Sąd Okręgowy we Włocławku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 13/20
Data wyroku: 2021-12-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mariusz Nazdrowicz
Słowa kluczowe: Służebność przesyłu
Podstawa prawna: art. 386§1 k.p.c. w zw. z art. 13§2 k.p.c.
Teza: Powierzchnia nieruchomości zajęta pod służebność powinna odpowiadać warunkom eksploatacyjnym sieci przyjętych w przedsiębiorstwie będącym właścicielem urządzeń przesyłowych.

Sygn. akt I 1 Ca 13/20

POSTANOWIENIE
Dnia 27 grudnia 2021 r.
Sąd Okręgowy we Włocławku Sekcja Odwoławcza I Wydziału Cywilnego
w składzie:
Przewodniczący: SSO Mariusz Nazdrowicz
po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2021 r. we Włocławku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuM. L.iR. L.
z udziałem(...) S.A.z siedzibą
wK.
o ustanowienie służebności przesyłu
na skutek apelacji uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego w Rypinie
z dnia 4 grudnia 2018 roiku, sygn. akt I Ns 3/15
postanawia:

I
odrzucić apelację z zakresie zaskarżenia częściowego umorzenia postępowania w punkcie 3 (trzecim) postanowienia;

II
zmienić zaskarżone postanowienie w punktach 1 (pierwszym) i 2 (drugim)

w ten sposób, że:

1
ustanowić na rzecz uczestnika postępowania(...) S.A.z siedzibą wK.służebność przesyłu obciążającą stanowiącą własność wnioskodawcówR. L.iM. L.nieruchomość (dla której

w Sądzie Rejonowym w Rypinie urządzona jestksięga wieczysta (...), w skład której wchodzą m.in. działki oznaczonenumerami geodezyjnymi (...)), polegającą na znoszeniu przez każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej posadowienia na niej usytuowanej na w/w działkach napowietrznej linii energetycznej WN – 400 kV przy łącznym obszarze pasa służebności 3,3133 ha o przebiegu zobrazowanym na mapach stanowiących załączniki nr 3 i 4 do opinii biegłego mgr inż.A. B.z 16 października 2020 roku (stanowiącej integralną cześć niniejszego postanowienia) oraz na korzystaniu przez przedsiębiorstwo przesyłowe z nieruchomości zajętej przez urządzenia elektroenergetyczne i urządzenia powiązane w celu dystrybucji i przesyłu energii elektrycznej za ich pośrednictwem, dostępu i dojazdu do nich niezbędnym sprzętem, usuwaniu awarii, dokonywaniu napraw, wykonywaniu czynności eksploatacyjnych ( w tym modernizacji, konserwacji, kontroli, przeglądów, wymiany, przebudowy, remontów, rozbudowy i demontażu ) przez czas nieokreślony;

2
zasądzić od uczestnika postępowania solidarnie na rzecz wnioskodawców kwotę 33 770 (trzydzieści trzy tysiące siedemset siedemdziesiąt) złotych tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności na nieruchomości opisanej w punkcie II.1 postanowienia płatną w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności;

3
orzec, że wnioskodawcy i uczestnik postępowania ponoszą koszty postepowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie;

III
nakazać pobrać od uczestnika postępowania(...) S.A.z siedzibą wK.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Włocławku kwotę 1454,04 zł (jeden tysiąc czterysta pięćdziesiąt cztery złotych cztery groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych w postepowaniu apelacyjnym.

SSO Mariusz Nazdrowicz
Sygn. I 1 Ca 13/20

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem (w sprawie z wniosku(...) S.A.z siedzibą wK.) Sąd Rejonowy w Rypinie ustanowił na rzecz uczestnika postępowania służebność przesyłu obciążającą nieruchomość (będącą własnością wnioskodawców) bliżej opisaną w sentencji, polegającą na znoszeniu istnienia na niej urządzeń energetycznych, w zakresie niezbędnych do eksploatacji linii napowietrznych WN-400 kV oraz korzystaniu z tejże nieruchomości do konserwacji i modernizacji urządzeń elektroenergetycznych (pkt 1 postanowienia). Tytułem jednorazowego wynagrodzeniaza ustanowienie służebności zasądził od uczestnika solidarnie na rzecz małż.L.kwotę 22 877 zł płatną w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie nieuiszczenia w terminie zasądzonej kwoty (pkt 2). Umorzył postępowanie w określonej części (pkt 3), zasądził od uczestnika solidarnie na rzecz wnioskodawców kwotę 297 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4) oraz nakazał pobrać od(...)z siedzibą wK.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2 692 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Sąd I instancji ustalił, żeR. L.iM. L.są właścicielami nieruchomości położonej w miejscowościR.gm.R.(dla której w Sądzie tym prowadzona jestksięga wieczysta (...)), w skład której wchodząm.in. działki oznaczonenumerami geodezyjnymi (...). Na działkach tych posadowione są przesyłowe urządzenia energetyczne w postaci napowietrznej linii elektroenergetycznej400 kV, będące własnością uczestnika postępowania. Wysokość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności wyraża się kwotą łączną 22 877 zł (ustalając ją Sąd meriti posiłkował się opinią biegłegoZ. R. (1)). W świetle powyższych ustaleń Sąd a quo uznał, że wniosek zasługiwał na uwzględnienie, gdyż spełnione zostały przesłankizart. 3051k.c.iart. 3052§ 2 k.c.Wysokość wynagrodzenia jest proporcjonalna do stopnia ingerencji w treść prawa własności. Przyczyną częściowego umorzenia postępowania było ograniczenie wniosku w związku z podziałem geodezyjnym działki pierwotnie oznaczonej numerem(...)(początkowo wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności na tej działce, ale po podziale nadziałki (...)obecnie są właścicielami tylko tej ostatniej, gdyżdziałka (...)– wydzielona pod inwestycję drogową – stała się własnością GminyR.). Nie została wskazana prawna podstawa tego rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 520 § 2 k.p.c., gdyż wobec uwzględnienia wniosku uczestnik przegrał sprawę w całości (nie ma tu znaczenia zasądzenie niższej niż żądana kwoty tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności, gdyż jest to kwestia wtórna). Nieuiszczonymi kosztami sądowymi (wynagrodzenie biegłego) został obciążony uczestnik postępowania na podstawieart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jedn.: Dz.U.2018.300) w zw. zart. 520 § 2 k.p.c.
Apelację od tego postanowienia (zaskarżając je w całości) wniósł uczestnik postępowania zarzucając naruszenie zarówno prawa procesowego jak i materialnego.W ramach pierwszej grupy zarzutów wskazał na obrazęart. 233 § 1 k.p.c.(wskutek niewłaściwej oceny biegłego z zakresu geodezji i w konsekwencji wadliwe przyjęcie,że prawidłowo został określony pas technologiczny służebności, mimo że jego szerokość jest zbyt mała dla prawidłowego wykonywania obowiązków przez przedsiębiorstwo przesyłowe) orazart. 207 § 6 k.p.c.w zw. zart. 217 § 3 k.p.c.poprzez pominięcie dowodu z opiniibiegłego-geodety i w rezultacie „ustanowienie służebności przesyłu bez dokładnego oznaczenia jej zakresu oraz w pasie technologicznym”. Naruszenia prawa materialnego skarżący dopatrywał się w obrazieart. 3051k.c.wskutek jego niewłaściwego zastosowaniai ustanowieniu służebności bez dokładnego oznaczenia jego zakresu. Powołując się na powyższe apelujący wniósł o uchylenie kwestionowanego orzeczenia i przekazanie sprawydo ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Wnioskodawcy wnieśli w odpowiedzi na apelację o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania za II instancję. Z „ostrożności procesowej” wskazali, że jeżeli doszłobydo skorygowania pasa służebności to niezbędne będzie proporcjonalne podwyższenie wysokości wynagrodzenia z uwagi na ewentualne zwiększenie ograniczenia ich prawa własności.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacji nie sposób odmówić słuszności.
W judykaturze za ugruntowany należy przyjąć pogląd (z najnowszego orzecznictwa przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2021 r. IV CSKP 35/21 nie publ., LEX nr 3223818 i z 8 października 2020 r. II CSK 782/18 nie publ., LEX nr 3066644), że użyte wart. 3051k.c.pojęcia „korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej”oraz „zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń”, jakkolwiek mają charakter normatywny,to jednak są tak ogólne, że w każdym wypadku wymagają wypełnienia przez Sądy indywidualną treścią. Niezbędne jest więc oznaczenie zakresu nabytej służebności, w tym także określenie terytorialnego zakresu tego prawa poprzez oznaczenie pasa gruntu umożliwiającego właściwe korzystanie z urządzeń będących własnością przedsiębiorstwa przemysłowego. Treść służebności przesyłu powinna wskazywać rodzajowo czynności, które mogą być podejmowane przez przedsiębiorcę korzystającego z nieruchomości obciążonej. Sąd I instancji jedyniew niewielkim stopniu uwzględnił powyższe reguły, gdyż ogólnikowo wskazał na rodzaj wspomnianych czynności. Zupełnie natomiast – na co trafnie zwrócił uwagęapelujący – pominął wymóg powinności oznaczenia terenu, na którym jego uprawnienia mają być realizowane. Stąd też zaistniała konieczność stosownego uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez sporządzenie opinii biegłego z zakresu geodezji i w jej ramach oznaczenia na mapie przebiegu służebności. Opinia biegłego mgr inż.A. B.z 16 października 2020 r. odpowiada wszelkim wymogom i nie była przez nikogo kwestionowana, w związku z czym była w pełni przydatna dla rozstrzygnięcia sprawy.Zawsze w tego typu sytuacjach powstaje kwestia szerokości pasa służebności. Sąd Okręgowy we Włocławku w składzie rozpoznającym apelację stoi na stanowisku, że powierzchnia nieruchomości zajęta pod służebność powinna odpowiadać warunkom eksploatacji sieci przyjętych w przedsiębiorstwie będących właścicielem urządzeń przesyłowych (uzasadnienie postanowień Sądu Najwyższego: z 17.05.2018 IV CSK 604/17 nie publ., LEX nr 2500417i z 04.09.2020 II CSK 752/18 nie publ., LEX nr 3093768). Uczestnik postępowania wskazywał, że szerokość wspomnianego pasa dla linii 400 kVP.-G.(której fragmentem jest linia usytuowania na nieruchomości wnioskodawców) powinna wynosić 80 metrów(2 x 40 m w obie strony od osi linii). Tożsame stanowisko prezentowali wnioskodawcy(z zastrzeżeniami wynikającymi z przebiegu linii nadziałce (...)). Okoliczność ta nie była zatem sporna, a więc zasadniczo nie było przeszkód do takiego określenia pasa służebności. Sytuacja jednak jest nieco odmienna w przypadkudziałki (...)z uwagi na usytuowanie linii energetycznej przy granicy z nieruchomościąW.iZ.małż.P.(księga wieczysta (...)). Tutaj zachowanie odległości 40 m od linii na całym odcinku nie było możliwe i siłą rzeczy granicą pasa służebności jest prawna granica rozdzielająca obydwie nieruchomości. W rezultacie obszar pasa służebności nadziałce (...)wynosi 0,7257 ha,a nadziałce (...)ha – łącznie 3,3133 ha.
W konsekwencji Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c, zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 1 (pierwszym) poprzez oznaczenie pasa gruntu, na którym służebność ma być wykonywana. W typowych sytuacjach następuje to przez konkretne wskazania jego szerokości w obydwie strony (licząc od osi linii energetycznych). Jednakże w rozpatrywanym przypadku – z przyczyn, o których przed chwilą była mowa – nie było to możliwe. Dlatego też jego przebieg wyznaczają mapy geodezyjne stanowiące załączniki nr 3 i 4 do opinii biegłego mgr inż.A. B., a w sentencji została wskazana ogólna powierzchnia pasa służebności. Jednocześnie Sąd odwoławczy doprecyzował zakres służebności poprzez wskazanie form korzystania z nieruchomości obciążonej przez uprawnionego. Należy zgodzić się bowiem ze skarżącym, że w zaskarżonym postanowieniu zostało to dokonane w sposób nader ogólnikowy, a przez to niewystarczający. Niezbędne jest bowiem – m.in. w celu uniknięcia ewentualnych sporów – oznaczenie rodzajowych czynności, które mogą być podejmowane przez przedsiębiorcę przesyłowego. Z drugiej strony nie było potrzeby – jak domagali się wnioskodawcy i do czego najwyraźniej obecnie skłania się uczestnik – wyszczególnienia dalszych ograniczeń obciążających właścicieli nieruchomości obciążonej. Uprawnienia uczestnika i obowiązki wnioskodawców są ze sobą wzajemnie sprzężone. Skoro zatem(...) S.A.przysługują wskazane uprawnienia to obowiązkiem wnioskodawców (ich następców prawnych) jest umożliwienie swobodnego dostępu do urządzeń przesyłowych na określonym terytorium, co oznacza zakaz podejmowania jakichkolwiek czynności dostęp ten uniemożliwiający. Przyjęta przez Sąd odwoławczy formuła w pełni umożliwia korzystanie przez uczestnika postępowania z urządzeń przesyłowych zgodnie zart. 3051k.c.
Wobec korekty postanowienia Sądu Rejonowego poprzez zmianę zakresu służebności pojawia się sugerowana przez wnioskodawców kwestia modyfikacji wysokości wynagrodzenia za jej ustanowienie. Przyjmując, że doszło do rozszerzenia tego zakresu (o czym za chwilę będzie mowa) należy odpowiedzieć na pytanie, czy w ogóle jest to możliwe w świetleart. 384 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.w sytuacji, gdy apelację złożyło jedynie przedsiębiorstwo przesyłowe. Wprawdzie dopuszczalne jest stosowanie zakazu zart. 384 k.p.c.w tych postępowaniach nieprocesowych, w których interesy występujących w nich podmiotów są rozbieżne, to jednak istnieją wyjątki wówczas, gdy przedmiot zaskarżenia jest integralnie związany z inną częścią lub całością tego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższegoz 17 grudnia 2015 r. V CSK 217/15 nie publ., LEX nr 1973800). Nie ulega żadnej wątpliwości, że rozstrzygnięcie o ustanowieniu służebności i o wynagrodzeniu za ustanowienie tego prawa cechuje taka integralność (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższegoz 18 maja 2016 r. V CSK 531/15 OSN-ZD 2018/1/14). Koniecznymi elementami rozstrzygnięcia są bowiem zarówno ustanowienie prawa jak i równoczesne orzeczenieo wynagrodzeniu, przy czym wysokość tego wynagrodzenia wiąże się nierozerwalniem.in. z zakresem przestrzennym służebności i ustaloną przez Sąd jej treścią. Skoro więc wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od – najogólniej mówiąc – stopnia ingerencji w treść prawa własności, to jej zwiększenie automatycznie musi skutkować koniecznością podwyższenia wynagrodzenia w postępowaniu apelacyjnym bez względu na to, czy właściciel nieruchomości obciążonej wniósł apelację. Abstrahując też od powyższego to trudno przyjąć, by miał on skarżyć korzystne z jego punktu widzenia rozstrzygnięcie (w tym w części dotyczącej zakresu służebności) jedynie po to, aby w przypadku uwzględnienia apelacji strony przeciwnej domagającej się ustanowienia służebności w szerszym zakresie uzyskać wyższe wynagrodzenie, a więc by wnosił on środek odwoławczy „na wszelki przypadek”.
