Sąd Rejonowy w Człuchowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 531/21
Data wyroku: 2022-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sylwia Piasecka
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art. 102 k.p.c.

Sygn. akt: I C 531/21 upr

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 maja 2022 roku
Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Sylwia Piasecka

Protokolant:

p.o. protokolanta sądowego Łukasz Talarczyk

po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 roku w Człuchowie
na rozprawie
sprawy
z powództwa(...) S.A.z siedzibą wB.
przeciwkoZ. K.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanegoZ. K.na rzecz powoda(...) S.A.z siedzibą wB.kwotę 5.540,61 złotych (słownie: pięć tysięcy pięćset czterdzieści złotych i sześćdziesiąt jeden groszy) wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 12 września 2021 roku do dnia zapłaty,

2
umarza powództwo w pozostałym zakresie,

3
nie obciąża pozwanegoZ. K.kosztami procesu.

Sygn. akt I C 531/21

UZASADNIENIE
Powód– (...) S.A.z siedzibą wB.wniósł o zasądzenie w postępowaniu nakazowym od pozwanegoZ. K.kwoty 6.040,61 złotych wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 12 września 2021 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu wskazał, że przez podpisanie weksla dnia 15 grudnia 2020 roku pozwany zobowiązał się do zapłaty w dniu 11 września 2021 roku kwoty wskazanej na wekslu w wysokości 6.240,61 złotych. Dlatego w dniu 12 sierpnia 2021 roku powód wezwał pozwanego do wykupu weksla. Strona pozwana na konto powoda wpłaciła kwotę 200,00 złotych i zaprzestała spłacania reszty roszczeń.
Weksel został wystawiony przez pozwanego na zabezpieczenie zwrotu zadłużenia z tytułu pożyczki udzielonej przez powoda na podstawie umowy pożyczki gotówkowej nr(...)z dnia 15 grudnia 2020 roku. Na dochodzoną pozwem kwotę składa się suma pozostałych do zapłaty rat pożyczki oraz należne maksymalne odsetki za opóźnienie liczone zgodnie zart. 481 § 21kcza każdy dzień opóźnienia w płatności każdej z rat. Pozwany podpisując własnoręcznie kalendarz spłat, znał doskonale wysokość swojego zobowiązania i termin spłaty. Granice wypełnienia weksla określa deklaracja wekslowa załączona do niniejszego pozwu, którą pozwany również podpisał.
Powód wskazał, że roszczenie stało się wymagalne w dniu 12września 2021 roku.
Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Człuchowie w dniu 10 listopada 2021 roku stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym.
Pozwany –Z. K.– nie kwestionował zasadności i wysokości dochodzonego roszczenia.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Pozwany –Z. K.pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją małżonką. Z uwagi na stan zdrowia – problemy z układem moczowym i prostatą pozwany przebywa od pół roku na zasiłku chorobowym. Również małżonka pozwanego choruje na cukrzyce i nadciśnienie. Źródło dochodu małżonki pozwanego stanowi emerytura w wysokości 1.200,00 złotych.
Pozwany wraz z małżonką ponoszą koszty utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego w wysokości około 2.000,00 złotych miesięcznie oraz koszty związane z dojazdami do lekarzy i zakupem lekarstw – około 250,00 złotych miesięcznie.
przyznane
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie z treściąart. 102 kpcw wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Regulacja zawarta w omawianym przepisie stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania i jest zarazem podkreśleniem przez ustawodawcę przyjętej wkodeksie postępowania cywilnegozasady słuszności przy orzekaniu o kosztach procesu. Stanowi ona pewnego rodzaju wentyl bezpieczeństwa dla podmiotów, które byłyby zobowiązane do zwrotu kosztów na zasadzieart. 98 kpc, jeżeli w szczególnie uzasadnionych wypadkach względy słuszności przemawiają za tym, aby takiej strony nie obciążać kosztami w całości lub w części(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2013 roku, II CZ 154/12,L.).
Z brzmienia omawianego przepisu wynika, że sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej kosztami w ogóle. Uprawnienie sądu nie jest tu jednak dowolne, na co wskazuje przyjęte w tym przepisie sformułowanie "w wypadkach szczególnie uzasadnionych". Użyte sformułowanie oznacza, że przy stosowaniu tej regulacji sąd nie może dokonywać wykładni rozszerzającej i sąd powinien, stosując ten przepis, mieć na uwadze konkretny stan faktyczny występujący w sprawie(wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2013 roku, I ACa 466/13, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 3 maja 2014 roku, I ACz 294/14, niepubl.).
Wprawdzie kodeks nie precyzuje, jakie kryteria muszą być spełnione dla przyjęcia w danej sprawie, że zachodzą okoliczności objęte sformułowaniem "w wypadkach szczególnie uzasadnionych", jednakże w orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o takie sytuacje, które wskazują, że ponoszenie kosztów pozostawało w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. W szczególności należą do nich okoliczności związane z przebiegiem sprawy – charakter zgłoszonego roszczenia, jego znaczenie dla strony, subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia, przedawnienie roszczenia oraz leżące poza procesem – sytuacja majątkowa i życiowa strony. Przy czym ocena czy takie wypadki wystąpiły w konkretnej sprawie, należy do sądu, który powinien dokonać jej na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 roku, V CZ 124/12,L.).
Pojęcie wypadków szczególnie uzasadnionych należy również powiązać z okolicznościami związanymi z samym przebiegiem procesu, jak i leżącymi na zewnątrz. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie, prekluzja. Drugie wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony, z tym zastrzeżeniem że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację majątkową, nawet jeśli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu(por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2017 roku, III AUa 661/17,L., wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2017 roku, AUa 1290/16, LEX Nr 2304354, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2017 roku, I ACa 1623/16, LEX Nr 2304354, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2017 roku, I ACa 1330/15,L.).
Z powyższego wynika zatem, że o tym, czy w konkretnej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniuart. 102 kpc, decyduje między innymi, sposób prowadzenia procesu przez stronę przegrywającą sprawę. Jeżeli prowadzi ona proces w sposób nielojalny, np. przez usiłowanie wprowadzenia sądu w błąd, albo celowo dąży do przewleczenia procesu lub zwiększenia jego kosztów, to taka strona nie zasługuje na potraktowanie jej w uprzywilejowany sposób i na zwolnienie od zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1973 roku, II CZ 210/73,L.). Również trudna sytuacja życiowa, majątkowa, zdrowotna, osobista, która uniemożliwia pokrycie przez stronę kosztów procesu należnych przeciwnikowi, należy do okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady wyrażonej wart. 98 § 1 kpc. Dlatego też dokonując tej oceny, sąd orzekający powinien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości, a podważenie oceny tego sądu wymaga wykazania, że jest ona wadliwa(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2011 r., II PZ 1/11,L.).
W przedmiotowej sprawie strona pozwana –Z. K.nie kwestionowała ani zasady, ani wysokości dochodzonego roszczenia. Jednocześnie pozwany wskazał, że od pół roku jest na chorobowym albowiem leczy się na układ moczowy i prostatę. W związku z tym raz w miesiącu ponosi koszty związane z wizytami lekarskimi wS.w wysokości około 100,00 złotych oraz wC.– około 50,00 złotych. Ponadto miesięcznie wydaje on kwotę 100,00 złotych na lekarstwa. Pozwany podniósł także, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją małżonką, której dochód stanowi emerytura w wysokości 1.200,00 złotych miesięcznie, i która choruje na cukrzycę i nadciśnienie. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą kwotę około 2.000,00 złotych.
Okoliczność powyższe nie były kwestionowane przez powoda, który nie zajął stanowiska w sprawie. Dlatego też Sąd uznał te okoliczności za przyznane w trybieart. 230 kpc.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, postawa pozwanego w toku niniejszego procesu oraz jego sytuacja zdrowotna i materialna, uzasadniała nie obciążanie go kosztami procesu.
Dlatego też Sąd orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku.