Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 341/22
Data wyroku: 2022-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Gajewska
Słowa kluczowe: Stwierdzenie nabycia spadku
Podstawa prawna: art. 931 k.c., 926 § 1 k.c.

Sygn. akt I Ns 341/22 zagr

POSTANOWIENIE
Dnia 18 stycznia 2022 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: sędzia Anna Gajewska
Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga
po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 roku na rozprawie
sprawy z wnioskuE. W. (1)
z udziałemZ. W.,P. W.,Ł. W.,I. S.,J. U.,J. W. (1),I. W.,A. K.,K. Ż.,E. W. (2)
o stwierdzenie nabycia spadku poC. W.,G. W.,H. W.,S. W.

I
stwierdza, że spadek poC. W.s.A.iM.

zmarłym w dniu 13.05.1996r. w miejscowościO.
ostatnio stale zamieszkałym w miejscowościO.
na podstawie ustawy nabyli:

-

żonaG. W.c.F.iA.w 5/20 części,

córkaI. S.c.G.w 5/20 części,

synH. W.s.G.w 5/20 części,

wnuczkaJ. U.c.J.iW.w 1/20 części,

wnuczkaJ. W. (1)c.J.iW.w 1/20 części,

wnuczkaI. W.c.J.iW.w 1/20 części,

wnuczkaA. K.c.J.iW.w 1/20 części,

wnukZ. W.s.J.iW.w 1/20 części;

II
stwierdza, że spadek poG. W.c.F.iA.

zmarłej w dniu 01.07.2015 r. wE.
ostatnio stale zamieszkałej w miejscowościO.
na podstawie testamentu notarialnego z dnia 14.06.2002 r. nabyli w całości:

-

synH. W.s.C.i synowaE. W. (1)c.M.iJ.w udziale 1/1 na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej;

III
stwierdza, że spadek poH. W.s.C.iG.

zmarłym w dniu 16.08.2011 r. wE.
ostatnio stale zamieszkałym w miejscowościO.
na podstawie ustawy nabyli:

-

żonaE. W. (1)c.M.iJ.w 4/16 części,

synP. W.s.E.w 3/16 części,

córkaK. Ż.c.E.w 3/16 części,

synŁ. W.s.E.w 3/16 części,

córkaE. W. (2)c.E.w 3/16 części

IV
stwierdza, że spadek poS. W.s.H.iE.

zmarłym w dniu 25.04.2000 r. wE.
ostatnio stale zamieszkałym w miejscowościO.
na podstawie ustawy nabyli:

-

matkaE. W. (1)c.M.iJ.w 4/8 części,

bratP. W.s.H.iE.w 1/8 części,

siostraK. Ż.c.H.iE.w 1/8 części,

bratŁ. W.s.H.iE.w 1/8 części,

siostraE. W. (2)c.H.iE.w 1/8 części;

V
orzeka, iż zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie.

Sygn. akt I Ns 341/22 zagr

UZASADNIENIE
E. W. (1)wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po:

1
swoim teściuC. W.zmarłym 13 maja 1996 roku wO.i tam ostatnio przed śmiercią stale zamieszkałym – wnioskodawczyni wskazała, że w chwili śmierci spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim zG. W.i posiadał dwoje dzieci: córkęI. S.i synaH. W.(męża wnioskodawczyni), który zmarł 16 sierpnia 2011 roku; spadkodawca miał jeszcze synaJ. W. (2), który zmarł 11 sierpnia 1983 roku i pozostawił pięcioro dzieci: córkęJ. U., córkęJ. W. (1), córkęI. W., córkęA. K.i synaZ. W.; wnioskodawczyni podała, że spadkodawca nie pozostawił testamentu oraz, że w skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne;

2
swojej teściowejG. W.zmarłej 1 lipca 2015 roku wE., a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkałej wO.– wnioskodawczyni wskazała, że w chwili śmierci spadkodawczyni była wdową i posiadała córkęI. S.; spadkodawczyni miała jeszcze dwóch synów: synaH. W.(męża wnioskodawczyni), który zmarł 16 sierpnia 2011 roku i posiadał pięcioro dzieci (synaS. W., synaP. W., córkęK. Ż., synaŁ. W.i córkęE. W. (2)) oraz synaJ. W. (2), który zmarł 11 sierpnia 1983 roku i pozostawił pięcioro dzieci (córkęJ. U., córkęJ. W. (1), córkęI. W., córkęA. K.i synaZ. W.); wnioskodawczyni podała, że spadkodawczyni pozostawiła testament notarialny z dnia 14 czerwca 2022 roku, w którym do całości spadku powołała synaH. W.i synowąE. W. (1)na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej; wnioskodawczyni podała, że w skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne;

3
po swoim mężuH. W.zmarłym 16 sierpnia 2011 roku wE., a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkałym wO.– wnioskodawczyni wskazała, że w chwili śmierci spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawczyniąE. W. (1)i posiadał czworo dzieci: synaP. W., córkęK. Ż., synaŁ. W.i córkęE. W. (2); spadkodawca miał jeszcze synaS. W., który zmarł 25 kwietnia 2000 roku będąc bezdzietnym kawalerem; wnioskodawczyni podała, że spadkodawca nie pozostawił testamentu oraz, że w skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne;

4
po swoim synuS. W.zmarłym 25 kwietnia 2000 roku wE., a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkałym wO.– wnioskodawczyni wskazała, że w chwili śmierci spadkodawca był bezdzietnym kawalerem, ojciec spadkodawcy już żył; spadkodawca miał czworo rodzeństwa: brataP. W., siostręK. Ż., brataŁ. W.i siostręE. W. (2); wnioskodawczyni podała, że spadkodawca nie pozostawił testamentu oraz, że w skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne.

Uczestnicy postępowania przychylili się do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

Sąd ustalił, co następuje:
SpadkodawcaC. W.zmarł 13 maja 1996 roku wO., gdzie ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał. Nie pozostawił testamentu.
W chwili śmierciC. W.pozostawał w związku małżeńskim zG. W.i posiadał dwoje dzieci: córkęI. S.oraz synaH. W.. Spadkodawca miał jeszcze synaJ. W. (2), który zmarł 11 sierpnia 1983 roku, a zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Piszu wydanym w sprawie I Ns 211/12 spadek po nim nabyła żonaW. W. (2)i pięcioro dzieci: córkaJ. U., córkaJ. W. (1), córkaI. W., córkaA. K.oraz synZ. W..
Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, bądź takich które zmarły, spadkodawca nie miał.
I. S.,H. W.,J. U.,J. W. (1),I. W.,A. K.iZ. W.nie odrzucili spadku poC. W., nie zrzekli się dziedziczenia, ani nie zostali uznanych za niegodnych dziedziczenia.
W skład spadku poC. W.nie wchodzi gospodarstwo rolne ani przedsiębiorstwo objęte zarządem sukcesyjnym.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy k. 5; odpis skrócony aktu zgonu żony spadkodawcy k. 5; odpisy skrócone aktów urodzeniaZ. W.,I. W.,J. W. (1)k. 5; odpisy skrócone aktów małżeństwaI. S.,A. K.,J. U.,J. W. (2)k. 5; zapewnienie spadkowe k. 69v; postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku poJ. W. (2)wydane w sprawie I Ns 211/12 Sądu Rejonowego w Piszu)
SpadkodawczyniG. W.zmarła 1 lipca 2015 roku wE., a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwała wO..
W chwili śmierciG. W.była wdową i posiadała córkęI. S.. Spadkodawczyni miała jeszcze dwóch synów:
- synaH. W., który zmarł 16 sierpnia 2011 roku i posiadał pięcioro dzieci: synaS. W., synaP. W., córkęK. Ż., synaŁ. W.i córkęE. W. (2),
- synaJ. W. (2), który zmarł 11 sierpnia 1983 roku i pozostawił pięcioro dzieci: córkęJ. U., córkęJ. W. (1), córkęI. W., córkęA. K.oraz synaZ. W..
Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, bądź takich które zmarły, spadkodawczyni nie miała.
SpadkodawczyniG. W.pozostawiła testament sporządzony w dniu 14 czerwca 2002 roku w formie aktu notarialnego w Kancelarii Notarialnej wP.przed NotariuszemA. G.za numerem Repertorium A. 1145/2002, w którym do całości spadku powołała swojego synaH. W.i synowąE. W. (1)w udziale 1/1 na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.
Spadkobiercy nie odrzucili spadku poG. W., nie zrzekli się dziedziczenia, ani nie zostali uznanych za niegodnych dziedziczenia.
W skład spadku poG. W.nie wchodzi gospodarstwo rolne ani przedsiębiorstwo objęte zarządem sukcesyjnym.
(dowód: skrócony odpis aktu zgonu spadkodawczyni k. 5; odpisy skrócone aktów urodzeniaZ. W.,I. W.,J. W. (1)k. 5; odpisy skrócone aktów małżeństwaI. S.,A. K.,J. U.,J. W. (2)k. 5; odpis skrócony aktu zgonu i aktu małżeństwaH. W., odpis skrócony aktu zgonuS. W., odpisy skrócone aktów urodzeniaP. W.,E. W. (2),Ł. W.i odpis skrócony aktu małżeństwaK. Ż.znajdujące się na k. 5 akt sprawy I Ns 344/22 SR w Piszu; zapewnienie spadkowe k. 69v)
SpadkodawcaH. W.zmarł 16 sierpnia 2011 roku wE., a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał wO.. Nie pozostawił testamentu.
W chwili śmierciH. W.pozostawał w związku małżeńskim zE. W. (1)i posiadał czworo dzieci: synaP. W., córkęK. Ż., synaŁ. W.i córkęE. W. (2). Spadkodawca miał jeszcze synaS. W., który zmarł 25 kwietnia 2000 roku będąc bezdzietnym kawalerem
Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, bądź takich które zmarły, spadkodawca nie miał.
E. W. (1),P. W.,K. Ż.,Ł. W.iE. W. (2)nie odrzucili spadku poH. W., nie zrzekli się dziedziczenia, ani nie zostali uznanych za niegodnych dziedziczenia.
W skład spadku poH. W.nie wchodzi gospodarstwo rolne ani przedsiębiorstwo objęte zarządem sukcesyjnym.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu i aktu małżeństwa spadkodawcy, odpis skrócony aktu zgonuS. W., odpisy skrócone aktów urodzeniaP. W.,E. W. (2),Ł. W.i odpis skrócony aktu małżeństwaK. Ż.znajdujące się na k. 5 akt sprawy I Ns 344/22 SR w Piszu; zapewnienie spadkowe k. 69v-70)
SpadkodawcaS. W.zmarł 25 kwietnia 2000 roku wE., a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał wO.. Nie pozostawił testamentu.
W chwili śmierciS. W.był bezdzietnym kawalerem. Jego ojciecH. W.już nie żył. Żyła jego matkaE. W. (1)i czworo rodzeństwa: bratP. W., siostraK. Ż., bratŁ. W.i siostraE. W. (2). Innego rodzeństwa, w tym przyrodniego bądź takiego które zmarło, spadkodawca nie miał.
E. W. (1),P. W.,K. Ż.,Ł. W.iE. W. (2)nie odrzucili spadku poS. W., nie zrzekli się dziedziczenia, ani nie zostali uznanych za niegodnych dziedziczenia.
W skład spadku poS. W.nie wchodzi gospodarstwo rolne ani przedsiębiorstwo objęte zarządem sukcesyjnym.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy, odpis skrócony aktu zgonu i aktu małżeństwaH. W., odpisy skrócone aktów urodzeniaP. W.,E. W. (2),Ł. W.i odpis skrócony aktu małżeństwaK. Ż.znajdujące się na k. 5 akt sprawy I Ns 344/22 SR w Piszu; zapewnienie spadkowe k. 69v)

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 926 § 1 k.c.powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Jeżeli spadkodawca nie powołał spadkobiercy w testamencie, albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą, następuje dziedziczenie ustawowe co do całości spadku (art. 926 § 2 k.c.).
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 i 925 k.c.).
W myśl przepisuart. 931 § 1 zd. 1 k.c., w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych.
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (art. 931 § 2 k.c.).
Sąd Rejonowy w Piszu po odebraniu zapewnienia spadkowego od córki spadkodawcyC. W.(I. S.) oraz po przeprowadzeniu dowodu z załączonych do akt sprawy dokumentów – skróconych odpisów aktów stanu cywilnego – stwierdził, że spadek po zmarłymC. W.został odziedziczony na podstawie przepisówkodeksu cywilnegoprzez spadkobierców ustawowych.
Jak wynika ze wspomnianego wyżej zapewnienia spadkowego i aktów stanu cywilnego, spadkodawcaC. W.w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim zG. W.. Ze związku tego posiadał troje dzieci – córkęI. S., synaH. W.oraz synaJ. W. (2). Ten ostatni nie dożył otwarcia spadku, a zatem udział spadkowy, który by mu przypadał (1/4 części), przypada - w myślart. 931 § 2 k.c.- w częściach równych jego dzieciom, tj. córceJ. U., córceJ. W. (1), córceI. W., córceA. K.oraz synowiZ. W..
W związku z powyższym, w oparciu oart. 1025 k.c.i powołane wyżej przepisy, Sąd Rejonowy w Piszu w pkt I. postanowienia z dnia 18 stycznia 2022 roku stwierdził, że spadek poC. W.nabyła jego małżonkaG. W.w 5/20 części (czyli w ¼ części), córkaI. S.w 5/20 części (czyli w ¼ części), synH. W.w 5/20 części (czyli w ¼ części) oraz wnukowieJ. U.,J. W. (1),I. W.,A. K.iZ. W.w udziale po 1/20 części każdy z nich (5/20 : 5).
Z zapewnienia spadkowego odebranego odI. S.wynika, że wymienieni wyżej spadkobiercy nie podlegali ustawowemu wyłączeniu od dziedziczenia z tytułu odrzucenia spadku, zrzeczenia się go bądź uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia.
Artykuł 926 § 2 k.c.wyraża generalną zasadę, iż powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Zasada ta zabezpiecza pełną realizację swobody w dysponowaniu majątkiem na wypadek śmierci. Testamentowy tytuł powołania do spadku wyłącza - z zastrzeżeniem wyjątku określonego wart. 926 § 3 k.c.- powołanie z ustawy, także wówczas, gdy osoby powołane w testamencie należą do kręgu spadkobierców ustawowych.
Zgodnie zart. 950 k.c.testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego.
Wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania nie zakwestionowali ważności testamentu spadkodawczyniG. W..
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że testamentG. W.sporządzony w formie aktu notarialnego jest ważny i tylko on stanowi tytuł powołania do spadku po spadkodawczyni.
Zgodnie z powyższym, w oparciu oart. 1025 k.c.i powołane wyżej przepisy, Sąd Rejonowy w Piszu w punkcie II. postanowienia z dnia 18 stycznia 02022 roku stwierdził, że spadek poG. W., zgodnie z jej wolą wyrażoną w sposób ważny w testamencie z dnia 14 czerwca 2002 roku, nabył jej synH. W.i synowaE. W. (1)w udziale 1/1 na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.
Z zapewnienia spadkowego odebranego odI. S.wynika, że wymienieni wyżej spadkobiercy nie podlegali ustawowemu wyłączeniu od dziedziczenia z tytułu odrzucenia spadku, zrzeczenia się go bądź uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia.
Sąd Rejonowy w Piszu po odebraniu zapewnienia spadkowego od żony spadkodawcyH. W.(E. W. (1)) oraz po przeprowadzeniu dowodu z załączonych do akt sprawy I Ns 344/22 dokumentów – skróconych odpisów aktów stanu cywilnego – stwierdził, że spadek po zmarłymH. W.został odziedziczony na podstawie przepisówkodeksu cywilnegoprzez spadkobierców ustawowych.
Jak wynika ze wspomnianego wyżej zapewnienia spadkowego i aktów stanu cywilnego, spadkodawcaH. W.w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawczyniąE. W. (1). Ze związku tego posiadał pięcioro dzieci – synaP. W., córkęK. Ż., synaŁ. W., córkęE. W. (2)i synaS. W.. Ten ostatni nie dożył otwarcia spadku, zmarł będąc bezdzietnym kawalerem.
W związku z powyższym, w oparciu oart. 1025 k.c.i powołane wyżej przepisy, Sąd Rejonowy w Piszu w pkt III. postanowienia z dnia 18 stycznia 2022 roku stwierdził, że spadek poH. W.nabyła jego małżonkaE. W. (1)w 4/16 części (czyli w ¼ części) oraz dzieci – synP. W., córkaK. Ż., synŁ. W.i córkaE. W. (2)w udziale po 3/16 części każdy z nich (¾ : 4).
Z zapewnienia spadkowego odebranego odE. W. (1)wynika, że wymienieni wyżej spadkobiercy nie podlegali ustawowemu wyłączeniu od dziedziczenia z tytułu odrzucenia spadku, zrzeczenia się go bądź uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia.
Sąd Rejonowy w Piszu po odebraniu zapewnienia spadkowego od matki spadkodawcyS. W.(E. W. (1)) oraz po przeprowadzeniu dowodu z załączonych do akt sprawy I Ns 344/22 dokumentów – skróconych odpisów aktów stanu cywilnego – stwierdził, że spadek po zmarłymS. W.został odziedziczony na podstawie przepisówkodeksu cywilnegoprzez spadkobierców ustawowych.
Jak wynika ze wspomnianego wyżej zapewnienia spadkowego i aktów stanu cywilnego, spadkodawcaS. W.w chwili śmierci był bezdzietnym kawalerem, jego ojciecH. W.już nie żył. Spadkodawca pozostawił matkęE. W. (1)i czworo rodzeństwa – brataP. W., siostręK. Ż., brataŁ. W.i siostręE. W. (2).
W myślart. 932 § 3 k.c., w braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych (art. 932 § 4 k.c.).
Z zapewnienia spadkowego odebranego odE. W. (1)wynika, że wymienieni wyżej spadkobiercy nie podlegali ustawowemu wyłączeniu od dziedziczenia z tytułu odrzucenia spadku, zrzeczenia się go bądź uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu oart. 1025 k.c.i powołane wyżej przepisy, Sąd Rejonowy w Piszu w punkcie IV. postanowienia z dnia 18 stycznia 02022 roku stwierdził, że spadek poS. W.nabyła matkaE. W. (1)w 4/8 części (czyli w ½ części) oraz rodzeństwoP. W.,K. Ż.,Ł. W.iE. W. (2)w udziale po 1/8 części każdy z nich (½ : 4).
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepisart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Na marginesie jedynie podnieść należy, iż w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku Sąd bada jedynie, kto jest spadkobiercą (art. 670 k.p.c.). Sąd nie ustala składu i wartości spadku, które to kwestie są przedmiotem odrębnego postępowania o dział spadku (art. 684 k.p.c.).