Sąd Okręgowy w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 1100/18
Data wyroku: 2021-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Nieważność czynności prawnej, Powództwo o ustalenie
Podstawa prawna: art. 189 kpc, art. 58 kc

Sygnatura akt II C 1100/18

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 6 kwietnia 2018 r., skierowanym przeciwko pozwanym:G. M.,A. M. (1)iI. R., powódkaW. R.wniosła o:

1
ustalenie nieważności czynności prawnej przedwstępnej umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...)zawartej pomiędzyW. R.aG. M.dnia 07.11.2011 r. w formie aktu notarialnego Repertorium(...)przed notariuszemJ. S.w Kancelarii Notarialnej wŁ.przyAl. (...);

2
ustalenie nieważności czynności prawnej udzielenia pełnomocnictwa przezW. R.G. M.dnia 07.11.2011 r. w formie aktu notarialnego Repertorium(...)przed notariuszemJ. S.w Kancelarii Notarialnej wŁ.przyAl. (...);

3
ustalenie nieważności czynności prawnej umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...)zawartej pomiędzyG. M.działającym w imieniu i na rzeczW. R.aG. M.iA. M. (1)dnia 18.11.2011 r. w formie aktu notarialnego Repertorium(...)przed notariuszemP. L.w Kancelarii Notarialnej wŁ.przyul. (...);

4
ustalenie nieważności czynności prawnej umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...)zawartej pomiędzyG. M.aI. R.z dnia 24.05.2012 r. w formie aktu notarialnego Repertorium(...)przed notariuszemP. L.w Kancelarii Notarialnej wŁ.przyul. (...);

5
zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniuW. R.podała, że na skutek przestępczych działań pozwanych, została ona w sposób podstępny pozbawiona przysługującego jej spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wL.przyul. (...). Powódka podniosła, że działanieG. M.polegające na sprzedaży opisanego wyżej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w imieniuW. R.sobie i swojej małżonce miało charakter przestępczy i doprowadziło do pozbawienia powódki własności tegoż prawa z jednoczesnym zaniżeniem jego wartości. Powódka nie otrzymała pełnej umówionej ceny za sprzedaż tego lokalu, z koleiG. M.następnie po sprzedaży przedmiotowego prawa sobie i swojej małżonce, po upływie kilku miesięcy sprzedał je, już po cenie rynkowejI. R.. W ten sposób powódka została w sposób podstępny pozbawiona swojego prawa. Wszystkie czynności podjęte przezG. M.przy transakcji sprzedaży miały charakter niegodziwy. Powódka argumentowała, że z powyższych względów wszelkie czynności podjęte przez pozwanych w związku ze sprzedażą w/w lokalu powinny zostać uznane w oparciu oart. 58 §2 k.c.za nieważne jako niezgodne z zasadami współżycia społecznego.
Dodatkowo powódka podała, że Prokuratura Regionalna wŁ.prowadzi śledztwo pod sygn. PR I Ds 3.2017 przeciwkoG. M., podejrzanemu o popełnienie przestępstw zart. 258 §1 k.k.,286 §1 k.k.i294 §1 k.k., obejmujące swym zakresem m.in. sprawę dotyczącą sprzedażylokalu nr (...)położonego wŁ.przyul. (...). W tym postępowaniu karnym powódka występuje w charakterze osoby pokrzywdzonej.
(pozew k. 4-7)
W piśmie z dnia 4 marca 2019 r. Prokurator Okręgowy w Łodzi zgłosił swój udział w sprawie na podstawieart. 7 k.p.c.orazart. 60 §1 k.p.c.
(pismo prokuratora k. 210)
W odpowiedzi na pozew z dnia 29 kwietnia 2019 r. pozwanaI. R.wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od strony powodowej na jej rzecz kosztów postepowania według norm przepisanych.
(odpowiedź na pozew k. 252-256)
PozwaniG. M.iA. M. (1)wnieśli o oddalenie powództwa.
(stanowiska pozwanych e-prot. czas 00:05:42 k. 321)
Prokurator przyłączył się do powództwa.
(stanowiska prokuratora e-prot. czas 00:02:24 k. 411)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W. R.przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)o powierzchni 26,93 m2wraz z pomieszczeniem piwnicznym, mieszczącego się wbudynku nr (...)wŁ.przyul. (...), wchodzącego w skład zasobówmieszkaniowych Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ..
Opisane wyżej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego powódka nabyła na podstawie umowy zamiany stanowiącego jej majątek osobisty innego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, będąc osoba rozwiedzioną.
(bezsporne)
W mieszkaniu przyul. (...)W. R.mieszkała razem z dwunastoletnim wówczas synem. Oprócz niej i syna była tam zameldowana także dorosła córka powódki, przebywająca wówczas za granicą. Powódka nosiła się z zamiarem zamiany tego mieszkania na większe, dwupokojowe. W tej kwestii powódka skorzystała z usług biura(...), którego właścicielką jestS. M. (1)- córka pozwanychG.iA. M. (1). Ogłoszenie dotyczące biura nieruchomości powódka znalazła samodzielnie, w gazecie. Okazało się, że powódka znała pozwanych i ich córkę, ponieważ w latach dziewięćdziesiątych pracowała z pozwanymi w jednym zakładzie. Dzwoniąc do biura nieruchomości powódka nie wiedziała, że rozmawia zS. M. (1).S. M. (1)pokazała powódce kilka mieszkań na zamianę, które powódce się nie podobały. Ostatecznie powódka zgodziła się na zamianę na mieszkanie mieszczące się w starym budownictwie przyulicy (...)wŁ.. Było to mieszkanie kwaterunkowe, znajdujące się w zasobach lokalowych Urzędu MiastaŁ.. Aby je wynająć należało stanąć do przetargu. Mieszkanie wymagało remontu. Powódka obejrzała to mieszkanie i zdecydowała się na zamianę. Aby sfinalizować umowę zamiany powódka zobowiązała się spłacić zadłużenie czynszowe w wysokości ok. 3.200 zł oraz dokonać dopłaty kwoty 50.000 zł.
(zeznania powódki e-prot. czas 00:34:53 - 00:41:18 k. 322v.-323; zeznania pozwanejA. M. (1)e-prot. czas 00:54:24 k. 323-323v., 01:16:16 k. 324; zeznania pozwanegoG. M.e-prot. czas 01:26:11 k. 324)
Powódka posiadała liczne zadłużenia u osób fizycznych na co najmniej 10.000 zł, których nie spłacała. Wierzyciele domagali się od powódki splaty tych długów.
(zeznania powódki e-prot. czas 02:18:49 - 02:25:44 k. 325v.; zeznania pozwanejA. M. (1)e-prot. czas 00:54:24 k. 323-323v.)
W dniu 7 listopada 2011 rokuW. R.iG. M.podpisali przed notariuszemJ. S.prowadzącym Kancelarię Notarialną wŁ.przyAl. (...)lok.(...)akt notarialny wpisany do Rep. A za numerem(...), obejmujący umowę przedwstępną sprzedaży opisanego wyżej lokalu mieszkalnego.
W §2 aktu notarialnegoW. R.udzieliłaG. M.pełnomocnictwa do: odbioru zeSpółdzielni Mieszkaniowej (...)zaświadczenia, że przysługuje jej spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)wŁ.przyul. (...); odbioru z wszelkich urzędów dokumentów dotyczących opisanego wyżej mieszkania; do składania podań, wniosków, oświadczeń w sprawach dotyczących opisanego wyżej lokalu; upoważniłaG. M.do reprezentowania jej i zastępowania w jak najszerszym zakresie przedSpółdzielnią Mieszkaniową (...)oraz wszelkimi sądami, organami administracji, urzędami, bankami, instytucjami, osobami fizycznymi i prawnymi , do składania wszelkich oświadczeń i wniosków, a nadto do dokonywania innych czynności, koniecznych przy wykonywaniu udzielonego pełnomocnictwa. W szczególnościW. R.upoważniłaG. M.do sprzedaży całego należącego do niej spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)na rzecz dowolnych osób fizycznych lub prawnych za cenę 55.000 zł. Nadto powódka upoważniłaG. M.do złożenia w jej imieniu oświadczenia o poddaniu się egzekucji w trybieart. 777 §1 pkt. 4 kpcco do wydania powyższego lokalu.
W akcie odnotowano, że przedmiotowy lokal wymagał kapitalnego remontu (§1 lit. e).
(akt notarialny z 7-11-2011 Rep.(...)k. 197-199)
W dniu 7 listopada 2011 roku przed notariuszemJ. S.prowadzącym Kancelarię Notarialną wŁ.przyAl. (...)lok.(...)został sporządzony akt notarialny wpisany do Rep. A za numerem(...)zatytułowany(...), obejmujący oświadczenieW. R., że zobowiązuje się ona do zawarcia w terminie do 31 grudnia 2011 r. umowy, mocą której sprzedaG. M.spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)za cenę 55.000 zł, aG. M.oświadczył, że prawo to za wymienioną cenę, w zakreślonym terminie zobowiązuje się kupić za fundusze stanowiące jego majątek osobisty i do jego majątku osobistego (§2 aktu).
W. R.oświadczyła, że w dniu podpisania aktu notarialnego Rep. A nr(...), otrzymała odG. M.całą cenę sprzedaży lokalu w wysokości 55.000 zł, której odbiór kwituje (§3 aktu).
(akt notarialny z 7-11-2011 Rep.(...)k. 200-202)
Oprócz opisanej w akcie notarialnym nr(...)kwoty 55.000 zł, powódka otrzymała także odS. M. (1)kwotę 20.000 zł w gotówce.
(okoliczności przyznane w pozwie k. 6; zeznania pozwanejA. M. (1)e-prot. czas 00:59:11 k. 323v.)
W dniu 18 listopada 2011 rokuG. M.działając w imieniu i na rzeczW. R.stosownie do pełnomocnictwa udzielonego aktem notarialnym z dnia 7 listopada 2011 r. Rep.(...)sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)wŁ.przyul. (...)wraz ze związanymi z nim wkładami budowlanymi swoje żonieA. M. (1)za cenę 55.000 zł. Umowa sprzedaży została sporządzona w formie aktu notarialnego przed notariuszemP. L.prowadzącym Kancelarię Notarialną wŁ.przy Narutowicza 24 (Rep. A nr(...)). JednocześnieG.iA. M. (1)oświadczyli w akcie, że opisane spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego za wskazaną wyżej cenę dokonują do majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową (§2). W akcie wskazano, że cała cena sprzedaży w wysokości 55.000 zł została wypłacona sprzedającejW. R.przez stronę kupującą, co sprzedająca potwierdziła w akcie notarialnym przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 7 listopada 2011 r. Rep.(...)(§3). Zaznaczono, że wydanie lokalu na stąpi najpóźniej do dnia 31 grudnia 2011 r. (§4). Odnośnie obowiązku wydania lokaluG. M.poddał swoją mocodawczynię rygorowi egzekucji, stosownie doart. 777 §1 kpc(§5). JednocześnieG. M.działając w imieniuW. R., stosownie do otrzymanego pełnomocnictwa , wypowiedział członkostwo mocodawczyni wSpółdzielni mieszkaniowej (...)(§6).
(akt notarialny k. 354-352)
Gdy powódka dowiedziała się o sprzedaży mieszkania udała się do kancelarii notariuszaJ. S.celem odwołania pełnomocnictwa udzielonegoG. M..
W dniu 23 listopada 2011 roku przed tym notariuszem został sporządzony akt notarialny wpisany do Rep. A za numerem(...), którymW. R.odwołała pełnomocnictwo udzieloneG. M.do reprezentowania jej i zastępowania przedSpółdzielnią Mieszkaniową (...)oraz wszelkimi sądami, organami administracji, urzędami, bankami, instytucjami, osobami fizycznymi i prawnymi , do składania wszelkich oświadczeń i wniosków, a nadto do dokonywania innych czynności, koniecznych przy wykonywaniu udzielonego pełnomocnictwa, a nadto pełnomocnictwo udzieloneG. M.do sprzedaży całego należącego do niej spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...).
(akt notarialny z 23-11-2011 Rep. A nr 3779/2011 k. 203-205)
O sprawie powódka zawiadomiła też spółdzielnię mieszkaniową i prokuraturę.
