Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 544/21
Data wyroku: 2022-01-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Agnieszka Stachurska
Słowa kluczowe: Kapitał początkowy
Podstawa prawna: art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VII U 544/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 stycznia 2022 roku
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Agnieszka Stachurska
Protokolant: st. sekretarz sądowy Anna Bańcerowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 roku w Warszawie
sprawyM. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wysokość kapitału początkowego i wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy
na skutek odwołaniaM. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 5 lutego 2021 roku, znak:(...)
z dnia 16 lutego 2021 roku, znak:(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 5 lutego 2021 roku, znak:(...), w ten sposób, że do obliczenia kapitału początkowegoM. K.uwzględnia okres odbywania praktycznej nauki zawodu od 1 września 1977 roku do 5 marca 1981 roku;

2
zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 16 lutego 2021 roku, znak:(...), w ten sposób, że do obliczenia wysokości renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przysługującejM. K.uwzględnia okres odbywania praktycznej nauki zawodu od 1 września 1977 roku do 5 marca 1981 roku.

sędzia Agnieszka Stachurska

UZASADNIENIE

M. K.w dniu 15 marca 2021r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 5 lutego 2021r., znak:(...)
(...)oraz z dnia 16 lutego 2021r., znak:(...), w zakresie odmawiającym jej prawa do uwzględnienia do stażu pracy okresu nauki w(...) Szkole Zawodowej im. (...)wW.od 1 września 1977r. do 16 czerwca 1981r.
Ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonych decyzji i przyznanie jej prawa do uwzględnienia ww. okresu do stażu pracy przy obliczaniu kapitału początkowego i wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy. Uzasadniając swe stanowisko wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu rentowego, który nie uwzględnił okresu praktycznej nauki zawodu, który potwierdza świadectwo ukończenia szkoły z 1981r. oraz zaświadczenie dyrekcji potwierdzające okres nauki od 1 września 1977r. do 16 czerwca 1981r., a także naukę zawodu na podstawie szkolnej dokumentacji archiwalnej. Ubezpieczona zarzuciła organowi rentowemu nie odniesienie się do przedstawionych dowodów i nieuzasadnienie decyzji(odwołanie z dnia 24 lutego 2021r., k. 3 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie wyjaśnił, że okres praktycznej nauki zawodu jest okresem zatrudnienia tylko wówczas, gdy młodociany jest jednocześnie zatrudniony przez pracodawcę na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Wówczas okres nauki podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Fakt odbywania praktycznej nauki zawodu powinien być udokumentowany świadectwem pracy, wydanym przez pracodawcę, u którego taka nauka zawodu się odbywała. Ubezpieczona nie dostarczyła świadectwa pracy, ani umowy o pracę zawartej z zakładem pracy, a więc dokumentów potwierdzających pracowniczy status w spornym okresie. Według Zakładu w przypadku ubezpieczonej konieczność dostarczenia takich dokumentów jest tym bardziej oczywista, że od 11 listopada 1979r. stała się pełnoletnia. Tymczasem jedynym dokumentem, który złożyła, jest zaświadczenie z dnia 27 października 2020r. wystawione przezZespół Szkół Nr (...)wW., z którego wynika, że w okresie od 1 września 1977r. do 16 czerwca 1981r. była uczennicą i w trakcie nauki odbyła praktyczną naukę zawodu w ramach programu nauczania. Z zaświadczenia nie wynika jednak jaki był okres praktycznej nauki zawodu. Poza tym ubezpieczona dostarczyła legitymację ubezpieczeniową, wydaną w dniu 6 marca 1981r., z której wynika, że rozwiązała stosunek pracy z dniem 24 czerwca 1981r. i taki okres został przez organ rentowy zaliczony do stażu pracy. Ponadto organ rentowy podniósł, że sama nauka w zasadniczej szkole zawodowej nie stanowi okresu składkowego albo nieskładkowego zgodnie z art. 6 i 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS(odpowiedź na odwołanie z dnia 31 marca 2021r., k. 4 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
