Sąd Rejonowy w Toruniu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III Nsm 1346/20
Data wyroku: 2022-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION
Sędziowie: sędzia Lidia Lenartowicz
Słowa kluczowe: Kontakty z dzieckiem
Teza: Ustalono kontakty J. O. z mał. O. B.

Sygn. akt III Nsm 1346/20

POSTANOWIENIE
Dnia 5 kwietnia 2022 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym
Przewodniczący sędzia Lidia Lenartowicz
Protokolant sekr. sądowy Marta Karwowska
Po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2022r. w Toruniu
na rozprawie sprawy
z wnioskuJ. O. (1)
z udziałemP. M. (1)
o ustalenie kontaktów z małoletnimO. B. (1)

postanawia

1
ustalić iż wnioskodawczyniJ. O. (1)będzie realizowała swoje kontakty z małoletnimO. B. (1),ur. (...), s.P. M. (1)iR. B. (1)poprzez możliwość wysyłania małoletniemu dwa razy w miesiącu listów lub smsów oraz będzie miała możliwość realizowania kontaktów telefonicznych z małoletnim dwa razy w miesiącu w każdą drugą i czwartą niedzielę miesiąca w godzinach 17:00-18:00 na numer telefonu małoletniego,

2
oddalić wniosek w pozostałej części,

3
uznać, iż wnioskodawczyni i uczestniczka ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt III Nsm 1346/20
Uzasadnienie do postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 05.04.2022r.
W dniu 02.10.2020r.J. O. (1)złożyła w tutejszym sądzie wniosek o ustalenie jej kontaktów z mał.O. B. (1). Chciała realizować swoje kontakty z wnukiem w każdą ostatnią niedzielę miesiąca w godzinach od 12.00 do 16.00 – spotkania te realizowałby bez obecności matki dzieckaP. M.i poza miejscem zamieszkania małoletniego. Ponadto wnioskodawczyni chciała mieć możliwość codziennej rozmowy telefonicznej z wnukiem po godz. 16.00 oraz chciała spędzać zO.każdego roku jeden tydzień wakacji letnich w miesiącu lipcu – bez obecności matki dziecka, a spotkania realizowałby w swoim miejscu zamieszkania wS.przyul. (...).
W punkcie 2 wnioskuJ. O.wnosiła o zabezpieczenie wniosku poprzez umożliwienie jej codziennej rozmowy telefonicznej z wnukiem po godz. 16.00 – do czasu prawomocnego zakończenia przedmiotowego postępowania.
W uzasadnieniu wnioskuJ. O.wyjaśniła, iż jest babcią mał.O. B. (1). Jej synR. B. (1), a ojciec mał.O. B.zmarł w dniu 14.02.2022r. Po pogrzebie wnioskodawczyni przez tydzień mieszkała u uczestniczkiP. M. (1)i przekazała jej łącznie 1200 zł z przeznaczeniem na potrzeby wnuka oraz dodatkowo wysyłała dobrowolnie po 100 zł miesięcznie naO..
Od lipca 2020r. uczestniczka nie zgadza się na kontakty osobiste lub telefoniczne wnioskodawczyni z wnukiem.J. O.kupiłaO.telefon komórkowy, aleP. M.uniemożliwia synowi korzystanie z tego telefonu. W ocenie wnioskodawczyni matka małoletniego jest do niej bez powodu negatywnie nastawiona. Do tej pory mał.O.chętnie spotykał się z babcią. Wnioskodawczyni kocha wnuka i chciałaby mieć możliwość stałego z nim kontaktu oraz przekazywać mu prezenty. Pracowała jako nauczyciel w szkole podstawowej i zawsze miała dobry kontakt z dziećmi. W ocenie wnioskodawczyni uregulowanie przez sąd jej kontaktów z wnukiem będzie zgodne z jego dobrem.O.ma obecnie(...)lat i wnioskodawczyni chciałaby spotykać się z nim w dniu jego imienin i urodzin.
