Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 344/21
Data wyroku: 2022-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Jolanta Łanowy-Klimek
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. aktVIII U 344/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 czerwca 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Jolanta Łanowy - Klimek

Protokolant

Ewa Grychtoł

po rozpoznaniu w dniu14 czerwca 2022 r. w Gliwicach
sprawyK. K. (1)(K.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oemeryturę pomostową
na skutek odwołaniaK. K. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia21 stycznia 2021 r.nr(...)

1
oddala odwołanie;

2
przyznaje adw.J. P.od Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 110,70 zł (sto dziesięć złotych siedemdziesiąt groszy) w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej odwołującemu z urzędu.

(-) sędzia Jolanta Łanowy - Klimek
Sygn. akt VIII U 344/21

UZASADNIENIE
Decyzją z 21 stycznia 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuK. K. (1)(K.) prawa do emerytury pomostowej na podstawieart.4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych, ponieważ ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008r. nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ww. ustawy, nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat, przed dniem 1 stycznia 1999r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ww. ustawy lub art.32 i art.33 ustawy emerytalnej.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się przyznania prawa do emerytury pomostowej podnosząc, że posiada wymagany okres pracy w warunkach szczególnych, bowiem pracował na stanowisku wulkanizatora i palacza.
Pełnomocnik ubezpieczonego ustanowiony z urzędu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2022r. wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazując, że nie zostały one pokryte ani w całości ani w części.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji zaskarżonej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyK. K. (1)(ur. (...)) w dniu 22 grudnia 2020r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej i organ rentowy decyzją zaskarżoną odmówił prawa do tego świadczenia z przyczyn wskazanych na wstępie. Organ rentowy uznał za udowodniony staż pracy ubezpieczonego w wymiarze łącznym okresów składkowych i nieskładkowych 34 lat, 2 miesięcy i 14 dni, w tym żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Na przestrzeni swojego życia zawodowego ubezpieczony był zatrudniony:
1) od 1 sierpnia 1978r. do 31 sierpnia 1988r. wGminnej Spółdzielni (...)T.na stanowisku wulkanizatora,
2) od 1 września 1988r. do 31 października 1989r. wZakładzie (...).-K..,CO Czyszczenie kanałów i rowów odwadniających wł.M.R.wT.na stanowisku montera instalacji wod.-kan i centr. ogrzewania,
3) od 1 listopada 1989r. do 12 października 2012r. wPublicznym Gimnazjum Nr (...)wT.na stanowiskach: palacza C.O. i od 15 stycznia 2007r. woźnego szkolnego.
Po tym czasie ubezpieczony nie wykonywał pracy zawodowej.
Na stanowisku wulkanizatora ubezpieczony zajmował się wymianą i naprawą opon. Następnie w latach 1988 – 1989 pracował na terenieHuty (...)na stanowisku pracownika fizycznego przy oczyszczaniu kanalizacji, chłodni. Od 1 listopada 1989r. wykonywał pracę najpierw w szkole podstawowej, a potem w gimnazjum, na stanowisku palacza kotła węglowego przeznaczonego do centralnego ogrzewania i ciepłej wody. Od 2007r. pracował wyłącznie jako woźny.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego oraz zeznań ubezpieczonego ( protokół elektroniczny z rozprawy z 14 czerwca 2022r. czas 00:08:18 – 00:16:58 ) jako okoliczności jednoznacznie wynikające z tych dowodów.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieK. K. (1)nie zasługuje na uwzględnienie.
Ubezpieczony domagał się przyznania prawa do świadczenia na podstawieustawyz 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1924 ). Ustawata ma charakter przejściowy w tym znaczeniu, że ogranicza prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999r. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010r. K 17/2009 (OTK ZU 2010/3A poz. 21), emerytura pomostowa ma być "pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem".
Zgodnie z art. 4 tejże ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełniałącznienastępujące warunki:

1
urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;

2
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5
przed dniem 1 stycznia 1999r.wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6
po dniu 31 grudnia 2008r.wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7
nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy -przepis ten został uchylony na mocy art.1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2022r. ( Dz.U. z 2022r., poz.755 ) zmieniającej ustawę z dniem 20 kwietnia 2022r.

Dla przyznania emerytury pomostowej konieczne jest, aby powyższe warunki zostały spełnione łącznie, bowiem brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia.
Zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychwynika, że jednym z koniecznych warunków do przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999r. jak i po dniu31 grudnia 2008r. Przed dniem 1 stycznia 1999r. może to być zarówno praca wymienionaw nowych wykazach prac (prace w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), jak i prace wymienione w załącznikach A lub B dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast po dniu 31 grudnia 2008r. muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione wyłącznie w nowych wykazach ( praca w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych).
Należy zwrócić uwagę, że na podstawieart. 49 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej przysługuje także osobie, która:

1
po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, o ile osoba ta:

2
spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;

3
w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3,

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetleart. 4 i 49 ustawy o emeryturach pomostowych, jest legitymowaniesię wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu tej ustawy lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życieustawy o emeryturach pomostowych, a więc po 1 stycznia 2009r. Natomiast osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych) – wyrok z dnia 13 marca 2012r., w sprawie II UK 164/11, opublikowany w OSNP z 2013r.,Nr 5-6, poz. 62.
Ubezpieczony urodził się po dniu 31 grudnia 1948r., osiągnął w dniu(...)wiek emerytalny 60 lat, legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym co najmniej 25 lat, rozwiązał stosunek pracy, przy czym Sąd zwraca uwagę, że w związku ze zmianąustawy o emeryturach pomostowychz dniem 20 kwietnia 2022r. rozwiązanie stosunku pracy nie stanowi już warunku koniecznego do przyznania prawa do emerytury pomostowej.
Ubezpieczony niewątpliwie nie spełnia przesłanek prawa do emerytury pomostowejz art.4 ustawy gdyż po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykazał wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, a więc pracy wymienionej w Załącznikach Nr 1 i 2 doustawy o emeryturach pomostowych, które zawierają wyczerpujący katalog takich prac.
Z materiału dowodowego wynika, że ubezpieczony od 2007r. pracował na stanowisku woźnego w szkole, a praca taka nie została wymieniona w powołanych powyżej Załącznikach nr 1 i 2 doustawy o emeryturach pomostowych.
Skoro ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008r. nie udowodnił wykonywania pracyw warunkach szczególnych w rozumieniuart.3 ust.1 i ust.3 ustawy o emeryturach pomostowych, to nie przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej na podstawieart.4 ustawy o emeryturach pomostowych.
Jednocześnie ubezpieczony nie spełnia także warunków prawa do emerytury pomostowej zart.49 ustawy o emeryturach pomostowych. Należy przypomnieć, że jednymz warunków do przyznania prawa do świadczenia z tej podstawy prawnej jest legitymowanie się co najmniej 15 - letnim okresem pracy w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Tymczasem do takiej pracy nie można zaliczyć pracy ubezpieczonego zarówno na stanowisku wulkanizatora jak i palacza C.O., gdyż nie została ona wymieniona jako taka praca w Załącznikach nr 1 i nr 2 doustawy o emeryturach pomostowych. Powoduje to, że ubezpieczony nie legitymuje się koniecznym do przyznania dochodzonego świadczenia 15 - letnim okresem pracy w warunkach szczególnych w rozumieniuart.3 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych.
Reasumując, przeprowadzone postępowanie dowodowe w sprawie wykazało,że ubezpieczony nie spełnił przesłanek prawa do emerytury pomostowej zarówno zart.4, jak i zart.49 ustawy o emeryturach pomostowych, a zatem dochodzone świadczeniemu przysługuje.
W konsekwencji powyższego Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.w pkt 1 wyroku oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne.
W pkt 2 wyroku Sąd na podstawie §15 ust.2 w związku z §4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz.U. z 2019r. poz.18 ) przyznał ze Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika adwokataJ. P.kwotę 110,70 zł, w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonemu z urzędu.
(-) Sędzia Jolanta Łanowy-Klimek