Sąd Okręgowy w Suwałkach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 294/22
Data wyroku: 2022-11-02 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II.Ka 294/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Olecku z dnia 19.04.2022r. w sprawie o sygn. akt
II.K 208/19

0.1.Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.1.Granice zaskarżenia

0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.0.1.Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany wart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

1.Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.1.Ustalenie faktów

0.0.1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

D. B. (1)

Sąd Odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego, nie dokonał odmiennych od Sądu Rejonowego ustaleń faktycznych sprawy.

0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

Nie dotyczy.

0.1.Ocena dowodów

0.0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Nie dotyczy.

0.0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Nie dotyczy.

1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia, tj.
1)art. 7 kpkiart. 410 kpkpoprzez zastosowanie przez Sąd I instancji nie swobodnej, a wybiórczej oceny dowodów, bez uwzględnienia przy ich ocenie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku sprawy skutkującej brakiem dążenia Sądu do wyjaśnienia okoliczności sprawy, przejawiającej się w przyjęciu przez Sąd I instancji, żeD. B. (1)wiedział, że wnioski kredytowe składane przezS. M. (1)we współpracy zK. W. (1)są oszukańcze, podczas, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego nie pozwala na postawienie takich wniosków,
2)art. 7 kpkorazart. 410 kpkpoprzez zastosowanie przez Sąd I instancji nie swobodnej, a wybiórczej oceny dowodów, bez uwzględnienia przy ich ocenie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku sprawy skutkującej brakiem dążenia do wyjaśnienia okoliczności sprawy polegającej na wskazaniu, iż dowodami będącymi podstawą ustalenia faktów były głównie wyjaśnieniaS. M. (1), którym Sąd dał wiarę w części, podczas gdy sposób życia ww. nie pozwalał za przyjęciem powyższego,
3)art. 46 § 1 kkpoprzez orzeczenie wobecD. B. (1)iS. M. (1)solidarnego obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz instytucji kredytowych określonych w XI wyroku kwot, podczas gdy przedmiotowy obowiązek jest niewspółmierny do przypisywanych oskarżonemu przestępstw.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd I instancji nie dopuścił się obrazy wskazywanych w apelacji przepisów. Analiza dowodów zgromadzonych w sprawie wskazuje, żeSąd meritiocenił prawidłowo całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w myślart. 7 kpki zgodnie zart. 410 kpk. Trudno przyjąć za apelującym, żeD. B. (1)prowadząc punkt pośrednictwa kredytowego(...), do którego wielokrotnie i sukcesywnie zgłaszała się (co najmniej dwunastokrotnie) pokrzywdzonaK. W. (1)celem zawarcia umów pożyczek, nie posiadał wiedzy o prawdziwym celu i skutku zawieranych umów. Niewiarygodne wręcz są twierdzenia apelującego, iżD. B. (1)nie wiedział, że wnioski o kredyt składane przez pokrzywdzoną są oszukańcze, gdy weźmiemy pod uwagę zeznaniaK. W., w których m.in. podawała, że po pierwszy kredyt udała się doD. B. (1), po tym jakS. M. (1)odbył samodzielnie rozmowę z oskarżonym. Pokrzywdzona podawała również, że zarównoS. M.jak iD. B. (1)mieli pełną świadomość że nie pracowała ona w(...)P.wO., a jedynie utrzymywała się z renty chorobowej, a mimo to oskarżony pozwalał jej na zaciąganie kolejnych kredytów bankowych, wszystkie dokumenty o kredyt były przygotowane już do podpisu pokrzywdzonej zanim pojawiała się ona w placówce prowadzonej przez oskarżonego po uzyskanie kolejnego kredytu. Z jej zeznań wynika że oskarżony oraz skazany już prawomocnie Sł.M.znali się doskonale, zwracali się do siebie po imieniu. W tym zakresie częściowe wyjaśnienia skazanegoS. M. (1)są zbieżne z zeznaniamiK. W.( obecnieK. K.).