W odpowiedzi na wniosek z dnia 03.12.2020r.P. M.wniosła o jego oddalenie częściowo tj. odnośnie codziennych kontaktów telefonicznych wnioskodawczyni z mał.O. B.oraz tygodniowego pobytu małoletniego u babci w miesiącu lipcu. Natomiast wyraziła zgodę na osobiste kontakty wnioskodawczyni z wnukiem raz w miesiącu – miały się jednak one odbywać w jej obecności w miejscu publicznym.
W uzasadnieniu pismaP. M.wskazała, iż do dnia 29.09.2020r. wnioskodawczyni spotykała się z mał.O. B.regularnie i tak często jak sobie tego życzyła.
Najczęściej spotykała się z wnukiem przy grobie jego ojca i kazała dziecku robić zdjęcia przy pomniki zmarłego. Sytuacja zmieniła się, gdyP. M.wystąpiła do notariusza o dokonanie aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłymR. B..
J. O.rościła sobie prawo do udziału w spadku po zmarłym synu. Wobec braku testamentu spadek po zmarłymR. B.na mocy ustawy odziedziczyły jego dzieci – w skład masy spadkowej wchodziły liczne nieruchomości.
Po śmierciR. B.jego matkaJ. O.z córką i zięciem –I.iD. M.wtargnęli do domu zmarłego i wywieźli z niego sprzęt budowlany, antyki i meble. W dniu 11.11.2020r. wnioskodawczyni siłą wtargnęła do mieszkaniaP. M.i oskarżała ją, że zabiła jej syna. Po tym zajściu pisała smsy do brata uczestniczki. GdyR. B.przebywał w ciężkim stanie w zakładzie(...)wB.– wnioskodawczyni kazała się
mał.O. B.modlić za ojca bo inaczej on umrze.
P. M.nigdy nie oczekiwała wsparcia materialnego ze stronyJ. O.– płaciła ona w imieniu synaR.alimenty na wnuka. Wnioskodawczyni przekazała małoletniemu pieniądze na pierwszą komunię i na urodziny.
M..O.nie lubi babci i nie lubił jej nawet wtedy gdy żył jego ojciec.
Pomiędzy małoletnim a wnioskodawczynią nie ma żadnej więzi.
O.nie chce jeździć do babci ani z nią rozmawiać przez telefon.
Zdarzało się, że w rozmowach z wnukiemJ. O.oskarżała jego matkę za śmierćR. B.oraz za marnowanie majątku zmarłego.
Chłopiec przeszedł traumę w związku z chorobą ojca i jego śmiercią.
Uczestniczka z synem odwiedzają regularnie gróbR. B..
Ze względu na powyższeP. M.zgadzała się na spotkaniaJ. O.z
mał.O. B.w każdą ostatnią niedzielę miesiąca na terenieT.i w obecności matki dziecka.
Na rozprawie w dniu 15.01.2021r.J. O.podtrzymała w całości złożony wniosek o ustalenie jej kontaktów z mał.O. B.. Wnosiła o ustalenie tych kontaktów przez sąd w każdą ostatnią niedzielę miesiąca w godzinach od 12.00 do 16.00 na terenieT.bez obecności matki dziecka, przez tydzień w miesiącu lipcu oraz o kontakty telefoniczne z małoletnim raz w miesiącu w niedzielę.
UczestniczkaP. M.zgadzała się na kontakty wnioskodawczyni z wnukiem w każdą ostatnią niedzielę miesiąca w godzinach od 12.00 do 16.00, ale w jej obecności oraz na kontakty telefoniczneJ. O.z małoletnim raz w miesiącu w niedzielę. Uczestniczka nie zgadzała się na wyjazdO.do babci na tydzień w miesiącu lipcu.
Na rozprawie w dniu 15.01.2021r. strony zawarły ugodę odnośnie zabezpieczenia kontaktów wnioskodawczyniJ. O.z mał.O. B.w ten sposób, że do czasu prawomocnego zakończenia przedmiotowego postępowania
J. O.miała mieć prawo do kontaktu telefonicznego z wnukiem w każdą drugą niedzielę miesiąca o godz. 19.00 na numer telefonu mał.O. B..
Uczestniczka została zobowiązana do podania wnioskodawczyni w terminie 7 dni informacji o zmianie numeru telefonu małoletniego. Ponadto strony zobowiązały się do powstrzymywania się od wygłaszania negatywnych komunikatów o sobie wzajemnie w obecności małoletniego.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 15.01.2021r. umorzono postępowanie odnośnie wniosku J.O.o zabezpieczenie jej kontaktów z mał.O. B.. Powyższe postanowienie uprawomocniło się z dniem 23.01.2021r.
Na rozprawie w dniu 30.12.2021r. wnioskodawczyniJ. O.domagała się ustalenia swoich kontaktów z mał.O. B.w każdą ostatnią niedzielę miesiąca w godzinach od 12.00 do 17.00 na terenie miastaT.. Chciała też mieć możliwość rozmów telefonicznych z wnukiem na urodziny czy święta.
UczestniczkaP. M.wniosła o oddalenie wniosku. Wskazała, iż mał.O. B.nie chce widywać się z babcią i nie chce odbierać od niej telefonów.
Małoletni ostatni raz widział wnioskodawczynię 01.07.2021r. Babcia dzwoni do wnuka w każdą drugą niedzielę miesiąca. W trakcie tych rozmów wypytujeO.o biżuterię matki, twierdzi że zmieni mu imię oraz oświadczyła że przeniesie grób jego ojca. Uczestniczka nie jest w stanie zmusić(...)- letniego syna wbrew jego woli do kontaktów z babciąJ. O..
Na rozprawie w dniu 05.04.2022r. wnioskodawczyniJ. O.podtrzymała w całości złożony wniosek tj. wnosiła o ustalenie kontaktów z
mał.O. B.w jedną niedzielę w miesiącu w godzinach od. 12.00 do 16.00 oraz możliwość rozmów telefonicznych z małoletnim raz lub dwa razy w miesiącu.
UczestniczkaP. M.wniosła o oddalenie wniosku w całości.
M..O. B.nadal nie chce spotykać się z babcią i odbierać od niej telefonów.
W dniu 19.01.2022r. wnioskodawczyni po raz kolejny przesłała matce małoletniego obraźliwe pismo deprecjonujące ją jako matkę.J. O.przesyła wnukowi co miesiąc pieniądze i tylko w takiej sytuacji małoletni zgadza się z nią rozmawiać.
W swoim telefonie ma wpisaną babcię pod hasłem „ wiedźma”. Wnioskodawczyni nadal zarzucaP. M.że zagarnęła majątek po jej zmarłym synuR. B..
Oczekuje, iż w trakcie każdej jej wizyty wT.mał.O.będzie z nią chodził na cmentarz na grób ojca. Uczestniczka chodzi z synem na grób ojca w dzień jego śmierci, dzień ojca oraz w dzień urodzinR. B.. W jej ocenie nie można zmuszaćO.do dodatkowych wizyt na grób ojca – bo małoletni w traumatyczny sposób przeżył chorobę i jego śmierć.
Sąd ustalił i zważył co następuje :
MałoletniO. B. (1)urodził się (...)i jest dzieckiem ze związku nieformalnegoP. M. (1)iR. B. (1). Pożycie rodziców małoletniego miało burzliwy charakter – dochodziło między nimi do rozstań i pojednań. Na początku 2014r. zamieszkali oddzielnie.M..O.pozostawał pod nieprzerwaną opieką matki. KontaktyR. B.z synem zostały ustalone przez sąd i były modyfikowane – ze względu na brak porozumienia w tej kwestii między rodzicami małoletniego. Ojciec małoletniego był osobą uzależniona od(...)i
2 razy w roku wpadał w tzw.(...)i wymagał pomocy medycznej.
Przed śmiercią ojca małoletniego wnioskodawczyniJ. O.regularnie spotykała się z wnukiem. W czasie pobytuR. B.w szpitalu na oddziale intensywnej terapii, a następnie wZakładzie (...)wB.wnioskodawczyni przyjeżdżała doT.2 razy w miesiącu, nocowała uP. M., a następnie wspólnie jeździły odwiedzić ojca małoletniego. W tym okresieJ. O. (1)płaciła alimenty naO.w imieniu jego ojca i wspomagała rodzinę wnuka. Po śmierciR. B.relacje matki i babki małoletniego uległy pogorszeniu. Wnioskodawczyni oskarżałaP. M.o przyczynienie się do śmierci syna i o kradzież przedmiotów z jego domu. Matka małoletniego miała żal do wnioskodawczyni, iż wspólnie z córką i zięciem wywieźli maszyny budowlane, antyki i meble z domuR. B.. Z uwagi na brak testamentu spadek po zmarłymR. B.odziedziczyło na podstawie ustawy jego dwoje dzieci – w tym
mał.O. B.. Między stronami dochodziło do wymiany smsów o obraźliwej treści.
J. O.ostatni raz widziała wnuka w lipcu 2020r. Od tego czasu ma z nim wyłącznie kontakt telefoniczny zgodnie z postanowieniem o zabezpieczeniu wydanym w przedmiotowej sprawie. Nawet w trakcie rozmów telefonicznych wnioskodawczyni nie potrafi rozmawiać z wnukiem, nie wie jaki są zainteresowaniaO.i kto jest jego najlepszym kolegą. W trakcie rozmów ciągle wspomina zmarłego ojca małoletniego, twierdzi że przeniesie grób syna zT.doR.i zarzucaO.zbyt rzadką obecność na grobie ojca. W tej sytuacji małoletni nie chce rozmawiać z babcią i nie chce się z nią spotykać.
Z opinii biegłych z OZSS SO wT.w dnia 26,08.2021r. wynika, że na przebieg kontaktówJ. O.z mał.O. B.zawsze miał wpływ konflikt jaki występował między jego rodzicami. Wnioskodawczyni chroniła i nadal chroni pamięć zmarłego syna oraz negowała jego problem z uzależnieniem od alkoholu.
W trakcie choroby ojca małoletniegoP. M.okazała wsparcieJ. O.w tej trudnej sytuacji. Po śmierciR. B.między babką a matką małoletniego powstał konflikt na tle majątkowym odnośnie dziedziczenia po zmarłym.
W ocenie biegłychJ. O.powinna się powstrzymać od manipulowania wnukiem, ingerowania w jego życie i wtajemniczania go w sprawy dorosłych.
Działania jakie podejmuje względemO.są dla niego krzywdzące i zaburzają jego poczucie bezpieczeństwa. Wnioskodawczyni jawnie okazuje w rozmowach z wnukiem swoją niechęć wobec jego matki. W ocenie biegłychJ. O.powinna radykalnie zmienić swoją postawę wobec wnuka ponieważ jej obecnie postępowanie nie pozwala, aby nawiązała ona bliską i serdeczną relacje z małoletnim.
Powinna ona zaprzestać porównywaniaO.do zmarłego ojca i powstrzymać się od krytykowania jego wyglądu i wyników w nauce.
Biegli zwrócili uwagę, iż mał.O. B.bardzo przeżył chorobę i śmierć ojca. Natomiast postawa babki nie pozwala mu poradzić sobie ze śmiercią rodzica i przeżyć we własny sposób żałobę. Chłopiec ma wsparcie matki, brata oraz dziadków macierzystych. Natomiast jego więź z babciąJ. O.jest rozluźniona i kształtuje się w sposób nieprawidłowy. Wnioskodawczyni powinna podjąć i ukończyć terapię u psychologa lub psychoterapeuty, której celem byłoby odbudowanie prawidłowych relacji z wnukiem. Do tego czasu w opinii biegłych niewskazane byłyby jakiekolwiek kontakty wnioskodawczyni z wnukiem, nawet w obecności osoby trzeciej. Dopiero po pomyślnym zakończeniu terapiiJ. O.mogłaby się spotykać z wnukiem raz w miesiącu na kilka godzin oraz mieć z nim kontakt telefoniczny – w zależności od potrzeb dziecka. Nie byłoby wskazane ustalenie tych kontaktów w okresie wakacyjnym.
Z opinii uzupełniającej biegłych z OZSS SO wT.z dnia 17.02.2022r. wynika, żeJ. O.nadal dąży do zdyskredytowania matki dzieckaP. M.przed Sądem. Skorzystała ona z kilku wizyt u psychologa, ale nadal nie potrafi zrozumieć, że do jej postępowanie zniechęcaO.do spotkań z nią.
W ocenie biegłych o efekcie terapeutycznym terapii można byłoby mówić dopiero wtedy, gdyby spotkania wnioskodawczyni z psychologiem odbywały się raz w tygodniu przez dłuższy czas. Na obecnym etapie, wskazane byłoby aby wnioskodawczyni wysyła do wnuka wiadomości, w których nie krytykowałaby jego matkę i informowała małoletniego o sprawach dorosłych.
Ponadto mogłaby mieć stały kontakt telefoniczny z wnukiem.
W ocenie biegłych, mając na względzie dobro mał.O. B.nie zachodzą podstaw do ustalenia osobistych kontaktów wnioskodawczyni z wnukiem.
Dowód : - zeznania wnioskodawczyniJ. O.k. 142 verte
- zeznania uczestniczkiP. M.k. 142 verte
- zdjęcia mał.O. B.k. 5-7
- odpis aktu urodzenia i zgonuR. B.k.8-9
- odpis aktu urodzenia mał.O. B.k.10
- odpis aktu małżeństwaJ. O.k.12
- pisma procesowe wnioskodawczyni k.16,36-51,65-77,101-103,123-127
- wywiady kuratorów zawodowych k. 53-57
- odpowiedź na wniosek k. 25-26
- opinia biegłych z OZSS SO wT.z dnia 26.08.2021r. k.89-94
- dokumentacja medycznaJ. O.k.115-120,139-141
- opinia uzupełniająca biegłych z OZSS SO wT.k.130-132
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań wnioskodawczyniJ. O. (1)i uczestniczkiP. M. (1), które uznano za wiarygodne, gdyż były spójne, logiczne i znalazły potwierdzenie, w odpowiednim zakresie, w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające zart. 245 kodeksu postępowania cywilnego– a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające zart. 244 kpc– nie zostały podważone.
Stosownie do treści zart. 230 kpcw związku zart. 13 § 2 kpcuznano za bezsporne okoliczności faktyczne przytoczone w pismach procesowych, w części w jakiej nie zostały zakwestionowane przez stronę przeciwną, gdyż nie budziły
wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły, w
odpowiednim zakresie, potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym
zgromadzonym w sprawie.
Sąd uznał również za wiarygodny dowód z pisemnych opinii biegłych z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów wT., albowiem
twierdzenia w nich zawarte były logiczne, spójne i rzeczowe.
Biegłe są specjalistami w dziedzinie psychologii, a ich wiedza, bezstronność i doświadczenie nie budziły żadnych wątpliwości. Opinie wydane przez biegłych były przejrzyste, sporządzone przez kompetentne osoby, które po przedstawieniu metod badawczych dokonały omówienia wyników badań, a następnie w sposób jasny i konkretny sformułowały wnioski będące odpowiedzią na przedstawione biegłym w postanowieniu dowodowym pytania. Ponadto twierdzenia te znalazły odzwierciedlenie w pozostałym materiale zebranym w sprawie, który Sąd uznał za wiarygodny.
Przechodząc do rozważań prawnych należy stwierdzić, że stosownie do treściart. 113 § 1 kroniezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów, a zgodnie zart. 113§ 2 krokontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.
Na mocyart. 1131§ 1 krojeżeli dziecko przebywa stale u jednego rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorą pod uwagę jego rozsądne życzenia, a w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Należy podkreślić, iż nadrzędną przesłanką w postępowaniu w sprawach o kontakty jest dobro małoletniego dziecka.
Pierwszoplanową wartością każdego rozstrzygnięcia o kontaktach z dzieckiem jest bowiem jego – a nie rodziców czy innych osób – dobro. Akcentowanie w sprawie interesów własnych i własnego prawa nie buduje właściwych relacji z dzieckiem, nie sprzyja także budowaniu poczucia zaufania w relacjach między samymi rodzicami. Problem sprowadza się do uświadomienia rodzicom, że jak najpełniejsza realizacja prawa do kontaktów z dzieckiem ma służyć nie rodzicom, a dziecku. (por.: Komentarz do spraw rodzinnych, pod red. Jacka Ignaczewskiego, LexisNexis, wyd. 1 z 2012r., str. 112).
Natomiast stosownie do treściart. 113z 6kroprzepisy oddziału
dotyczącego kontaktów z dzieckiem stosuje się odpowiednio do kontaktów
rodzeństwa, dziadków, powinowatych w linii prostej, a także innych osób jeżeli sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sąd uznał, iż zachodzą podstawy do ustalenia kontaktów wnioskodawczyni
J. O.z mał.O. B. (1).
Ze względu na powyższe w pkt. 1 postanowienia ustalono, iż wnioskodawczyniJ. O. (1)będzie realizowała swoje kontakty z mał.O. B. (1)w następujący sposób :
- wnioskodawczyni będzie miała możliwość wysyłania małoletniemu dwa razy w miesiącu listów lub smsów oraz będzie miała możliwość realizowania kontaktów telefonicznych z małoletnim w każdą drugą i czwartą niedzielę miesiąca w godzinach 17-00 do 18.00 na numeru telefonu małoletniego.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dwie opinie wydane przez biegłych Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów Sądu Okręgowego wT.nie dały sądowi podstaw do ustalenia w chwili obecnej osobistych kontaktów wnioskodawczyniJ. O.z mał.O. B..
Dotychczasowa postawa wnioskodawczyni w stosunku do wnuka doprowadziła do tego, iż(...)O.nie chce się spotykać z babcią.J. O.pomimo kilku wizyt u psychologa nadal nie potrafi nawiązać w prawidłowy sposób kontaktu z wnukiem. Rozmowy z chłopcem wykorzystuje do dyskredytowania matki dziecka oraz ciągłego wspominania zmarłego ojcaR. B.. Sąd podzielił stanowisko biegłych, że dopiero dłuższa terapia psychologiczna – przy wizytach raz w tygodniu może uzmysłowić wnioskodawczyni w jaki sposób powinny przebiegać jej kontakty z wnukiem, aby były one dla obu stron korzystne i uwzględniały potrzebyO..
Mając na względzie dobro dziecka sąd nie widział podstaw, aby zmuszać małoletniego do osobistych kontaktów z babcią raz w miesiącu.
Zgodnie z sugestią biegłych sąd ustalił kontakty wnioskodawczyniJ. O.z mał.O. B.w formie pisemnej tj. dając jej możliwość wysyłania dwa razy w miesiącu listów lub smsów do małoletniego oraz w formie telefonicznej – możliwość w każdą drugą i czwartą niedzielę przeprowadzania rozmów telefonicznych z wnukiem w godzinach 17.00 – 18.00 na numer telefonu małoletniego.
W punkcie 2 postanowienia oddalono wniosek w pozostałej części.
Wpunkcie 3o kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 paragraf 1 kpc.