Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 935/21
Data wyroku: 2022-04-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSO Alicja Kowalska-Kulik
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 30-10-2002 o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Sygn. akt IV U 935/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 kwietnia 2022 roku
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Alicja Kowalska-Kulik
Protokolant:   st. sekr. sąd. Ewa Rusnarczyk
po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 roku w Nowym Sączu
na rozprawie
odwołaniaB. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
z dnia 8 września 2021 roku znak:(...)
w sprawieB. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
o wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż nie podwyższaB. P.stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe o 50 % w roku składkowym obejmującym okres od 1 kwietnia 2021 roku do 31 marca 2022 roku.
Sygn. akt IV U 935/21

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r.
Decyzją z dnia 8 września 2021 roku znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN., na podstawieart. 34 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2019 roku, poz. 1205) orazart. 83 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2021 r. , poz. 423), stwierdził, iż stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składekB. P., w roku składkowym obejmującym okres od dnia 1 kwietnia 2021 roku do dnia 31 marca 2022 roku podwyższa się o 50%.
W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, iż jak wynika ze złożonej dokumentacji rozliczeniowej, za miesiące kwiecień i maj 2021 roku, składki na ubezpieczenia wypadkowe zostały rozliczone według stopy procentowej 1,47%. Pismem z dnia 16 czerwca 2021 roku Oddział ZUS powiadomiłB. P.o obowiązku złożenia w terminie 14 dni od otrzymania pisma, korekty dokumentacji rozliczeniowej za miesiące kwiecień i maj 2021 r. Pismo odebrano w dniu 24 czerwca 2021 roku. Korekta dokumentacji rozliczeniowej za miesiące kwiecień i maj 2021 została złożona po wymaganym 14 - dniowym terminie, tj. 12 lipca 2021 roku. Ponieważ prowadzona przez odwołującego pozarolnicza działalność gospodarcza należy dosekcji C, dla wskazanej grupy działalności, zgodnie zRozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 roku w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków(Dz. U. z 2019 roku, poz. 757), stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe wynosi 1,73 %. Zatem w roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od 1 kwietnia 2021 roku do dnia 31 marca 2022 roku obowiązująca stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe wynosi 1,73 %. Jednakże zgodnie zart. 34 ust.2, jeżeli płatnik składek w danym roku składkowym wykazywał w dokumentach rozliczeniowych zaniżoną stopę procentową i nie złożył dokumentów rozliczeniowych korygujących w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, ZUS podwyższa obowiązującą stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe na cały rok składkowy o 50 %. W związku z powyższym, w roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od dnia 1 kwietnia 2021 roku do dnia 31 marca 2022 roku stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe wynosi 2,60 %.
W odwołaniu od powyższej decyzjiB. P.nie kwestionował okoliczności, że składki za miesiące kwiecień i maja 2021 r. zostały rozliczone według zaniżonej stopy procentowej oraz że wezwanie do złożenia deklaracji korygującej otrzymał 24 czerwca 2021 r., a deklaracje złożone zostały z kilkudniowym opóźnieniem. Odwołujący twierdził, że wynikało to ze zmiany siedziby firmy, gdyż w związku z tym nie mógł od razu uzyskać dostępu do komputera. Następnie zlecił wyjaśnienie sprawy Biuru Rachunkowemu, by dokonać korekt deklaracji. Odwołujący powołał się też na fakt pandemii i wynikające z tego kłopoty w prowadzeniu działalności. Wskazał, iż po złożeniu korekt niezwłocznie uiścił brakujące kwoty pomimo, iż miał w ZUS nadpłatę. Podkreślił, iż nie uchylał się od wypełnienia nałożonego nań obowiązku; chciał tylko rzetelnie wyjaśnić sprawę. Podniósł, iż prowadzi działalność od 1994 r. i zawsze wywiązywał się wobec ZUS ze swoich obowiązków. Odwołujący zaznaczył, iż przepis art. 15 zzzzzn(
    2)ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w brzemieniu obowiązującym od dnia 16 grudnia 2020 roku, zobowiązywał organ administracji publicznej do zawiadomienia strony o uchybieniu terminu, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej.
ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i wskazał, że ustalona przez ZUS stopa procentowa w wysokości 1,73 % nie była kwestionowana przez odwołującego. Organ rentowy, po stwierdzeniu nieprawidłowości , poinformował o tym fakcie odwołującego, wzywając go do dokonania korekty dokumentów w ustawowym terminie 14 dni. Termin ten upływał w dniu 8 lipca 2021 roku, co jest bezsporne. Organ rentowy był zatem zobowiązany do zastosowania sankcji określonej wart. 34 ust.2 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy korekty nie zostały złożone w wyznaczonym terminie, co obligowało ZUS do ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w wysokości 150 % za cały rok składkowy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Odwołujący prowadzi działalność gospodarczą -Zakład Produkcyjno- Usługowo- Handlowy (...), od 1 lutego 1994 roku. W dniu 1 lutego 2021 roku zmienił siedzibę firmy zul. (...)wN.naD.. Od 1 stycznia 2020 r. odwołujący korzysta z usług innego niż poprzedniku biura rachunkowego

dowód:

zeznania odwołującegoB. P.(nagranie od 00:02:43 min. k.83), wyciąg z CEIDG k. 48, umowa o świadczenie usług k. 42 i nast.
B. P.– jako prowadzący działalność gospodarczą nigdy nie zalegał z płatnościami na rzecz ZUS. Za miesiące kwiecień i maj 2021 rok składki na ubezpieczenia wypadkowe zostały rozliczone przez odwołującegoB. P.omyłkowo według stopy procentowej 1,47%, zamiast prawidłowej 1,73%
Pismem z dnia 16 czerwca 2021 roku ZUS Oddział wN.powiadomiłB. P.o obowiązku złożenia w terminie 14 dni od otrzymania pisma, korekty dokumentacji rozliczeniowej za miesiące kwiecień i maj 2021 r. odwołujący odebrał pismo w dniu 24 czerwca 2021 roku. Termin do złożenia korekt upływał w dniu 8 lipca 2021 roku. Korekty dokumentacji rozliczeniowej za miesiące kwiecień i maj 2021 zostały złożone po wymaganym 14 - dniowym terminie, tj. 12 lipca 2021 roku. Wraz ze złożeniem korekt odwołujący uiścił na rzecz ZUS brakujące kwoty z tytułu składek.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2021 r. ZUS zawiadomił odwołującego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia prawidłowej wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od dnia 1 kwietnia 2021 roku do dnia 31 marca 2022 roku.
W dniu 16 sierpnia 2021 r. odwołujący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia korekt deklaracji rozliczeniowych za miesiące kwiecień i maj 2021 r. Podniósł, iż na koncie płatnika istniała nadpłata w kwocie ponad 1000 zł, podczas gdy, różnica ze złożonych korekt wyniosła 120 zł. Odwołujący w piśmie zaznaczył, że opóźnienie wynikało z kilku czynników. W 2019 r. zmieniony został podmiot dokonujący w imieniu płatnika rozliczeń z ZUS. Płatnik przez szereg lat od 2015 r. do 2020 r. składał do ZUS informację - dokument ZUS IWA. Nie uczynił tego w w/w okresie jedynie w roku 2018, czego świadomości nie miało rozliczające w 2021 r. biuro rachunkowe, z uwagi na brak możliwości pobrania replik dokumentów IWA. Jednoczenie płatnik w 2021 r. nie dysponował dostępem do komputera, za pomocą którego zostały wysłane dokumenty za lata poprzednie. W wyniku tego zbiegu wydarzeń błędnie przyjęto, że ZUS omyłkowo nie powiadomił płatnika o nowej wysokości składki na ubezpieczenie wypadkowe za 2021 r. Płatnik był zatem przekonany o poprawności naliczonej składki. Po wezwaniu do złożenia korekt, z pomocą informatyka odzyskiwał dane z niedziałającej jednostki komputerowej, a po uruchomieniu programu Płatnik ustalił, że za 2018 r. nie było obowiązku składania ZUS IWA, a co za tym idzie ZUS nie miał obowiązku ustalić za 2021 r. wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Wówczas złożenie korekt zostało zlecone biuru rachunkowemu, zrobiono to niezwłocznie wraz z uiszczeniem brakujących kwot.
ZUS nie zawiadomił strony o uchybieniu terminu administracyjnego w trybie przepisu art. 15 zzzzzn2ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i nie wyznaczył  odwołującemu terminu 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. ZUS nie rozpoznał również złożonego przezB. P.wniosku o przywrócenie terminu z dnia 16 sierpnia 2021 r.
Odwołujący w związku z pandemią miał problemy kadrowe; część pracowników zwolniła się z obawy przed zarażeniem, część była na zwolnieniach chorobowych.

dowód:

zeznania odwołującegoB. P.(nagranie od 00:02:43 min. k.83)
Powyższy stan faktyczny (w większości bezsporny) Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania oraz zeznańB. P.Sąd dał wiarę zeznaniom odwołującego, gdyż były przekonujące, spójne i logiczne.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieB. P.zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.prawidłowo podwyższył stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składekB. P., w roku składkowym obejmującym okres od dnia 1 kwietnia 2021 roku do dnia 31 marca 2022 roku - o 50 %.
W myślart. 34 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2019 roku, poz. 1205), Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustala, w drodze decyzji, stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe na cały rok składkowy w wysokości 150% stopy procentowej ustalonej zgodnie z przepisami ustawy płatnikom składek, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 33 ust. 1 i 2, którzy w danym roku składkowym wykazywali w dokumentach rozliczeniowych zaniżoną stopę procentową i nie złożyli dokumentów rozliczeniowych korygujących w terminie 14 dni od otrzymania wezwania Zakładu.
Zgodzić się należy z organem rentowym, iż treść przepisu wskazuje na to, że w przypadku wykazania przez płatnika zaniżonej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe i nie złożenia dokumentów rozliczeniowych korygujących w terminie 14 dni od otrzymania wezwania Zakładu, następuje automatycznie nałożenie sankcji w postaci ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na cały rok składkowy w wysokości 150% stopy procentowej ustalonej zgodnie z przepisami.
Organ rentowy pominął jednak istotną okoliczność, a mianowicie, iż uchybienie przez odwołującego terminowi miało miejsce w czasie obowiązywania w Polsce stanu pandemii.
W myśl art. 15zzzzzn2ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu(...)19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony - organ administracji publicznejzawiadamiastronę o uchybieniu terminu.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznejwyznacza stronietermin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2)
W niniejszej sprawie ZUS, co jest bezsporne, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie zawiadomił odwołującego o uchybieniu terminu do złożenia korekt deklaracji rozliczeniowych i nie wyznaczył mu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Uchybienie terminowi wiązało się dla odwołującego z ujemnymi skutkami w postaci podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe o 50%.Co więcej, organ rentowy nie rozpoznał nawet wniosku odwołującego o przywrócenie terminu do złożenia korekt deklaracji, który to wniosek odwołujący złożył, mimo nie pouczenia go w w/w trybie.
W ocenie Sądu zachodziły podstawy do przywrócenia odwołującemu terminu do złożenia korekt deklaracji rozliczeniowych. Odwołujący szczegółowo w złożonych pismach wyjaśnił przyczyny uchybienia terminowi (zaledwie o cztery dni) i te wyjaśnienia były dla Sądu przekonujące i szczere. Odwołujący tłumaczył, iż nastąpił zbieg kilku zdarzeń (zmiana siedziby firmy, zmiana biura rachunkowego, brak natychmiastowego dostępu do danych w komputerze), co ostatecznie doprowadziło do złożenia korekt po zaledwie kilku dniach od wyznaczonego terminu. Nie można pominąć okoliczności, że w związku z pandemią przedsiębiorcy borykali się z różnymi trudnościami (odwołujący podał, iż miał problemy kadrowe), stąd też ustawodawca wprowadził przepisy (w tym wyżej przytoczony), mające na celu unikniecie ujemnych konsekwencji, w związku z uchybieniem terminów. Istotne jest, że odwołujący, po zorientowaniu się o omyłkowym ustaleniu stopy procentowej składki, uiścił brakującą kwotę wraz ze składką za miesiąc czerwiec. Odwołujący jest solidnym płatnikiem; od 1994 r. nigdy nie zalegał w ZUS z płatnościami, co również winno być wzięte pod uwagę. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, odwołujący spełniał warunki do przywrócenia mu terminu do złożenia deklaracji korygujących, a co za tym idzie brak było podstaw do zastosowania sankcji zart. 34 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
W tej sytuacji Sąd - na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.i powołanych wyżej przepisów prawa materialnego - zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż nie podwyższaB. P.stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe o 50 % w roku składkowym obejmującym okres od 1 kwietnia 2021 roku do 31 marca 2022 roku.