Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 119/22
Data wyroku: 2022-06-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Piotr Witkowski
Słowa kluczowe: Koszty adwokacko-radcowskie
Podstawa prawna: art. 102 kpc

Sygn. akt III U 119/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 czerwca 2022r.
Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

sędzia Piotr Witkowski

Protokolant:

Beata Dzienis

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2022r. w Suwałkach
sprawyB. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o wysokość świadczenia
w związku z odwołaniemB. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
z dnia 22 lutego 2022 r. znak(...)

1

oddala odwołanie.

2

odstępuje od obciążaniaB. W.kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.

UZASADNIENIE

pkt. 2 wyroku z dnia 15.06.2022r.
Wyrokiem z dnia 15.06.2022r. Sąd w pkt. 1 oddalił odwołanieB. W.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.z dnia 22.02.2022r., ponownie ustalającej wysokość emeryturyB. W., natomiast w pkt. 2 odstąpił od obciążania jej kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.
Sąd w sprawie odstąpił od obciążaniaB. W.kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego, jakim jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniający wypadek, który stosownie doart. 102 kpcto umożliwia.
Zgodnie mianowicie zart. 102 kpcw wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie odciążać jej w ogóle kosztami.
Przepis ten ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Zgodnie bowiem zart. 98 § 1 kpc, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Takimi natomiast mogą być koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego.
Za celowością zaś orzeczenia o kosztach procesu w niniejszej sprawie na podstawieart. 102 kpcprzemawia przede wszystkim niewielki nakład pracy radcy prawnego jako pełnomocnika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.. Takie stanowisko ma pełne uzasadnienie w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.10.2007r. w sprawie o sygn. akt P 29/07, OTK-A 2007/9/116, lex numer 322185 oraz powołanym tam orzecznictwie Sądu Najwyższego.
W niniejszej sprawie natomiast praca pełnomocnika organu rentowego sprowadziła się do krótkiego i zwięzłego wystąpienia na rozprawie przed sądem. Nie uzasadnia to więc domagania się zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego. Fachowy pełnomocnik nawet nie sporządzał odpowiedzi na odwołanie i nie zajął żadnego stanowiska na piśmie.
Ponadto zważyć należy i na to, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami szczególnymi. Służą mianowicie zabezpieczeniu społecznemu ubezpieczonych. Traktowane są więc odrębnie, podobnie jak sprawy pracownicze, niż wszystkie inne sprawy cywilne. Są więc zwolnione w pierwszej instancji od opłat sądowych (art. 36 ustawy o kosztach sądowych), a wydatki w sprawie ponosi tylko Skarb Państwa (art. 98 i 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych). Musi to więc mieć też odniesienie i do kwestii zwrotu kosztów procesu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Tylko zatem kiedy ubezpieczony w sposób ewidentnie nieuzasadniony z tego świadomością domaga się zmiany decyzji w zakresie ubezpieczeń społecznych powinien być obciążony zawrotem kosztów Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, a już tym bardziej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Jeżeli więc nakład fachowego pełnomocnika organu rentowego jest nieduży tym bardziej należy mówić o szczególnie uzasadnionym wypadku umożliwiającym odstąpienie od obciążania osoby odwołującej się, od kosztów zastępstwa prawnego organu rentowego. Gdyby przecież przyjąć inny punkt widzenia te osoby starające się o świadczenia społeczne bałyby się ze względu na koszty „fachowych pełnomocników organu rentowego” składać odwołań od decyzji tych organów rentowych, a przecież oczywistym jest, że nie zawsze są prawidłowe. Tymczasem zauważyć należy, że ze względu na regulacje prawne i przekaz medialny przekonane są, że sprawy o świadczenia społeczne są zupełnie wolne od jakichkolwiek dla nich kosztów.
Zauważyć trzeba, że przepisart. 98 § 1 kpcmówi o kosztach celowej obrony przeciwnika. Rodzi się więc pytanie, czy w takiej sprawie, jak niniejsza, gdzie po opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i finansów wszystko było jasne, niezbędnym było działanie fachowego pełnomocnika. Trudno też uznać, aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie świadczeń z ubezpieczeń społecznych i ich wysokości był przeciwnikiem ubezpieczonych, skoro musi zawsze działać na ich korzyść.
Mając to wszystko na uwadze, orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.