Sąd Rejonowy w Kwidzynie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 340/19
Data wyroku: 2021-03-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Robert Węgrzyn
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: art. 72a 455 kc
Teza: Spadkobierca nie staje się stroną umowy pożyczki zawartej przez spadkodawcę.

sygn. akt: I C 340/19

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
16 kwietnia 2019 r.
Sąd Rejonowy w Kwidzynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Robert Węgrzyn
Protokolant: stażysta Katarzyna Rydel
po rozpoznaniu 16 kwietnia 2019 r. w Kwidzynie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.Sp. k. weW.
przeciwkoM. B.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanegoM. B.na rzecz powoda(...) Sp. z o.o.Sp. k. weW.60 720,10 zł (sześćdziesiąt tysięcy siedemset dwadzieścia złotych 10/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 18.02.2019r. do dnia zapłaty;

2
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

3
zastrzega pozwanemu prawo do powoływania się w toku postepowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku poE. B.(s.F.iH.);

4
zasądza od pozwanego na rzecz powoda 8139 zł (osiem tysięcy sto trzydzieści dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

5
nadaje wyrokowi w punkcie 1. rygor natychmiastowej wykonalności.

SSR Robert Węgrzyn
Sygn. akt I C 340/19

UZASADNIENIE
Powódka(...) sp. z o.o.sp. k. weW.w pozwie z 18.02.2019r. (data nadania) domagała się zasądzenia od pozwanegoM. B.68.201,76 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Wniosła także o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazała, że nabyła wierzytelność wobec pozwanego wynikającą z umowy pożyczki zawartej przez spadkodawcę pozwanego, która nie została spłacona.
(pozew k. 3-4 akt)
Pozwany (prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy) nie stawił się na rozprawę, nie ustosunkował się też do żądań pozwu.
Zgodnie zart. 328 § 2 k.p.c.sąd nie ma obowiązku w uzasadnieniu przedstawiać żądań i stanowisk stron. Stąd też powyżej jedynie w zarysie określono te stanowiska i żądania.

Sąd ustalił, co następuje:

(...)wG.11.01.2013r. zawarła zE. B.umowę , na mocy której udzieliła pożyczkobiorcy pożyczki w wysokości 65.000 zł na okres warunkach określonych przedmiotową umową.
(dowód: umowa pożyczki z k. 31-33 akt)
E. B.zmarł 27.11.2013r.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu z k. 34 akt)
Powódka(...) sp. z o.o.sp. k. weW.na mocy umowy o przelew wierzytelności z 30.12.2014r. nabyła od pożyczkodawcy wierzytelność wynikającą z ww. umowy.
(dowód: umowa wraz z załącznikiem k. 9-12 akt)
Wysokość zadłużenia z tytułu ww. pożyczki w chwili śmierci pożyczkobiorcy (spadkodawcy) wynosiła 67.200,10 zł.
(okoliczności przyjęte za prawdziwe – twierdzenie powoda)
Postanowieniem z 28.06.2016r. Sąd Rejonowy w Kwidzynie stwierdził, że spadek poE. B.na podstawie ustawy nabyli: synM. B.(pozwany), oraz wnukiK. B.,T. B.po 1/3 części każda z nich – z dobrodziejstwem inwentarza.
(dowód: kopia postanowienia k. 67 akt)
Powód złożył w Sądzie Rejonowym w Kwidzynie 2017r. wniosek o zawezwanie do próby ugodowej wzywając pozwanego do zapłaty 83.124,89 zł (w tym 60.720,10 zł z tytułu kapitału) tytułem zadłużenia wynikającego z ww. umowy pożyczki. Wniosek ten został pozwanemu doręczony w 2017r.
(dowód: akta I Co 1482/16)

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisuart. 720 § 1 k.c.przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący pożyczkę zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Okoliczności faktyczne w istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kwestiach Sąd ustalił na podstawie dowodów dołączonych przez powoda, a także na podstawie twierdzeń powoda. Zgodnie bowiem zart. 339.§ 1 k.p.c.Jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny.”, a „W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.”.Okoliczności podniesione przez powoda nie budziły wątpliwości sądu wobec czego zostały przyjęte za prawdziwe.
Zgodnie zart. 922 k.c.prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jego spadkobierców, niezależnie od źródła, z którego dany stosunek obligacyjny wypływa. Zatem spadkobiercy co do zasady wchodzą w sytuację prawną spadkodawcy i ponoszą odpowiedzialność za uregulowanie wobec wierzycieli spadkowych należności wynikających z zawartych przez spadkodawcę umów, w tym pożyczek czy też kredytów. Stosownie do treści przepisówart. 1030 k.c.iart. 1031 § 2 k.c.od chwili przyjęcia spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe z całego swego majątku, przy czym w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Pozwany nabył spadek po spadkodawcy (pożyczkobiorcy) z dobrodziejstwem inwentarza. Stosownie do treściart. 1034 § 1 k.c.– do chwili działu spadku – spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. W przedmiotowej sprawie wobec sądowego ustalenia kręgu spadkobierców, a jednocześnie braku działu spadku, powódka mogła wystąpić z pozwem o zapłatę przeciwko pozwanemu domagając się zasądzenia całej nie spłaconej pożyczki.
Odpowiedzialność pozwanego rozpoczęła się od chwili śmierci spadkodawcy (pożyczkobiorcy) tj. 27.11.2013r. Zdaniem sądu, w świetle przepisuart. 922 § 1 k.c.uznać należy, że na spadkobiercę przechodzą prawa majątkowe spadkodawcy, a w tym obowiązek zwrotu pożyczki. Nie oznacza to jednak, że spadkobierca staje się stroną umowy zawartej przez spadkodawcę (w tym wypadku stroną umowy pożyczki). Z powyższego wynika, że spadkobierca (w niniejszej sprawie pozwany) obowiązany jest jedynie do zwrotu pożyczki wg stanu na dzień otwarcia spadku. Zdaniem sądu, powód nie mógł skutecznie domagać się od pozwanego odsetek umownych (określonych w umowie) za okres po dniu otwarciu spadku, a jedynie odsetek ustawowych za opóźnienie. Zgodnie zart. 455 k.c.„Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania”. Zdaniem sądu, do pozwanego (spadkobiercy) winien mieć zastosowanie właśnie ten przepis. Dopiero od skutecznego (doręczonego) wezwania do zapłaty zobowiązany winien spełnić niezwłocznie świadczenie. Dopiero wezwanie pozwanego do spełnienia świadczenia nakładało na niego obowiązek jego spełnienia. Sąd przyjął, że wezwanie takim było doręczenie wniosku w sprawie o zawezwanie do próby ugodowej.
O roszczeniu głównym orzeczono zgodnie zart. 720 § 1 k.c.
O odsetkach orzeczono zgodnie zart. 481 k.c.Wobec doręczenia wezwania do zapłaty w 2017r. (o czym mowa wyżej) powód mógł skutecznie domagać się odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa.
W zakresie roszczenia głównego i odsetek powództwo ponad kwoty określone w wyroku zostało oddalone
W niniejszej sprawie Sąd wydał wyrok zaoczny wobec pozwanego, na podstawie przepisuart. 339 § 1 k.p.c.w zw. zart. 340 k.p.c., ponieważ pozwany ten nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę, a nadto nie zażądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności, ani nie składał w sprawie wyjaśnień pisemnie bądź ustnie.
Koszty powoda wyniosły w sprawie 9.145 zł (3.411 zł opłata od pozwu, 5.400 zł wynagrodzenie pełnomocnika, 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 317 zł koszt postępowania w sprawie o zawezwanie do próby ugodowej).
Powód wygrał spór w około 89 %. Skutkowała to zasądzeniem na jego rzecz 8.139 tytułem zwrotu kosztów procesu (art. 100 k.p.c.).
Sąd nie uwzględnił kosztów powoda związanych z uzyskaniem prawomocnego odpisu orzeczenia w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po pożyczkobiorcy. Powód wnosząc pozew mógł się ograniczyć do wskazania sygnatury akt tej sprawy.
W wyroku zastrzeżono prawo pozwanego do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności zgodnie zart. 319 k.p.c.(do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo w spisie inwentarza stanu czynnego spadku po spadkodawcy (pożyczkodawcy).
Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany zgodnie zart. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.