Sąd Okręgowy w Rybniku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1405/20
Data wyroku: 2020-12-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Ireneusz Wiliczkiewicz

Sygn. akt I C 1405/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 grudnia 2020r.
Sąd Okręgowy w Rybniku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Ireneusz Wiliczkiewicz
Protokolant: Tomasz Bałys
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2020r. wR.
sprawy z powództwaM. J.
przeciwkoT. O.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 105599,34 złote z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 6 marca 2020 r. do dnia zapłaty;

2
w pozostałym zakresie powództwo oddala.

3
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3883,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sędzia Ireneusz Wiliczkiewicz
Sygn. akt IC 1405/20

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 6 marca 2020 r. powódM. J.wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanegoT. O.kwoty 142290 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że na mocy umowy z dnia 21 czerwca 2012 r. powód pożyczył pozwanemu kwotę 76500 zł z terminem jej zwrotu w dniu 21 września 2012 r. Na mocy zapisów umowy uchybienie terminu zwrotu skutkować ma naliczaniem przez powoda odsetek umownych w wysokości 1% pożyczonej sumy miesięcznie. Powód nie zwrócił pożyczonej sumy. Kolejne wezwania do dobrowolnego zwrotu pieniędzy okazały się bezskuteczne. Jako datę wymagalności roszczenia wskazano w pozwie dzień 22 lutego 2012 r. Na dochodzone roszczenie składa się należność główna 76500 zł oraz skapitalizowane na dzień 2 marca 2020 r. odsetki umowne 65790 zł.
W odpowiedzi na pozew reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono zarzut przedawnienia roszczenia.
W replice na odpowiedź na pozew powód podtrzymał swoje stanowisko w całości. W uzasadnieniu stanowiska podał, że roszczenie nie uległo przedawnieniu z uwagi na 10 – letni termin przedawnienia roszczenia zgodnie z treściąart. 118 k.c.w brzmieniu obowiązującym przed dniem 7 lipca 2019 r.
W toku procesu strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Bezspornym było, że w dniu 21 czerwca 2012 r. wR.strony zawarły pisemną umowę pożyczki. Przedmiotem umowy była kwota 76500 złotych, której przekazanie pozwanemu nastąpiło przy podpisaniu umowy (§1 i 2). Zwrot tej kwoty miał nastąpić do dnia 21 września 2012 r. (§3). W przypadku zwłoki w zwrocie pożyczki w ustalonym terminie pozwany jako pożyczkobiorca obowiązany był do zapłaty odsetek umownych za zwłokę w wysokości 1% pożyczonej sumy miesięcznie (§5).
Pozwany nie zwrócił przedmiotu umowy pomimo kierowanych przez powoda wezwań do zapłaty.
Na mocy zart. 229 k.p.c.i230 k.p.c.Sąd uznał za bezsporne okoliczności faktyczne przytoczone w pozwie i odpowiedzi na pozew, gdyż strona przeciwna im nie zaprzeczyła i nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale procesowym, w szczególności umowie pożyczki.
Sąd zważył co następuje.
Zgodnie z przepisemart. 720§1 k.c.przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Treść przedmiotowej umowy nie była przez żadną stron kwestionowana, jej zapisy są kategoryczne i zrozumiałe. Bezsporne były w szczególności kwota pożyczki, termin jej zwrotu oraz konsekwencje związanie z uchybieniem temu terminowi.
Pozwany podniósł natomiast zarzut przedawnienia roszczenia.
Terminy przedawnienia zostały uregulowane zart. 118 k.c.Przepis ten w dacie zawarcia przedmiotowej umowy przewidywał, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.
Przepis ten został następnie znowelizowany ustawą z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.1104 z dnia 2018.06.08) – dalej: ustawa zmieniająca.
Na mocy art. 1 pkt 3) tej ustawy przepisart. 118 k.c.otrzymał brzmienie:
„Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.".
Z kolei zgodnie z art. 5 ustawy zmieniającej do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisyustawy kodeks cywilnyw brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Jeżeli zaś zgodnie zustawą kodeks cywilnyw brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Zmiana ta weszła w życie z dniem 9 lipca 2018 r.
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120§ 1 k.c.). W kontekścieart. 455 k.c.wymagalność roszczenia to stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności. Roszczenia mogą uzyskać przymiot wymagalności m.in. w dniu oznaczonym przez umowę. Stan uaktywnienia się wierzytelności stanowi początek biegu przedawnienia.
Skoro termin spłaty pożyczki upływał z dniem 21 września 2012 r., zatem roszczenie o jej zwrot stało się wymagalne w dniu 22 września 2012 r. Od tego dnia zaczęły też być naliczane umowne odsetki za opóźnienie. W dniu wejścia w życie zmiany wprowadzonej ustawą zmieniającą roszczenie główne powoda nie było przedawnione z uwagi na obowiązujący wówczas 10 – letni termin przedawnienia. W konsekwencji w dniu wniesienia pozwu roszczenie w tej części nie było przedawnione, zaś wywiedzenie powództwa przerwało bieg przedawnienia zgodnie zart. 123§ 1 pkt 1) k.c.
Roszczenie w zakresie żądania zapłaty odsetek umownych za opóźnienie w spłacie pożyczki znajduje umocowanie wart. 359§ 1 i nast. k.c.Zgodnie z tym przepisem odsetki od sumy pieniężnej należą się wtedy, gdy to wynika m.in. z umowy, przy czym - zgodnie z § 21tego artykułu - maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne). Przewidziane w analizowanej umowie odsetki umowne (1% miesięcznie, to jest 12% rocznie) nie przekroczyły wysokości odsetek maksymalnych.
Roszczenie o odsetki powstaje od chwili opóźnienia w zapłacie i dotyczy okresu liczonego do dnia spełnienia świadczenia pieniężnego przez dłużnika. Odsetki przysługują zatem za czas opóźnienia i dlatego stają się wymagalne począwszy od bezskutecznego upływu terminu spełnienia świadczenia głównego, aż do dnia jego zapłaty (art. 481 k.c.).
Roszczenia o odsetki - jako świadczenia okresowe - podlegają przedawnieniu z upływem trzech lat od ich wymagalności. Okres taki obowiązywał zarówno w dniu zwarcia umowy, jak i po nowelizacjiart. 118 k.c.
Z powyższego wynika, że na dzień wniesienia pozwu nie uległo przedawnieniu – oprócz należności głównej – roszczenie o odsetki umowne wymagalne od dnia 1 stycznia 2017 r. z uwagi na okoliczność, że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 k.c.in fine).
Wskazany okres naliczania nieprzedawnionych odsetek wynosi 1157 dni. Suma odsetek nieprzedawnionych w wysokości 12% rocznie liczonych od kwoty 76500 zł wynosi zatem 29099,38 zł. Z uwagi zatem na powyższe ustalenia i przytoczone przepisy ustawy oraz zapisy umowne uwzględniono powództwo w zakresie należności głównej i nieprzedawnionej części odsetek umownych. Z tego powodu orzeczono jak w punktach 1 i 2 wyroku.
Odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzono od dnia wywiedzenia powództwa do dnia zapłaty na podstawieart. 481 §1 k.c.
O kosztach procesu orzeczono na postawieart. 100 k.p.c.przy uwzględnieniu, że powód wygrał w 74,21%, suma kosztów obu stron wyniosła 12532 zł, z czego powód poniósł dotychczas koszty w kwocie 7115 zł, zaś pozwany – 5417 zł.
sędzia Ireneusz Wiliczkiewicz