Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 679/20
Data wyroku: 2021-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Rosłan-Karasińska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 477^14^ § 2 kpc

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2021 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Rosłan-Karasińska
Protokolant: praktykant absolwencki Daria Więch
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2021 r. w Warszawie
sprawyE. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.Inspektorat wJ.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałem(...) S.Az siedzibą wJ.(płatnika składek reprezentowanego przez kuratora powołanego na podst.art. 69 k.p.c.)
na skutek odwołaniaE. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.Inspektorat wJ.
z dnia 11 lipca 2017 r. znak:(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.Inspektorat wJ.z dnia 11 lipca 2017 r. znak:(...)w ten sposób, że stwierdza, iżE. K.jako pracownik u płatnika składek(...) S.Apodlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 1 sierpnia 2015 r.

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.Inspektorat wJ.na rzecz odwołującej sięE. K.tytułem zwrotu kosztów procesu w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą i drugą instancję łącznie kwotę 8.100,00 zł (osiem tysięcy sto złotych), w tym za drugą instancję kwotę 2.700,00 zł (dwa tysiące siedemset złotych).

UZASADNIENIE
E. K.30 sierpnia 2017r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.z 11 lipca 2017r. nr(...), stwierdzającej, że nie podlega ona, jako pracownik u płatnika składek(...) S.A.z siedzibą wJ.obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemuod 1 sierpnia 2015r.
W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona w pierwszej kolejności wskazała, że zawarła umowę o pracę na czas nieokreślony z(...) S.A.z siedzibą wJ.1 sierpnia 2015r. na stanowisku Dyrektor Marketingu. Umowa określa miejsce wykonywania pracy tj.ul. (...),(...)-(...) J., także wymiar czasu pracy – pełny etatoraz wynagrodzenie miesięczne w kwocie 28 610 zł brutto. W ww. spółce ubezpieczona była odpowiedzialna za planowanie oraz prowadzenie działań marketingowych firmy. Do zakresu jej obowiązków należało przede wszystkim zarządzanie danymi marketingowymi, sporządzanie planów marketingowych służących realizacji docelowych zysków, kreowanie, wdrażanieoraz monitorowanie projektów marketingowych, działań promocyjnych i PR. przygotowywanie budżetu marketingowego i kontrola jego realizacji, jak również kierowanie działalnością promocyjno-reklamową firmy, analizowanie prowadzonych działań promocyjnych.
Odwołująca podniosła, że wyżej wymienione obowiązki określone podczas zawierania umowy 1 sierpnia 2015r. przez pracodawcę prezesa zarząduA. S.w obecności prokurenta spółkiR. S. (1)orazD. U. (1)– członka rady nadzorczej, wykonywaław miejscu pracy wskazanym w pkt. 3b tejże umowy tj. przyul. (...)wJ.. Pracodawca nie wskazał stałych godzin pracy, natomiast określał konkretne zadaniai zakreślał odpowiedni termin do jego wykonania, po czym kontrolował jakość oraz terminowość wykonanej pracy.E. K.nie podpisywała list obecności, z uwagi na fakt, iż pracodawca od niej tego nic wymagał i jak wynika z wiedzy odwołującej, od innych pracowników spółki również. Odwołująca zobowiązana była do niczym nieograniczonej dyspozycyjności. Z uwagina szeroki zakres obowiązków oraz charakter pracy, pierwotnie wskazane przez pracodawcę miejsce pracy, którym było biuro firmy, przekształciło się w pracę w terenie.E. K.odbywała liczne spotkania z kontrahentami, wizyty w agencjach reklamowych, brała udziałw działaniach promocyjnych. Stanowisko pracy ubezpieczonej było samodzielne, jednakże pozostawała pod nadzorem pracodawcy. Wynagrodzenie w kwocie 28 610 zł było wypłacanena rachunek bankowy odwołującej.
Z uwagi na problemy z nadciśnieniem oraz choroby serca w okresie od 1 października 2016r. do 11 kwietnia 2017r. była niezdolna do pracy, o czym regularnie informowała pracodawcę, przesyłając zaświadczenia lekarskie listem poleconym.
W dalszej kolejności ubezpieczona, odnosząc się do wskazanych w treści uzasadnienia decyzji – zeznań prokurenta spółkiR. S. (1)oraz prezesa zarząduA. S.,które pozostają w ewidentnej sprzeczności ze stanem faktycznym, wskazała, że to właśnie wyżej wymienione osoby, de facto reprezentujące pracodawcę(...) S.A.z siedzibąwJ., nie dopełniły podstawowych obowiązków spoczywających na pracodawcyw stosunku do pracownika. W związku z powyższym, nie sposób przypisać wiarygodności zeznaniom osób, w których interesie jest składanie nieprawdy, aby zwolnić się od odpowiedzialności, przenosząc ją na pracownika – w przedmiotowej sprawieE. K..
Reasumując odwołująca podniosła, że obowiązki związane ze zgłaszaniemi wyrejestrowaniem pracowników i innych osób zatrudnionych, spoczywają na płatnikach składek, a nie na osobach zatrudnianych. Odwołująca podejmując pracę, a także przez cały czas jej świadczenia, nie miała wiedzy na temat nieprawidłowości w zakresie ubezpieczenia, nieprzekazywaniu zaliczek na podatek dochodowy oraz o nieskładaniu przez pracodawcę dokumentacji rozliczeniowej, a wiedzę taką powzięła dopiero z treści decyzji zaskarżanej treścią niniejszego odwołania.
W związku z powyższym ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że jako pracownik u ww. płatnika składek podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od 1 sierpnia 2015r. (odwołanie, k.2-8 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie z 18 września 2017r. organ rentowy podniósł, że Centralne Biuro Antykorupcyjne Delegatura wK.udostępniło organowi rentowemu kopię protokołu zatrzymania rzeczy z 17 maja 2017r. w sprawie dokumentacji pracowniczeji kadrowej związanej z zatrudnieniem wnioskodawczyni przez zainteresowanego. Prokurent spółkiR. S. (1)oraz były prezes zarząduA. S.zeznali, że wnioskodawczyninie świadczyła pracy na rzecz zainteresowanego. Umowa z 31 lipca 2015r. została podpisana,ale wnioskodawczyni nie stawiła się do pracy. Umowa została podpisana na polecenie głównego udziałowca współce (...).
Organ rentowy doszedł do przekonania, że praca nie była faktycznie wykonywana. Dokumenty sporządzone na okoliczność zatrudnienia stanowiły jedynie środekdo uwiarygodnienia wykonywania pracy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż ubezpieczona w złożonym odwołaniu podnosiła, iż Zakład niewłaściwie, posiłkując się tylko wyjaśnieniami złożonymi przez prokurenta spółkiR. S. (1)i prezesa zarząduA. S., stwierdził, że nie świadczyła na pracy na rzecz płatnika(...) S.A.uznając, że umowa została zawarta wyłączniedla pozoru, nie w celu realizowania stosunku pracy. Wnioskodawczyni podnosi, że umowa o pracę, zawarta pomiędzy nią a płatnikiem składek, jest zgodna zart. 22 § 1 Kodeksu Pracy, w myśl którego, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Organ rentowy wskazał, że z treści odwołania wynika, iż zakres wykonywanych obowiązków był bardzo szeroki, a pomimo to wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego dokumentu, który potwierdzałby wykonywanie którejkolwiek czynności z tego zakresu. Dołączyła jedynie dokumenty, tj. kserokopię dyplomu ukończenia studiów magisterskich na Politechnice(...), kserokopię odznaki honorowej „za zasługi dla bankowości Rzeczpospolitej", świadectwo pracyz 31.12.2014r. ze(...) Banku (...), które świadczą o wykształceniui posiadanych kwalifikacjach, nie potwierdzają jednak świadczenia pracy na rzecz płatnika(...) S.A.Wnioskodawczyni tłumaczy również, że nie przedłożyła wcześniej żadnych dokumentów i wyjaśnień w sprawie, ponieważ błędnie rozumiała treść otrzymanych zawiadomień i była przekonana, że to jedynie pracodawca powinien dostarczyć wszelkie dokumenty potwierdzające zasadność przyznanego wynagrodzenia oraz że dopełnił tych czynności. Twierdzenia wnioskodawczyni nie są zgodne z prawdą, ponieważ w czasie trwania postępowania wyjaśniającego odebrała pisma: z 3 marca 2017r. informujące o trwającym postępowaniu i konieczności przedłożenia przez strony, nie tylko płatnika, materiału dowodowego w sprawie oraz z 21 czerwca 2017r. informujące o prawie do czynnego uczestnictwa w toczącym się postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów. Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że to z zeznań prezesa zarząduA. S., jako pracodawcy oraz osoby podpisującej umowę o pracę wynika,iż wnioskodawczyni nie świadczyła pracy na rzecz płatnika(...) S.A.(
    odpowiedźna odwołanie, k.26-27 a.s.).
Wyrokiem z 18 grudnia 2017r. w sprawie o sygn. akt VII U 1324/17 Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie oddalił odwołanieE. K.i zasądził od odwołującejna rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.koszty zastępstwa procesowego (wyrok z 18.2017r. k.102 a.s.).
Na skutek apelacjiE. K., wyrokiem z 11 marca 2020r. Sąd ApelacyjnywW.w sprawie o sygn. akt III AUa 329/18 uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w sprawie od dnia 18 grudnia 2017r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. W uzasadnieniu wyroku, Sąd Apelacyjny wskazał, że wyrok zapadł w warunkach nieważności postępowania wynikającej z pozbawienia odwołującej się możliwości obrony jej praw w rozumieniuart. 379 pkt 5 k.p.c.– wezwanie na rozprawę 18 grudnia 2017r. skierowano na adres domowy ubezpieczonej, Sąd na rozprawie powziął informację o tym, że odwołująca jest tymczasowo aresztowana,a awizowanie przesyłki pod adresem domowym odwołującej miało miejsce już po jej pozbawieniu wolności. Ponadto Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę na brak należytej staranności Sądu Okręgowego w toku czynności zmierzających do przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez odwołującą – wezwania na rozprawę świadkaW. D.były wysyłane pod niepełny adres mimo prawidłowych danych wskazanych przez odwołującą, a ponadto Sąd Okręgowy pominął dowód z przesłuchania świadkaD. U. (1)z uwagi na pobyt w areszcie śledczym, podczas gdy nie jest to przeszkoda uniemożliwiająca przesłuchanie świadka (wyrok z 11.03.2020r. k.242, uzasadnienie k.245-261).
Postanowieniem z 26 kwietnia 2021r. na podstawieart. 69 k.p.c.ustanowiono adw.M. B.kuratorem dlaspółki (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wJ.. Pismem z 9 czerwca 2021r. kurator wniosła o oddalenie odwołaniaE. K.jako oczywiście bezzasadnego i zasądzenie na rzecz kuratora stosownego wynagrodzenia tytułem pomocy prawnej, wg norm prawem przepisanych, w ich pełnej wysokości, oświadczając,że wynagrodzenie nie zostało uiszczone w całości ani w części (postanowienie z 26.04.2021r. k.407 a.s., stanowisko kuratora k.441-442 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

E. K.,ur. (...), posiada wykształcenie wyższe w zakresie bankowości. W okresie od 14 marca 1995r. do 31 grudnia 2014r. zatrudniona była w(...) Banku (...)wW.(bezsporne).
Spółka (...) S.A.z siedzibą wJ.powstała w dniu 16 listopada 2010r., a przedmiotem jej działalności była produkcja podstawowych substancji farmaceutycznych. Prokurentem spółki byłR. S. (1), prezesem zarządu –A. S.(bezsporne). Działalność spółki była ściśle powiązana z działalnościąGrupa (...) S.A.i innych spółek z tej grupy (zeznaniaD. U. (1)k.414-418 a.s.).
Podczas pracy wBanku (...)wW.odwołująca poznałaD. U. (1)iR. S. (1). W lipcu 2015r. wW.E. K.odbyła rozmowę rekrutacyjną dospółki (...) S.A., podczas której ustalono warunki zatrudnienia odwołującej u płatnika. Ze strony płatnika, rozmowę przeprowadziłR. S. (1)– prokurent, faktycznie zarządzający spółką. Dodatkowo przy rozmowie obecny byłD. U. (1)– jeden z członków pięcioosobowej rady nadzorczej spółki. Ubezpieczona uzależniła podpisanie umowy od umożliwienia jej pracy wW.– w tamtym okresie nie miała możliwości przeprowadzenia się na stałe doJ.. Spółka wyraziła na to zgodę (zeznania odwołującej k.350-352 a.s., zeznaniaD. U. (1)k.414-418 a.s.).
31 lipca 2015r.E. K.zawarła umowę o pracę z(...) S.A.z siedzibą wJ.– w imieniu spółki umowę podpisał prezes zarząduA. S.. Odwołująca została zatrudniona w spółce na czas nieokreślony, na stanowisku Dyrektora Marketingu w wymiarze pełnego etatu, z wynagrodzeniem w wysokości 28 610 zł brutto miesięcznie. W umowie wskazano jako miejsce wykonywania pracy siedzibę spółki,tj.ul. (...)wJ.(umowa z 31.07.2015r. k.30 a.r.). Spółka dokonała zgłoszenia odwołującej do ZUS 16 października 2015r. (bezsporne).
Odwołująca rozpoczęła pracę 1 sierpnia 2016r. i świadczyła ją do 10 października 2016r.E. K.wykonywała obowiązki służbowe głównie w(...)biurze spółek przyul. (...), gdzie pracowała w jednym pokoju zR. S. (2). Odwołująca sporadycznie pracowała w głównej siedzibie spółki wJ.– dokąd przyjeżdżała wspólnie zD. U. (1), jej praca polegała również na udziale w spotkaniach, które miały miejsce wW.,J.iK.. Bezpośrednim przełożonym odwołującej był prokurentspółki – (...).E. K.nie dysponowała służbowym komputerem ani służbową skrzynką mailową, używała własnego laptopa i własnej poczty e-mail:(...)U płatnika nie prowadzono list obecności (wydruki maili k.154-158 a.s. zeznania odwołującej k.350-352 a.s., zeznania świadkówD. U. (1)k.414-418 a.s.,J. W.k.420-423 a.s.).
E. K.nie miała precyzyjnie określonego zakresu obowiązków, był on określanyad hoc, na podstawie poleceń ustnych. Praca odwołującej skupiała się głównie na nadzorowaniu projektu inwestycyjnego pod nazwą(...)– prowadzonego przezspółkę (...)Sp. z o.o. (w tej samej grupie kapitałowej co płatnik). Odwołująca była odpowiedzialna za badanie zapotrzebowania rynku na substancje wdrażane do produkcji, rozpoznanie rynku i działania marketingowe. Taki układ obowiązków odwołującej wynikał z tego, że działalnośćspółki (...) S.A.była ściśle powiązana z działalnością innych spółek w grupie kapitałowej, w szczególności z działalnością spółki-matkiF., która produkowała dla wszystkich spółek z grupy (zeznania odwołującej k.350-352, zeznania świadkówD. U. (1)k.414-418 a.s.,J. W.k.420-423,W. D.k.429-432 a.s.).
Wynagrodzenie odwołującej było przesyłane na jej rachunek bankowy. Płatnik nie dostarczył ubezpieczonej druku PIT-11 za 2015 rok, odwołująca otrzymała w związku z tym powiadomienie z urzędu skarbowego wW.– druk ten był złożony przez spółkę do urzędu, lecz nie został przekazany ubezpieczonej (historia rachunku k.22-29 a.k.r., zeznania odwołującej k.350-352 a.s.).
Od 10 października 2016r. do 11 kwietnia 2017r. odwołująca była niezdolna do pracyz powodu nadciśnienia.E. K.przesyłała pracodawcy zwolnienia lekarskie listami poleconymi (kserokopie zwolnień lekarskich i dowody nadania do pracodawcy k.10-21 a.s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie ww. dowodów, znajdujących się w aktach sprawy (a.s.), aktach organu rentowego (a.r.) i aktach kontroli doraźnej (a.k.r.). Dowodów z dokumentów żadna ze stron nie kwestionowała, a Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do tego, aby odmówić im wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd pominął jednak dokumentyw postaci wydruków wiadomości e-mail załączonych przez odwołującą, a pochodzących z okresu poprzedzającego zawarcie umowy o pracę.
Sąd oparł swoje ustalenia również na zeznaniach odwołującejE. K.oraz pisemnych zeznaniach świadkówD. U. (1),J. W.iW. D.– zeznania te były bowiem spójne i logiczne, korespondowały ponadto z dokumentamiz dokumentów.
Sąd uznał za wiarygodne w całości zeznania świadków:D. U. (1),J. W.iW. D.oraz odwołującej, wzajemnie się one bowiem potwierdzają,są logiczne i spójne. Z zeznań tych wynika, że odwołująca świadczyła pracę na rzecz(...) S.A., w terenie oraz w biurze wW., rzadziej wJ., zajmując się kwestiami związanymi z marketingiem. Sąd miał co prawda na uwadze, że świadekJ. W.nie pracował bezpośrednio z odwołującą, jednak był on związany ze spółkami grupy kapitałowej, do której należał płatnik i widywałE. K.podczas wykonywania przez nią obowiązków służbowych. Z kolei świadkowieD. U. (2)iW. D.współpracowali z odwołującą bezpośrednio, uczestniczyli wraz z nią w spotkaniach wW.,K.iJ..
