Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
XI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: XI GC 245/22
Data wyroku: 2022-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Najem, Odszkodowanie, Ciężar dowodu
Podstawa prawna: art.822 kc, art.805 kc, art.361 kc

Sygn. aktXI GC 245/22

UZASADNIENIE
Powódka(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowa wS.wniosła przeciwko pozwanej(...) spółce akcyjnejo zapłatę kwoty 26.924 zł tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz zwrotu kosztów usługi parkingowej.
Nakazem zapłaty z dnia 23 lutego 2022 r. Sąd orzekł zgodnie z roszczeniem pozwu (k. 55).
W przepisanym terminie pozwany wniósł sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa. Pozwany zakwestionował okres najmu pojazdu zastępczego dobową stawkę najmu oraz wskazał, ze złożył poszkodowanemu ofertę najmu.
W piśmie z dnia 20 kwietnia 2020 r. powódka(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowa z siedzibą wS.ograniczyła żądanie o kwotę 466,13 zł, z uwagi na częściową zapłatę po wniesieniu pozwu, i w konsekwencji wniosła o zasądzenie kwoty 26.481,25 zł i kwoty 2.170,62 zł tytułem zwrotu kosztów usługi parkingowej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 25 czerwca 2020 roku doszło do kolizji drogowej w wyniku, której uszkodzony został samochódP. (...)onr rej. (...)należący doM. K. (1). Pojazd należał do segmentu samochodów klasy E. Pojazd wykorzystywany był do działalności gospodarczej poszkodowanego i służ jako środek transport pracowników oraz części zamiennych do dużych samochodów.
Poszkodowany jest płatnikiem podatku VAT. Przysługiwała mu jednak możliwość odliczenia 50 % podatku VAT.
Bezsporne, a nadto dowód:

-

zeznania poszkodowanego, k. 171,173.

Tego samego dnia poszkodowany zawarł z powódką umowę najmu pojazdu zastępczego markiM. (...), za stawkę 300 zł netto plus podatek VAT za dobę. Wynajem miał formę bezgotówkową, bez limitu kilometrów, z pełnym ubezpieczeniem OC i AC, bez udziału własnego w szkodach, z możliwością wyjazdu za granicę bez uzyskania uprzedniej zgody.
Następnie uszkodzone auto zostało przez powódkę odholowane na jej parking, gdzie wrak pojazdu pozostawał do czasu zagospodarowania pojazdu.
W tamtym czasie poszkodowany nie posiadał innego pojazdu, którym mógłby zastąpić samochód uszkodzony.
Bezsporne , a nadto dowód:
- umowa najmu k. 13;
- ogólne warunki najmu samochodu k. 14 i verte.
- zeznaniaM. K. (2)k. 170-171 oraz nagranie na płycie CD k. 173 od 00:03:36 do 00:26:13.
Powódka – reprezentująca poszkodowanego - dokonała zgłoszenia szkody pozwanemu ubezpieczycielowi, który przyjął na siebie odpowiedzialność co do zasady i wszczął postępowanie likwidacyjne. Dnia 26 czerwca 2020 r. pozwany wiadomością mailową potwierdziła przyjęcie zawiadomienie o zdarzeniu szkodowym. W treści maila zawarto informację o możliwości organizacji najmu dla poszkodowanego pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela wraz z pokryciem jego kosztów i załączono dokument dotyczący warunków jego realizacji (nr szkody(...)).
W mailu z dnia 14 lipca 202r. pozwana prosiła o dane pod którymi należy kontaktowac się w sprawie najmu pojazdu zastępczego. W odpowiedzi powódka podała numer telefonu.
15 lipca 2020r. wypożyczalnia pojazdu współpracująca z pozwaną zaoferowała poszkodowanemu pojazd zastępczy klasy C. Poszkodowany reprezentowany przez powoda odmówił najmu takiego pojazdu uznając go za zbyt mały, w stosunku do pojazdu uszkodzonego.
Wiadomością z dnia 24 lipca 2020 r. pozwana poinformowała powódkę o tym, że szacowany koszt naprawy uszkodzonego pojazdu może przewyższyć wartość pojazdu. W takim wypadku szkoda zostanie rozliczona jako całkowita. Należne odszkodowanie oszacowano na kwotę 5830 zł.
Wiadomością mailową z dnia 31 lipca 2020 r. powódka poprosiła o wskazanie oferenta na pozostałości pojazdu. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2020 r. na podstawie sporządzonego arkuszu wartości pojazdu oraz kalkulacji naprawy pozwany ubezpieczyciel ustalił odszkodowanie w kwocie 5830 zł kwalifikując szkodę jako całkowitą. Dnia 23 września 2020 r. wypłacił poszkodowanemu ww. kwotę.
Powódka skorzystała z oferty pozwanego ubezpieczyciela w pomocy w zbyciu pozostałości objętego szkodą całkowitą. Po interwencji powódki pozwany ubezpieczyciel decyzją z dnia 25 września 2020 r. przyznał dopłatę do odszkodowania w wysokości 1.940 zł.
Częściowo bezsporne, a nadto d owód:
- wiadomość mailowa z dnia 26.06.2020 r. k. 116-117;
- wiadomość mailowa z dnia 13.07.2020 r. k. 118-120;
- wiadomości mailowe z dnia 14 i 15.07.2020 r. k. 32 i verte;
- wiadomości mailowe z dnia 15.07.2020 r. k. 167;
- wiadomość mailowa z dnia 24.07.2020 r. k. 33, 34 i 35;
- protokół szkody w pojeździe k. 25-26;
- wiadomości mailowe z dnia 31.07. 2020 r. k. 35;
- decyzja z dnia 6.08.2020 r. k. 36 i verte;
- wiadomości mailowe k. 39-42;
- potwierdzenie przelewu z dnia 23.09.2020 r. k. 43;
- wiadomość mailowa z dnia 24.09.2020 r. k. 44;
- decyzja z dnia 25.09.2020 r. k. 45;
- akta szkodowe k. 151;
- oświadczenia k. 125,131,135 verte,
- wiadomośc mailowa 167,
- zeznaniaM. K. (2)k. 170, płyta CD k. 173.
Dnia 24 września 2020 r. poszkodowany zwrócił powódce wynajęty pojazd zastępczy. Tego samego dnia poszkodowany zawarł z powódką dwie umowy cesji wierzytelności, na podstawie których zbył na rzecz powódki wierzytelności przysługujące mu względem ubezpieczyciela w związku z likwidacją szkody o nr(...)tytułem najmu pojazdu zastępczegoM. (...)w okresie od 25 czerwca do 24 września 2020 r. oraz usługi parkingowej pojazdu uszkodzonego markiP. (...)wskutek zdarzenia komunikacyjnego z dnia 25 czerwca 2020 r.
Powódka wystawiła w dniu 3 października 2020 r. na rzecz poszkodowanegofakturę VAT nr (...)na łączną kwotę 36.900 zł brutto, na którą składały się koszty:
- wynajmu pojazduM. (...)przez okres od 25 czerwca 2020 r. do 24 września 2020 r. (92 dni łącznie) przy stawce 300 zł netto, łącznie 33.948 zł brutto;
- holowania w kwocie 307,50 zł brutto;
- parkowanie (86 dni łącznie) w kwocie 2644,50 zł brutto, przy stawce 25 zł.
Dowód:
- umowy cesji z dnia 24.09.2020 r. k. 11 i 12;
- faktura VAT z 3.10.2020 r. k. 15.
Pismem z dnia 5 października 2020 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 36.900 zł wynikającej z faktury VAT.
Pozwany ubezpieczyciel decyzją z dnia 6 października 2020 r. przyznał dopłatę odszkodowania w kwocie 4.303,25 zł. Przy wypłacie odszkodowania uwzględniono kwoty: 250 zł netto tytułem zwrotu kosztu holowania, 3.850 zł netto tytułem zwrotu koszu najmu pojazdu zastępczego, 203,25 zł tytułem zwrotu kosztu usługi parkingowej.
Dowód:
- wezwanie do zapłaty k. 16;
- decyzja z dnia 6.10.2020 r. 46-47;
- wiadomość mailowa powódki z dnia 12.10.2020 r. wraz odpowiedzią pozwanej k. 48-50, 121-124.
Następnie powódka pismem z dnia 28 stycznia 2022 r. przedprocesowo wezwała ubezpieczyciela do zapłaty kwot 26.924 zł. Ubezpieczyciel dokonał w dniu 23 lutego 2022 r. dopłaty odszkodowania w wysokości 494,87 zł.
Dowód:
- wezwanie do zapłaty k. 51, 52-53
- potwierdzenie przelewu z dnia 23.02.2022 r. k.158.
Stawki za dobę najmu pojazdu zastępczego w klasie pojazdów podobnych do uszkodzonego, czyli pojazdów z segmentu(...)w pierwszej połowie 2020 r. przy założeniu wynajmu na okres ponad 15 dni, w opcji bez limitu kilometrów przebiegu dobowego i ze zniesionym udziałem własnym w szkodach, zawierały się w przedziale 254-482 zł netto, przeciętnie 320 zł netto za dobę.
Cena przechowywania samochodu osobowego na parkingu strzeżonym w wyspecjalizowanych firmach działających na rynku lokalnym zawierały się w połowie 2020 roku w przedziale 15-20 zł za dobę brutto, czyli około 12-16 zł netto za dobę.
Dowód:
- opinia biegłego sądowegoW. S., k. 178-186;
- opinia uzupełniająca biegłego sądowegoW. S., k. 207 oraz nagranie na płycie CD k. 210 od 00:01:36 do 00:07:40.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się niemalże w całości uzasadnione.
Podstawę prawną żądania pozwu stanowiłart. 822 § 1 i 2 k.c., zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz została zawarta umowa ubezpieczenia. Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o których mowa w§1, będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku, który miał miejsce w okresie ubezpieczenia. Odpowiedzialność pozwanego towarzystwa ubezpieczeń wynikała również zart. 35 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zgodnie z którym, ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Obowiązkiem odszkodowawczym ubezpieczyciela wobec poszkodowanego są objęte wszelkie postaci szkody wyrządzone tej osobie.
W sprawie bezsporna była legitymacja procesowa stron, okoliczności zdarzenia powodującego szkodę, kwalifikacja szkody, jak i konieczność wynajęcia pojazdu zastępczego.
Badając jednak z urzędu legitymację procesową powoda, uznano, że została wykazana umowami cesji i zeznaniami świadkaM. K. (1)oraz wynikała zart. 509 kciart. 510 kc.
Spór dotyczył uzasadnionego okresu najmu, stawki najmu, stawki usługi parkingowej uszkodzonego pojazdu oraz uchybienia przez poszkodowanego obowiązkowi minimalizacji szkody.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego, za niezasadny uznano zarzut pozwanej co do nieuzasadnionego okresu najmu. W tym zakresie wskazać należy, że w po pierwsze czas najmu pojazdu zastępczego był uzasadniony z perspektywy postulatu pełnego odszkodowania. W aktualnym i podzielnym przez tutejszy sąd, orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem, z którego szkoda wynikła (tu kolizją drogową z 25 czerwca 2020 r.), pozostają koszty najmu samochodu zastępczego w okresie koniecznym i niezbędnym do dokonania naprawy pojazdu (por. uzasadnienie wyroku SN z 5 listopada 2004r., II CK 494/03, Biuletyn SN 2005 nr 3), a w przypadku, gdy naprawa pojazdu jest ekonomicznie niezasadna - gdy doszło do szkody całkowitej jak w rozpoznanej sprawie - czas koniecznego najmu obejmuje co do zasady okres od zniszczenia pojazdu (lub późniejszej daty najmu pojazdu zastępczego) do daty, w której poszkodowany może nabyć podobny pojazd, nie dłuższy jednak niż do daty zapłaty odszkodowania, powiększony ewentualnie o okres potrzebny na zagospodarowanie pozostałości pojazdu i nabycie innego (por. uzasadnienie wyroku SN z 8 września 2004 r., IV CK 672/03, Legalis, uchwała SN z 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, OSNC 2014/9/85).
