Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1006/22
Data wyroku: 2022-10-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 50a w zw. z art. 50e  ustawy o emeryturach i rentach z  funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 1006/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 października 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
na posiedzeniu niejawnym w składzie:

Przewodniczący:sędzia Teresa Kalinka

po rozpoznaniu w dniu4 października 2022 r. w Gliwicach
sprawyJ. D.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oprawo do emerytury górniczej
na skutek odwołaniaJ. D.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia1 września 2022 r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób , że przyznajeJ. D.prawo do emerytury górniczej od dnia 1 sierpnia 2022 roku.
(-) sędzia Teresa Kalinka
Sygn. akt VIII U 1006/22

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 1 września 2022r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuJ. D.prawa do emerytury górniczej na podstawieart. 50a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż decyzją z dnia 12 stycznia 2015 roku została już ubezpieczonemu przyznana emerytura górnicza bez względu na wiek i brak jest możliwości ponownego ustalenia prawa do emerytury górniczej na podstawie tej samej ustawy.
Odwołanie od decyzji złożył ubezpieczony.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.
Sąd  Okręgowy w Gliwicach  ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyJ. D.urodził się w dniu (...), a zatem(...)roku ukończył 55 lat życia.
Decyzją z dnia 12 stycznia 2015 roku organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawodo emerytury górniczej bez względu na wiek na podstawieart.50e ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– od daty nabycia uprawnień do emerytury, tj. od dnia 12 grudnia 2014 roku.
Wypłata emerytury została zawieszona, ponieważ ubezpieczony kontynuował zatrudnienie. Stosunek pracy z(...) S.A.ustał w dniu 17 lutego 2015 roku (świadectwo pracy, k. 61 akt ZUS).
Po dacie nabycia uprawnień do emerytury, tj. po dniu 12 grudnia 2014 roku ubezpieczony zatrudniony był jeszcze 2 miesiące w(...) S.A.do dnia rozwiązania stosunku pracy w dniu 17 lutego 2015 roku.
Z zaświadczenia wystawionego przez pracodawcęA. Z.wynika, że ubezpieczony był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia od 1 października 2019 roku i pracował tam nadal do chwili wystawienia zaświadczenia w dniu 30 września 2022 roku.
W świetle powyższego u pracodawcy, o którym mowa wyżej ubezpieczony przepracował kolejne 28 miesięcy, co w sumie z dwoma miesiącami przepracowanymi w(...)po nabyciu prawa do emerytury, daje wymagane ustawą 30 miesięcy podlegania ubezpieczeniu.
Organ rentowy w decyzji z dnia 13 lipca 2015 roku (k. 105 akt ZUS) okres pracy górniczej przeliczył z zastosowaniem przeliczników górniczych: 236 miesięcy x 1,8; 62 miesiące x 1,5, łącznie 517,80 miesiąca.
W dniu 17 sierpnia 2022 r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawado nowej emerytury górniczej i w rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego jako okoliczności jednoznacznie wynikające z tych dowodów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczonemu przysługuje prawo do kolejnej emerytury górniczej, a to na podstawieart.50a ust.1 ustawyz 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( t.j. Dz.U. z 2022r., poz.504 ) w związku z ukończeniem 55 roku życia w sytuacji, gdy wcześniej zostało mu ustalone prawo do emerytury górniczej na podstawie art.50e ustawy – emerytura górnicza bez względu na wiek. Przyznania kolejnej emerytury górniczej pozwalałoby ubezpieczonemu - przy legitymowaniu się co najmniej 30 - letnim okresem ubezpieczenia po przyznaniu pierwszej emerytury - na przeliczenie świadczenia od nowej kwoty bazowej w zakresie części socjalnej ( 24% ), zgodnie z art.53 ust.4 ustawy emerytalnej.
Zgodnie z art.50a ust. 1 ustawy prawo do emerytury górniczej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1
ukończył 55 lat życia;

2
ma okres pracy górniczej, wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnejco najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust.1

3
nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wnioseko przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym,za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Zgodnie zaś z ust. 2 tegoż przepisu, wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczeji równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.
W uzasadnieniu do wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 5 marca 2013r. sygn. akt III AUa 1117/12 Sąd ten wskazał, że przewidziana w art. 50a ustawy emerytalnej górnicza emerytura, której nabycie ustawodawca wiąże z osiągnięciem stosownego wieku, uzależnionego od określonego okresu pracy górniczej przewidzianej w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej – pomimo, iż warunki do jej uzyskania określono w dwóch odrębnych ustępach tego przepisu, faktycznie stanowi rodzajowo tożsame świadczenie.
Analizowane przez Sąd Apelacyjny przesłanki nabycia emerytury górniczej odnosiły się do dwóch ustępów tego samego przepisu tj. art. 50a ust. 1 i 2 ustawy emerytalno – rentowej. Tym samym Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał, iż emerytura górnicza przewidziana na podstawie art. 50a ust. 1 jest świadczeniem tożsamym rodzajowo z emeryturą górniczą przewidzianą w art. 50a ust. 2, oba te przepisy regulują bowiem nabycie prawa do emerytury górniczej po ukończeniu wymaganego wieku, tj. 55 i 50 lat życia.
W tym samym uzasadnieniu Sąd Apelacyjny w Katowicach zaznaczył,żeustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– wśród rodzajów emerytur górniczych rozróżnia emeryturę górniczą bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, w przypadku wykonywania pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 25 lat przyznawaną na podstawie jej art. 50e ust. 1 ustawy oraz przewidzianą w art.50a ustawy emeryturę górniczą w obniżonym wieku 55 lub 50 lat, przy 10 lub 15-letnim okresie pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 w ogólnym okresie ubezpieczenia górnika (20/25 lat).
Zatem są to dwa różne świadczenia.
Sąd podziela również stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższegoz 17 grudnia 2014r. sygn. I UK 169/14 (LEX nr 1642866), że obecny art. 50e ustawyemerytalnej, będący odpowiednikiem dawnego art. 48 tej ustawy, statuuje własny, odrębnyod art. 50a ustawy układ warunkujący nabycie uprawnień do emerytury górniczej, rezygnując z przesłanki wieku emerytalnego na rzecz dłuższego, bo 25 - letniego stażu kwalifikowanej pracy górniczej. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z 1 kwietnia 2014r., I UK 366/13 (LEX nr 1455428).
Przepisy te różnią się zatem w zakresie koniecznych przesłanek zarówno okresami wymaganej pracy górniczej: art. 50a ust. 1 i 2 ustawy wymaga legitymowaniasię odpowiednio okresem 20 i 25 pracy górniczej i równorzędnej, w tym okresem odpowiednio 10 i 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1, art. 50e ust. 1 wymaga wykazania 25 lat pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (z uwzględnieniem ust. 2.), jak też różnią się co do przesłanki osiągnięcia wymaganego wieku w art. 50a ust. 1 i 2 i jej braku w art. 50e ust. 1.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wynika, że ubezpieczony posiada wymagany w art. 50a ust.1 ustawy 25 – letni okres pracy górniczej, w tym konieczny okres pracy górniczej z art.50c ust.1 ustawy emerytalnej, ukończył wiek emerytalny 55 lat, a nadto nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, a więc spełnił wszystkie konieczne przesłanki z art. 50a ust.1 ustawy emerytalnej uzasadniające przyznanie mu prawa do emerytury górniczej z tej nowej podstawy prawnej.
W konsekwencji powyższego Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczejod 1 sierpnia 2022r., czyli od miesiąca zgłoszenia wniosku.
Zaznaczyć należy, że Sąd orzekał w zakresie prawa do świadczenia, gdyż tego wyłącznie dotyczyła zaskarżona decyzja, a Sąd jest związany jej przedmiotem. Zauważyć jednak należy, że przyznanie ubezpieczonemu prawa do „ nowej ” emerytury górniczej będzie uzasadniać przeliczenie mu świadczenia z zastosowaniem nowej kwoty bazowej do części socjalnej, zgodnie z art. 53 ust. 4 ustawy emerytalnej.
(-) Sędzia Teresa Kalinka