Sąd Rejonowy w Olsztynie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II W 59/21
Data wyroku: 2021-04-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Mirella Sprawka

Sygn. akt II W 59/21

POSTANOWIENIE
Dnia 21 kwietnia 2021r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie, II Wydział Karny, w składzie:
Przewodniczący: sędzia Mirella Sprawka
Protokolant: Luiza Nagórka
bez udziału oskarżyciela publicznego
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 21.04.2021r. sprawyM. N.
obwinionego o czyn z art. 54 kw i in.

p o s t a n a w i a:
1. na podstawieart. 60 § 1 pkt 3 i 5 kpww zw. zart. 5 § 1 pkt 2 kpwumorzyć postępowanie.
2. na podstawie 119§ 2 pkt 1 kpwstwierdzić, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Do tut. sądu skierowany został wniosek o ukaranieM. N.za to, że: w dniu 28.10.2020r., wO., naruszyła zakaz gromadzenia się, biorąc udział w nielegalnym zgromadzeniu. Czyn ten został zakwalifikowany jako wykroczenie zart. 54 kodeksu wykroczeńw zw. z art. 3 ust. 2 ustawy prawo o zgromadzeniach z 24.07.2015r. w zw. z art. 46a ust. 1 i 2 w zw. z art. 46b pkt 10 ustawy z dnia 5.12.2002r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych ludzi w zw. z § 28 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.10.2020r., w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii.

Sąd zważył, co następuje:
Analiza wniosku o ukaranie i dołączonego do niego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania jeszcze przed rozprawą. Zachodzi bowiem okoliczność wyłączająca postępowanie, w postaci braku znamion wykroczenia i oczywistego braku podstaw do obwinieniaM. N.o czyn z art. 54 kw.
Z art. 1§1 kw wynika, iż odpowiedzialności za wykroczenie podlega tylko ten, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, który zabroniony jest ustawą obowiązującą w chwili jego popełnienia.
Art. 54 kw przewiduje sankcję karną za wykroczenie przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych. Ma on charakter blankietowy. Żadne znamię właściwego czynu zabronionego nie zostało określone w nim, lecz w akcie podustawowym, do którego odsyła. Chodzi tu wyłącznie o przepisy porządkowe wydane z upoważnienia ustawowego. Omawiany przepis ma zatem charakter subsydiarny, stanowiąc normę sankcjonującą w stosunku do norm zawartych w przepisach porządkowych, dotyczących zasad zachowania w miejscach publicznych, które nie zawierają własnej sankcji(por.P. Kozłowska-Kalisz, w:M. Mozgawa, Kodeks wykroczeń, 2009, s. 194–195). Odesłanie zawarte w omawianym przepisie ma zastosowanie wyłącznie do przepisów porządkowych. Jeżeli owe przepisy porządkowe mają inny przedmiot niż ochrona porządku i spokoju w miejscach publicznych, ich naruszenie nie powoduje odpowiedzialności na podstawie art. 54 KW (por.M. Bojarski, w:M. Bojarski, W. Radecki, Kodeks wykroczeń, 2016, s. 492). Przepisy, o których mowa w art. 54 kw, będą zazwyczaj aktami prawa miejscowego, ale mogą to być również rozporządzenia wydawane przez upoważnione wKonstytucji RPcentralne organy państwowe. Zasady ich wydawania określaart. 92 Konstytucji RP(por.P. Kozłowska-Kalisz, w:M. Mozgawa, Kodeks wykroczeń, 2009, s. 197). Chodzi tu o rozporządzenia wydane na podstawie delegacji ustawowej. Czyn sprawcy polega na "wykraczaniu". Właściwa forma aktywności zależy od treści nakazu lub zakazu przewidzianego w konkretnym przepisie porządkowym, do którego sprawca się nie zastosował.
Jak wynika z art. 3 ustawy o zgromadzeniach, zgromadzeniem jest zgrupowanie osób na otwartej przestrzeni dostępnej dla nieokreślonych imiennie osób w określonym miejscu w celu odbycia wspólnych obrad lub w celu wspólnego wyrażenia stanowiska w sprawach publicznych. Zgromadzeniem spontanicznym zaś, jest zgromadzenie, które odbywa się w związku z zaistniałym nagłym i niemożliwym do wcześniejszego przewidzenia wydarzeniem związanym ze sferą publiczną, którego odbycie w innym terminie byłoby niecelowe lub mało istotne z punktu widzenia debaty publicznej. Z treści wniosku o ukaranie i przyjętej przez oskarżyciela kwalifikacji prawnej czynu wynika, że obwiniona miała uczestniczyć w zgromadzeniu spontanicznym .
W ustawie o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi także powołanej w kwalifikacji czynu, w art. 1 wskazano, że ustawa ta określa:
1)zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym zasady i tryb rozpoznawania i monitorowania sytuacji epidemiologicznej oraz podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia, przecięcia dróg szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie;
2)zadania organów administracji publicznej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
3)uprawnienia i obowiązki świadczeniodawców oraz osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
W art. 46a cyt ustawy ustawodawca przewidział w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, że Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów:
1)zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego,
2)rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b
- mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Powołany art. 46b cyt. ustawy stanowi , iż w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić:
1)ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4;
2)czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców;
3)czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły;
4)2)obowiązek poddania się badaniom lekarskim przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie;
4a)3)obowiązek stosowania określonych środków profilaktycznych i zabiegów;
5)obowiązek poddania się kwarantannie;
6)miejsce kwarantanny;
7)
(uchylony)
8)czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia;
9)nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów;
10)nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;
11)zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie;
12)nakaz określonego sposobu przemieszczania się;
13)4)nakaz zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach, wraz ze sposobem realizacji tego nakazu.
Art. 46 w ust 4 przewiduje, iż w rozporządzeniach, o których mowa w ust. 1 i 2, można ustanowić:
1) czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się,
2) czasowe ograniczenie lub zakaz obrotu i używania określonych przedmiotów lub produktów spożywczych,
3) czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy,
4) zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności,
5) obowiązek wykonania określonych zabiegów sanitarnych, jeżeli wykonanie ich wiąże się z funkcjonowaniem określonych obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych lub innych obiektów,
6) nakaz udostępnienia nieruchomości, lokali, terenów i dostarczenia środków transportu do działań przeciwepidemicznych przewidzianych planami przeciwepidemicznymi,
7) obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, o których mowa w ust. 3, oraz grupy osób podlegające tym szczepieniom, rodzaj przeprowadzanych szczepień ochronnych
- uwzględniając drogi szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz sytuację epidemiczną na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii.
Artykuł 46a cytowanej ustawy upoważnia zatem Radę Ministrów do wydawania, w czasie formalnie ogłoszonego stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego,  rozporządzeń wprowadzających czasowe ograniczenia, nakazy lub zakazy przeciwepidemiczne, których zakres przedmiotowy określa art. 46b cyt ustawy, a ich celem  jest zapobieganie oraz zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym zasady i tryb rozpoznawania i monitorowania sytuacji epidemiologicznej oraz podejmowanie działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia, przecięcia dróg szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie- co wynika z art. 1 cyt ustawy. Są to zatem przepisy mające inny przedmiot ochrony niż ochrona porządku i spokoju w miejscach publicznych, a jest nim ochrona zdrowia.
Stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii ogłaszane przez Ministra Zdrowia albo wojewodę na podstawie art. 46 ust. 1 i 2 ww. ustawy nie są stanami nadzwyczajnymi w rozumieniuKonstytucji RP.Artykuł 46arealizuje konstytucyjną zasadę proporcjonalności działania władzy publicznej.Artykuł 46bwyznacza treść kompetencji prawodawczej Rady Ministrów upoważnionej na mocyart. 46ado wydania rozporządzenia określającego ograniczenia, nakazy i zakazy, związane z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego albo stanem epidemii. Brzmienie przepisu wskazuje, że został on skonstruowany za pomocą techniki enumeracji – wyczerpującego wskazania obszarów, w których Rada Ministrów została upoważniona do ingerencji legislacyjnej.Artykuł 46bupoważnia Radę Ministrów do ingerencji w podstawowe wolności i prawa człowieka i obywatela: wolność osobistą i decydowania o swoim życiu osobistym, przemieszczania się, wolność majątkową i wolność działalności gospodarczej. Jak wynika zart. 46b pkt 1, zakres treści przekazanej do uregulowania w rozporządzeniu Rady Ministrów – "ograniczenia, obowiązki i nakazy" – wyznacza w pierwszej kolejności art. 46 ust. 4 ustawy. Upoważnienie do czasowego ograniczenia określonego sposobu postępowania  powinno być interpretowane ściśle i literalnie.Artykuł 46b pkt 1w zw. z art. 46 ust. 4 pkt 4, upoważniający do wprowadzania zakazów organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności ingeruje wprost w konstytucyjną gwarancję wolności zgromadzeń -art. 57 Konstytucji RP- zgodnie z którym każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich, ograniczenie tej wolności może określać ustawa; ograniczenia wprowadzane na jego podstawie należy zatem w każdym przypadku interpretować ściśle i literalnie, bez stosowania analogi ani interpretacji rozszerzającej, w zgodzie z zasadą proporcjonalności. W orzecznictwie SN i TK podkreśla się doniosłość wolności zgromadzeń w demokratycznym państwie prawnym i wymaga się uzasadnienia dla wprowadzanych na poziomie ustawy ograniczeń tej wolności(wyr. TK z 28.6.2000 r., K 34/99,; wyr. TK z 18.1.2006 r., K 21/05, , uchw. SN z 28.3.2018 r.,(...)1/18, post. SN z 23.1.2018 r.,(...)4/17,).
W Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 10 2002r w sprawie ustalenia określonych ograniczeń, zakazów i nakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii w Rozdziale 4 zakazanoorganizowaniawidowisk i innych zgromadzeń ludności. W § 28. 1. do odwołania zakazano organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015r. – Prawo o zgromadzeniach, z wyłączeniem zgromadzeń organizowanych na podstawie zawiadomienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 1 albo decyzji, o której mowa w art. 26b ust. 1 tej ustawy, przy czym:
1) maksymalna liczba uczestników nie może być większa niż 150 osób;
2) odległość pomiędzy zgromadzeniami nie może być mniejsza niż 100 m.
Uczestnicy zgromadzenia, o którym mowa w ust. 1, są obowiązani do zachowania odległości co najmniej 1,5 m między sobą oraz do zakrywania ust i nosa, zgodnie z § 27 ust. 1. 3. Do odwołania zakazano także organizowania innych niż określone w ust. 1 imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, z wyłączeniem min :
1) imprez, spotkań i zebrań do:
a) 50 osób – w przypadku obszaru czerwonego,
b) 100 osób – w przypadku obszaru żółtego – z wyłączeniem ich obsługi;
Następnie ROZPORZĄDZENIEM RADY MINISTRÓW z dnia 26 listopada 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii wydanym na podstawieart. 46a i art. 46b pkt 1–6 i 8–12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzizakazano w§ 26. 1. do dnia 27 grudnia 2020 r organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. z 2019 r. poz. 631), z wyłączeniem zgromadzeń organizowanych na podstawie zawiadomienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 1, albo decyzji, o której mowa w art. 26b ust. 1 tej ustawy, przy czym:
1) maksymalna liczba uczestników nie może być większa niż 5;
2) odległość pomiędzy zgromadzeniami nie może być mniejsza niż 100 m.
Do dnia 27 grudnia 2020 r. zakazano organizowania innych niż określone w ust. 1 zgromadzeń, w tym imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, z wyłączeniem:
1) spotkań lub zebrań służbowych i zawodowych;
2) imprez i spotkań do 5 osób, które odbywają się w lokalu lub budynku wskazanym jako adres miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, która organizuje imprezę lub spotkanie; do limitu osób nie wlicza się osoby organizującej imprezę lub spotkanie oraz osób wspólnie z nią zamieszkujących lub gospodarujących.
Następnie ROZPORZĄDZENIEM RADY MINISTRÓW z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii wydanego na podstawieart. 46a i art. 46b pkt 1–6 i 8–13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludziw§ 28. 1. do dnia 17 stycznia 2021 r. zakazano organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach z wyłączeniem zgromadzeń organizowanych na podstawie zawiadomienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 1, albo decyzji, o której mowa w art. 26b ust. 1 tej ustawy, przy czym:
1) maksymalna liczba uczestników nie może być większa niż 5;
2) odległość pomiędzy zgromadzeniami nie może być mniejsza niż 100 m.
Do odwołania zakazano także organizowania innych niż określone w ust. 1 zgromadzeń, w tym imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, z wyłączeniem:
1) spotkań lub zebrań służbowych i zawodowych;
2) imprez i spotkań do 5 osób, które odbywają się w lokalu lub budynku wskazanym jako adres miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, która organizuje imprezę lub spotkanie; do limitu osób nie wlicza się osoby organizującej imprezę lub spotkanie oraz osób wspólnie z nią zamieszkujących lub gospodarujących.
Podkreślenia wymaga, że obwinionej zarzucono naruszenie zakazu gromadzenia się poprzezudziałw nielegalnym zgromadzeniu. Z przepisów powołanych w kwalifikacji prawnej nie wynika natomiast, by ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przewidywała możliwość wydania rozporządzenia obejmujące taki zakaz. Art. 46 w ust 4 przewiduje, że w rozporządzeniach, o których mowa w ust. 1 i 2, można ustanowić m. in czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się, zakazorganizowaniawidowisk i innych zgromadzeń ludności. Rozporządzenia wydane na podstawie art. 46a i art. 46bcyt ustawy przewidywały zatem zakaz organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach. Z materiału załączonego do wniosku o ukaranie nie wynika by obwiniona miała być organizatorem przedmiotowego zgromadzenia, ani by organizowanie zgromadzenia było mu zarzucane. Z powołania art. 3ust 2 ustawy o zgromadzeniach w kwalifikacji prawnej czynu wynika także, że zgromadzenie to było zgromadzeniem spontanicznym.
Mając na uwadze powyższe rozważania należało umorzyć postepowanie w niniejszej sprawie uznając, że czyn zarzucany obwinionej nie zawiera znamion wykroczenia. Wobec rozstrzygnięcia w pkt 1, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.