Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 25/22
Data wyroku: 2022-06-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 25/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z 7 grudnia 2021r.

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☐  na korzyść
☒  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Prokurator zarzucił wyrokowi:
„1. obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, w postaciart. 552 § 1 k.p.k.stanowiącego, że „oskarżonemu, który w wyniku wznowienia postępowania, kasacji lub skargi nadzwyczajnej został uniewinniony lub skazany na łagodniejszą karę, służy od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonania względem niego w całości lub w części kary, której nie powinien był ponieść" > poprzez uczynienie z tego artykułu podstawy zasądzenia zadośćuczynienia na rzeczC. K. (1), podczas gdy podstawą wyroku w sprawie wnioskodawcy mógł być jedynieart. 552 § 4 k.p.k.stanowiący, że „odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania”.
2. obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, w postaciart. 552 § 4 k.p.k., poprzez :

-

bezpodstawne i sprzeczne z treścią przepisu, wiązanie oceny niewątpliwej niesłuszności tymczasowego aresztowania z faktem nie zakończenia postępowania uznaniem winy wnioskodawcy i nie wymierzenie mu kary pozbawienia wolności,

nietrafne przyjęcie, iż tymczasowe aresztowanieC. K. (1)nosiło cechy niewątpliwie niesłusznego, podczas gdy prawidłowo ocenione okoliczności sprawy, w tym postępowanie samego wnioskodawcy, w pełni uzasadniały zastosowanie wobec niego tego środka zapobiegawczego,

3
obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, w postaciart. 249 § 1 k.p.k., poprzez stwierdzenie przez Sąd meriti, iż tymczasowe aresztowanie może być stosowane jedynie w przypadku, gdy organa procesowe mają pewność co do zaistnienia znamion przestępstwa, podczas gdy w artykule tym jednoznacznie wskazano, że do zastosowania środka zapobiegawczego wystarczające jest duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego przestępstwa,

4
obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, w postaciart. 174 k.p.k., poprzez zastąpienie dowodu z zeznań funkcjonariuszki policjiA. B. (1), treścią sporządzonej przez nią notatki służbowej z dnia 27 października 2020 r.,

5
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a polegający na dowolnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że :

-

fakt przesyłania w zatrzymanej paczce środka odurzającego w postaci marihuany był jedynie założeniem organów procesowych, nie popartym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, podczas gdy dowody wskazujące na obecność tego środka, jeszcze przed wydaniem opinii przez biegłego, zostały przeprowadzone,

niezwłoczne zlecenie przez organ procesowy zbadania przez biegłych zabezpieczonej w przesyłce substancji, pozwoliłoby na uzyskanie opinii jeszcze przed zatrzymaniem wnioskodawcy, podczas gdy opinie tego rodzaju wydawane są w terminach przekraczających pół roku, a szybsze jej wydanie w niniejszym postępowaniu spowodowane zostało właśnie zastosowaniem środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobecC. K. (1).”

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Rację ma skarżący podnosząc, iż podstawą orzeczenia Sądu Okręgowego winien byćart. 552 § 4, anie przywołany w wyrokuart. 552 § 1 kpk. W sprawie chodziło bowiem o ewentualne odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, a nie z powodu uniewinnienia oskarżonego / wnioskodawca nigdy nie był w sprawie Ds. 1047.2020 Prokuratury Rejonowej w Świnoujściu oskarżonym /.
Zasadnie też podniósł prokurator w apelacji, że doszło do naruszeniaart. 174 kpk, a sąd rozstrzygający zastąpił zeznania świadkaA. B.jej notatką urzędową. Rzecz jednak w tym, że przeprowadzenie tego dowodu było zbędne, gdyż wnioskodawca nie kwestionował, iż w chwili jego zatrzymania, przez chwilę, próbował udawać inną osobę /swojego brata /. Ta okoliczność może usprawiedliwiać ocenę, że samo zatrzymanieC. K. (1)w dniu 27.10.2020r. było uzasadnione. Jednak ten fakt nie jest decydujący przy ocenie słuszności stosowania tymczasowego aresztowania.
Okoliczności nadania przesyłki przezC. K. (1), podanie nieprawdziwego adresata, jak i sama zawartość przesyłki, we wstępnej fazie postępowania przygotowawczego dawały podstawy do podejrzeń, iżC. K. (1)mógł popełnić poważne przestępstwo narkotykowe. Jednak słusznie Sąd Okręgowy podniósł, iż zanim doszło do zatrzymania potencjalnego podejrzanego, można było przeprowadzić specjalistyczne badania zatrzymanych woreczków z nieznaną substancją. I choć postanowienie o powołaniu biegłych celem przeprowadzenia m.in. badań fizykochemicznych / co do zawartości zatrzymanych woreczków / wydano 29 września 2020r., to z akt nie wynika, aby prowadzący śledztwo w jakikolwiek sposób dążyli do szybkiego wykonania tych badań. Jest to o tyle dziwne, że na tzw. posiedzeniu aresztowym podejrzany złożył obszerne wyjaśnienia, które w dużej części uprawdopodobnił poprzez okazanie wyniku analizy, jaką zlecił 24 czerwca 2020r.. Skoro prywatna firma mogła wykonać taką analizę w pięć dni, to niezrozumiałe jest, że organom ścigania na podobne badanie potrzebne było dwa miesiące. Prowadzący śledztwo, już po zastosowaniu tymczasowego aresztowania, nie podjął żadnych konkretnych działań do potwierdzenia, bądź zaprzeczenia wersji przedstawionej przezC. K. (1).
Już samo umorzenie postępowania w dniu 3 grudnia 2020r. przesądziło o tym, że tymczasowe aresztowanie było niesłuszne. Natomiast, ponieważ okoliczności nabycia kwestionowanej substancji, przedstawione przez podejrzanego, były nietypowe, i jednocześnie zostały częściowo uprawdopodobnione dokumentem wysłanym w trakcie posiedzenia aresztowego na urzędowy adres sądu, w sytuacji gdy podejrzany wcześniej nie był karany sądownie, miał ustabilizowany tryb życia i deklarował współpracę w organami ścigania, uzasadniają ocenę, że stosowanie najsurowszego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, było niewątpliwie niesłuszne.

Wniosek

Prokurator wniósł o oddalenie żądania zadośćuczynienia ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Postępowanie przed sądem rozstrzygającym zostało przeprowadzone w takim zakresie, że pozwalało na merytoryczne orzeczenie. A zatem nie było powodów do uchylenia wyroku.
Akceptacja oceny Sądu Okręgowego, iż doszło do niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowaniaC. K. (1)dawało podstawy do zasądzenia stosownego zadośćuczynienia. Nie sposób też uznać, że jego wysokość na poziomie około średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto, za okres miesiąca pozbawienia wolności, uwzględniając sylwetkęC. K. (1)i jego tryb życia przed aresztowaniem, jest nadmiernie wysoka.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Utrzymano wyrok co do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Tak, jak to opisano w pkt. 3.1 niniejszego uzasadnienia.

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zmieniono podstawę prawną merytorycznego orzeczenia.

Zwięźle o powodach zmiany

Sąd rozstrzygający pomylił się w sposób oczywisty i winien przywołaćart. 552 § 4 kpk.

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Zgodnie zart. 554 § 4 kpkwydatki postępowania odwoławczego obciążają Skarb Państwa.

7

PODPIS

SSA Robert Mąka SA Stanisław Kucharczyk SSA Andrzej Olszewski

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Zasądzenie zadośćuczynienia.

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana