Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2420/20
Data wyroku: 2021-05-17 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: Art. 6 ustęp 1 punkt 4 ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych
Teza: Zawarcie pozornej umowy zlecenia nie rodzi obowiązku ubezpieczenia społecznego

Sygn. akt VIII U 2420/20

UZASADNIENIE
Decyzją numer (...)z dnia 1 września 2020 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ., stwierdził, żeA. K.nie podlega, od 27 stycznia 2020 r., ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
W uzasadnieniu, organ rentowy wskazał, że(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, od 17.08.2018r., nie figurowała jako płatnik składek.A. K., przed zawarciem umowy zlecenia z płatnikiem , podlegała ubezpieczeniom społecznym jako pracownikfirmy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościądo dnia 31.01.2020r. Wyrejestrowanie(...)wpłynęło w dniu 3-00.03.2020r. NatomiastA. K.została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 27.01.2020r. jako zleceniobiorca płatnika(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgłoszenie wpłynęło w dniu 9.04.2020r. , a więc po upływie ustawowego ( siedmiodniowego) terminu od daty powstania ubezpieczenia.
Płatnik wystąpił o świadczenie postojowe(...)i(...)dla ubezpieczonej w dniach: 27.04.2020r., 21.05.2020r, 2.06.2020r. Świadczenia zostały wypłacone w kwocie 5610 zł.
Przedmiotem działalności spółki jest działalność agencji reklamowych, w szczególności tworzenie reklam internetowych graficznych, elementy SEO i(...).
Płatnik przedstawił umowę zlecenie , zawartą w dniu 24.01.2020 r. na okres od 27.01.2020 r. do 31.12.2020 r. z wynagrodzeniem w kwocie 1870,00 zł. Przedmiot umowy to obsługa marketingu internetowego. Liczba godzin w miesiącu, określona została na 110 godzin miesięcznie ( 17 zł na godzinę). Z umowy zlecenie wynika wypłata wynagrodzenia, która miałaby być dokonywana na rachunek bankowy w terminie 3 dni od złożenia rachunku. Na rachunku jest potwierdzenie otrzymania należności gotówką, nawet, w niedzielę 10 maja 2018r.. Zdaniem organu rentowego, przedstawione okoliczności świadczą o tym , ze działania polegające na zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznychA. K., miały na celu jedynie uzyskanie tytułu do ubezpieczeń społecznych w celu skorzystania z wypłaty świadczenia postojowego ( jako pracownik nie miałaby prawa do świadczenia postojowego) .
/ decyzja k. 51- 50 akt ZUS/
Odwołanie od powyższej decyzji w dniu 12 października 2020 r. wnieśli :A. K.i prezes zarządu spółki Mistral(...)M. P. (1), wnosząc o jej zmianę poprzez objęcieA. K.ubezpieczeniami społecznymi: emerytalnym, rentowym i wypadkowym od 27 stycznia 2020 r. jako osobę, wykonującą umowę zlecenia u płatnika składek(...) sp. z o.o.
/odwołanie k. 3-8/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu przytoczył argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k. 106- 107/
Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2021 r. , poprzedzającej wydanie wyroku, strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe.
/ stanowiska procesowe stron e-protokół z rozprawy z dnia 12.04. 2021 r. płyta CD k. 211/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny
Płatnik składek,(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąfunkcjonuje w obrocie gospodarczym od dnia 09.08.2013 r. Przedmiotem działalności jest m..in. działalność agencji reklamowych, w szczególności tworzenie reklam internetowych graficznych, elementy SEO i(...). Wspólnikami są:N. W.,S. W.,M. P. (1). Prezesem zarządu jestM. P. (1), członkiem zarządu –S. W..
/ wypis z KRS k. 119- 121 /
Spółka , od lipca 2018r., nie figurowała jako płatnik składek. Pierwszorazowezgłoszenie(...), zostało wprowadzone, z obowiązkiem opłaty składek od 1.02.2020r. - w dniu 27.03.2020r. W dniu 6.04.2020r. została wprowadzona korekta(...), z obowiązkiem opłaty składek od 27.01.2020r. Dokumenty rozliczeniowe za styczeń 2020r. , zostały złożone w dniu 21.04.2020r. , za luty i marzec - w dniu 21.04.2020r.
/dokumentacja – akta ZUS/
A. K.,urodzona (...), ma wyższe wykształcenie. Ukończyła marketing i zarządzanie. Jest wspólnikiem, posiadając 50 % udziałów, i prezesem zarządu(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Drugim udziałowcem jestM. W..Wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniom społecznym jako pracownikspółki (...)–do dnia 31.01.2020r. ; zajmowała się współce (...)– księgowością.Wyrejestrowanie z ubezpieczeń(...),wpłynęło do ZUSw dniu 30.03.2020r.
/

