Sąd Okręgowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2036/21
Data wyroku: 2022-07-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maja Sawicz
Podstawa prawna: art. 45 krio

Sygnatura akt I C 2036/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Ś., dnia 1 lipca 2022 roku
Sąd Okręgowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Maja Sawicz
po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2022 roku w Świdnicy
na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwaR. D.
przeciwkoB. D.
o zapłatę

I
oddala powództwo w całości;

II
zasadza od powoda na rzecz pozwanej koszty procesu w kwocie 5417 zł.

Sygn. akt I C 2036/21

UZASADNIENIE
PowódR. D.w pozwie przeciwkoB. D.wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 125 000 zł oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania. Jako podstawę żądania powód wskazał zwrot nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty pozwanej stron (art. 45 krio) w postaci budowy domu jednorodzinnego na działce należącej od pozwanej, dla której Sąd Rejonowy w(...)prowadziksięgę wieczystą nr (...).
Powód podał, że strony pozostawały w związku małżeńskim od 26 września 1987 r. do 3 maja 2007 r. Pozwana jest właścicielką nieruchomości położonej wŁ., którą nabyła przed zawarciem małżeństwa z powodem. W dniu 26 października 1989 r. wydano pozwolenie na budowę i od tej pory strony ze wspólnych środków pieniężnych wybudowały dom jednorodzinny, który obecnie stanowi wyłączną własność pozwanej. Powód podał także, że budynek ten wyposażony jest w meble i sprzęty potrzebne do zamieszkania. Powód podniósł, że pozwana zamierza sprzedać sporną nieruchomość za cenę 290 000 zł. Dlatego żąda on zwrotu nakładów poniesionych z majątku wspólnego stron na majątek osobisty pozwanej w wysokości 125 000 zł przyjmując wartość działki w kwocie 40 000 zł. Powód podał nadto, że 16 marca 2018 r. strony dokonały uregulowania wspólnego majątku przed niemieckim notariuszemJ. S., ale bez uwzględnienia spornej nieruchomości wŁ., która stanowi wyłączną własność pozwanej. Ponadto do 2019 r. orzeczenie Sądu niemieckiego o rozwiązaniu małżeństwa stron nie zostało w Polsce umiejscowione.
Powód powołując się na przepisart. 41 Prawa prywatnego międzynarodowegow zw. zart. 1138 kpcpodniósł, że wyłącznym do rozpoznania niniejszej sprawy jest polski Sąd z uwagi na położenie spornej nieruchomości na terenie Polski.
W odpowiedzi na pozew ( k.125 i n.) pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu zarzucając, że jedyną wolą stron zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 16 marca 2018 r. przed niemieckim notariuszem było ostateczne i całościowe rozwiązanie spraw majątku rozwiedzionych małżonków i jak oświadczyły w treści umowy wraz z realizacją umowy wszystkie wzajemne roszczenia zostają między stronami zaspokojone. Dlatego – zdaniem pozwanej – umowa ta wyczerpuje wszelkie roszczenia stron z tytułu majątku wspólnego.
Pozwana zarzuciła także, że po rozwiązaniu małżeństwa w 2007 .r strony wspólnie uzgodniły, że powód nie będzie zgłaszał żadnych roszczeń wobec nieruchomości położonej wŁ.w zamian za to, że pozwana nie będzie żądała od powoda zasądzenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci:K. D.ur. (...)iA. D.ur. (...)Dlatego pozwany nie płacił na rzecz dzieci alimentów i z tego tytułu zaoszczędził ok. 80 000 euro.
Jednocześnie pozwana podała, że powód w 1991 r. wyjechał do Niemiec w celach zarobkowych, gdzie strony po kilku latach wspólnie zamieszkały. Natomiast budynek mieszkalny na należącej do niej działce był wspólnymi siłami stron i jej rodziny i dopiero po 20 latach został ostatecznie ukończony, ale nadal nie nadaje się do zamieszkania. Jednak do dziś tylko ona sama opłaca podatki i ponosi wszystkie wydatki związane z jego utrzymaniem, tj. opłaty za energię elektryczną. Pozwana zakwestionowała również wysokość nakładów, które należą się powodowi określając je na kwotę 100 000 zł

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 17 maja 1983 r. pozwana nabyładziałkę budowlaną nr (...)położoną przyul. (...)wŁ., dla której Sąd Rejonowy w(...)prowadziksięgę wieczystą nr (...).Decyzją nr (...)z dnia 26 października 1989 r. pozwana uzyskała pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na przedmiotowej działce.
Dowód:

⚫

umowa sprzedaży z dnia 17.05.1983 r. k.6,7;

decyzja nr (...);

odpisksięgi wieczystej (...)z dnia 19.07.2019 r. k.12,13.

B. D.iR. D.zawarli związek małżeński(...)r. wŁ.. Z tego związku pochodzą dwie dorosłe córki stron:K. D.ur. (...)iA. D.ur.(...)Po ślubie strony zamieszkały u rodziców pozwanej z zamiarem budowy własnego domu na działce pozwanej. W 1990 r. pozwany wyjechał do Niemiec w celach zarobkowych. W następnym roku pozwana wraz z córkami wyjechała do męża i podjęła pracę w pralni, a także jako sprzątająca. Powód pracował w branży budowlanej. Strony zdecydowały, że dochody pozwanej będą przeznaczać na bieżące utrzymanie rodziny, natomiast dochody pozwanego – przeznaczały na oszczędności. Dzięki temu strony wkrótce nabyły na własność mieszkanie w Niemczech, uzyskując na ten cel także kredyt bankowy. Budową domu wŁ.do 1991 r. zajmowała się pozwana mieszkająca w Polsce. Kupowała materiały budowlane. Powód natomiast wykonywał prace budowlane podczas urlopu. Pomagali mu przy tym ojciec i brat pozwanej. Ostatnie prace budowlane strony wykonały w 1995 r. i od tego czasu przestały się nim interesować. Centrum życiowe stron koncentrowało się w Niemczech. Strony przyjeżdżały do Polski wyłącznie na urlop, mieszkając u rodziców pozwanej. Budynek na działce pozwanej doglądała rodzina pozwanej mieszkająca kilka domów dalej, uiszczając nawet opłaty podatkowe z tego tytułu. Powód nigdy nie żądał od pozwanej, aby darowała mu udział w spornej nieruchomości.
Dowód:

⚫

odpis skrócony aktu małżeństwa stron k.10;

przesłuchanie stron k. 254, 260.

Ponieważ powód nadużywał alkoholu na tym tle dochodziło do awantur i przemocy wobec członków rodziny. Zdarzało się, że pozwana wobec nagannego zachowania męża wezwała Policję. W wyniku czego strony rozstały się w 2000 r. i zamieszkały osobno: pozwana wraz z dziećmi w domu samotnej matki. Powód w tym czasie podjął terapię z powodu nadużywania alkoholu i swojego zachowania. Po czterech miesiącach pozwana ponownie zamieszkała z mężem i dziećmi, ale terapia pozwanego okazała się nieskuteczna, ponieważ w 2005 r. pozwana zmuszona była wezwać Policję z powodu zachowania męża, wobec którego orzeczono zakaz zbliżania się do rodziny. Po dwóch tygodniach w obawie przed mężem pozwana wynajęła mieszkanie i zabierając dzieci wyprowadziła się. Od tej pory strony nie prowadziły wspólnego gospodarstwa domowego, chociaż utrzymywały wspólne relacje. Na początku lat 2000-nych powód uległ wypadkowi i przez pewien okres był osobą bezrobotną. Pomimo tego strony w latach 2000- 2005 zaoszczędziły ok.40 000 euro na wspólnym rachunku bankowym. Jednak pozwany samodzielnie i bez wiedzy i zgody żony je podjął, informując pozwaną, że został okradziony.
Dowód:

⚫

przesłuchanie pozwanej, k. 260;

przesłuchanie powoda, k. 254

Ostatecznie związek małżeński stron został rozwiązany orzeczeniem Sądu Rejonowego w(...)z dnia 3 maja 2007 r. ( sygn akt 27 F 86/06). Chcąc uregulować sytuację majątkową strony dokonały podziału majątku dorobkowego zgromadzonego w Niemczech w latach 1990-2007 i ustaliły, że powód przejmie na własność nieruchomość zabudowaną domem mieszkalnym o powierzchnidziałki (...)m2, w którym faktycznie do dzisiaj mieszka i spłaci pozostałą części kredytu w kwocie 69 000 euro, o wysokość którego pomniejszona została spłata powoda na rzecz pozwanej. Pozwana z tytułu podziału majątku stron otrzymała od powoda kwotę 40 000 euro. Powód nie utrzymuje żadnych relacji z córkami i powódką. W lipcu 2007 r. powód ponownie się ożenił,
Dowód:

⚫

odpis skrócony akt małżeństwa stron k-10;

akt notarialny nr(...)zawierający umowę podziału majątku stron z dnia 16.03.2018 r. sporządzony przez NotariuszaJ. S.prowadzącego Kancelarię wL.wN.wraz z tłumaczeniem k.14 do 30;

przesłuchanie powoda k.254;

przesłuchanie pozwanej k.260.

N.budynek na nieruchomości pozwanej jest w stanie surowym. Posiada tylko instalację elektryczną. Dotychczas nie został odebrany jako nadający się do zamieszkania. Pozwana opierając się na opinii biura nieruchomości z zamiarem sprzedaży działki wystawiła w 2019 r. ofertę za cenę 290 000 zł, ale dotychczas takiej ceny nie uzyskała i działki nie sprzedała.
Dowód:

⚫

oferta sprzedaży spornej nieruchomości k.11

przesłuchanie pozwanej, k. 260;

częściowo przesłuchanie powoda, k. 254.

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jest niezasadne.
Zgodnie z treściąart. 45 kriokażdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny (§ 2). Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego (§ 3).
W świetle ustaleń dokonanych w toku postępowania dowodowego Sąd przyjął, że powód bezzasadnie żąda zwrotu nakładów poczynionych z majątku wspólnego stron na majątek osobisty powódki w postaci budynku mieszkalnego wzniesionego na działce budowlanej pozwanej położonej wŁ.. Żądanie powoda stoi bowiem w sprzeczności w literalnym brzmieniem przepisuart. 45 krio, z którego wywodzi żądanie oraz zasadami współżycia (art. 5 kc), w szczególności zasadą słuszności. Należy zauważyć, że powód w czasie trwania małżeństwa stron zobowiązany był do zaspokajania potrzeb rodziny, w tym potrzeb mieszkaniowych. Tymczasem powód początkowo, tj. w latach 1987-1991 r. potrzeby rodziny w tym zakresie zaspokajał korzystając z uprzejmości rodziców pozwanej, a następnie strony zaspokajały je mieszkając w Niemczech. Przy czym wobec nagannego zachowania pozwanego powódka wraz dziećmi zmuszona została do zamieszkania w domu samotnej matki, a od 2005 r. do opuszczenia wspólnego domu stron w Niemczech i wynajęcia oddzielnego mieszkania. Należy podkreślić, że pozwana zmuszona została również do samodzielnego utrzymania siebie i dzieci stron, gdyż powód przez wiele lat nie łożył na rodzinę i zaspokajał wyłącznie własne potrzeby. Co zresztą, było przyczyną rozpadu małżeństwa i zerwania stosunków córek z ojcem. Natomiast od 2003 r. pozostawał w ogóle bez pracy z powodu wypadku, któremu uległ.
W niniejszej sprawie niewątpliwym jest strony pozostawały związku małżeńskim od 26 września 1987 r. do 3 maja 2007 r. W tym czasie, a ściślej w latach 1990-1995 strony ze wspólnych środków finansowych wybudowały budynek mieszkalny na działce położonej wŁ.należącej do pozwanej, która nabyła działkę przed ślubem. Poza sporem było, że udziały stron w majątku wspólnym były jednakowe, a dochody porównywalne. Nic też nie stało na przeszkodzie, aby pozwana przekazała powodowi udział w nieruchomości odpowiadający jego nakładowi. Co więcej, wszystkie kwestie formalne i finansowe z tytułu nieruchomości spoczywały na pozwanej.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że powód pozostając w związku małżeńskim z pozwaną był zobowiązany do zapewnienia pozwanej i stworzonej wraz nią rodzinie mieszkania oraz środków jego utrzymania. Zatem nakład w postaci własnej pracy i środków finansowych uzyskanych pracy zarobkowej wniesiony w budowę domu należącego do pozwanej należy traktować jako zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych swoich własnych i swojej rodziny, któremu ostatecznie powód nie sprostał, ponieważ budynek jest nadal w stanie surowym i nie został dotychczas uznany jako nadający się do zamieszkania, co zresztą powód przyznał podczas przesłuchania.
Dlatego w świetle powyższych rozważań i stosując nadto zasadę słuszności (art. 5 kc) –Sąd przyjął, że powód niezasadnie żąda zwrotu nakładów poczynionych na budynek znajdujący się na działce pozwanej położonej wŁ.albowiem świadomie i dobrowolnie świadczył pracę na poczet zaspokojenia w przyszłości potrzeb rodziny, która nigdy tam ostatecznie nie zamieszkała z różnych przyczyn, w tym także z takich, że dom nie nadawał się do zamieszkania.
Konstatując Sąd uznał powództwo za niezasadne i na podstawieart. 45 kcoddalił jej w całości.
Dokonując oceny materiału dowodowego Sąd dał w całości wiarę zeznaniom stronom w zakresie, w której znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, w szczególności odpisie małżeństwa stron i umowy notarialnej o podziale majtku dorobkowego stron. W tym zakresie zeznania stron wzajemnie się też uzupełniają.
Mając na uwadze rozstrzygniecie w niniejszej sprawie Sąd na podstawieart. 98 kpczasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty procesu, na które składa: wynagrodzenie adwokackie i opłata kancelaryjna.