Błędne są wobec powyższego twierdzenia skarżącego, iż dowodami będącymi podstawą ustalenia faktów w niniejszym postępowaniu były głównie wyjaśnieniaS. M. (1). Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał jednoznacznie, że wyjaśnieniomS. M. (1)dał wiarę jedynie w części, tj. w zakresie w jakim korespondowały one z zeznaniamiK. W. (1)i nie były z nimi sprzeczne. W tej sytuacji Sąd II instancji podzielił w całości dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę dowodów jak i ustalony stan faktyczny. Apelacja obrońcy oskarżonego nie dostarcza argumentów pozwalających na jego podważenie. Również subsumcja zachowania oskarżonego jako pomocnictwo do oszustwa nie budzi zastrzeżeń. Pomocnik działa „w zamiarze” a więc do wyczerpania znamion wystarczy zamiar ewentualny.
W zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego sprawcy należy również dodać że sugerowana przez obrońcę w toku rozprawy apelacyjnej możliwość zakwalifikowania zachowania oskarżonegoD. B.jedynie zart. 297 § 1 kkjest niemożliwa. Przepisart. 297 § 1 kkdo jego dokonania nie wymaga skutku w postaci niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego. Tak wiec realiach przedmiotowej sprawy w przypadku pokrzywdzenia instytucji finansowych konieczne byłoby kumulatywne zakwalifikowanie zachowania oskarżonego dodatkowo zart. 286 § 1 kk. Wobec kierunku apelacji jedynie na korzyść oskarżonego czynienie ustaleń a tym bardziej modyfikacja kwalifikacji prawnej na niekorzyść sprawcy jest niemożliwa.
W zakresie sformułowanego alternatywnie przez skarżącego wniosku o miarkowanie obowiązku naprawienia szkody zart. 46 kknależy uznać ów postulat za niedopuszczalny. OskarżonyD. B. (1)został skazany za pomocnictwo do oszustw zainicjowanych przez oskarżonegoS. M. (1)popełnionych na szkodę instytucji finansowych stąd też Sąd I instancji zasadnie na mocyart. 46 § 1 kkorzekł wobec oskarżonychS. M. (1)iD. B. (1)solidarny obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych instytucji kredytowych określonych w wyroku kwot.
Przepisart. 46 § 1 kkwprost wskazuje, że w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Odesłanie wprost dokodeksu cywilnegooznacza konieczność zastosowania normy zart. 422kc.Zgodnie z jego treścią za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. W orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się - Ponieważ to prawo cywilne rozstrzyga o zakresie odpowiedzialności osób współdziałających w przestępstwie, todo kręgu osób współodpowiedzialnych za szkodę należy zaliczyć zarówno przypadki sprawczego współdziałania w popełnianiu przestępstwa, jak też podżegania i pomocnictwa oraz skorzystania z przestępstwa(art. 422 KC) – porównaj: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2019r., sygn. akt II AKa 149/19.
Naprawienie szkody zart. 46 § 1 kkjest środkiem kompensacyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisykodeksu cywilnego(...) Skoro obowiązek naprawienia szkody zart. 46 § 1 kkorzeka się według przepisów prawa cywilnego, to zastosowanie znajdujeart. 441 § 1 kkzgodnie z którym, jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna. Dla rozstrzygania w tym zakresie nie ma przy tym znaczenia, czy współdziałający z oskarżonym odpowiadają w ramach tego samego postępowania, czy też w innym procesie, bądź z różnych przyczyn, postępowanie w stosunku do nich nie toczy się. Celem regulacjiart. 46 § 1 kkw brzmieniu tego przepisu obowiązującym od 1 lipca 2015 r. jest zabezpieczenie praw osób pokrzywdzonych, także w zakresie możliwości uzyskania naprawienia całości szkody w ramach postępowania karnego (...) - wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - II Wydział Karny z dnia 31 stycznia 2022r. , sygn. akt II.AKa 19/21.
Podzielając w całości powyższe argumenty, w sprawie brak było możliwości prawnych miarkowania wysokości obowiązku naprawienia szkody orzeczonej wyrokiem wobec oskarżonych. Mimo, iż wobecD. B. (1)Sąd I instancji przyjął pomocnictwo do dokonania oszustw jego odpowiedzialność wobec pokrzywdzonych jest solidarna z skazanym jużS. M. (1).

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów, ewentualnie
zmiana zaskarżonego wyroku w pkt XI poprzez uchylenie wobecD. B. (1)obowiązku naprawienia szkody w całości na rzecz wymienionych pokrzywdzonych instytucji kredytowych orzeczonego solidarnie zeS. M. (1)albo zmiana zaskarżonego wyroku w pkt XI poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w częściach, tj. w wysokości 10% całości szkody od oskarżonegoD. B. (1)i 90% całości szkody od oskarżonegoS. M.na rzecz instytucji kredytowych.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji wskazujące na sprawstwo oskarżonego nie mogły doprowadzić do jego uniewinnienia, albo też do zmniejszenia zasądzonych wyrokiem Sądu I instancji kwot solidarnego obowiązku naprawienia szkody wobec pokrzywdzonych instytucji finansowych. Skazanie za pomocnictwo do oszustw zart. 286 kkrodzi po stronie pomocnika solidarny obowiązek naprawienia szkody w całości ze sprawcą oszustw bez możliwości markowania wysokości tego obowiązku.

3.2.

Błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że oskarżony doprowadził do niekorzystnego rozporządzania mieniem instytucji kredytowych i ułatwieniaS. M.popełnienia zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów, podczas gdy udzielający pomocy musiał obejmować świadomością to, że podejmując określone czynności czyni to w odniesieniu do konkretnego czynu zabronionego, co nie zostało wykazane żadnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd I instancji nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, wszystkie zebrane dowody ocenił prawidłowo wywodząc słuszny wniosek w zakresie sprawstwa oskarżonegoD. B. (1)w popełnieniu przez niego czynów zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkna szkodę instytucji kredytowych wskazanych w wyroku poprzez posługiwanie się nierzetelnym oświadczeniem o zatrudnieniu i zarobkachK. W. (1). Już sam fakt wielokrotnego posługiwania się sfałszowanym dokumentem o zatrudnieniu, przygotowywania umów kredytowych, które nie miały pokrycia w dochodachK. W. (1), świadczy o tym, żeD. B. (1)jako pomocnik co najmniej godził się na skutek w postaci oszustwa zarówno pożyczkobiorcy, jak i instytucji finansowych, u których były zaciągane pożyczki. Dodatkowo argumentacja jak w pkt 3.1.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów, ewentualnie
zmiana zaskarżonego wyroku w pkt XI poprzez uchylenie wobecD. B. (1)obowiązku naprawienia szkody w całości na rzecz wymienionych pokrzywdzonych instytucji kredytowych orzeczonego solidarnie zeS. M. (1)albo zmiana zaskarżonego wyroku w pkt XI poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w częściach, tj. w wysokości 10% całości szkody od oskarżonegoD. B. (1)i 90% całości szkody od oskarżonegoS. M.na rzecz instytucji kredytowych.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność wniosków determinuje powyższa ocena stawianych zarzutów.

1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Nie dotyczy.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Nie dotyczy.

1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Olecku z dnia 19.04.2022r. w sprawie II.K 208/19 w całości.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Prawidłowe ustalenia faktyczne i prawne, które doprowadziły do słusznych wniosków w zakresie wyczerpania przez oskarżonego znamion zarzucanych mu czynów zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kk. Orzeczona kara, środek kompensacyjny adekwatne do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionych czynów oraz roli sprawcy w przestępczym procederze.

0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Nie dotyczy.

Zwięźle o powodach zmiany

Nie dotyczy.

0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

Nie dotyczy.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy.

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy.

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

Nie dotyczy.

5.3.1.4.1.

Nie dotyczy.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy.

0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Nie dotyczy.

0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Nie dotyczy.

1.Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Kierując się względami słuszności, Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Rozstrzygniecie to wydał na podstawieart. 634 kpkw zw. zart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych(tj. Dz.U. Nr 49, poz. 223)

1.PODPIS

Sędzia SO Marcin Walczuk

0.1.Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

- skazanieD. B. (1)za zarzucane mu czyny,
- orzeczenie solidarnego obowiązku naprawienia szkody

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany wart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana