Sąd Okręgowy w Olsztynie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1947/20
Data wyroku: 2021-02-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Rafał Jerka
Teza: brak opłacenia składki  w pełnej wysokości  na  dobrowolne ubezpieczenie  chorobowe przedsiębiorcy nie skutkuje wyłączeniem z tego ubezpieczenia ( art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 października  1998 r o  systemie ubezpieczeń społecznych).  Umorzenie składek od 1 marca 2020r  do 31 maja 2020r w trybie art. 31 zo ust. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem , przeciwdziałaniem  i zwalczaniem  COVID-19 , innych chorób zakaźnych  oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych  z dnia 2 marca 2020r może skutkować ustaleniem, iż  składki  opłacone za ten  okres w zaniżonej wysokości  ostatecznie będą uznane  za  opłacone  w pełnej wysokości.

Sygn. akt IV U 1947/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 lutego 2021 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

sędzia Rafał Jerka

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Alina Dziarkowska

po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2021 r. w Olsztynie
na rozprawie
sprawyI. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o ustalenie podlegania dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu
na skutek odwołaniaI. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 30 stycznia 2020 r. znak:(...)decyzja nr(...)

I
zmienia zaskarżoną decyzję jedynie o tyle, iż ustala, żeI. B.podlega dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r.

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.na rzeczI. B.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

