Sąd Rejonowy w Giżycku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 476/19
Data wyroku: 2022-01-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSR Lidia Merska
Słowa kluczowe: Przestępstwo, Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286§1 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 476/19

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.USTALENIE FAKTÓW

0.1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

1. 1.K. J. (1)
1. 2.A. N.
1. 3.A. S.
1. 4.A. J.

Czyny zarzucane oskarżonym:
I. W dniu 28 listopada 2018 r. w m.B., gm.W., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w ramach prowadzonych podmiotów gospodarczych współpracujących ze sobą(...) sp. z o.o.z siedzibą wO.i ASM.Autoryzowanego Dystrybutora(...)z siedzibą wO., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej zawarli zB. T.umowę na świadczenie usługi abonamentowej przez(...) S.A.oraz pobrali zaliczkę na poczet montażu zestawu do odbioru telewizji cyfrowej, w wyniku czego wprowadziliB. T.w błąd co do zamiaru wykonania usługi instalacji urządzenia i realizacji warunków zawartej umowy, czym doprowadzili wymienioną do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 599zł,
tj. o czyn zart. 286§1 kk
II. W dniu 12 grudnia 2018 r. w m.N.w m.B., gm.M., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w ramach prowadzonych podmiotów gospodarczych współpracujących ze sobą(...) sp. z o.o.z siedzibą wO.i ASM.Autoryzowanego Dystrybutora(...)z siedzibą wO., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej zawarli zW. D.umowę na świadczenie usługi abonamentowej przez(...) S.A.oraz pobrali zaliczkę na poczet montażu zestawu do odbioru telewizji cyfrowej, w wyniku czego wprowadziliW. D.w błąd co do zamiaru wykonania usługi instalacji urządzenia i realizacji warunków zawartej umowy, czym doprowadzili wymienionego do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 650zł,
tj. o czyn zart. 286§1 kk
III. W dniu 19 grudnia 2018 r. wR., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w ramach prowadzonych podmiotów gospodarczych współpracujących ze sobą(...) sp. z o.o.z siedzibą wO.i ASM.Autoryzowanego Dystrybutora(...)z siedzibą wO., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej zawarli zR. L.umowę na świadczenie usługi abonamentowej przez(...) S.A.oraz pobrali zaliczkę na poczet montażu zestawu do odbioru telewizji cyfrowej, w wyniku czego wprowadzili w błądR. L.co do zamiaru wykonania usługi instalacji urządzenia i realizacji warunków zawartej umowy, czym doprowadzili wymienionego do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 599zł,
tj. o czyn zart. 286§1 kk
ponadtoK. J. (2),A. S.iA. J.oskarżono o to że:
IV. W dniu 21 stycznia 2019 r. w m.R., gm.W., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w ramach prowadzonych podmiotów gospodarczych współpracujących ze sobą(...) sp. z o.o.z siedzibą wO.i ASM.Autoryzowanego Dystrybutora(...)z siedzibą wO., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej zawarli zE. P.umowę na świadczenie usługi abonamentowej przez(...) S.A.oraz pobrali zaliczkę na poczet montażu zestawu do odbioru telewizji cyfrowej, w wyniku czego wprowadzili w błądE. P.co do zamiaru wykonania usługi instalacji urządzenia i realizacji warunków zawartej umowy, czym doprowadzili wymienioną do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 649zł,
tj. o czyn zart. 286§1 kk
V. W dniu 21 stycznia 2019 r. wW., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w ramach prowadzonych podmiotów gospodarczych współpracujących ze sobą(...) sp. z o.o.z siedzibą wO.i ASM.Autoryzowanego Dystrybutora(...)z siedzibą wO., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej zawarli zE. G.umowę na świadczenie usługi abonamentowej przez(...) S.A.oraz pobrali zaliczkę na poczet montażu zestawu do odbioru telewizji cyfrowej, w wyniku czego wprowadzili w błądE. G.co do zamiaru wykonania usługi instalacji urządzenia i realizacji warunków zawartej umowy, czym doprowadzili wymienioną do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 799zł,
tj. o czyn zart. 286§1 kk
VI. W dniu 23 stycznia 2019 r. w m.N., gm.G., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w ramach prowadzonych podmiotów gospodarczych współpracujących ze sobą(...) sp. z o.o.z siedzibą wO.i ASM.Autoryzowanego Dystrybutora(...)z siedzibą wO., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej zawarli zJ. W.umowę na świadczenie usługi abonamentowej przez(...) S.A.oraz pobrali zaliczkę na poczet montażu zestawu do odbioru telewizji cyfrowej, w wyniku czego wprowadzili w błądJ. W.co do zamiaru wykonania usługi instalacji urządzenia i realizacji warunków zawartej umowy, czym doprowadzili wymienionego do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 649zł,
tj. o czyn zart. 286§1 kk

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

- zawarcie umów z pokrzywdzonymi:
R. L.,J. W.,E. P.,E. G.,B. T.,W. D.
- propozycja zawarcia umowy przedstawionaG. R. (1), do zawarcie której nie doszło
- wynajem biura firmie w przyul. (...)wO.– umowa zawarta ze świadkiemM. Ż.
- wykonywanie montażu instalacji przez świadkaA. R.w okresie od stycznia do grudnia 2018r.
- poszukiwania montażysty anten satelitarnych – zeznania świadkaT. Ś.

- zeznania świadkaR. L.
-J. W.
-E. P.
-G. R. (2)
-E. G.
-B. T.
-M. Ż.
-A. R.
-W. D.
-T. Ś.
-J. O.
-R. Z.

k. 1052v-1053
k. 1053v-1054
k. 1054 – 1054v
k. 1055
k. 1055v
k. 1055v-1056v
k. 1056v-1057
k. 1057 – 1058
k. 1171
k. 1311v
k. 1311v
k. 1311v

0.1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

1. 1.K. J. (1)
1. 2.A. N.
1. 3.A. S.
1. 4.A. J.

Jak w pkt 1.1.1.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

- nie udowodniono oskarżonym działania z zamiarem popełnienia przestępstw oszustwa w każdym z zarzucanych im czynów

- wyjaśnienia oskarżonych:
K. J. (1)
A. N.
A. S.
A. J.
Zeznania świadków: - zeznania świadkaR. L.
-J. W.
-E. P.
-G. R. (2)
-E. G.
-B. T.
-M. Ż.
-A. R.
-W. D.
-T. Ś.
-J. O.
-R. Z.

k. 1050v, 1172 – 1173v
k. 1051-1051v
k. 1051v-1052,
k. 1052-1052v
k. 1052v-1053
k. 1053v-1054
k. 1054 – 1054v
k. 1055
k. 1055v
k. 1055v-1056v
k. 1056v-1057
k. 1057 – 1058
k. 1171
k. 1311v
k. 1311v
k. 1311v

1.OCena DOWOdów

0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Wyjaśnienia oskarżonych
Zeznania świadków
Wyroki uniewinniająceK. J. (2)od zarzutów popełnienia czynów kwalifikowanych zart. 286§1kk:
SR w Lidzbarku Warmiński sygn. akt IIK 320/19
SR w Olsztynie sygn. akt IIK 446/20
SR w Olsztynie sygn. akt IIK 150/20
SR w Mrągowie sygn. akt IIK 402/19

