Sąd Rejonowy w Częstochowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1999/20
Data wyroku: 2021-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Agnieszka Kasperkiewicz-Jeruszka

sygn. akt IC 1999/20 upr

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 marca 2021 roku
Sąd Rejonowy w Częstochowie Wydział I Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Agnieszka Kasperkiewicz - Jeruszka
Protokolant: Joanna Kępa
po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2021 roku w Częstochowie na rozprawie
sprawy z powództwaZ. S.,Ł. S.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.
o zadośćuczynienie

1
zasądza od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powodaZ. S.kwotę 10.000 zł. (dziesięć tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty;

2
w pozostałym zakresie powództwoZ. S.oddala;

3
zasądza od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powodaŁ. S.kwotę 2.000 zł. (dwa tysiące złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty;

4
w pozostałym zakresie powództwoŁ. S.oddala;

5
odstępuje od obciążania pozwanych kosztami procesu.

Sygn. akt I C 1999/20

UZASADNIENIE
W pozwie z 13 listopada 2020 roku powodowieZ. S.iŁ. S.wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od pozwanej(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.tytułem zadośćuczynienia kwoty 30 000 zł dlaZ. S.oraz 5 000 zł dlaŁ. S., wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 29 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu żądania pozwu powodowie wskazali, iż ich roszczenie względem pozwanej wynika ze zdarzenia, które miało miejsce 31 sierpnia 2011r. tj. śmierciE. S. (1). Zmarły był bratemZ. S.oraz wujemŁ. S.. Do jego śmierci doszło na skutek wypadku podczas zbioru ziemniaków w miejscowościN..J. S.kierujący ciągnikiemU.C360 wraz z naczepą najechał naE. S. (1), który w skutek doznanych obrażeń ciała zmarł.
Z. S.otrzymał od ubezpieczyciela tytułem zadośćuczynienia kwotę 5000 zł. Natomiast, co doŁ. S.ubezpieczyciel odmówił wypłaty jakiegokolwiek zadośćuczynienia. Podniesiono, żeZ. S.był starszym bratem zmarłego, bracia razem mieszkali przez całe życie, wspierali się, łączyła ich silna więź emocjonalna, byli ze sobą bardzo zżyci. W dzieciństwie stracili ojca co sprawiło, że bracia mogli liczyć tylko na siebie, a to wzmocniło łączącą ich więź, bracia spędzali wspólnie święta oraz inne uroczystości. Wskazano, żeŁ. S.każdego dnia widywał się z wujem i był z nim bardzo zżyty. Mieszkali razem, wspierali się.E. S. (1)był dla powoda drugim ojcem, zawsze mógł liczyć na jego pomoc, czy radę. Zmarły uczestniczył w życiu powoda, należał do jego najbliższego kręgu rodzinnego.E. S. (1)pomógł powodowi przy budowie domu oraz przy wychowaniu syna. Był osobą skromną, serdeczną dawał ogromne wsparcie powodowi. Wskazano, że nagła i tragiczna śmierćE. S. (1)była dla powodów ogromnym szokiem.Z. S.nie mógł sobie poradzić ze stratą brata. Powyższe miało ogromny wpływ na pogorszenie się jego stanu zdrowia.
W odpowiedzi na pozew pozwana zakwestionowała powództwo zarówno co do zasady jak i wysokości i wniosła o jego oddalenie w całości, zasądzenie od strony powodowej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana podniosła, iż w związku z upływem 10 letniego okresu od dnia śmierciE. S. (1), wiek oraz rolę jaką zmarły odgrywał w życiu powodów nie można przyjąć, że jego śmierć wpłynęła zasadniczo na ich życie. Wskazała, że brak jest dokumentacji świadczącej o wystąpieniu silnych lub długotrwałych zaburzeń psychicznych u powodów. Ponadto, zdaniem pozwanej bratanek-Ł. S.nie wykazał istnienia szczególnej więzi łączącej go ze zmarłym co uzasadniałoby obowiązek uiszczenia mu zadośćuczynienia.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 31 sierpnia 2011r. w miejscowościN.w powiecie(...)podczas zbioru ziemniaków,J. S.kierując ciągnikiemU.C360 z naczepą najechał w/w naczepą naE. S. (1), który w następstwie powyższego doznał uszkodzeń ciała, które doprowadziły do jego śmierci.
(dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 10 kwietnia 2021r. w sprawie sygn.akt XVI K 1071/11 k. 12,13, odpis skrócony aktu zgonu k. 15)
E. S. (1)mieszkał wraz z bratem i bratową, jak również z ich synemŁ. S.oraz jego żoną i małoletnim synem. Rodzina mieszkała w zgodzie nie dochodziło do konfliktów. RelacjaE.iZ. S.była bardzo silna. Bracia pomagali sobie, wspierali się. Powód z uwagi na stan zdrowia zmarłego pomagał mu przy goleniu i myciu. Bracia przyjaźnili się, razem spędzali święta oraz inne uroczystości. Zmarły stanowił integralną część rodziny powoda. Po jego śmierciZ. S.przyjmował środki uspokajające, często się zamyślał, był smutny. Stan jego zdrowia pogorszył się.
Ł. S.miał dobre relacje z wujem. Lubili się, pomagali nawzajem. Powód podwoziłE. S. (1)do lekarzy, natomiast wujek pomagał mu przy budowie domu. Wuj był dla powoda jak drugi ojcem. Do dzisiajŁ. S.wraz z matką jeździ na grób zmarłego, utrzymuje go w porządku. Powód często myśli o zmarłym, zdarza się, że mu się śni.
(dowód: zeznaniaA. S.k. 45,46, zeznania powodaZ. S.k. 46,47, zeznania powodaŁ. S.k. 47)
Na skutek zgłoszenia roszczenia przez powodów pozwana pismem z dnia 28 sierpnia 2020r. przyznała zadośćuczynienie w wysokości 5 000 złZ. S..Ł. S.odmówiono prawa do otrzymania zadośćuczynienia w związku z e śmiercią wuja.
(dowód: pismo pozwanej z 28 sierpnia 2020r. k. 18,19)
Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na załączonych do akt sprawy dokumentach, które nie budziły wątpliwości, że zostały sporządzone przez osoby, których podpisy znajdują się pod ich treścią lub że pochodzą one od organów w ich treści wskazanych. Zeznania powodów oraz świadkaA. S.Sąd uznał za wiarygodne, korespondujące z całym pozostałym materiałem dowodowym. Osoby te zeznawały o faktach, których byli naocznymi świadkami, ich relację są logiczne i racjonalne.
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny w sprawie był w zasadzie bezsporny. Sprawca wypadku podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej i umowę ubezpieczenia zawarł z pozwanym towarzystwem ubezpieczeń. Pozwane Towarzystwo co do zasady przyjęło odpowiedzialność za szkodę. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia wysokości należnegoZ. S.zadośćuczynienia oraz do ustalenia, czy śmierćE. S. (1)z uwagi na łączącą go więź bratankiem tj. drugim powodemŁ. S.może być podstawą zasądzenia dla niego zadośćuczynienia, a jeśli tak to w jakiej wysokości.
Podstawę żądania powodów stanowił przepisart. 822 k.c.orazart. 9, art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychiart. 415w zw. zart. 436 par 1 k.c.orazart. 445 k.c.dotyczący zadośćuczynienia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że strony zgodnie uznały, iżZ. S.należy się zadośćuczynienie za krzywdę powstałą na skutek śmierci brataE. S. (1). Pozwany wypłacił mu tytułem zadośćuczynienia kwotę w wysokość 5 000 zł. Powód nie zgodził się z powyższym i wniósł o zasądzenie zadośćuczynienia w wysokości 30 000 zł
Sąd uznał, że roszczenie powoda w tym zakresie jest częściowo zasadne.
Należy wskazać, że braciaZ.iE. S. (2)spędzili ze sobą całe życie. Mieszkali ze sobą, zmarły należał do najbliższego kręgu rodzinnegoZ. S..E. S. (1)uczestniczył w wychowywaniu zarówno syna powoda jaki i jego wnuka. Bracia w młodym wieku stracili ojca co miało wpływ na zaciśnięcie ich więzi. Mogli na sobie polegać, dbali o siebie wzajemne. Powód z uwagi na stan zmarłego pomagał mu przy podstawowych czynnościach życia codziennego jak mycie, czy golenie. Bracia zawsze spędzali ze sobą święta, czy uczestniczyli w rodzinnych uroczystościach. Co prawda powód ożenił się i miał syna, co jednak nie wpłynęło na rozluźnienie więzi z bratem, a wręcz przeciwnie, zmarły był integralną częścią rodziny powoda.
Nagła i tragiczna śmierćE. S. (1)była dlaZ. S.szokiem. Powód nie mógł się z powyższym pogodzić. Posmutniał, zażywał wraz z żoną leki uspokajające. Stres związany z utratą brata miał również wpływ na zdrowieZ.. Stan zdrowia powoda znacznie się pogorszył. Po roku od śmierciE.powód przeszedł udar. Zdaniem syna, powód zmienił się, nie chce rozmawiać stał się „dziwny”.
Zdaniem Sądu powyższe niewątpliwie wskazuje siłę łączącej braci więzi i co za tym idzie stratę oraz cierpienie jakie odczuwał powód po utracie brata. Jednak należy również uznać za zasadne argumenty pozwanego dotyczące okresu czasu jaki upłynął od śmierciE. S. (1).
Należy zaznaczyć, że zadośćuczynienie przysługuje za doznaną krzywdę rozumianą jako cierpienie fizyczne i psychiczne. Ma na celu złagodzenie tych cierpień i zrekompensowanie doznanej krzywdy. Niewątpliwie na wysokość zadośćuczynienia ma wpływ stopień i czas trwania cierpień psychicznych związanych ze śmiercią osoby najbliższej. Przy czym w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż zadośćuczynienie nie może być kwotą symboliczną, ale powinno przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość adekwatną do warunków gospodarki rynkowej (tak też Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 31 grudnia 2010 roku, III APa 21/10, POSAG 2011/1/51-78).
Należy pamiętać, że śmierćE. S. (1)nastąpiła w dniu 31 sierpnia 2011r. tj. prawie 10 lat przed złożeniem pozwu. Niewątpliwie upływ czasu ma wpływ na osłabienie intensywności odczuwanej krzywdy i cierpienia przezZ. S.. Ponadto, powód w okresie po śmierci brata mógł liczyć na wsparcie rodziny, co zapewne w znacznym stopniu miało wpływ na złagodzenie odczuwanego cierpienia.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę Sąd uznał, że wysokość zadośćuczynienia dochodzona pozwem przezZ. S.jest zbyt wysoka. Zasadnym jest uznanie za właściwe zadośćuczynienie do kwoty 15 000 zł. Sąd oceniał wysokość poniesionej krzywdy przez powoda w momencie orzekania.
Biorąc pod uwagę fakt, że pozwana już wypłaciłaZ. S.kwotę 5 000 zł tytułem zadośćuczynienia, należy o tę kwotę pomniejszyć uznaną wysokość zadośćuczynienia. Tym samym Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku i zasądził na rzecz powodaZ. S.kwotę 10 000 zł.