M. K.(D.),ur. w dniu (...), jest z zawodu kuśnierzem. W dniu 1 września 1977r. rozpoczęła naukę w trzyletniej(...) Szkole Zawodowej im. (...)(...)wW.. Jednocześnie od momentu rozpoczęcia nauki odbywała praktyczną naukę zawodu, podobnie jak inne osoby uczęszczające z nią do klasy, np.M. D.,E. R.czyU. S.. Skierowanie do odbywania praktycznej nauki zawodu wystawiła szkoła. Część uczniów, na podstawie tego skierowania, zawarła umowy z(...) Spółdzielnią Pracy im. (...)wW., część natomiast z CECH-em. Jedną z osób, które początkowo odbywały praktyczną naukę zawodu w CECH-u, byłaU. S., ucząca się z ubezpieczoną w tej samej klasie pierwszej. Później przeszła jednak do(...) Spółdzielni Pracy, gdzie od września 1977r., jako uczeń praktycznej nauki zawodu, pracowałaM. K.– wówczas nosząca nazwiskoD.orazE. R.iM. D.– uczęszczające do tej samej klasy pierwszej(zaświadczenie z 27 października 2020r. – nienumerowane karty akt ZUS; kopia wybranych stron legitymacji ubezpieczeniowej – nienumerowane karty akt ZUS; zeznania świadkaM. D., k. 37-38 a.s.; zeznania świadkaU. S., k. 49 a.s.; zeznaniaM. K., k. 49-50 a.s.; pisemne zeznania świadkaE. N.– nienumerowane karty akt ZUS).
Osoby odbywające praktyczną naukę zawodu w(...) Spółdzielni Pracy im. (...)wW., w tym ubezpieczona, podpisały z tą Spółdzielnią umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i przyuczały się do zawodu kuśnierza, wykonując wszystkie zlecane im prace kuśnierskie. Ubezpieczona pracowała w dwóch punktach kuśnierskich(...) Spółdzielni Pracyznajdujących się naul. (...)oraz naul. (...). Przyuczenie do zawodu odbywało się co drugi dzień – trzy dni w tygodniu, po 8 godzin w ciągu dnia. Osoby pracujące w punktach kuśnierskich wskazywały osobom przyuczającym się do zawodu prace, jakie powinny wykonać. Za pracę było wypłacane wynagrodzenie – podczas nauki zawodu w klasie pierwszej w niższej kwocie, a w kolejnych latach wyższe(zeznania świadkaM. D., k. 37-38 a.s.; zeznania świadkaU. S., k. 49 a.s.; zeznaniaM. K., k. 49-50 a.s.; pisemne zeznania świadkaE. N.– nienumerowane karty akt ZUS; umowa o pracęE. R.z 1 września 1977r. - nienumerowane karty akt ZUS).
Ubezpieczona podczas nauki w szkole i potem miała poważne problemy zdrowotne. W roku szkolnym 1978/1979 powtarzała pierwszą klasę. W związku z tym szkołę ukończyła w czerwcu 1981r. W dniu 6 marca 1981r.(...) Spółdzielnia Pracy im. (...)wW.wydała jej legitymację ubezpieczeniową, w której potwierdzono ustanie zatrudnienia w charakterze ucznia z dniem 24 czerwca 1981r.(zeznania świadkaM. D., k. 37-38 a.s.; zeznania świadkaU. S., k. 49 a.s.; zeznaniaM. K., k. 49-50 a.s.; zaświadczenie z 27 października 2020r. – nienumerowane karty akt ZUS; kopia wybranych stron legitymacji ubezpieczeniowej – nienumerowane karty akt ZUS).
M. D., uczęszczająca wraz z ubezpieczoną do klasy pierwszej w roku szkolnym 1977/1978, otrzymała po zakończeniu praktycznej nauki zawodu świadectwo pracy wystawione przez(...) Spółdzielnię Pracy im. (...)wW.(zeznania świadkaM. D., k. 37-38 a.s.).Ubezpieczona z uwagi na problemy zdrowotne oraz korzystanie ze wsparcia matki przez wiele lat, nie pamięta czy został jej wystawiony taki dokument ani gdzie może się znajdować(zeznaniaM. K., k. 49-50 a.s.).