Nie są zdaniem Sądu wiarygodne zeznania świadkaA. S.co do niestawienia się przez odwołującą do pracy w dniu 1 sierpnia 2015r. i nieświadczenia przez nią pracy w okresie późniejszym. Zeznaniom tym przeczą dokumenty w postaci wydruków wiadomości e-mail między odwołującą aR. S. (3), a także zeznania świadkówJ. W.,D. U. (1)iW. D.. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka w zakresie wydania przezD. U. (1)polecenia zatrudnienia odwołującej i zobowiązania się przez niegodo dokonywania przelewów na rachunek spółki w wysokości po 20 000 zł miesięczniez przeznaczeniem na wynagrodzenie odwołującej, bowiem z historii rachunku należącegodo płatnika za okres od września 2015r. do lutego 2016r. nie wynika, aby spółka otrzymywała przelewy przychodzące odD. U. (1), zaś przelewy przychodzące zespółki (...) Sp. z o.o.(w której w okresie 2015/2016r. prokurentem byłD. U. (1)) opiewają na wyższe kwoty niż wynagrodzenie odwołującej, a zatem nie można na ich podstawie potwierdzić zeznań świadka.
Sąd nie uznał za wiarygodnie zeznań świadkaR. S. (1)co do zatrudnienia odwołującej wyłącznie na polecenieD. U. (1), bowiem z zeznań odwołującej,D. U. (1)iW. D.wynika, żeR. S. (1)był jedną z osób głównie zarządzających spółką, to on podjął decyzję o zatrudnieniu odwołującej. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka również co do braku stawiennictwa odwołującej w pracy w dniu 1 sierpnia 2015r. i w okresie późniejszym, ponieważ z zeznań odwołującej iD. U. (1)wynika przyczyna niestawienia się odwołującej do pracy wJ., tj. ustalenie żeE. K.będzie świadczyć pracę wW.lub w terenie, a ponadtoE. K.18 sierpnia 2015r. wymieniała ze świadkiem wiadomości e-mail.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Przystępując do oceny prawnej przedmiotu sporu, w pierwszej kolejności wskazać należy, że dokonywana przez organ rentowy kontrola zgłoszeń do ubezpieczenia oraz prawidłowościi rzetelności obliczenia składki oznacza przyznanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do badania samego tytułu ubezpieczenia wynikającego z zawarcia umowy o pracę,a zatem badania również ważności takiej umowy (por. postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowiez 10.01.2013 r., III AUa 1039/12 oraz z 25.09.2012 r., III AUa 398/12).
Sporne w rozpatrywanej sprawie było to, czyE. K.od 1 sierpnia 2015. realizowała umowę o pracę u płatnika składek(...) S.A.i czy z tego tytułu powinna podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Aby tę kwestię rozstrzygnąć należy dokonać szczegółowej wykładni przepisówustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 266),zwanej dalej ustawą systemową.Art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy systemowej następuje to od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. O tym jednak, czy dany stosunek prawny łączący dwa podmioty może być uznany za stosunek pracy, rozstrzygają przepisy prawa pracy. Stosownie do treści definicji zawartej wart. 2 kodeksu pracy(tekst jedn. Dz.U. z 2019r., poz. 1040, dalej:k.p.) pracownikiem jest osoba zatrudniona między innymi na podstawie umowyo pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym,tj. stosunku pracy. Istotą tegoż stosunku jest – w świetleart. 22 § 1 k.p.– uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzajuw warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracyi zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem. Celem i zamiarem stron umowy o pracę winna być każdorazowo faktyczna realizacja treści stosunku pracy, przy czym oba te elementy wyznaczają: ze strony pracodawcy – realna potrzeba ekonomiczna i umiejętności pracownika,zaś ze strony pracownika – ekwiwalentność wynagrodzenia uzyskanego za pracę.
Dla stwierdzenia, czy zaistniały podstawy do objęcia ubezpieczeniem społecznym,w świetle powołanych przepisów, wymagane jest ustalenie, czy zatrudnienie miało charakter rzeczywisty i polegało na wykonywaniu pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, czyli w warunkach określonych wart. 22 § 1 k.p.W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przy ocenie istnienia tytułu do ubezpieczenia społecznego nacisk kładzie się na ustalenie faktycznego wykonywania umowy czy działalności(zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2013r., I UK 472/12, z 24 sierpnia 2010r. I UK 74/10, z 13 listopada 2008r.,II UK 94/08, postanowienie Sądu Najwyższego z 18 października 2011r., III UK 43/11).Nie wystarczy zatem zawarcie samej umowy, lecz konieczne jest rozpoczęcie jej wykonywania. Umowa taka powinna mieć, przynajmniej w zamiarze, realne znaczenie gospodarcze, w innym bowiem przypadku można by mówić jedynie o relacji grzecznościowej, a nie stosunku prawnym.
W rozpoznawanej sprawie organ rentowy wskazywał m.in., że brak było wystarczających dowodów na to, aby uznać, że odwołująca świadczyła pracę na rzecz płatnika składek, bowiemz zeznań prezesa zarządu spółki –A. S.i prokurentaR. S. (1)wynika,że odwołująca nigdy nie przystąpiła do realizacji stosunku pracy. Jak już wskazano, zeznania świadków w tym zakresie Sąd uznał za niewiarygodne. Odwołująca oraz świadkowieD. U. (1),W. D.iJ. W.w wyczerpujący i logiczny sposób zeznali bowiem,na czym polegała praca odwołującej i potwierdzili, żeE. K.faktycznie świadczyła pracę na rzecz płatnika.
W toku niniejszego postępowania wykazano, żeE. K.wykonywała stosunek pracy ze spółką, poprzez pracę głównie wW., ale również w terenie – na spotkaniachm.in. wK.iJ.. Postępowanie dowodowe doprowadziło również do ustalenia zakresu pracy odwołującej, która odpowiadała za badanie zapotrzebowania rynku na substancje wdrażane do produkcji, rozpoznanie rynku i działania marketingowe dotyczące wprowadzenia do obrotu produktu(...). Zadania odwołującej dotyczyły działalności nie tylko płatnika– (...) S.A.ale również innych spółek grupy kapitałowej, m.in.Grupa (...) S.A.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że nie można uznać za sprzeczny z ustawąlub zmierzający do jej obejścia, zamiaru zawarcia umowy o pracę polegającego na uzyskaniu świadczeń z ubezpieczenia społecznego, nawet gdyby był to jedyny cel przyświecający przystępującemu do umowy pracownikowi. Nie jest bowiem obejściem prawa dokonanie czynności prawnej w celu osiągnięcia skutków, jakie ustawa wiąże z tą czynnością prawną. Skoro z zawarciem umowy o pracęustawa o systemie ubezpieczeń społecznychwiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego, chorobowego i wypadkowego, podjęcie zatrudnienia w celu objęcia ubezpieczeniem i ewentualnego korzystania ze świadczeń z tego ubezpieczenia nie może być kwalifikowane jako obejście prawa. O czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy można mówić wówczas, gdy czynność taka pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana. O ważności umowyo pracę nie decyduje zamiar dyktujący potrzebę jej zawarcia, lecz to, czy zawierające ją strony miały zamiar wzajemnego zobowiązania się – pracownik do świadczenia pracy, a pracodawca do dania mu pracy i wynagrodzenia za nią – oraz czy umowa była w rzeczywistości realizowana. (por. wyroki SN: z 5.10.2005r. I UK 32/05, LEX 191088, z 2.07.2008r. II UK 334/07).
Zebrany w sprawie materiał dowodowy – poza tym, że wskazuje na okoliczności zatrudnienia ubezpieczonej, potwierdza również fakt rzeczywistego wykonywania pracy. Świadczą o tym w szczególności zeznania odwołującej, która opisała zarówno miejsce świadczenia pracy na rzecz spółki, co znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadkówD. U. (1),W. D.iJ. W., jak również zakres swoich obowiązków, związanych z produktem(...), co potwierdzili świadkowieD. U. (1)iW. D., którzy współpracowali z odwołującym przy tym projekcie. Zdaniem Sądu Okręgowego stanowito potwierdzenie, że odwołująca wykonywała pracę na rzecz płatnika.
Również spóźnione zgłoszenie odwołującej do ubezpieczeń społecznych nie przesądzao nieważności umowy czy o nieprawidłowej motywacji ubezpieczonej. Tego rodzaju nieprawidłowość po stronie płatnika składek nie może skutkować negatywnie po stronie ubezpieczonego.
Z opisanych przyczyn Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję, zgodnie z żądaniem odwołującej sięE. K..
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł mając na względzie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, określoną wart. 98 § 1 i 2 k.p.c.Ich wysokość została ustalona na podstawie § 2 pkt 6 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościz dnia 22 października 2015r.(Dz. U. z 2015r. poz. 1800), mając na względzie określenie wartości przedmiotu sporu przez organ rentowy na rozprawie 6 listopada 2017r. jako kwotę 83 126 zł.