Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1026/13
Data wyroku: 2021-11-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Nowicka-Midziak
Słowa kluczowe: Bezumowne korzystanie, Odszkodowanie
Podstawa prawna: art 225 k.c., art. 224 par.2 k.c.
Teza: nietezowane

Sygn. akt: I C 1026/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 listopada 2021 r.

S ąd Rejonowy wG.I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka - Midziak
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2021 r. wG.
sprawy z powództwaW. M. (1)
przeciwkoM. J.,J. J. (1),S. J.
o zapłatę
1. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 21 386 zł. (dwadzieścia jeden tysięcy trzysta osiemdziesiąt sześć złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 31 lipca 2013r do dnia zapłaty, z tym ustaleniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty;
2. oddala powództwo co do żądania zapłaty od pozwanych solidarnie;
3. umarza postępowanie w sprawie w pozostałym zakresie;
4. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 5 435 zł. (pięć tysięcy czterysta trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z tym ustaleniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty;
5. nakazuje ściągnięcie od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 1039,22 zł. (jeden tysiąc trzydzieści dziewięć złotych dwadzieścia dwa grosze) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego z tym ustaleniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty.

UZASADNIENIE
PowódW. M. (2)domaga3siê od pozwanychJ.(...),M.(...)orazS.(...)solidarnej zap3aty kwoty 24.346,00 z3wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 lipca 2013 roku do dnia zap3aty oraz zwrotu kosztów procesu wed3ug norm przepisanych.
W uzasadnieniu poda3, ¿e jest w3acicielem nieruchomoci po3o¿onej wG.przy ul. gen.O.-D., dla której prowadzona jest ksiêga wieczysta o numerze(...), w sk3ad której wchodzi dzia3ka bezumownie zajmowana przez pozwanych. Obszar zajêcia stanowi grunt o powierzchni 329 m2, na którym usytuowany jest budynek mieszkalny, który pozwani zamieszkuj1. Pozwani nie uiszczaj1jakichkolwiek op3at na rzecz w3aciciela. Roszczenie obejmowa3o okres od stycznia 2009 roku do grudnia 2011 roku (11.844,00 z3przy stawce 1 z3/m2) oraz od stycznia 2012 roku do lipca 2013 roku (12.502,00 z3przy stawce 2 z3/m2).
Wezwania do zap3aty pozosta3y bez odpowiedzi.
(pozew  k. 2-3)
Pozwani w odpowiedzi na pozew wnieli o zawieszenie postêpowania z uwagi na tocz1ce siê wówczas postêpowanie o zasiedzenie z wnioskuS.(...)co do dzia3ki gruntu objêtej postêpowaniem. Z ostro¿noci wnieli o oddalenie powództwa.
(odpowied na pozew  k. 37)
Na rozprawie dnia 18 stycznia 2021 roku pe3nomocnik powoda owiadczy3, ¿e z uwagi na zajmowanie przez pozwanych powierzchni 289 m2, co wynika zopinii (...)w sprawie o zasiedzenie prowadzonej pod sygn. akt VII Ns 1312/09 zmienia ¿1danie pozwu, domagaj1c siê aktualnie zap3aty kwoty 21.386,00 z3wraz z odsetkami jak w pozwie, a co do pozosta3ej czêci nale¿noci cofa powództwa i zrzeka siê roszczenia.
(protokó3rozprawy  k. 232-232v., p3yta  k. 233)
(...)stan faktyczny:
W okresie objêtym pozwem powód by3w3acicielem nieruchomoci, dla której prowadzona jest ksiêga wieczysta o numerze(...), sk3adaj1ca siê m.in. z dzia3ki oznaczonej ewidencyjnie numerem(...)¿onej przy ul. gen.O.-D.11H.
(fakt bezsporny nadto potwierdzony: odpisem zupe3nym KW  k. 4-6v.)
W okresie objêtym pozwem pozwani bezumownie i bez uiszczania wynagrodzenia zajmowali przedmiotow1nieruchomoæ w czêci nie mniejszej ni¿ 289 m2.
(fakt bezsporny nadto potwierdzony: protoko3ami  k. 8-11v., zeznaniami pozwanegoM.(...) k. 79, p3yta  k. 81)
Stawka wolnorynkowego czynszu dzier¿awnego dzia3ki o numerze(...):
a) w okresie od stycznia 2009 roku do grudnia 2010 roku 2,00 z3/m2,
b) w okresie od stycznia 2011 roku do grudnia 2012 roku 2,50 z3/m2,
c) w okresie od stycznia 2013 roku do lipca 2013 roku 3,00 z3/m2.
(dowód: niekwestionowanaopinia (...)s1dowego z zakresu wyceny nieruchomoci  k. 249-284)
Pismami z dnia 19 lipca 2013 roku powód wezwa3ka¿dego z pozwanych do zap3aty kwoty 32.280,20 z3tytu3em bezumownego korzystania z opisanej wy¿ej nieruchomoci w okresie od stycznia 2009 roku do lipca 2013 roku  w terminie 7 dni. Dochodzona kwota obejmowa3a m.in. nale¿noæ g3ówn1w kwocie 24.346,00 z3.
(fakt bezsporny nadto potwierdzony: wezwaniami  k. 15-17 wraz z potwierdzeniem ich nadania  k. 18)
Wniosek pozwanejS.(...)o zasiedzenie przedmiotowej czêci nieruchomoci postanowieniem(...)Rejonowego wG.z dnia 7 wrzenia 2018 roku zosta3prawomocnie oddalony.
(dowód: postanowienie z dnia 07.09.2018r. w sprawie VII Ns 1255/16  k. 186 wraz z uzasadnieniem  k. 187-214, postanowienie z dnia 07.11.2019r. w sprawie XVI Ca 32/19  k. 198 wraz z uzasadnieniem  k. 199-214)
Po wniesieniu pozwu powód zby3nieruchomoæ, dla której prowadzona jest ksiêga wieczysta o numerze(...). Powód nie wyzby3siê wierzytelnoci objêtej pozwem.
(dowód: pismo z dnia 31.01.2019r., owiadczenie pozwanego  k. 300)
(...)¿y3, co nastêpuje:
P.¿szy stan faktyczny(...)po rozwa¿eniu ca3ego zebranego w sprawie materia3u dowodowego w postaci dowodów z dokumentów przed3o¿onych przez strony, zeznañ pozwanegoM.(...), dowodu z akt(...)Rejonowego wG.w sprawie o zasiedzenie, a nadto z dowodu z pisemnejopinii (...)s1dowego do spraw szacowania nieruchomociJ.liwickiego.
(...)zgromadzony w sprawie materia3dowodowy(...), ¿e dowody z wymienionych powy¿ej dokumentów s1wiarygodne, albowiem ¿adna ze stron nie kwestionowa3a autentycznoci tych dokumentów, prawdziwoci twierdzeñ w nich zawartych, ani te¿ ¿adna ze stron nie zaprzeczy3a, ¿e osoby podpisane pod tymi dokumentami nie z3o¿y3y owiadczeñ w nich zawartych.
¯adna ze stron nie kwestionowa3aopinii (...)s1dowego z zakresu szacowania nieruchomoci,(...)nie mia3co niej w1tpliwoci.(...)rzetelnie i fachowo, z uwzglêdnieniem ca3okszta3tu materia3u dowodowego, a nadto zosta3a wyra¿ona w sposób jasny, zrozumia3y i nie zawiera luk czy sprzecznoci. Przedstawione przez bieg3ego wnioski co do wysokoci mo¿liwego do uzyskania czynszu, gdyby powód posiada3mo¿liwoæ swobodnego dysponowania zajêt1przez pozwanych czêci1nieruchomoci, s1kategoryczne, dobrze uzasadnione, a tak¿e nie budz1w1tpliwoci(...)w wietle zasad logicznego rozumowania oraz dowiadczenia ¿yciowego.(...)to równie¿ umowy dzier¿awy zawarte przez powoda, w których przyjêto ni¿sze stawki ni¿ ustalone przez bieg3ego (vide: k. 12-14v.).
Za wiarygodne(...)zeznania pozwanegoM.(...), które by3y szczere, spójne, nie budzi3y ¿adnych w1tpliwoci w wietle zasad logicznego rozumowania i zasad dowiadczenia ¿yciowego. Nadto, zeznania te koreluj1z treci1pozosta3ego zgromadzonego w sprawie materia3u dowodowego.(...)z nich przede wszystkim, ¿e pozwani w okresie objêtym pozwem zajmowali sporn1nieruchomoæ. Wedle pozwanego by3to obszar poni¿ej 300 m2.
Bez znaczenia dla rozstrzygniêcia sprawy pozostawa3y orzeczenia o zap3atê z tytu3u bezumownego korzystania z gruntu przez pozwanego (vide: k. 85-86), albowiem dotyczy3y innego okresu. W szczególnoci na wzglêdzie mieæ nale¿y, ¿e w sprawach tych pozwani nie wdali siê w spór i nie kwestionowali obszaru zajêcia.
W ocenie(...)powództwo w niniejszej sprawie zas3ugiwa3o na uwzglêdnienie w ca3oci.
Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przys3uguje w3acicielowi wobec posiadacza samoistnego na podstawieart. 224 § 1 k.c., z którego wynika, ¿e samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowi1zany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zu¿ycie, ani za jej pogorszenie lub utratê. Nabywa w3asnoæ po¿ytków naturalnych, które zosta3y od rzeczy od31czone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane po¿ytki cywilne, je¿eli sta3y siê w tym czasie wymagalne. Zgodnie z§ 2jednak¿e, od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedzia3siê o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowi1zany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zu¿ycie, pogorszenie lub utratê, chyba ¿e pogorszenie lub utrata nast1pi3a bez jego winy.(...)jest zwróciæ pobrane od powy¿szej chwili po¿ytki, których nie zu¿y3, jak równie¿ uiciæ wartoæ tych, które zu¿y3. Na podstawieart. 225 k.c.obowi1zki samoistnego posiadacza w z3ej wierze wzglêdem w3aciciela s1takie same jak obowi1zki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedzia3siê o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy.
(...)na uwadze powy¿sze przepisy wskazaæ nale¿y, ¿e realizacja roszczenia windykacyjnego przywraca zgodny z prawem stan wy31cznego posiadania i korzystania z rzeczy przez jej w3aciciela. Przy czym stan, który polega na bezprawnym w3adaniu cudz1rzecz1prowadzi do powstania dodatkowego problemu wzajemnych rozliczeñ pomiêdzy w3acicielem i posiadaczem rzeczy. Na gruncie wskazanych przepisów, maj1tkowy interes w3aciciela wymaga bowiem uzyskania rekompensaty od posiadacza za korzystanie z rzeczy.
W niniejszej sprawie poza sporem by3o, ¿e pozwani korzystali z czêci dzia3ki gruntu oznaczonej ewidencyjnie numerem(...), wchodz1cej w sk3ad nieruchomoci, dla której(...)Rejonowy wG.prowadzi ksiêgê wieczyst1o numerze(...).
Zarzut zasiedzenia, na skutek prawomocnego oddalenia wniosku w tym przedmiocie z3o¿onego przez pozwan1S. J.w sprawie tut.(...)o sygn. akt VII 1255/16  jako okolicznoæ prejudycjalna  nie zas3ugiwa3na uwzglêdnienie.
Pozwani nie kwestionowali obszaru zajêcia. Jedynie podczas przes3uchania pozwanyM.(...), ¿e o ile pozwani zajmuj1czêæ nieruchomoci powoda, to obszar ten wynosi mniej ni¿ 300 m2. W tej sytuacji powód owiadczy3, ¿e obszar zajêcia ustalono w sprawie o zasiedzenie na 289 m2 i fakt ten nie by3przez pozwanych kwestionowany. Pozwani  mimo ¿e reprezentowani byli przez fachowego pe3nomocnika  nie wypowiedzieli siê co do tego faktu, dlatego bior1c pod uwagê ca3okszta3t sprawy, nale¿a3o uznaæ go za przyznany (art. 230 k.p.c.).
W zwi1zku z powy¿szym na pozwanych jako na posiadaczach w z3ej wierze ci1¿y3obowi1zek zap3aty odszkodowania za bezumowne korzystanie z cudzej rzeczy. W okolicznociach niniejszej sprawy nie by3o podstaw do domniemania dobrej wiary (art. 7 k.c.) po stronie posiadaczy zale¿nych. PozwanyM.(...), ¿e w3aciciel nie interesowa3siê nieruchomoci1, a razem z ¿on1traktowali j1jako w3asn1 nabyt1w drodze zasiedzenia. Nie starali siê nigdy o uregulowanie spraw w3asnociowych.(...)starannego dzia3ania pozwani powinni wiedzieæ, ¿e nieruchomoæ zajmuj1bezumownie. Co wiêcej pozwani nie twierdzili nawet, ¿e zajmowali nieruchomoæ w dobrej wierze.
N.¿a3o zwróciæ uwagê, ¿e posiadacz jest zobowi1zany do wynagrodzenia za korzystanie z cudzej rzeczy bez wzglêdu na to, czy w3aciciel rzeczy, nie korzystaj1c z niej, poniós3jak1kolwiek stratê.(...)zatem ocenie jedynie fakt, w jakim zakresie pozwani ponosz1odpowiedzialnoæ finansow1za korzystanie z cudzej rzeczy, a nie sam1podstawê tej odpowiedzialnoci, nale¿a3o ustaliæ w jakiej wysokoci odszkodowanie nale¿y siê stronie powodowej z tytu3u bezumownego korzystania z nieruchomoci przez pozwanych
(...)podziela pogl1d, zgodnie z którym w3aciw1kwot1odszkodowania nale¿nego powodowi jest kwota, któr1posiadacz musia3by zap3aciæ w3acicielowi, gdyby jego posiadanie opiera3o siê na prawie, a zatem wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy obejmuje to wszystko, co uzyska3by w3aciciel, gdyby j1wynaj13, wydzier¿awi3lub odda3do odp3atnego korzystania na podstawie innego stosunku prawnego. Zastosowanie przy obliczeniu wysokoci nale¿nego odszkodowania powinna mieæ rednia stawka rynkowa obowi1zuj1ca na rynku nieruchomoci podobnych. Nadto zaznaczyæ trzeba, ¿e wynagrodzenie nale¿ne w3acicielom obejmuje ca3y okres, przez który posiadacz w z3ej wierze korzysta3z rzeczy.
(...)na uwadze powy¿(...)¿nego powodowi odszkodowania w oparciu o stawki wskazane wopinii (...)w sprawie bieg3ego s1dowegoJ.liwickiego.(...)za rzeteln1i wiarygodn1przyj13stawkê rynkow1miesiêcznego czynszu mo¿liwego do uzyskania z tytu3u dzier¿awy nieruchomoci przez pozwanych za okres od stycznia 2009 roku do grudnia 2010 roku  2,00 z3/m2, od stycznia 2011 roku do grudnia 2012 roku  2,50 z3/m2, a w okresie od stycznia 2013 roku do lipca 2013 roku  3,00 z3/m2. Zatem za ca3y okres objêty powództwem kwotê 21.386,00 z3z ograniczeniem do ¿1dania pozwu (art. 321 k.p.c.).(...)bowiem stawki na wy¿szym poziomie ni¿ ¿1da3ich powód.
(...)na uwadze, ¿e przy obliczaniu kwoty mo¿liwego do uzyskania na wolnym rynku czynszu za wskazany wy¿ej okres bieg3y uwzglêdni3stawki najmu obowi1zuj1ce na rynku lokalnym,(...), ¿e kwota tak obliczonego odszkodowania jest kwot1miarodajn1za bezumowne korzystanie z czêci przedmiotowej nieruchomoci.
O wysokoci nale¿nego w3acicielowi wynagrodzenia decyduj1stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy i czas posiadania rzeczy przez adresata roszczenia.P.liæ nale¿y, ¿e nale¿ne wynagrodzenie nie dzieli siê na wiadczenia okresowe, lecz jest nale¿noci1jednorazow1za ca3y okres korzystania z rzeczy przez posiadacza bez tytu3u prawnego (wyrok S1duN.¿szego z dnia 7 kwietnia 2000 roku w sprawie o sygn. akt IV CKN 5/00, LEX nr 52680).
N.¿y zaznaczyæ, ¿e powód nie utraci3legitymacji procesowej w trakcie procesu, albowiem po pierwsze zaprzeczy3, aby zby3wierzytelnoæ dochodzon1pozwem, a po drugie zgodnie zart. 192 pkt 3 k.p.c.zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objêtych sporem, nie ma wp3ywu na dalszy bieg sprawy; nabywca mo¿e jednak wejæ na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej.
(...)na uwadze powy¿sze,(...)od pozwanych na rzecz powódki wynagrodzenie obliczone w oparciu o stawki wskazane przez bieg3ego s1dowego, uznaj1c ¿e zosta3y one ustalone przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów, o czym orzek3w punkcie 1. sentencji wyroku na podstawieart. 225 k.c.w zw. zart. 224 § 2 k.c., uwzglêdniaj1c powództwo w ca3oci.
(...)za zasadne uzna3równie¿ przyznanie powodowi odsetek ustawowych za opónienie od zas1dzonej kwoty (zgodnie z ¿1daniem pozwu) na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c., zgodnie z którym je¿eli d3u¿nik opónia siê ze spe3nieniem wiadczenia pieniê¿nego, wierzyciel mo¿e ¿1daæ odsetek za czas opónienia, chocia¿by nie poniós3¿adnej szkody i chocia¿by opónienie by3o nastêpstwem okolicznoci, za które d3u¿nik odpowiedzialnoci nie ponosi.W.æ roszczenia zale¿a3a bowiem od up3ywu 7-dniowego terminu okrelonego w wezwaniach do zap3aty (vide: k. 15-17).
(...)zastosowanie przepisów o zobowi1zaniach solidarnych (art. 366 i nast. k.c.). W prawie polskim o istnieniu solidarnoci przes1dza bowiem ustawa lub wola stron wyra¿ona w umowie, a nie cechy zobowi1zania. Wynika to z jednoznacznego brzmieniaart. 369 k.c.Brak mo¿liwoci przypisania statusu d3u¿ników solidarnych kilku adresatom tego samego rodzajowo roszczenia uzupe3niaj1cego jak równie¿ brak innych ustawowych rozwi1zañ w tym zakresie przemawia za przyjêciem, ¿e osoby te odpowiadaj1in solidum. Konstrukcja odpowiedzialnoci in solidum znajduje bowiem zastosowanie, gdy jest jeden wierzyciel, kilku d3u¿ników odpowiedzialnych za spe3nienie takiego samego rodzajowo wiadczenia, które zmierza do zaspokojenia tego samego interesu prawnego w3aciciela, spe3nienie za wiadczenia przez jednego z d3u¿ników zwalnia pozosta3ych. Jak(...)N.¿szy w wyroku z dnia 14 sierpnia 1997 r., (II CKU 78/97, LEX nr 32276), odpowiedzialnoæ in solidum (solidarnoæ nieprawid3owa) wystêpuje wówczas, gdy wierzyciel mo¿e dochodziæ swego roszczenia od kilku osób, lecz na podstawie odrêbnych stosunków prawnych, jakie31cz1go z poszczególnymi podmiotami (por. wyrok SN z 27.01.2016 r., II CSK 95/15, LEX nr 2012106). W niniejszej sprawie nie chodzi o niepodzielnoæ wiadczenia odszkodowawczego, lecz niepodzielnoæ przyczyny, która doprowadzi3a do wyrz1dzenia szkody.Z.gruntu przez jednego z pozwanych wy31cza3o mo¿liwoæ korzystania z niego przez w3aciciela. Dla tak rozumianej jednolitej szkody liczba osób zajmuj1cych nieruchomoæ jest obojêtna (por. uchwa3ê SN z 21.10.2015r., III CZP 70/15, OSNC 2016/10/118).
Dlatego na podstawieart. 369 k.c.(...)w punkcie 1. wyroku przyj13odpowiedzialnoæ pozwanych na zasadzie solidarnoci nieprawid3owej (in solidum), oddalaj1c w punkcie 2. wyroku powództwo co do ¿1dania zap3aty od pozwanych solidarnie.
W punkcie 3. wyroku na podstawieart. 355 k.c.uznaj1c cofniêcie przez powoda pozwu za skutecznie przez pryzmat kryteriów wskazanych wart. 203 § 1 i 4 k.p.c.umorzono postêpowanie w pozosta3ym zakresie.
(...)na uwadze, ¿e z cofniêciem pozwu po31czone by3o zrzeczenie siê roszczenia, a zatem nie wymaga3o zgody pozwanych.(...)nie dopatrzy3siê okolicznoci wskazuj1cych na to, aby czynnoæ ta by3a sprzeczna z prawem lub zasadami wspó3¿ycia spo3ecznego albo zmierza3a do obejcia prawa.C.pozwu w czêci mog3o zostaæ z3o¿one ustnie na rozprawie, albowiem nie jest to zmiana powództwa w rozumieniuart. 193 k.p.c.wymagaj1ca z3o¿enia pisma procesowego (art. 193 § 21 k.p.c.).
O kosztach procesu orzeczono w punkcie 4. wyroku na podstawieart. 100 k.p.c.w zw. z § 6 pkt 5(...)MinistraS.ci z dnia 28 wrzenia 2002 roku w sprawie op3at za czynnoci radców prawnych oraz ponoszenia przez SkarbP.kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcê prawnego ustanowionego z urzêdu (Dz.U. 2002 nr 163 poz. 1349 ze zm), uznaj1c, ¿e pozwani przegrali proces niemal w ca3oci i zas1dzi3na rzecz powoda ca3oæ poniesionych przez niego kosztów procesu na co sk3ada3y siê: op3ata s1dowa od pozwu, op3ata skarbowa od pe3nomocnictwa, wynagrodzenie fachowego pe3nomocnika w osobie radcy prawnego oraz wykorzystana zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg3ego.
Ponadto w punkcie 5. wyroku na mocy art. 113 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach s1dowych w sprawach cywilnych rozstrzygniêto o nieop3aconych kosztach s1dowych (niepokryta zaliczk1czêæ wynagrodzenia bieg3ego), na to¿samej zasadzie jak przy orzekaniu o kosztach (art. 100 k.p.c.), obci1¿ono pozwanych ca3oci1nieuiszczonych kosztów s1dowych w kwocie 1.039,22 z3.
O.æ pozwanych z tytu3u kosztów procesu oraz kosztów s1dowych, o których mowa w punktach 4. i 5. wyroku równie¿ oparta by3a na zasadzie solidarnoci niew3aciwej (in solidum). Brak podstaw do zastosowaniaart. 105 § 2 k.p.c.