Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1498/21
Data wyroku: 2022-04-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Capik-Pater
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 ust. o emeryturach pomostowych

Sygn. aktVIII U 1498/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 kwietnia 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Anna Capik-Pater

Protokolant

Agata Kędzierawska

po rozpoznaniu w dniu13 kwietnia 2022 r. w Gliwicach
sprawyM. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oemeryturę pomostową
na skutek odwołaniaM. M.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia15 października 2021  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej począwszy od dnia 1 września 2021 roku.
(-) sędzia Anna Capik-Pater
Sygn. akt VIII U 1498/21

UZASADNIENIE
Decyzją z 15 października 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuM. M.prawa do emerytury pomostowej na podstawieart.4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych( tj. Dz.U. z 2018r. poz.1924 ), ponieważ ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat oraz przed dniem 1 stycznia 1999r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy lub art.32 i art.33 ustawy emerytalnej.
Organ rentowy wskazał, że do pracy w warunkach szczególnych zaliczył ubezpieczonemu 9 lat, 7 miesięcy i 4 dni, to jest okresy zatrudnienia ( po odliczeniu okresów niezdolności do pracy z powodu choroby ): od 3 marca 1999r. do 30 września 1999r., od 2 września 2002r. do 31 grudnia 2008r., od 13 marca 2018r. do 14 lipca 2018r. i od 16 lipca 2018r. do 31 grudnia 2020r., zgodnie ze złożonymi przez pracodawcę do ZUS drukami ZSWA.
Jednocześnie organ rentowy wskazał, że do stażu pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresów:
- od 15 października 1979r. do 30 kwietnia 1987r., gdyż ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, a w świadectwie pracy z 30 kwietnia 1987r. pracodawca nie wskazał czy wykonywana przez ubezpieczonego praca była pracą w szczególnych warunkach, a także pozostała dokumentacja nie pozwala na takie przyjęcie,
- od 1 czerwca 1987r. do 30 czerwca 1995r., ponieważ ubezpieczony nie przedłożył żadnej nowej dokumentacji, a w dołączonym do poprzedniego wniosku o emeryturę pomostową świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych z 29 maja 2017r. pracodawca nie określił charakteru wykonywanej pracy według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r., które również nie zostało powołane; nadto wykazane stanowisko pracy „ kierowca-mechanik samochodu ciężarowego pow. 3,5 t. ” jest niezgodne ze stanowiskiem wymienionym w dziale VIII, poz.2, pkt 5.
W odwołaniu od decyzji sprecyzowanym na rozprawie 13 kwietnia 2022r. ubezpieczony domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do emerytury pomostowejpo uprzednim zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnieniaod 1 czerwca 1987r. do 30 czerwca 1995r. oraz od 1 lipca 1995r. do 3 listopada 1997r. kiedy to faktycznie wykonywał pracę kolejno kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony i kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji zaskarżonej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyM. M.(...)ukończył 60 lat życia. Legitymujesię co najmniej 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, po dniu 31 grudnia 2008r. udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowych. Z dniem 31 sierpnia 2021r. rozwiązał stosunek pracy wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.wG..
Wniosek o emeryturę pomostową ubezpieczony złożył w dniu 1 września 2021r.i w rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję skarżoną.
Ubezpieczony także wcześniej starał się o przyznanie prawa do emerytury pomostowej i organ rentowy decyzją z 16 maja 2018r. odmówił prawa do świadczenia. Wyrokiem z 5 lipca 2018r. sygn. VIII U 2002/18 Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie w sytuacji, gdy ubezpieczony nie ukończył 60 roku życia, nie wykazał rozwiązania stosunku pracy. Wyrokiem z 30 października 2018r. sygn. III AUa 1914/18 Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację ubezpieczonego.
Ubezpieczony w okresie od 1 czerwca 1987r. do 30 czerwca 1995r. był zatrudnionywOśrodku (...)wG.w pełnym wymiarze czasu pracy. W świadectwie pracy z 30 czerwca 1995r. wykazano stanowisko ubezpieczonego: „ kierowca mechanik samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony, stanowisko zaliczone do szczególnych warunków zatrudnienie wg. Zarz. M.H.i P.M. nr 7/83 ( dz. VIII/poz.2/pkt5 ) ”. Zakład pracy sporządził dla ubezpieczonego w dniu 29 maja 2017r. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w którym zawarł adnotację, że ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowca mechanik samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony wymienionym w dziale VIII poz.2 pkt 5 ww. Zarządzenia.

