Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 643/21
Data wyroku: 2021-11-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 15 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji

UZASADNIENIE
Sygn. akt VI U 643/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 listopada 2021r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący Sędzia Elżbieta Pietrzak
Protokolant – starszy sekretarz sądowy Marzena Sobiecka
po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:M. S.
od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 5 lipca 2017r. nr(...)
z dnia 5 lipca 2017r. nr(...)
w sprawie:M. S.
przeciwko: Dyrektorowi Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
o wysokość emerytury policyjnej i policyjnej renty inwalidzkiej

1
zmienia zaskarżone decyzje z dnia 5 lipca 2017r.. w ten sposób, że

zobowiązuje Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wW.do przeliczenia od dnia 1 października 2017r.:

a
emerytury ubezpieczonegoM. S.z pominięciem art. 15 c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 723 );

b
renty inwalidzkiej ubezpieczonegoM. S.z pominięciem art. 22a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 723 );

2
stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Sędzia Elżbieta Pietrzak
Sygn. akt VIU 643/21

UZASADNIENIE
Decyzjami z dnia 5 lipca 2017 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie ustalił wysokość emerytury i rentyM. S.od dnia 1 października 2017 r. Jako podstawę prawną decyzji organ rentowy wskazał przepisy art. 15 c i 22 a w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016, poz. 708 ze zm.).
Odwołania od powyższych decyzji wniósł ubezpieczony, domagając się ich zmiany i przyznania świadczeń w dotychczasowej wysokości, zarzucając, że zostały one wydane na podstawie przepisów ustawy niezgodnych zKonstytucją RPoraz innych przepisów wskazanych w uzasadnieniu odwołania.
W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o oddalenie odwołań, powołując się na wskazane w treści zaskarżonej decyzji przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz informację otrzymaną z Instytutu Pamięci Narodowej z której wynika, że odwołująca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b w/w ustawy.

Sąd ustalił i zważył, co następuje.
UbezpieczonyM. S.(ur. (...)) z wykształcenia technik -mechanik do 14 listopada 1983 roku pracował w(...)
T.B.jako stażysta kontroler jakości. W dniu 14 lipca 1983r. ubezpieczony złożył podanie o przyjęcie do(...). W okresie od 28.10.1983r. do 10.01.1984 r. ubezpieczony odbył przeszkolenie wojskowe w(...)P.. W dniu 10.01.1984r. ubezpieczony został przyjęty do służby w(...)na stanowisko kursanta(...)(...)(...)B.na wolnym etacie milicjanta plutonu liniowego. W okresie od 29.09.1984r. do 29.12.1984r. ubezpieczony odbył kurs dowódców drużyn wP.. W dniu 10.01.1985 r. ubezpieczony zdobył stopień kaprala. Z dniem 7.10.1985 r. ubezpieczony trafił do słuchaczyWyższej Szkoły (...)wS.. W dniu 12.03.1986r. ubezpieczony zdobył stopień starszego kaprala, w dniu 30.09.1986 r.- stopień plutonowego(...), w dniu 10.01.1987 r. rozpoczął pełnienie służby jako funkcjonariusz stały. W dniu 23.06.1988 r. ubezpieczony zdobył stopień podporucznika(...), a z dniem 28.06.1988r. ubezpieczony ukończył(...)wS..
Od dnia 1.07.1988 r. ubezpieczony rozpoczął pełnienie służby jako dowódca plutonu armatek wodnych w(...)B.. W dniu 19.09.1988 r. ubezpieczony złożył wniosek o przeniesienie ze(...)wB.do Wydziału(...)(...)wB.. Od dnia 28.10.1988 r. ubezpieczony rozpoczął pełnienie służby jako inspektor Sekcji(...)w Wydziale ,(...)B.. W dniu 1.06.1989 r. ubezpieczony złożył wniosek o udzielenie zgody na podjęcie studiów magisterskich w Akademii(...)wW..
W raportach osobowych i opiniach o pracowniku w stosunku do ubezpieczonego często pojawiają się określenia: zdyscyplinowany, grzeczny, taktowny i posłuszny, posiadający właściwą interpretację faktów społecznych. W aktach wielokrotnie pojawia się stwierdzenie o braku większego zaangażowania odwołującego się oraz zbytnią grzeczność i brak zdecydowania w kontaktach z obywatelami. W opinii wystawionej podczas nauki na(...)wS.ubezpieczony został określony jako niewyróżniający się kursant o braku zdolności dowódczych, który za słabo opanował procedury. Ubezpieczony był wyróżniany nagrodami pieniężnymi, rzeczowymi oraz urlopami krótkoterminowymi.
Jako młody oficer ubezpieczony najczęściej pracował na komendzie przyul. (...)w wydziale prewencji. Ubezpieczony wysyłał partole prewencyjne (zapobiegające przestępstwom). Formalnie ubezpieczony zajmował etat w(...), ale w rzeczywistości ubezpieczony był w prewencji i wysyłał patrole zapewniając bezpieczeństwo w mieście. W Wydziale(...)ubezpieczony pracował zajmując się obróbką materiałów dowodowych, wywołując filmy. Był to wydział, który był służebny dla wydziału kryminalnego. Najczęściej ubezpieczony wywoływał filmy z aparatu. Wydział(...)nie podlegał weryfikacji. Jest to wydział wsparcia i wspiera inne wydziały w zakresie zleconych zadań. W czerwcu 1989 r. okazało się, że pracy jest za mało jak na ilość zatrudnionych osób i ubezpieczony został oddelegowany do wydziału kryminalnego i pracował tam 2 lata. Następnie ubezpieczony wrócił do wydziału techniki operacyjnej i pracował do 2014 r. Ubezpieczony przeszedł na emeryturę po(...)latach służby.
Dowód : przesłuchanie ubezpieczonego k. 131-132, płyta dvd k. 133, akta osobowe ubezpieczonego, informacje o przebiegu służby, akta Zakładu Emerytalno Rentowego MSWiA.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i zeznań ubezpieczonego. Omówione wyżej dowody były podstawą ustalonego stanu faktycznego, ponieważ nie zawierają sprzeczności, wzajemnie się uzupełniają, tworzą spójną logiczną całość. Sąd w toku postępowania ustalił kiedy ubezpieczony rozpoczął służbę, jakie zajmował stanowiska i jakie czynności wykonywał. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby ubezpieczony wykonywał kiedykolwiek zadania „polegające na zwalczaniu opozycji demokratycznej, związków zawodowych, stowarzyszeń, kościołów i związków wyznaniowych, łamaniu prawa do wolności słowa i zgromadzeń, gwałceniu prawa do życia, wolności, własności i bezpieczeństwa obywateli".
Emerytura i renta ubezpieczonego zostały obniżone na podstawie przepisów wprowadzonych art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji. Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin nowelizujących przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Staży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zastosowano wprowadzony nowelizacją przepisy art. 15 c . Zgodnie z treścią art. 15 c ust. 1 w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b , 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, la oraz 2-4. Wysokość emerytury nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Odnośnie renty zastosowano art. 22 a ww. ustawy.
Z uwagi na powzięte wątpliwości co do zgodności zKonstytucją RPprzepisów art. 15c, art. 22a oraz art. 13 ust. 1 lit. c w związku z art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016/2270), Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt XIII 326/18. Sprawa zawisła przed Trybunałem Konstytucyjnym w dniu 27 lutego 2018 r. pod sygnaturą P 4/18.
Natomiast w dniu 16 września 2020r. (III UZP 1/20) Sąd Najwyższy podjął uchwałę, w myśl której - kryterium „ służby na rzecz totalitarnego państwa" określone w art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...)(tekst jednolity Dz. U . z 2020r., poz. 723) powinno być oceniane na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w tym także na podstawie indywidualnych czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka". Jak wynika z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego bezrefleksyjna, wyłącznie językowa wykładnia art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej nie jest prawidłowa. Niezbędne jest, aby kryterium „służby na rzecz totalitarnego państwa" było oceniane z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności z uwzględnieniem indywidualnych czynów ubezpieczonego i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności. Dopiero przy takiej weryfikacji mamy do czynienia ze stwierdzeniem służby na rzecz totalitarnego państwa. Katalog okoliczności uwzględnianych jest przy tym, zdaniem SN otwarty, w szczególności należą do nich : długość okresu pełnienia służby i jego historyczne umiejscowienie, miejsce pełnienia służby, stanowisko służbowe, stopień służbowy. Przy czym ważnym elementem jest ustalenie indywidualnych czynów ubezpieczonego pod kątem ich weryfikacji, jako naruszenie podstawowych praw i wolności człowieka. Wszystkie te okoliczności winny być ustalone wg procesowych zasad dowodzenia i rozkładu ciężaru dowodu. Jak podkreślono, taka wykładnia jest zgodna z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w szczególności NSA w sprawach ze skarg na decyzje MSWiA dotyczące odmowy wyłączenia stosowania ustawy wobec konkretnych funkcjonariuszy na podstawie art. 8a ustawy.
Sąd Okręgowy, orzekając w niniejszej sprawie, podzielił stanowisko Sądu Najwyższego prezentowane w przytoczonej wyżej uchwale.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe w żaden sposób nie wykazało, aby ubezpieczony podczas wieloletniej służby zwalczał opozycję demokratyczną, związki zawodowe, stowarzyszenia, kościoły i związki wyznaniowe, czy wykonywał zadania służące łamaniu prawa do wolności słowa i zgromadzeń, gwałceniu prawa do życia, wolności, własności i bezpieczeństwa obywateli. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie zart. 6 k.c.- ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a w niniejszej sprawie ograniczało się ono do przytoczenia przez organ wydający zaskarżone decyzje brzmienia zmienionych przepisów ustawy zaopatrzeniowej i informacji uzyskanej z IPN.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że zastosowanie w zaskarżonych decyzjach norm z art. 15c i art. 22 a w zw. z art. 13 b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Anty korupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016/708 z późn. zm.) , w odniesieniu do powyższego stanu faktycznego nie znajduje uzasadnienia i działając na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżone decyzje jak w pkt 1 wyroku.
Jednocześnie w pkt 2 wyroku Sąd orzekł o braku odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji na mocyart. 118ust. laustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uwzględniając, iż organ rentowy oparł wydane decyzje na obowiązujących przepisach, których interpretacja, do chwili podjęcia przez Sąd Najwyższy przytoczonej wyżej uchwały, mogła budzić wątpliwości.

Sędzia Elżbieta Pietrzak