Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 662/22
Data wyroku: 2022-12-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Powództwo o ustalenie
Podstawa prawna: art. 189 kpc

Sygn. akt III Ca 662/22

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 września 2020 roku, Sąd Rejonowy w Pabianicach w sprawie o sygn. akt I C 136/19 z powództwaM. T.przeciwko Gminie MiejskiejP.o unieważnienie umowy i zapłatę oraz w sprawie z powództwaM. D. (1),R. D.iM. D. (2)o unieważnienie umowy i zapłatę, oddalił powództwa.
Niniejszy wyrok został zaskarżony przez stronę powodową w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu apelujący zarzucili:

1
obrazę prawa materialnego polegającą na nie uwzględnieniu zapisówart. 1171§ 1 k.c., który mając na względzie konieczność uregulowania stanu prawnego nieruchomości rozumianej jako cała kamienica zlokalizowana wP.przyul. (...)nie przedmiotowemieszkanie nr (...), musi być zastosowany;

2
bezpodstawne sugerowanie, żeJ. D., która nabyłamieszkanie nr (...)zlokalizowane wP.przyul. (...)nie zapłaciła za to mieszkanie pełnej wynikającej z zapisów umowy notarialnej kwoty.

Wobec wskazanych wyżej zarzutów, powodowie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy znajdują oparcie w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym. Sąd Okręgowy przyjmuje zatem wskazane ustalenia za własne podzielając również ich ocenę jurydyczną, przeprowadzoną w zgodzie z dyrektywami zawartymi wart. 233 § 1 k.p.c.Sąd Okręgowy analizując zarzuty podniesione w przedmiotowej apelacji uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów procedury cywilnej, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Gmina MiejskaP., co słusznie wskazał Sąd Rejonowy, nie ma legitymacji biernej do występowania w niniejszej sprawie, zatem już z tego względu powództwa podlegały oddaleniu.
Odnosząc się natomiast do zarzutów apelacji, wskazać należy, że zarzut naruszeniaart. 1171§ 1 k.c.nie zasługiwał na uwzględnienie.
Regulacjaart. 1171k.c.jest ściśle powiązana zart. 117 § 21k.c..Zakres zastosowania norm wyrażonych w obydwu przepisach dotyczy roszczeń przysługujących przedsiębiorcom przeciwko konsumentom.
Definicja konsumenta została zawarta wart. 221k.c., zgodnie z którą za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
Pojęcie przedsiębiorcy zostało ujęte w kilku ustawach. Zgodnie zart. 431k.c., przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa wart. 331§ 1, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Przepis ten zawiera ogólną definicję przedsiębiorcy, pojęcia występującego w wielu przepisachkodeksu cywilnegoi innych aktach prawa cywilnego. Rangę tej definicji, doniosłej dla całego prawa prywatnego, podkreśla zamieszczenie jej w osobnymDziale III Tytułu II Księgi pierwszej KC: „Przedsiębiorcy i ich oznaczenia”. Definicja ma walor uniwersalny i odnosi się do wszelkich stosunków cywilnoprawnych, przy czym zastosowanie regulacji dotyczących przedsiębiorcy nie jest uzależnione od tego, czy w przepisie występuje termin „przedsiębiorca” – wystarczy, że jakiś podmiot ma cechy wskazane wart. 431k.c.(por. np. Ł. Żelechowski, w: Osajda,Komentarz KC2019, I, art. 431). W obszarze prawa prywatnego pojawiały się i pojawiają się jednak także definicje szczególne, podobne lub różniące się od definicji przyjętej wart. 431k.c.(por. np.art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej; art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów;art. 2 pkt 1 ustawy z 23.8.2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2070 ze zm.), mające znaczenie w oznaczonym w aktach, w których występują, zakresie (por. np. E. Łętowska,Europejskie prawo umów konsumenckich, Warszawa 2004, s. 52; P. Pinior, w: Habdas, Fras,Komentarz KC2018, I, s. 310 i n.) (tak: K. Pietrzykowski (red.),Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz. Art. 1–44910, Wyd. 10, Warszawa 2020).
Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, iż przepisart. 1171§ 1 k.c.nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Choć powodowie są osobami fizycznymi, Gmina MiejskaP.nie ma statusu przedsiębiorcy w stosunku do powodów w niniejszej sprawie. Jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt III AUa 938/20 (LEX nr 3330083), gmina co do zasady nie jest przedsiębiorcą, natomiast może być uważana za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ustawy z 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tj. w przypadku, jeśli prowadzi działalność gospodarczą w sposób opisany w art. 3 ww. ustawy. W niniejszej sprawie, abstrahując od kwestii braku legitymacji biernej, pozwany nie występował jako przedsiębiorca. Prezydium Miejskie Rady Narodowej wP., działając w imieniu Skarbu Państwa, w zawartej z poprzedniczką prawną powodów umowie notarialnej występowało w ramach swoich uprawnień w sferze dominium, a nie jako przedsiębiorca. Wskazany organ wypełniał swe ustawowe obowiązki związane z gospodarką terenami położonymi w granicach administracyjnych miast i osiedli oraz położonymi poza granicami administracyjnymi miast i osiedli terenami państwowymi, które jako włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta (osiedla)przekazane zostały dla realizacji zadań jego gospodarki. Skoro zatem działaniu Prezydium Miejskiemu Rady Narodowej wP.nie można przypisać kryterium prowadzenia działalności gospodarczej lub zawodowej we własnym imieniu, nie było ono przedsiębiorcą. Z tych przyczyn, nawet gdyby pozwany był następcą prawnym Prezydium Miejskiego Rady Narodowej wP., nie występowałby w niniejszej sprawie jako przedsiębiorca, zatem powodowie nie byliby konsumentami w rozumieniuart. 1171§ 1 k.c., który w tej sytuacji nie może mieć zastosowania.
Zarzut bezpodstawnego sugerowania przez Sąd Rejonowy, żeJ. D.nie zapłaciła za nabytemieszkanie nr (...)przyul. (...)wP., nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 232 zd. 1 k.p.c.strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Oznacza to, że to strony, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Powodowie swoje roszczenie opierali na założeniu, iżJ. D.uiściła zgodnie z umową całość ceny nabycia udziału w nieruchomości. Znaczna część ceny została rozłożona na raty kwartalne na okres 25 lat. Powodowie twierdzili, iż ich poprzedniczka prawna uiściła całą cenę nabycia, jednakże nie przedstawili na tę okoliczność żadnych dowodów, a ich twierdzenia pozostawały gołosłowne. Tym samym Sąd Rejonowy mógł poddać w wątpliwość twierdzenie o zapłacie całości ceny nabycia udziału w nieruchomości. Niemniej, wobec przyczyn oddalenie powództw przedstawionych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego, które Sąd odwoławczy w pełni podziela, kwestia ustalenia zapłaty za udział w nieruchomości przezJ. D.jest nieistotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez powodów apelacja nie zawierała zarzutów, mogących podważyć rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, w związku z czym, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.