Sąd Rejonowy w Toruniu
X Wydział Cywilny
Sygnatura akt: X C 1674/19
Data wyroku: 2020-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Jolanta Sikorska
Słowa kluczowe: Powództwo
Podstawa prawna: art. 6 kc
Teza: Nietezowane

Sygn. akt: X C 1674/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2020 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodnicząca: Sędzia Jolanta Sikorska
Protokolant: p.o. sekretarza sądowego Hanna Połom
po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. w Toruniu sprawy z powództwaA. C.przeciwkoJ. M. (1),W. M. (1),Z. P. (1)iB. M.o wydanie rzeczy;
I. oddala powództwo;
II. nie obciąża powódki kosztami procesu poniesionymi przez pozwanych.

UZASADNIENIE
PowódkaA. C.dnia 19 czerwca 2019 r. wniosła do tutejszego Sądu powództwo przeciwkoB.iJ. M. (1)(„deweloperom”) prowadzącym wspólnie działalność gospodarczą podfirmą Firma Handlowo-Usługowa (...) spółka cywilnaB. M.,J. M. (1)(k. 11 i n.). Dochodziła w nim nakazania pozwanym wydania powódce komórkilokatorskiej (...).K.12, której powódce nie wydano mimo objęcia jej aktem notarialnym przenoszącym na nią własność lokalu w nowo wzniesionym budynku. Do pozwu załączono wspomniany akt notarialny (umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz sprzedaży), odpis z elektronicznego systemu ksiąg wieczystych oraz zapis przedprocesowej korespondencji stron, w tym elektronicznej z przedstawicielem pozwanych. Jako żądanie ewentualne złożono wniosek o dopozwanieW. M. (1)iZ. P. (1), którym także miano sprzedać tę samą komórkę.
Pozwani w odpowiedzi na pozew z 3 października 2019 r. wnosili o oddalenie powództwa w całości (k. 73 i n.). Podnosili, że przy sporządzaniu aktu notarialnego doszło do omyłki i w rzeczywistości powódce przynależy inna komórka lokatorska niż ta, która została wpisana w akcie notarialnym. Tym samym komórkę, której wydania domaga się powódka sprzedano innym osobom i nie istnieje możliwość zadośćuczynienia żądaniu powódki zawartemu w pozwie.
W kolejnych pismach strony co do zasady podtrzymały swoje stanowiska (k. 88 i n., k. 94 i n.). Powódka podnosiła przy tym, że komórka lokatorska obecnie przez nią użytkowana według wpisu w księdze wieczystej także nie należy do niej, a została jakoby nabyta przez osobę trzecią.
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2020 r. wezwano do udziału w sprawie w charakterze pozwanychW. M. (1)iZ. P. (1)(k 123). Ci wraz z pismem z 12 listopada 2020 r. do akt sprawy złożyli odpis własnej umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz sprzedaży (k. 174 i n.) oraz kopię stosownej księgi wieczystej.
Sąd ustalił, co następuje
Powódka w 2018 r. zainteresowana była zakupem lokalu mieszkalnego wznoszonego przez pozwanychB.iJ. M. (1)przyul. (...)wT.. Z uwagi na fakt, że właścicielom lokalu przysługiwać miała komórka lokatorska, powódka w kwietniu wraz z przedstawicielem deweloperów dokonała oględzin dostępnych pomieszczeń oraz zapoznała się rzutem kondygnacyjnym, na którym oprócz zapisków technicznych ręcznie naniesione były oznaczenia liczbowe poszczególnych komórek. Powódka zdecydowała się na komórkę oznaczoną w taki sposób jako „12”, co w rzeczywistości oznaczało pomieszczenie o technicznym oznaczeniu 1.K.08 i powierzchni 1,79 m2.
Okoliczność bezsporna, ponadto dowód:
– wiadomości elektroniczne powódki i deweloperów z okresu 7–12.12.2018 r., k. 24–29.
Dnia 28 czerwca 2018 r. powódka oraz deweloperzy zawarli przed notariuszem umowę wyodrębnienia własnościlokalu nr (...)i jego sprzedaży. Zgodnie z jego treścią powódka nabyła oprócz własności samego lokalu także własność pomieszczenia przynależnego – komórkilokatorskiej o numerze (...).K.12 (oznaczonej na przedstawionym wcześniej powódce planie numerem „2”) o powierzchni 1,90 m2. Powódka rozpoczęła użytkowanie komórki zaprezentowanej jej uprzednio, to jest oznaczonej numerem 1.K.08, do drzwi której otrzymała klucze.
Komórki znajdujące się w hali garażowej różnią się statusem prawnym: dwanaście komórek 1.K.01–09 oraz 1.K.14–16 (odręczne numery odpowiednio: „16” „5”, „6”, „8”, „10”, bez numeru, „21”, „12”, „11” oraz „17”, „18” i „19”) stanowi część hali garażowej, zaś właścicielom odpowiednich lokali przysługuje wyłączne prawo korzystania z nich. Cztery wydzielone komórki oznaczone na planie odręcznymi numerami „1”, „2”, „3” i „4” (1.K.10–13) stanowią pomieszczenia przynależne lokali mieszkalnych.
Okoliczność bezsporna, ponadto dowód:
– akt notarialny Rep. A nr(...), k. 15–20, także k. 76–83,
– odpis zwykłyksięgi wieczystej (...), k. 21–22,
– plan hali garażowej, k. 23, także k. 84,
–księga wieczysta (...),
– przesłuchanie powódki na rozprawie dnia 19.11.2020 r., k. 195–196.
Dnia 17 października 2018 r. pozwaniZ. P. (1)iW. M. (1)zawarli analogiczną umowę, na mocy której nabyli własnośćlokalu nr (...)oraz – ponownie – komórkilokatorskiej o numerze (...).K.12 („2”). Z kolei komórkęlokatorską numer (...).K.08 („12”) – a w zasadzie prawo do korzystania z niej – 17 stycznia 2019 r. sprzedanoT. Ł..
Okoliczność bezsporna, ponadto dowód:
– akt notarialny Rep. A nr(...), k. 175–185,
– zawiadomienie o wpisie wksiędze wieczystej (...), k. 187–190,
–księga wieczysta (...), jej fragment na k. 91–93,
– przesłuchanieW. M. (1)na rozprawie dnia 19.11.2020 r., k. 196–196 v.
W listopadzie 2018 r. – po sprzedaży po raz drugi komórki 1.K.12 – przedstawiciel deweloperów skontaktował się z powódką celem ustalenia, jakie pomieszczenie jest faktycznie przez nią użytkowane. Zorientowawszy się, że doszło do pomyłki, oferował pozwanej możliwość sprostowania aktu notarialnego, jednak okoliczność ta nigdy nie ziściła się – także z uwagi na różny stan prawny poszczególnych komórek lokatorskich. Wskazywano również na możliwość zamiany z faktycznymi użytkownikami komórki 1.K.12, co z podobnych przyczyn nie nastąpiło.
Dowód:
– wiadomości elektroniczne powódki i deweloperów z okresu 28.11.2018–4.03.2019 r., k. 30–59,
– pismo powódki z dnia 30.11.2018 r. z dowodem doręczenia, k. 66 oraz k. 60,
– przesłuchanie powódki, jw.,
– przesłuchanieW. M., jw.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o w pełni wiarygodne, niepodważone przez żadną ze stron dowody z dokumentów także pomimo faktu, że ich część została złożona w formie niepoświadczonych kserokopii.P.skorzystano z dowodu z przesłuchania stron, przy czym ograniczono je do przesłuchania powódki i pozwanegoW. M. (1). Ich zeznania uznano za w pełni wiarygodne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Dodatkowo Sąd korzystał z dostępnych publicznie informacji zawartych w księgach wieczystych poszczególnych nieruchomości.
Sąd oddalił wnioski o przesłuchanie świadkówA. Z.orazJ. J.. Okoliczności, na które mieliby oni zeznawać pozostawały nie tylko bezsporne (ewentualnie w pełni wykazane za pomocą dokumentów), ale także nieistotne, jeśli chodzi o końcowe rozstrzygnięcie.
Sąd zważył, co następuje
W chwili obecnej tytułem prawnym do przedmiotowej komórki lokatorskiej dysponują zarówno powódka, jak i pozwaniW. M. (1)orazZ. P. (1). Komórka stanowi pomieszczenie przynależne przypisane w odpowiednich księgach wieczystych do lokali należących do obu stron. Tytułem prawnym do lokalu nie dysponują z kolei pierwotni pozwaniB.iJ. M. (1). Pomieszczenie użytkowane jest przezW. M.iZ. P., zaś powódka użytkuje – choć bez swej winy, to w istocie bez tytułu prawnego – komórkę, do której wyłącznego użytkowania uprawniona jestT. Ł..
Nie może być zatem wątpliwości, że istnieje oczywista niezgodność treści księgi wieczystej (niezależnie od rozstrzygnięcia pytania: której?) z rzeczywistym stanem prawnym. Biorąc pod uwagę, że przedmiotowa komórka lokatorska formalnie jako pierwszej (choć niejako wbrew jej woli) została sprzedana powódce, prawdopodobnym jest, że to jej prawo – jako wcześniejsze – winno korzystać z ochrony prawnej.
Niemniej w ocenie Sądu powódka zdecydowała się na podjęcie niewłaściwych kroków prawnych. W pierwszej kolejności domaganie się wydania jej komórki lokatorskiej od byłych jej właścicieli i byłych użytkowników – pozwanychB.iJ. M. (1)nijak nie mogło zostać uwzględnione. Nie sposób zobowiązać do wydania rzeczy osoby, która rzeczą tą nie włada. W ocenie Sądu niemożliwe było także orzeczenie zgodnie z roszczeniem ewentualnym – wydania rzeczy przezW. M. (1)iZ. P. (1). Jak bowiem wskazano w poprzedzających akapitach, w obecnym stanie rzeczy im także przysługuje prawo własności co do całości przedmiotowej komórki. Wydaje się, że właściwym trybem postępowania byłoby wytoczenie powództwa o ustalenie nieważności aktu notarialnego, na mocy którego pozwani sprzedali sobie nawzajem lokal wraz z już sprzedaną komórką. Alternatywnie należałoby rozważyć możliwość ugodowego rozwiązania sprawy na drodze odpowiednich aneksów lub umów notarialnych, o których mówił pełnomocnik B. iJ. M.– wszak obecnie powódka zajmuje tę komórkę, którą pierwotnie wybrała. Fakt odmiennego charakteru i rozmiaru komórek musiałby wówczas zostać skompensowany w cenie, jednak rozwiązanie to wydaje się być bardziej pożądane od toczenia sporów sąsiedzkich przed sądem w ramach powództwa o wydanie czy ewentualnie o unieważnienie umowy sprzedaży lokalu.
Powyższe rozważania mają jednak charakter dygresji wobec faktu, że powództwo okazało się bezzasadne. Pozwani B. iJ. M.nie mieli w sprawie legitymacji procesowej biernej, zaś bez korekty stanu właścicielskiego pozwaniW. M.iZ. P.skutecznie mogą bronić się faktem użytkowania komórki lokatorskiej na podstawie właściwego aktu notarialnego i wpisu w księdze wieczystej. Z tych względów powództwo jako nieudowodnione należało oddalić na podstawieart. 6 k.c.
Sąd uwzględnił nietypowy charakter niniejszej sprawy oraz fakt, że to z przyczyn leżących obiektywnie po stronie B. iJ. M.powstała problematyczna sytuacja wymagająca rozwiązania. Dlatego też pomimo oddalenia powództwa w całości Sąd na podstawieart. 102 k.p.c.postanowił o nieobciążaniu powódki kosztami procesu poniesionymi przez pozostałe strony.