/-/ sędzia Rafał Jerka
IV U 1947/20

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia z dnia 30 października 2020 r. nr(...)ZUS O/O.stwierdził, m.in. iż ubezpieczonaI. B.nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1.03.2020 r. do 31.03.2020 r. z uwagi na opłacenie składki za miesiąc luty 2019 r. w nieprawidłowej wysokości ( różnicę w wysokości 1431,48 zł ubezpieczona dopłaciła w dniu 17.04.2020 r. tj. 2 dni po terminie ) Organ rentowy podniósł, iż nie uwzględnił wniosku wymienionej przywrócenie terminu do opłacenie brakującej kwoty składki z uwagi na brak zaistnienia po jej stronie szczególnej okoliczności usprawiedliwiającej taki stan rzeczy w sytuacji gdy już wcześniej wymieniona nieterminowo opłaciła składkę
W odwołaniu od tejże decyzjiI. B.wniosła o jej zmianę i ustalenie, iż podlegała ubezpieczeniu chorobowemu od 1.03.2020 r. do 31.03.2020 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wskazała, iż nieopłacenie składki w terminie było wynikiem problemów z interpretacją przepisów ( zasad zwolnienia ze składek w okresie pandemii ). Dodała, iż ostatecznie w dniu 19.08.2020r. organ rentowy wydał decyzje zwalniającą ją z opłaty składek za miesiąc marzec 2020 r. do kwoty 2 373,52 zł , co skutkowało tym, iż po jej stronie wynikła nadpłata z tytułu opłacenia składek za 03/2020 r.
Sąd ustalił co następuje:
UbezpieczonaI. B.jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w postaci kancelarii adwokackiej
Za marzec 2020 r wymieniona opłaciła składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w niepełnej wysokości z uwagi na problemy interpretacyjne związane z ulgą na opłacanie składek w okresie pandemii . Różnicę w wysokości 1431,48 zł wymieniona uregulowała 17.04.2020 r. ( dwa ni po upływie terminu opłacenia składki )
Decyzją z dnia 19.08.2020r. organ rentowy wydał decyzje zwalniającą ubezpieczoną z opłaty składek za miesiąc marzec 2020 r. do kwoty 2 373,52 zł ,
( dowód : dokumenty 24, akta ZUS )
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonej  w ocenie Sądu Okręgowego zasługuje na uwzględnienie.
1. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2015 r.II UK 443/14 „tylko zaniechanie zapłaty składki w terminie wyraża wolę zaprzestania podleganiu ubezpieczeniu, opłacenie zaś składki wiąże się zawsze z wolą jego kontynuowania, dlatego opłaceniu składki w niższej od należnej wysokości nie należy nadawać znaczenia powodującego ustanie ubezpieczenia, wbrew woli ubezpieczonego„( identycznie wyroki SA w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2018 r. III AUa 640/18, z dnia 6 kwietnia 2020 r. III AUa 673/19 i z dnia 29 lipca 2020 r. III AUa 980/19, wyrok SA w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2016 r. III AUa 196/16). W konsekwencji nieopłacenie składki w pełnej wysokości ( i jej niezwłoczne uzupełnienie ) nie skutkuje ustaniem dobrowolnego ubezpieczenia w rozumieniuart. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.)
2. Gdyby nawet odrzucić powyższy pogląd ( i uznać iż cytowana norma obejmuje też przypadek nieopłacenia składki w prawidłowej wysokości ) to wskazać należy, iż w judykaturze przyjmuje się, iż zgoda na opłacenie składki po terminie, nie musi się wiązać z wymogiem konieczności wystąpienia szczególnie uzasadnionego, wyjątkowego przypadku, czy szczególnie uzasadnionych okoliczności. Przepis art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej nie powinien być interpretowany z nadmiernym rygoryzmem, tak aby każde uchybienie terminowi opłacenia składki niejako automatycznie prowadziło do wyłączenia z ubezpieczenia, bez względu na zaistniałe okoliczności. Przez przypadek uzasadniony należy więc rozumieć taki, któryobiektywnie usprawiedliwia i tłumaczy, dlaczego składka nie została w terminie opłacona w należnej wysokości (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2016 r., I UK 35/15; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 19 lipca 2017 r., III AUa 1434/16, oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 13 marca 2018 r., III AUa 671/17). W niniejszej sprawie powodem nieopłacenia składek były błędy w zakresie interpretacji przepisów zwalniających z opłacenia składek w okresie pandemii. Co istotne wymieniona niezwłocznie po zauważeniu błędu tj. 2dni po terminieuzupełniła wysokość składki, co świadczy o jej woli podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
3. W kontekście podnoszonej przez organ rentowy uprzedniej sytuacji związanej z nieopłaceniem przez ubezpieczoną w terminie należnych składek to zauważyć należy, iż w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2016 r. I UK 35/15 , podniesiono iż celem zbadania okoliczności przemawiających za przywróceniem terminu do opłacania składek decydujące są zdarzenia dotyczącekonkretnego sporu( tutaj powodów nieopłacenia w pełnej wysokości składki na marzec 2020 r. ) a nie występujących w przeszłości zdarzeń ( podobnie wyrok SA w Białymstoku z dnia 29 lipca 2020 r. III AUa 980/19 ). Zatem wskazany argument ZUS O/O.nie ma znaczenia dla rozpatrywanej tej konkretnie sytuacji .
4. Gdyby nie podzielić wyłożonych wcześniej poglądów, to iż tak w świetle obecnej regulacji prawnej należy uznać, iż skarżąca w spornym okresie ( od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. ) podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
Zgodnie bowiem z art. 31zo ust. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), któraweszła w życie w dniu 20.10.2020 r.umorzeniu w trybie ust. 2 tej ustawy podlegają także składki na dobrowolne ubezpieczenie społeczne przedsiębiorców za okres od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r., którezostały już opłacone za ten okres( nawet po terminie ! ). Z kolei art. 31zs przyjmujefikcję prawną, iż w takiej sytuacji uznaje się, iż składki zostały opłacone ( w terminie )
W konsekwencji skoro skarżąca złożyła wniosek o umorzenie opłaconych składek za sporny miesiąc marzec 2020 r. i wydano jej w tym zakresie decyzję pozytywną ( k. 24 akt sprawy ) to w myśl regulacji art. 31zs ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) skarżąca podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu za okres od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. Mając na uwadze powyższe Sąd w oparciu o powołane przepisy zmienił zaskarżoną decyzję. ( I ), o kosztach orzeczono jak w pkt ( II ) wyroku
SSO Rafał Jerka