Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 197/21
Data wyroku: 2021-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Beata Górska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 i art. 11 ust. 1, art. 12 i 13 SUS, 22 k.p.

Sygn. akt III AUa 197/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 listopada 2021 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Beata Górska (spr.)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2021 r. wS.
sprawyT. I. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
przy udziale(...)wS.o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VI wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt VI U 2264/19
uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i sprawę przekazuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.do ponownego rozpoznania.
Beata Górska

Sygn. akt III AUa 197/21

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.decyzją z dnia 27 sierpnia 2019 r. nr(...)stwierdził, że ubezpieczony -T. I. (1)jako pracownik u płatnika składek(...)nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 25 kwietnia 2014 r. do 1 czerwca 2014 r.
W odwołaniu od decyzjiT. I. (1)zakwestionował ustalenia organu rentowego i wskazał, że w okresie od 25 kwietnia 2014 roku do 1 czerwca 2014 roku zatrudniony był jako pracownik w(...)wS., podobnie jak w(...)wS.. Ubezpieczony przyznał, że na rzecz obu spółek wykonywał taką samą pracę, jeździł nawet tym samym samochodem.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie w całości z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od odwołującego się zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 marca 2021 r. zmieniając zaskarżoną decyzję, w ten sposób, że stwierdził, iż ubezpieczonyT. l., jako pracownik płatnika składek(...)wS.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 25 kwietnia 2014 r. do 1 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:
T. I. (1),urodzony (...), jest z zawodu nauczycielem. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 czerwca 2004 r. nabył prawo do emerytury nauczycielskiej od dnia 1 lipca 2004 r. tj. od dnia ustania zatrudnienia.
W okresie od 6 grudnia 2010 r. do 31 maja 2011 r. ubezpieczony świadczył usługi w zakresie ochrony osób i mienia. Następnie ubezpieczony uzyskał kwalifikacje kierowcy samochodu ciężarowego C+E i rozpoczął pracę jako kierowca TiR-ów. W latach 2012 – 2013 pracował w tym charakterze w prywatnych firmach transportowych znajdujących się na terenieS..
Decyzją z dnia 6 listopada 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznałT. I. (1)prawo do emerytury tzw. powszechnej od dnia 1 sierpnia 2015 r. tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

(...)wS.powstała na mocy aktu założycielskiego spisanego w formie aktu notarialnego w dniu 30 maja 2000 r.(...), zarejestrowana została w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS(...). Wspólnikami spółki sąA. L.(pełniący funkcję członka Zarządu),M. F.(pełniący funkcję Prezesa Zarządu) iJ. Z..(...)w przedmiocie działalności ma m.in. transport drogowy towarów.
Z kolei na mocy aktu założycielskiego spisanego w formie aktu notarialnego w dniu 16 maja 2013 r., powstała(...)sp. o.o. wS.zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS(...). Wspólnikami tej spółki są takżeM. F.orazA. L..
Obie spółki to odrębne podmioty, choć siedziba obu spółek mieści się w tym samym miejscu, a jej wspólnikami są te same osoby -M. F.orazA. L., pełnią wN.funkcje prokurentów.
W okresie od 25 kwietnia 2014 r. do 1 czerwca 2014 r. ubezpieczony pracował współce (...) sp. z o.o.w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze kierowcy w przewozach międzynarodowych. Zatrudnił go w niej prokurentA. L..
Od 2 czerwca 2014 r. do 31 października 2014 r.T. I. (1)był zatrudniony w(...)wS.na podstawie umowy o pracę na stanowisku kierowcy w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę tj. w wysokości 1.680 zł. Oprócz umówionego wynagrodzenia zasadniczego ubezpieczonemu przysługiwały również inne składniki wynagrodzenia wynikające zustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowcóworazKodeksu pracy, tj. wynagrodzenie za czas dyżuru, za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej.
Przed rozpoczęciem pracy w(...)wS.T. I. (1)uzgodnił zA. L., że w spółce tej będzie pracował na tych samych warunkach, jakie uzgodniono w(...)wS.i w tym samym okresie.
W całym okresie zatrudnienia w(...)ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonując podobną liczbę kursów. Jego czas prac w poszczególnych miesiącach był zbliżony.
W dniu 25 kwietnia 2014 roku(...)wystawiła zaświadczenie, z którego wynika, że na podstawieart. 39 e ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym– spółka ta poświadcza, żeT. I. (1)posiadający prawo jazdy kat. A, B, C, CE nr(...)jest zatrudniony/ osobiście wykonuje przewozy w(...)z siedzibą wS.przyul. (...). Jednocześnie płatnik poświadczył w ww. dokumencie, że ubezpieczony posiada orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenie psychologiczne - ważne do 16.08.2016r.
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 roku wydanym w sprawieT. I. (1)z udziałem(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.przeciwko ZUS Oddziałowi wS.o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego i podstawę wymiaru składek, na skutek odwołaniaT. I. (1)oddecyzji nr (...)ZUS wS.z dnia 12 sierpnia 2015 roku (sygn. akt VI U 827/15) – Sąd Okręgowy w Szczecinie: zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż ubezpieczonyT. I. (1)jako pracownik płatnika składek(...)wS.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 2 czerwca 2014 roku do 31 października 2014 roku ze wskazanymi w punkcie I sentencji podstawami wymiaru składek na te ubezpieczenia. Jednocześnie sąd ten stwierdził, że ubezpieczony jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zkodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, u płatnika składek(...)wS.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 2 czerwca 2014 roku do 31 października 2014 roku (punkt II wyroku). Powyższe orzeczenie jest prawomocne.
Wyrokiem z dnia 16 października 2019 roku wydanym w sprawie IX P 304/15 Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie ustalił, że powodaT. I. (1)i pozwaną(...)wS.w okresie od 2 czerwca 2014r. do 15 listopada 2014r. łączył stosunek pracy w pełnym wymiarze czasu pracy i nakazał pozwanej spółce wydać powodowi świadectwo pracy za ww. okres. Jednocześnie sąd ten zasądził od pozwanej spółki na rzecz powoda tytułem wynagrodzenia za pracę wraz z dodatkami za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej kwotę 4.312,03 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 19 lutego 2015r. do dnia 31 grudnia 2015r. i wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016r. do dnia zapłaty. Od pozwanej spółki zasądził także na rzecz powoda tytułem ekwiwalentu za urlop kwotę 1234,48 zł wraz z ustawowymi odsetkami ustawowymi od dnia 19 lutego 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015r. i wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016r. od dnia zapłaty.
Orzeczenie Sądu Rejonowego zostało utrzymane w mocy przez Sąd Odwoławczy, na mocy wyroku wydanego w dniu 21 grudnia 2020 roku (sygn. VI Pa 109/19).
W ocenie Sądu I instancji Odwołanie ubezpieczonego zasługiwało na uwzględnienie.
Jako podstawę rozstrzygnięcia sąd orzekający wskazałart. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U.2021. poz. 423 t.j. dalej jako: ustawa systemowa), zgodnie z którym obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Ponadto w myśl art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 wprowadzają w odniesieniu do pracowników obowiązek ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego. Zgodnie z treścią art. 13 pkt 1 cytowanej ustawy obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w okresach – od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania stosunku pracy. Z kolei art. 18 ust. 1 ustawy systemowej stanowi, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych wart. 6 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 18astanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy systemowej, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3.
Następnie Sąd Okręgowy sprecyzował, iż spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy zachodziły przesłanki do objęciaT. I. (1)obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu zatrudnienia w(...)wS..
Sąd I instancji zreferował, że zaskarżoną decyzją organ rentowy uznał, żeT. I. (1)nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom w ww. okresie, albowiem płatnik składek nie dokonał jego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę ani innego tytułu rodzącego obowiązek ubezpieczeń społecznych, natomiast ubezpieczony podnosił, iż w spornym czasie zatrudniony był jako pracownik w(...)wS., podobnie jak w(...)wS., twierdząc, że na rzecz obu spółek wykonywał taką samą pracę, jeździł nawet tym samym samochodem.
Sąd Okręgowy podkreślił, że odwołanie od decyzji organu rentowego wszczyna postępowanie sądowe i w tym znaczeniu jest podobne do pozwu. Jednakże nie jest to zwykłe postępowanie cywilne, w którym regułą jest, że powód powinien udowodnić fakty, na których opiera powództwo. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych kontroli podlega decyzja organu rentowego i rozkład ciężaru dowodów będzie zależał od rodzaju decyzji. Podkreślenia wymaga również, że do postępowania odrębnego z zakresu ubezpieczeń społecznych w zakresie postępowania dowodowego ma zastosowanie – bez żadnych ograniczeń – reguła wynikająca z 232k.p.c., obowiązuje więc zasada kontradyktoryjności i dowodzenia swoich twierdzeń przez stronę. Następnie Sądmeritiprzytoczył definicję stosunku pracy zawartą wart. 22 k.p.i odwołał się do treściart. 22 § 11 k.p., zgodnie z którym oceny charakteru umowy należy dokonywać nie tylko na podstawie przyjętych przez jej strony postanowień, które mogą mieć na celu stworzenie pozoru innej umowy, lecz także na podstawie faktycznych warunków jej wykonywania.
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało jednoznacznie, że ubezpieczony faktycznie wykonywał pracę na rzecz płatnika składek w okresie od 25 kwietnia 2014 do 1 czerwca 2014 roku w ramach stosunku pracy. Sąd ten nie miał co prawda możliwości przesłuchania stron, ponieważ pomimo prawidłowego doręczenia zawiadomień o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 3 marca 2021 r. żadna ze stron nie stawiła się, tym niemniej pozostały materiał dowodowy pozwolił na wyrokowanie. Sąd Okręgowy wskazał, że dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach ZUS-u, zwłaszcza zaświadczenia wystawionego przez płatnika(...) spółkę z o.o.wS.w dniu 25.04.2014r., a nadto z dokumentów zgromadzonych w aktach tutejszego Sądu o sygn. VIU 827/15 oraz sygn. VI Pa 109/19 oraz Sądu Rejonowego Szzcecin – Centrum w Szczecinie o sygn. IX P 304/15.
W świetle zebranego materiału dowodowego nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że strony łączył stosunek pracy, gdyż niespornym pozostawał fakt, że ubezpieczonyT. I. (1)choć z wykształcenia jest nauczycielem to uzyskał kwalifikacje kierowcy samochodu ciężarowego C+E i od 2012 roku rozpoczął pracę jako kierowca TiR-ów, a także żespółki (...) sp. z o.o.ispółka (...) sp. z o.o.zajmowały się transportem drogowym i zatrudniały kierowców.
Sąd I instancji wskazał, że w sprawie VI U 827/15 prawomocnym wyrokiem z dnia 30 listopada 2017r. ustalono, żeT. I. (1)jako pracownik płatnika składek(...)wS.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 2 czerwca 2014r. do 31 października 2014r. ze wskazanymi w punkcie I sentencji podstawami wymiaru składek na te ubezpieczenia. W uzasadnieniu tego orzeczenia ustalono nadto, że w okresie przed 2 czerwca 2014r. powód był zatrudniony współce (...).
W ocenie Sądu Okręgowego powyższe ustalenie jest aktualne na gruncie niniejszej sprawy, zwłaszcza, że znajduje ono potwierdzenie w zaświadczeniu wydanym przez płatnika w dniu 25 kwietnia 2014 roku, z którego wynika, żeT. I. (1)posiadający prawo jazdy kat. A, B, C, CE nr(...)został jest zatrudniony w(...)z siedzibą wS.przyul. (...).
Mając na uwadze powyższe Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.
Z powyższym wyrokiem nie zgodził się organ rentowy. Zaskarżył rozstrzygnięcie w całości zarzucając mu zaistnienie przesłanki nieważności postępowania zart. 379 pkt 2 k.p.c., gdyżT.l.w dniu wydania wyroku nie miał zdolności sądowej, albowiem zmarł 20 lutego 2021 r.
W oparciu o powyższy zarzut organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zawieszenie postępowania w oparciu oart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.
Sąd Apelacyjny rozważył sprawęi uznał, że apelacja okazała się zasadna o tyle, że doprowadziła do uchylenia wyroku Sądu I instancji oraz poprzedzającej go decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
Przypomnienia wymaga, że decyzją z dnia 27 sierpnia 2019 r. organ rentowy stwierdził, żeT. I. (1)jako pracownik u płatnika składek(...)nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 25 kwietnia 2014 r. do 1 czerwca 2014 r. Decyzja została doręczona zarównoT. I. (1)jak i płatnikowi składek, ale odwołanie wniósł jedynieT. I. (1). Spółka natomiast brała udział w postępowaniu w charakterze zainteresowanego. Sąd Apelacyjny ustalił, żeT. I. (2)zmarł w dniu 20 lutego 2021 r. ( odpis skrócony aktu zgonu k. 104), tj. w toku postępowania przed sądem I instancji.
W myśl zart. 379 pkt 2 k.p.c.nieważność postępowania zachodzi, gdy strona nie miała zdolności sądowej.
Sąd Apelacyjny wyjaśnia, że śmierć osoby fizycznej w trakcie procesu stanowi przeszkodę w jego kontynuowaniu i w przypadku, gdy przedmiotem procesu są prawa i obowiązki, które przechodzą na następców prawnych, musi nastąpić zawieszenie postępowania (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.) Niezawieszenie postępowania i jego kontynuowanie po utracie zdolności sądowej przez stronę, bez wstąpienia w jej miejsce następców prawnych, powoduje nieważność postępowania. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w przypadku bezsukcesyjnej utraty zdolności sądowej strony. Postępowanie toczące się po jej śmierci, jak również wyrok, nie dotyczą jej praw i obowiązków, gdyż te wygasły definitywnie (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2016 r., I UZ 42/15).
Zgodnie z powyższym, dla prawidłowego procedowania w przypadku śmierci strony w toku procesu, konieczne jest zatem właściwe określenie jej statusu procesowego oraz ustalenie, czy przedmiotem sporu są prawa bądź obowiązki, które przechodzą na następców prawnych zmarłego.
Art. 477 § 1 k.p.c.wskazuje, że stronami w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych są : ubezpieczony, osoba odwołująca się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy, wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i zainteresowany.
Należy stwierdzić, żeT. I. (1)w niniejszym postępowaniu, z całą pewnością, nie był ubezpieczonym, ponieważ nie ubiegał się o ustalenie obowiązku ubezpieczenia ani nie składał wniosku o żadne ze świadczeń wymienionych w treściart. 476 § 5 k.p.c., którego treść sankcjonuje status ubezpieczonego.
W ocenie Sądu ApelacyjnegoT. I. (1)nie był także osobą zainteresowaną, czyli tym, którego prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy (art. 477 § 2 KPC). Zainteresowany nie jest adresatem decyzji, wydanej przez organ rentowy, ponieważ nie kształtuje ona bezpośrednio jego sytuacji prawnej, podczas gdyT. I. (1)został objęty treścią zaskarżonej decyzji, a decyzja ta została mu doręczona i wniósł od niej odwołanie. Pojęcie "innej osoby, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja" nie zostało natomiast zdefiniowane w przepisachKodeksu postępowania cywilnego. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2016 r. (II UZ 18/16), z określenia tego podmiotu, użytego wart. 477 § 1 KPCwynika, że chodzi o osobę, na której sferę prawną zaskarżona decyzja oddziałuje bezpośrednio, przy czym jest to podmiot inny od ubezpieczonego oraz od zainteresowanego. Podobnie jak ubezpieczona ta jest adresatem decyzji wydanej przez organ rentowy. W odróżnieniu od zainteresowanego będzie nią osoba, w stosunku do której decyzja organu rentowego wywołuje bezpośrednie skutki prawne. Osoba ta nie jest jednak inicjatorem postępowania przed tym organem, który wydaje względem niej decyzję, działając bez jej wniosku (z urzędu, w wyniku kontroli uprawnień). Chodzi tu między innymi, o decyzje wydawane w sprawach o ustalenie istnienia ubezpieczenia i obowiązku uiszczenia składek z tego tytułu (por. M. Klimas. Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych).
Należy wskazać, że w niniejszym postępowaniu przedmiotem sporu było podleganie przezT. I. (1)ubezpieczeniom społecznym. Nie budzi wątpliwości, że ta decyzja wywoływała wobec niego bezpośrednie skutki prawne, a w sytuacji, gdy organ rentowy nie rozstrzygał na wniosek, lecz z urzędu,T. I. (1)miał w tym postępowaniu status innej osoby, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja.
W następnej kolejności wyjaśnienia wymaga, że przepisy o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie przewidują żadnych szczególnych uregulowań dotyczących przekształceń podmiotowych po stronie innej osoby, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja na wypadek jej śmierci. Przekształcenia takie są więc możliwe tylko na zasadach ogólnych, co oznacza, że mogą nastąpić tylko w razie przejścia praw i obowiązków majątkowych na następców prawnych zmarłego.
Zgodnie zart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., sąd obligatoryjnie zawiesza postępowania w przypadku śmierci strony. Odniesienie się do treści ww. przepisu nakazywałoby zastosowanie go w przypadku śmierci innej osoby, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja w toku procesu. Jednakże stanowisko to budzi poważne wątpliwości, albowiem zawieszenie postępowania w razie śmierci strony ma umożliwić jej spadkobiercom wzięcie udziału w sprawie. Jest ono zatem uzasadnione tylko wtedy, kiedy do procesu mogą wstąpić osoby, na które przeszły prawa i obowiązki majątkowe zmarłego.
Na gruncie niniejszej sprawy, osobisty charakter prawa o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego sprawia, że prawo to nie należy do spadku, jako ściśle związane z osobą zmarłego (art. 922 § 2 KC), co znajduje oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, m.in. w treści uzasadnienia postanowienia z dnia 22 marca 2016 r. (I UZ 42/15, opubl. Legalis), zgodnie z którym stwierdzenie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlegania przez konkretną osobę (pracownika, zleceniobiorcę) ubezpieczeniom społecznym oraz ustalenie podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia w decyzji "wymiarowej", skierowanej do płatnika składek (pracodawcy, zleceniodawcy), bez wątpienia ma wpływ na prawo ubezpieczonego (pracownika, zleceniobiorcy) w zakresie wysokości przyszłych świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz na jego obowiązek partycypowania w finansowaniu (współfinansowaniu) składek na te ubezpieczenia. On sam ma więc niewątpliwy interes prawny w uzyskaniu konkretnego orzeczenia sądowego, którego źródłem będzie stosunek prawny lub zobowiązanie objęte decyzją administracyjną organu rentowego. Tego rodzaju prawa i obowiązki nie są jednak ani dziedziczne, ani zbywalne, w związku z czym nie ma możliwości ich przejścia na inne osoby.
Podkreślenia wymaga, że prawa i obowiązki wynikające z podlegania ubezpieczeniom społecznym nie wchodzą w skład spadku, gdyż są to prawa i obowiązki o charakterze ściśle osobistym, związanym z osobą zmarłego, jak również nie mają one charakteru cywilnoprawnego, ponieważ podmioty stosunku ubezpieczeniowego nie mają równorzędnego statusu. Przedmiotowe prawa i obowiązki nie przechodzą także z mocy ustawy na określone osoby, niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Dotyczący następstwa prawnegoart. 136 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż przedmiotem postępowania nie jest prawo do świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Skoro spór w rozpoznawanej sprawie zainicjowany został stanowiskiemT. I. (1), który negował wydaną z urzędu decyzję organu rentowego, to uznać należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy jego praw i obowiązków.
W konsekwencji, śmierć odwołującego, jako innej osoby, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, w toku postępowania przed Sądem I instancji, skutkować winna umorzeniem tego postępowania w całości, jednakże przepisart. 47714ak.p.c.poszerza katalog rozstrzygnięć sądu drugiej instancji o możliwość uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i zaskarżonej decyzji z jednoczesnym przekazaniem sprawy do rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu. W związku z powyższym , na podstawieart. 386 § 2 k.p.c.w zw. zart. 379 k.p.c, w zw. zart. 477 k.p.c.Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.
Beata Górska