Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1388/21
Data wyroku: 2022-01-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 477^14^§ 2 koc

Sygn. aktVIII U 1388/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 stycznia 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Grzegorz Tyrka

Protokolant

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu27 stycznia 2022 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyR. L.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
opodjęcie postępowania o przeliczenie emerytury
na skutek odwołaniaR. L.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia15 września 2021  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.do podjęcia postępowania w sprawie ponownego obliczenia emerytury zgodnie z wnioskiem ubezpieczonegoR. L.z dnia 10 września 2021 roku.
(-) sędzia Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIIIU 1388/21

UZASADNIENIE
Decyzją z 15 września 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.na podstawieart.61a§1 k.p.a.odmówił ubezpieczonemuR. L.podjęcia postępowania w sprawie obliczenia emerytury. Organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie ma prawa do ponownego obliczenia emerytury według zreformowanych zasadart.55 i art.55a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych( tj. Dz.U. z 2021r., poz.291 ), ponieważ ubezpieczony pobiera już taką emeryturę i nie miał ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury. Brak jest także podstaw do ponownego obliczenia emerytury z uwzględnieniem składek zapisanych na koncie po przyznaniu świadczenia, ponieważ decyzją z 18 lipca 2018r. uwzględnione już zostały w emeryturze składki do 17 maja 2018r., tj. do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, z której odprowadzane były składki na ubezpieczenia emerytalne-rentowe. Organ rentowy dodał, że kapitał początkowy został wyliczony prawidłowo, a okresów pracy w gospodarstwie rolnym ( 1969 – 1971 ) nie uwzględnia się przy wyliczaniu kapitału początkowego, ponieważ nie zostały one wymienione w art.6 i 7 ustawy emerytalnej. Nadto do wniosku z 10 września 2021r. ubezpieczony nie załączył żadnych nowych dowodów, a załączone kopie dokumentów zostały już wcześniej uwzględnione w wysokości świadczenia.
Od decyzji odwołał się ubezpieczony precyzując na rozprawie w dniu 27 stycznia 2022r., że domaga się przeliczenia emerytury mając na uwadze wszystkie lata pracy poczynając od 1969r.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
decyzją z(...). organ rentowy przyznał ubezpieczonemuR. L.(ur. (...)) prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego w oparciu o art.24 ustawy emerytalnej, od 18 maja 2018r., to jest od osiągnięcia wieku emerytalnego.
Wysokość świadczenia organ rentowy obliczył w oparciu o art.25 i art.26 ustawy emerytalnej, przy uwzględnieniu kapitału początkowego, którego wartość organ rentowy ustalił na dzień 1 stycznia 1999r.
W dniu 28 czerwca 2018r. ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości emerytury przez ponowne przeliczenie kapitału początkowego na podstawie przedłożonej legitymacji ubezpieczeniowej.
W dniu 16 lipca 2018r. organ rentowy wydał decyzję o ponownym ustaleniu kapitału początkowego, jednakże w oparciu o przedłożony dokument wartość kapitału początkowego nie uległa zmianie. W tej sytuacji bez zmian pozostała także wysokość emerytury ( dec. z 18 lipca 2018r. ).
Wyrokiem z 2 kwietnia 2019r. sygn. VIII U 2274/18 Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji z 12 czerwca 2018r. i 16 lipca 2018r. Wyrok ten uprawomocnił się, gdy apelacja ubezpieczonego została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 8 stycznia 2020r. sygn. III AUa 1270/19.
W dniu 3 marca 2020r. ubezpieczony wystąpił z kolejnym wnioskiem o przeliczenie świadczenia emerytalno-rentowego.
Decyzją z 10 marca 2020r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu ponownego ustalenia wysokości świadczenia w oparciu o art.114 ust.1 ustawy emerytalnej wobec braku nowych dowodów mających wpływ na zmianę wysokości wypłacanego świadczenia.
Wyrokiem z 21 lipca 2020r. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji z 10 marca 2020r. i przekazał żądanie ubezpieczonego o zwrot opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC..
W dniu 10 września 2021r. ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o ponowne obliczenie świadczenia emerytalnego domagając się takiego przeliczenia z całości przepracowanych lat pracy 1969 – 2018. Do wniosku ubezpieczony załączył zeznania świadków na okoliczność wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, świadectwo pracy z 29 lipca 1972r. dotyczące zatrudnienia w(...)od 27 maja 1971r. do 28 lipca 1972r., zaświadczenia Rp – 7 z 2 lutego 2001r. z wykazanymi zarobkami z lat 1977-1989 oraz świadectwo pracy z 19 maja 1989r. dotyczące zatrudnienia w(...)Zakład (...)od 25 maja 1977r. do 31 maja 1989r.
W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną.
/ dowód z: akt ZUS – okoliczności bezsporne/
Sąd zważył, co następuje:
odwołanie ubezpieczonegoR. L.zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia czy organ rentowy miał podstawy do odmowy wszczęcia postępowania z wniosku ubezpieczonegoz 10 września 2021r. Organ rentowy podjął takie rozstrzygnięcie na podstawieart.61a§1 k.p.a.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie zart.83 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych( tj. Dz.U. z 2021r., poz.423 ) Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (pkt 4 ); wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych (pkt 5 ).
Przepis art. 123 tejże ustawy stanowi, że w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisyKodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podobnieart. 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tj. Dz.U. z 2021r., poz.291 ) stanowi, że w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisyKodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.
Odnosząc się doart.61a§1 k.p.a., który stanowił podstawę wydania decyzji zaskarżonej, to zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa wart. 61(czyli wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Co do zasady przepis ten ma zastosowanie w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych pod warunkiem spełnienia przesłanek w nich wymienionych ( por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 9 września 2015r. III UK 16/15 ).
Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego: wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniuart.28 k.p.a.lub istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane, przy czym w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że chodzi tu o sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie gdy w przepisach brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 września 2015r. III UK 16/15).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z oczywistych przeszkód o charakterze podmiotowym i przedmiotowym, czyli takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzeniu w wyniku wstępnej analizy wniosku (por. wyrok Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2013r. VII SA/Wa 1771/12), a mianowicie, gdy na „ pierwszy rzut oka ” można stwierdzić brak podstaw do prowadzenia postępowania. Nadto przyjmuje się, że w postanowieniu wydanym w trybieart.61a§1 k.p.a.organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2015r. II OSK 999/14 ).
W ocenie Sądu Okręgowego ubezpieczony niewątpliwie korzysta z przymiotu strony w rozumieniuart.28 k.p.a., co zresztą nie jest kwestionowane przez organ rentowy i nadto brak jest oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu powołanego wcześniej art.art.61a§1 k.p.a.Należy zauważyć, że organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł merytoryczne podstawy odmowy żądania ubezpieczonego, co świadczy o tym, że faktycznie zostało ono poddane analizie materialnoprawnej. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, wydanie formalnoprawnej decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania na podstawieart. 61a§1 k.p.a.było niedopuszczalne. Organ rentowy powinien podjąć postępowanie w sprawie wniosku ubezpieczonego z 10 września 2021r. i wydać stosowną decyzję z uwzględnieniem przepisów ustawy emerytalnej w związku z przepisamiustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zajmując takie stanowisko Sąd z mocyart.47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązał Zakład Ubezpieczeń Społecznych do podjęcia postępowania w sprawie ponownego obliczenia emerytury zgodnie z wnioskiem ubezpieczonegoR. L.z dnia 10 września 2021r.
(-) Sędzia Grzegorz Tyrka