M. K.od dnia 15 marca 1982r. do 30 października 1982r. była zatrudniona wInstytucie (...)PAN wW., a od 1 listopada 1982r. do 13 kwietnia 1983r. wInstytucie (...)

    (świadectwa pracy z 20 października 2004r. i z 15 listopada 1983r. – nienumerowane karty akt ZUS).Następnie w okresie od 2 listopada 1984r. do 28 lutego 1991r. pracowała wSzpitalu (...)(...)wW.

    (świadectwo pracy z 28 lutego 1991r. – nienumerowane karty akt ZUS).Potem od 15 listopada 1991r. do 24 lipca 1994r. była zatrudniona w pizzerii(...)

     (świadectwo pracy z 16 października 1995r. – nienumerowane karty akt ZUS).W okresie od 22 maja 2000r. do 31 sierpnia 2000r. realizowała umowę zlecenia na rzecz Kasyna Wojskowego Nr(...)przy Jednostce Wojskowej nr(...)wW., zaś od 21 września 2000r. do 20 października 2003r. była zatrudniona wPPHU (...) S.A.(dawnejSpółdzielni (...))

    (zaświadczenie z 30 sierpnia 2000r., zaświadczenie z 21 października 2003r. - nienumerowane karty akt ZUS).

M. K.ma przyznaną rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe

     (decyzja ZUS z 23 października 2020r. – nienumerowane karty akt ZUS).W dniu 5 stycznia 2021r. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniosek o ponowne obliczenie świadczenia, dołączając do wniosku dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia

    (wniosek z 5 stycznia 2021r. wraz z załącznikami - nienumerowane karty akt ZUS).Decyzją z dnia 5 lutego 2021r., znak:(...)(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.ponownie ustalił wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r., przyjmując do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego okresy składkowe w wymiarze 7 lat i 26 dni. Kapitał początkowy ustalony na dzień 1 stycznia 1999r. wyniósł 47.691,71 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresu od dnia 20 września 1982r. do 22 września 1982r. i od 1 lipca 1985r. do 31 lipca 1985r., kiedy ubezpieczona korzystała z urlopu bezpłatnego

    (decyzja z dnia 5 lutego 2021r. - nienumerowane karty akt ZUS).Z kolei w decyzji z dnia 16 lutego 2021r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.przeliczył ubezpieczonej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 stycznia 2021r., tj. od miesiąca, w którym zgłosiła wniosek. Do ustalenia wysokości renty organ rentowy uwzględnił okresy składkowe wynoszące 10 lat, 2 miesiące i 11 dni oraz okresy nieskładkowe ograniczone do 1/3 okresów składkowych - 3 lata, 4 miesiące i 24 dni. Po zmianie stażu pracy renta wyniosła 641,57 zł. Rentę podwyższono do kwoty najniższej renty, a więc 900,00 zł. Organ rentowy poinformował ubezpieczoną w decyzji, że z tytułu wykonywania praktycznej nauki zawodu do stażu pracy uwzględniono okres od 6 marca 1981r. do 24 czerwca 1981r., ponieważ tylko taki okres został udokumentowany wpisem w legitymacji ubezpieczeniowej

    (decyzja ZUS z 16 lutego 2021r. - nienumerowane karty akt ZUS).

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie wymienionych dokumentów oraz w oparciu o zeznania świadków:M. D.iU. S.oraz ubezpieczonej. Zdaniem Sądu, dokumenty w zakresie, w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uwzględnić przy dokonywaniu ustaleń faktycznych.
Jako wiarygodne Sąd ocenił również zeznania świadków oraz ubezpieczonej. ŚwiadkowieM. D.iU. S.uczęszczali do tej samej szkoły oraz do tej samej klasy coM. K.. Tak jak ubezpieczona rozpoczęli naukę w szkole zawodowej z dniem 1 września 1977r. i potwierdzili, że z każdym uczniem były zawierane umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego na czas trwania nauki, począwszy od 1 września 1977r. Dodatkowo świadekM. D.na rozprawie w dniu 14 października 2021r. okazała świadectwo ukończenia szkoły zawodowej, świadectwo pracy oraz umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartą z(...) Spółdzielnią Pracy im. (...)wW.na okres pobierania nauki. Ponadto taka sama umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została dołączona do akt organu rentowego przez świadkaE. N., która także uczęszczała do tej samej szkoły co ubezpieczona i w tym samym dniu rozpoczęła naukę. Co prawda świadkowieM. D.iU. S.uczęszczali do tej samej klasy co ubezpieczona tylko w jednym roku szkolnym 1977/1978, gdyż później ubezpieczona nie zdała i powtarzała klasę pierwszą, niemniej jednak – biorąc pod uwagę legitymację ubezpieczeniową, jaką przedstawiła ubezpieczona – nie mogło być wątpliwości, że zasady zawierania umów o pracę w celu przygotowania zawodowego, termin zawarcia takiej umowy oraz zakończenia okresu przygotowania zawodowego były w szkole jednolite. Skoro świadkowie odbywali praktyczną naukę zawodu przez pełne trzy lata szkoły, to takie same zasady musiały obowiązywać również w przypadkuM. K., tym bardziej że ubezpieczona była widywana przez świadków jako osoba pracująca w(...) Spółdzielni Pracy. Sąd oparł się zatem na zeznaniach ww. świadków i ubezpieczonej, oceniając je jako w pełni wiarygodne.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieM. K.zasługiwało na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie spór dotyczył możliwości uwzględnienia ubezpieczonej przy ustalaniu kapitału początkowego oraz przy obliczaniu wysokości renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy okresu praktycznej nauki zawodu od dnia 1 września 1977r. do 16 czerwca 1981r. Ubezpieczona na dowód odbywania praktycznej nauki zawodu w ww. okresie przedstawiła dwa dokumenty - legitymację ubezpieczeniową, zawierającą adnotację o zakończeniu zatrudnienia w(...) Spółdzielni Pracy im. (...)wW.w charakterze ucznia oraz zaświadczenie z 27 października 2020r. z zasadniczej szkoły zawodowej potwierdzające okres pobierania przez nią nauki.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.uwzględnił ubezpieczonej okres odbywania praktycznej nauki zawodu od 6 marca 1981r. do 24 czerwca 1981r., a jednocześnie odmówił uwzględnienia okresu przed 6 marca 1981r., wskazując że dołączone do wniosku dokumenty nie potwierdzają, aby przed 6 marca 1981r. ubezpieczona w trakcie nauki odbywała praktyczną naukę zawodu. Organ rentowy wywodził, że z przepisów dotyczących zatrudniania młodocianych obowiązujących od 1 stycznia 1975r. wynika, że okres praktycznej nauki zawodu jest okresem zatrudnienia tylko wówczas, gdy młodociany był jednocześnie zatrudniony przez pracodawcę na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Wówczas okres nauki podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, przy czym fakt ten powinien być udokumentowany świadectwem pracy, wydanym przez pracodawcę, u którego odbywała się nauka zawodu.
Sporną kwestię należy rozpatrywać przy uwzględnieniu treściart. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
    (test jednolity Dz. U. z 2021r., poz. 291),zwanej dalej ustawą emerytalną, zgodnie z którym za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. okresy zatrudnienia młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1975r.
W okresie, kiedyM. K.odbywała praktyczną naukę zawodu i uczęszczała do zasadniczej szkoły zawodowej, w zakresie dotyczącym odbywania praktycznej nauki zawodu obowiązywały nadal przepisyustawy z dnia 2 lipca 1958r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy(Dz. U. z 1958 roku, Nr 45, poz. 226 ze zm.). Co prawda w trakcie odbywania tejże nauki, od dnia 1 czerwca 1975r. zaczęła obowiązywaćustawa z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy(Dz. U. z 1974r., poz. 141), zawierająca regulacje dotyczące ww. problematyki, jednak w przepisach wprowadzających Kodeks pracy(Dz. U. z 1974r., poz. 142), ustawodawca w art. XVI zastrzegł, że pozostają w mocy obowiązujące w dniu wejścia w życieKodeksu pracyumowy o naukę zawodu, przyuczenie do określonej pracy lub o odbycie wstępnego stażu pracy i do umów tych stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1958r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracyprzyjęto, że młodociani mogą być zatrudniani przez zakłady pracy tylko w celu:

1
nauki zawodu,

2
przyuczenia do określonej pracy,

3
odbycia wstępnego stażu pracy.

Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy zakład pracy, przyjmując młodocianego na naukę zawodu, w celu przyuczenia do określonej pracy oraz odbycia wstępnego stażu pracy, był obowiązany zawrzeć z nim na piśmie umowę określającą zawód albo rodzaj pracy, w jakim młodociany będzie szkolony, czas trwania nauki zawodu, przyuczenia do określonej pracy lub wstępnego stażu pracy oraz zasadnicze obowiązki i uprawnienia młodocianego.
Z powyższego wynika, że okresem składkowym w rozumieniu przepisu art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej może być tylko okres zatrudnienia wykonywanego na podstawie indywidualnej umowy między zakładem pracy a szkolącym się młodocianym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 kwietnia 2009 roku

    (II UK 334/08)wyjaśnił, że młodociany odbywający naukę zawodu w ramach umowy zawartej z zakładem pracy na podstawie przepisówustawy z dnia 2 lipca 1958 roku o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy

    (Dz. U. Nr 45, poz. 226),posiadał status pracownika w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym oraz ubezpieczeniu społecznym. Od takiej formy zatrudnienia, jak wskazana, należy jednak odróżnić praktyczną naukę zawodu, która mogła być prowadzona również w innej formie, a mianowicie na podstawie umowy zawieranej między szkołą a zakładem pracy. Przy czym w takim wypadku uczniowie wykonujący prace w ramach praktyki nie byli pracownikami tych zakładów pracy

    (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 1996r., II URN 2/96).Z tego względu, dla wykazania, że dany okres może być uwzględniony jako okres składkowy, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy emerytalnej, konieczne jest ustalenie, czy nauka zawodu była pobierana przez młodocianego przy jego równoczesnym zatrudnieniu, czy też jako przedmiot praktyczny w programie nauki szkolnej – innymi słowy, czy nauczający zawodu był pracodawcą, czy też nauczycielem młodocianego

    (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18 marca 2009r., III AUa 1213/08).

W najnowszym orzecznictwie, wbrew wcześniej dominującym poglądom, wskazuje się, że zakwalifikowanie okresu pracy młodocianego jako okresu składkowego w myśl art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej nie wymaga bezwzględnego dostarczenia dokumentacji potwierdzającej fakt zatrudnienia przez zakład pracy w celu przyuczenia do zawodu na podstawie indywidualnej umowy o pracę. Takie stanowisko zostało wyrażone m.in. w wyrokach Sądów Apelacyjnych: w Katowicach z dnia 28 marca 2013r.

    (III AUa 1362/12), w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2015r.

    (III AUa 1176/14), czy w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2015r.

    (III AUa 1919/14). Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r.

    (I UK 256/15)podkreślił, że czym innym jest forma czynności prawnej, zmaterializowana w dokumencie potwierdzającym zawarcie umowy o pracę, a czym innym skuteczność zobowiązania w świetle prawa ubezpieczeń społecznych. O ile pierwsza kwestia ma wyłącznie wymiar dowodowy, o tyle druga stanowi punkt wyjścia do określenia sytuacji prawnej ubezpieczonego, co oznacza, że nieprzedstawienie przez ubezpieczonego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy w celu nauki zawodu samoistnie nie przesądza o jej nieistnieniu, lecz może co najwyżej stanowić argument przemawiający za uznaniem, że strony nie realizowały określonej więzi prawnej. Oznacza to, że w przypadku rozstrzygania o możności zaliczenia okresu nauki zawodu jako okresu składkowego w myśl prezentowanego wyżej przepisu ustawy emerytalnej, decydujące jest ustalenie, czy wnioskodawca faktycznie wykonywał zatrudnienie na warunkach określonych wustawie z dnia 2 lipca 1958r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy.
W przedmiotowej sprawie, analizując zgromadzony materiał dowodowy, Sąd ocenił, że możliwe jest zakwalifikowanie spornego okresu odbywania przezM. K.praktycznej nauki zawodu jako okresu składkowego. Ubezpieczona – mimo braku umowy o praktyczną naukę zawodu, która jednak nie jest bezwzględnie wymagana - przedstawiła inne dowody potwierdzające zarówno fakt kształcenia w szkole zawodowej, jak i odbywanie praktycznej nauki zawodu w warunkach zatrudnienia. Takim dowodem jest przede wszystkim legitymacja ubezpieczeniowa wystawiona w dniu 6 marca 1981r., w której dokonano wpisu potwierdzającego zatrudnienie w(...) Spółdzielni Pracy im. (...)wW.w charakterze ucznia i wskazano na ustanie zatrudnienia w dniu 24 czerwca 1981r. Zarazem nie została podana data rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu, można jednak przyjąć, że była ona wcześniejsza niż data wystawienia legitymacji. Wynika to z tego, że na stronie 46 w kolumnie „początek zatrudnienia dzień, m-c, rok” nie dokonano wskazania daty. Gdyby ta data była zbieżna z datą wydania legitymacji, to ją właśnie wpisano by w ww. kolumnie. Skoro tego nie uczyniono, to oznacza, że ubezpieczona musiała wcześniej, jeszcze zanim wystawiono jej legitymację, rozpocząć praktyczną naukę zawodu. Dodatkową okolicznością, którą potwierdziła wspomniana legitymacja jest faktyczne zatrudnienieM. K.w(...) Spółdzielni Pracy im. (...)na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. W tym zakresie nie może być żadnych wątpliwości, choć ubezpieczona nie przedstawiła ani świadectwa pracy, ani umowy zawartej w celu przygotowania zawodowego, ponieważ legitymacji ubezpieczeniowej nie wystawiano uczniom, którzy nie zawarli umowy o pracę. W przedmiotowej sprawie okoliczność wydania takiej legitymacji nie pozostawia wątpliwości co do okoliczności zawarcia takiej umowy, z tym że na podstawie dokumentów nie było możliwe ustalenie, od kiedyM. K.realizowała umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Dokonując ustaleń w tym zakresie, Sąd oparł się na zeznaniach świadkówM. D.iU. S.oraz ubezpieczonejM. K., a także uwzględnił umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia 1 września 1977r. zawartą pomiędzyE. N.a(...) Spółdzielni Pracy im. (...)wW., jak również pisemne zeznaniaE. N., złożone organowi rentowemu.
Ze wskazanych dokumentów oraz zeznań świadków i strony jednoznacznie wynika, żeM. K., podobnie jakM. D.,U. S.czyE. N., rozpoczęła naukę oraz pracę w celu praktycznej nauki zawodu w(...) Spółdzielni Pracy im. (...)wW.w dniu 1 września 1977r. i kontynuowała ją przez cały okres uczęszczania do szkoły. Organ rentowy bezzasadnie nie uwzględnił więc ubezpieczonej okresu od 1 września 1977r. do 5 marca 1981r. (okres od 6 marca 1981r. został już przez Zakład uwzględniony, stąd Sąd ponownie o nim nie orzekał). Zdaniem Sądu, te dokumenty, które przedstawiła ubezpieczona, oraz zeznania świadków są wystarczające dla potwierdzenia odbywania praktycznej nauki zawodu w ww. okresie. Tym samym okres ten powinien zostać uwzględniony przy ustalaniu kapitału początkowego zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz przy obliczaniu wysokości przysługującejM. K.renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Z tych względów, Sąd Okręgowy na podstawieart. 477(

    14)§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 5 lutego 2021r., znak:(...)(...)oraz z dnia 16 lutego 2021r., znak:(...), w ten sposób, że do wyliczenia kapitału początkowego i obliczenia wysokości renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy uwzględnił okres obywania praktycznej nauki zawodu od 1 września 1977r. do 5 marca 1981r.