(zeznania powódki e-prot. czas 00:52:31 k. 323)
W 2011 rokuP. R., synI. R.zawarł z córką pozwanychS. M. (1)prowadzącą biuro pośrednictwa w(...)umowę przedwstępną zamiany spółdzielczego lokatorskiego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...)na spółdzielcze prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...). Do podpisania umowy przyrzeczonej zamiany tych lokali miało dojść w terminie do dnia 15 lipca 2011 r. Na poczet tej transakcjiP. R.wpłacił do biura(...)łącznie kwotę 65.000 zł (z tego 25.000 zł – tytułem zadatku w chwili podpisania umowy przedwstępnej oraz 45.000 zł – przelewem na rachunek(...) biura (...)w dniu 8 sierpnia 2011 r.) Kwota tąS. M. (2)miała przekazaćspółdzielni mieszkaniowej (...)tytułem wkładu.
(umowa przedwstępna zamiany mieszkań k. 269-273; potwierdzenie wykonania przelewu kwoty 45.000 k.274; zeznania świadkaP. R.e-prot. czs 00:18:17 k. 292v.-293)
Planowaną transakcjęP. R.negocjował zS. M. (2), będąc wówczas za granicą.P. R.sam znalazł ofertę biura(...)z ogłoszeniem o zamianie mieszkania w internecie. Mieszkanie przyul. (...)miało być inwestycją,P. R.zamierzał je wynajmować. Obejrzenie mieszkaniaP. R.zlecił swojej córceA. R., która znałaS. M. (2)na gruncie koleżeńskim. Po obejrzeniu zdjęć lokaluP. R.zdecydował się na sfinalizowanie transakcji.P. R.nie planował zakupu innego mieszkania.
zeznania świadkaP. R.e-prot. czs 00:18:17 k. 292v.-293; zeznania świadkaA. R.e-prot. czas 00:09:42 k. 321v.-322)
Po przyjęciu przez biuro(...)kwoty wpłaconej przezP. R.,S. M. (1)nie wpłaciła tych środków spółdzielni mieszkaniowej.S. M. (2)oświadczyłaP. R., że „pieniądze się jakoś rozeszły” i ona ich nie ma.
W związku z obawą utracenia wpłaconych pieniędzy,P. R.podjął działania zmierzające do ich odzyskania. W tym celu zatrudnił prawnika.
Na skutek rozmów ugodowych zS. M. (1)doszło do wystawienia przez nią w dniu 23 lutego 2012 r. weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową na zabezpieczenie zwrotu zapłaconej kwoty.
S. M. (1)nie dokonała wpłaty wkładu dospółdzielni (...).
W marcu 2012 r.P. R.wypełnił weksel sumą 70.000 zł i pismem z dnia 8 marca 2012 r. wezwałS. M. (1)do wykupu weksla.
(weksel z deklaracją wekslową k. 367-368; wezwanie do wykupu weksla k. 266 ; zeznania świadkaP. R.e-prot. czas 00:18:17, 00:14:34 k. 292v.-293)
W trakcie rozmów ugodowych zS. M. (2)padła propozycja, abyP. R.w rozliczeniu długuS. M. (1), nabył od rodzicówS. G.iA. M. (2)inny lokal – nr(...)przyul. (...)wŁ..P. R.zgodził się n tą propozycję, po czym wpłacił ponownie kwotę 70.000 zł jako wkład na poczet nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przyul. (...).P. R., mimo iż planował jedynie zakup mieszkania przyulicy (...), przystał na propozycjęG. M., ponieważ obawiał się definitywnej utraty kwoty 70.000 zł.
(zeznania świadkaP. R.e-prot. czas 00:18:17, 00:14:34 k. 292v.-293; zeznania świadkaA. R.e-prot. czas 00:13:17 k. 322)
Ponieważ w momencie powyższych negocjacjiP. R.przebywał za granicą, uzgodniono, że do umowy nabycia lokalu przystąpi jego matkaI. R..P. R.poinformował matkę, że możliwość zakupu mieszkania przyul. (...)nie będzie możliwa i pieniądze na zakup mieszkania przyul. (...)zostaną przeznaczone na zakup mieszkania przyul. (...).I. R.pożyczyła synowi część pieniędzy na sfinalizowanie tej transakcji.
(zeznania świadkaP. R.e-prot. czas 00:14:34, 00:21:09 k. 293-293v.; zeznania świadkaA. R.e-prot. czas 00:13:17 k. 322)
W dniu 24 maja 2012 roku przed notariuszemP. L.prowadzącym Kancelarię Notarialną wŁ.przyul. (...)został sporządzony akt notarialny wpisany do Rep. A za numerem(...), na podstawie któregoG. M.iA. M. (1)sprzedali spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)I. R..
W akcie notarialnym wskazano, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem sprzedaży, małżonkowieM.nabyli w drode umowy sprzedaży z dnia 18 listopada 2011 r. do majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową. Odnotowano, że w lokalu zameldowane są trzy osoby (§1).
Cena sprzedaży została określona na 85.000 zł (§2) i została ona zapłacona przezI. R.przed przystąpieniem do aktu notarialnego, co zostało odnotowane w akcie notarialnym i potwierdzone przez sprzedających. Stawający uzgodnili, że w ramach ceny sprzedaży sprzedający zamontują w terminie najpóźniej do dnia 29 czerwca 2012 r. w przedmiotowym lokalu na własny koszt antywłamaniowe drzwi wejściowe o wartości 1.400 zł (§3). Odnotowano, że wydanie lokalu w posiadanie kupującej następuje w dniu zawarcia umowy sprzedaży, tj. w dniu 24 maja 2012 r. (§4).G.iA.małżonkowieM.zobowiązali się wymeldować z lokalu wszystkie zameldowane w nim osoby oraz okazać kupującej stosowne zaświadczenie z urzędu miasta, że lokal jest ewidentnie wolny, w terminie najpóźniej do dnia 31 grudnia 2012 r.). zastrzeżono, że w przypadku nie wymeldowania z przedmiotowego lokalu wszystkich zameldowanych w nim osób we wskazanym terminie,G.iA. M. (1)zobowiązują się wypłacićI. R.tytułem kary umownj kwotę 10.000 zł i odnośnie tego obowiązku poddają się solidarnie rygorowi egzekucji, stosownie doart. 777 §1 pkt. 4 kpc(§5).
(akt notarialny z 24-05-2012 Rep.(...)k. 206-209)
W chwili nabycia, w dniu 24 maja 2012 r.,lokal nr (...)przyul. (...)był opróżniony z wszelkich ruchomości.
(zeznania świadkaP. R.e-prot. czas 00:29:07 k. 293v.)
AniI. R., aniP. R.nie mieli wątpliwości dotyczących zakupulokalu nr (...)przyul. (...).P. R.oglądał zdjęcia tego mieszkania przed jego zakupem.P. R., będąc pod presją sytuacji, zdawał sobie sprawę, że tylko poprzez nabycie mieszkania, którego zakupu wcale nie planował, może odzyskać przekazaneS. M. (2)pieniądze. Jednocześnie prawnikI. R.i notariusz zapewnili kupującą, że fakt zameldowania w lokalu trzech osób nie stanowi problemu przy jego nabyciu.
(zeznania świadkaP. R.e-prot. czs 00:18:17 k. 292v.-293; zeznania świadkaA. R.e-prot. czas 00:13:17 k. 322)
Jednocześnie w dniu 24 maja 2012 r.S. M. (1)zawarła zP. R.porozumienie, potwierdzając przyjęcie przez nią odP. R.kwoty 70.000 zł i niezapłaceniespółdzielni mieszkaniowej (...)wkładu na poczet nabycia lokalu mieszkalnego przyul. (...).S. M. (1)wystawiłaP. R.kolejne dwa weksle in blanco dotyczące spraw związanych z nabyciem lokalu przyul. (...). Oba weksle zostały poręczone przez pozwanychG.iA. M. (1).
(porozumienie k. 259; weksle in blanco z deklaracjami k.260—265)
Powódka mieszkała wlokalu nr (...)przyulicy (...)wŁ.do 15 maja 2012 r., do momentu aż pozwani wymienili w drzwiach zamki. Powódka oczekiwała na wyremontowanie lokalu przyul. (...). Powódka miała świadomość, że jest to mieszkanie kwaterunkowe, ale nigdy nie przystąpiła do przetargu na wynajem tego mieszkania. W tym czasie powódka opłacała tylko abonament za telewizję kablową, nie płaciła innych opłat eksploatacyjnych związanych z użytkowaniem tego lokalu, w tym czynszu. Mieszkanie przyul. (...)było zadłużone. Był w nim odcięty prąd. W tym czasieS. M. (2)odwiedzała powódkę, interesowała się tym, jak powódka się czuje. Powódka grywała na automatach do gier. Za kwotę pochodzącą ze sprzedaży mieszkania powódka kupiła synowi X-Boxa i gry komputerowe. Powódka nie pamięta, co zrobiła z resztą tych pieniędzy.
(zeznania powódki e-prot. czas 02:02:12, 02:25:44 k. 325; zeznania pozwanejA. M. (1)e-prot. czas 00:59:11 k. 323v.; zeznania pozwanegoG. M.e-prot. czas 01:56:47 k. 325)
Po opuszczeniulokalu nr (...)wŁ.przyul. (...)powódka przez jakiś czas mieszkała u znajomych, następnie przez 3-4 miesiące wynajmowała mieszkanie wŁ.na osiedlu domków jednorodzinnych przyul. (...), ale ostatecznie okazało się, że jej na to nie stać. Przez kolejny rok i trzy miesiące powódka przebywała wraz z synem w schronisku dla osób bezdomnych. Powódka zapadła na depresję i podjęła leczenie z tej przyczyny. Wcześniej powódka nie leczyła się psychiatrycznie.
(zeznania powódki e-prot. czas 00:52:31 k. 323, 02:18:49 k. 325v.)
W. R.nie jest osobą upośledzoną umysłowo, nie występuje u niej przewlekła choroba psychiczna.
W 2010 r.W. R.leczyła się neurologicznie z powodu przemijającej niewydolności krążenia mózgowego - nie wystąpił u niej udar mózgowy.
W 2011 r. i w 2012 r.W. R.była osobą sprawną, aktywną. Nie występowały u niej zaburzenia psychiczne, które mogłyby wywoływać nieadekwatną ocenę sytuacji. Samodzielnie podejmowała życiowe decyzje.
Leczenie psychiatryczneW. R.podjęła w 2014 r. - stwierdzono u niej zaburzenia adaptacyjne uwarunkowane sytuacyjnie.
W okresie od 1 stycznia 2011 roku do 31 grudnia 2012 rokuW. R.była zdolna, aby w sposób w pełni świadomy wyrażać swoją wolę i kierować swoim postępowaniem oraz rozumieć sens i znaczenie czynności prawnych i faktycznych związanych ze sprzedażą bądź zamianą lokalu mieszkalnego położonego wŁ., przyul. (...), w tym:
- aktu notarialnego obejmującego udzielenie w dniu 7 listopada 2011 roku pełnomocnictwaG. M., odnotowanego w Repertorium(...)przez notariuszaJ. S.;
- aktu notarialnego przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 7 listopada 2011 r. odnotowanego w Repertorium(...)przez notariuszaJ. S., w którym zobowiązała się do zawarcia umowy, mocą której sprzedaG. M., spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, jak również oświadczyła, że otrzymała odG. M.całą cenę w kwocie 55.000,00 zł i odbiór jej pokwitowała;
- aktu notarialnego z dnia 23 listopada 2011 roku, w którym r dokonała odwołania pełnomocnictwa udzielonegoG. M., odnotowanego w Repertorium(...)przez notariuszaJ. S.

    (opinia Sądowo – psychiatryczna wydana na zlecenie Prokuratury Regionalnej wŁ.w sprawie RP I Ds. 3.2017 k. 301-308)

I. R.wciąż jest właścicielkąmieszkania nr (...)wŁ.przyul. (...). Mieszkanie zostało wyremontowane i jest wynajmowane. Remontem i kwestią wynajmu zajmuje sięP. R..
(zeznania świadkaP. R.e-prot. czas 00:18:17, 00:14:34 k. 292v.-293; zeznania świadkaA. R.e-prot. czas 00:13:17, 00:17:52 k. 322)
P. R.jest właścicielemmieszkania nr (...)przyul. (...)wŁ..P. R.spłacił zadłużenie czynszowe za ten lokal. W mieszkaniu został przeprowadzony kapitalny remont. Mieszkanie jest wynajmowane.
(zeznania świadkaP. R.e-prot. czas 00:21:09 k. 293v.)
P. R.sfinansował zakup obu mieszkań: przyul. (...)i przyul. (...). Na zakup obu mieszkańP. R.przeznaczył łącznie kwotę 140 zł.
(zeznania świadkaP. R.e-prot. czas 00:14:34 k. 293)
Prokuratura Regionalna wŁ.Wydział I do Spraw Przestępczości Gospodarczej nadzorowała śledztwo w sprawie pod sygn. RP I Ds 3.2017 przeciwko dziesięciu osobom (m.in. przeciwkoS. M. (1)iG. M.) podejrzanym o przestępstwa zart. 258 §1 kk,art. 286 §1 kki inne, obejmującym działalność zorganizowanej grupy przestępczej polegającej na dokonywaniu oszustw przy transakcjach związanych ze sprzedażą własnościowych praw do lokali mieszkalnych w spółdzielniach mieszkaniowych na szkodę osób, którym prawa te przysługiwały.
Postępowanie przygotowawcze zostało zakończone skierowaniem aktu oskarżenia m.in. przeciwkoG. M.orazS. M. (1)oskarżonym m.in. o czyn zart. 286 §1 kkpopełniony na szkodęW. R.. Pozwany i jego córka zostali oskarżeni o to, że w okresie od 1 października 2011 r. do 18 listopada 2011 r., czyniąc sobie z popełnionego przestępstwa stałe źródło dochodu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu, doprowadziliW. R.do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w postaci spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...), położonego wŁ.przyulicy (...)o wartości 95.000 zł, zbytego w dniu 18 listopada 2011 r. za kwotę 55.000 zł w drodze umowy sprzedaży przezG. M.na rzeczG. M.iA. M. (1), na podstawie pełnomocnictwa udzielonegoG. M.w dniu 7 listopada 2011 r., po uprzednim wprowadzeniuW. R.w błąd co do zamiaru nabycia na jej rzecz prawa własności innego lokalu o mniejszej powierzchni i o odpowiednim standardzie, przekazania jej kwoty pozostałej ze sprzedaży mieszkania po odliczeniu spłaconego zadłużenia powiązanego z lokalem i kosztów zapewnienia innego lokalu, przy czym na rzeczW. R.przekazano kwotę 20.000 zł, a nadto zostało uregulowane powiązane z lokalem zadłużenie w kwocie 4.554,52 zł.
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 7 czerwca 2021 r. sygn. II K 166/20 uznałG. M.iS. M. (3)za winnych popełnienia wyżej wskazanego czynu zart. 286 §1 kkpopełnionego na szkodęW. R., orzekając o częściowym naprawieniu szkody na rzecz pokrzywdzonej w kwocie 35.722,74 zł w terminie 7 lat. wyrok ten jest prawomocny od dnia 22 czerwca 2021 r.
(informacje w: piśmie Prokuratury regionalnej w Łodzi k. 311 i piśmie Prokuratora Okręgowego w Łodzi k. 363-364; wyrok karny k. 366-398)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo zasługuje na uwzględnienie.
Art 189 k.p.c., stanowi, że powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma interes prawny.
Na gruncie niniejszej sprawy, powódka, której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...), będącego przedmiotem zawieranych kolejno umów: 1) przedwstępnej umowy sprzedaży zawartej pomiędzyW. R.aG. M.w dniu 07.11.2011 r. w formie aktu notarialnego (Rep.(...)) przed notariuszemJ. S.;2) umowy sprzedaży zawartej pomiędzyG. M.(działającym w imieniu i na rzeczW. R.na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przezW. R.w dniu 07.11.2011 r. w formie aktu notarialnego wpisanego do Rep.(...)przed notariuszemJ.) aG. M.iA. M. (1)w dniu 18.11.2011 r. w formie aktu notarialnego (Rep.(...)) przed notariuszemP. L.; 3) umowy sprzedaży zawartej pomiędzyG. M.aI. R.z dnia 24.05.2012 r. w formie aktu notarialnego (Rep.(...)) przed notariuszemP. L.- miała niewątpliwie interes prawny w ustaleniu nieważności w/w aktów notarialnych.
Zgodnie zart. 58 § 1 kc- czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.
Powódka wniosła pozew o ustalenie nieważności w/w aktów notarialnych dnia6 kwietnia 2018 r. Równocześnie Prokuratura Regionalna wŁ.Wydział I do Spraw Przestępczości Gospodarczej nadzorowała śledztwo w sprawie pod sygn. RP I Ds 3.2017 przeciwko dziesięciu osobom (m.in. przeciwkoS. M. (1)iG. M.) podejrzanym o przestępstwa zart. 258 §1 kk,art. 286 §1 kki inne, obejmującym działalność zorganizowanej grupy przestępczej polegającej na dokonywaniu oszustw przy transakcjach związanych ze sprzedażą własnościowych praw do lokali mieszkalnych w spółdzielniach mieszkaniowych na szkodę osób, którym prawa te przysługiwały. Sprawa ta zakończyła się wydaniem w dniu 7 czerwca 2021 r. przez Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyroku skazującego (sygn. II K 166/20), który uznałG. M.iS. M. (1)za winnych popełnienia czynu zart. 286 §1 kkpopełnionego na szkodęW. R.. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 22 czerwca 2021 r.
Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku karnego Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 7 czerwca 2021 r., który zapadł w sprawie II K 166/20 wiążą Sąd w niniejszej sprawie co do faktu popełnienia przestępstwa na podstawieart. 11 k.p.c., a nadto poczynione w sprawie cywilnej ustalenia faktyczne są spójne z ustaleniami sadu karnego.
Z analizy okoliczności, w jakich doszło do zbycia przezW. R.przysługującego jej spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...), wynika bowiem jednoznacznie, że celem łańcucha działań podjętych przezG. M.przy sprzedaży opisanego prawa do lokalu było osiągnięcie korzyści majątkowej. Z poczynionych ustaleń wynika, żeG. M.dokonując kolejnych czynności prawnych poprzez zawieranie objętych treścią pozwu aktów notarialnych oraz działając przy tym wspólnie i w porozumieniu ze swoją córkąS. M. (1), prowadzącą działalność gospodarczą pod postacią profesjonalnego biura obrotu nieruchomościami, doprowadziłW. R.do niekorzystnego rozporządzenia jej mieniem w postaci opisanego wyżej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o wartości znacznie przekraczającej ustaloną w akcie notarialnym cenę sprzedaży tego prawa określoną na 55.000 zł, przy czym faktycznie na rzeczW. R.przekazano jedynie kwotę 20.000 zł.
Objęte treścią pozwu akty notarialne zostały zatem zawarte w celu przestępczym i z tej przyczyny na podstawieart. 58 §1 k.c., jako sprzeczne z ustawą są one nieważne.
W postanowieniu z dnia 28.11.2000 r. (IV CKN 170/00) Sąd Najwyższy orzekł, że„Stosownie doart. 58 § 1 k.c.sprzeczność czynności prawnej z ustawą jest wystarczającą przesłanką do uznania nieważności tej czynności i nie ma potrzeby dokonywania oceny nieważnej czynności prawnej w aspekcie zasad współżycia społecznego”.
W rozpoznawanej sprawie akty notarialne będące przedmiotem niniejszego powództwa o ustalenie zostały zawarte w celu przestępczym i z tej przyczyny na podstawieart. 58 §1 k.c., jako sprzeczne z ustawą są nieważne. Odpadła zatem konieczność badania przesłanek nieważności tych czynności prawnych w oparciu oart. 58 §2 k.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., wyrażającego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu i zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki, która w całości wygrała sprawę kwotę 5.417 zł (5.400 zł na podstawie § 2 pkt. 6 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. , Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 + 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa).