wD.w kurniku w obecności swojego synaK. O., a dokumenty te, które nie zawierały deklaracji wekslowej, osobiście przywiózł muJ. W. (1)– przedstawicielSpółdzielni (...)i wskazał mu miejsce do podpisu, po ich podpisaniu zabrał ze sobą,

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

W dniu 9 lipca 2019 rokuB. O. (3)został przesłuchany w charakterze świadka w Komendzie Powiatowej Policji wR.do sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Brzesku o sygn. PR Ds. 824.2019.D.
Przed przesłuchaniem został uprzedzony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy zgodnie zart. 233 § 1 k.k.oraz pouczony o treściart. 183 k.k.

B. O. (1)zeznał wówczas, że to on osobiście podpisałumowę nr (...)wD., w kurniku, w obecności synaK. O.orazJ. W. (1), że dokument ten przywiózłJ. W. (1)oraz że do tej umowy nie było weksla i deklaracji wekslowej. Umowę podpisał w miejscu wskazanym mu przezJ. W. (1). Nadto zeznał, iż pierwszy raz o dokumencie deklaracji wekslowej do tej umowy dowiedział się gdy otrzymał odpis nakazu zapłaty. Stwierdził, że nie prowadził żadnych rozmów telefonicznych z przedstawicielami Producentów(...)na temat wykorzystania weksla in blanco z poprzedniej umowy do zabezpieczeniaumowy nr (...).

protokół przesłuchania z dnia 9 lipca 2019 roku

k. 128-129

wyjaśnienia oskarżonego

1.2

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

H. O. (1)

Zarzut I

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Brak dowodu na okoliczność, że oskarżona dokonała sfałszowania dokumentu o jakim mowa w treściart. 310 k.k.

2

OCena DOWOdów

2.1

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

wyjaśnienia oskarżonejH. O. (1)

wyjaśnieniom oskarżonej sąd nie dał wiary bo są one niespójne. Oskarżona twierdzi, że podpisała wyłącznie umowę za męża na jego prośbę, ale nie podpisywała deklaracji wekslowej. Jednocześnie twierdzi, iż nie jest na 100 procent pewna że ten dokument podpisała bo nie pamięta okoliczności jego podpisania, a dalej mówi że jest pewna iż umowę podpisała, a deklarację nie. Jednocześnie oskarżona nie kwestionuje opinii biegłego, który bez żadnych wątpliwości wskazał, iż ona nakreśliła podpisy(...)pod oboma dokumentami. W ocenie sądu wyjaśnienia oskarżonej nie są szczere.

zeznanie świadkaJ. W. (1)

zeznaniom świadka sąd daje wiarę poza stwierdzeniem, iż świadek kontaktował się telefonicznie z B.O.celem ustalenia możliwości skorzystania z weksla wystawionego do uprzedniej umowy. Sąd nie daje temu wiary ponieważ po pierwsze okoliczność, iż B.O.nie podpisał deklaracji wekslowej wskazuje iż nie był on zainteresowany zabezpieczeniem tej umowy, po wtóre świadek ma bardzo luźny stosunek do wymogów dokumentów i przepisów prawa np. uznał za podpisanąumową nr (...), a w rzeczywistości ona podpisana nie była - świadek to wiedział, ale uznał za okoliczność nieistotną, po trzecie z zeznań świadkaM. G.wynika iż faktycznie kilka razy zdarzyło się, że w ich działalności wykorzystali weksle wystawione do uprzednich umów dla zabezpieczenia kolejnych ale wyglądało to w ten sposób, że stronie weksel zwracali i strona wydawała im ponownie ten sam weksel, podpisując deklarację wekslową. Trudno przyjąć byJ. W.nie wiedział o tak obowiązującej procedurze. W ocenie sądu bardziej prawdopodobne jest to, że procedury tej nie dopełnił, a gdy się zorientował, że skierował do wykonania umowę niezabezpieczoną i niepodpisaną to sporządził notatkę potwierdzającą rzekomo odbytą rozmowę. Trudno też przyjąć by w trakcie takiej rozmowy nie ujawnił się fakt, że świadek dysponuje podpisaną deklaracją wekslową.
W pozostałym zakresie zeznania świadka są potwierdzone treścią dokumentów.

zeznanie świadkaP. G.

sąd dał wiarę zeznaniom świadka, są one potwierdzone treścią zeznań świadkaW.oraz treścią dokumentów

zeznanie świadkaM. G.

sąd dał wiarę zeznaniom świadka, są one potwierdzone treścią zeznań świadkaW.oraz treścią dokumentów

1.1.2

protokół przesłuchania z dnia 9 lipca 2019 roku

sąd dał wiarę treści dokumentu - jego treść nie była kwestionowana
faktycznie na str. 1 protokołu przesłuchania świadkaH. O. (2)policjant nie zaznaczył żadnego pola w druku pouczenia , ale protokół przesłuchania rozpoczyna się zapisem "uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznawanie nieprawdy lub zatajenie prawdyart. 233 par. 1 k.k.Pouczona o treściart. 183 k.p.k.Treść pouczeń zrozumiałem". W ocenie sądu taki zapis świadczy o tym, że świadka faktycznie pouczono o treści tych przepisów, nadto świadek potwierdził to podpisem. Została więc pouczona o obowiązku mówienia prawdy, grożącej odpowiedzialności oraz o tzw. prawie do milczenia polegającym na możliwości zatajenia prawdy w warunkachart. 183 k.p.k.

wyjaśnienia oskarżonejH. O. (1)

w zakresie w jakim oskarżona odnosi się do zarzutu składania fałszywych zeznań sąd też jej wiary nie daje. Oskarżona twierdzi, iż wR.na policji zeznała że dokumenty za męża podpisała - co w świetle treści protokołu nie jest prawdą. Twierdzi, że dokumentów o jakie policja pytała jej nie okazano i ona nie widziała o co chodzi - co też nie jest prawdą. Owszem z treści protokołu przesłuchania świadka wynika, że dokumentów jej nie okazywano, ale oskarżona sama stwierdziła, że nie podpisywała umowy i deklaracji doumowy nr (...), a następnie na pytanie przesłuchującego czy wie o jaką deklarację chodzi oświadczyła, że nie wie bo nie w widziała tj deklaracji. Oczywiście, że oskarżona ją widziała skoro własnoręcznie złożyła na niej podpis. W ocenie sądu świadek wówczas dokładnie wiedziała o co chodzi, dlatego podała iżumowę nr (...)podpisywał osobiście jej mżą a ona nie wie jakie dokumenty do niej podpisał. Świadek nie chciała ujawnić okoliczności, które wprost wskazywałyby, iż to ona jest sprawcą przestępstwa.

1.1.3

protokół przesłuchania z dnia 9 lipca 2019 roku

sąd dał wiarę treści dokumentu - jego treść nie była kwestionowana

wyjaśnienia oskarżonego

sąd nie dał im wiary. Są one niespójne i nielogiczne. Jasne w wyjaśnieniu oskarżonego jest jedynie to, że nie zgadza się on z tą częścią zarzutu z jakiej wynika iż przeprowadził z p.W.rozmowę telefoniczną i zezwolił na wykorzystanie weksla przy kolejnej umowie. W pozostałym zakresie trudno zrozumieć stanowisko oskarżonego, który mówi że się częściowo przyznaje, a jednocześnie twierdzi iż prawdą jest to że podpisał umowę w kurniku w obecności syna oraz że nie ma elementu zarzutu do którego się przyznaje.

2.2

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☒

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

1.

H. O. (1)

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Sąd ustalił ponad wszelką wątpliwość, że oskarżona sfałszowała podpisy męża na dwóch dokumentach: nastronie 1 umowy sprzedaży numer (...)zawartej pomiędzySpółdzielnią (...)a(...)oraz na deklaracji wekslowej. Oba te dokumenty to umowy, dlatego oskarżona wyczerpała znamiona dwu przestępstw zart. 270 § 1 k.k.
Deklaracja wekslowa nie jest dokumentem o jakim mowa w treści przepisuart. 310 § 1 k.k.Deklaracja wekslowa to porozumienie stron, umowa która określa w jakim czasie, w jaki sposób i na jakich warunkach remitent może wypełnić weksel własny in blanco. Deklaracja wekslowa by mieć znaczenie prawne musi towarzyszyć konkretnemu wekslowi in blanco. To weksel własny jest papierem wartościowym sporządzonym w formie ściśle określonej przezprawo wekslowezawierający bezwarunkowe przyrzeczenie wystawcy zapłacenia określonej sumy pieniężnej we wskazanym miejscu i czasie oskarżonej osobie i stwarzający bezwarunkową odpowiedzialność osób pod nim podpisanych. Weksel in blanco to weksel własny niepełny, prawo jego wypełnienia przysługuje remitentowi w razie spełnienia warunków określonych pomiędzy stronami, a warunki te określa umowa oraz deklaracja wekslowa. Sam dokument deklaracji wekslowej nie jest dokumentem uprawniającym kogokolwiek do otrzymania sumy pieniężnej.
W realiach tej sprawy nie ulega wątpliwości, żeH. O. (1)nie sfałszowała podpisu męża na wekslu własnym in blanco (mimo iż taki dokument do podpisu przez stronę umowy też został przesłany), a jedynie na deklaracji wekslowej do której weksel nigdy nie zorał wystawiony. Bezspornym jest bowiem również to, że doumowy nr (...)weksel wystawiony nie został.
Pokrzywdzony w sposób nieuprawniony i niezgodny z przepisami prawa wykorzystał blankiet weksla in blanco wystawionego przezB. O. (1)doumowy nr (...)w ten sposób, że wypełnił go zgodnie z umową - deklaracją wekslową na której podpis sfałszowałaH. O. (2)i usiłował, ale na podstawie tak wypełnionego weksla a nie samej deklaracji, uzyskać tytuł egzekucyjny. Sąd cywilny uznał jednak, iż weksel został wypełniony bezpodstawnie, zobowiązanie wekslowe nie powstało i ostatecznie podstawą do zasadzenia żądanej przez pokrzywdzonego kwoty stała się faktura.

☒

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

2.

H. O. (1)

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

sąd ustalił, że 9 lipca 2019 rokuH. O. (2)została przesłuchana w charakterze świadka w postępowaniu karnym, którego celem było ustalenie kto jest sprawcą przestępstwa polegającego na sfałszowaniu podpisówB. O. (1)na dokumentach. Postępowanie karne toczyło się wówczas w fazie in rem, dopiero po przesłuchaniu H.O.zarządzono badanie grafologiczne jej pisma i w rezultacie uzyskano wiedzę, iż to ona sfałszowała podpisy męża na obu dokumentach.H. O. (1)przesłuchiwana w charakterze świadka oczywiście wiedziała o tym, że podpisy pod kwestionowanymi dokumentami to ona złożyła, a ujawniając ten fakt dostarczyłaby organowi procesowemu dowodu na swoje sprawstwo. Treść jej zeznań wynikała więc z obawy o pociągniecie jej osoby do odpowiedzialności karnej. Została pouczona ( co wynika wprost z treści protokołu) o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz o prawie do milczenia. Jako sprawca przestępstwa, przysłuchana w charakterze świadka, miała wyłącznie prawo do milczenia, nie prawo do kłamstwa. I dlatego wyczerpała znamiona przestępstwa zart. 233 § 1a k.k.- nie skorzystała z prawa do milczenia, ale zeznała nieprawdę.
Warto zauważyć, że do czasu wejścia w życie nowelizacjiart. 233 k.k., dokonanej przez art. 7 pkt 13 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianieustawy Kodeks postępowania karnegooraz niektórych innych ustaw (Dz.U.201 6.437), czyli do dnia 14 kwietnia 2016 r., w orzecznictwie przyjmowano, że nie może ponosić odpowiedzialności karnej za ten typ przestępstwa osoba, która została wprawdzie przesłuchana w charakterze świadka, ale z uwagi na fakt, że jest ona sprawcą czynu, powinna być przesłuchana w charakterze podejrzanego. I tak, w uchwale z dnia 20 czerwca 1991 r. (I KZP 12/91, OSNKW 1992/1011 ), Sąd Najwyższy podkreślił, że nie wolno przesłuchiwać oskarżonego w jego własnej sprawie w charakterze świadka. Z kolei w uchwale z dnia 26 kwietnia 2007 r. (I KZP 4/07, OSNKW 2007/6,poz. 4 5), dokonując zasadniczej wykładni ustawy, w odpowiedzi na pytanie prawne sądu, „czy os obie, której zachowanie jest przedmiotem postępowania przygotowawczego zakończonego w fazie in rem , przysługuje prawo do obrony w tym postępowaniu polegające na możliwości składania fałszywych zeznań na okoliczności tego zachowania, wyłączające odpowiedzialność karną zart. 233 § 1,czy też prawo do obrony na tym etapie postępowania karnego może być realizowane jedynie w wyniku skorzystania z uprawnienia określonego wart. 183 k.p.k.", Sąd Najwyższy stwierdził, że „nie ponosi odpowiedzialności karnej nak.p.k.", Sąd Najwyższy stwierdził, że „nie ponosi odpowiedzialności karnej na podstawieart. 233 § 1 k.k.osoba, która przesłuchana została w charakterze stawieart. 233 § 1 k.k.osoba, która przesłuchana została w charakterze świadka wbrew wynikającemu zart. 313 § 1 k.p.k.nakazowi przesłuchania jej jako świadka wbrew wynikającemu zart. 313 § 1 k.p.k.nakazowi przesłuchania jej jako podejrzanego". W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy słusznie zauważył, że podejrzanego". W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy słusznie zauważył, że prawo do obrony, wynikające zart. 42 ust. 2 Konstytucji RP, dotyczy wszystkich stadiów postępowania, a zawarty w tym przepisie zwrot: „każdy, przeciwko komu" stadiów postępowania, a zawarty w tym przepisie zwrot: „każdy, przeciwko komu" nie musi oznaczać, że prawo to przysługuje wyłącznie od fazy nie musi oznaczać, że prawo to przysługuje wyłącznie od fazy in personam postępowania przygotowawczego, albowiem proces karny posługuje się nie tylko pojęciem „podejrzany”, lecz także „osoba podejrzana”. Jeżeli więc konstytucyjne prawo do obrony dotyczy wszystkich stadiów postępowania, to prawo to powinno prawo do obrony dotyczy wszystkich stadiów postępowania, to prawo to powinno służyć również osobie faktycznie służyć również osobie faktycznie –– a nie tylko formalnie a nie tylko formalnie –– podejrzanej (por. por. krytyczna glosa do tej uchwałyM. W., Wojskowy Przegląd Prawniczy krytyczna glosa do tej uchwałyM. W., Wojskowy Przegląd Prawniczy(...), s.(...), s. 109).9). Wreszcie, w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007 r. (I KZP Wreszcie, w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007 r. (I KZP 26/07, 26/07, OSNKW 2007/10/7OSNKW 2007/10/71), Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że „nie 1), Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że „nie popełnia przestępstwa fałszywych zeznań (art. 233 § 1), kto umyślnie składa nieprawdziwe zeznania dotyczące okoliczności mających znaczenie dla realizacji nieprawdziwe zeznania dotyczące okoliczności mających znaczenie dla realizacji jego prawa do obrony (art. 6 k.p.k.)".
Taka interpretacja zagadnienia, wypracowana na gruncie ww. orzeczeń Sądu Najwyższego, pozwalała na zajęcie stanowiska o braku możliwości przypisania odpowiedzialności za przestępstwo określone wart. 233 k.k.osobie, która wprawdzie złożyła fałszywe zeznania w charakterze świadka, co do okoliczności mających znaczenie dla realizacji jej prawa do obrony, ale z uwagi na fakt, że jest sprawcą czynu, powinna była zostać przesłuchana w charakterze podejrzanego.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 stycznia 2020 roku Sąd Najwyższy (I Kzp 10/19) stwierdził, że wyżej wymienione poglądy zachowują swoją aktualność również po wejściu w życie w dniu 15 kwietnia 2016 roku przepisów w jakich znacząco przemodelowano przepisart. 233 k.k., dodając do niego m.in. § 1a („Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze [...]") oraz konsekwentnie modyfikując treść § 3). Ustawodawca wprowadził zasadę, zgodnie z którą świadek (niezależnie od tego, czy powinien uzyskać w danej sprawie status podejrzanego) ma prawo jedynie do milczenia.

☒

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

3.

B. O. (1)

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

sąd uznał iż oskarżony wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 233 § 1 k.k., ale z opisu czynu wyeliminował stwierdzenie „a nadto iż nie przeprowadził zJ. W. (1)żadnej telefonicznej rozmowy co do kwestii związaniem z wykorzystaniem weksla zabezpieczającego umowę z 2016 roku”
okoliczność, iż taka rozmowa telefoniczna się odbyła nie została wykazana ponad wszelką wątpliwość, wynika ona wyłącznie z zeznań świadkaW.i dokument przez niego sporządzonego, a tym sąd nie dał wiary z powodów przytoczonych wyżej

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne iśrodki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

H. O. (1)

1

sąd wymierzył karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 20 złotych każda
w ocenie sądu taka kara jest adekwatna i właściwa, uwzględnia rodzaj i charakter popełnionego przestępstwa i spełni cele kary
nie ma potrzeby wymierzania kary wyższej czy rodzajowo innej biorąc pod uwagę wiek, wykształcenie, dotychczasowy tryb życia oskarżonej

H. O. (1)

2

sąd wymierzył karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 złotych każda
w ocenie sądu taka kara jest adekwatna i właściwa, uwzględnia rodzaj i charakter popełnionego przestępstwa i spełni cele kary
nie ma potrzeby wymierzania kary wyższej czy rodzajowo innej biorąc pod uwagę wiek, wykształcenie, dotychczasowy tryb życia oskarżonej

B. O. (1)

3

sąd wymierzył karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 złotych każda
w ocenie sądu taka kara jest adekwatna i właściwa, uwzględnia rodzaj i charakter popełnionego przestępstwa i spełni cele kary
nie ma potrzeby wymierzania kary wyższej czy rodzajowo innej biorąc pod uwagę wiek, wykształcenie, dotychczasowy tryb życia oskarżonego

5

Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

H. O. (1)

4

Sąd wymierzył karę łączną grzywny w wysokości 220 stawek dziennych w kwocie po 20 złotych każda stosując zasadę częściowej absorbcji kary, z uwagi na zbieżność czasową popełnionych przestępstw oraz fakt iż złożenie fałszywych zeznań było wynikiem, efektem wcześniejszego postępku oskarżonej

6

inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7

KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

sąd zwolnił oskarżonych z obowiązku zapłaty koszów ponieważ są one niewielkie, oskarżeni są osobami zadłużonymi i Skarb Państwa poniósłby większe koszty egzekucji niż wysokość zwrotu

7

Podpis

sędzia Danuta Kasprzyk