Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1235/20
Data wyroku: 2021-09-17 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Sędzia Jacek Chrostek
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 477 ^14^ § 2 ^1^ k.p.c.

Sygn. akt VIII U  1235/20

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 kwietnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.stwierdził, żeJ. Z.od 1 lutego 2018 r. nie podlega ubezpieczeniom społecznym : emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek(...) Sp. z o.o.W uzasadnieniu organ rentowy wskazał ,że od dnia 1 lutego 2018 r.J. Z.został zgłoszony przez ww. płatnika składek do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych , a od dnia 16 listopada 2019 r. stał się niezdolny do pracy z powodu choroby. Nadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaznaczył ,że z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia postępowania kontrolnego i związany z tym brak dowodów i materiału potwierdzającego faktyczne wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę przezJ. Z.uznał ,że zatrudnienieJ. Z.było czynnością pozorną , której celem było obejście przepisów prawa i uzyskanie świadczeń wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
/decyzja w aktach ZUS/
W dniu 7 maja 2020 r. do organu rentowego wpłynęło odwołanieJ. Z.od w/w decyzji , w którym wskazał ,że nie zgadza się z ustaleniami Zakład Ubezpieczeń Społecznych, gdyż zgodnie z powierzonym zakresem obowiązków wykonywał obowiązki pracownicze księgowego , co mogą potwierdzić pracownicy zatrudnieni w spółce płatnika.
/odwołaniek.3 – 5/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowanie według norm przepisanych.
/odpowiedź na odwołanie k.6 – 6 odwrót/

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Decyzja podlegała uchyleniu jako wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie zart. 47714§ 2ze zn.1k.p.c., jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Dzięki takiemu unormowaniu sąd może badać wady wynikające z naruszenia nie tylko prawa materialnego, lecz także procesowego. Jak wynika z uzasadnienia projektu z.k.p.c.2019, niezależnie od tego, czy wady te dotyczą formy, czy treści decyzji, ich wspólną cechą jest to, że naruszają przepisy o postępowaniu przed organem rentowym w takim stopniu, że ich konwalidacja jest niemożliwa. Naprawienie takich decyzji przez sąd polega w istocie na wydaniu ich na nowo, to zaś wymaga ponownego przeprowadzenia całego postępowania - tyle że przed sądem (zob. uzasadnienie projektu k.p.c.2019). W uzasadnieniu projektu z.k.p.c.2019 podano przykłady wad decyzji, które projektodawca określił jako rażące. Należą do nich, w zakresie treści: brak oznaczenia stron, niewskazanie sposobu obliczenia świadczenia lub składki; sposobu wydania: wydanie przez osobę nieuprawnioną; i postępowania je poprzedzającego: bez podstawy prawnej lub przedwcześnie - bez zachowania terminów lub przesłanek wydania (zob. uzasadnienie projektu z.k.p.c.2019) (por. J. May, Kodeks postępowania cywilnego. Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym. Przepisy przejściowe. Komentarz do zmian, WKP 2020).
W niniejszej sprawie rażące naruszenie przepisów o postępowaniu polegało na tym, że organ rentowy nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego.
Zgodnie zart. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej również z urzędu podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Zgodnie z art. 9, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W myślart. 76a § 1 k.p.a, jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa wart. 76 § 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie.
Jak stanowiart. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji, stanowi o naruszeniuart. 107 § 3 k.p.a., a ponadto odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów zart. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, a także stanowi wyraz zrealizowania przez organ wynikającej zart. 11 k.p.a.zasady przekonywania (wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1417/2019).
Przechodząc do meritum wskazać należy ,że zaskarżona decyzja z dnia 6 kwietnia 2020 r. , mocą której określono żeJ. Z.od 1 lutego 2018 r. nie podlega ubezpieczeniom społecznym : emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek(...) Sp. z o.o.została wydana bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł ,że nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania kontrolnego , a tym samym wobec braku dowodów i materiałów potwierdzających faktyczne wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę przezJ. Z.uznał ,że nie podlega on ubezpieczeniom , to jednak nie sposób podzielić w tym zakresie argumentacji organu rentowego. W ocenie Sądu Okręgowego wydanie decyzji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym danej osoby powinno być poprzedzone wnikliwą analizą całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego , a nie zaś ograniczać się do stwierdzenia ,że nie było możliwym przeprowadzenia postępowania kontrolnego płatnika. Co więcej ,kodeks postępowania administracyjnegoprzyznaje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych szereg instrumentów pozwalających gromadzić materiał dowodowy , (takich jak choćby przesłuchanie świadków) , ale organ rentowy z całą pewnością nie skorzystał z tej możliwości. Nie uszło ponadto uwadze Sądu ,że organ rentowy miał świadomość ,żeJ. Z.dysponuje określoną dokumentacją wskazującą na fakt świadczenia przez niego pracy na rzecz płatnika ( co wynikało wprost z jego zeznań – k.5 zeznańJ. Z.zawartych w aktach organu rentowego ) , ale z niewiadomych powodów nie zażądał ich złożenia na etapie postępowania dowodowego. Reasumując , jedynym powodem wszczęcia postępowania administracyjnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych była okoliczność ,żeJ. Z.stał się niezdolny do pracy w dniu 16 listopada 2019 r. W związku zaś z okolicznością ,że przez ponad 1,5 roku organ rentowy nie kwestionował faktu zatrudnieniaJ. Z., w dodatku przyjmując stosowne składki , nie sposób oprzeć się wrażeniu ,że skarżona decyzja ma charakter wyłącznie arbitralny i jest jedynie domniemaniem przyjętym przez organ rentowy , a w konsekwencji podlegała ona uchyleniu.
Powyższe świadczy o wydaniu zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, w związku z czym podlegała ona uchyleniu w trybieart. 47714§ 21k.p.c.
Zarządzenie: odpis postanowienia z uzasadnieniem
doręczyć pełn. ZUS r. prawnemu K.J.za pośrednictwem P.I.
S.B.