Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 324/22
Data wyroku: 2022-11-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Agata Wilczewska

Sygn. akt II Ka 324/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
18 listopada 2022r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Agata Wilczewska
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Sobieraj
przy udziale Magdaleny Intrys Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Koninie
po rozpoznaniu 18 listopada 2022r.
sprawyW. K.
oskarżonego z art.65§1i3k.k.s. w zw. z art.54§2k.k.s. w zw. z art.7§1k.k.s.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie
z 14 lipca 2022r., sygn. akt II K 1414/18
uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemuw Koninie do ponownego rozpoznania.
Agata Wilczewska

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IIKa 324/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Koninie

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na stwierdzeniu, że oskarżony dopuścił się czynów zarzucanych mu w akcie oskarżenia, pomimo poważnych wątpliwości w tym względzie, wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, podczas gdy dowody zebrane w sprawie oraz ustalone na ich podstawie okoliczności ocenione prawidłowo i we wzajemnym powiązaniu prowadzą do wniosku, że oskarżony nie jest winien zarzucanych mu czynów.

2
Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie:

a
Art.4,410i 424pkt1k.p.k.polegająca na wybiórczej ocenie materiału dowodowego i oparciu orzeczenia tylko na dowodach obciążających z pominięciem dowodów korzystnych, odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego w przeważającej części oraz pominiecie istotnych elementów stanu faktycznego,

b
Art. 7k.p.k. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki, wiedzy, prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

W pierwszej kolejności Sąd odwoławczy zauważa, że Sąd I instancji dopuścił się błędów w ustaleniach faktycznych, a wynikających nie tylko z „błędów dowolności” ale przede wszystkim z „błędów braku”.
Sąd I instancji na rozprawie nie przeprowadził bowiem bezpośrednio żadnego dowodu, mimo iż procedowanie w tej sprawie trwało kilka lat. Sąd I instancji błędnie ograniczył się tylko do odczytania wyjaśnień oskarżonychK. W.iM. O., wobec których wydany w tej sprawie nakaz karny uprawomocnił się. Osoby te jako współdziałające z oskarżonym w przestępczym procederze, jak wynika z zarzutów stawianych oskarżonemu, mogły natomiast, będąc przesłuchiwane w charakterze świadków, w sytuacji, gdy nie przysługuje im już prawo do odmowy skradania zeznań uzupełnić dość skąpy materiał dowodowy jakim dysponował Sąd odnośnie czynów zarzucanych oskarżonemu. Osoby te obowiązkowo należało przesłuchać w niniejszej sprawie w charakterze świadków.
Błędnie, wbrewart.350a k.p.k.Sąd I instancji odczytał również tylko zeznania świadkaE. K., której jako osobie najbliższej dla oskarżonego przysługiwało prawo do odmowy składania zeznań.
W charakterze świadka należało przesłuchać równieżM. R. (1), który dobrowolnie poddał się odpowiedzialności w postepowaniu skarbowym. Kuriozalnym jest bowiem stwierdzenie Sądu I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakoby Sąd, zgodnie z art.8§2k.p.k., był związany w niniejszym postepowaniu wyrokiem jaki zapadł w sprawie IIK533/18. Nie był to bowiem żaden wyrok kształtujący prawo lub stosunek prawny. Naczelną zasadą w postepowaniu karnym jest natomiast wyrażona w art.8§1k.p.k. zasada samodzielności jurysdykcyjnej, zgodnie z którą Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Idąc tokiem rozumowania Sądu I instancji, skoro w niniejszej sprawie nakaz karny uprawomocnił się wobec oskarżonychM. O.iK. W., zbędnym byłoby prowadzenie postępowania wobec oskarżonegoW. K., skoro jego sprawstwo można by ustalić tylko w oparciu o wyroki skazujące współsprawców. Przy okazji zeznań świadkaM. R. (2)należy też wskazać, że Sąd I instancji w żaden sposób, zmieniając opis czynu zarzucanego oskarżonemu w punkcie 2 nie wykazał na jakiej podstawie przyjął, że doszło do nabycia przez oskarżonego papierosów odM. R. (1), skoro papierosy te zostały zatrzymane jeszcze w samochodzie należącym doM. R. (1), a z akt sprawy nie wynikało także aby cena za te papierosy została zapłacona. Należy zwrócić również uwagę na fakt, że w postepowaniu wobecM. R. (1)nie upatrywano żadnej winy oskarżonego w czynie przypisanymM. R. (1), który poddał się odpowiedzialności jedynie za przewożenie papierosów bez akcyzy.
Sąd odwoławczy zauważa, też, że podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał by na rozważanie odpowiedzialności oskarżonego za przypisany mu a zarzucany w punkcie 4 czyn polegający na przewożeniu papierosów w podanej tam ilości, bez polskich znaków akcyzy, wobec zatrzymania kierowanego przezK. W.samochodu z tymi papierosami, to przypisanie oskarżonemu czynów zarzucanych w punkcie 1 i 3 polegających na nabywaniu papierosów bez polskich znaków akcyzy odM. O.na podstawie ujawnionego przez Sąd materiału dowodowego jawi się jako dowolne. Nie jest bowiem wiadome na jakiej podstawie Sąd poczynił ustalenia co do ilości tych papierosów nabytych odM. O..
Wprawdzie Sąd dysponował materiałami z kontroli operacyjnej stosowanej wobecW. K.w postaci nagranych rozmów i stenogramów z tych rozmów jednak nie poddał ich żadnej głębszej analizie, stąd nie wiadomo w jakim zakresie Sąd I instancji wykorzystał je do czynienia ustaleń faktycznych. Co ważne Sąd I instancji zapoznał się tylko z aktami z których zniesiono klauzulę tajności. Nie zapoznał się natomiast z materiałami, które nadal pozostają tajne, nie wynika z akt aby zostały one nawet przekazane do dyspozycji Sądu, a jedynie zapoznanie się z tymi materiałami pozwoliłoby na zweryfikowanie legalności prowadzonej wobec oskarżonego kontroli operacyjnej i możliwości wykorzystania tych materiałów w niniejszym postepowaniu karnym.
Sąd odwoławczy zauważa także, że aby przypisać oskarżonemu paserstwo wyrobów akcyzowych z art.65§1k.k.s. wyroby te muszą stanowić przedmiot jednego z czynów zabronionych wskazanych w tym przepisie i powinno to znajdować odzwierciedlenie w opisie czynu przypisanego oskarżonemu. W opisie czynu nie powołano się natomiast na żaden z wymienionych czynów zabronionych wymienionych w tym przepisie. Ogólnikowo zapisano jedynie, że paserstwo dotyczy „papierosów bez polskich znaków akcyzy”. Domyślać się można jedynie, że paserstwo zarzucane oskarżonemu dotyczy papierosów stanowiących przedmiot czynu zabronionego z art.63§2k.k.s. czyli papierosów sprowadzonych na terytorium kraju wbrew przepisom ustawy, bez ich uprzedniego oznaczenia znakami akcyzy, czyli mówiąc kolokwialnie papierosów pochodzących z przemytu. Można się tego domyślać mając na uwadze dokumentację zdjęciową w aktach sprawy na której znajdują się papierosy z napisami w języku rosyjskim bądź ukraińskim, co trudno też jednoznacznie stwierdzić z uwagi na nieczytelność tych zdjęć. Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozważy czy z uwagi na zaskarżenie wyroku jedynie na korzyść oskarżonego możliwe będzie uzupełnienie opisów czynów przypisanych oskarżonemu czy też znamiona opisane zostały kompletnie. Sąd rozważy też zasadność przypisana oskarżonemu przestępstw z art.54§2k.k.s., gdyż przypisane oskarżonemu w ramach realnego zbiegu przestępstwa z art.65§1k.k.s. i art.54§2k.k.s. zdają się wykluczać przy przypisaniu oskarżonemu paserstwa polegającego na przewożeniu czy nawet nabywaniu wyrobów akcyzowych.
Na marginesie Sąd odwoławczy zauważa, że przypisany oskarżonemu cel tego działania nie ma znaczenia dla przypisanej oskarżonemu odpowiedzialności karnej. Na marginesie Sąd odwoławczy zauważa, też, że skoro Sąd przypisał oskarżonemu ciąg przestępstw, to kara wymierzona oskarżonemu powinna być nadzwyczajnie obostrzona, zgodnie z przepisamik.k.s., co nie będzie już jednak możliwe w dalszym postępowaniu z uwagi na brak zaskarżenia tego wyroku na niekorzyść oskarżonego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd zapozna się też szczegółowo z wykazem dowodów rzeczowych na kartach 310-311 pod poz. od 1 do 19, których przepadek orzeczono w punkcie 2 i poda prawidłowe podstawy orzeczenia tego przepadku, ustalając przy tym czy wszystkie wymienione tam dowody rzeczywiście mogą podlegać przepadkowi.

Wniosek

1
O zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od wszystkich zarzucanych mu czynów.

2
O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na konieczność przeprowadzenia w niniejszej sprawie na nowo przewodu w całości celem przesłuchania świadków:K. W.,M. O.,M. R. (1)iE. K.; celem analizy materiałów z kontroli operacyjnej pod kątem ustalenia przedmiotu paserstwa akcyzowego przypisanego oskarżonemu (pod kątem również ilości i wartości podatku narażonego na uszczuplenie) oraz celem zapoznania się z materiałami niejawnymi celem zweryfikowania legalności prowadzonej kontroli operacyjnej i celem wreszcie prawidłowego zakwalifikowania czynów przypisanych oskarżonemu, po dokonaniu bezbłędnych ustaleń faktycznych, konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☒art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Z uwagi na konieczność przeprowadzenia w niniejszej sprawie na nowo przewodu w całości celem przesłuchania świadków:K. W.,M. O.,M. R. (1)iE. K.; celem analizy materiałów z kontroli operacyjnej pod kątem ustalenia przedmiotu paserstwa akcyzowego przypisanego oskarżonemu (pod kątem również ilości i wartości podatku narażonego na uszczuplenie) oraz celem zapoznania się z materiałami niejawnymi celem zweryfikowania legalności prowadzonej kontroli operacyjnej i celem wreszcie prawidłowego zakwalifikowania czynów przypisanych oskarżonemu, po dokonaniu bezbłędnych ustaleń faktycznych, konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd I instancji przesłucha bezpośrednio świadków:K. W.,M. O.,M. R. (1)iE. K.. Podda wnikliwej analizie materiały z kontroli operacyjnej pod kątem ustalenia przedmiotu paserstwa akcyzowego przypisanego oskarżonemu (pod kątem również ilości i wartości podatku narażonego na uszczuplenie). Zapozna się z materiałami niejawnymi celem zweryfikowania legalności prowadzonej kontroli operacyjnej. Prawidłowo oceni zgromadzony materiał dowodowy i na jego podstawie poczyni prawdziwe ustalenia faktyczne. W przypadku ustalenia możliwości przypisania oskarżonemu przestępstwa, Sąd I instancji dokona prawidłowego zakwalifikowania czynów przypisanych ewentualnie oskarżonemu i prawidłowość tej kwalifikacji należycie uzasadni. Przy ocenie dowodów Sąd nie pominie także oceny wszystkich wyjaśnień oskarżonego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

7

PODPIS

Agata Wilczewska

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wina w zakresie przypisanych czynów.

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana