Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1400/20
Data wyroku: 2021-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Rosłan-Karasińska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 107 § 1 kpa

Sygn. akt VII U 1400/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2021 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Rosłan - Karasińska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2021 r. w Warszawie
sprawyW. R. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałem(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.
na skutek odwołaniaW. R. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 11 października 2019 r. znak:(...)

1
oddala odwołanie;

2
zasądza od odwołującej sięW. R. (2)na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.kwotę 180,00 złotych (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VII U 1400/20

UZASADNIENIE
W. R. (1)w dniu 2 grudnia 2019 r. złożyła odwołanie uzupełnione w dniu 31 stycznia 2020 r. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z dnia 11 października 2019 r., nr:(...)wnosząc o jej uchylenie. Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa, ponieważ znak graficzny na 9 stronie jest nieczytelny i nie spełnia wymogów podpisu dotyczących miejsca i formy. Ubezpieczona wskazała również, że nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej (odwołanie z dnia 2 grudnia 2019 r. i uzupełnienie z dnia 31 stycznia 2020 r., k. 3 i 10 a. s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.w odpowiedzi na odwołanie z dnia 31 grudnia 2019 r. wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie od ubezpieczonej na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ rentowy w uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że zaskarżona decyzja przez odwołującą została podpisana na przedostatniej 9 stronie. W jego ocenie złożone odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak innych zarzutów (odpowiedź na odwołanie z dnia 31 grudnia 2019 r., k. 6 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W. R. (1)w dniu 8 lipca 2008 r. uzyskała tytuł zawodowy magistra na Wydziale Politologii na kierunku stosunki międzynarodowe(...)M. S.wL.(dyplom, k. 61 a. r.).
W okresie od 15 września 2009 r. do 31 stycznia 2010 r. odwołująca ukończyła kurs zorganizowany przez Studium(...)o nazwie: Kierownik Projektu z Funduszy Europejskich (
    zaświadczenie z dnia 31 stycznia 2010 r., k. 59 a. r.).
W latach 2013-2014 odwołująca ukończyła liczne szkolenia o nazwach: Zarządzanie projektami informatycznymi w praktyce, rozwój pracowników i zespołu, rozwój organizacji, kierowanie, praktyczne aspekty zarządzania projektami (szkolenia, k. 81-89 a. r.).
Ubezpieczona w roku akademickim 2015/16 ukończyła czwarty rok studiów doktoranckich w dziedzinie nauki społeczne – nauki o bezpieczeństwie (zaświadczenie o studiach z dnia 23 lutego 2017 r., k. 57 a. r.).
(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS.została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 25 czerwca 2018 r. Prezesem zarządu spółki zostałJ. J.. Przedmiotem przeważającej działalności spółki jest pośrednictwo w obrocie nieruchomości (odpis z KRS, k. 30-36 a. s.).
(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS., reprezentowana przezJ. J., zawarła zW. R. (1)umowę o pracę od dnia 1 lutego 2019 r. na stanowisku kierownika regionuw pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 5.646,00 złotych (umowa o pracę na czas nieokreślony z dnia 1 lutego 2019 r., k. 46 a. s. i k. 31 a. r.).
Do obowiązków służbowych odwołującej miało należeć: zapoznanie się ze strukturą organizacyjną firmy oraz zasadami wytworzenia i obiegu dokumentów, informowanie swojego przełożonego o stanie realizacji zleconych zadań, przestrzeganie zasad dyscypliny pracy określonych wkodeksie pracy, statucie firmy i regulaminie organizacyjnym, przestrzeganie przepisów BHPi przeciwpożarowych, dbanie o wysoki poziom prowadzonych prac, uczestniczenie w naradachi odprawach organizowanych w spółce, przygotowywanie materiałów na polecenie przełożonego, podejmowanie w trybie natychmiastowym realizacji zadań specjalnych zgodnych z kierunkiem działalności spółki na polecenie przełożonego, uczestniczenie w przygotowaniu dokumentów związanych z realizacją zadań, wnioskowanie do przełożonego o zakup materiałów niezbędnych do realizacji prac, informowanie przełożonego o zakończeniu postawionych zadań, nadzorowanie stanu wydatków finansowych w procesie realizacji projektów, zarządzanie operacyjnie pracą oddziału zlokalizowanego wS., planowanie, zarządzanie, organizowanie i wdrażanie procesów wewnątrz organizacji, zarządzanie pracą zespołu, rekrutowanie, szkolenie i wdrażanie nowych pracowników do pracy, wyznaczanie celów pracownikom i rozliczanie ich z osiągniętych rezultatów, aktywne pozyskiwanie klientów, analizowanie i raportowanie wyników regionu, optymalizowanie kosztów, realizowanie wyznaczonych celów biznesowych oraz aktywne branie udziału w projektach i wdrażaniu nowych możliwości rozwojowych (karta opisu stanowiska, k. 33-35 i 75-77 a. r.).
Odwołująca widniała na listach płac oraz listach obecności spółki za miesiąc luty i marzec 2019 r. (listy płac nr 2/19 i 3/19 oraz listy obecności, k. 45-47 i 49-51 a. r..).
Płatnik składek wykazał przerwy w opłacaniu składek za odwołującą w okresach od 2 kwietnia 2019 r. do 12 kwietnia 2019 r. i od 15 kwietnia 2019 r. do 6 maja 2019 r., w których wypłacił jej wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy oraz w okresie od 7 maja 2019 r. do 18 sierpnia 2019 r. obejmującym zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego. Nadto ubezpieczonaw okresie od 19 sierpnia 2019 r. do 30 września 2019 r. korzystała z bezpłatnego urlopu (okoliczności bezsporne i wniosek o udzielenie urlopu bezpłatnego z dnia 19 sierpnia 2019 r., k. 175 a. r.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.w dniu 13 czerwca 2019 r. zawiadomił(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS.o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego w sprawie zatrudnienia i zgłoszenia do ubezpieczeń odwołującej jako pracownikau w/w płatnika składek. Organ rentowy, po przeprowadzeniu postępowania, wydał zaskarżoną decyzję z dnia 11 października 2019 r., nr:(...)na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1w związkuz art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w związku zart. 83 § 1 k.c.iart. 300 k.p.ZUS stwierdził, żeW. R. (1), jako pracownik u płatnika składek(...) Sp. z o.o., nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 lutego 2019 r. W jego ocenie zawarcie umowyo pracę miało na celu jedynie uprawdopodobnienie stosunku pracy i uzyskanie przez zainteresowaną ochrony ubezpieczeniowej. ZUS zaakcentował, że płatnik składek nie zatrudnił innej osoby na zastępstwo w miejsce odwołującej. Podniósł nadto, że pracodawca nie udostępnił dokumentu potwierdzającego odbycia szkolenia BHP przez ubezpieczoną. Organ rentowy stwierdził również, że od 6 lutego 2019 r. odwołująca nie miała nad swoją pracą wykonywanego nadzoru, gdyż prezes spółkiJ. J.stał się niezdolny do pracy w związku z chorobą. Jego zdaniem strony zawartej umowy nie przedstawiły żadnych dokumentów potwierdzających faktyczne wykonywanie obowiązków przez ubezpieczoną. ZUS uznał, że ubezpieczona z pewnością nie wykonywała części obowiązków wynikających z karty opisu jej stanowiska pracy, ponieważ żaden zespół pracowniczy nie został zrekrutowany ani utworzony. Decyzja została podpisana na stronie 9 przez starszego specjalistęB. G.(zawiadomienie z dnia 13 czerwca 2019 r. i decyzja z dnia 11 października 2019 r., k. 5 i 191-199 akt ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonegow aktach sprawy, w tym w aktach organu rentowego. Wiarygodność zebranych dokumentów co do zasady nie była kwestionowana przez strony procesu. Sąd wskazuje, że co prawda uznał za wiarygodne dokumenty złożone w toku postępowania w postaci umowy o pracę, zakresu obowiązków, listy płac i listy obecności czy też zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń społecznych, jednak same w sobie one nie decydują o zaistnieniu wszystkich przesłanek świadczących o stosunku pracy. Sąd przy tym nie dał wiary wyjaśnieniom złożonym przezW. R. (1)iJ. J.w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonym przed organem rentowym. Sąd uznał za niewiarygodne ich twierdzenia, z których wynikało, że odwołująca wykonywała swoją pracę od poniedziałku do piątku w godzinach od 10:00 do 18:00 w biurze przyul. (...)wS.. Również jej twierdzenia jakoby prezes zarządu sprawował nadzór nad rzekomo świadczeniem przez nią czynności są nieprawdziwe, ponieważJ. J.kilka dni po zawarciu umowy o pracę korzystał ze zwolnienia lekarskiego. Co prawda ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ubezpieczona była osobą wykształconą i legitymowała się ukończeniem dużej liczby kursów, jednak na ich podstawie nie można uznać, iż faktycznie świadczyła pracę. Nadto zapewnienia o zapotrzebowaniu firmy na zatrudnienie nowego pracownika nie zasługują na uwzględnienie, gdyż podczas zwolnienia lekarskiego odwołującej płatnik składek nie zdecydował się na zatrudnienie osoby na zastępstwo. Z analizy ich zeznań wynikało, że ubezpieczona przez pierwsze dwa miesiące pracy przygotowywała oferty, raporty, dokumenty związane z korespondencją wychodzącą i przychodzącą oraz analizowała sytuację rynkową. Jednakże strony nie przedstawiły w tej materii żadnych dowodów w postaci odpowiedniej dokumentacji czy zeznań niezależnych świadków, którzy mogliby potwierdzić ich zeznania. Również Sąd nie dał wiary, aby inne obowiązki były wykonywane przez odwołującą, bowiem z okresu jej zatrudnienia nie został zrekrutowany żaden nowy pracownik.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieW. R. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałwS.z dnia 11 października 2019 r., nr:(...), jako niezasadne, podlega oddaleniu.
W rozpatrywanej sprawie organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję doszedł do przekonania, że odwołująca nie powinna podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia u płatnika składek(...) Sp. z o.o.od 1 lutego 2019 r.Art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2020 r., poz. 226 z późn. zm.), zwanej dalej ,,ustawą’’ stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, tj. pracownicy – od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Stosownie do zawartej wart. 2 k. p.definicji – pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie m.in. umowy o pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, tj. stosunku pracy. W myślart. 22 § 1 k. p.przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem orazw miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
W niniejszej sprawie Sąd zważył, że decyzja organu rentowego w przedmiocie wyłączenia odwołującej z ubezpieczeń społecznych była prawidłowa i odpowiadała prawu, bowiem zatrudnienie u płatnika składek nie wykazało cech stosunku pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W doktrynie przyjmuje się, że następujące cechy są właściwe dla stosunku pracy: pracownikiem jest osoba fizyczna, która zobowiązuje się do pracy w zamian za wynagrodzenie, przedmiotem umowy ze strony pracownika jest samo pełnienie (wykonywanie) pracy, przy wykonywaniu której nie jest on obciążony ryzykiem realizacji zobowiązania, obowiązany jest on świadczyć pracę osobiście, będąc w realizacji zobowiązania podporządkowany pracodawcy. Fakt, że oświadczenia stron umowy zawierają określone wart. 22 k.p.formalne elementy umowy o pracę nie oznacza jednak, że umowa taka jest ważna (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II UK 164/05).
Sąd uznał za bezsporne ustalenia organu rentowego w tej materii, bowiem odwołująca w toku postępowania sądowego nie czyniła zarzutów wobec uznania, że zawarta ze spółką umowa o pracę jest nieważna.W. R. (1)nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń w kontekście poczynionej argumentacji ZUS zawartej w zaskarżonej decyzji. Co więcej, nie przedstawiła żadnej dokumentacji oraz wniosków dowodowych chociażby celem przesłuchania świadków celem wykazania, że faktycznie świadczyła pracę u płatnika składek od 1 lutego 2019 r. W tak ustalonym stanie faktycznym i przy bierności strony odwołującej w postępowaniu dowodowym Sąd uznał, że jedyna kwestia sporna w niniejszym postępowaniu dotyczyła rozważenia, czy znak graficzny na 9 stronie, jak został określony przez ubezpieczoną, jest nieczytelny i nie spełnia wymogów podpisu. W jej ocenie ta okoliczność czyniła decyzję nieważną, ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Wart. 107 § 1 k.p.a.wymienione są składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak też procesowego. Nie wszystkie z nich mają jednakowe znaczenie w określeniu tych elementów, niektóre są bardziej istotne niż pozostałei ich pominięcie pozbawia akt pisemny charakteru decyzji administracyjnej. W przypadku naruszeń formy prawnej jako minimum elementów traktuje się cztery składniki, tzn. określenie autora, adresata, rozstrzygnięcie, podpis osoby reprezentującej organ (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81). Brak jednego ze składników albo wyklucza ustalenie podstawowych elementów stosunku prawnego, albo też wskazuje na to, że nie mamy do czynienia z objawem woli organu czy – inaczej rzecz ujmując – z czynnością stosowania prawa przez uprawniony podmiot (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca1982 r., sygn. akt I SA 547/82). Naczelny Sąd Administracyjny dokonał przede wszystkim wartościowania składników decyzji pod kątem ich znaczenia dla bytu prawnego wydanego aktu. Szczególne znaczenie należy przypisać w tym zakresie stanowisku zajętemu w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r. (SA 1163/81) w którym przyjęto, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianejwart. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.
W ocenie Sądu Okręgowego treść decyzji wydanej przez organ rentowy w przedmiocie wyłączenia odwołującej z obowiązkowych ubezpieczeń społecznej zawierała wszystkie konieczne elementy do jej wydania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. datę jej wydania, oznaczenie stron, rozstrzygnięcie, pouczenie oraz podpis. W rozpatrywanej sprawie należało jedynie pochylić się nad kwestią prawidłowości złożonego podpisu.
Podpis pod decyzją składa osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej, osoba działająca z jego upoważnienia, członkowie kolegialnego organu lub zespołu orzekającego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1992 r., sygn. akt III AZP 17/92). Podstawą do ustalenia prawidłowości złożonego podpisu jestart. 14 § 1a k.p.a.W przypadku, gdy decyzja została sporządzona na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, powinna zostać opatrzona podpisem własnoręcznym.  Podpis stanowi wyraz oświadczenia woli organu administracji publicznej, przez co kształtuje się prawa bądź obowiązki podmiotu administrowanego w ramach opisanych w decyzji administracyjnej. Z tego względu podpis jest kluczowym i konstytutywnym elementem decyzji administracyjnej.
Niewątpliwie należy przyjąć, że decyzja administracyjna, która nie zawiera wszystkich elementów, jest decyzją wadliwą (

    wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 25/08). Wady te usuwane są przy zastosowaniu zwykłych bądź nadzwyczajnych środków prawnych, a także w trybie rektyfikacji decyzji. Identyfikacją osoby podpisującej decyzję administracyjną jest określenie jej imienia i nazwiska ze wskazaniem stanowiska służbowego. Z tego względu podpis, co do zasady, własnoręczny, nie musi być czytelny (

    wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8.2.2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2105/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 listopada 2009 r., II SA/Ol 918/09). Mając na uwadze powyższe poglądy orzecznictwa Sąd doszedł do przekonania, że zarzut strony odwołującej w odniesieniu do nieczytelności złożonego podpisu w zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Pod pojęciem podpisu należy rozumieć znak ręczny określonej osoby, pozwalający dzięki jego indywidualnym cechom na identyfikację tej osoby. Nie musi obejmować pełnego nazwiska (

    wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 683/19). Interpretacja unormowaniaart. 107 § 1 pkt 8 k.p.a.prowadzi do wniosku, że nie wprowadza on wymogu czytelności podpisu, a jedynie wymóg złożenia podpisu oraz podania imienia i nazwiska osoby podpisującej decyzję. Pod pojęciem podpisu należy rozumieć znak ręczny określonej osoby, pozwalający dzięki jego indywidualnym cechom na identyfikację tej osoby (

    wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 109/20).
Zdaniem Sądu Okręgowego podpis osoby uprawnionej do wydania decyzji został złożony prawidłowo w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Ponadto na podpisie widnieje również imięi nazwisko oraz stanowisko służbowe pracownika organu rentowego. Dla prawnego bytu decyzji administracyjnej, a więc stwierdzenia istnienia ważnej decyzji wydanej przez właściwy organ administracji konieczne jest, aby co najmniej jeden egzemplarz decyzji (jej oryginał) zaopatrzony był w wymagany podpis, co nie wyklucza praktyki zaopatrywania przez organ administracjiw wymagany podpis większą ilość egzemplarzy decyzji, celem doręczenia ich stronom oraz pozostawienia w aktach sprawy, co w konsekwencji skutkować będzie w tego rodzaju sytuacji istnieniem wielu jednolitych egzemplarzy decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 3162/18). W związku z tym wymaga podkreślenia, że dla prawidłowości wydanej decyzji wystarczy, aby podpis znalazł się jednym oryginale egzemplarzu rozstrzygnięcia, co też miało miejsce na dokumencie znajdującym się w aktach organu rentowego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku zgodnie zart. 98 k.p.c., w myśl którego strona przegrywająca spraw ma obowiązek zwrócić koszty na żądanie jej przeciwnika procesowego. Na tej podstawie zasądzono od odwołującej na rzecz organu rentowego kwotę 180,00 złotych na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
(...)
(...)
(...)