Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1242/21
Data wyroku: 2022-02-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 477^14^§1 kpc

Sygn. aktVIII U 1242/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lutego 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Grzegorz Tyrka

Protokolant

Renata Figiel

po rozpoznaniu w dniu1 lutego 2022 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyK. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
ozwrot nienależnie pobranego świadczenia
na skutek odwołaniaK. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia23 lipca 2021  r.nr(...)

1
oddala odwołanie;

2
przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach na rzecz pełnomocnika z urzędu radcy prawnegoK. Z.kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu powiększoną o podatek VATw wysokości 20,70 zł ( dwadzieścia złotych siedemdziesiąt groszy).

(-) sędzia Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 1242/21

UZASADNIENIE
Decyzją z 23 lipca 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na podstawieart.138 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychzobowiązał ubezpieczonegoK. S.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 marca 2021r. do 30 czerwca 2021r. w kwocie 4 463,44 zł.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczonyK. S.wskazał, że poinformował ZUS o zaprzestaniu nauki. Mimo to organ rentowy przekazał mu świadczenie za ww. miesiące, a odwołujący stwierdził, że skoro organ rentowy przekazał mu świadczenia to oznacza, że renta rodzinna za ten okres mu jeszcze przysługuje.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
ubezpieczonyK. S.(ur. (...)) od(...)., to jest od dnia śmierci ojca, był uprawniony do renty rodzinnej. Decyzją z 3 lipca 2020r. organ rentowy ustalił uprawnienia do świadczenia do 31 sierpnia 2022r. w związku z kontynuacją nauki przez ubezpieczonego. Decyzja ta zawierała pouczenie ( pkt VIII.2 ), że osoba pobierająca rentę rodzinną lub część tej renty przysługującą dziecku pod warunkiem kontynuowania nauki – nie dłużej niż do ukończenia 25 roku życia, zobowiązana jest – po ukończeniu przez dziecko 16 roku życia – powiadomić o zaprzestaniu uczęszczania do szkoły - uczelni, a jeżeli uczy się nadal – zobowiązana jest do nadesłania zaświadczenia ze szkoły – uczelni z podaniem terminu programowego jej ukończenia. Jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat na ostatnim roku studiów, prawo do renty przedłuża się do zakończenia tego roku studiów.
Pismem z(...), które wpłynęło do organu rentowego 4 marca 2021r. ubezpieczony zwrócił się o wyłączenie go z grona uprawnionych do renty rodzinnej, gdy zaprzestał kontynuacji nauki.
Decyzją z 12 lipca 2021r. organ rentowy wstrzymał dla ubezpieczonego rentę rodzinną od(...). i następnie wydał decyzję zaskarżoną.
/dowód: z akt ZUS – okoliczności bezsporne /
Sąd zważył, co następuje.
odwołanie ubezpieczonegoK. S.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 138 ust.1 i ust.2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tj. Dz.U. z 2021r., poz.291 ze zm. ) osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się:
1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia;
W ust. 4 tego przepisu wskazano, że nie można żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach – za okres dłuższy niż 3 lata z zastrzeżeniem ust.5.
Z materiału dowodowego wynika, że ubezpieczony za okres objęty sporem pobrał nienależne świadczenie, gdy wystąpiła okoliczność powodująca ustanie prawa do renty rodzinnej w postaci zakończenia nauki. Ubezpieczony został prawidłowo pouczony o tym, że w takiej sytuacji renta rodzinna mu się nie należy i zresztą prawidłowo zareagował, bowiem niezwłocznie poinformował o tym fakcie organ rentowy pismem z 2 marca 2021r. Fakt, że organ rentowy wniosek ubezpieczonego o wstrzymanie wypłaty świadczenia rozpoznał później, bo dopiero decyzją z 3 lipca 2020r. nie powoduje, że istnieją podstawy do zwolnienia ubezpieczonego z obowiązku zwrotu renty rodzinnej za miesiące objęte sporem. Takiej bowiem sytuacji dotyczy cytowany powyżej przepis art.138 ust.4 ustawy emerytalnej, który właśnie w przypadku, gdy organ rentowy nadal wypłaca świadczenie pomimo zawiadomienia przez stronę o zajściu okoliczności powodujących m.in. ustanie prawa do świadczeń, umożliwia dochodzenie przez organ rentowy nienależnie pobranych świadczeń z tym jedynym ograniczeniem, że za okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu rentowego odpowiada prawu i w konsekwencji w pkt 1 wyroku z mocyart.47714§ 1 k.p.c.Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu Sąd orzekł na podstawie §15 ust.2 i §4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz.U. z 2019r., poz.68 ) powiększając je o stawkę podatku VAT.
(-)Sędzia Grzegorz Tyrka