Sąd Rejonowy w Nowym Sączu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II W 713/22
Data wyroku: 2023-01-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Wojciech Langer
Słowa kluczowe: Postępowanie w sprawach o wykroczenia
Podstawa prawna: art. 283 § 1 kp w zw. z art. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 kp

Sygn. akt II W 713/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 stycznia 2023 roku
Sąd Rejonowy w Nowym Sączu, II Wydział Karny, w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Wojciech Langer
Protokolant:Katarzyna Szczygieł
przy udziale oskarżyciela publicznegoK. Ł.
po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023 roku
sprawyR. R.
synaJ.iW. z domu T.
urodzonego (...)wN.
obwinionego o to, że:

1
będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy wFirmie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna nie zapewnił bezpiecznych i higienicznych warunków pracy poprzez dopuszczenie do wykonywania prac demontażu hali namiotowej bez zastosowania skutecznych rozwiązań technicznych mających na celu zabezpieczenie rozbieranej konstrukcji przed jej zawaleniem się, podczas przebywania pracowników wewnątrz tej hali, co doprowadziło do zbiorowego wypadku przy pracy, któremu ulegliD. G.iK. T.w dniu 17.03.2022 r. wN.,

tj. o wykroczenie zart. 283 § 1 kodeksu pracyw zw. zart. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 kodeksu pracy,art. 212 kodeksu pracyw zw. z§ 39 ust. 1, ust. 2 pkt 1)3) 4) 5) 6)rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

2
będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy wFirmie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna nie zapewnił bezpiecznych i higienicznych warunków pracy poprzez zezwolenie na wykonywanie pracy niezgodnie z przepisami bhp tj. dokumentacją techniczną wózka widłowego orazrozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowymco doprowadziło do wypadku zbiorowego przy pracy, któremu ulegliD. G.iK. T.w dniu 17.03.2022 r. wN.,

tj. o wykroczenie zart. 283 § 1 kodeksu pracyw zw. zart. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 kodeksu pracy,art. 212 kodeksu pracyw zw. z § 9 rozporządzenia Ministra(...)i Finansów z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym

3
będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy wFirmie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna, w dniu 17.03.2022 r. wN., nie zapewnił skutecznego nadzoru nad wykonywaniem prac przy użyciu wózka jezdniowego przy transportowaniu ładunku mogącego stwarzać zagrożenie,

tj. o wykroczenie zart. 283 § 1 kodeksu pracyw zw. zart. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 kodeksu pracy,art. 212 kodeksu pracyw zw. z § 14 rozporządzenia Ministra(...)i Finansów z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym

4
będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy wFirmie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna, w dniu 17.03.2022 r. wN., nie zapewnił bezpiecznych i higienicznych warunków pracy poprzez nieudostępnienie pracownikom do stałego korzystania instrukcji bezpiecznego wykonywania pracy podczas demontażu hali namiotowej,

tj. o wykroczenie zart. 283 § 1 kodeksu pracyw zw. zart. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 kodeksu pracy,art. 212 kodeksu pracy,art. 237 
4
          § 1, § 2, § 3 kodeksu pracyw zw. z§ 39 ust. 1 pkt 1), ust. 2 pkt 8), § 41 ust. 1 pkt 1, ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

I
uniewinniaobwinionegoR. R.od zarzuconych mu we wniosku o ukaranie czynów, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa;

II
na podstawieart. 119 § 2 pkt 1 kpwzasądzaod Skarbu Państwa na rzecz obwinionegoR. R.kwotę 360 (trzystu sześćdziesięciu) złotych – tytułem zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru.

Sygn. II W 713/22

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 12.01.2023 roku
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
PokrzywdzeniD. G.iK. T., w dniu 17.03.2022 r., byli pracownikami(...) sp. z o.o.S.K.A. z/s wN.,ul. (...).K. T.aktualnie przeszedł na emeryturę. Prokurentem w/w spółki jestR. R..

dowody

:

wyjaśnienia obwinionegoR. R.k. 113-114
zeznaniaK. T.k. 114
zeznaniaD. G.k. 115
protokół kontroli inspektora pracynr rej. (...)-53-(...)-Pt/22 wraz z wybranymi załącznikami k. 13-93
Na placu użytkowanym przez w/w spółkę, wN., w początkowym okresie 2022 r., rozlokowany był namiot wystawowy o powierzchni 5m x 15m x 2,5m /szerokość x długość x wysokość/. Kierownictwo(...)u podjęło decyzję o demontażu tego namiotu. Do prac wyznaczonoP. K.iS. M., którym miał pomagaćK. T.. Demontaż musiał być wykonany przy użyciu wózka widłowego, którego operatorem byłZ. J. (1). W dniu 17.03.2022 r. w/w mężczyźni przystąpili do prac rozbiórkowych. Prace te nadzorował osobiścieR. R.. W pewnym momencieP. K.iS. M.otrzymali komunikat, że muszą pilnie udać się do warsztatu z powodu zaistniałej awarii.R. R.udał się do sekretariatu,Z. J. (2)zabezpieczył wózek widłowy i udał się do magazynu, natomiastK. T.pozostał na miejscu. Przed rozejściemR. R.wyraźnie zarządził przerwanie prac rozbiórkowych.

dowody

:

wyjaśnienia obwinionegoR. R.k. 113-114
zeznaniaK. T.k. 114
zeznaniaD. G.k. 115
zeznaniaZ. J. (2)k. 118-119
protokół kontroli inspektora pracynr rej. (...)-53-(...)-Pt/22 wraz z wybranymi załącznikami k. 13-93
K. T., po opuszczeniu miejsca demontażu namiotu przezR. R.i pozostałych, wyżej wymienionych pracowników, poprosił kolegęD. G.o pomoc w rozpinaniu jednego z elementów w/w konstrukcji. W trakcie odpinania linki, namiot uległ zapadnięciu. Upadające elementy konstrukcji uderzyłyK. T.iD. G..

dowody

:

zeznaniaK. T.k. 114
zeznaniaD. G.k. 115
protokół kontroli inspektora pracynr rej. (...)-53-(...)-Pt/22 wraz z wybranymi załącznikami k. 13-93
W wyniku wypadkuK. T.doznał urazu w postaci wielodłamowego złamania 1/3 dalszej trzonu kości piszczelowej prawej, złamania kostki bocznej lewej goleni oraz urazu kręgosłupa, tj. „obniżenia wysokości trzonów kręgów L3, L4 o charakterze złamań kompresyjnych. Złamanie wyrostków poprzecznych po stronie lewej kręgów L4, L5 kanał kręgowy o zachowanym świetle.H.żebra kręgu L1. Częściowa lumbalizacja segmentu S1”. NatomiastD. G.doznał urazu głowy w postaci otarcia okolicy czołowej i ucha lewego.

dowody

:

protokół kontroli inspektora pracynr rej. (...)-53-(...)-Pt/22 wraz z wybranymi załącznikami k. 13-93
Oficer dyżurny Komendy Miejskiej Policji wN.o zaistniałym zdarzeniu poinformował Państwową Inspekcję Pracy, która dokonała kontroli w/w zakładu pracy, w trakcie której wydano decyzje administracyjne o numerach(...)-53-(...)- (...)oraz(...)-53-(...)- (...)nakazujące opracować i udostępnić pracownikom do stałego korzystania aktualną instrukcję bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącą demontażu namiotu ekspozycyjnegofirmy (...)oraz zaktualizować, w uzgodnieniu z przedstawicielami pracowników, programy szkoleń okresowych dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych i administracyjno-biurowych o tematykę szczegółowo wskazaną w jednej z powyższych decyzji.

dowody

:

protokół kontroli inspektora pracynr rej. (...)-53-(...)-Pt/22 wraz z wybranymi załącznikami k. 13-93
ObwinionyR. R.nie był dotychczas karany sądownie, jest żonaty, posiada na swoim utrzymaniu dwie osoby. Pracuje jako prokurent wfirmie (...) sp. z o.o.S.K.A. z/s wN.,ul. (...). Z w/w tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie kilkunastu tysięcy złotych miesięcznie. Nie był leczony odwykowo, neurologicznie, ani psychiatrycznie.

dowody

:

wyjaśnienia obwinionegoR. R.k. 113-114
ObwinionyR. R.nie przyznał się do stawianych zarzutów. Wyjaśnił, że po podjęciu decyzji o demontażu przedmiotowej konstrukcji, poprosiłA. M.- prezesa zarządu – aby ten uzyskał instrukcję demontażu namiotu. Firma, która dostarczyła namiot, przekazała jednak, że demontaż hali odbywa się w sposób odwrotny jak montaż. Najpierw trzeba zdjąć całe poszycie hali, a dopiero później można przystąpić do demontażu konstrukcji.Prace wykonywały osoby przeszkolone, tj.P. K.iS. M., operatorem wózka widłowego byłZ. J. (2), a do pomocy przybranoK. T.. W pewnym momencieP. K.iS. M.musieli udać się do innej pracy. WówczasR. R.zarządził przerwę, nie upewnił się jednak, czy jego podwładni rzeczywiście zastosowali się do tego polecenia. Obwiniony nie był na placu podczas wypadku.R. R.ze środków własnych, zapewnił rehabilitacjęK. T..

dowody

:

wyjaśnienia obwinionegoR. R.k. 113-114
PokrzywdzonyK. T.zeznał, że został poproszony przezR. R.do pomocy przy demontażu namiotu znajdującego się na placu przed siedzibąfirmy (...).P. K.iS. M.poinformowali pokrzywdzonego o tym, co ten ma robić. Prace osobiście nadzorowałR. R.. W pewnym momencie obwiniony zarządził wstrzymanie prac. Prace rzeczywiście zostały wstrzymane, jednak pokrzywdzony postanowił jeszczeodpiąć taką linkę. O pomoc poprosiłD. G.. Pokrzywdzony zeznał, że chcielito przygotować, żeby jak przyjdąK.zM.będzie przygotowane. Po odkręceniu w/w elementu, namiot uległ zapadnięciu, a jego konstrukcja uderzyła pokrzywdzonych.K. T.dodał, że wraz zD. G.nie używał wózka widłowego oraz zapewnił, że nie ma do nikogo pretensji, a całe zdarzenie uważa za nieszczęśliwy wypadek. Pracodawca zapewnił mu rehabilitację.

dowody

:

zeznaniaK. T.k. 114
PokrzywdzonyD. G.potwierdził, że w dniu zdarzenia został poproszony przezK. T.o pomoc podczas demontażu namiotu na placu przed siedzibą firmy. Po odpięciu linki od namiotu, konstrukcja runęła. Pokrzywdzony dodał, że w trackie zdarzenia miał na sobie kask. Nie ma pretensji do pracodawcy.

dowody

:

zeznaniaD. G.k. 115
Z. J. (2)po krótce opisał prace, które były wykonywane podczas demontażu namiotu. Jednocześnie dodał, że nie był naocznym świadkiem wypadku i potwierdził, że tego dniaR. R.rzeczywiście zarządził wstrzymanie prac rozbiórkowych.

dowody

:

zeznaniaZ. J. (2)k. 118-119
Przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy Sąd oparł się na całokształcie zebranych w sprawie dowodów, w tym osobowych źródeł dowodowych, dokonując ich swobodnej oceny oraz kierując się wskazaniami zawartymi wart. 7 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.w., wedle którego organy postępowania kształtują swe przekonania na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.
Ustalając stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd oparł się w głównej mierze na wyjaśnieniach obwinionegoR. R.oraz zeznaniach pokrzywdzonychD. G.iK. T., a takżeZ. J. (2). Zeznania pokrzywdzonych są spójne, logiczne i konsekwentne. Nie wynika z nich, aby pokrzywdzeni za wszelką cenę dążyli do postawienia pracodawcy w złym świetle. Szczerze przyznają, że doszło do nieszczęśliwego wypadku i nie obwiniają o jego spowodowanieR. R.. Ich zeznania w pełni korelują z zeznaniami świadkaZ. J. (2)oraz wyjaśnieniami obwinionegoR. R.tworząc jednolity i spójny obraz zdarzenia historycznego, do którego doszło w dniu 17.03.2022 r.
Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów ujawnionych w toku postępowania, a mianowicie protokołowi kontroli inspektora pracynr rej. (...)-53-(...)-Pt/22 wraz z wybranymi załącznikami, gdyż żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności, dokumentacja ta została wytworzona przez właściwy organ państwowy, a także Sąd nie znalazł żadnych podstaw, aby kwestionować ich wiarygodność.
Sąd zważył, co następuje :
Analiza zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego nie dała podstaw do uznania obwinionegoR. R.za winnego zarzucanych czynów kwalifikowanych treściąart. 283 § 1 k.p.w zw. zart. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 k.p.uzupełnionych o stosowne przepisy rozporządzeń Ministra(...)i Finansów oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalne orazart. 283 § 1 k.p.w zw. zart. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 k.p.,art. 2374§ 1, § 2, § 3 k.p.uzupełnionego o właściwe przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Przepis 283§ 1 k.p.penalizuje odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierowanie pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, poprzez nie przestrzeganie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie zart. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 k.p.pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa wart. 23711§ 2 k.p.Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany : organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń. Pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać, w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie pracownikom i innym osobom pracującym na terenie zakładu pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Liczne przepisy prawa różnej rangi konkretyzują ten ogólny obowiązek, wskazując na szczegółowe zasady i reguły BHP. Przepisart. 283 k.p.chroni zdrowie i życie nie tylko pracowników, ale wszystkich osób, które znajdują się na terenie zakładu pracy. Dotyczy to zarówno osób zatrudnionych przez pracodawcę na podstawie innych stosunków niż stosunek pracy (§ 1), jak i osób postronnych, w tym klientów, urzędników i jakiekolwiek inne osoby, które czasowo mogą znajdować się na terenie zakładu pracy (§ 2). Paragraf§ 1omawianego przepisu wprowadza ogólny typ sankcjonujący wszelkie naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Ciężar zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy spoczywa w szczególności na pracodawcy oraz osobach kierujących pracownikami, i to do nich ograniczono podmiotowy zakres zastosowaniaart. 283 § 1(art. 220, nt. 5–10). (Tokarczyk Damian, Komentarz do niektórych przepisów ustawy - Kodeks pracy, [w:] Przestępstwa i wykroczenia związane z zatrudnieniem. Komentarz).
R. R.był odpowiedzialny za przestrzeganie zasad BHP na terenie(...) sp. z o.o.S.K.A. Jednocześnie w dniu 17.03.2022 r., podczas demontażu namiotu ekspozycyjnego, uczynił on zadość swoim obowiązkom. Osobiście nadzorował wykonywane prace, do których wyznaczono osoby przeszkolone (w tym operatora wózka widłowego). Wreszcie, do wypadku doszło w momencie, kiedy praca nie powinna być wykonywana, a jej przestój zarządził właśnieR. R.. Jednocześnie, obecnośćD. G.na placu przed siedziba firmy, w dniu zdarzenia, nie miała żadnego związku z osobą obwinionego. To nieR. R.polecił w/w pokrzywdzonemu wykonywanie tych prac, a co więcej nie miał w ogóle świadomości że te prace będzie właśnie on wykonywał. O pomoc został bowiem poproszony przezK. T., aR. R.nie było wówczas na terenie placu.
W tym miejscu podnieść należy, że zgodnie z § 9 i 14 Rozporządzenia Ministra Finansów i(...)z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym organizator pracy zapewnia odpowiedni nadzór nad pracami przy użyciu wózków jezdniowych, w szczególności przy transportowaniu ładunków mogących stwarzać zagrożenie, natomiast ładunki transportowane wózkami jezdniowymi rozmieszcza i mocuje się tak, aby nie stwarzały zagrożenia. Odnosząc się do samego przebiegu wypadku - to w trakcie zdarzenia pokrzywdzeni nie używali wózka widłowego, wózek ten był unieruchomiony, miał mieć jedynie podniesione widły, a znajdujący się na nich ładunek upadł w chwili wypadku. Nie ustalono jednak na jakiej rzeczywiście wysokości były podniesione widły (k. 16 – VERTE). Po zarządzeniu przerwy, pojazd został unieruchomiony, kierowca zaciągnął ręczny hamulec bezpieczeństwa. Ponadto, sami pokrzywdzeni przyznali, że konstrukcja runęła w wyniku ingerencjiK. T., który w danej chwili nie powinien był wykonywać żadnych prac wokół namiotu. Brak jest zatem obiektywnych przesłanek, które zdaniem Sądu, pozwalałyby przyjąć, że ładunek umieszczony na widłach wózka widłowego był niepoprawnie zabezpieczony. Co do zaś sytuacji poprzedzającej sam wypadek, dodać należy, że w trackie prac, kiedy nad ich przebiegiem czuwałR. R., nie doszło do niebezpiecznej sytuacji. Prace były realizowane zgodnie z planem przez przeszkolonych pracowników, aR. R.cały czas czuwał nad ich przebiegiem, nie dopuszczając osób niewykwalifikowanych do ich wykonania. Zdaniem Sądu nie sposób zatem stwierdzić, że nadzór był wykonywany niestarannie.
Wskazać także należy, żespółka (...)dołożyła wszelkich starań celem uzyskania dokumentacji prezentującej demontaż przedmiotowego namiotu – korespondencja e-mail wymieniona międzyT. W., aG. P.. Z uzyskanej informacji wynika, że taki dokument nie istnieje, ademontaż hali odbywa się w sposób odwrotny jak montaż.Dopóki prace wykonywały osoby przeszkolone, pod nadzoremR. R., nie było żadnych problemów. Do wypadku doszło dopiero, po ingerencji samych pokrzywdzonych, na których zachowanie obwiniony nie miał realnego wpływu.
Mając powyższe na względzie, Sąd uniewinnił obwinionegoR. R.od zarzutu popełnienia wykroczeń zart. 283 § 1 k.p.w zw. zart. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 k.p.uzupełnionych o stosowne przepisy rozporządzeń Ministra(...)i Finansów oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalne oraz wykroczenia zart. 283 § 1 k.p.w zw. zart. 207 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i § 3 k.p.,art. 2374§ 1, § 2, § 3 k.p.uzupełnionego o właściwe przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, zaś kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa oraz zasądził na rzecz obwinionego – na mocyart. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.– zwrot kosztów ustanowionego obrońcy z wyboru.