Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 296/17
Data wyroku: 2021-07-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Michalska
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy emerytalnej

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lipca 2021 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Dorota Michalska
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Kapanowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2021 r. w Warszawie
sprawyM. B. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o przeliczenie emerytury
na skutek odwołaniaM. B. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 7 lutego 2017 r. znak(...)
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II OddziałwW.ten sposób, że uwzględnia w wymiarze stażu pracyM. B. (1)okres zatrudnienia od 14 stycznia 2000 r. do 30 stycznia 2003 r. z tytułu zawieranych umów zleceń.
Sygn. akt VII U 296/17

UZASADNIENIE
M. B. (1)w dniu 27 lutego 2017 r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 7 lutego 2017 r. znak(...). W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że organ rentowy po rozpatrzeniu jego wniosku z dnia 3 lutego 2017 r. odmówił mu prawa do uwzględnienia w wymiarze stażu pracy okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1995 r. do 30 stycznia 2003 r. z tytułu zawieranych umów zlecenia wAgencji Ochrony Mienia (...)(odwołanie, k. 2 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 13 marca 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wniósł o odrzucenie odwołania w trybieart. 47710§ 1 k.p.c.oraz z ostrożności procesowej o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Uzasadniając swe stanowisko w sprawie organ rentowy powołał się na przepisyustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwskazując, że okresami składkowymi są okresy ubezpieczenia, opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości określonej w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych. W związku z faktem, że pracodawca od wykonywanej umowy zlecenia odprowadzał tylko obowiązkową składkę na ubezpieczenie zdrowotne organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do uwzględnienia w wymiarze stażu pracy okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1995 r. do 30 stycznia 2003 r. z tytułu zawieranych umów zlecenia. Odnośnie odrzucenia odwołania organ rentowy podniósł, że odwołanie nie zawiera zarzutów pod adresem zaskarżonej decyzji, a zamiast wniosku procesowego ubezpieczony zwrócił się z prośbą o przychylne rozpatrzenie sprawy(odpowiedź na odwołanie, k. 3-4 a.s.).
Pismem procesowym z dnia 11 kwietnia 2017 r. profesjonalny pełnomocnik odwołującego doprecyzował jego stanowisko i wskazał, że odwołujący zaskarża decyzję organu rentowego z dnia 7 lutego 2017 r. w całości i wnosi o jej zmianę poprzez uwzględnienie w wymiarze stażu pracy okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1995 r. do 30 stycznia 2003 r. z tytułu zawieranych umów zleceń. Uzasadniając swe stanowisko w sprawie pełnomocnik podniósł, że dla zaliczenia stażu pracy nie jest istotne to, czy pracodawca odprowadzał składki na ubezpieczenie emerytalne lub czy w ogóle zgłosił pracownika do ubezpieczenia, lecz to czy pracodawca miał obowiązek dokonania takiego zgłoszenia i odprowadzania składek. Pełnomocnik odwołującego powołał się na szereg orzeczeń dotyczących powyższej kwestii. W odniesieniu do wniosku organu rentowego o odrzucenie odwołania, pełnomocnik wskazał, że z treści odwołania niewątpliwie wynika, że odwołujący nie zgodził się z decyzją organu rentowego i wniósł o przychylne rozpatrzenie sprawy, co pozwala przyjąć, że wnosi o zmianę decyzji(pismo procesowe z dnia 11 kwietnia 2017 r., k. 8-11 a.s.).
W piśmie procesowym z dnia 26 maja 2020 r. profesjonalny pełnomocnik odwołującego zmodyfikował stanowisko i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części poprzez uwzględnienie w wymiarze stażu pracy ubezpieczonego okresu zatrudnienia od 14 stycznia 2000 r. do 30 stycznia 2003 r. z tytułu zawieranych umów zlecenia(pismo procesowe z dnia 26 maja 2020 r., k. 269-270 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyM. B. (1)ur. (...)ma przyznaną emeryturę decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 4 marca 2003 r. znak:(...), którą organ rentowy przeliczył świadczenie od 1 lutego 2003 r., w kolejnych latach świadczenie było przeliczane i waloryzowane. Decyzją z dnia 10 stycznia 2012 r. organ rentowy przyznał odwołującemu dodatek pielęgnacyjny w związku z ukończeniem przez niego 75 lat
    (decyzje ZUS k. 15-25, k. 33 – 47, k. 51 – 57, k. 59 a.r.).

M. B. (1)w okresie od 1 sierpnia 1995 r. do 30 stycznia 2003 r. był zatrudniony wAgencji Ochrony Mienia (...)na stanowisku pracownika ochrony mienia na podstawie umowy zlecenia.Agencja Ochrony Mienia (...)nie opłacała zaM. B. (1)składek na ubezpieczenia społeczne, opłacała jedynie składki ubezpieczenia zdrowotne(bezsporne, a nadto dowód: zaświadczenie(...)z dnia 30 stycznia 2003 r., k. 12 a.r.,(...), k. 67- 68 a.r.,(...)za okres od 1 marca 1999 r. do 1 stycznia 2003 r., k. 14 a.s., zeznania odwołującegoM. B. (1), k. 314 a.s.).
W dniu 3 lutego 2017 r.M. B. (1)złożył w ZUS wniosek o doliczenie do stażu pracy okresu zatrudnienia wAgencji Ochrony Mienia (...)w okresie od 1 sierpnia 1995 r. do 30 stycznia 2003 r. z tytułu zawieranych umów zleceń(wniosek z dnia 3 lutego 2017 r., k. 65 a.r.).
Po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonej Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wydał w dniu 7 lutego 2017 r. decyzję znak:(...), w której odmówił prawa do uwzględnienia w wymiarze stażu pracy okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1995 r. do 30 stycznia 2003 r. z tytułu zawieranych umów zleceń, ponieważAgencja Ochrony Mienia (...)od wykonywanych umów zlecenia odprowadzała tylko obowiązkową składkę na ubezpieczenie zdrowotne, wobec tego w ocenie organu rentowego brak jest podstaw do zmiany wymiaru stażu pracy(decyzja ZUS z dnia 7 lutego 2017 r., k. 70 a.r.).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów z dokumentów w zakresie wskazanym powyższej oraz w oparciu o zeznania ubezpieczonegoM. B. (1). Załączone do akt sprawy dokumenty były czytelne, a ich treść nie budziła zastrzeżeń. Z kolei zeznania ubezpieczonego Sąd uznał za wiarygodne w takim zakresie, w jakim ich treść korespondowała z informacjami wynikającymi z przedłożonych w sprawie dokumentów. Postawa ubezpieczonego oraz treść jego zeznań nie budziły zastrzeżeń Sądu i nie były kwestionowane przez organ rentowy. Sąd nie oparł się na zeznaniach świadkaW. K.prowadzącegoAgencja Ochrony Mienia (...), bowiem świadek nie pamiętał, czy zatrudniałM. B. (1), w tym zakresie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i akrach organu rentowego potwierdzających te okoliczności. Sąd nie oparł się na zeznaniach świadkaM. B. (2)iZ. Z.. Poza tym że świadekM. B. (2)potwierdziła fakt zatrudnienia odwołującego wAgencji Ochrony Mienia (...)przez 7 lat, jej zeznania nie były przydatne. Podobnie Sąd ocenił zeznaniaZ. Z.który poza tym, że potwierdził zatrudnianie emerytów i rencistów wAgencji Ochrony Mienia (...)bez zgłaszania ich do ubezpieczeń społecznych, jego zeznania również były nieprzydatne bowiem, świadek nie pamiętał czyAgencji Ochrony Mienia (...)zatrudniałaM. B. (1).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieM. B. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 7 lutego 2017 r.(...)zasługiwało na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczyła możliwości zaliczenia do okresu składkowego ubezpieczonego okresu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w okresie od 14 stycznia 2000 r. do 30 stycznia 2003 r. wAgencji Ochrony Mienia (...). Stanowisko ubezpieczonej zakwestionował organ rentowy, w ocenie którego skarżona decyzja została wydane zgodnie z przepisamiustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 291), zwanej dalej ustawą emerytalną.
Sąd rozpatrując odwołanie miał na względzie, żeM. B. (1), jako osobie urodzonej przed 1 stycznia 1949 r. zasady obliczania wysokości przysługującej ubezpieczonemu emerytury określają przepis art. 27 ust. 1 i 2 ustawy w myśl którego, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny określony w ust. 2 albo 3 oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 27a. Wiek emerytalny dla kobiet wynosi co najmniej 60 lat.
Przepis art. 53 ust. 1 ustawy emerytalnej stanowi, że emerytura wynosi: 24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, a także po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych, z uwzględnieniem art. 55. W myśl art. 15 powyższej ustawy podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 tego samego przepisu przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym złożono wniosek o emeryturę lub rentę. Stosownie do ust. 2a jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Z kolei ust 3 tego samego przepisu stanowi, że na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. Następnie w celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury: oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych, oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu, oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty oraz mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19, przy czym wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%, jednakże przy ponownym przeliczeniu wysokości emerytury. W ten właśnie sposób, organ rentowy wyliczył emeryturę ubezpieczonemu, któryurodził się w dniu (...)
Odmawiając przeliczenia emerytury z uwzględnieniem wspomnianego wyżej spornego okresu od 14 stycznia 2000 r. do 30 stycznia 2003 r. organ rentowy wskazał, że okres ten nie jest okresem o którym mowa w art. 6 ustawy emerytalnej wskazując, że okresami składkowymi są okresy ubezpieczenia, opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości określonej w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych. W związku z faktem, że pracodawca od wykonywanej umowy zlecenia odprowadzał tylko obowiązkową składkę na ubezpieczenie zdrowotne organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do uwzględnienia w wymiarze stażu pracy okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1995 r. do 30 stycznia 2003 r. z tytułu zawieranych umów zlecenia.
W kontekście powyższego należy wskazać, że w dniu 30 grudnia 1999 r. weszła w życieustawa z 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. nr 110, poz. 1256), która m.in. zmieniła zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia. Wprowadzone przepisy miały zastosowanie do umów zawartych po upływie 14 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy tj. od 14 stycznia 2000 r. Powyższe oznacza, że nowe zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby wykonujące pracę na podstawie umów zlecenia miały zastosowanie do umów zawartych od 14 stycznia 2000 r. Zgodnie z nowymi zasadami wyrażonymi wart. 6 ust. 1 pkt. 4 oraz ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychzleceniobiorca, w tym emeryt i rencista, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, o ile równocześnie nie pozostawał w stosunku pracy. Stosownie do art. 13 pkt 2 powołanej ustawy, podleganie to trwa od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Z mocy art. 36 ust. 2 oraz art. 46 ust. 1 tej ustawy, na płatniku składek spoczywa obowiązek zgłoszenia takiej osoby do ubezpieczeń społecznych oraz obliczania, potrącania z dochodów ubezpieczonych, rozliczania i opłacania składek na te ubezpieczenia. W tym miejscu należy zaznaczyć, że okoliczność zatrudnienia odwołującego na podstawie umowy zlecenia w okresie spornym od 14 stycznia 2000 r. do 30 stycznia 2003 r. nie była kwestionowana przez organ rentowy, a ponadto zostały na tę okoliczność przedłożone wiarygodne dowody w postaci zaświadczenia oraz dokumentów(...)za ww. okres. Odmowa zaliczenia ww. okresu zatrudnienia do okresu składkowego była podyktowana nieprzedstawieniem zaświadczenia o odprowadzaniu składki na ubezpieczenie społeczne przez pracodawcę. W ocenie Sądu brak ten nie stoi na przeszkodzie uznania spornych okresów za składkowe w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej.
W judykaturze Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że w przypadkach, w których obowiązek składkowy realizują za ubezpieczonych niebędący ubezpieczonymi płatnicy składek, nie ma podstaw prawnych ani uzasadnienia stanowisko, że ubezpieczeni do uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego mogliby ponosić najdalej idące negatywne konsekwencje prawne zaniechań lub zaniedbań nierzetelnych płatników, którzy nie opłacili w całości lub w części należnych składek z przyczyn niedotyczących ubezpieczonych, a organ ubezpieczeń społecznych zaniechał lub zaniedbał wymierzenia lub egzekucji należnych składek za ubezpieczonego od płatnika takich składek. Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy składkowe, choćby płatnik nie opłacił należnych składek za niebędącego płatnikiem ubezpieczonego, który podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tych okresach(a contrario do art. 5 ust. 4 ustawy emerytalnej, wyrok z 20 kwietnia 2016 r., II UK 194/15).
Brak zgłoszenia zleceniobiorcy do ubezpieczenia społecznego i brak składek z tytułu zawartej umowy zlecenia wobec niezapłacenia ich przez płatnika-zleceniobiorcę nie stanowią przesłanek negatywnych, wyłączających ten okres z ubezpieczenia społecznego, nawet jako okres "składkowy", od którego zależy prawo do emerytury (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w związku zart. 38-1 ustawy z 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia)(Sąd Najwyższy w wyroku z 6 września 2018 r., II UK 223/17).
Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe dało podstawy do stwierdzenia wskazywanych przez ubezpieczonego nieprawidłowości po stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które prowadziły do wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd nie podzielił ustaleń organu rentowego, na podstawie których kwestionował możliwość zaliczenia do okresów składkowych ubezpieczonego okresu zatrudnienia na podstawie umów zleceń w okresie od 14 stycznia 2000 r. do 30 stycznia 2003 r. wAgencji Ochrony Mienia (...).
Mając na względzie powyższe ustalenia, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uwzględnił w wymiarze stażu pracyM. B. (1)okres zatrudnienia od 14 stycznia 2000 r. do 30 stycznia 2003 r. z tytułu zawieranych umów zlecenia.