wypis z KRSspółki (...)k. 142-145,

zeznania wnioskodawczyni e-protokół z rozprawy z dnia 12.04. 2021r. płyta CD k. 211, dokumentacja ubezpieczeniowa – akta ZUS/
W dniu 24 stycznia 2020 r.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąi wnioskodawczyni, zawarłyumowę zlecenia nr (...). W imieniuspółki (...), umowę podpisałS. W.. W treści umowy wskazano, że zleceniodawca powierza, a zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonania czynności : obsługa marketingu internetowego od dnia 27.01.2020r. do 31.12.2020r. . Za wykonanie czynności, zleceniobiorca otrzyma wynagrodzenie brutto w wysokości 1870 zł. Wypłata wynagrodzenia nastąpi na rachunek bankowy zleceniodawcy w ciągu 3 dni od złożenia rachunku przez zleceniobiorcę. . Liczba godzin na wykonanie zlecenia w miesiącu 110 godzin ( 17 zł. na godzinę) . Ewidencję czasu przepracowanego w ramach umowy prowadzi zleceniodawca.
/kserokopia umowy zlecenia k. 45 akt ZUS /
Wnioskodawczyni złożyła rachunki do umowy zlecenia.
Na każdym rachunku znajduje siępotwierdzenie otrzymania należności, także w dniu 10 maja 2020r. ( niedziela)
/kserokopie rachunków k. 44, 42, 40,

38,

36, 34/
Wnioskodawczyni prowadziła jeden fanpage – hobbistycznie.
/zeznania wnioskodawczyni e-protokół z rozprawy z dnia 12.04. 2021r. płyta CD k. 211/
W dniach: 24.04.2020r., 21.05.2020r., 2.06.2020r. płatnik złożył wnioski o świadczenie postojowe(...)i(...).
Świadczenia postojowe zostały wypłacone w kwocie 3 razy po 1870 zł. = 5610 zł.
/ 
kserokopia wniosków k. 10-9, k. 4-3 akt ZUS
         , okoliczność bezsporna/
(...)i spółka z o.o. prowadzi(...) spółki (...)
/zeznania wnioskodawczyni e-protokół z rozprawy z dnia 12.04. 2021r. płyta CD k. 211/
Jak zeznała wnioskodawczyni :
- nie wie, kiedy została zgłoszona do ubezpieczenia z tytułu zawartej umowy zlecenia, nie wie, kiedy zostały złożone dokumenty rozliczeniowe za styczeń, luty , marzec 2020r. .
- wypłata wynagrodzenia, w dniu 10.05.2020 r., w niedzielę, została dokonana w gotowce, ponieważ tego dnia – wnioskodawczyni była współce (...).
/zeznania wnioskodawczyni e-protokół z rozprawy z dnia 12.04. 2021r. płyta CD k. 211/
Osobami zaangażowanymi przez płatnika byli:M. P. (1), jako podstawa zaangażowania: powołanie, umowa zlecenia prezes zarządu ,M. W.iB. K.- umowy zlecenia .
/ wykaz osób zaangażowanych k. 122 , wśród nich – wskazana przez płatnika, wnioskodawczyni – na podstawie umowy zlecenia/
Powyższy stan faktyczny, Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów, w postaci dokumentów, zarówno, znajdujących się w aktach sprawy, jak i w aktach ZUS, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron, nadto w oparciu o zeznania świadków:N. W.,S. W., oraz stron: wnioskodawczyni i prezesa zarządu spółki Mistral(...)M. P. (2).
Oceniając, zebrany w sprawie materiał dowodowy, Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawczyni i płatnika , reprezentowanego przez prezesa zarządu, w części, w której wskazywali na realność, zawartej pomiędzy nimi, umowy zlecenia . Na brak wiarygodności zeznań wnioskodawczyni, miały wpływ, właśnie, zeznania wnioskodawczyni –prezesa zarządu spółki, prowadzącej(...) spółki (...), która zeznała, że nie wie, kiedy została zgłoszona do ubezpieczenia z tytułu zawartej umowy zlecenia, nie wie, kiedy zostały złożone dokumenty rozliczeniowe za styczeń, luty , marzec 2020r. .
Nadto na brak wiarygodności obu stron miał wpływ fakt, ze przedmiotem działalnościspółki (...)jest m..in. działalność agencji reklamowych, w szczególności tworzenie reklam internetowych graficznych, elementy SEO i(...). Przedstawiony do akt sprawy , jako efekt aktywności wnioskodawczyni, w ramach umowy zlecenia z płatnikiem, „wydruk bazy danych potencjalnych klientów(...) sp. z o.o.” , ma groteskowy wydźwięk: gdyż,(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, funkcjonująca w obrocie gospodarczym od dnia 09.08.2013 r., której przedmiotem działalności jest -par exellance- działalność reklamowa, dopiero w 2020r. , tworzy bazę danych potencjalnych klientów, a jej autorem jest pracownikspółki (...), prowadząca(...) spółki (...). Przedstawienie tej okoliczności, przez wnioskodawczynię, i bazy danych, jako dowód aktywności wnioskodawczyni na podstawie umowy zlecenia, , jest sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i funkcjonalizmem rynkowym, w działalności podmiotów gospodarczych.
Całokształt okoliczności faktycznych , przedstawiony przez Sąd w ustaleniach, implikuje uprawnioną tezę , że strony działały , z zamiarem uzyskania, jedynie, świadczeń z ubezpieczenia społecznego – świadczenia postojowego , które nie przysługiwałoby wnioskodawczyni, w sytuacji , gdyby była pracownikiem.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołanie, jako niezasadne, podlegało oddaleniu.
Świadczenie postojowe to forma wsparcia dla przedsiębiorców i osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, jak umowa o dzieło czy zlecenie. Świadczenie postojowe wynosi 80% aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę (czyli 80% x 2600 zł brutto) co daje kwotę 2080,00 zł.., na podstawie u s t a w y z dnia 2 marca 2020r.o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 1842) – art. 15 zr , 15 zq i następne.
Zgodnie zart. 6 ust.1 pkt 4 Ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U z 2020r. poz. 266) ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby fizyczne , które , na obszarze rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi prace na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczeni usług, do której, zgodnie zkodeksem cywilnym, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Zgodnie z art. 12 cyt. Ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby, podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu.
Z dokonanych ustaleń wynika , że wnioskodawczyni, przed zawarciem umowy z dnia 24.01.2020r. z płatnikiem, podlegała ubezpieczeniom społecznych –jako pracownikspółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...)do dnia 31.01.2020r.Wyrejestrowanie z ubezpieczeń(...),wpłynęło do ZUSw dniu 30.03.2020r.
Z dokonanych ustaleń wynika, żespółka (...)nie figurowała jako płatnik składek od lipca 2018r. Pierwszorazowezgłoszenie(...), zostało wprowadzone, z obowiązkiem opłaty składek od 1.02.2020r. -w dniu 27.03.2020r.W dniu 6.04.2020r.została wprowadzona korekta(...), z obowiązkiem opłaty składek od 27.01.2020r. Dokumenty rozliczeniowe za styczeń 2020r. , zostały złożonew dniu 21.04.2020r. ,za luty i marzec - wdniu 21.04.2020r.
Z dokonanych ustaleń wynika, że , w dniach: 24.04.2020r., 21.05.2020r., 2.06.2020r. płatnik złożył wnioski o świadczenie postojowe(...)i(...). Świadczenia postojowe zostały wypłacone w kwocie 3 razy po 1870 zł. = 5610 zł.
Zgodnie zart.83§1 k.c.w zw. zart. 300 k.p.nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Z czynnością prawną pozorną mamy do czynienia wówczas, gdy występują łącznie, następujące warunki: oświadczenie woli musi być złożone tylko dla pozoru, oświadczenie woli musi być złożone drugiej stronie, adresat oświadczenia woli musi zgadzać się na dokonanie czynności prawnej jedynie dla pozoru, czyli być aktywnym uczestnikiem stanu pozorności. Pierwsza i zasadnicza cecha czynności pozornej wyraża się brakiem zamiaru wywołania skutków prawnych, jakie prawo łączy z tego typu i treścią złożonego oświadczenia. Jest to, zatem, z góry świadoma sprzeczność między oświadczonymi a prawdziwymi zamiarami stron, czyli upozorowanie przez strony na zewnątrz i wytworzenie przeświadczenia dla określonego kręgu (otoczenia), nie wyłączając organów władzy publicznej, że czynność o określonej treści została skutecznie dokonana. Jednakże zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w wyroku z 14 marca 2001 roku (sygn. akt III UKN 258/00, OSNAP 2002/21/527), nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował. Nie wyklucza to rozważenia, czy w konkretnym przypadku zawarcie umowy zmierzało do obejścia prawa (art.58§1 k.c.w związku zart. 300 k.p.).
Tytułem do ubezpieczenia, który dawał szansę na uzyskanie – świadczeń postojowych, była – zawarta – umowa zlecenia.
Ocena , zawartej przez wnioskodawczynię i płatnika, umowy zlecenia , wskazuje na jej pozorność , albowiem: zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych oraz przedłużenie terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych , nastąpiło ze znacznym uchybienie 7 -dniowego terminu, co implikuje uprawnioną tezę , że czynności, zmierzające do umożliwienia wnioskodawczyni tytułu do ubezpieczeń społecznych , uprawniających do wypłaty świadczenia postojowego , podjęte zostały na początku kwietnia 2020r. Argumentacja , że, z uwagi na pandemię, utrudnione były kontakty zBiurem (...), nie znajdują afirmacji Sądu, albowiem – dokumentacja winna być złożona na początku lutego 2020rr. [ a przecież księgowość płatnika, w przedmiotowym okresie, prowadziłaspółka (...), której prezesem była wnioskodawczyni] . Płatnik nie uiścił należnych składek ubezpieczeniowych za wnioskodawczynię z tytułu umowy zlecenia ( powinny być uiszczone w marcu 2020r.) , co implikuje uprawnioną tezę , że pomysł zgłoszenia wnioskodawczyni do ubezpieczeń społecznych był związany, wprost, z zamiarem uzyskania świadczenia postojowego. Na marginesie, Sąd zwraca uwagę, że, zgodnie z zawartą umową zlecenia, wypłata wynagrodzenia miała nastąpić na rachunek bankowy zleceniodawcy, w ciągu 3 dni od złożenia rachunku przez zleceniobiorcę. Wnioskodawczyni złożyła rachunki do umowy zlecenia. Na każdym rachunku znajduje się potwierdzenie otrzymania należności czyli – wypłata gotówką (!!!), także w dniu 10 maja 2020r. ( niedziela) .
Pozorność wyraża się w braku zamiaru wywołania skutków prawnych i jednoczesnym zamiarze stworzenia okoliczności, mających na celu zmylenie osób trzecich. Istotne znaczenie ma niezgodność między aktem woli, a jego uzewnętrznieniem. Założeniem unormowania jest zgoda drugiej osoby, na złożenie oświadczenia woli dla pozoru.
W świetle poczynionych ustaleń faktycznych, należy stwierdzić, że mamy do czynienia z pozornością oświadczeń woli w zawarciu umowy zlecenia przez płatnika i wnioskodawczynię .
Wobec powyższego Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , odpowiada prawu i na podstawieart.47714§1 k.p.c.oddalił odwołanie.
O kosztach procesu, Sąd orzekł na podstawieart.98 k.p.c., a wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ustalił zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz.265).

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawczyni – r.pr.O. P.