Sąd Rejonowy w Człuchowie
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 74/22
Data wyroku: 2022-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Marek Osowicki

Sygn. akt IV P 74/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 listopada 2022 r.
Sąd Rejonowy w Człuchowie IV Wydział Pracy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Marek Osowicki

Protokolant:

kierownik sekretariatu Anna Górska

po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 roku w Człuchowie
sprawy z powództwaM. W. (1)
przeciwko(...) Spółce z o.o.z siedzibą wT.
o odszkodowanie

1
oddala powództwo

2
zasądza od powodaM. W. (1)na rzecz pozwanej(...) Spółki z o.o.z siedzibą wT.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem kosztów procesu.

Sędzia Marek Osowicki
Sygn. akt IV P 74/22

UZASADNIENIE
Pełnomocnik powodaM. W. (1)wniósł przeciwko(...) spółce z o.o.wT.o odszkodowanie w wysokości 11 751,92 zł za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż powód wykonywał pracę u pozwanego od 9.04.2018 r., zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku pracownika myjni i posiadał stopień niepełnosprawności. Powód 3.03.2021 r. otrzymał zaświadczenie lekarskie i orzeczenie lekarskie do celów sanitarno- epidemiologicznych, z których wynikał brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku pracownika myjni. Lekarz wskazał, że powód nie może wykonywać pracy przy maszynach w ruchu ciągłym oraz powinien wykonywać pracę na poziomie „0” pod nadzorem drugiej osoby. Wydane orzeczenia były ważne do 3.03.2023 r. Powodowi nakazywano pracę na wysokości, mimo ograniczeń w orzeczeniu lekarskim a powód odmawiał wykonywania takiej pracy. Mimo to pracodawca skierował powoda na okresowe badania, do gabinetu medycyny pracy wskazując w skierowaniu, że powód jest zatrudniony na stanowisku pracownika myjni ze wskazaniem, iż praca jest wykonywana na wysokości powyżej 3 m. . Lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o przeciwskazaniu do pracy na tym stanowisku pracy. W dniu 16.08.2022 r. powód otrzymał od pozwanego oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem. Jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy pracodawca wskazał niezdolność do wykonywania dotychczasowej pracy na stanowisku pracownika myjni, w związku z wydanym orzeczeniem lekarskim.
Pozwana spółka w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik pozwanej spółki podniosła, że pozwany otrzymując załączone do pozwu orzeczenie lekarskie nie mógł dopuścić pracownika do pracy oraz słusznie podjął decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę. Do dnia wręczenia powodowi wypowiedzenia do obowiązków powoda nie należała praca na wysokości. W związku ze zmianą maszyn obsługiwanych na stanowisku pracownika myjni od 25.07.2022 r. pojawiła się konieczność pracy na wysokości. Wszyscy pracownicy myjni obsługujący nowe maszyny zostali skierowani na badania lekarskie z uwzględnieniem wymogu pracy na wysokości. Dotychczasowe orzeczenia lekarskie, pomimo, że były aktualne, nie uwzględniały w warunkach, pracy na wysokości. Istnienie przeciwwskazań lekarskich do wykonywania pracy na określonym stanowisku jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę.

Sąd ustalił co następuje:
PowódM. W. (1)był pracownikiem(...) spółce z o.o.wT.zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin, na stanowisku pracownika myjni.
(dowód: akta osobowe powoda cz. B, umowa o pracę k.2).
Do szczegółowego zakresu obowiązków powoda należało między innymi wykonywanie prac związanych z myciem i dezynfekcją hal, maszyn, urządzeń i sprzętu, utrzymanie czystości na terenie zakładu pracy, sprzątanie, zamiatanie, opróżnianie koszy na śmieci. Dostarczanie innym pracownikom niezbędnego surowca, produktów oraz opakowań, wykonywanie prac pomocniczych przy naprawie i konserwacji maszyn i wykonywanie innych czynności wynikających z zajmowanego stanowiska a zleconych przez bezpośredniego przełożonego.
(dowód: akta osobowe powoda cz. B, zakres obowiązków służbowych k.4).
Powód posiada orzeczenie o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do 31.08.2022 r.
(dowód: akta osobowe powoda cz. B, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 25).
Powód posiadał orzeczenie lekarskie nr(...)zakazujące pracy przy maszynach w ruchu, ze wskazaniem pracy na poziomie „0” pod nadzorem drugiej osoby oraz że powód może być zatrudniony w czasie pracy ośmiogodzinnym i ewentualnych nadgodzinach oraz orzeczenie lekarskie nr(...)do celów sanitarno-epidemiologicznych stwierdzające brak przeciwskazań do wykonywania prac, przy których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, ważne do 3.03.2023 r.
(dowód: akta osobowe powoda cz. B, orzeczenia lekarskie k. 37-38).
W pozwanym zakładzie pracy 25.07.2022 r. nastąpiła zmiana maszyn wykorzystywanych w procesie produkcyjnym, które zgodnie z wymogami(...)związanymi z produkcją żywności dla zwierząt, muszą być utrzymywane w należytej czystości, tak samo jak hale produkcyjne. W pozwanym zakładzie pracy zainstalowano nową maszynę tzw. mieszałkę, której wysokość wynosi ok. 2,5 m a po otwarciu klapy 3,70 m . Powyższa maszyna musi być myta po każdej zmianie, przy użyciu podestu o wysokości powyżej jednego metra a wysokie ściany hal produkcyjnych lampy i sufity muszą być myte zgodnie z harmonogramem raz na trzy miesiące i w razie potrzeby częściej, przy użyciu podestów, drabin i podnośników na wysokości powyżej 3 metrów. Aby zwiększyć wydajność, nastąpiły też zmiany organizacyjne powodujące, że pracownicy produkcyjni przy maszynach nie mają już obowiązku myć maszyn, co zajmowało im od 1,5 do 2 godzin, tylko pracują przy produkcji całe 8 godzin a mycie wszystkich maszyn należy do pracowników myjni. Skierowania na badania lekarskie do pracy powyżej trzech metrów otrzymali wszyscy pracownicy myjni.
(niesporne, nadto zeznania świadków k. 69-73,M. W. (2)od 01:01:52 do 01:07:09,M. D.01:09:52 do 01:30:21,I. J.od 01:49:00 do 01:55:30,S. K.od 02:27:25 do 02:39:41).
Pracodawca 25.07.2022 r. skierował powoda na okresowe badania lekarskie, na stanowisku pracownika myjni, praca na wysokości powyżej 3 m. określając stanowisko pracy jako mycie i dezynfekcja pojemników i urządzeń, znakowanie wózków produkcyjnych, prace pomocnicze przy naprawie i konserwacji maszyn, praca na wysokości powyżej 3 m. i jako inne czynniki określił praca na wysokości powyżej trzech metrów, praca na samodzielnym stanowisku, wilgoć, dźwiganie ciężarów 50 kg przy pracy tymczasowej i 30 kg przy pracy stałej.
(dowód: akta osobowe powoda cz. B, skierowanie na badanie lekarskie k.42).
Lekarz medycyny pracy 11.08.2022 r. wydał powodowi orzeczenie lekarskie nr(...)o przeciwskazaniu do pracy na stanowisku pracownika myjni, praca na wysokości powyżej 3 m. Orzeczenie zawiera pisemne pouczenie o możliwości odwołania od tego orzeczenia.
(dowód: akta osobowe powoda cz. B zaświadczenie k.45).
Zgodnie z orzeczeniem lekarskim nr(...)z 11.08.2022 r. do celów sanitarno-epidemiologicznych stwierdzono u powoda przeciwskazanie do pracy.
(dowód: akta osobowe powoda cz. B zaświadczenie k.44).
W dniu 16.08.2022 r. pozwana spółka złożyła powodowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem. Jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy pracodawca wskazał utratę zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku (pracownik myjni), potwierdzona orzeczeniem lekarskim nr(...)z 11.08.2022 r. oraz nr(...)z 11.08.2022 r. do celów sanitarno-epidemiologicznych. Pracodawca nie posiada innej odpowiedniej pracy, nie dysponuje innymi stanowiskami pracy, które mógłby zaoferować.
(dowód: akta osobowe powoda cz. C, wypowiedzenie umowy o pracę).
Powód przedłożył orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych z 8.11.2022 r. o braku przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia i wykonywania prac przy których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.
(dowód: orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych k.63).

Sąd zważył co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepisart. 45 k.p.wymaga by wypowiedzenie umowy o pracę było uzasadnione i nie naruszało przepisów o wypowiadaniu umów o pracę.
Obowiązujące prawo pracy kształtuje powszechną ochronę przed wypowiedzeniem umowy o pracę na czas nieokreślony (art. 45 k.p.). Decyzję w sprawie rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę z zachowaniem przepisów podejmuje pracodawca . Pracownicy chronieni są jednak przed samowolnym wypowiadaniem umów o pracę, albowiem oświadczenie woli pracodawcy w tym zakresie może być dokonane tylko z uzasadnionych powodów(tak: prof. Ludwik Florek w Kodeks Pracy. Komentarz pod red. prof. Tadeusza Zielińskiego , Dom Wydawniczy ABC , W-wa 2003 , s.346-348).
Ciężar udowodnienia zasadności przyczyny stanowiącej podstawę wypowiedzenia obciąża pracodawcę, a pracownika natomiast obciąża dowód istnienia okoliczności przytoczonych przez niego w celu wykazania, że wypowiedzenie jest nieuzasadnione(wyr. SN z 8.9.1977 r., I PRN 17/77,(...)1978, Nr 5, s. 70).
W rozpoznawanej sprawie jak wynika z oświadczenia pracodawcy przyczyną wypowiedzenia powodowi umowy o pracę było orzeczenie lekarskie o niezdolności do pracy powoda na pracownika myjni, pracownik nie może pracować na wysokości powyżej 3 m.
Bezsporne było też, iż lekarz uprawniony do badań profilaktycznych wydał powodowi orzeczenie o przeciwskazaniu do pracy na stanowisku pracownika myjni i pracy na wysokości powyżej trzech metrów. Orzeczenie lekarskie powoda o przeciwskazaniach do pracy na zajmowanym stanowisku zawierało pisemne pouczenie o możliwość wniesienia od niego odwołania.
Zgodnie z treściąart. 229 § 4 k.p.pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.
Również zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury przeciwwskazanie lekarskie do wykonywania choćby jednego obowiązku należącego do zakresu czynności na zajmowanym stanowisku pracy uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę(vide: wyrok SN z 16 grudnia 1999 r., I PKN 469/99, OSNAPiUS 2001, nr 10, poz. 346).
W niniejszej sprawie bezsporne było, iż w pozwanym zakładzie pracy w lipcu 2022 r. doszło do zmań organizacyjnych, powodujących zmianę faktycznych obowiązków pracowników myjni i konieczność wykonywania pracy na wysokości, po potwierdzają zgodne i wiarygodne zeznania świadkówM. W. (2),M. D.,I. J.iS. K..
Pracodawca celem zwiększenia wydajności pracy i optymalizacji produkcji, ma pełne prawo wprowadzać nowe maszyny i zmieniać organizację pracy, co nie podlega kontroli sądu pracy.
Celem badań profilaktycznych jest ustalenie, czy pracownik ze względu na swój stan zdrowia jest zdatnym podmiotem do wykonywania określonej pracy. Zatem w ocenie sądu pracodawca w przypadku zmiany obowiązków pracowniczych np. powodujących konieczność pracy na wysokości, ma obowiązek skierowania na badania profilaktyczne, nawet w sytuacji gdy nie upłynął termin obowiązywania wcześniejszych badań okresowych.
Bowiem na pracodawcy spoczywa obwiązek realnego zapewnienia pracownikowi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Dopuszczenie pracownika do wykonywania nowych czynności, w zmienionych warunkach wykonywania pracy bez przeprowadzenia stosownych badań profilaktycznych, może powodować ewentualną odpowiedzialność wypadkową pracodawcy.
Przepis § 105 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 2 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, definiuje „pracę na wysokości”, którą jest praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi.
