Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 309/15
Data wyroku: 2022-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Rejonowego Agnieszka Kuryłas
Słowa kluczowe: Dziedziczenie ustawowe
Podstawa prawna: art. 922 k.c. i nast.

Sygn. aktI Ns 309/15

POSTANOWIENIE
Dnia 18 stycznia 2022 roku
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie Wydział I Cywilny
Przewodniczący:Sędzia Sądu Rejonowego Agnieszka Kuryłas
Protokolant:sekretarz sądowy Kamila Żebryk
po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2022 roku w Szczecinie
na rozprawie
sprawy z wniosku:S. P. (1)
z udziałem:B. M.,A. P.,T. P.,S. P. (2),R. P.iP. P.
o stwierdzenie nabycia spadku poS. G.

1
stwierdza, że spadek poS. G.zmarłej w dniu 01 czerwca 2014 roku wS., ostatnio stale zamieszkałej wS.

na podstawie ustawy nabyli wprost :
-córkaB. M.– w 1/5 części ,
-córkaM. J.( obecnie nieżyjąca ) – w 1/5 części ,
-synA. P.– w 1/5 części ,
-wnukT. P.– w 1/10 części ,
-wnukS. P. (2)– w 1/10 części ,
-wnukR. P.– w 1/5 części ,

2
ustala , że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie ,

3
przyznaje kuratorowiP. T.kwotę 60 zł ( sześćdziesięciu złotych ) tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie w niniejszym postępowaniu nieznanego z miejsca pobytu uczestnikaR. P..

