Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 4530/19
Data wyroku: 2021-03-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Gąsior
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt VII U 4530/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 marca 2021 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Renata Gąsior
po rozpoznaniu posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2021 r. wW.
sprawyD. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o emeryturę pomostową
na skutek odwołaniaD. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia z dnia 13 września 2019 r. znak:(...)
oddala odwołanie.
SSO Renata Gąsior

UZASADNIENIE

D. K.w dniu 7 października 2019 r. złożył do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 13 września 2019 r., znak:(...), odmawiającej prawa do emerytury pomostowej.
Ubezpieczony w uzasadnieniu odwołania wskazał, że w dniu 16 sierpnia 2019 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę pomostową. Do wniosku załączył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, potwierdzające że w latach 1974 – 2002 był zatrudniony na stanowisku maszynisty offsetowego w wymiarze pełnego etatu w różnych zakładach pracy, w tym m.in. w(...)do 1993 r., a następnie w latach 1993-2002 wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.Ubezpieczony dodał, że jako praca w szczególnych warunkach wymieniona została w Wykazie A Dziale XI pod poz. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, praca w przemyśle poligraficznym - drukowanie i uszlachetnianie druków. Stwierdził także, że okres jego zatrudnienia w warunkach szczególnych nie został zakwestionowany w toku postępowania odwoławczego, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o ustalenie kapitału początkowego. Ubezpieczony nadmienił, że co prawda złożył wniosek o przyznanie emerytury pomostowej na dwa miesiące przed ukończeniem 60 roku życia, jednak wynikało to wyłącznie z ostrożności oraz przeświadczenia, że wszelkie wnioski o przyznanie określonego rodzaju świadczeń, należy składać w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z wyprzedzeniem. To z kolei, jak również informacje zaczerpnięte z mediów i telewizji, skłoniły go do podjęcia starań o przyznanie świadczenia jeszcze przed osiągnięciem wymaganego wieku emerytalnego. Ubezpieczony nadmienił, że spełnia również przesłanki uprawniające go do nabycia prawa do emerytury pomostowej wymienione wart. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(Dz. U. z 2018 r. poz. 1924). W konkluzji odwołania ubezpieczony zwrócił się więc o przyznanie na jego rzecz prawa do dochodzonego świadczenia od dnia 12 października 2019 r., tj. od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego, wynoszącego 60 lat(odwołanie z dnia 7 października 2019 r. k. 3-4 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie z dnia 30 października 2019 r. wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Uzasadniając swe stanowisko organ rentowy wskazał, że odmówiono ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2009 r. o emeryturach pomostowych, ponieważ ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 w/w ustawy oraz nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Nie mogła być przyznana emerytura pomostowa również na podstawie art. 4 w zw. zart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, gdyżD. K.na dzień 1 stycznia 2009 r. nie udowodnił okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy w wymiarze 15 lat oraz na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie osiągnął wymaganego wieku 60 lat. Organ rentowy dodał, że nie uwzględnił do stażu pracy w warunkach szczególnych następujących okresów zatrudnienia ubezpieczonego: od 2 września 1974 r. do 21 października 1978 r., od 9 listopada 1981 r. do 31 października 1991 r., od 9 grudnia 1991 r. do 30 września 1993 r. oraz od 1 października 1993 r. do 30 listopada 2002 r. z uwagi na to, iż pracodawcy nie potwierdzili, że we wskazanych powyżej okresach czasu, ubezpieczony wykonywał pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 doustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. W przypadku odwołującego, wobec niespełnienia wskazanych powyżej warunków, zaskarżoną decyzją odmówionoD. K.prawa do emerytury pomostowej(odpowiedź na odwołanie z dnia 30 października 2019 r. k. 5 – 6 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

D. K.,ur. (...), w dniu 7 maja 1974 r. złożył podanie o pracę na stanowisko ucznia maszyn offsetowych w Dziale(...)Zakładów (...)wW.. W dniu 2 września 1974 r. ubezpieczony zawarł z w/w zakładem pracy, reprezentowanym przez Dyrektora inż.R. G.umowę o naukę zawodu w szkoleniu podstawowym. W umowie tej zostało wskazane, że zakład pracy zobowiązuje się do przeszkolenia ubezpieczonego z zakresu obsługi maszyn offsetowych arkuszowych w okresie 3 lat, tj. od dnia 2 września 1974 r. do dnia 2 września 1977 r. Powyższe szkolenie zostało przeprowadzone zgodnie z programem i na zasadach określonych w instrukcji stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr 40 Ministra Kultury i Sztuki. W okresie szkolenia, ubezpieczony pobierał wynagrodzenie zasadnicze w pierwszym roku nauki w wysokości 400 zł, w drugim roku nauki w wysokości 500 zł, a w trzecim roku nauki w wysokości 600 zł. Od dnia 1 września 1975 r. został mu przyznany ryczałt w kwocie 500 zł, a od dnia 1 października 1976 r. w kwocie 780 zł. Uchwałą Państwowej Komisji Egzaminacyjnej z dnia 22 października 1977 r. ubezpieczonemu nadano tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie maszynisty offsetowego arkuszowego. W związku z tym, w dniu 1 stycznia 1979 r. ubezpieczony otrzymał wynagrodzenie według VI kategorii zaszeregowania ustalone według III tabeli płac, tj. 16,70 zł za godzinę pracy plus premia regulaminowa, a od dnia 2 września 1979 r. otrzymał dodatek za staż pracy w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego

     (wniosek o przyjęcie do pracy z 7 maja 1974 r., kwestionariusz osobowy, umowa o naukę zawodu z dnia 2 września 1977 r., uchwała z dnia 22 października 1977 r., wnioski o przeszeregowanie, wnioski o przyznanie ryczałtów – dokumentacja zawarta w aktach osobowych załączonych do akt sprawy).

W okresie od dnia 22 października 1979 r. do dnia 8 listopada 1981 r. ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po powrocie z wojska, z dniem 9 listopada 1981 r. powierzono mu stanowisko pracy maszynisty offsetowego w Wydziale(...)(...)za wynagrodzeniem ustalonym według VII kategorii zaszeregowania, tj. 26,70 zł za godzinę pracy plus premia regulaminowa oraz dodatek za staż pracy w wysokości 7% wynagrodzenia zasadniczego. Na mocy kolejnych aneksów uposażenie ubezpieczonego było sukcesywnie podwyższane: od dnia 1 marca 1983 r. do kwoty 32,30 zł za godzinę pracy, od dnia 1 marca 1984 r. do kwoty 36,60 zł za godzinę pracy, od dnia 1 stycznia 1985 r. do kwoty 64,00 zł za godzinę pracy, od dnia 1 kwietnia 1985 r. do kwoty 73,00 zł za godzinę pracy, od dnia 1 kwietnia 1986 r. do kwoty 110,00 zł za godzinę pracy, od dnia 1 stycznia 1987 r. do kwoty 140 zł za godzinę pracy, od dnia 1 sierpnia 1988 r. do kwoty 240,00 zł za godzinę pracy, od dnia 1 lipca 1989 r. do kwoty 610,00 zł za godzinę pracy, od dnia 1 stycznia 1990 r. do kwoty 2.700,00 zł za godzinę pracy, od dnia 1 października 1990 r. do kwoty 6.200,00 zł za godzinę pracy oraz od dnia 1 lutego 1991 r. do kwoty 8.200,00 zł za godzinę pracy (otrzymane w starych złotych przed denominacją mającą miejsce w dniu 1 stycznia 1995 r.) W dniu 26 lipca 1991 r. ubezpieczony zwrócił się do Dyrekcji w/w zakładu pracy z prośbą o rozwiązanie z nim stosunku pracy z dniem 31 października 1991 r. W dniu 29 października 1991 r. w/w zakład pracy wystawił mu świadectwo pracy, w którym potwierdził, że w okresie od dnia 2 września 1974 r. do dnia 31 października 1991 r. ubezpieczony był zatrudniony wZakładach (...)wW.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku maszynisty maszyn offsetowych zwojowych, na którym otrzymywał uposażenie według XII kategorii zaszeregowania, tj. 8.200,00 zł za godzinę pracy

    (podanie z dnia 26 lipca 1991 r., świadectwo pracy z dnia 29 października 1991 r., wniosek o przeszeregowanie, angaże - dokumentacja zawarta w aktach osobowych załączonych do akt sprawy oraz k. 17 a.s.).

W dniu 9 grudnia 1991 r.D. K.ponownie zawarł umowę o pracę na okres próbny, wynoszący 2 tygodnie zZakładami (...)z siedzibą wW.. Na mocy powyższej umowy, od w/w daty powierzono mu obowiązki maszynisty za wynagrodzeniem ustalonym według XII grupy zaszeregowania ze stawką godzinową w wysokości 8.200,00 zł za godzinę pracy plus dodatek stażowy i premia regulaminowa. Po upływie okresu próbnego, ubezpieczony od dnia 23 grudnia 1991 r. został zatrudniony w w/w zakładzie pracy w oparciu o umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy. Na mocy kolejnych aneksów uposażenie było sukcesywnie podwyższane: od dnia 1 maja 1992 r. do kwoty 10.500,00 zł za godzinę pracy, od dnia 1 sierpnia 1992 r. do kwoty 11.600,00 zł za godzinę pracy, a od dnia 1 listopada 1992 r. do kwoty 13.300,00 zł za godzinę pracy. Pozostałe warunki zatrudnienia pozostały bez zmian. Ubezpieczony był zatrudniony na stanowisku maszynisty w w/w zakładzie pracy do dnia 30 września 1993 r. W związku z prośbą o rozwiązanie z nim stosunku pracy, w dniu 30 września 1993 r. pracodawca wystawił mu świadectwo pracy, w którym potwierdził, że w okresie od dnia 9 grudnia 1991 r. do dnia 30 września 1993 r. był on zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku maszynisty za wynagrodzeniem w wysokości 13.300,00 zł za godzinę pracy(umowa o pracę z 9 grudnia 1991 r., umowa o pracę z dnia 23 grudnia 1991 r., angaże, świadectwo pracy z dnia 30 września 1993 r. - dokumentacja zawarta w aktach osobowych załączonych do akt sprawy oraz k. 18 a.s.).
W dniu 12 lipca 2001 r.Zakłady (...)wW.wystawiły ubezpieczonemu świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, w którym potwierdziły, żeD. K.był zatrudniony u w/w pracodawcy w okresach od dnia 2 września 1974 r. do dnia 31 października 1991 r. oraz od dnia 9 grudnia 1991 r. do dnia 30 września 1993 r. i w tym czasie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę przy drukowaniu i uszlachetnianiu druków na stanowisku maszynisty maszyn offsetowych zwojowych, które zostało wymienione w Dziale XI pod poz. 4 pkt 5 Wykazu A, stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 26 Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lipca 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu kultury i sztuki. Ponadto zaznaczono również, że w okresie od dnia 22 października 1979 r. do dnia 8 listopada 1981 r. ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową(świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 12 lipca 2001 r. k. 20 a.s.).
W dniu 1 października 1993 r.D. K.zawarł umowę o pracę na czas nieokreślony zPrzedsiębiorstwem (...)wW.. Od w/w daty powierzono mu stanowisko pracy maszynisty offsetu zwojowego za wynagrodzeniem w wysokości 75.000,00 zł za godzinę pracy. Od 1 lipca 1994 r. ubezpieczony został zatrudniony na stanowisku pierwszego maszynisty za wynagrodzeniem w wysokości 4.000,00 zł za każde 1000 sztuk dobrych składek w nakładzie plus premia uznaniowa do 35%. Od dnia 1 września 1996 r. ubezpieczonemu powierzono stanowisko maszynisty maszyn rolowych oraz ustalono mu wynagrodzenie w wysokości 7,50 zł za godzinę pracy plus premia uznaniowa. Na tym stanowisku pracy ubezpieczony był zatrudniony do dnia 30 listopada 2002 r. W tej dacie w/w zakład pracy wystawił mu świadectwo pracy, w którym potwierdził, że w okresie od dnia 1 października 1993 r. do 30 listopada 2002 r. ubezpieczony był zatrudniony u w/w pracodawcy na stanowiskach: maszynisty offsetowego zwojowego oraz maszynisty rolowego i maszynisty maszyn drukujących w wymiarze pełnego etatu, a stosunek pracy ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Powyższe świadectwo pracy nie zostało opatrzone adnotacją o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(umowa o pracę z dnia 1 października 1993 r., angaże z dnia 1 lipca 1994 r. i z dnia 1 września 1996 r.-dokumentacja zawarta w aktach osobowych załączonych do akt sprawy, świadectwo pracy z dnia 30 listopada 2002 r. k. 15 a.s.).
W okresie od dnia 1 maja 2003 r. do dnia 30 listopada 2004 r. ubezpieczony pracował w(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.w wymiarze pełnego etatu na stanowisku drukarza offsetowego. Stosunek pracy został rozwiązany na podstawieart. 30 § 1 pkt 2 k.p.Następnie w okresie od 6 grudnia 2004 r. do 23 marca 2006 r. ubezpieczony pozostawał zarejestrowany w Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku w wysokości 120%, który pobierał w okresie od 14 grudnia 2004 r. do 13 czerwca 2005 r. Z kolei w okresie od dnia 1 sierpnia 2007 r. do dnia 7 grudnia 2018 r. ubezpieczony był zatrudniony w(...) Sp. z o.o.wW.na stanowisku printing operatora(zaświadczenie z dnia 24 marca 2006 r. k. 14, świadectwo pracy z dnia 30 listopada 2004 r. k. 21, świadectwo pracy z dnia 7 grudnia 2018 r. k. 24, zaświadczenie z dnia 8 maja 2003 r. k. 25 a.s.).
W dniu 16 sierpnia 2019 r. ubezpieczony złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniosek o emeryturę pomostową. Do powyższego wniosku załączył informację o okresach składkowych i nieskładkowych wraz z dokumentacją potwierdzającą te okresy
    (wniosek z dnia 16 sierpnia 2019 r. k. 1-7, informacja o okresach składkowych i nieskładkowych wraz z załącznikami k. 8-13 tom II a.r.).

Rozpoznając wniosek o emeryturę pomostową, organ rentowy wydał decyzję odmowną w dniu 13 września 2019 r., znak:(...). W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że odmowa przyznania świadczenia na podstawieart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowychnastąpiła z powodu nieudowodnienia okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego, co najmniej 15 lat i niewykonywania po dniu 31 grudnia 2008 r. takich prac w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 w/w ustawy. Organ rentowy dodał, że nie uwzględnił do stażu pracy w warunkach szczególnych następujących okresów zatrudnienia ubezpieczonego: od 2 września 1974 r. do 21 października 1978 r., od 9 listopada 1981 r. do 31 października 1991 r., od 9 grudnia 1991 r. do 30 września 1993 r. oraz od 1 października 1993 r. do 30 listopada 2002 r. z uwagi na to, iż pracodawcy nie potwierdzili, że we wskazanych powyżej okresach czasu, ubezpieczony wykonywał pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 doustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Zakład wskazał również, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji ubezpieczony nie osiągnął wieku 60 lat. Jednocześnie podał, że ubezpieczony legitymuje się ogólnym stażem pracy w łącznym wymiarze 41 lat, 11 miesięcy i 4 dni

    (decyzja z 13 września 2019 r. nr:(...), k. 16-16v tom II a.r.).

Od niekorzystnej dla siebie decyzji organu rentowego,D. K.złożył odwołanie do tut. Sądu, inicjując tym samym niniejsze postępowanie(odwołanie z dnia 7 października 2019 r. k. 3-4 a.s.).
W toku postępowania, Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dopuścił dowód z opinii biegłego specjalisty ds. bhp celem ustalenia, czy praca wykonywana przezD. K.w okresach: od dnia 2 września 1974 r. do dnia 21 października 1978 r., od dnia 9 listopada 1981 r. do dnia 31 października 1991 r., od dnia 9 grudnia 1991 r. do dnia 30 września 1993 r. oraz od dnia 1 października 1993 r. do dnia 30 listopada 2002 r. stanowiła pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychlub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS(postanowienie z dnia 10 listopada 2020 r. k. 76 a.s.).

    W opinii z dnia 31 grudnia 2020 r. biegły sądowy z zakresu bhpA. P.stwierdził, że uznanie prac za wykonywane w szczególnych warunkach jest możliwe, gdy stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika ściśle odpowiada odpowiedniemu zapisowi zawartemu w Wykazie A, stanowiącemu załącznik dorozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzei praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Dodał, że przepisyustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowychinaczej definiują prace o szczególnym charakterze, niż prace w szczególnych warunkach. Artykuł 3 ust 3 ustawy wskazuje, że prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności i szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość wykonania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się, wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2. Wykaz prac w szczególnych warunkach będący załącznikiem nr 1 do ustawy, zawiera tylko 40 pozycji. Ustawodawca, konstruując przepisyustawy o emeryturach pomostowychbardzo mocno zredukował liczbę uprawnionych, w stosunku do wykazów A i B będących załącznikami dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.Z ogólnej liczby 451 pozycji uprawniających do wcześniejszej emerytury, jakie znalazły się w rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 r. w wykazach A, B i C, wustawie o emeryturach pomostowychznalazło się tylko 40 prac umieszczonych w załączniku nr 1. Ale nawet te 40 prac objęto bardzo rygorystycznymi kryteriami związanymi z ryzkiem. Biegły wskazał, że odwołujący nie wykonywał przed dniem 1 stycznia 1999 r. prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Biegły podkreślił, że w okresie od 31 grudnia 1981 r. do września 1993 r. odwołujący był zatrudniony wZakładach (...)na stanowisku maszynisty maszyn offsetowych zwojowych, nazywanych maszynami offsetowymi rolowymi. Maszyna zwojowa jest tak skonstruowana, że papier do niej podawany jest z wielkiego zwoju. W okresie od 1 października 1993 r. do 30 listopada 2002 r. odwołujący był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)jako maszynista maszyny offsetowej rolowej typu „H.H.(...)”, do dnia 31 października 2001 r., pełniąc dodatkowo obowiązki brygadzisty. Praca przy obsłudze tej bardzo nowoczesnej maszyny nie była z kolei związana ze szkodliwością. Biegły sądowy zaznaczył, że z zaświadczeń profilaktycznych badań lekarskich nie wynika, aby odwołujący w trakcie jego zatrudnienia w(...)był narażony na działanie jakichkolwiek czynników szkodliwych dla zdrowia. Aby stwierdzić, że wykonywało się pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, należałoby z kolei posłużyć się konkretnymi wynikami pomiarów danego czynnika środowiska pracy, aby móc udowodnić, czy nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej normy. Aby stwierdzić, czy praca jest wykonywana w warunkach szkodliwych dla zdrowia, niezbędne jest natomiast wykonanie dokładnych pomiarów czynnika i porównanie wyników z dopuszczalnymi normami. Wyniki pomiarów czynników nie mają jednak znaczenia dla ustalenia, czy odwołujący wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Ustalanie, czy odwołujący pracował w warunkach szkodliwych dla zdrowa, nie bowiem jest przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż ubezpieczony ubiega się o prawo do emerytury pomostowej. W konkluzji opinii biegły stwierdził, że w okresach od dnia 2 września 1974 r. do dnia 21 października 1978 r., od dnia 9 listopada 1981 r. do dnia 31 października 1991 r., od dnia 9 grudnia 1991 r. do dnia 30 września 1993 r. oraz od dnia 1 października 1993 r. do dnia 30 listopada 2002 r.,D. K.nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychlub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

    (opinia biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracyA. P.z dnia 31 grudnia 2020 r. k. 87-107 a.s.).

