Sąd Rejonowy w Grudziądzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2169/19
Data wyroku: 2021-02-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Dominik Bednarski

Sygn. akt I C 2169/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 03.02.2021r.
Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:  sędzia Dominik Bednarski
Protokolant: ------------------------------
po rozpoznaniu w dniu 30.11.2020r. w Grudziądzu
na rozprawie
sprawy z powództwa
(...)z siedzibą wG.

przeciwkoK. R.orazM. R.
o eksmisję
działając na podstawie art. 15 zzs(2) ustawy z 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) na posiedzeniu niejawnym

I
nakazuje pozwanejK. R., aby opuściła, opróżniła i wydała powodowilokal mieszkalny nr (...)położony przyul. (...)wG.;

II
orzeka, że pozwanejK. R.przysługuje prawo do lokalu socjalnego;

III
w stosunku do pozwanegoM. R.powództwo oddala;

IV
nakazuje wstrzymanie wykonania eksmisji w stosunku do pozwanejK. R., do czasu złożenia jej przez(...)oferty najmu lokalu socjalnego;

V
zasądza od pozwanejK. R.na rzecz powoda kwotę 457zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 2169/19

UZASADNIENIE
Strona powodowa –
(...)

     wG.
wniosła przeciwko pozwanemu

W. R. (1)
pozew o nakazanie opróżnieniai opuszczenialokalu mieszkalnego nr (...), położonego przyul. (...)
wG.wraz ze wszystkimi rzeczami do niego należącymi,jak również o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu.W uzasadnieniu żądania wskazano, że strona pozwana zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Dnia 9 października 2018 roku strona powodowa podjęła decyzję o braku możliwości zawarcia umowy najmu ww. lokalu mieszkalnego przez pozwanegoW. R. (1), który po śmierci swojej matki (najemczyni zgodnie z umową najmu lokalu mieszkalnego z dnia 10 lutego 1973 r.)C. R. (1)zwrócił się z wnioskiem o przepisanie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Powód uznał jednak, że strona pozwana nie spełnia przesłanek uwarunkowujących wstąpienie w stosunek najmu po zmarłej matce, ponieważ nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, lecz mieszka z żoną pod innym adresem (k. 4-7).
Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Wskazała, że mieszkanie przyul. (...)traktuje jako lokal, do którego posiada tytuł prawny. Pozwany oznajmił, że lokal ten, zgodnie z dokumentami załączonymi przez powoda, jest lokalem zakładowym(...)wG., który został przydzielony jego mamie i jego rodzinie w 1973 roku. Pozwany wskazał, że jest zameldowanyw lokalu od 24 września 2003 roku do chwili obecnej i mieszkał w nim do czasu, kiedy nie pogorszył się jego stan zdrowia. Uiszcza wszelkie opłaty za lokal. Jednocześnie pozwany wskazał, że jest obłożnie chory i nie mógł sam sprawować opieki nad swoją mamą, co w jego przekonaniu nie powinnogo wykluczać z kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmupo zmarłej matce (k. 45-48).
Na rozprawie w dniu 30 listopada 2020 roku pełnomocnik pozwanego oświadczył, że pozwany zmarł w dniu 5 września 2020 roku i zgodnie z poświadczonym aktem dziedziczenia spadek nabyli z dobrodziejstwem inwentarza żona i syn spadkodawcy tj.K. R.iM. R.– każdy w ½ części (vide: protokół z rozprawy z dnia 30 listopada 2020 r. – k. 90.).
Wobec ww. ustaleń Sąd postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 roku postanowił w punkcie 1 na podstawieart. 174 § 1 k.p.c.postępowanie zawiesić ze skutkiem na dzień 5 września 2020 roku, w punkcie drugim podjąć postępowanie oraz w punkcie trzecim wezwać do udziału w sprawie w charakterze pozwanychK. R.orazM. R.(k.92).
Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu zwykłym.
Działając na podstawie art. 15 zzs(2) ustawy z 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) wyrok wydanona posiedzeniu niejawnym.

Sąd ustalił, co następuje:
Na podstawie umowy z dnia 10 lutego 1973 rokuC. R. (1)(matka pozwanegoW. R. (1)) wynajmowałalokal mieszkalny nr (...)położony przyul. (...)wG.. Nieruchomość, w której znajduje się przedmiotowy lokal, w 2001 została wniesiona aportem do powodowego(...)wG..Lokal mieszkalny nr (...)wchodzi obecnie w skład zasobu mieszkaniowego powoda.
Osobą uprawnioną do zamieszkania w lokalu był m.in. synC. R. (1)– pozwanyW. R. (1). Umowa została zawarta na czas określony.
C. R. (1)zmarła dnia 31 sierpnia 2018r.
(okoliczności bezsporne, a ponadto dowód: kserokopia przydziału lokalu – k. 8v., umowa najmu wraz z załącznikami – k. 9-10, Akt notarialny, repertorium A 1656/201 – k.11-16, pismo z dnia 18.01.2018r. – k. 22)
Pismem z dnia 9 października 2018 roku powód odmówił pozwanemu możliwości przepisania umowy najmulokalu mieszkalnego nr (...)w budynku przyul. (...)wG.po śmierci jego matkiC. R. (2). Powód wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że pozwany nie zamieszkuje w lokalunr 29 przyul. (...)wG., ponieważ jego centrum życiowe mieści się przyul. (...). Fakt zamieszkiwania pozwanego w ww. lokalu potwierdza również pismo pozwanego z dnia 15 października 2018 roku.
(dowód: pismo powoda z dnia 9 października 2018 r., pismo pozwanegoz dnia 15 października 2018 r., notatka służbowa z dnia 15 listopada 2018 r., pismo powoda z dnia 16 listopada 2018 r. wraz z dowodem nadania i odbioru – k. 15-19.)
Pismem z dnia 8 grudnia 2018 roku pozwany został wezwanydo dobrowolnego zdania lokalu mieszkalnego w terminie do dnia 14 grudnia 2018 roku.
(dowód: pismo z dnia 8 grudnia 2018 r. – k. 20)
W piśmie z dnia 18 grudnia 2018 roku, pozwany wskazał, że ma zamiar przeprowadzić się wraz z żoną do mieszkania przyul. (...), ponieważ przedmiotowy lokal pozostaje jego centrum życiowym. Powód w piśmie z dnia 18 stycznia 2019 roku podtrzymał swoje stanowisko i zażądał niezwłocznego opuszczenia i opróżnienia lokalu.
(dowód: pismo pozwanego z dnia 18 grudnia 2018 r. oraz pismo powoda z dnia 18 stycznia 2019 r. – k. 21-22 akt).
Od 10 lat administratorem budynku poł. wG.przyul. (...)jestJ. K.. MatkaW. R. (2)C. R. (1)mieszkała tam sama. Rzadko spotykała się z rodziną, mówiła o złych stosunkach m.in. z synem. W momencie, kiedy wymagała opieki, to pomagali jej sąsiedzi.
(dowód: zeznania świadkaJ. K.– k. 58-58v.)
Od 6 lat przyul. (...)mieszkaK. L.. W tym czasieC. R. (3)mieszkała tam sama. Odwiedzała ją kobieta.K. L.przez czas swego zamieszkiwania w ogóle nie widziała pozwanegoW. R. (1).C. R. (1)pomagali sąsiedzi – robili drobne zakupy, wyrzucali śmieci.
(dowód: zeznania świadkaK. L.– k. 58v.)
Od 46 lat przyul. (...)mieszkaE. S.. Nie pamięta aby pozwanyW. R. (1)wraz z żoną mieszkali zC. R. (1). PozwanegoW. R. (1)widywała, jak był młody.C. R. (1)pomagała sąsiadka z dołuI.orazE. S., która czasami wynosiła śmieci.
(dowód: zeznania świadkaE. S.– k. 58v.-59)
C. R. (1)przed śmiercią mieszkała sama.K. R.przyniosła nieraz zakupy dlaC. R. (1).I. J.robiła zakupy dlaC.R., sprzątała jej, mierzyła ciśnienie, robiła kolacje. Przez 19 lat swego zamieszkiwania w budynku przyul. (...)nigdy nie widziała pozwanegoW. R. (1).
(dowód: zeznania świadkaI. J.– k. 90-90v.)
C. R. (1)aż do samej śmierci nie zgadzała się, aby zamieszkała z niąK. R.. W chwili śmierci mieszkała sama, ponieważW. R. (1)będąc chory mieszkał gdzie indziej.
(dowód: zeznania świadkaB. B.– k. 90v.-91)
W. R. (1)na 6 lat przed swoja śmiercią w 2020r. był leżący, mieszkał w lokalu poł. przyul. (...)wG.. Wcześniej też nocował w tym lokalu, jedynie gdyC. R. (1)zadzwoniła, że potrzebuje pomocy, to jechał do niej i nocował. Dopiero dwa lata temu, po śmierciC.R.wraz żoną zK. R.zamieszkał wlokalu mieszkalnym nr (...), położonym przyul. (...).
(dowód: przesłuchanie pozwanegoM. R.– k. 91)
JakC. R. (1)miała złe samopoczucie, to wydzwaniała iW. R. (1)musiał do niej jechać na noc. Latem 2020r.W. R. (1)wraz zK. R.podjęli decyzje o definitywnej przeprowadzce dolokalu mieszkalnego nr (...), położonego przyul. (...), gdzie znajduje się centralne ogrzewanie oraz szersze wejście do łazienki ułatwiające swego czasu opiekę nad chorymW. R. (1). Wlokalu nr (...)przyul. (...)obecnie zamieszkuje wyłącznieK. R.. Czynsz wynosi tam 550zł. Na(...)czynsz wynosił 600zł m-nie. Trzeba też było dokupić węgiel za 1.500-1.800zł rocznie.
(dowód: przesłuchanie pozwanejK. R.– k. 91-91v.)

Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny, częściowo bezsporny, znalazł potwierdzenie w dowodach z dokumentów zgromadzonych w sprawie, przesłuchaniu stron oraz zeznaniach zawnioskowanych świadków.
Zebrane dokumenty nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności i prawdziwości, wobec czego mogły stanowić wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych. Na mocy zart. 230 k.p.c.uznano za bezspornete okoliczności faktyczne przytoczone w pozwie, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie.
Sąd - co do zasady - dał wiarę dowodowi z przesłuchania pozwanychM. R.orazK. R.oraz zawnioskowanych świadków, albowiem ich zeznania były spójne, jasne oraz niesprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym.
Z kilkoma wszakże wyjątkami. Sąd nie dał wiary tej części zeznań świadkaB. B.oraz pozwanychK. R.orazM. R., z której miałoby wynikać, iżW. R. (1)orazK. R.mieszkali wraz zC. R. (1)w chwili jej śmierci oraz żeW. R. (1)ogólnie mieszkał z matką przed zaostrzeniem się swojej choroby. Twierdzenia te są zdecydowanie sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, a przy tym tendencyjnie korzystne dla pozwanych. Należy ocenić je jako niewiarygodne, złożone jedynie w interesie strony pozwanej. Na marginesie – świadekB. B.w budynku przyul. (...)mieszkała jedynie do 2011r.
Istota rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy to, po pierwsze: udzielenie odpowiedzi na pytanie czyW. R. (1), a także poniekąd - z uwagi na treść jej zeznań –K. R.wstąpili w stosunek najmu po zmarłej najemczyniC. R. (1). Po drugie: ewentualne udzielenie odpowiedzi na pytanie czyK. R.wstąpiła w stosunek najmu po zmarłym w trakcie procesuW. R. (1).
Zgodnie zart. 691 § 1 k.c.w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnegow stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.§ 2. Osoby wymienione w§ 1wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżelistale zamieszkiwałyz najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Wstąpienie w prawa poprzedniego najemcy następujez mocy prawaw sytuacji, w której spełnione zostaną przesłanki zawarte wart. 691 § 1 i 2 k.c.Pierwszą z nich jest przynależność do określonego kręgu podmiotów: małżonek, który jednak nie jest współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był zobowiązanydo świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktyczniewe wspólnym pożyciu z najemcą. Drugą z przesłanek jest stałe zamieszkiwanie wymienionych osób z najemcą w lokalu do chwili jego śmierci. Żadne inne okoliczności, które zaistniały już po śmierci poprzedniego najemcy, nie mają zastosowania do oceny, czy osoba bliska weszła w stosunek najmu po zmarłym.
Przesłanka stałego zamieszkiwania z najemcą (zmarłym)
    nie jesttożsamaz pojęciem miejsca zamieszkania i jest spełniona, jeśli lokal mieszkalny,w której mieszkał najemca i osoba ubiegająca się o status osobyzart. 691 § 1 k.c., stanowił dla niej centrum spraw życiowych (np. po śmierci najemcy osoba ta nie ma się gdzie wyprowadzić, osoba ta sprawowała opiekę nad zmarłym, życie dzieci i rodziców itp.) - tak.J. C.(red.),P. N.(red.) w: Komentarz doart. 691 k.c., opublikowanym:(...)2019.Co więcej, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2000 r.,I CKN 40/99 (Lex nr(...)) stałe zamieszkiwanie z najemcą osoby mu bliskiej oznacza ześrodkowanie przez tę osobę całej swej działalności życiowej w lokalu najemcy, tak by zajmowany przez tę osobę lokal stanowił jej centrum życiowe. Natomiast zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 1999 r.,I CKN 1031/97 (Lex nr(...)) o stałym zamieszkaniu z najemcą można mówić wówczas, gdy osoba bliska najemcy nie miała w tym czasie innego mieszkania, a lokal mieszkalny zajmowany razem z najemcą stanowił dla niej centrum spraw życiowych.
W ocenie Sądu pozwanyW. R. (1)nie zamieszkiwał stale z matką w chwili jej śmierci, od lat mieszkał i żył w innym miejscu, które stanowiło dla niego centrum spraw życiowych. Do przedmiotowego lokalu postanowił się przeprowadzić dopiero po śmierci najemczyni. Nie spełniał przesłanek określonych wart. 691 k.c.i to nawet przy przyjęciu, że przesłanka stałego zamieszkiwania z najemcą (zmarłym)jesttożsama z pojęciem miejsca zamieszkania (art. 25 k.c.).
Oczywiście czasowe – uzasadnione określonymi przyczynami – przebywanie poza miejscem stałego miejsca zamieszkania nie oznacza, by najemca przestał mieszkać w „swoim” lokalu, by zmienił miejsce zamieszkania (wyrok SN z 20.06.2001 r., I CKN 1179/98, LEX nr(...)). Tak sytuacja w przypadkuW. R. (1)jednak nie zachodziła. Zebrany materiał dowodowy wskazuje na to, iż od matki wyprowadził się on na wiele lat przed śmierciąC. R. (1)oraz zaostrzeniem się swojej własnej choroby. U matki bywał stosunkowo często, ale u niej nie mieszkał. Z pewnością mieszkanie poł przyul. (...)w momencie śmierciC. R. (1)nie stanowiło jego życiowego centrum.
Podobnie należało orzec co do pozwanejK. R.. Nawet przy najbardziej życzliwej dla niej interpretacjiart. 691 k.c.niepodobna uznać, iż stale zamieszkiwała zC. R. (1)w chwili śmierci tej ostatniej. Na to – jak wynika z (korzystnych dla pozwanej) zeznań świadkaB. B.– nie zgadzała się aż do swojej śmierciC. R. (1).
Skoro prawo najmu nie przeszło na pozwanegoW. R. (1)w chwili śmierciC.R., to - tym bardziej – nie mogło ono przejść naK. R.w chwili śmierciW. R. (1). Z prostej przyczyny. Owo prawo w chwili śmierciW. R. (1)nie przysługiwało.
W myślart. 222 § 1 k.c.właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobietej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 222 § 1 k.c.iart. 675§ 1 k.c.w zw. zart. 691 § 3 k.c., Sąd w punkcie I sentencji wyroku nakazał pozwanejK. R., aby opuściła, opróżniła i wydała powodowilokal mieszkalny nr (...)położony przyul. (...)wG..
Zgodnie zart. 14 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnegow wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniudo otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy (por.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2013 r., III CZP 11/13). Orzekając w tym przedmiocie sąd bierze pod uwagę

    dotychczasowy sposób korzystania z lokalu przez osoby go zajmujące oraz ich szczególną sytuacją materialną i rodzinną(art. 14 ust. 3ww. ustawy).W przedmiotowej sprawie było bezsporne, że czynsz najmu był regularnie opłacany i nadal jest opłacany, że mieszkanie nie jest dewastowane a pozwana chcąc polepszyć sytuację bytową schorowanego męża przeniosła się wraz z nim do przedmiotowego lokalu. Niewątpliwie po śmierciW. R. (1)pozwana pozostaje w trudnej sytuacji życiowej. Mając to na uwadze Sąd uznał, że w tym przypadku zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie pozwanej prawa do lokalu socjalnego, o czym orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 14 ust. 3 ww. ustawy. Tym samym konieczne stało się nakazanie wstrzymania wykonania eksmisji w stosunku do pozwanejK. R., do czasu złożenia jej przez(...)oferty najmu lokalu socjalnego, o czym orzeczono w punkcie IV sentencji wyroku.
W punkcie III sentencji z uwagi na niezamieszkiwanie przez pozwanegoM. R.wlokalu mieszkalnym nr (...)położonym przyul. (...)wG.powództwo w stosunku do ww. pozwanego zostało oddalone.
O kosztach procesu w punkcie V wyroku orzeczono na zasadzieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.Powód wygrał niniejszą sprawę w całości, ponosząc koszty procesu w wysokości 457 zł - z tytułu opłaty sądowej od pozwuw wysokości 200 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym w wysokości 240 zł (§ 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2018r., poz. 265 ze zm.) a także opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Zwrot takiej też kwoty należałsię powodowi od pozwanej, jako przegrywającej sprawę.