Sąd Rejonowy w Mrągowie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 157/20
Data wyroku: 2021-10-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Katarzyna Popowicz

Sygn. akt III RC 157/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 października 2021 roku

Sąd Rejonowy w Mrągowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący: sędzia Katarzyna Popowicz
Protokolant: sekretarz sądowy Bartłomiej Wiśniewski
po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 roku w Mrągowie
na rozprawie
sprawy z powództwa małoletniejM. P. (1)reprezentowanej przez matkę
M. P. (2)
przeciwkoA. P.
o podwyższenie alimentów
I.podwyższa alimenty ustalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 28 października 2019 roku w sprawie sygn. akt VIRC 1077/19 od pozwanegoA. P.na rzecz małoletniejM. P. (1),z kwoty po 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych miesięcznie, do kwotypo 800 /osiemset/ złotychmiesięcznie, płatne do rąk przedstawiciela ustawowego małoletniej powódkiM. P. (2), do 10 – go dnia każdego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na wypadek uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 13 listopada 2020 roku,
II.nie obciąża pozwanego kosztami sądowymi,
III.wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

ZARZĄDZENIE

1
odnotować

2
za 7 dni lub z wnioskiem o uzasadnienie

3
odpis wyroku wraz z klauzulą wykonalności proszę doręczyć przedst. ust. mał. pow.

M., dn. 19 października 2021 roku
Sygnatura akt IIIRC 157/20

UZASADNIENIE
M. P. (2)działająca w imieniu swojej małoletniej córkiM. P. (1)domagała się podwyższenia alimentów ustalonych wyrokiem z dnia 28 października 2019 roku Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie sygnatura akt VIRC 1077/19 z kwoty po 650 zł miesięcznie do kwoty po 800 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wskazała, że od ustalenia alimentów na dotychczasowym poziomie w istotny sposób wzrosły koszty utrzymania dziecka. Powódka aktualnie uczęszcza do pierwszej klasy Liceum OgólnokształcącegoZakładu (...)wB.z siedzibą wG.. Jest to licem mundurowe i w związku z powyższym ponosi większe wydatki na utrzymanie córki związane z zakupem pełnego umundurowania, opłatami za internat, zakupem wyposażenia niezbędnego do internatu, zakupem książek, ćwiczeń i dojazdami córki do szkoły. Dodała, że dla zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb córki niezbędna jest obecnie kwota 1.600 złotych miesięcznie – podzielone do oboje rodziców daje kwotę 800 złotych miesięcznie od każdego z nich.
Matka małoletniej pracuje jako nauczyciel w Szkole Podstawowej wW.z siedzibą wZ.i zarabia 4368,78 złotych miesięcznie. Pozwany zaś otrzymuje emeryturę w wysokości około 4500 złotych miesięcznie i poza powódką nie ma nikogo na utrzymaniu.
Wskazała, że od ustalenia alimentów na obecnym poziomie nastąpiła zasadnicza zmiana w zakresie usprawiedliwionych potrzeb dziecka, jak i też nastąpił wzrost dochodów pozwanego (pozew k. 2-4).
PozwanyA. P.domagał się oddalenia powództwa w całości. Wskazał, że od momentu zasądzenia alimentów regularnie dokonywał wpłat kwoty 650 złotych na konto małoletniej córki tytułem alimentów, czym sumiennie stosował się do Wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie.
Odnośnie wydatków poniesionych przez matkę związanych ze szkołą córki zarzucił, że wydatek związany z zakupem umundurowania i butów był wydatkiem jednorazowym. Opłat za internat nie ponosiła, z uwagi na sytuację pandemiczną, zaś na zakup książek i przyborów szkolnych matka powódki otrzymała świadczenie(...). Nadto też wskazał, że matka powódki nie ponosiła kosztów związanych z dojazdami córki doG., albowiem dziecko przebywało w domu. Wskazał, że od momentu zasądzenia alimentów dokonywał przelewów na konto powódki drobnych kwot pieniężnych. Kupował ubrania i inne rzeczy, zabierał też powódkę na wycieczki doW.i ponosił wówczas koszty zakwaterowania i dojazdu.
Obecnie otrzymuje dochód w wysokości 4647,35 złotych miesięcznie i jest to, jego zdaniem, kwota niższa od zarobków powódki.
Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i orzeczenie takie uniemożliwia mu podjęcie dodatkowego zatrudnienia.
Wskazał nadto, że matka powódki otrzymuje na małoletnią świadczenie 500+, które przekazywane jest na jej konto bankowe. Przy zasądzonych alimentach w obecnej wysokości i kwocie otrzymywanego świadczenia 500+, powódka posiada na zaspokojenie potrzeb życiowych kwotę żądaną w pozwie.
Przyznał, że matka ponosi trud wychowania dziecka, lecz on również interesuje się córką. W chwili przebywania w byłym miejscu zamieszkania spotykał się z powódką, zabierał córkę do pizzerii, woził do kina wO.. Od dnia sprzedaży nieruchomości w miejscowościW.i zmiany miejsca zamieszkania kontaktuje się z córką telefonicznie.
Uważa, że podniesienie kwoty alimentów jest bezzasadne, a nawet, że powinny być one zmniejszone, lecz nie występuje z takim żądaniem.
(odpowiedź na pozew k. 46-47).
Sąd ustalił, co następuje:
Małoletnia powódkaM. P. (1)ur. (...)jest dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiegoM. P. (2)iA. P., które zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 28 października 2019 roku w sprawie o sygn. akt VIRC 1077/19.
Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletniąM.P.powierzono obojgu rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania przy matce. W wyroku tym ustalono także zakres obowiązku alimentacyjnego pozwanegoA. P.wobec małoletniejM. P. (1). Pozwany zobowiązany został wówczas do łożenia na rzecz córki kwot po 650 złotych miesięcznie.
W chwili ustalenia ostatniego obowiązku alimentacyjnego rodzice małoletniej powódki zamieszkiwali razem w domu jednorodzinnym położonym w miejscowościW..
MałżonkowieP.byli wówczas obciążeni spłatą kredytu hipotecznym za zakup domu wW.. Posiadali nadto mieszkanie wS.. Spłacali wspólnie raty leasingowe za samochód.
M. P. (2)pracowała jako nauczyciel w Szkole Podstawowej wW.z siedzibą wZ.z miesięcznym wynagrodzeniem netto wynoszącym około(...),87 – 3945,79 złotych.
Pozwany był emerytowanym policjantem, pobierał świadczenie emerytalne w wysokości 4258,92 złotych miesięcznie. Posiadał dodatkowo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ważne do 30 czerwca 2022 roku.
MałoletniaM. P. (1)miała wówczas 14 lat, była uczennicą szkoły podstawowej. Uczęszczała na zajęcia harcerstwa, co wiązało się ponoszeniem dodatkowych kosztów związanych z jej udziałem w wycieczkach czy balach. Nie miała większych problemów ze zdrowiem, poza wadą wzroku. Dwa razy do roku wymagała przeprowadzenia kontroli okulistycznej oraz zakupu okularów czy też soczewek.
(akta sprawy sygnatura VIRC 1077 Sądu Okręgowego w Olsztynie).
Aktualnie małoletniaM. P. (1)ma 16 lat. Od 01 września 2020 roku jest uczennicą Liceum Ogólnokształcącego wB.Oddział wG., uczęszcza do klasy o profilu mundurowym. W okresie zajęć szkolnych mieszka w internacie szkoły wG.. Odpłatność za internat z wyżywieniem wynosi 372 złote. Małoletnia w dni wolne od nauki przebywa w domu rodzinnym wS.. Koszt dojazdów małoletniej do domu i do szkoły (w piątek zG.doS.oraz w niedzielę zS.doG.) to kwota około 136 złotych miesięcznie.
W związku z rozpoczęciem nauki w szkole o profilu mundurowym wymagała ona zaopatrzenia w podręczniki, przybory do nauki oraz mundur i inne akcesoria niezbędne do nauki zawodu. Koszt zakupu samego umundurowania wyniósł kwotę 1.000 zł
Małoletnia nadal pozostaje pod opieką lekarza okulisty. Raz do roku wymaga kontroli lekarskiej i nowych okularów. Koszt wyrobienia nowych okularów oscyluje w okolicach kwoty 1800 złotych.
Matka małoletniejM. P. (2)ma obecnie 51 lat. Pracuje w Szkole Podstawowej wW.z siedzibą wZ.jako nauczyciel i osiąga dochód w wysokości około 4.302 złotych netto miesięcznie. Wraz z córką i swoją matką zamieszkuje obecnie w mieszkaniu stanowiącym jej własność wS..
Ponosi miesięczne koszty utrzymania mieszkania w kwocie około 520 zł (opłata eksploatacyjna w wysokości 420 złotych oraz opłaty za energię elektryczną w wysokości 180 złotych co dwa miesiące). Uiszcza również stale wydatki za Internet córki w wysokości 65 złotych.
(dowód: zeznania przedstawicielki ustawowej k. 63-64, zaświadczenie k. 59-61, )
PozwanyA. P.ma 52 lat. Obecnie mieszka w województwie(...)w miejscowościN.. Głównym źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości około 4667 złotych.
W lipcu bieżącego roku nabył lokal mieszkalny wN.za kwotę 199.000 zł. Na zakup lokalu zaciągnął kredyt w wysokości 110.000 zł na okres spłaty 10 lat. Miesięczna rata kredytu wynosi 1.000 zł. Resztę kwoty potrzebną do nabycia mieszkania posiadał ze środków finansowych otrzymanych po podziale majątku z matką powódki.
Ponosi bieżące opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, które miesięcznie wynoszą ok. 400-600 złotych. Powyższa kwota obejmuje opłaty za czynsz 480 złotych, opłaty za energię elektryczną ok. 100 złotych miesięcznie oraz gaz ok. 100 złotych.
Nadal posiada ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Od kwietnia 2018 roku pozwany dodatkowo prowadzi działalność gospodarczą w zakresie  prania i czyszczenia wyrobów włókienniczych i futrzarskich. Od lutego bieżącego roku zawiesił prowadzenie tej działalności.
(dowód: zeznania pozwanego k. 64-65, decyzje o wysokości świadczenia k.50-51, orzeczenie o niepełnosprawności k.52 )
Sąd zważył co, następuje:
W myśl przepisuart. 138 kropodstawą zmiany orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego jest zmiana stosunków. Zmiana stosunków oznacza bądź to zmianę w zakresie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, bądź też w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Oceniany przez pryzmat wyżej powołanych przesłanek ustawowych zakres obowiązku alimentacyjnego może być zmniejszany lub zwiększany, adekwatnie do zmian w sytuacji uprawnionego lub zobowiązanego.
Przez zmianę stosunków na tle realiów niniejszej sprawy należy rozumieć zarówno istotne zwiększenie potrzeb uprawnionego jak i zmianę możliwości zarobkowych pozwanego w porównaniu ze stanem istniejącym w tym zakresie w dacie ustalenia poprzednio obowiązującej wysokości świadczenia. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci przedłożonych w sprawie dokumentów, których wiarygodność nie była kwestionowana oraz niespornych twierdzeń stron, Sąd przyjął iż istnieją uzasadnione podstawy do podwyższenia obowiązku alimentacyjnego pozwanego wobec małoletniej powódki.
Stwierdzić należy, że choć niewątpliwie od dnia ustalenia wysokości ostatniego obowiązku alimentacyjnego (tj. od dnia 28.10.2019 roku) upłynął krótki okres czasu, to matka małoletniej powódki wykazała, że nastąpił w tym czasie istotny wzrost uzasadnionych potrzeb dziecka.
Wzrosły przede wszystkim koszty utrzymania małoletniej spowodowane zwiększonymi wydatkami na kontynuację przez nią nauki. MałoletniaM. P. (1)rozpoczęła bowiem naukę w liceum profilowanym, zlokalizowanym poza stałym miejscem jej zamieszkania. Dziecko w okresie nauki zamieszkuje poza domem – w internacie szkolnym za który odpłatność z wyżywieniem wynosi około 370 zł miesięcznie. Jest więc to dodatkowy, znaczący i niekwestionowany wydatek, który nie istniał w dacie ustalenia obowiązku alimentacyjnego na dotychczasowym poziomie. Poza tym koniczność systematycznych dojazdów do szkoły położonej około 70 km od miejsca zamieszkania zwiększa z tego tytuły koszty utrzymania powódki o kwotę około 140 zł. Ponieważ małoletnia nie je mięsa matka przekazuje jej tygodniowo kwotę 100 zł na zakup wyżywienia i inne wydatki.
Powódka uczęszcza do liceum mundurowego gdzie wymogiem jest posiadanie odpowiedniego ubioru oraz innych niezbędnych akcesoriów mających służyć nauce zawodu i codziennym mieszkaniu w internacie. Koszt zakupu samego munduru wyniósł kwotę 1.000 zł. Dodatkowo matka małoletniej powódki zakupiła córce wszystkie rzeczy związane z mieszkaniem w internacie.
Małoletnia nadal wymaga także konsultacji okulistycznych oraz wymiany okularów.
W związku z wprowadzeniem w szkołach nauki zdalnej matka małoletniej na okres dwóch lat zakupiła dla potrzeb dziecka dostęp do internetu z miesięczną opłatą około 70 zł.
W zasadzie całkowity ciężar codziennej opieki nad małoletnią powódką (choć z racji wieku i pobytu małoletniej poza domem – w ograniczonym zakresie) ponosiM. P. (2), pozwany ma obecnie ograniczony, telefoniczny kontakt z córką.
Odnośnie sytuacji osobistej i zarobkowej matki małoletniej – należy wskazać, że realnie nie uległa ona znacznej zmianie. W dalszym ciągu jest zatrudniona w Szkole Podstawowej wW.z siedzibą wZ.jako nauczyciel i jej miesięczne wynagrodzenie uległo tylko nieznacznemu podwyższeniu.
Sytuacja pozwanego od daty ostatniego orzeczenia w przedmiocie alimentów uległa zmianie. Zmienił miejsce zamieszkania, przeprowadził się do miejscowościN., położonej w województwie(...), gdzie w lipcu bieżącego roku zakupił mieszkanie za kwotę blisko 200.000 zł 199.000 złotych. Nadal pobiera emeryturę, która uległa nieznacznemu podwyższeniu, zaś prowadzenie działalności gospodarczej zawiesił w dniu 16 lutego 2021 roku.
Stwierdzić zatem należy, że sytuacja majątkowa pozwanego uległa poprawie. Wzrosła choć nieznacznie jego emerytura, dodatkowo także zakupił mieszkanie, które wprawdzie w części sfinansował z zaciągniętego kredytu mieszkaniowego, to jednak zdecydował się na jego zaciągnięcie i spłatę rat w wysokości około 1.000 złotych. Należy uznać zatem, że pozwany niewątpliwie swoje możliwości zarobkowe szacował na poziomie wyższym niż faktyczna uzyskiwana emerytura.
Jak wynika z analizy akt sprawy, pozwany od blisko 3 lat prowadzi działalność gospodarczą związaną z praniem i czyszczeniem wyrobów włókienniczych i futrzarskich. Jest to działalność jednoosobowa. Rozpoczęcie przez niego działalności wiązało się z poczynieniem inwestycji w postaci zakupu maszyn i urządzeń niezbędnych do jej prowadzenia. Twierdzenia pozwanego, o tym, że działalność ta nie przynosi spodziewanych zysków nie została poparta żadnymi dowodami. Oczywiste jest, że decydując się na otworzenie działalności o takim profilu musiał on odpowiednio zbadać rynek i stwierdzić, że jest zapotrzebowanie na tego typu usługi. Z pewnością liczył się też z różnymi mniejszymi lub większymi trudnościami w jej prowadzeniu działalności, co zresztą zawsze obarczone jest ryzykiem. Obecnie nie prowadzi działalności, jednakże już wcześniej zdarzały się okresy, że prowadzenie działalności zawieszał a następnie powracał do jej prowadzenia.
Ustalając obowiązek alimentacyjny sąd każdorazowo musi się kierować nie tylko usprawiedliwionymi potrzebami osoby uprawnionej, ale również możliwościami zarobkowymi strony zobowiązanej. Zakres obowiązku alimentacyjnego uzależniony jest każdorazowo od zarobkowych możliwości zobowiązanego. Z tym, że przez pojęcie „możliwości zarobkowych i majątkowych” zobowiązanego, rozumieć należy nie tylko i nie tyle dochód rzeczywiście pozyskiwany z posiadanego majątku, co dochód, który zobowiązany powinien pozyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem o możliwościach płatniczych pozwanego nie decydują jego rzeczywiste dochody, albo ich brak, ale realne możliwości zarobkowe, które mógłby osiągnąć przy pełnym i wszechstronnym wykorzystywaniu sił fizycznych i umysłowych. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody - uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 roku, sygn. III CZP 91/86, OSNC 1988/4/42/1.
Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, że pomoc pozwanego w finansowaniu małoletniej córki powinna być zwiększona. Pozwany oprócz płacenia alimentów praktycznie nie uczestniczy w codziennym wychowaniu i życiu małoletniej, a cały ciężar w tym zakresie spoczywa na matce, która stara się zapewnić dziecku jak najlepsze warunki. Matka małoletniej przejęła całkowicie obowiązki które powinny być rozdzielone na oboje rodziców.
Wprawdzie zasadny jest zarzut pozwanego, że na przełomie 2020 i 2021 roku miało miejsce zdalne nauczanie i matka powódki nie ponosiła ani odpłatności za internat, ani też kosztów dojazdu córki doG., zmuszona była jednakże do zakupu narzędzi służących do nauki zdalnej (Internet). Poniosła także koszty zakupu podręczników, przyborów szkolnych oraz munduru. Wskazać przy tym należy, że koszty zakupu umundurowania, nie są kosztami jednorazowymi i w trakcie trwania nauki konieczne będzie ponowne jego zakupienie.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że nastąpił wzrost potrzeb małoletniej powódki, związanych przede wszystkim z kontunuowaniem nauki w szkole średniej, co uzasadnia podwyższenie zasądzonej kwoty alimentów.
W ocenie Sądu kwota, do jakiej zostały zwiększone alimenty - 800 zł, przy jednoczesnym udziale matki małoletniej powódki w jej utrzymaniu, przystaje z jednej strony do obecnych potrzeb małoletniej, a z drugiej do możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego.
Z tych względów na podstawieart. 138 KROSąd orzekł jak w sentencji (punkt I).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 roku, poz. 1025 ze zm., j.t.), z uwagi na charakter sprawy nie obciążając pozwanego kosztami sądowymi (punkt IV wyroku).
Sąd zobligowany treściąart. 333 §1 pkt 1 KPCw punkcie III wyroku orzeczeniu co do alimentów nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

ZARZĄDZENIE

1
Odnotować,

2
2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pozwanemu,

3
Za 14 dni lub z apelacją

M., dnia 10 listopada 2021 roku