Sąd Okręgowy w Warszawie
XII Wydział Karny
Sygnatura akt: XII Ko 41/20
Data wyroku: 2020-12-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Beata Najjar

1.Sygn. akt XII Ko 41/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 grudnia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie w XII Wydziale Karnymw składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Beata Najjar
Protokolant: sekr. sąd. Mirosław Grzęda
w obecności Prokuratora Roberta Sobczaka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2020 r.
sprawy z wnioskuW. K. (1),W. G.,A. P.,J. K. (1),M. K. (1)przeciwko Skarbowi Państwa
w przedmiocie zadośćuczynienia za doznane krzywdy wynikłe z wykonania:
- wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 3 sierpnia 1971 r. w sprawie o sygn. IV K 101/71,
- decyzji Komendanta(...)MO z dnia 12 grudnia 1981 r. nr(...)o internowaniu
2.na podstawieart. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego(Dz.U. 34 poz. 149 z późn. zm.)

orzeka:

1
zasądza od Skarbu Państwa na rzeczW. K. (1),W. G.,A. P.,J. K. (1),M. K. (1)kwoty po 51 000 (pięćdziesiąt jeden tysięcy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z wykonania wyroku Sądu(...)dla m.st. Warszawy z dnia 3 sierpnia 1971 r. w sprawie o sygn. IV K 101/71; w pozostałej części wniosek w tym zakresie oddala,

2
zasądza od Skarbu Państwa na rzeczW. K. (1),W. G.,A. P.,J. K. (1),M. K. (1)kwoty po 12 000 (dwanaście tysięcy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z wykonania decyzji Komendanta(...)MO z dnia 12 grudnia 1981 r. nr(...)o internowaniu; w pozostałej części wniosek w tym zakresie oddala,

3
zasądza od Skarbu Państwa na rzeczW. K. (1),W. G.,A. P.,J. K. (1),M. K. (1)kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu poniesionych wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru,

4
kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UWO

Sygnatura akt

XII Ko 41/20

1

WNIOSKODAWCA

1.W. K. (1),
2.W. G.,
3.A. P.,
4.J. K. (1),
5.M. K. (1).

2

ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA

1.

Odszkodowanie (kwota główna)

Odsetki

-

-

2.

Zadośćuczynienie (kwota główna)

Odsetki

20.000 złna rzecz każdego z wnioskodawców,
tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wynikłe z wykonania wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 3 sierpnia 1971 r. w sprawie o sygn. IV K 101/71.

Od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

3.

68.000 złna rzecz każdego z wnioskodawców,
tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wynikłe z wykonania decyzji Komendanta(...)MO z dnia 12 grudnia 1981 r. nr 84 o internowaniu.

Od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

4.

Inne

-

1.3. Ustalenie faktów

0.1.3.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Fakt

Dowód

Numer karty

I. 1969 r.M. K. (2)rozpoczęła działalność w antykomunistycznejorganizacji (...).
W ówczesnym okresie mieszkała w domu rodzinnym z matką – osobą niepełnosprawną oraz 12 lat młodszym bratem.

Kwestionariusz osobowy

t. I., k. 34

ZeznaniaW. K. (1)

t. I, k. 185v-186v

II. W związku z powyższą nielegalną działalnością, została zatrzymana w dniu 22 czerwca 1970 r.

Protokół zatrzymania i przeszukania osoby

t. I, k. 35

III. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 1970 r. w sprawie o sygn. II 3 Ds. –(...)prokurator Prokuratury(...)dla(...) W.przedstawiłM. K. (2)zarzut działalności w nielegalnej organizacji.

Postanowienie o przedstawieniu zarzutów

t. I, k. 36

IV. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 1970 r. prokurator Prokuratury(...)dla(...) W.zastosował wobecM. K. (2)środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania.
M. K. (2)została osadzona w(...)Areszcie Śledczym wW..

Postanowienie o tymczasowym aresztowaniu

t. I, k. 48-49

Nakaz przyjęcia

t. I, k. 43

V. Cela w której przebywała była ciemna, zimna, liczyła kilka metrów kwadratowych. Okna zasłonięte były blendami. Przy ścianie ustawione były zimne metalowe siedzenia, przez które osadzona cierpiała na ropne owrzodzenia.
Nadto w każdej celi przebywała była osoba, która miała za zadanie wypytać pozostałych osadzonych i zdobyte informacje przekazywać służbom.

ZeznaniaW. K. (1)

t. I, k. 185v-186v

VI. Wyrokiem Sądu(...)dla m.st. Warszawy z dnia 3 sierpnia 1971 r. w sprawie o syn akt IV K 101/71,M. K. (2)została uznana winną tego, że od końca 1968 r. do dnia 20 czerwca 1970 r. wW.brała udział wraz z innymi osobami odpowiadającymi odrębnie – w związku o nazwie(...), którego istnienie, ustrój i cel – z uwagi na charakter programu politycznego tej organizacji – miał pozostać tajemnicą wobec organów państwowych, tj. o czyn zart. 278 § 1 d. k.k., za który to czyn została jej wymierzona kara 1 roku pozbawienia wolności,
- w czerwcu 1970 r. do dnia 20 czerwca 1970 r. czyniła przygotowania do podpalenia budynku Muzeum im.L.wP.w ten sposób, że działając w porozumieniu z innymi osobami odpowiadającymi odrębnie wzięła udział w omówieniu sposobu realizacji tego przestępczego zamiaru, a nadtoW. K. (1)iW. K. (2)dokonali rozpoznania budynku Muzeum dla ustalenia miejsc dogodnych do umieszczenia materiałów zapalających, aM. G.iJ. K. (2)przyjęli na siebie zadanie wzniecenia pożaru - przy czym wywołanie zaplanowanego pożaru udaremniono przez zatrzymanie niektórych uczestników przestępstwa –co sprowadziłoby szkodę zagrażającą mieniu w znacznych rozmiarach, w szczególności z uwagi na zabytkową wartość Muzeum, tj. o czyn zart. 142 d. k.k.w zw. zart. 138 § 1 d. k.k., za który to czyn została jej wymierzona kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawieart. 66 d. k.k.iart. 67 § 1 d.k.k.wymierzonoM. G.karę łączną 2 lat pozbawienia wolności., a na podstawieart. 83 § 3 d.k.k.zaliczono na jej poczet okres tymczasowego aresztowania od dnia 22 czerwca 1970 r.

Wyrok Sądu(...)dla m.st. Warszawy z dnia 3 sierpnia(...).

t. I, k. 61-94

VII. Postanowieniem Sądu(...)dla m.st. Warszawy z dnia 16 listopada 1971 r.M. K. (2)została warunkowo zwolniona z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Okres próby oznaczono do dnia 16 listopada 1972 r.
W dniu 16 listopada 1971 r.M. K. (2)została zwolniona z Aresztu ŚledczegoW.–P..

Postanowienie o warunkowym przedterminowym zwolnieniu

t. I, k. 95-96

Zawiadomienie o zwolnieniu

t. I, k. 97

VIII. W kolejnych latachM. K. (2)wraz z mężemW. K. (1)kontynuowali działalność niepodległościową.
W owym okresie małżeństwo miało dwójkę dzieci w wieku 5 i 6 lat.

ZeznaniaW. K. (1)

t. I, k. 185v-186v

IX. W dniu 12 grudnia 1981 r. Komendant(...)MO wydał nakaz niezwłocznego zatrzymania i doprowadzeniaM. K. (2).

Nakaz zatrzymania i doprowadzenia

t. I, k. 178

X. W nocy z dnia 12 na 13 grudnia 1981 r. funkcjonariusze MO dokonali zatrzymaniaM. K. (2),W. K. (1)oraz obecnych w ich domu znajomych.
Jednocześnie funkcjonariusze dokonujący zatrzymania poinformowaliM.iW. K. (1), że ich dzieci zostaną umieszczone w domu dziecka, jednakże obecna w domu znajoma zadeklarowała, że zajmie się dziećmi.

ZeznaniaW. K. (1)

t. I, k. 185v-186v

XI. Małżeństwo zostało przewiezione na komendę MO przyul. (...)wW..
Decyzją nr (...)z dnia 12 grudnia 1981 r. Komendant(...)MO internowałM. K. (2)i umieszczono ją w ośrodku odosobnienia wB..

Decyzja o internowaniu

t. I, k. 116

XII. W dniu 18 grudnia 1981 r.M. K. (2)wraz z mężemW. K. (1)zostali przetransportowani do ośrodka odosobnienia wJ..

Nakaz przyjęcia

t. I, k. 115

ZeznaniaW. K. (1)

t. I, k. 185v-186v

XIII.M. K. (2)iW. K. (1)osadzeni zostali w jednym pokoju. W ośrodku panowały surowe warunki, podawano małowartościowe posiłki. Osadzonych wyprowadzano na spacerniak na godzinę dziennie. Po kilku tygodniach od osadzenia, poprzez korespondecję z księżmi i przedstawicielami Komitetu(...), zaczęły do nich docierać informacje przekazywane przez rodzinę.
W trakcie internowaniaM. K. (2)zaszła w ciążę.

ZeznaniaW. K. (1)

t. I, k. 185v-186v

Książka zdrowia skazanego

t. I, k. 126-132

XIV. W dniu 19 kwietnia 1982 r. Komendant(...)MO uchylił decyzję o internowaniuM. K. (2).

Decyzja o uchyleniu internowania

t. I, k. 118

XV.M. K. (2)zmarła w dniu 18 lipca 1999 r., pozostawiając mężaW. K. (1)i dzieci: córki -W. G.,A. P.i synów -J. K. (1),M. K. (1).

