Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 2542/20
Data wyroku: 2021-02-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Ewa Milczarek
Podstawa prawna: art. 21 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych

Sygn. akt VI U 2542/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2021 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący Sędzia Ewa Milczarek
Protokolant – starszy sekretarz sądowy Sylwia Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2021 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:E. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 29 września 2020 r., znak:(...)
w sprawie:E. B.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o rekompensatę

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonejE. B.prawo do rekompensaty jako dodatku do kapitału początkowego od dnia 15 września 2020 r.,

2
stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji,

3
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.na rzecz ubezpieczonej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. akt VI U 2542/20

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówił ubezpieczonejE. B.prawa do rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach, na podstawieart. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczona nie udowodniła 15 lat stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, bowiem nie było podstaw do uznania okresu pracy od 12.06.1979 r. do 13.11.1994 r. jako pracy w szczególnych warunkach.
Od tej decyzji ubezpieczona wniosła odwołanie wskazując, że w okresie od 12.06.1979 r. do 13.11.1994 r. jako składacz fotoskładu pracowała przy pracach z działu XI pkt. 2 zał. A rozporządzenia z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i okresy te po zsumowaniu łącznie dają ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach co uprawnia ubezpieczoną do rekompensaty zart. 21 ustawy o emeryturach pomostowych. Ubezpieczona wniosła o zmianę decyzji i przyznanie prawa do rekompensaty oraz o zasadzenie kosztów procesu.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonaE. B.,urodzona (...), ukończyła liceum ogólnokształcące i zatrudniła się wZakładach (...)wB., podejmując jednocześnie naukę w Zaocznym TechnikumP.wW.. Ubezpieczona zatrudniła się wZakładach (...)wB.na stanowisku składacza fotoskładu. Początkowo odbywała trzymiesięczny staż a od września 1979 r. pracowała już jako pełnoprawny składacz w dziale fotoskładu. W dziale fotoskładu pracowało łącznie około 30 osób.
W czasie trzymiesięcznego przyuczania do zawodu ubezpieczona wykonywała jednak obowiązki składacza. Od 13.09.1979 r. stale i w pełnym wymiarze czasu ubezpieczona wykonywała obowiązki składacza w dziale fotoskładu i składała na komputerze teksty potrzebne do produkcji książek. Była to praca wymieniona w punkcie 2 działu XI zał. A do rozporządzenia z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Jako składacz fotoskładu ubezpieczona pracowała do 31.12.1985 r. Następnie awansowała i została programistą ale nadal zajmowała się składaniem i programowaniem tekstów. W spornym okresie od 12.06.1979 r. do 13.11.1994 r. ubezpieczona pracowała wyłącznie przy pracach wymienionych w pkt. 2 działu XI załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach Nie korzystała w tym okresie z urlopów bezpłatnych, nie otrzymywała dodatków za pracę w szczególnych warunkach.
dowód: dokumenty w aktach osobowych ubezpieczonej, zeznania ubezpieczonej-zapis A/V k.38
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów w aktach osobowych ubezpieczonej oraz w jej aktach rentowych, których prawdziwości strony nie kwestionowały oraz zeznań ubezpieczonej, które były szczere i spontanicznie opisywały pracę ubezpieczonej oraz znajdowały potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w jej aktach osobowych. Dlatego, zdaniem Sądu Okręgowego zeznania ubezpieczonej zasługiwały na wiarę
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, zdaniem Sądu Okręgowego, w sposób niebudzący wątpliwości, że ubezpieczona w okresie od 12.06.1979 r. do 13.11.1994 r. wZakładach (...)im.(...) S.A.wB.wykonywała pracę składacza fotoskładu czyli pracę z działu XI pkt 2 załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i okres ten wynosi ponad wymagane15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Stosownie do treściart. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(Dz.U. z 2015 r. poz. 965) rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
W art. 21 i 23 ww. ustawy określono warunki nabycia prawa do rekompensaty i sposób jej przyznawania. Zgodnie z art. 21 ustawy rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Artykuł 23 ustawy o emeryturach pomostowychstanowi, iż ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę. Rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Rekompensata jest zatem odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze dla osób, które rozpoczęły pracę przed 1 stycznia 1999 r. i nie nabędą prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (analogiczne stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 25 listopada 2010 r. (K 27/09, OKT-A 2010, Nr 9, poz. 109).
W związku z powyższym, aby przyznać ubezpieczonej prawo do rekompensaty, ubezpieczona musiała ona udowodnić, że ma co najmniej 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Sąd dokonał więc oceny ustalonego stanu faktycznego w kontekście przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Zgodnie z treściąart.32 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r.w sprawie emerytur i rent z FUS -ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 ( 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet.) W myśl ustępu 2 art.32 cytowanej ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wustępie 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r, które nadal zachowały swoją moc na warunkach określonych wart. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Niemniej jednak należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych,art. 472 i 473 k.p.c.umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z powołanymi przepisami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Zaliczenie nieudokumentowanych, spornych okresów pracy w szczególnych warunkach do stażu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu o świadczenie emerytalno-rentowe dopuszczalne jest – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 27 maja 1985 r. (III UZP 5/85, LEX nr14635) – przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu jego likwidacji lub zniszczenia dokumentów dotyczących zatrudnienia.
Okres pracy w warunkach szczególnych można również ustalić w postępowaniu sądowym na podstawie akt osobowych pracownika.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd potwierdziło fakt pracy ubezpieczonej w spornym okresie w szczególnych warunkach o których mowa w dziale XI poz.2 załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r., i okres ten przekracza 15 letni okres, czego nie kwestionował organ rentowy.
Mając na względzie powyższe, skoro ubezpieczona spełniła warunki do uzyskania spornego świadczenia w postaci rekompensaty, jako dodatku do kapitału początkowego, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd orzekł jak w wyroku.
Na zasadzie art. 118 ust 1 a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS Sąd Okręgowy orzekł o braku odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji z uwagi na brak w sprawie świadectwa pracy w szczególnych warunkach, co wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przed Sądem na okoliczność charakteru pracy ubezpieczonej.
Na podstawieart.98 k.p.c.oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych Sąd orzekł o kosztach zastępstwa prawnego, przyznając pełnomocnikowi ubezpieczonej podwójną stawkę wynagrodzenia podstawowego z uwagi na nakład pracy pełnomocnika wyrażający się w starannym i obszernie sformułowanym odwołaniu oraz udziale pełnomocnika w rozprawie przed Sądem.
SSO Ewa Milczarek