Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 633/21
Data wyroku: 2021-12-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Stanisław Pilarczyk
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 11-13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 29 kwietnia 2004 roku Nr 883/2004

Sygn. akt V U 633/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 grudnia 2021 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Stanisław Pilarczyk
Protokolant:  sekr.sądowy Anna Sobańska
po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2021 r. w Kaliszu
odwołaniaM. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 14 maja 2021 r. Nr(...)
w sprawieM. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o ustalenie właściwego ustawodawstwa
Oddala odwołanie

Sędzia Stanisław Pilarczyk

VU 633/21

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., powołując się naart. 83a ust. 1, art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2017 roku poz. 1778 z późn. zm.), art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) 987/2009 z dnia 16 września 2009 roku dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) 833/2004 w sprawie koordynacji systemów zaopatrzenia społecznego(Dz. Urz. UE-L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 roku z późn. zm.)oraz art. 11 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zaopatrzenia społecznego(Dz. Urz. UE-L 166 z dnia 166 z dnia 30 kwietnia 2004 roku) w sprawie ustalenia właściwego ustawodawstwa, decyzją z dnia 10 marca 2010 roku,(...), uchylił wobecM. J.zaświadczenia A1 z dnia 12 marca 2020 roku wydane na okres od dnia 1 marca 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku potwierdzające, że zastosowanie znajdowało ustawodawstwo polskie, a w punkcie 2 decyzji stwierdził, iżM. J.nie podlega ustawodawstwu polskiemu od dnia 1 marca 2020 roku do 28 lutego 2021 roku ze względu na podleganie ustawodawstwu holenderskiemu.
W uzasadnieniu powyższych decyzji organ rentowy stwierdził, iżM. J.nie spełnia warunków do pozostania w ustawodawstwie polskim w okresie od 1 marca 2020 roku do 28 lutego 2021 roku na podstawie art. 13 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004, gdyż centrum jego zainteresowania dla działalności gospodarczej była Holandia a nie Polska. Działalność gospodarczaM. J.w spornym okresie była związana ze stałym wykonywaniem usług na terenie Holandii, a przychody z działalności na terenie Holandii wynosiły 100% przychodów osiąganych z tytuły prowadzonej działalności, gdyż na terenie Polski w wyżej wymienionym okresie nie osiągnął żadnych dochodów.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłM. J., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, że w okresie, w którym organ rentowy stwierdził podleganie przez niego ustawodawstwu holenderskiemu, podlegał oni ustawodawstwu polskiemu. W uzasadnieniu odwołania odwołujący podniósł iż w spornym okresie nie mógł wykonywać usług na terenie Polski ze względu na panującą pandemię i brak zleceń w Polsce w tym okresie. Organ rentowy, w odpowiedziach na odwołanieM. J.wniósł o jego oddalenie.
Sąd poczynił następujące ustalenia
M. J.od dnia 1 listopada 2019 roku prowadzi w Polsce, wK., jako osoba fizyczna, pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie remontów budowlanych, usług wykończeniowych w budownictwie.
(okoliczności niesporne)
W dniu 6 marca 2020 roku odwołujący wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., o wydanie zaświadczenia A1 na okres od dnia 1 marca 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku na wykonywanie usług remontowo-budowlanych w Holandii. W powyższym okresie zamierzał 75% dochodów osiągać z działalności gospodarczej na terenie Holandii, a 25% na terenie Polski. W powyższym okresie czas pracy w Holandii miał wynosić 75%, a w Polsce 25%, ale centrum zainteresowania dla jego działalności znajdowało się w Polsce. W spornym okresie miał wykonywać 12 usług na terenie Holandii, a 2 usługi na terenie Polski. Odwołujący przedstawił również organowi rentowemu szczegółowy harmonogram pobytu w Polsce i Holandii na sporny okres.
Na tej podstawie organ rentowy wydał odwołującemu zaświadczenie A1 o podleganiu przez niego ustawodawstwu polskiemu od dnia 1 marca 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku.
(dowód – wniosek o wydanie zaświadczenia A1 z załącznikami i zaświadczenie A1 – akta ZUS)
W okresie od dnia 1 marca 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku odwołujący, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, wszystkie usługi remontowo-budowlane wykonywał na terenie Holandii, osiągając przychód w wysokości 109 748,11 zł, wystawiając holenderskim kontrahentom 11 faktur.
W spornym okresie odwołujący na terenie Polski, nie mogąc znaleźć kontrahentów ze względu na panującą pandemię, nie wykonywał żadnych usług. Tak więc w okresie od dnia 1 marca 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku na terenie Polski nie osiągnął żadnych przychodów.
(dowód – faktury wystawione przez odwołującego kontrahentowi holenderskiemu, oświadczenie odwołującego o nieuzyskaniu żadnych przychodów w Polsce – akta ZUS, zeznania odwołującego z dnia 3 listopada 2021 roku [00:03:20][00:22:19] i z dnia 28 grudnia 2021 roku [00:01:50][00:11:52])
Za miesiąc kwiecień i maj 2020 roku odwołujący został zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i za te miesiące otrzymał świadczenie postojowe w wysokości 2 080 zł, a z Powiatowego Urzędu Pracy wK., w dniu 28 maja 2020 roku, otrzymał kwotę 5 000 zł na wsparcie działalności.
(dowód – dokumenty k. akt sądowych)
Uzasadnienie prawne
Sąd Okręgowy zważył co następuje
OdwołanieM. J.podlegało, jako niezasadne, oddaleniu.
Zgodnie z treściąart. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 8 ust. 6 pkt 1 oraz art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2020 roku poz. 266 t.j.)osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od dnia rozpoczęcia działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało, na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, zawieszone. W przypadku wykonywania działalności poza obszarem Rzeczypospolitej Polskiej zastosowanie ma art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 29 kwietnia 2004 roku Nr(...)(Dz. Urz. UE L 166 str 1)i zasada podlegania ustawodawstwo tylko jednego państwa członkowskiego, w którym znajduje miejsce wykonywania pracy(art. 11 ust. 3 lit a). Zgodnie z art. 12 ust. 2 rozporządzenia osoba, która normalnie wykonuje działalność jako osoba pracująca na własny rachunek w Państwie Członkowskim, a która udaje się by wykonywać podobną pracę w innym Państwie Członkowskim, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego Państwa Członkowskiego, pod warunkiem, że przewidywany czas takiej pracy nie przekracza 24 miesięcy.
Zgodnie z art. 13 ust.2 cytowanego wyżej rozporządzeniaosoba, która normalnie wykonuje pracę na własny rachunek w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich podlega:

a
ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, jeżeli wykonuje znaczną część pracy w tym Państwie Członkowskim lub

b
ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym znajduje się centrum zainteresowania dla jej działalności, jeżeli osoba ta nie zamieszkuje w jednym z Państw Członkowskich, w których wykonuje ona znaczną część swej pracy.

Do celów stosowania powyższego przepisu art. 13 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, zgodnie z art. 14 ust. 8 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 roku dot. wykonania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, znaczna część pracy najemnej lub działalności na własny rachunek wykonywana w państwie członkowskim oznacza znaczną pod względem ilościowym część pracy najemnej lub pracy na własny rachunek wykonywanej w tym państwie członkowskim, przy czym nie musi to być koniecznie największa część tej pracy.
W celu określenia, czy znaczna część pracy jest wykonywana w danym państwie członkowskim, należy uwzględnić następujące kryteria orientacyjne:

a
w przypadku pracy najemnej – czas pracy lub wynagrodzenie;

oraz

b
w przypadku pracy na własny rachunek – obrót, czas pracy, liczba świadczonych usług lub dochód.

W ramach ogólnej oceny, spełnienie powyższych kryteriów w proporcji mniejszej niż 25 % tych kryteriów wskazuje, że znaczna część pracy nie jest wykonywana w danym państwie członkowskim.
Na podstawie art. 19 ust. 1 rozporządzenia Nr 987/2009, na wniosek zainteresowanego lub pracodawcy instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, zgodnie z przepisami tytułu II rozporządzenia podstawowego poświadcza, że to ustawodawstwo ma zastosowanie oraz w stosownych przypadkach wskazuje, jak długo i na jakich warunkach ma ono zastosowanie.
W judykaturze podnosi się, iż osiągnięcie obrotu w kraju siedziby na poziomie 25% może stwarzać domniemanie faktyczne, według którego przedsiębiorca normalnie prowadzi działalność na terytoruynm państwa wysyłającego(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 207 roku, II UK 502/16).
Osiągnięcie obrotu w państwie siedziby przedsiębiorstwa delegującego w wysokości 25% całych obrotów może prowadzić do wniosku, że prowadzi ono w tym państwie znaczną część działalności, a więc normalnie prowadzi działalność(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2017 roku, II UK 374/16, Lex nr 2321887).
Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2014 roku(II UK 84/14, Lex nr 1622315)podkreślono, iż „skalę działalności przedsiębiorstwa na terytorium państwa delegowanego najpełniej oddaje jego obrót krajowy stanowiący jednocześnie kryterium racjonalne, sprawdzalne”.
Mając powyższe na względzie, skoro odwołującyM. J.w okresie od dnia 1 marca 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku wszystkie usługi wykonywał na terenie Holandii, niewykonując żadnej usługi na terenie Polski, cały obrót i dochód osiągał z tytułu pracy na własny rachunek na terenie Holandii, to w świetle cytowanych wcześnie przepisów, zaskarżona decyzja organu rentowego z dnia 14 maja 2021 roku, która uchyliła odwołującemu zaświadczenie A1 z dnia 12 marca 2020 roku potwierdzające, że od dnia 1 marca 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku ma zastosowanie ustawodawstwo polskie i stwierdzające, iż odwołujący nie podlega w tym okresie ustawodawstwu polskiemu ze względu na podleganie ustawodawstwu holenderskiemu jest zasadna, a odwołanieM. J., jako niezasadne, zgodnie zart. 4771§ k.p.c.podlegało oddaleniu co znalazło odzwierciedlenie w wyroku.

Sędzia Stanisław Pilarczyk