Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 318/22
Data wyroku: 2022-10-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Skarga pauliańska
Podstawa prawna: art. 527 kc

III Ca 318/22

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2021 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa Syndyk Masy UpadłościG. M. (1)przeciwkoA. Ś.o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną:
1. uznał za bezskuteczną wobec Syndyka Masy UpadłościG. M. (1)umowę o przelew wierzytelności zawartej przezA. Ś.zG. M. (1)w dniu 20 lipca 2018 roku;
2. zasądził odA. Ś.na rzecz Syndyka Masy UpadłościG. M. (1)kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
3.nakazał pobrać odA. Ś.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi kwotę 1246 zł tytułem niepokrytych opłat sądowych.
Apelację od tego rozstrzygnięcia złożył pozwany zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:

1
art. 527 kcpoprzez błędne przyjęcie, że wskutek umowy cesji wierzytelności z dnia 20 lipca 2018 r. zawartej między G.M.a pozwanym doszło do pokrzywdzenia wierzycieli upadłego skoro przelane umową cesji wierzytelności stanowiły zaspokojenie wierzytelności pozwanego wobec G.M.wynikające z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 10 lipca 2018 r. o zasądzeniu wynagrodzenia dla pozwanego jako nadzorcy sądowego i ich ekonomiczny ekwiwalent był realnie znacznie niższy od kwoty zasądzonego postanowieniem wynagrodzenia w wysokości 18.185,54 zł nawet przy uwzględnieniu kwoty 4882,75 zł z tytułu nominalnej wartości wierzytelności przeniesionej zwrotnie do masy upadłości przez pozwanego.

2
Brak uwzględnienia czynności prawnej pozwanego z dnia 23 października 2020 r. dokonanej przed datą wytoczenia powództwa a polegającej na zwrotnym przeniesieniu do masy upadłości nabytych na podstawie skarżonej umowy cesji wierzytelności(...)sp. Kom-akcyjna w łącznej kwocie 4882,75 zł co eliminowało stan pokrzywdzenia wierzycieli w tej części kwoty objętej umową cesji wierzytelności.

3
Błędne ustalenie, że w postępowaniu upadłościowym wierzytelność pozwanego nie korzystałaby z prawa pierwszeństwa zaspokojenia w kat. I zgodnie zart. 342 ust. 1 pkt 1 prawa upadłościowegoco eliminowałoby uprzywilejowanie pozwanego jako wierzyciela kosztem innych wierzycieli.

4
Nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenieart. 233 kpcpolegające na braku zbadania przedstawionych przez pozwanego dowodów z dokumentów/pism dłużników scedowanych wierzytelności i zarzutów pozwanego w przedmiocie nieistnienia pokrzywdzenia wierzycieli, jako koniecznej przesłanki zasadności powództwa zart. 527 kca dotyczących rodzaju i charakteru wierzytelności będących przedmiotem umowy cesji stanowiących znikomy ekonomiczny ekwiwalent wierzytelności przysługujących pozwanemu odG. M..

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Zaskarżone orzeczenie należało uznać za prawidłowe, stanowiące wynik właściwej oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd Okręgowy podziela poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia i w konsekwencji przyjmuje za swoje, uznając za zbędne powielanie ich w treści uzasadnienia.
Jeśli idzie o zarzut naruszeniaart. 527 kcpoprzez błędne przyjęcie, że wskutek umowy cesji wierzytelności z dnia 20 lipca 2018 r. zawartej między G.M.a pozwanym doszło do pokrzywdzenia wierzycieli upadłego nie jest on zasadny. Skarżący uważa, że skoro przelane umową cesji wierzytelności stanowiły zaspokojenie wierzytelności pozwanego wobec G.M.wynikające z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 10 lipca 2018 r. o zasądzeniu wynagrodzenia dla pozwanego jako nadzorcy sądowego i ich ekonomiczny ekwiwalent był realnie znacznie niższy od kwoty zasądzonego postanowieniem wynagrodzenia w wysokości 18.185,54 zł, nie można mówić o pokrzywdzeniu pozostałych wierzycieli upadłego. Słusznie w tej kwestii podniósł Sąd I instancji, że dłużnik zarówno w chwili dokonywania umowy cesji, jak też w chwili ogłaszania upadłości pozostawał niewypłacalny, jego długi wynosiły 252.480,51 zł, o czym wiedział pozwany z uwagi na sprawowanie funkcji nadzorcy sądowego oraz reprezentowanieG. M. (1)w późniejszym postępowaniu o ogłoszenie upadłości, a zatem umowa zawarta w dniu 20 lipca 2018 r. bez wątpienia powodowała pogłębienie niewypłacalności dłużnika. Natomiast w istocie problem w niniejszej sprawie sprowadza się do pytania, czy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność pozwanego nie korzystałaby z prawa pierwszeństwa zaspokojenia w kat. I zgodnie zart. 342 ust. 1 pkt 1 prawa upadłościowegoco eliminowałoby uprzywilejowanie pozwanego jako wierzyciela kosztem innych wierzycieli.
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r.(Dz.U. Nr 60, poz. 535 tj. z dnia 9 czerwca 2022 r. Dz.U. z 2022 r. poz. 1520)Prawo upadłościowew treściart. 230 ust. 1.wskazuje, że do kosztów postępowania zalicza się wydatki bezpośrednio związane z ustaleniem, zabezpieczeniem, zarządem i likwidacją masy upadłości oraz ustaleniem wierzytelności, w szczególności wynagrodzenie syndyka oraz jego zastępcy, wynagrodzenie osób zatrudnionych przez syndyka oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia tych osób, wynagrodzenie i wydatki członków rady wierzycieli, wydatki związane ze zgromadzeniem wierzycieli, koszty archiwizacji dokumentów, korespondencji, ogłoszeń, eksploatacji koniecznych pomieszczeń, podatki i inne daniny publiczne związane z likwidacją masy upadłości. Wierzytelność pozwanego z tytułu sprawowania funkcji nadzorcy sądowego nie mieści się w tym pojęciu bowiem nie wynika z czynności podejmowanych w trakcie upadłości ogłoszonej w dniu 28 lipca 2018 r., co oznacza, że nie korzysta z przywileju umieszczenia jej w pierwszej kategorii zaspokojenia. Zgodnie bowiem z treściąart. 342 ust.1w pierwszej kategorii podlegają zaspokojeniu należności przypadające za czas przed ogłoszeniem upadłości ze stosunku pracy, z wyjątkiem roszczeń z tytułu wynagrodzenia reprezentanta upadłego lub wynagrodzenia osoby wykonującej czynności związane z zarządem lub nadzorem nad przedsiębiorstwem upadłego, należności rolników z tytułu umów o dostarczenie produktów z własnego gospodarstwa rolnego, należności alimentacyjne oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i renty z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, przypadające za trzy ostatnie lata przed ogłoszeniem upadłości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w rozumieniuustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2022 r. poz. 1009, 1079 i 1115) oraz należności powstałe w postępowaniu restrukturyzacyjnym z czynności zarządcy albo należności powstałe z czynności dłużnika dokonanych po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego niewymagających zezwolenia rady wierzycieli albo zgody nadzorcy sądowego lub dokonanych za zezwoleniem rady wierzycieli albo zgodą nadzorcy sądowego, jeżeli upadłość ogłoszono w wyniku rozpoznania uproszczonego wniosku o ogłoszenie upadłości jak również należności z tytułu kredytu, pożyczki, obligacji, gwarancji lub akredytyw lub innego finansowania przewidzianego układem przyjętym w postępowaniu restrukturyzacyjnym i udzielonego w związku z wykonaniem takiego układu, jeżeli upadłość ogłoszono w wyniku rozpoznania wniosku o ogłoszenie upadłości złożonego nie później niż trzy miesiące po prawomocnym uchyleniu układu.
Przyspieszone postępowanie układowe toczące się pod sygn. XIV Grp 1/17 gdzie skarżący działał jako nadzorca sądowyG. M. (1)i które zostało umorzone postanowieniem Sądu z dnia 30 kwietnia 2018 r. wobec braku większości wymaganej do zawarcia układu było odrębnym postępowaniem nie wpływającym w żaden sposób na toczące się obecnie postępowanie upadłościowe, a zatem wynagrodzenie nadzorcy sądowego z tego postępowania nie może podlegać zaspokojeniu w pierwszej kategorii.
Skarżący zarzuca również brak uwzględnienia czynności prawnej pozwanego z dnia 23 października 2020 r. dokonanej przed datą wytoczenia powództwa, a polegającej na zwrotnym przeniesieniu do masy upadłości nabytych na podstawie skarżonej umowy cesji wierzytelności(...)sp. Kom-akcyjna w łącznej kwocie 4882,75 zł, co eliminowało stan pokrzywdzenia wierzycieli w tej części kwoty objętej umową cesji wierzytelności. W istocie, w aktach sprawy znajduje się oświadczenie pozwanego w tym względzie, jednakże wobec stanowiska powoda, z którego wynika, że w ślad za złożonym oświadczeniem nie wpłynęły do syndyka dokumenty związane z tą wierzytelnością to rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, jak również Sądu Okręgowego rozpatrującego apelację pozwanego nie mogło wyłączyć wskazanych wierzytelności.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawieart. 385 kpcorzekając o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawieart. 98 kpc.