Ośrodek (...)wG.był firmą wojskową doświadczalną należącą do(...). W firmie tej było zatrudnionych kilkunastu kierowców, a także osobno byli zatrudnieni mechanicy, którzy zajmowali się naprawą pojazdów w wyznaczonym do tego celu warsztacie. Ubezpieczonyw tej firmie wykonywał stale i w pełnym wymiarze tylko i wyłącznie pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony, a czasami jeździł autobusem. Ubezpieczony prowadził samochód ciężarowy markiS., którym przewoził rzeczy niezbędne do wozów, czołgów i maszyn wojskowych. Jeździł po terenie całego Śląska, a także w delegacjachdoS.,W.,G., gdzie znajdowały się zakłady wojskowe. Przychodziłdo pracy na godzinę 6:00, a gdy wyjeżdżał w delegacje to było to o godzinie 3:00 czy 4:00w nocy. Czasami w zastępstwie ubezpieczony jeździł autobusem. Był toA., który miał 46 miejsc, służący do przewozu pracowniczego. Ubezpieczony wyjeżdżał nim o godzinie 4:30 w kierunkuP.lubG.i przywoził pracowników fizycznych i umysłowych. Zajmowało to ok.40 minut. Pozostałą część dnia ubezpieczony jeździł samochodem ciężarowym. W takich dniach, pracę kończył po 10-12 godzinach, gdy odwoził także ludzi z pracy do domu. Ubezpieczony nie wykonywał pracy mechanika.
Razem z ubezpieczonym pracowali świadkowieA. B.,J. K..
W okresie od 1 lipca 1995r. do 3 listopada 1997r. ubezpieczony był zatrudnionyw Biurze(...)W. P.wG.na stanowisku kierowcy autobusu. W świadectwie pracy z 3 listopada 1997r. pracodawca wskazał, że ubezpieczony w powyższym okresie wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
Firma prowadziła przewozy międzynarodowe na zasadzie zezwolenia polskiegoi niemieckiego Ministerstwa – była to regularna linia dwa razy w tygodniu doN.. Do tego dochodziły także wycieczki. W okresie objętym sporem firma zatrudniała około czterech kierowców tylko w pełnym wymiarze czasu pracy, w tym ubezpieczonego. Byli to kierowcy autobusów takich jakN.,S.,V.,M., które miały po 50-55 miejsc.
Jeden kurs rozpoczynał się w piątek z noclegiem na miejscu. Wtedy wyjeżdżanoo godzinie 10:00 rano i jeżeli na granicy nie było kolejek, to na miejscu było się o godzinie 8:00 lub 9:00 w sobotę, w przypadku zaś kolejek to około godziny 12:00-14:00. Powrót następował w niedzielę i na miejscu w Polsce było się w takiej sytuacji w poniedziałek.Ten wyjazd obsługiwało dwóch kierowców. Drugi wyjazd następował we wtorek w trzech kierowców. Na miejscu wtedy było się w środę i powrót następował w czwartek. W okresie urlopowym jeździły trzy autobusy i każdy z kierowców miał dwa kursy w tygodniu.Jak kierowca nie pojechał na kurs regularny to obsługiwał wówczas wycieczki, które trwały 5-7 dni. To były wycieczki ze zwiedzaniem i one były od kwietnia do października.
Z zeznań świadkaW. P., właściciela ww. firmy, wynika, że nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące zatrudnienia ubezpieczonego, gdyż zostały one zniszczone.
Razem z ubezpieczonym pracował świadekD. Ż..
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego z(...)oraz z okresu pracy w Przedsiębiorstwie(...)wG., zeznań świadkówA. B.,J. K.,D. Ż.,W. P.oraz zeznań ubezpieczonego ( protokół elektroniczny z rozprawy z: 13 kwietnia 2022r. czas 00:09:14 – 01:12:59 ).
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków oraz zeznaniom ubezpieczonego, gdyż były one rzeczowe, logiczne, przekonujące, zasadniczo zgodne ze sobą i spójne ze zgromadzonąw sprawie dokumentacją. Świadkowie współpracowali z ubezpieczonym w okresie objętym sporem stąd niewątpliwie mają bezpośrednią i pewną wiedzę co do rzeczywiście wykonywanej przez niego pracy.
Sąd pominął dowód z zeznań świadkaR. S.wobec cofnięcia przez ubezpieczonego wniosku o jego przesłuchanie.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoM. M.zasługuje na uwzględnienie.
Ubezpieczony domagał się przyznania prawa do świadczenia na podstawieustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1924 ze zm.)
Zgodnie z art. 4 tejże ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełniałącznienastępujące warunki:

1
urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;

2
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5
przed dniem 1 stycznia 1999r.wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6
po dniu 31 grudnia 2008r.wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7
nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Należy podkreślić, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących. Instytucja wcześniejszej emerytury podlega ścisłej wykładni. Przesłanki nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych – wyroki Sądów Apelacyjnych: w Białymstoku z dnia 11 września 2012r., w sprawie III AUa 440/12, opublikowany w LEX Nr 1220435 oraz we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2012r., w sprawie III AUa 252/12, opublikowany w LEX Nr 1164689.
Zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychwynika, że jednym z warunków do przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999r. jak i po dniu 31 grudnia 2008r. Przed dniem 1 stycznia 1999r. może to być zarówno praca wymieniona w nowych wykazach prac (prace w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), jak i prace wymienione w załącznikach A lub B dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast po dniu 31 grudnia 2008r. muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione wyłącznie w nowych wykazach (praca w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych).
Ubezpieczony ukończył wiek 60 lat w dniu(...)., legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, po 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniuart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, w dniu 31 sierpnia 2021r. rozwiązał stosunek pracy. Są to okoliczności niesporne pomiędzy stronami.
Kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia czy ubezpieczony legitymuje się 15 - letnim okresem pracy w warunkach szczególnych oraz czy pracę w warunkach szczególnych w rozumieniuart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychlub art.32 i art.33 ustawy emerytalnej wykonywał przed 1 stycznia 1999r. Ubezpieczony domagał się zaliczenia jako takiej pracy zatrudnienia wOśrodku (...)wG.od 1 czerwca 1987r. do 30 czerwca 1995r. oraz wBiurze (...)W. P.wG.od 1 lipca 1995r. do 3 listopada 1997r.
W wykazie A dziale VIII poz. 2 wymieniono: „ Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych ( specjalnych ), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanychw ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów ”.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczonyw okresach spornych wykonywał pracę wymienioną w powyższym uregulowaniu. Ubezpieczony pracował bowiem w pierwszym zakładzie pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony i dodatkowo kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15, i nie wykonywał pracy mechanika samochodowego, natomiast w drugim okresie spornym wyłącznie jako kierowca autobusu powyżej 15 miejsc. Potwierdzają to w szczególności wiarygodne zeznania świadków oraz korelujące z nimi zeznania ubezpieczonego, a także zgromadzona w sprawie dokumentacja, a tu przede wszystkim wystawione przez zakłady pracy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych i świadectwo pracy zBiura (...)W. P.wG.z zawartą adnotacją o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych.
Po zaliczeniu powyższych okresów do pracy w warunkach szczególnych uznanej przez organ rentowy ( czy też zaliczeniu tylko pierwszego ze spornych okresów ), po wyłączeniu z nich okresów zwolnienia lekarskiego wykazanych w aktach ZUS, ubezpieczony legitymuje się wymaganym co najmniej 15 - letnim okresem takiej pracy, w tym udowodnił taką pracę wymienioną w art.32 i art.33 ustawy emerytalnej przed 1 stycznia 1999r. Zatem spełnia wszystkie przesłanki do przyznania mu prawa do dochodzonego świadczenia.
W konsekwencji Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej poczynającod 1 września 2021r., czyli od rozwiązania stosunku pracy, zgodnie zart.15 ustawyo emeryturach pomostowych.
(-) Sędzia Anna Capik-Pater