Kolejny problem wyłaniający się na kanwie rozpoznawanej sprawy wynika z tego,że Sąd I instancji – jak już wspomniano – nie oznaczył zakresu terytorialnego służebności. Oznaczałoby to, że uprawniony może w nieograniczonym zakresie korzystać z nieruchomości obciążonej w celu realizacji przysługujących mu uprawnień. Orzeczenie Sądu odwoławczego możliwość tę zawęża do określonego pasa gruntu. Wynikać by z tego mogło,że w postępowaniu apelacyjnym nie doszło do rozszerzenia zakresu służebności, co wyklucza ingerencję w wysokość wynagrodzenia. Jednakże nie można tracić z pola widzenia, że ustalając ją Sąd Rejonowy w Rypinie odwołał się do opinii biegłegoZ. R.z 02.08.2016 i opinii uzupełniającej tego biegłego z 20.09.2018. Biegły ten z kolei dokonując niezbędnych obliczeń oparł się na opinii biegłegoS. Ś.sporządzonej dla potrzeb postępowania I Ns 255/11(o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości) i przyjął w ślad za nim całkowitą szerokość pasa służebności na 2,7964 ha. Ta właśnie powierzchnia posłużyła mu do wyliczenia należnego wnioskodawcom wynagrodzenia. Wprawdzie Sąd meriti nie wskazał bliżej mechanizmu prowadzącego do wyliczenia wynagrodzenia i ograniczył się do przedstawienia wniosków końcowych opinii to jednak skoro przyjął za biegłym wskazane przez niego kwoty, to tym samym zaakceptował przyjęte przez niego założenia. Oznacza to, że dla potrzeb wynagrodzenia uwzględnił wykonywanie służebności nie na całej nieruchomości objętej księgą wieczystą czy na wchodzących w jej skład działkach geodezyjnych, na których usytuowana jest linia energetyczna, ale jedynie w określonym zakresie terytorialnym o wskazanej powierzchni. Skoro była ona mniejsza niż wynikająca z postanowienia Sądu Okręgowego to należało dojść do wniosku, że zaistniały warunki do podwyższenia wynagrodzenia wobec zwiększenia stopnia ingerencji w prawo własności wnioskodawców. Nie było więc podstaw, by nie dokonać niezbędnej korekty.
W celu ustalenia należnego małż.L.wynagrodzenia za ustanowienie służebności Sąd odwoławczy dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłegoZ. R.. Wynika z niej, że wynagrodzenie to wyraża się łączną kwotą 33 770 zł i w takiej też wysokości przyjął ją Sąd. Zdaniem Sądu odwoławczego opinia ta jest jasna i rzetelna oraz nie zawiera sprzeczności ani luk. Biegły w sposób przekonywujący uzasadnił wnioski zawarte w opinii. Wymaga podkreślenia, że posłużył się on identyczną metodą jak przy sporządzeniu wcześniejszych opinii, a obecnie uwzględnił zwiększenie powierzchni pasa służebności oraz zmianę wartości nieruchomości. Co szczególnie istotne opinia ta nie została przez nikogo zakwestionowana. Sąd Okręgowy w całości podziela przedstawione w niej wnioski. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności obejmuje w tym przypadku obniżenie wartości nieruchomości spowodowanej samym posadowieniem urządzeń elektroenergetycznychjak i ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości obciążonej w związkuz korzystaniem z niej przez uczestnika postępowania. W ślad za biegłym Sąd przyjął wysokość współczynnika K w rozbiciu na teren pasa technologicznego (0,5) i na pozostałej szerokości pasa służebności (0,2). Jest rzeczą oczywistą, że w tym drugim przypadku uciążliwość znoszenia służebności jest dla właściciela nieruchomości znacznie mniejsza niż w pierwszym, czego nie potrzeba szerzej uzasadniać.
W rezultacie Sąd Okręgowy podwyższył wysokość wynagrodzenia przysługującego wnioskodawcom (art. 3052§ 2 k.p.c.) z kwoty 22 877 zł do kwoty 33 770 zł wyznaczając14-dniowy termin (począwszy od uprawomocnienia się postanowienia,tj. od 27 grudnia 2021 r.) do spełnienia świadczenia (jest to okres w pełni umożliwiający bezproblemowe dokonanie zapłaty), którego uchybienie skutkować będzie koniecznością zapłaty ustawowych odsetek za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.).
Z dotychczasowych rozważań wynika, że ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego wymagały określonego uzupełnienia. Natomiast te poczynione przez ten Sąd – aczkolwiek niepełne – były przydatne do rozstrzygnięcia sprawy, dlatego też Sąd odwoławczy przyjąłje jako własne czyniąc podstawę orzekania w postępowaniu apelacyjnym.
Apelacja w części dotyczącej umorzenia postępowania w określonym zakresie podlegała odrzuceniu (art. 373 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.). Skarżący nie sformułował jakichkolwiek zarzutów odnoszących się do tego rozstrzygnięcia jak również nie uzasadniłw żaden sposób przyczyn jego zanegowania. Z kolei z uzasadnienia Sądu a quo wynika jedynie, że wniosek został „ograniczony” i nie została wskazana podstawa prawna podjętej decyzji procesowej. Można jedynie domniemywać, że Sąd ten uznał, że doszło do częściowego cofnięcia wniosku. Jednakże nie byłoby ono skuteczne wobec braku podjęcia czynności wskazanych wart. 512 § 1 k.p.c.W okolicznościach sprawy istniały jednak podstawydo umorzenia w części postępowania. Skoro bowiem w jego toku właścicielem nieruchomości, na której umiejscowiona jest fragmentarycznie linia energetyczna stała się osoba trzeciato orzekanie o służebności mającej przecież obciążać jedynie nieruchomość wnioskodawców w tej części stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania na podstawieart. 355 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Orzeczenie w tej kwestii w żaden sposób nie dotyczy praw uczestnika postępowania i nie skutkuje jego pokrzywdzeniem, wobec czego nie ma on interesu prawnego (gravamen) w jego zaskarżeniu, co przesądza o odrzuceniu apelacji we wskazanym zakresie.
Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji o kosztach postępowaniai nieuiszczonych kosztach sądowych nie budzi wątpliwości. Sąd Okręgowy w całości podziela tutaj stanowisko Sądu Rejonowego i nie ma potrzeby jego powtarzania. O kosztach postępowania za drugą instancję orzeczono jednak w oparciu o przepisart. 520 § 1 k.p.c.Sytuacja jest tutaj o tyle specyficzna, że formalnie apelujący wygrał sprawę (jego środek odwoławczy został uwzględniony skutkując zmianą zaskarżonego postanowienia), ale zmiana ta dotyczyła jedynie zakresu służebności, a dokładniej jego dookreśleniu. Z drugiej strony zostało podwyższone wynagrodzenie za jej ustanowienie. Sprawia to, że o kosztach tych należało orzec na zasadzie ogólnej wyrażonej w przywołanym przepisie. Podstawą orzeczenia o nieuiszczonych kosztach sądowych (części wynagrodzenia biegłego za sporządzenie uzupełniającej opinii – 1 454,04 zł) był przepis art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowychw sprawach cywilnych w zw. zart. 520 § 2 k.p.c.Sporządzenie tej opinii leżało w interesie skarżącego i brak było podstaw do chociażby częściowego obciążenia tymi kosztami wnioskodawców w sytuacji postawy uczestnika postępowania, który wygenerował konieczność jego zainicjowania.
SSO Mariusz Nazdrowicz