Sąd Rejonowy w Tczewie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 44/21
Data wyroku: 2021-04-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Andrzej Lubowiecki
Słowa kluczowe: Orzeczenia
Podstawa prawna: art. 5561 § 1 k.c., art. 557 § 1 k.c., art. 560 § 1 k.c.
Teza: Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może nastąpić poza postępowaniem sądowym, bowiem podstawę faktyczną powództwa mogą stanowić jedynie zaistniałe zdarzenia prawne, a nie wzajemne ustępstwa (art. 917 k.c. - por. postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawie sygn. akt III Ca 173/11, LEX nr 1713750). Z tego względu należy stanąć na stanowisku, że w przypadku uznania pozwu przy pierwszej czynności procesowej nie można przyjąć, że pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa i że w związku z tym znajduje zastosowania art. 101 k.p.c. Taka sytuacja uzasadnia jednak stwierdzenie, że w stanie faktycznym występuje szczególnie uzasadniony wypadek możliwości wyłącznie sądowego rozwiązania sporu i dlatego zasadne jest, na podstawie art. 102 k.p.c., obciążenie każdej ze stron w równym stopniu kosztami procesu.

Sygn. akt I C 44/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Tczew, dnia 13 kwietnia 2021 r.
Sąd Rejonowy w Tczewie I Wydział Cywilny
Przewodniczący Sędzia Andrzej Lubowiecki
po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. w Tczewie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaR. G.
przeciwkoA. G.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

I
uzgadnia treśćksięgi wieczystej (...)z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że nakazuje wpisanie w dziale drugim, w miejsceA. G.,A. G.iR. G.naprawach małżeńskiejwspólności ustawowej;

II
nie obciąża pozwanej kosztami procesu.

Sygn. akt I C 44/21

UZASADNIENIE
PowódR. G.złożył pozew przeciwkoG. G.o uzgodnienie treściksięgi wieczystej (...)z rzeczywistym stanem prawnym, poprzez wpisanie w dziale drugim, w miejsceA. G.,A. G.iR. G.naprawach małżeńskiejwspólności ustawowe. W uzasadnieniu powód wskazał, że przedmiotową nieruchomość pozwana nabyła w trakcie małżeństwa stron, zatem - zgodnie zart. 31 § 1 k.r.o.– weszła ona do majątku wspólnego.
W odpowiedzi na pozew pozwana uznała powództwo. Wniosła o nieobciążanie jej kosztami procesu, bowiem nie dała powodu do jego wytoczenia. Wskazała, powód miał świadomość nabycia przez pozwaną nieruchomości, w której mieszka, a przed wytoczeniem powództwa nie zwrócił się do niej o pozasądowe uregulowanie stanu prawnego nieruchomości.

S ąd zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że pismo procesowe powoda z 20 kwietnia 2021 r. Sąd otrzymał w tym samym dniu, zatem argumenty w nim przytoczone nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia w zakresie kosztów procesu w wyroku wydanym w dniu 13 kwietnia 2021 r.
Zgodnie zart. 101 k.p.c.zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu.
Wskazany przepis co do zasady nie ma zastosowania w tych wypadkach, gdy osiągnięcie skutku prawnego nie może nastąpić w inny sposób niż tylko przez wytoczenie powództwa, choćby zamiary stron były całkowicie zgodne (zob. orzeczenie SN z dnia 20 maja 1957 r., 2 CR 104/57, OSPiKA 1958, z. 9, poz. 225; postanowienie SN z dnia 15 grudnia 1965 r., II CZ 110/65, OSP 1966, z. 7, poz. 177; postanowienie SN z dnia 15 lipca 1974 r., I CZ 99/74, LEX nr 7555; postanowienie SN z dnia 27 kwietnia 1977 r., II CZ 36/77, OSNC 1978, nr 1, poz. 14; odstępstwo w sprawach o rozwód i separację – orzeczenie SN z dnia 21 maja 1956 r., 4 CR 974/55, OSPiKA 1958, z. 2, poz. 32, z glosą K. Lipińskiego).
Przepis reguluje zasadę zawinienia. Jej zastosowanie wymaga spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek. Po pierwsze, zgodnie z doświadczeniem życiowym musi być wysnuty wniosek, że strona powodowa uzyskałaby zaspokojenie roszczenia bez wytaczania powództwa (orzeczenia Sądu Najwyższego: z 25.05.1936 r., III C 842/35, OSN(C) 1937/1, poz. 38, oraz z 13.04.1961 r., IV CZ 23/61, OSPiKA 1962/5, poz. 121). Po drugie, pozwany musi uznać powództwo przy pierwszej czynności procesowej.
Nie ulega wątpliwości, że uregulowanie stanu prawnego nieruchomości może nastąpić w drodze umownej (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1993 r., III CZP 172/92, OSNC 1993/6/110).
Mając na uwadze brak dowodu, aby powód wezwał pozwaną przed wytoczeniem powództwa do umownego uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie można przyjąć, że wyłącznie proces mógłby doprowadzić do celu, który powód zamierza osiągnąć. Dla rozstrzygnięcia o kosztach procesu istotne jest, czy pozwana odmówiła spełnienia wezwania powoda, w związku z czym niezbędne było wykazanie tego pismem zawierającym wezwanie. W sytuacji, gdy powód neguje możliwość zastosowaniaart. 101 k.p.c., winien wykazać, że pozwana dała powód do wytoczenia sprawy. Powód nie tylko nie załączył dowodu wezwania, ale także w treści uzasadnienia pozwu nie przytoczył argumentacji uzasadniającej obciążenie pozwanej kosztami procesu.
Z tego względu Sąd uznał, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające nieobciążanie pozwanej kosztami procesu.