Do powyższej opinii zastrzeżenia złożył odwołujący, podtrzymując stanowisko, że spełnia on wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania na jego rzecz prawa do emerytury pomostowej(pismo procesowe z dnia 19 lutego 2021 r. k. 124-125 a.s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie niekwestionowanych przez strony dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych i osobowych ubezpieczonegoD. K.. Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, Sąd oparł się również na opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracyA. P.. Odnosząc się do kwestionowanych okresów zatrudnienia odwołującego, Sąd wziął pod uwagę fakt, że opinia ta uwzględnia i odnosi się do rzeczywistego charakteru pracy odwołującego w spornym okresie czasu i wykonywanych przez niego obowiązków, co biegły szczegółowo omówił. Opinia ta jest jasna, pełna i odpowiada na wszystkie tezy zawarte w postanowieniu dowodowym. Sąd uznał przedstawione przez biegłego argumenty i wnioski za spójne, jednoznaczne i odnoszące się w sposób wnikliwy do spornych kwestii niniejszego postępowania. Ponadto opinia jest zgodna z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a w tym w szczególności z dokumentacją zgromadzoną w aktach osobowych odwołującego. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Okręgowego okoliczność, że odwołujący w spornych okresach czasu nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu prac, które spełniają przesłanki do uznania ich za prace wykonywane w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychlub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – spowodowała, że okresy te nie mogą być zaliczone do okresu pracy w warunkach szczególnych, uprawniającego do uzyskania prawa do emerytury pomostowej.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieD. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 13 września 2019 r., znak:(...)jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu.
Rozpoznanie sprawy w analizowanym przypadku nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość dajeart. 1481§ 1 k.p.c.(Dz.U. z 2021 r. poz. 11),który przewiduje, że sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a zatem nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dowodów. Spór dotyczył jedynie prawa. Ponadto strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy. W tych okolicznościach Sąd na podstawie powołanego przepisu ocenił, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z treściąart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(Dz. U. z 2018 r. poz. 1924)prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze,
w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w
rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Do okresu pracy w warunkach szczególnych wlicza się okresy pracy kwalifikowanej osiągnięte zarówno przed dniem 1 stycznia 2009 r., jak i po wejściu w życieustawy o emeryturach pomostowychczyli po 1 stycznia 2009 r. Do okresu uprawniającego do emerytury pomostowej osiągniętego przed dniem 1 stycznia 2009 r. wlicza się okresy pracy w szczególnych warunkach oraz w szczególnym charakterze, o których mowa w art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jak również okresy takiej pracy w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Za okresy pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze osiągnięte po wejściu w życieustawy o emeryturach pomostowychuznaje się wyłącznie te okresy, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia lub o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac w szczególnych warunkach zostały określone w wykazach A i B prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, stanowiących załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego oraz wykazach stanowiskowych wydanych na podstawie § 1 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia.
Stosownie do treści przepisuart. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowychprace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku pracy. Wykaz prac w szczególnych warunkach został określony w załączniku nr 1 do ustawy. Zgodnie z ustawą, czynniki ryzyka, o których była mowa powyżej, są związane m.in. z pracami pod ziemią, pracami na wodzie, pracami pod wodą, pracami w powietrzu, pracami w warunkach gorącego czy zimnego mikroklimatu. Natomiast prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności i szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się (art. 3 ust. 3). Wykaz tych prac został określony w załączniku nr 2 do ustawy.
Ubezpieczony w dniu 16 sierpnia 2019 r. wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury pomostowej, co skutkowało tym, że organ rentowy rozpoznał żądanie pod kątem w/w przesłanek zawartych wustawie o emeryturach pomostowych. Osoba ubezpieczona musi bowiem spełnić inne warunki celem uzyskania emerytury pomostowej, a inne w przypadku gdy ubiega się o emeryturę w warunkach szczególnych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych treść decyzji wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia Sądu. W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., rozpatrując wniosekD. K., odmówił mu zaskarżoną decyzją prawa do emerytury pomostowej. Zdaniem Sądu, decyzja z dnia 13 września 2019 r. jest prawidłowa, gdyż ubezpieczony nie spełnia wszystkich przesłanek zart. 4 powołanej ustawy o emeryturach pomostowych. Bezspornie ubezpieczony jest osobą urodzoną po 31 grudnia 1948 r., a także legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym co najmniej 25 lat, gdyż wykazał staż ubezpieczeniowy w wymiarze 41 lat, 11 miesięcy i 4 dni. Rozważając kwestię wykazania, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze należy wskazać, że praca na stanowisku maszynisty offsetowego odpowiada rodzajowo pracom w szczególnych warunkach wymienionym w Wykazie A Dziale XI pod poz. 4 załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jako drukowanie i uszlachetnianie druków. Nie został jednak spełniony warunek wymieniony w pkt 6 powołanego wyżej przepisuart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, albowiem ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 w/w ustawy, co potwierdził również biegły sądowy w opinii z dnia 31 grudnia 2020 r.
Załącznik nr 1 doustawy o emeryturach pomostowychzawiera wykaz prac w szczególnych warunkach, zaś załącznik nr 2 - wykaz prac o szczególnym charakterze. Wykaz prac określonych wart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychjest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu w postępowaniu sądowym, co oznacza, że cech pracy „o szczególnym charakterze” lub „w szczególnych warunkach” nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem. Załączniki nr 1 i 2, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, nie kwalifikują pracy operatora, maszynisty typograficznego i offsetowego polegającej na drukowaniu i uszlachetnianiu druku jako pracy w warunkach szczególnych, czy też o szczególnym charakterze, jak to czynił załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w wykazie A dziale XI, poz. 4. Dodatkowo należy wskazać, że możliwość uzyskania emerytury pomostowej przez osoby niespełniające warunku zart. 4 pkt 6przewidujeart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, według którego prawo to przysługuje osobie, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3, ale w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3. Powyższe oznacza, żeart. 49w miejsce warunku zart. 4 pkt 6wprowadza wymóg, aby ubezpieczony spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, które odwołują się do wykazów prac ujętych w załącznikach nr 1 i 2 do w/w ustawy
    (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 13 marca 2014 r., III AUa 1531/13).W realiach niniejszej sprawy ubezpieczony nie spełnia warunku zart. 49, albowiem praca wykonywana przez niego według stanu na dzień 1 stycznia 2009 r. nie została wymieniona w wykazie stanowiącym załącznik doustawy o emeryturach pomostowych. Określenie „okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3”, zawarte wart. 49 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, oznacza okres pracy wskazany w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, bez wliczania do niego okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
    (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2012 r. I UK 164/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 9 stycznia 2013 r., III AUa 1050/12). Osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować, jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych
    (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., II UK 164/11 i z dnia 4 września 2012 r., I UP 164/12 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 13 marca 2014 r., III AUa 1531/13).Niewątpliwie ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 r. - co potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach rentowych zawierające szczegółowe informacje o charakterze i stanowiskach pracy ubezpieczonego - jednak jest to praca w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a nie praca w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 w/w ustawy o emeryturach pomostowych. Ponadto na dzień złożenia wniosku o emeryturę pomostową, ubezpieczony nie osiągnął wieku, wynoszącego 60 lat dla mężczyzn, a zatem nie spełnił również wymogu określonego wart. 4 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Całokształt okoliczności sprawy wykazał zatem, że ubezpieczony nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania prawa do emerytury pomostowej, a zaskarżona decyzja z dnia 13 września 2019 r. jest prawidłowa. Wobec powyższegoD. K., mimo że posiada świadectwo pracy w warunkach szczególnych, na które się powoływał w odwołaniu, prawa do emerytury pomostowej uzyskać nie może. Nie spełnia wszystkich warunków zart. 4 i art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych.
W związku z powyższym, Sąd oddalił odwołanie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
SSO Renata Gąsior