Stosownie do§ 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy(t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2067 ze zm.), istnieje możliwość zakwestionowania tego orzeczenia także przez pracownika i pracodawcę w trybie wskazanym w tym paragrafie, a co więcej, dopuszczalna jest jego sądowa weryfikacja. W tym miejscu zasadne jest przywołanie wypowiedzi judykatury, potwierdzających, po pierwsze, że istnienie przeciwwskazań lekarskich do wykonywania pracy na określonym stanowisku stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę; po drugie, że podana przyczyna wypowiedzenia podlega sądowej kontroli w ramach oceny zasadności złożonego oświadczenia woli, a więc badaniu, czy w rzeczywistości istniała i czy uzasadniała decyzję pracodawcy. Judykatura dopuszcza w związku z tym możliwość dowodzenia w sporze sądowym niezgodności orzeczenia lekarskiego z rzeczywistym stanem zdrowia pracownika(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 maja 2018 r., III PK 88/17, oraz powołane tam orzecznictwo).W konsekwencji, przeciwwskazania lekarskie do wykonywania przez pracy na zajmowanym stanowisku (uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę) mogą być rozpatrywane na tle określonego przypadku, a ocena tej kwestii w postępowaniu sądowym, w którym pracodawca wyraża wątpliwości co do trafności ostatecznego wniosku zawartego w orzeczeniu lekarskim, nie polega na odkodowaniu znaczenia użytych w nim przez zwrotów (tu: „praca na wysokości”), ale na ustaleniu stanu zdrowia pracownika i skonfrontowania go z warunkami wykonywania pracy na danym stanowisku. Innymi słowy, w niniejszej sprawie nie jest istotne, co kryje się pod zwrotem „praca na wysokości” użytym w orzeczeniu lekarskim, ale decydujące znaczenia ma to,czy stan zdrowia powoda uniemożliwiał mu wykonywanie pracy na zajmowanym stanowisku(tak: Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 25 czerwca 2019 r., II PK 180/18).
W przedmiotowej sprawie żadna ze stron nie kwestionowała trafności orzeczenia lekarskiego z 11.08.2022 r. nr(...)o przeciwskazaniu do pracy na stanowisku pracownika myjni, praca na wysokości powyżej 3 m. Żadna ze stron nie złożyła też odwołania od powyższego orzeczenia.
Co istotne sam powód przyznał, iż od tego roku, po zmianie kierownika wymagał on mycia również maszyn na halach produkcyjnych i trzeba było wejść po schodach na podest na wysokość około 1,5 m. Powód odmówił wykonywania tej pracy z powodu epilepsji i zakazu pracy na wysokości.
W toku postępowania sądowego powód nie twierdził też, iż jego stan zdrowia umożliwia mu wykonywanie pracy na stanowisku pracownika myjni, w warunkach określonych przez pracodawcę od lipca 2022 r. tj. pracy na wysokości.
Organizacja samego procesu produkcji i określanie obowiązków pracowniczych nie należy do pracownika i nie podlega też sądowej kontroli sądu pracy.
Zatem w sprawie w istocie niesporne było, iż powód z uwagi na swój stan zdrowia nie może wykonywać mycia maszyn, ścian, sufitów, lamp na wysokości.
Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę musi istnieć w dacie jego dokonywania. Późniejsza zmiana jednego z orzeczeń lekarskich mianowicie orzeczenia wydanego do celów sanitarno-epidemiologicznych, nie wpływa na ocenę zasadności wypowiedzenia, skoro powód jest niedolny do wykonywania pracy na wysokości i nie może też wykonywać pracy przy maszynach w ruchu, co wynika z orzeczeń lekarskich wydanych w ramach badań profilaktycznych(por: wyrok SN z 17 kwietnia 2014 r. III PK 95/13 OSNP 2015/9/123).
Ponadto jeżeli choćby jedna z przyczyn wypowiedzenia się potwierdzi i jest przyczyną uzasadniającą rozwiązanie umowy o pracę, to wypowiedzenie nie narusza przepisuart. 45 k.p.
Zatem zdaniem sądu brak wymaganej na stanowisku powoda zdolności do pracy na wysokości i potwierdzające ją przeciwskazania lekarskie, zawarte w orzeczeniu z 11.08.2022 r. nr(...), skutkują oceną, że wypowiedzenie powodowi umowy o pracę nie narusza przepisuart. 30 k.p.i jest uzasadnione w rozumieniu przepisuart. 45 k.p.
Mając na uwadze powyższe rozważania sąd na podstawie przepisuart. 45 § 1 k.p.a contrario oddalił powództwo.
O kosztach procesu sąd orzekał na podstawie przepisuart. 98 k.p.c.i § 9 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) zasądzając od powoda na rzecz strony pozwanej koszty procesu w kwocie 180 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Sędzia Marek Osowicki