Nie można tracić z pola widzenia, że celem odszkodowania w przypadku zaistnienia szkody całkowitej jest zapewnienie środków poszkodowanemu umożliwiających zakup nowego auta o podobnych właściwościach do tego, który uległ zniszczeniu. Samo otrzymanie przez poszkodowanego informacji o kwalifikacji szkody w pojeździe jako całkowitej, bez uzyskania wypłaty odszkodowania, nie dawało możliwości zakupu nowego auta. W realiach sprawy wypłata odszkodowania z tytułu szkody całkowitej nastąpiła dopiero 23 września 2020r. Najem pojazdu zastępczego trwał od 25 czerwca 2020 r. do dnia 24 września 2020 r. Dopiero więc rzeczywista wypłata pieniędzy, połączona z możliwością zbycia wraku, dawała realną możliwość nabycia innego samochodu w zamian za odszkodowanie.
Również nie był zasadny zarzut odnośnie wysokości stawki najmu. W tym zakresie dopuszczono dowód z opinii biegłego, zgodnie z którą stawka rynkowa najmu pojazdu klasy E (czyli pojazdu uszkodzonego) wynosiła netto 254-482zł. Tym samym najem za stawkę 320 zł netto mieścił się w granicach stawek rynkowych. Opinia była kwestionowana w zakresie konieczności uwzględnienia przy ustalaniu stawki rynkowej, również stawek wynikających z informacji pozwanej. Zarzut nie był trafny gdyż ceny te wynikały wyłącznie z kontaktów handlowych, często długoterminowych, obowiązujących tylko między tymi przedsiębiorcami. Z pewnością więc nie miały znaczenia dla wysokości stawek obowiązujących poza tą umową, dla odbiorcy indywidualnego.
Jednocześnie nie uwzględniono zarzutu pozwanego o możliwości odliczenia przez poszkodowanego całości podatku VAT, a tym samym przyznania odszkodowania w kwocie netto. Po pierwsze na tą okoliczność pozwany nie przedłożył żadnych dowodów. Po drugie z zeznań poszkodowanego wynikało, że nie ma on prawa do odliczenia całości VAT. Po trzecie wreszcie podstawową stawką podatku naliczonego jest 50% kwoty podatku zgodnie z art. 86a ustawo VAT.
Niezasadny okazał się także zarzut odnośnie uchybienia przez poszkodowanego obowiązkowi minimalizacji szkody, poprzez nieskorzystanie z oferty najmu złożonej przez pozwaną. Jak wynikało z dowodów zgromadzonych w sprawie – w tym zeznań poszkodowanego, korespondencji mailowej (k. 167, 32) – powód (reprezentujący wówczas poszkodowanego) wyraził zainteresowanie najmem pojazdu z oferty pozwanej. Jednakże wypożyczalnia współpracująca z pozwaną zaproponowała poszkodowanemu pojazd niższej klasy niż samochód uszkodzony – tj. z segmentu C. Na najem takiego pojazdu poszkodowany nie wyraził zgody, co zdaniem sądu było w pełni uzasadnione, po pierwsze prawem poszkodowanego do najmowania pojazdu będącego substratem pojazdu uszkodzonego, po drugie przeznaczeniem uszkodzonego i najmowanego auta do przewożenia pracowników i niezbędnego sprzętu technicznego. Odmowa więc najmu od pozwanej pojazdu mniejszego niż uszkodzony, była zasadna i nie mogła obciążać poszkodowanego.
Co do kosztów najmu roszczenie uwzględniono w całości: 92 dni x (300 zł netto/ doba + 50 % podatku VAT) = 92 dni x 334,50 zł/doba = 30.774 zł. Od tej kwoty odjęto wypłacone już z tego tytułu odszkodowanie w postępowaniu likwidacyjnym oraz kwotę uznaną przez pozwaną przelewem z 23.02.2022 r. tj. 30.774 zł - 3.850 zł - 442,75 zł = 26.481,25 zł.
Częściowemu uwzględnieniu podlegało natomiast roszczenie powódki w zakresie odszkodowania z tytułu poniesionych przez poszkodowanego kosztów usługi parkingowej. Sąd przyjął, że uzasadnionym okresem przechowywania pozostałości pojazdu uszkodzonego były 47 dni, tj. od chwili zdarzenia ( 25 czerwca 2020 r.) do dnia 10 sierpnia 2020 r. Termin końcowy wynikał z tego, że już 24 lipca 2020 r. (piątek) przekazano mailowo informację o zakwalifikowaniu szkody jako całkowitej, poszkodowany najpóźniej więc w dniu 27 lipca 2020 r. (poniedziałek) mógł powziąć wiadomość o takiej kwalifikacji szkody. Od tego czasu poszkodowany powinien był podjąć kroki celem zbycia wraku. Uzasadnionym okresem na zagospodarowanie wraku wynosił 14 dni, gdyż już z doświadczenia życiowego wynika, że czas takie był wystarczający, na znalezienie najkorzystniejszej oferty sprzedaży lub złomowania. Podobnie biegły w swojej ustnej opinii wskazywał, że okres taki wynos co najmniej 7 dni, lecz trzeba wziąć pod uwagę, że wrak samochodu jest trudniejszy do przewiezienia np. na giełdę samochodową. Dlatego też przyjęto, że sprzedaż wraku byłaby realna w ciągu 14 dni. Przetrzymywanie pozostałości pojazdu ponad ww. okres, na odpłatnym parkingu stanowiło zatem naruszenie zasady minimalizacji szkody.
W zakresie uzasadnionej stawki za parkowanie również przeprowadzono dowód z opinii biegłego. Na tej podstawie ustalono, że w pierwszej połowie 2020 r. na lokalnym rynku przeciętna stawka za takiego rodzaju usługę wynosiła od 12-16 netto za dobę. Powódka wykazała więc zasadność stawki za tą usługę do wysokości 16 zł netto.
Tym samym, co do kosztów usługi parkingowej roszczenie powódki uwzględniono częściowo: 47 dni x (16 zł netto/doba + 50 % podatku VAT) = 47 dni x 17,84 zł/doba = 838,48 zł. Od tej kwoty odjęto wypłacone już z tego tytułu odszkodowanie w postępowaniu likwidacyjnym oraz kwotę uznaną przez pozwaną przelewem z 23.02.2022 r. tj. 838,48 zł - 203,25 zł - 23,38 zł = 611,85zł.
Sumując ww. kwoty w pkt I zasądzono kwotę 27.093,10 zł, oddalając w pkt III roszczenie w pozostałym zakresie.
O odsetkach orzeczono na podstawieart. 481 k.c, uznając za zasadne ich naliczenia od daty wskazanej w pozwie, gdyż przy prawidłowej ocenie postępowania likwidacyjnego, było wówczas możliwe zaspokojenie roszczeń powódki.W punkcie II wyroku na podstawieart. 355 k.p.c.umorzono postępowanie w zakresie kwoty 466,13 zł zaś powódka skutecznie cofnęła co do tej kwoty pozew, zrzekając się roszczenia w tym zakresie. Jak wskazała powódka w piśmie procesowym złożonym w sprawie dnia 20 kwietnia 2022 r., pozwany ubezpieczyciel uznał kwotę jej roszczeń w tym zakresie i wykonała świadczenie w dniu 23 lutego 2020 r., a więc po złożeniu przez nią pozwu w przedmiotowej sprawie.
Sąd orzekł o kosztach procesu zgodnie zart. 100 k.p.c.i wyrażoną w nim zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu. Uznać należało, że powódka wygrała sprawę w 93 %. Łącznie poniesione przez powódkę koszty wyniosły 5505,96 zł (1456 zł opłaty od pozwu, 3600 zł wynagrodzenie pełnomocnika, 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 432,96 zł wykorzystanej zaliczki na biegłego) z czego 93% to kwota 5120,55 zł. Koszty pozwanego to łącznie 4049,96 zł (3600 zł wynagrodzenie pełnomocnika, 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 432,96 zł wykorzystanej zaliczki na biegłego), z czego 7% to 283,50 zł. Dokonując zatem wzajemnej kompensaty orzeczono jak w pkt IV.
W pkt V nakazano zwrócić nadpłacone zaliczki uiszczone na poczet wynagrodzenia biegłego mając na uwadze, że strony wpłaciły 1600 zł, koszt opinii to 865,92 zł. Tym samym 735,08 zł należało zwrócić stronom w częściach równych po 367,04 zł.
Zrządzenie:

1
(...)

2
(...)

3
(...)