Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 602/18
Data wyroku: 2020-11-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek, Sądu Okręgowego Gabriela Sobczyk
Słowa kluczowe: Stwierdzenie nabycia spadku
Podstawa prawna: art.931 § 2 k.c.

Sygn. akt III Ca 602/18

POSTANOWIENIE
Dnia 26 listopada 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Sędziowie Sądu Okręgowego:   Gabriela Sobczyk
Marcin Rak
Protokolant     Monika Piasecka
po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. na rozprawie sprawy
z wnioskuBanku (...) Spółki AkcyjnejwW.
z udziałemA. K.i(...)Banku Spółdzielczego wM.
o stwierdzenie nabycia praw do spadku poP. W.
na skutek apelacji uczestniczki postępowaniaA. K.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 16 października 2017 r., sygn. akt VIII Ns 481/13
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
SSO Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk
Sygn. akt III Ca 602/18

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Zabrzuw postanowieniu z dnia 16 10 2017r. stwierdził,
że spadek poP. W.na podstawie ustawy nabyła w całości uczestniczka postępowaniaA. K.oraz orzekł o kosztach postępowania. W ustalonym stanie faktycznym, w motywach orzeczenia przywołał regulacjeart. 1025 § 1 k.c., 926
§ 1 k.c.,931 § 1 k.c.,932 § 1-6 k.c., 6k.c., 1019k.c., 1020k.c.ustalił, iż spadkodawca w chwili śmierci był kawalerem, który nie posiadał własnych, ani przysposobionych dzieci oraz nie sporządził testamentu. Jego rodzice, którzy zmarli przed spadkodawcą posiadali dwójkę dzieci – spadkodawcę orazB. B..B. B.złożyła oświadczenia o odrzuceniu spadku i uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie, które zostały zatwierdzone przez Sąd Rejonowy.B. B.posiada jedno dziecko –A. K., która złożyła na rozprawie 16 10 2017r. oświadczenie o odrzuceniu spadku poP. W., zapowiadając złożenie wniosku o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych o niezłożeniu oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, stwierdził, że do spadku po zmarłym doszła jego siostraB. B., która skutecznie odrzuciła spadek. W konsekwencji powyższego do spadku doszła siostrzenica zmarłegoA. K., której oświad-czenie o odrzuceniu spadku nie było skuteczne albowiem zostało złożone po upływie terminu. Wskazał, że do czasu zamknięcia rozprawyA. K.nie złożyła wniosku o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie.
Orzeczenie zaskarżyłauczestniczka postępowaniaA. K.,
która wniosła o „jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania”.
W uzasadnieniu apelacji między innymi podniosła, iż 14 12 2017r. złożyła w Sądzie oświadczenie o uchyleniu się skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłymP. W.wraz oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Sąd Okręgowy w Gliwicach3 10 2018r. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o zwolnieniu od udziału w sprawieB. B.oraz zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w Zabrzu pod sygn. akt I Ns 474/17.
Sąd Rejonowy w Zabrzupostanowieniem z 20 11 2018r. (wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns 474/17) m.in. zatwierdził uchylenie się od skutków prawnych nie złożenia przezA. K.w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłymP. W.. Postanowienie stało się prawomocne z dniem 9 01 2020r. po oddaleniu przez Sąd Okręgowy w Gliwicach apelacji (III Ca 370/19).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenie wnioskodawczyni
i prawidłowo rozpoznał sprawę.
Jednakże po wydaniu zaskarżonego orzeczenia Sąd Rejonowy w Zabrzu w postanowieniu z 20 11 2018r. (w sprawie o sygn. akt I Ns 474/17) m.in. zatwierdził oświadczenie uczestniczki postępowaniaA. K.o uchylenie się od skutków prawnych nie złożenia przez nią w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku poP. W..
W następstwie tego – zgodnie z regulacjąart. 1020 k.c.– została ona wyłą-czona od dziedziczenia, a w jej miejsce potencjalnie mogły zostać skutecznie powołane do spadu jej dzieci: córkaL. K.oraz synO. K.(np. w oparciu o regu-lacjęart. 931 § 2 k.p.c.w związku zart. 1020 k.c.).
Z obiektywnych przyczyn nie są one uczestnikami postępowania, co w świetle regulacjiart. 510 § 1 k.p.c.prawnej czyni koniecznym ich wezwanie do udziału
w niniejszej sprawie, a sanowanie tej wadliwości w toku postępowania ograniczyłoby ich prawo do rozpoznania sprawy w dwu instancjach (oceny tej nie zmienia fakt, że w przypadku wezwania jej do udziału w sprawie w instancji odwoławczej przysługiwałby jej środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego, „gdyż nie jest to środek gwarantujący możliwość kontroli sądowej orzeczenia w zwykłym trybie i instancyjnym” por. w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 05 2002r. III CKN 948/00).
Dlatego już tylko z tej przyczyny zaskarżone orzeczenie należało uchylić
i sprawę przekazać Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Niezależnie od tego, w zebranym sprawie materiale brak jest informacji pozwalających w sposób jednoznaczny ocenić czy po ich stronie zrealizowały się przesłanki powołania ich do spadku poP. W..
Powoduje to, że zachodzi konieczność uzupełnienia materiału sprawy,
co w tej części jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu
art. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.i dodatkowo prowadziło do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Reasumując z podanych względów zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego apelację jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w sentencji
w oparciu o regulacjęart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę weźmie pod uwagę zawartą powyżej ocenę prawną oraz sanuje wskazane wadliwości postępowania.
W tym celu przeprowadzi dowód z aktów urodzeniaL. K.orazO. K.i wezwie ich do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania,
po czym zakreśli om termin do zajęcia stanowiska w sprawie oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych.
Następnie rozpozna zgłoszenia wnioski dowodowe, a dopuszczone dowody przeprowadzi.
W przypadku nie zgłoszenia przez wnioskodawczynię i uczestników postępowania wniosków dowodowych weźmie pod uwagę, że zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury w sprawach dotyczących stwierdzenia nabycia spadku sąd zobowiązany jest działać z urzędu i dopuści oraz przeprowadzi z urzędu dowody,
które w materiale sprawy okażą się konieczne dla wyjaśnienia okoliczności dotyczących skutecznego powołaniaL. K.orazO. K.do spadku poP. W..
SSO Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk