Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1611/21
Data wyroku: 2022-03-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Kosicka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 95-96 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych, art. 7 ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, art. 477^14^ § 1 kpc

sygn. akt VII U 1611/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
9 lutego 2022 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:
Przewodniczący SSO Małgorzata Kosicka
po rozpoznaniu 9 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Warszawie
odwołaniaB. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.
z 10 sierpnia 2021 r., znak(...)
o wypłatę emerytury
oddala odwołanie.

Sygn. akt VII U 1611/21

UZASADNIENIE

B. R.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z 10 sierpnia 2021 r. znak:(...). Ubezpieczony zarzucił skarżonej decyzji naruszenie art. 95 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej oraz art. 7 w zw. z art. 15 i 15a ustawy zaopatrzeniowej poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ rentowy, że wobec ustalenia na podstawie art. 15a ustawy zaopatrzeniowej i pobierania przez odwołującego emerytury z systemu zaopatrzeniowego, świadczenie emerytalne ustalone skarżoną decyzją z „okresów cywilnych” przez ZUS podlega zawieszeniu, mając na względzie, że w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń wypłaca się jedno z nich, korzystniejsze lub wybrane przez odwołującego się, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna sprowadzać się do uznania, iż o możliwości pobierania dwóch emerytur z systemu zaopatrzeniowego i powszechnego nie decyduje data wstąpienia do służby po raz pierwszy, ale brak możliwości obliczenia emerytury przy uwzględnieniu „cywilnego” stażu emerytalnego, który w przypadku odwołującego nie został uwzględniony przy ustalaniu prawa do emerytury z zaopatrzeniowego systemu ubezpieczenia, z uwagi na osiągnięcie pełnej wysługi emerytalnej, tj. 75% podstawy wymiaru.B. R.wniósł o zmianę skarżonej decyzji i przywrócenie wypłaty zawieszonego świadczenia emerytalnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także o zasądzenie od organu na rzecz odwołującego kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że przysługuje mu emerytura policyjna w wymiarze 75% podstawy wymiaru (zmniejszona na skutek ustawowego ograniczenia, bowiem z wysługi emerytalnej obliczono 90,57%), wobec czego nie mógł zostać skonsumowany do obliczenia emerytury staż „cywilny” ubezpieczonego w wymiarze 11 lat, z tytułu zatrudnienia w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (
    odwołanie k. 3-9 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ rentowy wyjaśnił, że na mocy skarżonej decyzji przyznał wnioskodawcy emeryturę w oparciu o przepisy ustawy emerytalnej, przy czym wypłata świadczenia została zawieszona, ponieważ ubezpieczony pobiera emeryturę z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Odnosząc się do argumentacji odwołującego organ rentowy powołał się na treść art. 2 ust. 1 i art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej oraz art. 15a ustawy zaopatrzeniowej wskazując, że z uwagi na przytoczone przepisy nie jest możliwe wypłacanie obu świadczeń(odpowiedź na odwołanie k. 21-22 a.s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
B. R.ma prawo do emerytury wojskowej przyznane na podstawie decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 maja 2008 r. znak:(...). Na 25 maja 2017 r. ZER MSWiA potwierdził, że wysługa emerytalna odwołującego wynosi 34 lata, 10 miesięcy i 28 dni – liczona po 2,6% daje podstawę wymiaru emerytury policyjnej 90,57%. Ubezpieczony w okresie od 15 września 1971 r. do 14 września 1973 r. pełnił zasadniczą służbę wojskową, od 15 września 1973 r. do 16 września 1978 r. – zawodową służbę wojskową, od 1 września 1979 r. do 31 lipca 1990 r. służył w Policji (MSW), od 1 sierpnia 1990 r. do 28 czerwca 2002 r. – w(...), a od 29 czerwca 2002 r. do 31 maja 2007 r. – w AW(decyzja Dyrektora ZER MSWiA z 2.05.2008 r., informacja z 25.05.2017 r. – nienumerowane).
Po przejściu na emeryturę wojskowąJ. M.był zatrudniony w ramach stosunku pracy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych od 1 kwietnia 2008 r. do 5 kwietnia 2019 r. w wymiarze ½ czasu pracy, na stanowiskach podreferendarza w Biurze(...), podreferendarza w Inspektoracie(...), podreferendarza wBiurze Ochrony (...)

    (świadectwo pracy z 5.04.2019 r. k. 12 a.s.).
Na 1 marca 2021 r. wysokość emerytury wojskowejB. R., z uwzględnieniem waloryzacji, wynosiła 2 375,65 zł(decyzja Dyrektora ZER MSWiA z 1.03.2021 r. – nienumerowane karty akt ZER).

B. R.5 lipca 2021 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z wnioskiem o emeryturę. Po rozpoznaniu wniosku organ rentowy decyzją z 10 sierpnia 2021 r. znak:(...)przyznał odwołującemu emeryturę obliczoną na podstawieart. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie wyniosło 853,52 zł. Organ rentowy zawiesił wypłatę emerytury, ponieważ odwołujący pobiera emeryturę policyjną, informując, że wypłacane może być wyłącznie jedno świadczenie – wyższe lub wybrane przez ubezpieczonego
    (wniosek o emeryturę, decyzja ZUS z 10.08.2021 r. – nienumerowane karty akt ZUS).
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie zebranych w sprawie dowodówz dokumentów znajdujących się w aktach rentowych (a.r.), z wymienieniem kart poszczególnych akt. Dowody te nie budziły zastrzeżeń i zostały uznane przez sąd w całości za wiarygodne. Stan faktyczny był przy tym bezsporny, spór koncentrował się natomiast na interpretacji przepisówustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Sąd zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu w toczącym się postępowaniu jest prawo ubezpieczonegoB. R.do wypłaty zawieszonej emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w sytuacji zbiegu tego świadczenia z emeryturą policyjną.
Sąd, analizując wskazany problem, miał na względzie, że zagadnienie pobierania zbiegających się świadczeń emerytalnych i rentowych, w tym emerytury nabywanej z powszechnego ubezpieczenia społecznego oraz emerytury policyjnej przyznawanej w oparciu o przepisy dotyczące zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych, jest objęte regulacjąart. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(
    tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 291 – dalej jako ustawa emerytalna), który wprowadza regułę pobierania jednego świadczenia. Z tego wynika, że w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty uregulowanych w ww.ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychz prawem do świadczeń przewidzianych w odrębnych przepisach z zakresu zabezpieczenia społecznego, niezależnie od ich ubezpieczeniowego czy też zaopatrzeniowego charakteru, obowiązuje ogólna zasada wypłaty jednego świadczenia. Z treści art. 95 ust. 1 i ust. 2 ustawy emerytalnej wynika nie budząca wątpliwości zasada prawa ubezpieczeniowego, zakładająca prawo do pobierania jednego świadczenia (wyższego lub wybranego przez uprawnionego) w sytuacji tzw. zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w tej ustawie, jak również w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty określonych w ustawie emerytalnej z prawem do świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym, między innymi funkcjonariuszy służb mundurowych Reguła pobierania jednego świadczenia emerytalno-rentowego znalazła swoje odzwierciedlenie również w art. 7 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (
    tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 723 – dalej jako ustawa zaopatrzeniowa), który to przepis stanowi, iż w przypadku zbiegu prawa do emerytury lub renty przewidzianych w tejże ustawie zaopatrzeniowej z prawem do emerytury lub renty określonym w odrębnych przepisach (w szczególności wustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) wypłaca się świadczenie wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przywołane powyżej unormowania, zarównoart. 95 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i art. 7 ustawy zaopatrzeniowej wykluczają zatem możliwość wypłaty zbiegających się świadczeń wojskowych ze świadczeniami z ubezpieczeń powszechnych, poza wskazanymi przez ustawodawcę wyjątkowymi sytuacjami. Zasada pobierania jednego świadczenia doznaje wyjątku, między innymi w art. 96 ust. 1 ustawy emerytalnej, który w punkcie 1 odnosi się do renty inwalidy wojennego i wojskowego, którego niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową, wpunkcie 2dotyczy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej pobytem w miejscach, o których mowa wart. 3 i 4 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego(
    Dz. U. z 2020 r., poz. 517); natomiast wpunkcie 3odnosi się do prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy lub chorobą zawodową, co znajduje rozwinięcie wart. 26 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Z kolei wyjątek od ogólnych zasad wypłacania jednego świadczenia, wynikający zart. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczy przypadku emerytur policyjnych obliczonych na podstawie art. 15a, art. 15d lub art. 18e ustawy zaopatrzeniowej, to jest emerytury policjanta, który został powołany do służby po raz pierwszy po dniu 1 stycznia 1999 r. Przywołane powyżej unormowania, zarównoart. 95 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i art. 7 ustawy zaopatrzeniowej wykluczają możliwość wypłaty zbiegających się świadczeń wojskowych ze świadczeniami z ubezpieczeń powszechnych, poza wskazanymi wyżej wyjątkowymi sytuacjami.
Wypada przy tym zaznaczyć, że zasada prawa do pobierania tylko jednego świadczenia z zakresu zabezpieczenia społecznego nie jest nowa i została doustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzejęta zustawy z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Zagadnienie związane z prawem do pobierania jednego ze zbiegających się świadczeń emerytalno-rentowych zostało również omówione w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wprawdzie w dacie, kiedy zostało złożone odwołanie, judykatura nie była w tym względzie jednolita. Między innymi w wyrokach z 4 grudnia 2013 r. (

    II UK 223/13, LEX nr 1394110), z 8 maja 2012 r. (

    II UK 237/11, OSNP 2013, nr 7-8, poz. 91) oraz z 24 maja 2012 r. (

    II UK 261/11, LEX nr 1227967), Sąd Najwyższy opowiedział się przeciwko możliwości jednoczesnego pobierania świadczenia wypłacanego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz z zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Natomiast w innych orzeczeniach, wskazano, że o zastosowaniu wyjątku od zasady wypłacania jednego świadczenia decyduje brak możliwości obliczenia emerytury wojskowej przy uwzględnieniu „cywilnego” stażu emerytalnego, a nie data przyjęcia żołnierza zawodowego do służby wojskowej.
Ostatecznie, rozstrzygając różne poglądy prezentowane w orzecznictwie, Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21, LEX nr 3274620) wyraził pogląd, że ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez niego.
Sąd w przedmiotowej sprawie, uwzględniając powyższe poglądy stwierdził, że choćB. R.nabył zarówno prawo do emerytury wojskowej, jak i do emerytury z FUS z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego, to jest uprawniony do pobierania jednego z tych świadczeń. W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, umożliwiające odstąpienie od ogólnej zasady wypłacania jednego świadczenia. W realiach rozpatrywanego przypadku nie znajduje zastosowania przepis art. 95 ust. 2 ustawy, z racji tego, żeB. R.pozostawał w służbie w Policji przed 2 stycznia 1999 r. Należy przy tym pamiętać, że omówione wyżej przepisy odnoszące się do wyjątków od reguły wypłacania jednego świadczenia, jako regulacje szczególne podlegają wykładni ścisłej, a ich rozszerzająca interpretacja jest niedopuszczalna.
Sąd, nie znajdując więc podstaw do zmiany decyzji organu rentowego z 10 sierpnia 2021 r., znak(...)oddalił odwołanie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., o czym orzekł w sentencji wyroku.