- wskazują na okoliczności zawarcia umów, ustaleń odnośnie montażu instalacji oraz powodów niezrealizowania umów;
- każdy z oskarżonych przedstawia swój udział w prowadzonej działalności gospodarczej początkowo tylko przezK. J. (2), zakres odpowiedzialności oraz zadań do wykonania.
- znamiennym jest, iż żaden z oskarżonych nie zaprzeczał zeznaniom świadków – pokrzywdzonych, warunków przedstawianej oferty, pobrania opłaty, zawarcia umowy oraz przewidywanego czasu jej realizacji – umówienia terminu montażu instalacji;
- w przeszłości zawarto kilkaset umów o świadczenie w/w usług, które zrealizowano.
- zdaniem Sądu nie jest istotne w przedmiotowej sprawie ustalenie zadań poszczególnych oskarżonych w prowadzonej działalności gospodarczej, skoro dopełnili oni wszelkich starań aby wykonać zawarte umowy.
- świadkowie – pokrzywdzeni wskazywali na okoliczności zawarcia umów, sposobu płatności, ustaleń telefonicznych odnośnie wykonania montażu instalacji;
- oskarżeni zawierali umowy osobiście, legitymując się autentycznymi identyfikatorami, działając na podstawie prawdziwej, rzetelnej umowy zawartej z telewizją satelitarną
- zeznania osób nie związanych z oskarżonymi,
- osoby te poniosły realną szkodę poprzez zawarcie umowy, która nie została wykonana w terminie. Oczywistym jest, iż w tej sytuacji złożyły zawiadomienia o popełnieniu przestępstw.
- dotyczą zarzutów z tego samego okresu czasu jak zarzucane w tym postępowaniu
- związane z tym samym działaniem oskarżonej, w tym samym składzie osobowym, tylko że w tym postępowaniu oskarżonymi są świadkowie z poprzednich spraw
- ustalenia faktyczne są identyczne we wszystkich sprawach
- wyrok prawomocny k. 1160 – 1168 – utrzymany w mocy wyrokiem SO w Olsztynie sygn. akt VII Ka 580/21
- nieprawomocny na dzień 14.12.2021r
- uniewinnienie na skutek apelacji – wyrok SO w Olsztynie sygn. akt VII Ka 123/21
- uniewinnienie na skutek apelacji – wyrok SO w Olsztynie sygn. akt VII Ka 696/21

0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☒

3.5. Uniewinnienie

1.

