Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
VI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VI Ns 824/21
Data wyroku: 2022-10-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: ASR Bartłomiej Balcerek
Słowa kluczowe: Testament
Podstawa prawna: art. 943, 926 k.c.

Sygn. akt VI Ns 824/21

UZASADNIENIE

Przedmiot i przebieg postępowania

1
W dniu 30 listopada 2021 roku (data nadania przesyłki)M. Ż. (1)wniosła do tutejszego Sądu wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po swoim ojcu -A. D.S. Z., zmarłym w dniu 27 października 2021 roku wW.. Wniosek zawierał żądanie nabycia spadku na rzecz wnioskodawczyni orazE. Z.– żony spadkodawcy, w częściach równych (po ½) na podstawie testamentu notarialnego z dnia 12 października 2016 roku (Rep. A(...)) sporządzonego przez notariuszH. G.w Kancelarii Notarialnej przyAl. (...)II 70 lok. 5.

2
W odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie nabycia spadku uczestniczkaE. Z., podzielając żądania zawarte w piśmie wnioskodawczyni inicjującym postępowanie, wniosła, aby spadek poA. D.S. Z.został na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego w dniu 12 października 2016 roku (Rep. A(...)) przez notariuszaH. G.w Kancelarii Notarialnej przyAl. (...)II 70 lok. 5 nabyty po ½ przez nią oraz córkę spadkodawcy –M. Ż. (1).

3
Do zamknięcia rozprawy zarówno stanowisko wnioskodawczyni jak i uczestniczki pozostały bez zmian.

Ustalenia faktyczne

4
A. D.S. Z.był synemK. Z.iM. K. z domu Ż..Urodził się (...)wL., a zmarł 27 października 2021 roku wW.. Przed śmiercią zamieszkiwał wW.przyul. (...).

(akt zgonu, k. 7; ponadto zeznania wnioskodawczyni i uczestniczki, k. 59v)

5
Z małżeństwa zE. Z.(wcześniejF.), nazwisko rodoweB., nie posiadał dzieci, była ona jego czwartą żoną, pobrali się 30 grudnia 2000 roku.A. D.S. Z.z jednego z poprzednich związków posiadał córkę – wnioskodawczynięM. Ż. (2) z domu Z.urodzoną dnia (...). Innych dzieci, czy to pozamałżeńskich, czy przysposobionych nie posiadał.

(odpisy skrócony aktu zgonu, k. 7; odpis skrócony aktu małżeństwa spadkodawcy, k. 8; odpis skrócony aktu małżeństwa wnioskodawczyni, k. 9; zapewnienia spadkowe, k. 59-59verte)

6
W dniu 14 listopada 2000 roku przez notariuszemW. L., w Kancelarii Notarialnej wW.przyAl. (...)II 70 m. 5 został sporządzony pierwszy testament, na mocy któregoA. D.S. Z.powołał do całego spadku córkęM. Ż. (2) z domu Z.. Na mocy niniejszego testamentuA. D.S. Z.uczynił zapis na rzecz, wtedy jeszcze przyszłej, żonyE. F.polegający na prawie nieodpłatnego i dożywotniego zamieszkiwania wlokalu mieszkalnym nr (...), przyul. (...)wW..

(kopia wypisu aktu notarialnego, k. 43)

7
A. D.S. Z.dnia 17 marca 2009 roku przed notariuszemW. L., w Kancelarii Notarialnej przyAl. (...)II 70 m. 5 sporządził kolejny testament. Testamentem tymD. Z.odwołał wszystkie dotychczasowe testamenty i do całego spadku powołał żonęE. Z., wydziedziczając przy tym córkęM. Ż. (1). W testamencie tym zawarte zostało ponadto polecenie, zgodnie z którym w przypadku sprzedaży przezE. Z.lokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wW.połowa ceny uzyskanej ze sprzedaży ma zostać przekazana na rzeczK. Ż., będącego wnukiemA. D.S. Z..

(kopia odpisu aktu notarialnego, k. 90-90verte)

8
A. D.S. Z.w dniu 12 października 2016 roku sporządził przed notariuszemH. G.w Kancelarii Notarialnej wW.przyAl. (...)II nr 70 lok. 5 ostatni testament. Za pomocą tego rozporządzenia na wypadek śmierciA. D.S. Z.oświadczył, że odwołuje wszystkie dotychczasowe testamenty, a do całości testamentu powołuje swoją żonęE. Z.i córkęM. Ż. (1)po ½ części każdą z nich.

(kopia wypisu aktu notarialnego, k. 10-10verte)

9
A. D.S. Z.pomimo chorób natury fizycznej (leczył się kardiologicznie, zmarł na skutek udaru) do końca życia pozostawał w pełnej świadomości umysłowej, nie chorował na demencję. Samodzielnie podejmował decyzje dotyczące jego osoby.

(fakt bezsporny, zeznania wnioskodawczyni i uczestniczki k. 59v-60)

10
Na rozprawie w dniu 7 lipca 2022 roku zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestniczka złożyły tożsame zapewnienie spadkowe.

(protokół z rozprawy, k. 59-60)

11
Na rozprawie w dniu 25 października 2022 roku zostały otwarte i ogłoszone wszystkie testamenty notarialneA. D.S. Z., zmarłego w dniu 27 października 2021 roku wW., sporządzone w dniach: 14 listopada 2000 roku (nr Rep. A nr(...)); 17 marca 2009 roku (nr Rep. A(...)) i 12 października 2016 r. (nr Rep. A nr(...)). Zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestniczka postępowania podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

(protokoły otwarcia i ogłoszenia testamentów notarialnych, k. 98-100; protokół rozprawy, k. 101)

Ocena dowodów

12
Stan faktyczny został ustalony na podstawie zebranych w sprawie dowodów z dokumentów, z czego istotną część stanowiły odpisy dokumentów dotyczących spadkodawcy, wnioskodawczyni i uczestniczki (odpis aktu zgonu, odpisy aktu małżeństwa) oraz wypisy aktów notarialnych (Rep. A nr(...); Rep. A nr(...); z kolei Rep. A nr(...)ma formę odpisu oryginału), w których zawarto treści testamentówA. D.S. Z.. Nie budziły one wątpliwości Sądu co do swojej autentyczności, a ich treść nie nasuwała zastrzeżeń. Wnioskodawczyni jak i uczestniczka postępowania również nie kwestionowały autentyczności i wiarygodności tych dokumentów.

13
Stan faktyczny w tej sprawie Sąd ustalił także na podstawie zapewnień spadkowych i zeznań wnioskodawczyni oraz uczestniczki złożonych w sprawie. Ich treść korespondowała z treścią dokumentów załączonych do akt sprawy. Złożone zapewnienia spadkowe i zeznania Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Sąd nie widział również podstaw do wątpliwości w zeznania wnioskodawczyni i uczestniczki co do stanu zdrowia spadkodawcy i jego zdolności do sporządzenia testamentu.

Ocena prawna

14
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku poA. D.S. Z.musiał doprowadzić do stwierdzenia, że spadek po nim nabyły spadkobierczynie testamentowe - córkaM. Ż. (1)oraz żonaE. Z.po ½ części każda z nich. Sąd w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku jest związany wnioskiem tylko co do osoby spadkodawcy (w tej sprawie –A. D.S. Z.), prawnych spadkobierców musi ustalić w oparciu o zgromadzone dowody i przepisy obowiązującego prawa.

Powołanie do spadku z testamentu, oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku

15
Zgodnie zart. 926 § 1 k.c.(ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny) źródło powołania do spadku stanowić może ustawa bądź testament. Dziedziczenie ustawowe następuje tylko wówczas, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą (art. 926 § 2 k.c.). W myślart. 959 k.c.spadkodawca może powołać do całości lub części spadku jedną lub kilka osób. Spadkobierca ma możliwość wyboru kilku form, w jakich może wyrazić swą ostatnią wolę, w tym m.in. poprzez sporządzenie testamentu w formie aktu notarialnego (art. 950 k.c.). To oznacza, że Sąd ustalając spadkobierców musi opierać się w pierwszej kolejności na ważnym testamencie sporządzonym przez zmarłego (spadkodawcę). W drugiej kolejności, gdyby testamentu nie sporządzono albo byłby on nieważny, Sąd ustala spadkobierców na podstawie przepisów o dziedziczeniu ustawowym.

16
W tej sprawie dziedziczenie po zmarłymA. D.S. Z.następowało na podstawie testamentu i było tożsame z dziedziczeniem ustawowym. Z ustaleń Sądu wynika, że spadkodawcaA. D.S. Z.sporządził trzy testamenty notarialne, wszystkie sporządzone były w Kancelarii Notarialnej przyAl. (...)II 70 lok. 5 wW., dwa pierwsze przed notariuszemW. L., a ostatni przed notariuszH. G.. W niniejszej sprawie spadek został stwierdzony na podstawie ostatniego z testamentów, tj. testamentu notarialnego z dnia 12 października 2016 roku. Treść tego testamentu zawierała oświadczenie o następującej treści „§ 1A. Z.oświadczył, że odwołuje wszystkie dotychczasowe testamenty. § 2A. Z.oświadczył, że do całego spadku powołuje: żonęE. Z.i córkęM. Ż. (1), po ½ (jednej drugiej) części każdą z nich (…)”. Testament ten został sporządzony w ważny sposób – żaden z dowodów nie wskazywał, aby w 2016 roku, ani kiedykolwiek wcześniej,A. D.S. Z.nie był w stanie samodzielnie podejmować decyzji i wyrażać woli z powodu wieku, starości albo choroby.

17
Powyższe oświadczenie woli złożone przezA. D.S. Z.jako spadkodawcę należy rozumieć w ten sposób, iż jako swoich spadkobierców (osoby, które będą dziedziczyć po nim) ustanawia jednocześnie swoją żonę –E. Z.i swoją córkę –M. Ż. (1)w częściach równych, co oznacza, że każda ze spadkobierczyń otrzyma identyczny udział w spadku.

18
Zgodnie zart. 943 k.c., spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia. W myślart. 946 k.c.odwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień.

19
A. D.S. Z.w testamentach z 2009 i 2016 r. wyraźnie i jednoznacznie wskazał, że odwołuje poprzednio sporządzone testamenty. Z tego względu nie budzi wątpliwości, że testamenty z 2000 i 2009 r. nie mogły mieć wpływu na ustalenie kręgu spadkobierców w sprawie, a jedyną podstawą dziedziczenia po spadkodawcy był ostatni testament, z 2016 r.

Podsumowanie

20
W niniejszej sprawie nie istniał spór między wnioskodawczynią a uczestniczką. Żądania zawarte w ich pismach były tożsame. Zarówno wnioskodawczyni jak i uczestniczka nie kwestionowały ważności i autentyczności żadnego z załączonych do akt testamentów. Obie potwierdziły, że w chwili sporządzania ostatniego z testamentów, tj. w dniu 12 października 2016 roku spadkodawcaA. D.S. Z.był człowiekiem świadomym, w pełni samodzielnie podejmującym dotyczące go decyzje.

Koszty postępowania

21
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., ustalając, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej nie zachodziła podstawa, aby odejść od wspomnianej zasady i włożyć tylko na jednego z uczestników koszty postępowania.

Zarządzenie:(...)