Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 331/21
Data wyroku: 2022-01-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Janusz Jaromin, Małgorzata Jankowska, Piotr Brodniak
Słowa kluczowe: Umorzenie postępowania, Usiłowanie, Zabójstwo
Podstawa prawna: art. 17 § 1 pkt 5 kpk

Sygn. aktII AKa 331/21

1.

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 stycznia 2022 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Janusz Jaromin
Sędziowie: SSA Piotr Brodniak
SSA Małgorzata Jankowska (spr.)
Protokolant: st. sekr. sądowy Patrycja Banach
2.przy udziale prokuratora  Prokuratury Rejonowej w Koszalinie Artura Kujko
po rozpoznaniu sprawyL. K.
oskarżonego zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 148 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
z urzędu
w przedmiocie umorzenia postępowania
I. na podstawieart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.uchyla wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II K 48/21i postępowanie umarza;
II. na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

SSA Piotr Brodniak SSA Janusz Jaromin SSA Małgorzata Jankowska

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Aka 331/21

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II K 48/21

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☒  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

L. K.

OskarżonyL. K.zmarł w dniu 19 listopada 2021 r.

odpis skrócony aktu zgonu USC wK.

567

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Prokurator zarzucił w apelacji:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżonyL. K.działał z zamiarem ewentualnym pozbawienia życiaA. O., podczas gdy działał z zamiarem bezpośrednim i chciał pokrzywdzoną pozbawić życia,
- rażącą niewspółmierność kary i niezasadne przyjęcie, że wystąpiły przesłanki do nadzwyczajnego złagodzenia kary i w konsekwencji wymierzenie mu rażąco łagodnej kary 6 lat pozbawienia wolności.
Obrońca oskarżonego zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych i wadliwe przyjęcie, że oskarżony działał z zamiarem ewentualnym zbrodni zabójstwa,
- obrazę przepisów postępowania w postaci naruszeniaart. 7 k.p.k.,
- obrazę przepisów prawa materialnego -art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 156 § 1 pkt 2w zb. zart. 157 § 1 k.k.przez ich niezastosowanie.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

W realiach procesowych powstałych w tej sprawie na etapie postępowania odwoławczego z powodu śmierci oskarżonegoL. K., zaktualizowała się przeszkoda do kontynuowania postępowania karnego. Brak podmiotu procesu, jakim jest oskarżony (strona) spowodował niedopuszczalność dalszego procedowania. Wprawdzie postępowanie przed sądem pierwszej instancji zakończyło się i wydany został wobecL. K.wyrok skazujący, jednak zbadanie prawidłowości tego wyroku w postępowaniu odwoławczym stało się już niemożliwe. Tak jak do orzekania o winie i karze konieczny jest oskarżony, tak również dalsze stadium procesu, a więc postępowanie odwoławcze, wymaga również obecności oskarżonego. Jego brak generujede factobezwzględną przesłankę procesową przesądzającą o niedopuszczalności postępowania karnego - w każdym jego stadium. Aktualizuje się to również po wydaniu wyroku w postępowaniu rozpoznawczym, ale przed jego uprawomocnienia się, co należy uwzględnić niezależnie od granic zaskarżenia oraz podniesionych w środkach odwoławczych zarzutów (vide: wyrok SN z 06.06.2013 r., III KK 147/12, LEX nr 1318414, wyrok SN z 11.05.2017 r., II KK 126/17, LEX nr 2294392).
Zawartość akt niniejszej sprawy wskazuje bezsprzecznie na fakt, że oskarżonyL. K.zmarł w dniu 19 listopada 2021 r. wW., co jednoznacznie potwierdza odpis skrócony aktu zgonu wydany przez Urząd Stanu Cywilnego wK.(k. 567).
Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej jest zatem w okolicznościach tej sprawy jednoznacznie wykazane. Taki stan rzeczy generował potrzebę uchylenia orzeczenia, stosownie do uregulowania zawartego wart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., takie bowiem orzeczenie nie może zyskać waloru prawomocności i winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Śmierć oskarżonego przed uprawomocnieniem się wyroku skazującego wyklucza możliwość dalszego prowadzenia postępowania (vide: wyrok SN z 12.03.2020 r., IV Ko 154/19, LEX nr 3181423).
Utrzymanie w mocy, uchylenie lub zmiana wyroku sądu pierwszej instancji wymaga również wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia w formie wyroku, stosownie do regulacji zawartej wart. 456 k.p.k.Nie jest przy tym wystarczające jedynie umorzenie postępowania, bowiem zgodnie zart. 439 § 1 k.p.k.- w tego rodzaju uwarunkowaniach, jak powstałe w przedmiotowej sprawie, zachodzi konieczność uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy niezależnie od od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Podsumowując, stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy przed rozpoznaniem wniesionych apelacji, zaktualizowała się za sprawą śmieci oskarżonego, bezwzględna przyczyna odwoławcza, to zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania, stosownie do przepisówart. 439 § 1 pkt9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.

Wniosek

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

OskarżonyL. K.zmarł w dniu 19 listopada 2021 r. (po wniesieniu apelacji przez prokuratora i obrońcę oskarżonego, ale przed ich rozpoznaniem).

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☒art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Przyczyny takiego stanu rzeczy zostały szczegółowo przedstawione w pkt 3.1 niniejszego uzasadnienia.

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☒art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

W pkt. 3.1. uzasadnienia wskazano, że śmierć oskarżonego powoduje konieczność umorzenia postępowania w każdym jego stadium, również po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, a przed zyskaniem przezeń przymiotu prawomocności (vide: postanowienie SN z 24.09.2014 r., IV KK 272/14, LEX nr 1515401).

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

Zgodnie z przepisemart. 632 pkt 2 k.p.k., w przypadku umorzenia postępowania w sprawie z oskarżenia publicznego, koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

7

PODPIS

SSA Piotr Brodniak SSA Janusz Jaromin SSA Małgorzata Jankowska

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

1.12

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana