Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGa 287/21
Data wyroku: 2022-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Krężołek
Słowa kluczowe: Dzierżawa
Podstawa prawna: 693 kc
Teza: Po myśli art. 354 par 2 kc obowiązek współdziałania przy wykonywaniu zobowiązania przez dłużnika obciąża wierzyciela. W ramach jego realizacji , zważywszy na usprawiedliwiony interes kontrahenta nie powinien czynić nic takiego, co by wykonanie zobowiązania przez niego utrudniało lub udaremniało. Natomiast , co do zasady, wierzyciel nie jest zobowiązany podejmować współdziałania w formie czynnej , chyba , że wynika to z właściwości zobowiązania , strony przewidziały go w umowie lub też ma ustawową podstawę. Nie podjęcie pozytywnych czynności współdziałania z dłużnikiem nigdy nie rodzi umownej odpowiedzialności samego wierzyciela wobec kontrahenta ale może wpłynąć na ograniczenie zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej dłużnika za niewłaściwe wykonanie zobowiązania albo też prowadzić, w skrajnych przypadkach do jej zniesienia.

Niniejszy dokument nie stanowi doręczenia w trybie art. 15 zzs9ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U.2021, poz. 1842)
Sygn. akt I AGa 287/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2022 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant:

Michał Góral

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2022 r. w Krakowie
sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości(...) S.A.z siedzibąwK.w upadłości
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.
o zapłatę
na skutek apelacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt IX GC 250/21

1
oddala apelację;

2
zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

SSA Grzegorz Krężołek
Sygn. akt I AGa 287/21

UZASADNIENIE
Syndyk Masy Upadłości(...) spółki akcyjnejw upadłości wK., domagał się zasądzenia od strony pozwanej(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.kwoty 400.478,68 zł. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od sum cząstkowych i terminów wskazanych w żądaniu.
Wniósł także o obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania .
Uzasadniając żądanie twierdził , iż dochodzona należność ma swoją podstawę w zawartej przez strony umowy dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa i odpowiada należności z tytułu niezapłaconego przez pozwaną spółkę czynszu dzierżawnego za miesiąc maj 2020r oraz nie zapłaconej , obciążającej pozwaną opłaty za użytkowanie wieczyste , należnej za pierwszy kwartał 2020r.
Nakazem zapłaty wydanym w dniu 6 października 2020 roku żądanie syndyka zostało uwzględnione w całości.
(...)w sprzeciwie od tego orzeczenia, negując je w całości, domagała się oddalenia powództwa.
W swoim stanowisku wskazała ,iż na podstawie umowy zawartej przez strony płaci stronie przeciwnej czynsz dzierżawny w wysokości 200.000 zł. netto miesięcznie. Ponadto, zapewnia masie upadłości przychód, a dzierżawa sklepu pozwala zachować wartość jedynej zorganizowanej części przedsiębiorstwa upadłego.
W tych okolicznościach żądanie syndyka jest przejawem nadużycia prawa podmiotowego.
Podkreślała ,że roszczenia dochodzone pozwem zostały w znacznej części zaspokojone , za wyjątkiem sumy 154.478,68 zł., którą(...)neguje co do zasady, jako mającą stanowić jej zobowiązanie z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste.
Wzrosła ona - w porównaniu z pierwotną wysokością , w czasie kiedy strony zawierały umowę, niemal dwukrotnie, a syndyk nie wyjaśnił czy dochował należytej staranności i złożył odwołanie od decyzji ustalającej jej nową wysokość do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Brak takiej informacji wobec dzierżawcy świadczy o braku współdziałania wierzyciela z dłużnikiem przy wykonywaniu zobowiązania.
W piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2021 r. strona powodowa oświadczyła po pierwsze, że :
– wobec uregulowania przez pozwaną roszczeń po wytoczeniu powództwa – cofa pozew w zakresie kwoty 246.000 zł, w pozostałym zakresie podtrzymując je,
- w odniesieniu do stanowiska pozwanej spółki, zaprzeczając jej argumentacji podnosiła , iż postanowienie umowne dotyczące obowiązku pokrywania przez dzierżawcę opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nie dotoczyło jedynie takiej jej wysokości ,która obowiązywała w czasie podpisywania umowy przez strony. Twierdziła , żespółka (...)powinna była zdawać sobie sprawę , iż opłata ta może wzrastać w następstwie zwiększenia wartości nieruchomości , którą dzierżawi. Syndyk wskazał także na to , iż nie było rzeczywistych - merytorycznych - podstaw do wnoszenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta, określającej nową wysokość tej opłaty ,tym bardziej , że wycena jej wartości dokonana w postepowaniu upadłościowym była jeszcze wyższa od tej , którą organ administracyjny przyjął za podstawę do określenia opłaty w zwiększonej wysokości.
Na rozprawie w dniu 25 maja 2021 roku strona powodowa podtrzymała żądanie zasądzenia odsetek w następującym brzmieniu:

