Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 433/22
Data wyroku: 2022-07-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Łazowska
Słowa kluczowe: Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art.21 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. aktVIII U 433/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lipca 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

PrzewodniczącaSędzia SO Grażyna Łazowska

po rozpoznaniu w dniu1 lipca 2022 r. w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawyJ. W.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do rekompensaty
na skutek odwołaniaJ. W.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia22 lutego 2022r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) Sędzia SO Grażyna Łazowska
Sygn. akt VIII U 433/22

UZASADNIENIE
Decyzją z 22 lutego 2022r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemuJ. W.przyznania rekompensatydo emerytury, ponieważ ubezpieczony udowodnił do 31 grudnia 2008r. jedynie 12 lat i 15 dni pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wobec wymaganych 15 lat.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do rekompensaty po uprzednim zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych lubw szczególnym charakterze okresu zawodowej służby wojskowej. W piśmie procesowymz 14 czerwca 2022r. ubezpieczony wskazał, że nieprawidłowym jest przyjęcie przez organ rentowy, że pracę w szczególnych warunkach ubezpieczony wykonywał tylko do 31 grudnia 2008r., kiedy to pracę tę świadczył do 31 grudnia 2021r.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji skarżonej. Organ rentowy dodał, że ubezpieczony ma ustalone prawo do emerytury wojskowej i okres zawodowej służby wojskowej nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości świadczenia przyznanego przez organ rentowy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W rozpoznaniu wniosku ubezpieczonegoJ. W.(ur. (...))z 5 stycznia 2022r., decyzją z 22 lutego 2022r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego wyliczającto świadczenie zgodnie zart.25 i art.26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tj. Dz.U. z 2022r., poz.504 ).
Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury; emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osóbw wieku równym wiekowi w dniu złożenia wniosku o emeryturę, tj.5 stycznia 2022r.:
- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 81370,61 zł,
- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 490211,69 zł,
- średnie dalsze trwanie życia wynosi 172,40 m-cy,
- wyliczona kwota emerytury wynosi 3315,44 zł.
Emerytura ustalona ww. decyzją została zawieszona z powodu zbiegu prawa do więcej niż jednego świadczenia.
Następnie organ rentowy wydał decyzję skarżoną, którą odmówił ubezpieczonemu rekompensaty.
Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył okres pracy nauczycielskiej ubezpieczonego od 4 listopada 1996r. do 31 grudnia 2008r., z wyłączeniem okresów niezdolności do pracy.
Ubezpieczony od 4 listopada 1996r. do 31 sierpnia 2020r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wZespole Szkół Budowlano – (...)wT.jako nauczyciel przedmiotów zawodowych. Następnie od 1 września 2020r. do 31 sierpnia 2021r. był zatrudniony w tym samych charakterze na 0,78 etatu i od 1 września 2021r. do 31 grudnia 2021r. na 0,51 etatu.
Na mocy decyzji z 26 października 1989r. Wojewódzki Sztab Wojskowy wK.przyznał ubezpieczonemu emeryturę wojskową na podstawieustawy z dnia 16 grudnia 1972r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin( Dz.U. z 1983r., Nr 29, poz.139 ze zm. ) zaliczając do wysługi emerytalnej okres służby w LWP od 15 września 1972r. do 5 kwietnia 1989r. Okres służby wojskowej nie został uwzględniony przy obliczeniu wysokości świadczenia emerytalnego ubezpieczonego przyznanego decyzją z 22 lutego 2022r.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego jako okoliczności niesporne między stronami.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoJ. W.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 21 ust. 1 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 965 ze zm.), rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżelima okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
W myśl ust. 2 rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przy czym chodzi tu o prawo do wcześniejszej emerytury. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyrokuz 17 grudnia 2015r. ( sygn. akt III AUa 717/15 ), celem rekompensaty jest złagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Nie polega ona jednak na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej,ale na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego ( w myśl art.23 ustawy rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego,o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ). Nabycie prawa do emerytury na zasadach ogólnych nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia do rekompensaty.
Ubezpieczony na mocy decyzji z 22 lutego 2022r. jest uprawniony do emeryturyz powszechnego wieku emerytalnego. Kwestia sporna sprowadzała się do tegoczy ubezpieczonemu przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu wykonywania pracyw warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, przy czym zgodnie z powołanymi powyżej przepisamiustawy o emeryturach pomostowych, dla przyznania rekompensaty koniecznym jest wykazanie 15 - letniego okresu pracy w warunkach do 31 grudnia 2008r., a zatem ewentualny dalszy okres pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze po tym czasie, nie ma znaczenia w sprawie. Jednocześnie ubezpieczony nie może mieć ustalonego prawa do emerytury wcześniejszej, bądź też spełniać przesłanek prawa do takiej emerytury.
Wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wskazują,że skarżona decyzja odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że z materiału dowodowego wynika,iż ubezpieczony ma przyznane prawo do emerytury wojskowej od 1989r. z uwagina legitymowanie się przez ubezpieczonego okresem służby wojskowej w LWP od 15 września 1972r. do 5 kwietnia 1989r. Zart.32 ust.3 pkt 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tj. Dz.U. z 2022r., poz.504 ) wynika, że okres zawodowej służby wojskowej jest okresem pracy w szczególnym charakterze. Okres służby wojskowej jest też okresem składkowym, na podstawieart.6 ust.1 pkt 4, który stanowi, że okresem składkowym jest okres czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby. Jednocześnie jednak należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art.5 ust.2a ustawy emerytalnej, okresów, o których mowa wart.6 ust.1 pkt 4(…) nie uwzględnia się przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości, jeżeli z ich tytułu ustalono prawo do świadczeń pieniężnych określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art.2 ust.2, a więc w przepisach dotyczących także żołnierzy zawodowych. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 2 grudnia 2011r. sygn. II UK 192/11 ( LEX nr 1646607 ) wskazał, że wola ustawodawcy w kwestii niemożliwości uwzględnienia okresów pełnionej służby przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i obliczaniu ich wysokości, jeżeli z ich tytułu ustalono prawo do świadczeń pieniężnych określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób, została zamanifestowana w omawianym przepisie jasno i wyraźnie. Wynika bowiem z niego w sposób niebudzący wątpliwości, że jeżeli okresy służby zostały uwzględnione przy ustalaniu jakiegokolwiek ze świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym (tak emerytury, jak i renty) i niezależnie od tego, czy świadczenie to przyznano na wniosek, czy z urzędu, nie podlegają już uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i obliczaniu ich wysokości. Sens przyjętej regulacji polega na uniemożliwieniu uzyskania za ten sam okres ubezpieczenia jednocześnie dwóch świadczeń - z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Zatem skoro ubezpieczonemu została w 1989r. przyznana emerytura wojskowa na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, do której zaliczono sporny okres służby wojskowej odbywanej w latach 1972 – 1989, to tym samym brak jest możliwości jednoczesnego zaliczenia tego okresu jako okresu składkowego i w konsekwencji także jako okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze na prawodo rekompensaty. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, który jest brany pod uwagę przy obliczaniu wysokości emerytury w systemie zdefiniowanej składki, jak to ma miejsce w przypadku ubezpieczonego. Przy braku zaś uwzględnienia tego okresu, ubezpieczony nie legitymuje się wymaganym 15 – letnim okresem takiej pracy do 31 grudnia 2008r., bo udowodnił zaledwie 12 lat i 15 pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze ( praca nauczycielska zaliczona przez organ rentowy ) i stąd nie przysługuje mu prawo do rekompensaty.
W konsekwencji powyższego Sąd z mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne.
(-) sędzia Grażyna Łazowska