Odpis skrócony aktu zgonu

t. I

0.1.3.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Fakt

Dowód

Numer karty

-

-

-

4

ocena DOWODów

2.1

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 3.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

ZeznaniaW. K. (1)
(t. I, k. 185v-186v)

Zeznania świadka są jasne, logiczne, konsekwentne, ponadto korespondują z pozostałym materiałem dowodowym, m.in. w postaci akt osobowych, wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy oraz decyzji Komendanta(...)MO.

2.2

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

0.1.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

-

-

3

PODSTAWA PRAWNA

Odszkodowanie

1.

Kwota główna

Odsetki

-

-

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

-

Zadośćuczynienie

2.

Kwota główna

Odsetki

12 000 zł na rzecz każdego z wnioskodawców

Od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

51 000 zł na rzecz każdego z wnioskodawców

Od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

Zgodnie z treściąart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, osobie, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia albo wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji. W razie śmierci tej osoby uprawnienie to przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców.

Inne

3.

-

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

-

4

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA

Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia

Odszkodowanie

1.

Kwota główna

Odsetki

-

-

Zadośćuczynienie

2.

Kwota główna

Odsetki

Oceniając zasadność żądania wnioskodawców, podnieść należy, że niewątpliwie na skutek pozbawienia wolności od dnia 22 czerwca 1970 r do dnia 16 listopada 1971 r. w związku z wykonaniem wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 3 sierpnia 1971 r. w sprawie o syn akt IV K 101/71 oraz od dnia 13 grudnia 1981 r. do dnia 19 kwietnia 1982 r. w związku z wydaniem decyzji z dnia 12 grudnia 1981 r. o internowaniu,M. K. (2)poniosła krzywdę, co czyni żądane przez wnioskodawców zadośćuczynienie słuszne co do zasady.
Ustalając wysokość zadośćuczynienia, Sąd miał na uwadze, że winno być one „odpowiednie” do poniesionej krzywdy. Ma ono odzwierciedlać rzeczywiście doznaną przez osobę represjonowaną krzywdę i służyć skompensowaniu doznanych cierpień.
Sąd wziął pod uwagę, żeM. K. (2)w chwili zatrzymania w dniu 22 czerwca 1970 r. była młodą osobą, miała pod opieką niepełnosprawną matkę. Niewątpliwie, najbardziej traumatyczną okolicznością był dla niej pobyt w areszcie, w którym spędziła niemal 1 rok i 5 miesięcy. Sąd wziął pod uwagę trudne warunki panujące w miejscu osadzenia – fakt, żeM. K. (2)zmuszona była przebywać w zimnej, ciasnej celi. Podnieść także należy, że samo orzeczenie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy bezspornie wzbudziły uM. K. (2)żal i wysokie poczucie niesprawiedliwości.
Sąd, kształtując wysokość zadośćuczynienia za doznane przezM. K. (2)krzywdy wynikłe z wykonania decyzji Komendanta(...)MO z dnia 12 grudnia 1981 r. nr(...)o internowaniu, miał na uwadze niewątpliwie traumatyczne przeżycie dla osadzonej, jakim było oddzielenie jej od małoletnich dzieci przez okres niemal 5 miesięcy i brak możliwości skontaktowania się z rodziną, w tym także z chorą matką. Nie mniej istotne były także niekomfortowe warunki, jakie panowały w ośrodku odosobnienia. Podnieść także należy, że mimo, że w okresie internowaniaM. K. (2)była w ciąży, to dopiero protest pozostałych osadzonych doprowadził do uchylenia decyzji o internowaniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że przyznane na rzecz osób uprawnionych, tj.W. K. (1),W. G.,A. P.,J. K. (1),M. K. (1)kwoty:
- po 51 000 zł, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z wykonania wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 3 sierpnia 1971 r. w sprawie o sygn. IV K 101/71,
- po 12 000 zł, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z wykonania decyzji Komendanta(...)MO z dnia 12 grudnia 1981 r. nr 84 o internowaniu,
są odpowiednim zadośćuczynieniem za doznane przezM. K. (2)krzywdy. Powyższe kwoty zostały powiększone o należne odsetki od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. W pozostałej części Sąd oddalił wniosek.

Od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Inne

3.

-

5

Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

1, 2.

Sąd oddalił żądanie wnioskodawców w pozostałej części, uznając, że roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia w kwotach po 68 000 zł i 20 000 zł na rzecz każdego z wnioskodawców jest niewspółmierne do doznanej krzywdy.

3.

Sąd na podstawieart. 554 § 4 k.p.k.w zw. z art. § 11 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opat za czynności adwokackie zasądził na rzecz wnioskodawców kwotę 240 zł, tytułem zwrotu poniesionych przez wnioskodawców wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.

6

KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

4.

Zgodnie zart. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, koszty postępowania w sprawach objętych ustawą ponosi Skarb Państwa.

7

PODPIS

SSO Beata Najjar