K. J. (2),
A. N.
A. S.
A. J.

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

Artykuł 286 określa odpowiedzialność za oszustwo, którym według tego przepisu jest motywowane celem korzyści majątkowej doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej czynności. Istota tego przestępstwa polega więc na posłużeniu się fałszem jako czynnikiem sprawczym, który ma doprowadzić pokrzywdzonego do podjęcia niekorzystnej decyzji majątkowej (odróżnia to oszustwo od zaboru i innych przestępstw przeciwko mieniu; bliżej zob. T. Oczkowski, Oszustwo jako przestępstwo majątkowe i gospodarcze, Kraków 2004, s. 9 i n.). Wprowadzenie w błąd (zwane oszustwem "czynnym") polega na tym, iż sprawca własnymi podstępnymi zabiegami doprowadza pokrzywdzonego do mylnego wyobrażenia o określonym stanie rzeczy (np. co do wartości przedmiotu, cech sprzedawanego lub nabywanego towaru, możliwości uzyskania korzyści z zawartej transakcji itp.), natomiast "wyzyskanie błędu" - to celowe skorzystanie z mylnego wyobrażenia o wartości rzeczy, skutkach transakcji itp., w jakim znajduje się pokrzywdzony. Tę formę oszukańczego zachowania nazywa się niekiedy "oszustwem biernym", co jednak nie jest ścisłe, gdyż sprawca musi przejawiać określoną aktywność, aby wyzyskać błąd pokrzywdzonego. Oszustwo jest przestępstwem trudnym do udowodnienia, a to ze względu na konieczność wykazania zamiaru bezpośredniego kierunkowego, tak co do celu działania, jak i używanych środków. Dlatego też, ze względu na wymagania w zakresie strony podmiotowej oszustwa, nie wypełnia znamion tego przestępstwa sam fakt, iż pożyczkobiorca, pomimo upomnień ze strony pożyczkodawcy, nie zwraca pożyczki (zob. wyrok SN z dnia 16 stycznia 1980 r., V KRN 317/79, OSNPG 1980, nr 6, poz. 81).
W przedmiotowej sprawie ponad wszelką wątpliwość udowodniono, że zawarto z pokrzywdzonymi umowy, których nie wykonano. Umowy te zawarto na podstawie autentycznej umowy o przedstawicielstwo z(...). Tylko, że niewykonanie umów nie było w żaden sposób zawinione przez oskarżonych i nie świadczy to o odpowiedzialności karnej zart. 286§1kk.
Wskazane powyżej dowody przekonują Sąd, iż oskarżeni podjęli w ramach swoich obowiązków wszelkie działania, które mogłyby doprowadzić do zrealizowania zawartych umów.
W toku procesu zwrócili należności pokrzywdzonym, korzyści osiągniętych w ramach zawartych, ale niewykonanych umów.
Podkreślić należy, iżK. J. (1)współpracowała z(...)(także z jej poprzednikiem prawnymC.(...)) od 2007r. Początkowo była przedstawicielem handlowym, następnie menadżerem grupy sprzedażowej, a od 2015r prowadziła własną placówkę. W okresie od 2016r do 2020r, działając w ramachfirmy (...) sp. z o.o.skutecznie zawarto i wykonano 700 umów. Późniejszy brak reazliacji umów wynikał z problemów zdrowotnychK. J. (1)oraz problemów z zapewnieniem obsługi montażu przyłączy telewizji satelitarnej.
W momencie zawierania umów nie było żadnych dowodów, które mogłoby świadczyć o tym, że oskarżeni chcieli oszukać swoich kontrahentów.
Z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2010r wynika, iż odpowiedzialności za czyn zart. 286§1kknie można redukować do odpowiedzialności za dług, wynikający z niewykonania umowy (LEX 619605, sygn. akt II KK 21/10). Podstawowym kryterium rozgraniczającym oszustwo od niewywiązania się ze zobowiązania o charakterze cywilno-prawnym (...) jest istnienie w chwili zawierania umowy wymaganego przez przepis karny zamiaru bezpośredniego o szczególnym zabarwieniu.
Nie każda przecież, nawet nierzetelna realizacja stosunku zobowiązaniowego oznacza automatycznie zrealizowanie znamion oszustwa (...) – wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18.11.2008r sygn. akt II AKa 167/08; LEX 491922. Podobnie również w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28.02.2002r sygn. akt II AKa 4/02; LEX 104430 – z uzasadnienia: Podstawowym kryterium rozgraniczenia oszustwa (art. 286 k.k.) od niewywiązania się z zobowiązania o charakterze cywilno-prawnym, a takie łączyło oskarżonego z W. K. z racji umowy zawartej w dniu (...) jest istnienie w chwili zawierania przedmiotowej umowy wymaganego przez przepis karny zamiaru bezpośredniego o stosownym zabarwieniu. Oszustwo w rozumieniukodeksu karnegomoże być przestępstwem popełnionym tylko umyślnie, z zamiarem bezpośrednim, kierunkowym, obejmującym cel i sposób działania. Choćby z tego powodu, nie każda nierzetelna realizacja umowy cywilno-prawnej może stanowić przestępstwo oszustwa.
Nie każde nie wykonane prawidłowo zobowiązanie należy traktować jako oszustwo. Po to istnieje procedura cywilna egzekucji roszczeń aby przymusić niesolidnego dłużnika do realizacji zobowiązania. Nie można wychodzić z założenia, że każdy, kto nie wywiązał się z umowy jest oszustem. Należy jeszcze udowodnić mu zamiar dokonania tego czynu w chwili zaciągania zobowiązania. W przedmiotowej sprawie takiego zamiaru brak. W tej sprawie zdaniem Sądu brak jest dowodów na popełnienie przez oskarżonych zarzucanych im czynów, stąd orzeczono jak w sentencji.
Oczywiście najskuteczniej jest wyegzekwować dług w postępowaniu karnym, ponieważ w sytuacji wydania wyroku skazującego Sąd zobowiązuje sprawcę do naprawienia szkody, a niejednokrotnie zawiesza wykonanie kary pozbawienia wolności. Wówczas brak spłaty świadczenia stanowi podstawę do zarządzenia wykonania kary.

1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne iśrodki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7

KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

Rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania –art. 632 pkt. 1 kpk, są konsekwencją wydanego wyroku uniewinniającego.

1.Podpis

{KONIEC}