-

od kwoty 246.000 zł. od dnia 16 maja 2020 do dnia 3 sierpnia 2020 roku,

od kwoty 146.000 zł. od dnia 4 sierpnia 2020 roku do dnia 17 sierpnia 2020 roku,

od kwoty 100.000 zł. od dnia 18 sierpnia 2020 roku do dnia 19 sierpnia 2020 roku,

Ostatecznie, syndyk wniósł o zasądzenie kwoty 150.197,33 zł. z tytułu zwrotu opłaty za użytkowanie wieczystedziałek (...)- odpowiadającej tej należności za pierwszy kwartał 2020 roku oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od sum i terminów określonych podczas wskazanej wyżej rozprawy.
Wyrokiem z dnia 25 maja 2021r Sąd Okręgowy w Krakowie :
- zasądził od strony pozwanej(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.na rzecz powoda Syndyka Masy Upadłości(...) S.A.w upadłości z siedzibą wK.kwotę 150197,33 zł. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie
- od kwoty 150197,33 zł. od dnia 11 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty,
- od kwoty 246000,00 zł. od dnia 16 maja 2020 roku do dnia 3 sierpnia 2020 roku,
- od kwoty 146000,00 zł. od dnia 4 sierpnia 2020 roku do dnia 17 sierpnia 2020 roku,
- od kwoty 100000,00 zł. od dnia 18 sierpnia 2020 roku do dnia 19 sierpnia 2020 roku[ pkt 1]
- w pozostałym zakresie umarzył postępowanie[ pkt 2] oraz
-zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 30841,00 zł. ,tytułem zwrotu kosztów procesu.[ pkt 3 sentencji wyroku ].
Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :
W dniu 20 lutego 2017 r. strony zawarły umowę dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa, której przedmiotem był pawilon handlowy przyul. (...)wK.wraz z całym wyposażeniem umożliwiającym prowadzenie działalności handlowej, położony na nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)wraz z parkingiem położonym na nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...).
Zgodnie z ust. 3 pkt 3.3 tej umowy, strony ustaliły czynsz dzierżawny na kwotę 246.000 zł brutto miesięcznie.
Dzierżawca był zobowiązany do ponoszenia wszelkich opłat związanych z korzystaniem z lokali wchodzących w skład przedmiotu dzierżawy, w tym opłacania opłaty za użytkowanie wieczyste. Podstawą dla tego ostatniego obowiązku było postanowienie zawarte w ust.3 pkt. 3.6 lit. d.) umowy.
Czynsz dzierżawny miał być płatny z góry, w terminie do 15 dnia każdego miesiąca, przy czym zobowiązanie do zapłaty czynszu nie stawało się wymagalne wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia doręczenia dzierżawcy przez wydzierżawiającego stosownej faktury VAT ( ust. 3 pkt 3.2). Z kolei opłata z tytułu użytkowania wieczystego miała być wnoszona w terminie 7 dni od dnia otrzymania faktury lub innego stosownego dokumentu księgowego, wystawionego przez wydzierżawiającego. Wynikało to z brzmienia ust. 3 pkt 3. 7 umowy.
Nieruchomość objętaksięgą wieczystą nr (...)składa się zdziałki nr (...)i ma powierzchnię 11349,0000 m2.
Nieruchomość objętaksięgą wieczystą nr (...)składa się zdziałki nr (...)i ma powierzchnię 723,0000 m2.
Z dalszej części ustaleń wynika , iż w dniu 6 grudnia 2017r Prezydent MiastaK., pismem skierowanym do(...) Spółka AkcyjnawK., wypowiedział dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)w wysokości 260.560,32 zł oraz zaoferował nową opłatę roczną w wysokości 3% wartości gruntu wynoszącą 470.345,70 zł.
Decyzja została uzasadniona zmianą wartości gruntu, a za jej podstawę przyjęto wycenę tej wartości sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego w formie operatu szacunkowego. Analogiczne wypowiedzenie dotyczyło drugiej z działek - objętejksięgą wieczystą nr (...)– dotychczasowa opłata wynosiła 17.031,84 zł, natomiast nowa 18.100,86 zł. Żadne z nich nie zostało przez użytkownika wieczystego zaskarżone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Syndyk wystawił stronie powodowej następujące faktury VAT za sporny okres:

-

FV nr(...)z dnia 4 maja 2020 roku – na kwotę 246.000 zł, obejmującej należność z tytułu czynszu dzierżawnego za miesiąc maj 2020r oraz

FV nr(...)z dnia 31 marca 2020 roku – na kwotę 154.478,68 zł, tytułem opłaty za użytkowanie wieczyste za okres pierwszego kwartału 2020r.

Obydwie faktury zostały doręczone i podpisane przez przedstawiciela strony pozwanej.
Faktura za użytkowanie wieczyste dotyczyła łącznie dwóch dzierżawionych działek.
Na skutek błędu, dla rozliczeń ze stroną pozwaną w dokumentach wpisanodziałkę (...)– i wyliczoną dla niej kwoty opłaty, a niedziałkę (...)– faktycznie objętą umową stron. Opłata za użytkowanie wieczystedziałki (...)wynosiła, za rok 2020 32.023,96 zł. (rata: 8.005,99 zł;). Opłata za użytkowanie wieczystedziałki (...)wynosiła natomiast za rok 2020, 18.100,36 zł. (rata: 4.525,09 zł) Doliczając do podanych wysokości opłat należny podatek VAT (23%) oraz odejmując wyższą wysokość opłaty od niższej (należnej) otrzymuje się kwotę 4.281,36 zł.
Pismem z dnia 4 czerwca 2020 roku strona powodowa wezwała stronę pozwaną do zapłaty łącznej kwoty 546.907,95 zł wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie następujących faktur:

-

(...)(termin zapłaty: 7 kwietnia 2020 r.) na kwotę 429,27 zł;

(...)(termin zapłaty: 7 kwietnia 2020 r.) na kwotę 154.478,68 zł;

(...)(termin zapłaty: 9 kwietnia 2020 r.) na kwotę 146.000,00 zł;

(...)(termin zapłaty: 11 maja 2020 r.) na kwotę 246.000,00 zł;

(...)(termin zapłaty: 21 maja 2020 r.) na kwotę 1.644,07 zł.

w terminie trzech dni na rachunek bankowy masy upadłości, pod rygorem wszczęcia postępowania sądowego.
Pismo zostało odebrane przez stronę pozwaną w dniu 5 czerwca 2020 roku.
Przelewami z dni 31 lipca 2020 roku (wpłata 100 tys. zł.), 14 sierpnia 2020 roku ( (wpłata 46 tys. zł.) oraz 19 sierpnia 2020 roku (wpłata 100 tys. zł.)spółka (...)zapłaciła należność stwierdzonafakturą nr. (...)odpowiadającą czynszowi dzierżawnemu za maj 2020 roku.
Ocenę prawną roszczeń strony powodowej [po ich ostatecznym ukształtowaniu w zakresie wysokości i podstawy faktycznej] , która doprowadziła Sąd I instancji do uznania , iż są one usprawiedliwione , oparł na twierdzeniach i wnioskach , które można podsumować w następujący sposób:
a/ strony łączył stosunek zobowiązaniowy wynikający z umowy dzierżawy zawartej w dniu 20 lutego 2017r.Fakt zawarcia umowy ani treść jej postanowień nie budzą wątpliwości Sądu, tym bardziej , iż strony również nie zgłaszały żadnych zastrzeżeń w tym zakresie.
Spółkę (...)obciążał , zgodnie z postanowieniami umowy, obowiązek zapłaty nie tylko czynszu dzierżawnego, ale również innych opłat związanych z korzystaniem z nieruchomości.
Była ona m.in. zobowiązana do zapłaty opłaty za użytkowanie wieczyste, co jednoznacznie wynika z postanowienia objętego ust. 3.6 lit. d) umowy,
b/ zobowiązanie do zapłaty tego świadczenia nie było obwarowane żadnymi dodatkowymi warunkami. Strony nie umówiły się , iż wydzierżawiający będzie informował druga stronę o ewentualnych zmianach jej wysokości, ani w jakiej formie ma to czynić. Ze wskazanego postanowienia ani też z żadnej innej części umowy nie wynika też , iż strona pozwana była zobowiązana do zapłaty opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jedynie w pierwotnej wysokości, takiej jaka obowiązywała w dniu zawarcia umowy. Kwota należna z tego tytułu nie została w treści umowy z 20 lutego2017r wskazana,
c/spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...), nie kwestionowała swojego zobowiązania z tego tytułu aż do momentu, gdy zaległości finansowe stały się przedmiotem sporu pomiędzy nią a syndykiem. Stąd Sąd I instancji sformułował wniosek zgodnie z którym rzeczywistym powodem opóźnień w zapłacie była nie wątpliwość co do tego czy opłata roczna za użytkowanie wieczyste we wskazanej wysokości obciąża ją wobec drugiej strony ale to, iż pozwana że spółka miała problemy z płynnością finansową,
d/ nie są uzasadnione i nie wpływają na ocenę roszczeń syndyka zarzuty strony pozwanej, iż powód nie wykazał się należytą starannością w wykonaniu swojego zobowiązania umownego albowiem nie złożył odwołania od decyzji Prezydenta Miasta podnoszącej wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, a także nie poinformował strony pozwanej o możliwości, a potem o fakcie wzrostu tej opłaty.
Zdaniem Sądu I instancji powszechnie wiadomo, iż do takich zmian może dochodzić, co wynika zustawy o gospodarce nieruchomościami. Podstawą takiej aktualizacji jest zmiana wartości nieruchomości.
W świetle ustalonych w sprawie faktów nie było uzasadnionych podstaw aby decyzje Prezydenta kwestionować w trybie przewidzianym przez tę ustawę. Sąd zwrócił przy tym uwagę na okoliczność ,iż pozwana nie odwoływała się do okoliczności wskazujących na to , że nie było podstaw do wszczęcia przez organ administracji samorządowej procedury podwyższenia opłaty, a szczególności nie twierdziła, że do podwyższenia wartości nieruchomości wykorzystywanych przez nią na podstawie umowy, nie doszło.
Nie można w tych okolicznościach uznawać, podzielając zarzut pozwanej spółki , iż syndyk był zobowiązany pomimo braku realnych podstaw ,pomimo to, wdrożyć procedurę odwoławczą ,
e/ powołując się na profesjonalny charakter działalności prowadzonej przez spółkę - dzierżawcę i wskazując na treśćart. 355 kc., Sąd I instancji podnosił także , iż powinna była zdawać sobie sprawę, że do tego typu podwyżek może dochodzić. Pomimo to w żaden sposób nie zabezpieczyła umownie swoich interesów majątkowych przed ich skutkami w relacji obligacyjnej z syndykiem masy upadłości(...) SA.,
f/ nie uzasadniony jest również zarzut strony pozwanej , iż dochodzenie przez powoda zgłoszonych roszczeń należy oceniać jako przejaw nadużycia prawa podmiotowego. Strona pozwana nie wykazała w żaden sposób, by działanie strony powodowej sprzeciwiało się zasadom współżycia społecznego, a szczególności nie określiła którą regułę mieszczącą się w granicach tej klauzuli generalnej dochodząc swojej pretensji finansowej wobec dzierżawcy, w ten sposób naruszyła. Nie można zasadnie upatrywać trafności tego zarzutu w tym , iż syndyk zdecydował się na złożenie pozwu mimo , że strony deklarowały w umowie zawartej pomiędzy sobą, polubowne rozwiązywanie sporów powstałych na jej tle,
g/ wobec popadnięcia przezspółkę (...)w opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, powodowi przysługuje roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych/za opóźnienie/ na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.
Biorąc pod uwagę daty wystawienia faktur i terminy zapłaty przewidziane w umowie ( ust. 3 pkt 3.2 i 3.7) spółka pozostawała w opóźnieniu już w dniach, które stanowiły początek okresu ich naliczania przez oponenta procesowego.
Wpłaty dokonywane przez dłużniczkę na poczet długu zmniejszały stopniowo roszczenie główne strony powodowej, a zatem i kwoty od których naliczane były należności odsetkowe.
W konsekwencji Sąd I instancji ocenił żądanie syndyka w zakresie w jakim , co do należnością głównej oraz odsetek podtrzymywał je po uprzednich aktach dyspozycji przedmiotem procesu , jako usprawiedliwione .
Motywując treść puntu 2 sentencji wyroku , Sąd Okręgowy wskazał , iż powodem umorzenia postępowania w części było cofnięcie pozwu dokonywane przez syndyka w toku sporu .
Było ono następstwem spełnienia części dochodzonego roszczenia przez stronę pozwaną (co do kwoty 246.000 zł.) oraz korektą wysokości roszczeń strony powodowej z uwagi na wspomnianą wyżej pomyłkę księgową ( ustaloną w postępowaniu na kwotę 4.281,36 zł.).Sąd zwrócił przy tym uwagę , że pierwsza wpłata na poczet tego zobowiązania przezspółkę (...), nastąpiła już po dacie wniesienia pozwu.
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu była normaart. 100 zdanie drugie kpc. Stosując ją Sąd Okręgowy obciążył nimi w całości stronę pozwaną uznając , że syndyk uległ w procesie tylko w niewielkim zakresie , a mianowicie co do kwoty 4.281,36 zł.
Cofniecie powództwa w pozostałej części / w zakresie kwoty 246.000 zł./ nie może być traktowane jako porażka procesowa albowiem wynikało z zaspokojenia przez dłużnika tej części jej roszczenia w toku procesu.
Dalszą część tego elementu motywów Sąd poświęcił wskazaniu jakie elementy składowe złożyły się na sumę obciążającą z tego tytułuspółkę (...).
W apelacji od tego orzeczenia strona pozwana , obejmując jej zakresem punkty 1 i 3 jego sentencji , formułując jej wniosek ,postulowała wydanie przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie oddalone w całości , a syndyk obciążony na rzecz skarżącej kosztami procesu oraz postępowania przed Sądem II instancji.
Jako wniosek ewentualny sformułowała żądanie uchylenia kwestionowanego wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :
- naruszenia prawa procesowego , ma to :
a/art. 233 par. 1 kpcjako następstwa niezasadnego przyjęcia , iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wystarcza do stwierdzenia ,iż roszczenie syndyka jest uzasadnione w oparciu o jego twierdzenia , dokumenty przez niego przedstawione oraz zeznania zgłoszonego przez niezeń świadkaT. C.,
b/art. 2352kpcwobec pomięcia wniosków dowodowych strony pozwanej o przesłuchanie prezesa jej zarządu oraz świadkówD. S.iR. D.,
- naruszenia prawa materialnego wobec niezastosowania przepisuart. 65 par. 2 kcprzy ocenie treści umowy zawartej przez strony w dniu 20 lutego 2017r i oparcie analizy jej postanowień tylko na literalnymi ich brzmieniu,
Strona pozwana domagała się przeprowadzenia wskazanych wyżej dowodów w postępowaniu przed Sądem II instancji przy czym na rozprawie w dniu 28 lutego 2022r / k. 245 v akt / zawodowy pełnomocnik spółki wnosił abyT. Ż.był przesłuchany w charakterze świadka [ a nie strony ] albowiem nie pełni w(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.żadnej funkcji w jej organie zarządzającym.
Strona powodowa , odpowiadając na apelację domagała się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia pozwanej kosztami postępowania przed Sądem II instancji .
Sprzeciwiła się także prowadzeniu dowodów osobowych w postępowaniu apelacyjnym.
Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny rozważył :
Środek odwoławczy nie jest uzasadniony albowiem nie można podzielić żadnego z zarzutów na jakich został oparty.
Nie ma racji pozwana spółka formułując zarzuty procesowe.
Zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.
Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.
Trzeba też dodać , iż bez podniesienia w apelacji takiego zarzutu –Sąd Odwoławczy nie może rozważać z urzędu- uchybień prawu procesowemu popełnionych przez sąd pierwszej instancji, choćby miały wpływ na wynik sprawy.
/ por. także w tej materii wskazany jedynie dla przykładu , wyrażający zbieżny z zaprezentowanym pogląd, judykat Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2020r , sygn. III UK 293/19- powołany za zbiorem Lex /.
Biorąc pod rozwagę to generalium za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd I instancjiart. 233 par. 1 kpc, w sposób opisany przez skarżącą w jego motywach oraz ściśle z nim powiązany zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.
Formułując je strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.
Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.
/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/ .
Nawet w sytuacji w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normyart. 233 §1 kpc, pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony.
Dopóty ,dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .
To, w jaki sposób strona pozwana motywuje jego realizację , a w konsekwencji zarzuca także nieprawidłowość błędu w ustaleniach faktycznych dokonanych przez Sąd Okręgowy , wyklucza uznanie ich za uzasadnione.
W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte twierdzonym błędem ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , jego zdaniem poprawnej. W jej świetle spółka, zważywszy na zaniechania po stronie oponenta procesowego , których dopuścił się przy wykonywaniu zobowiązania umownego przez skarżącą , a także wobec uzgodnień stron na temat warunków na jakich ma być realizowana dzierżawa zorganizowanej części przedsiębiorstwa upadłej powinna być uznana za wolną od odpowiedzialności za zapłatę świadczenia z tytułu opłaty rocznej za I kwartał 2020r. w podwyższonej wysokości.
Nieprawidłowość Sądu , na której oparty jest ten oraz zarzut wady ustaleń, zgodnie z argumentacja apelantki - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji relewantnych dla rozstrzygnięcia zdarzeń , afirmowanej przezspółkę (...), a oparł się na tych dowodach , które dla wykazania swojego stanowiska przedstawił syndyk masy upadłości.
Samo zanegowanie ich wartości dowodowej nie jest wystarczające dla uznania , z przyuczy o których była mowa wyżej , iż weryfikowane zarzuty ssą usprawiedliwione.
Już stwierdzenie takiego sposobu ich motywowania, wystarcza dla oparcia ich obu.
Wobec tego jedynie dla porządku wskazać należy , że w sytuacji gdy wersji faktów uznawanych przez skarżącą za odpowiadające rzeczywistości , w tym dotyczących uzgodnień odnoszących się do wysokości świadczenia z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste , która miała obciążać spółkę dzierżawcę, stanowczo oponuje druga strona sporu, obowiązkiem pozwanej było ich dowiedzenie.
Obowiązkowi temuspółka (...)nie sprostała , co więcej , mając taką możliwość, nie kwestionowała decyzji nie uwzględnieniu przez Sąd I instancji jej osobowych wniosków dowodowych, zgłoszonych w sprzeciwie od nakazu zapłaty.
Na rozprawę w dniu 25 maja 2021r , podczas której Sąd I instancji prowadził postępowanie dowodowe nikt z reprezentantów strony pozwanej nie stawił się mimo prawidłowego wezwania. Na rozprawie Sąd planował przeprowadzenie dowodu z przesłuchania reprezentanta skarżącej w charakterze strony. Wynika to wprost z treści samego wezwania na rozprawę do którego dołączone zostały pouczenia m. in. o skutkach niestawiennictwa
/ por k. 124 , 127 , 131 i 160 akt/.
Nie może wobec opisanych zaniechań tym bardziej apelująca zasadnie twierdzić , że dokonanie ustaleń na podstawie treści dowodów powołanych przez drugą stronę, potwierdza realizację stawianych zarzutów.
Nie jest usprawiedliwiony także , w tych okolicznościach, zarzut naruszeniaart. 2352kpcwobec pominięcia wniosków dowodowych zgłoszonych przez pozwaną.
Trzeba także w tym kontekście dostrzec , że na etapie postępowania odwoławczego strona pozwana była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, będącego radca prawnym.
W warunkach , gdy zgłosił on swój udział w tym charakterze dopiero na drugie z rozpraw apelacyjnych / por k. 243 i 245 akt /, nie uzupełnił   środka odwoławczego złożonego samodzielnie przez pozwaną spółkę o wniosek oparty naart. 380 kpco rozpoznanie przez Sąd drugiej instancji postanowienia o nie przeprowadzeniu wskazanych przez skarżącą dowodów.
/ por. w tej kwestii także stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 17 grudnia 2009, sygn. IV CSK 270/09 , powołanym za zbiorem Lex /.
Zatem Sąd II instancji nie był uprawniony do przeprowadzania oceny tego orzeczenia, a tym samym był obowiązany uznać ,iż żądanie ich przeprowadzenia dopiero w postępowaniu odwoławczym jest żądaniem spóźnionym w rozumieniuart. 381 kpc.
Ocena zgodnie z którą żaden z ocenianych zarzutów nie jest trafny ma to następstwo, iż ustalenia faktyczne / uznane przez Sąd I instancji w zakresie w jakim były doniosłe dla rozstrzygnięcia za wzajemnie niesporne albo wynikające z treści dokumentów , których wiarygodność nie była podważana / Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.
Nie ma równie racji skarżąca, podnosząc zarzut materialny naruszeniaart. 65 par. 2 kc.
Zwrócić należy na wstępie uwagę , że w toku sporu , w motywach apelacji , a w szczególności w motywach tego zarzutu(...)koncentrowała się na zagadnieniu podstaw obciążającej jej opłaty za użytkowanie wieczyste , i przypisanym jej obowiązku zapłaty tej należności , w wysokości określonej za pierwszy kwartał 2020r., upatrywała wady sposobu rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy.
Wobec tego Sąd II instancji do tego zagadnienia , przez pryzmat postawionego przez skarżącą zarzutu materialnego, odnosił będzie jego ocenę.
Treść postanowienia pkt 3.6 lit d/ umowy zawartej przez strony w dniu 20 lutego 2017r jest jednoznaczna i nakłada na dzierżawcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa , naówczas pozostającej w restrukturyzacji(...) SAwK., obowiązek ponoszenia całości opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu, stanowiącego działki zajęte pod infrastrukturę przedmiotu dzierżawy.
Z postanowienia tego wynika , iż zapłata ma następować w oparciu o refakturę / lub inny dokument rozliczeniowy/ wystawianą przez podmiot wydzierżawiający.
Ani z treści innych postanowień umownych ani z dowodów przeprowadzonych w postępowaniu nie wynika aby zgodnie z wolą stron wyrażoną w czasie zawierania umowy czy też na dalszym etapie relacji umownych / także po dacie , gdy status dzierżawcy uzyskał syndyk masy upadłości(...) SA, obowiązek ten po stronie apelującej był ograniczony ilościowo tylko do takiego świadczenia z tego tytułu , który podpowiadał wysokości opłaty aktualnej w dacie jej zawierania.
Nawet z twierdzeń strony pozwanej zawartych w sprzeciwie od nakazu zapłaty czy też formułowanych już w trakcie sporu nie wynikało , iż tak rozumiała treść tego postanowienia umownego albo też zabiegała u wydzierżawiającego o wyjaśnienie pojawiającej się w tym zakresie wątpliwości , a tym bardziej o to aby postanowienie to zmienić w sposób , który odpowiadałby obecnemu stanowisku skarżącej w odniesieniu do rozmiaru ilościowego tego obowiązku wobec drugiej strony.
Z treści umowy zawartej przez strony nie wynika też obowiązek informowania przez wydzierżawiającego pozwanej o zmianie wysokości tej należności w następstwie wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty przez Prezydenta MiastaK..
Trafnie Sąd I instancji zwrócił uwagę , iż także w tym zakresie(...)nie zadbała o zabezpieczenie swojego interesu umownego.
Trzeba też dostrzec , iż w odniesieniu do niego nie przedsiębrała kroków służących ustanowieniu takiego zabezpieczenia także w czasie kiedy umowa była jeż realizowana.
Nie ubiegała się wobec najpierw(...) SAw restrukturyzacji a potem wobec syndyka o informacje na temat postępowań , których wynik mógłby wpłynąć na wysokość jej zobowiązań wobec wydzierżawiającego , ani też , nawet w warunkach gdy już dowiedziała się ich zwiększeniu w następstwie wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, nie podjęła żadnych kroków w celu zakończenia łączącego strony sporu stosunku obligacyjnego z którego obowiązek taki wynikał.
Nie można też tracić z pola widzenia i w ramach prowadzonej oceny tego zagadnienia nie uwzględniać , że pozwana spółka nie wskazała w roku sporu , nawet w formie twierdzenia, na taką okoliczność , która uzasadniałaby wniosek , iż złożenie odwołania do SKO wobec decyzji Prezydenta o wypowiedzeniu dotychczasowej wysokości opłaty i propozycji podwyższenia jej miało merytoryczne podstawy /przyczyny /- a wobec tego mogło potencjalnie odnieść skutek korzystny z punktu widzenia interesu umownego skarżącej.
Wobec tego za poprawną należy uznać, zawartą w motywach zaskarżonego wyroku konstatację Sądu I instancji , zgodnie z którą kwestionowanie tego obowiązku przez stronę pozwaną nie wynika z uprawnionej interpretacji tego postanowienia umownego , na podstawie której syndyk dochodzi opłaty w wysokości oznaczonej w żądaniu pozwu ale stąd że(...)miała trudności finansowe w spełnieniu tego świadczenia.
Pozwana nie dowiodła w postępowaniu faktów , które mogłyby wskazywać , że strony chciały i inaczej oznaczyły granice tego obowiązku z uwagi na to , że umowa dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa była tylko jednym z elementów szerszego planu gospodarczego dotyczącego wykorzystania składników majątkowych upadłej(...) SA, które to zmierzenie szeroko opisuje w motywach środka odwoławczego.
Jej depozycje w tym zakresie pozostały jedynie w sferze twierdzeń , które zostały zanegowane przez stronę przeciwną.
Nie może też zasadnie pozwana spółka łączyć omawianego zarzutu z twierdzeniami o braku współdziałania syndyka przy wykonywaniu przez nią zobowiązania umownego czy też tymi , które [ chociaż argumentacyjnie nierozwinięte ] miały świadczyć o tym , iż syndyk dochodząc roszczenia , dopuszcza się nadużycia prawa podmiotowego.
W odniesieniu do tego ostatnio wymienionego zagadnienia zauważyć trzeba, iż skarżąca nie wskazuje, w sposób nie budzący wątpliwości , na czym to nadużycie miałoby polegać i która z zasad składających się na klauzulę generalną zart. 5 kcw ten sposób została przez stronę powodową naruszona.
O ile dostrzegać to nadużycie / a taka sugestię można odczytać z treści motywów apelacji / w tym , że syndyk nie zmierzał przed wszczęciem procesu do polubownego zakończenia sporu , to argument ten należy odeprzeć już chociażby z tej przyczyny, że przebieg postępowania rozpoznawczego wykluczył celowość poprzedzania etapu sporu przed Sądem , etapem polubownej jego likwidacji.
Sąd I instancji z własnej inicjatywy skierował strony do mediacji , która żadnego efektu nie przyniosła. / por .postanowienie z dnia 29 marca 2021r k. 118 akt oraz k. 119-121 akt /.
Nie można też podzielić stanowiska strony skarżącej , która upatruje podstawy do zwolnienia jej pod obowiązku zapłaty dochodzone przez syndyka należności z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, w braku współdziałania strony powodowej w wykonywaniu przez apelującą zobowiązani umownego.
Przypominając , iż z ustaleń poczynionych w sprawie wynika , że umowa nie nakładała na wydzierżawiającego żadnych szczególnych obowiązków informacyjnych dotyczących okoliczności mogących wpływać na wysokość świadczeń umownych drugiej strony , a sama pozwana także nie przedsiębrała żadnych czynności aby takie informacje sobie zapewnić , tę część argumentacji apelującej także uzna należy za nietrafną.
Po myśliart. 354 par 2 kcobowiązek współdziałania przy wykonywaniu zobowiązania przez dłużnika obciąża wierzyciela.
W ramach jego realizacji , zważywszy na usprawiedliwiony interes kontrahenta nie powinien czynić nic takiego, co by wykonanie zobowiązania przez niego utrudniało lub udaremniało.
Natomiast , co do zasady, wierzyciel nie jest zobowiązany podejmować współdziałania w formie czynnej , chyba , że wynika to z właściwości zobowiązania , strony przewidziały go w umowie lub też ma ustawową podstawę.
Nie podjęcie pozytywnych czynności współdziałania z dłużnikiem nigdy nie rodzi umownej odpowiedzialności samego wierzyciela wobec kontrahenta ale może wpłynąć na ograniczenie zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej dłużnika za niewłaściwe wykonanie zobowiązania albo też prowadzić, w skrajnych przypadkach do jej zniesienia.
Zwykle decyduje - o ile przepis szczególny tak stanowi- o zmianie – pogorszeniu lub poprawie pozycji stron w ramach istniejącego stosunku zobowiązaniowego.
Odnosząc te uwagi do okoliczności ustalonych w rozpoznawanej sprawie powiedzieć należy ,że nawet gdyby syndyk miał obowiązek współdziałać - podejmując pozytywne czynności - w wykonywaniu obowiązku świadczenia przez pozwana spółkę , nie mogłoby to prowadzić do - jak twierdzi(...)- do zwolnienia jej od odpowiedzialności za spełnienie tego świadczenia.
Takiego obowiązku jednak na podstawie umowy stron syndyk nie miał i nie wynikał on także / pod postaciami składania środka odwoławczego od decyzji wypowiadającej dotychczasową i określającej nową wysokość opłaty rocznej oraz informowania dłużnika o tej nowej wysokości / z charakteru rodzajowego zobowiązania pozwanej spółki ani przepisu ustawowego.
Dlatego też Sąd I instancji nie naruszył także i powołanej przez apelującą normy materialnej , uznając roszczenie syndyka za usprawiedliwione w zakresie w jakim wynika to z treści punktu 1 sentencji zaskarżonego wyroku.
Z podanych przyczyn , w uznaniu apelacjispółki (...)za nieuzasadnioną, Sąd II instancji orzekł o jej oddaleniu , na podstawieart. 385 kpcw zw zart. 693 i 354par.2 kc.
Orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd II instancji zastosowałart. 98 par. 1 i 3 kpcw zw zart. 108 par 1 i 391 par. 1 kpci wynikającą z niego , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu , zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy .
Kwota należna wygrywającemu powodowi od przerywającej pozwanej , będąc pochodną wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia oraz faktu , iż po stronie syndyka koszty te wyczerpują się wynagrodzeniu zastępującego go adwokata , została ustalona na podstawie par. 2 pkt 6 w zw. z par. 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 15 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1800]
SSA Grzegorz Krężołek