Sędzia Sądu Rejonowego Agnieszka Kuryłas
Sygn. aktI Ns 309/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaS. P. (1)wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej matceS. G., zmarłej w dniu 01 czerwca 2014 r wS., ostatnio stale zamieszkałej wS.. Wskazał , iż zmarła nie pozostawiła testamentu , a do dziedziczenia po niej dochodzą jej dzieci .
Żaden z uczestników postępowania nie sprzeciwił się wnioskowi .
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
S. G.zmarła w dniu 01 czerwca 2014 r wS.i ostatnio stale zamieszkiwała wS.. W chwili śmierci była wdową , jej mążS. P. (3)zmarł 22.07.1984 r .
-Bezsporne , a nadto dowód : skrócony odpis aktu zgonu spadkodawczyni k.6,
-odpis aktu zgonuS. P. (3)k. 7
Zmarła posiadała sześcioro dzieci :
1.synaS. P. (1), który oświadczeniem z dnia 17.06.2014 r odrzucił spadek po matce , posiada jedno dziecko – córkęP. P., która oświadczeniem z dnia 21.07.2020 r również odrzuciła spadek po zmarłej .P. P.nie posiada dzieci .
2. córkęB. M.,
3. córkęM. J., która zmarła w dniu 25.07.2014 r ,
4. synaA. P.,
5. synaH. P., który zmarł w dniu 14.02.1993 r i pozostawił dwoje dzieci :S. P. (2)iT. P.,
6. synaJ. P., który zmarł w dniu 17.05.1988 r i pozostawił jedno dziecko –R. P..
Bezsporne , a nadto dowód: akty stanu cywilnego uczestników postępowania k. 7 , 40 , 83 , 139 ,
-zeznania i zapewnienie spadkoweB. M.k. 127,
-akt notarialny - protokół przyjęcia oświadczenia o odrzuceniu spadku z dnia 17.06.2014 r złożonego przezS. P. (1)– k. 129 - 129verte ,
-zeznania i zapewnienie spadkoweP. P.wraz z oświadczeniem z dnia 21.07.2020 r o odrzuceniu spadku k. 253-257 .
Spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu .Wcześniej nie toczyło się postępowanie spadkowe po zmarłej . PozaS. P. (1)iP. P., żaden z uczestników postępowania nie odrzucił spadku po zmarłej . Nikt nie zrzekał się dziedziczenia . Nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia .
Bezsporne , nadto dowód : zeznania i zapewnienia spadkoweB. M.k. 127 iP. P.k. 253-257 ,
-akta sprawy(...).
Sąd zważył , co następuje :
Zgodnie z treściąart. 922 kodeksu cywilnegospadek jest to ogół praw i i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci i przechodzących na jego następców prawnych.Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy , a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku./art. 924 i 925 k.c./. W myśl przepisuart. 926 k.c.powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu . Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy , gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób , które powołał , nie chce lub nie może być spadkobiercą .
Z powyższych przepisów wynika , że ustawa daje pierwszeństwo porządkowi dziedziczenia określonemu przez spadkodawcę w testamencie . Dlatego dziedziczenie ustawowe co do całości spadku ma miejsce wtedy , gdy :
-spadkodawca nie sporządził w ogóle testamentu ,
-spadkodawca sporządził testament, którego treść ogranicza się do innych rozrządzeń / nie zawiera powołania spadkobiercy / ,
-spadkodawca sporządził testament , który okazał się nieważny lub bezskuteczny .
W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną było , iż zmarłaS. G.nie pozostawiła po sobie żadnego testamentu . Do ustalenia kręgu spadkobierców miały więc zastosowanie przepisykodeksu cywilnegodotyczące dziedziczenia ustawowego według stanu prawnego na dzień otwarcia spadku tj. 01.06.2014 r .
Zgodnie z treściąart.  931.§ 1. kcW pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadkudzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
§ 2.Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
Z kolei przepisart. 1020 kcstanowi , żeSpadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia,tak jakby nie dożył otwarcia spadku.Zgodnie z brzmieniem przepisuart. 1015 § 1 kcoświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. , a zgodnie z brzmieniem § 2brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku.Jednakże , gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie , iż zmarłaS. G.w chwili śmierci była wdową , a posiadała sześcioro dzieci :S. P. (1),B. M.,M. J.,A. P.,H. P.iJ. P..
Syn spadkodawczyniS. P. (1)skutecznym oświadczeniem z dnia 17 czerwca 2014 r, złożonym przed notariuszem , odrzucił spadek po swojej matceS. G.. Jednocześnie oświadczył , iż posiada jedno dziecko córkęP. P.,urodzoną (...)P. P.oświadczeniem złożonym przed sądem w dniu 21 lipca 2020 r również odrzuciła spadek po babciS. G.i oświadczyła , iż nie posiada dzieci . Oświadczenie to należy uznać za w pełni skuteczne , ponieważP. P.została wezwana do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania postanowieniem z dnia 19 października 2017 r . Odpis postanowienia wraz z odpisem wniosku doręczono jej w dniu 09 stycznia 2018 r , a już w dniu 02 lutego 2018 r złożyła wniosek o odrzucenie spadku poS. G.. Dochowała zatem terminu 6 miesięcy , o którym mowa w treści przepisuart. 1015 § 1 kc.Wobec złożonych oświadczeń aniS. P. (1), ani jego córkaP. P.nie doszli do dziedziczenia po zmarłejS. G..
B. M.nie odrzuciła spadku po zmarłej matce , a jej wniosek z dnia 09 listopada 2018 r o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia spadkowego , przyjęcie oświadczenia o odrzuceniu spadku i zatwierdzenie uchylenia się przez sąd został zwrócony prawomocnym zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2021 r wydanym w sprawie(...).
M. J.w chwili śmierci spadkodawczyni była osobą żyjącą , zmarła dopiero w dniu 25 lipca 2014 r . Dochodzi zatem do dziedziczenia jako osoba obecnie nieżyjąca .
A. P.nie odrzucił spadku po zmarłej matce , a jego wniosek z dnia 09 listopada 2018 r o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia spadkowego , przyjęcie oświadczenia o odrzuceniu spadku i zatwierdzenie uchylenia się przez sąd został zwrócony prawomocnym zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2021 r wydanym w sprawie(...).
H. P.zmarł w dniu 14 lutego 1993 r , a więc przed spadkodawczynią i w myśl cytowanego powyżej przepisuart. 931 § 2 kcdo dziedziczenia w jego miejsce dochodzą jego dzieci , które dziedziczą przypadający mu udział spadkowy w częściach równych . Zmarły pozostawił dwóch synów :S. P. (2)iT. P., którzy po połowie dziedziczą udział przypadający ich ojcu .
J. P.zmarł w dniu 17 maja 1988 r , a więc również przed swoją matką . Pozostawił jednego synaR. P., który dochodzi do dziedziczenia w jego miejsce i w całości dziedziczy przypadający mu udział spadkowy .
Mając na uwadze powyższe , w świetle cytowanych powyżej przepisówkodeksu cywilnego, stwierdzić należy , iż do dziedziczenia po spadkodawczyni doszło pięcioro jej dzieci , natomiast udziały dzieci , które nie dożyły otwarcia spadku odziedziczyły wnuki w częściach równych . Tak więc spadek poS. G.dziedziczą wprost : córkaB. M.– w 1/5 części , córkaM. J.( jako osoba obecnie nieżyjąca ) - w 1/5 części , synA. P.– w 1/5 części , wnuki :T. P.iS. P. (2)– w 1/10 części każdy ( ponieważ po połowie dziedziczą przypadający ich zmarłemu ojcuH. P.udział w wysokości 1/5 części ) orazR. P., który w całości odziedziczył udział 1/5 części przypadający jego ojcuJ. P.( zmarłemu w dniu 17.05.1988 r ) .
Z przyczyn omówionych powyżej należało orzec jak w punkcie 1 sentencji postanowienia z dnia 18 stycznia 2022 r .
Orzeczenie zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia znajduje swoją podstawę w treści przepisuart. 520 par. 1 kpc, który stanowi, iż każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie ,a Sąd nie znalazł żadnych przyczyn uzasadniających odstąpienie od tej ogólnej zasady postępowania nieprocesowego .
Z uwagi na fakt , iż nieznany z miejsca pobytu uczestnik postępowaniaR. P.był reprezentowany przez kuratora sądowego , w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 09.03.2018 r w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej , należało mu przyznać wynagrodzenie za sprawowaną funkcję w minimalnej stawce 60 zł . Stąd orzeczenie zawarte w punkcie 3 sentencji .
Sędzia Sądu Rejonowego Agnieszka Kuryłas