W dalszej kolejności należy ocenić, czy łącząca zmarłego z drugim powodemŁ. S.wieź oraz stopień doznanych w związku z jego śmiercią cierpień uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia, a jeśli tak to w jakiej wysokości.Zdaniem Sądu w tym przypadku roszczenieŁ. S.zasługuje na uwzględnienie jednak również w części.
Sąd uznał, żeŁ. S.udowodnił, iż posiadał ze zmarłym wujkiem silną więź.E. S. (1)jak wcześniej wskazano stanowił integralną cześć rodziny powoda. Powód znał go od dziecka i od dziecka zmarły uczestniczył w jego wychowaniu. Mieszkali ze sobą, codziennie się widywali i pomagali sobie wzajemnie.E. S. (1)uczestniczył w uroczystościach ważnych dla powoda takich jak ślub, czy chrzciny dziecka. Powód pojechał na miejsce wypadku, którego skutkiem była śmierć wujka. Nie mógł patrzeć na jego stan.Ł. S.odczuwał tęsknotę za wujkiem, brakowało mu go, było mu przykro po jego śmierci. Nadal odczuwa powyższą stratę, wujek czasem mu się śni i często o nim myśli. Sam powód wspomina, żeE. S. (1)był dla niego jak drugi ojciec.
Należy wskazać, że brak jest dowodów przeciwnych wskazujących, żeŁ. S.ze zmarłym wujkiem takowej więzi nie posiadał i że jego śmierć nie miała wpływu lub niewielki na życie powoda. Zatem zdaniem Sądu zasądzenie zadośćuczynienia dlaŁ. S.jest zasadne.
Co do określenia wysokości powyższego należy podobnie jak w przypadkuZ. S.wziąć pod uwagę upływ czasu jaki nastąpił od śmierciE. S. (1)do dnia wystąpienia o zadośćuczynienie, oraz fakt, że powód posiada swoją rodzinę, w której znalazł wsparcie po śmierci wujka. Również ważnym jest stopień pokrewieństwa między zmarłym i powodem. Zmarły był wujkiem powoda, tym samym nie można oceniać więzi łączącej go ze zmarły w porównaniu do więzi łączącejZ. S., który był bratem zmarłego.
Ł. S.po około roku od zdarzenia wyprowadził się od rodziców i zamieszkał we własnym domu wraz z żona i synem. Powód nie posiadał żadnych planów na przyszłość związanych ze zmarłym, nie dzielili wspólnych pasji czy hobby. Powód pogodził się ze śmiercią wujka, prowadzi własne życie rodzinne, realizuje plany życiowe.
W ocenie Sądu zadośćuczynienie w wysokości 2 000 zł jest adekwatne do doznanej przezŁ. S.krzywdy i stanowi dla niego realną wartość, przez co spełni swoje zadanie jako kompensaty.
W żadnym wypadku nie można przyjąć, że kwoty zadośćuczynienia zasądzone na rzecz powodów są wygórowane i odbiegają znacznie od panujących obecnie warunków społeczno-gospodarczych lub że doprowadzą do wzbogacenia powodów.
O roszczeniu odsetkowym decydujeart. 481 k.c.Sąd zasądził odsetki od dnia 29 sierpnia 2021r. tj. dzień po dniu wydania przez pozwaną decyzji co do zasadności i wysokości zadośćuczynienia.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.Sąd uwzględnił powództwo w nieznacznej części tj. co doZ. S.w ok 34%, a co doŁ. S.w wymiarze ok 40 %. Jednak, biorąc pod uwagę charakter sprawy, w szczególności fakt, że jest to postępowanie o wypłatę zadośćuczynienia, którego wysokość zależy w dużej mierze od oceny Sądu i brak jest ustawowych, kwotowych ram jego określenia, trudnym jest do wskazania dla strony powodowej kwoty jaka może zostać orzeczona. Nadto Sąd miał na względzie, że sprawa miała dla powodów przykry charakter prowadziła do odtworzenia w pamięci na nowo trudnych, traumatycznych zdarzeń. Wobec powyższego Sąd uznał za zasadne odstąpienie od obciążania kosztami powodów i orzekł jak w pkt 5 wyroku.