Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
III Wydział Cywilny
Sygnatura akt: III C 837/20
Data wyroku: 2022-04-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Grażyna Sienicka, Grażyna Sienicka

Sygnatura akt III C 837/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
S., dnia 16 marca 2022 r.
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodnicząca: sędzia Grażyna Sienicka
Protokolantka:  sekretarz sądowy Anna Śmielińska
po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r.
na rozprawie
sprawy z powództwaGminy M.S.-Zarządu (...)wS.
przeciwkoM. Ł.,W. O.iW. Ł.
o wydanie lokalu

1
nakazuje pozwanymM. Ł.,W. O.iW. Ł.aby wydali powódceGminie M.S.-Zarządowi (...)wS.lokal mieszkalny położony wS.przyul. (...)w stanie wolnym od osób i rzeczy;

2
ustala, że pozwanymM. Ł.,W. O.iW. Ł.przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego;

3
wstrzymuje wykonanie pkt 1 wyroku do czasu złożeniaM. Ł.,W. O.iW. Ł.przezGminę M.S.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego;

4
odstępuje od obciążania pozwanych kosztami postępowania

Sędzia Grażyna Sienicka
Sygn. akt III C 837/20

UZASADNIENIE

w postępowaniu zwykłym
Pozwem z dnia 26 czerwca 2021r. powódkaGmina M.S.–Zarząd (...)wS.wniosła o nakazanie wydania lokalu mieszkalnego pozwanymA. L.,W. Ł.,M. Ł.iW. O..
Powódka wniosła także o zasądzenie na jej rzecz od pozwanych kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że jest właścicielką lokalu mieszkalnego położonego wS.przyulicy (...), który pozwani zajmują bez tytułu prawnego.
PozwaniW. Ł.,M. Ł.iW. O.wnieśli o oddalenie powództwa podnosząc częściową spłatę zadłużenia i deklarując dalsze wpłaty z tego tytułu.
5 czerwca 2021r. pozwanyA. L.zmarł i postanowieniem z dnia 1 grudnia 2021r. sąd umorzył postępowanie w odpowiedniej części.
Stan faktyczny.
15 grudnia 2008r.Gmina M.S.zawarła zE. L.iA. L.umowę najmulokalu nr (...)położonego wS.przyulicy (...). Lokal składał się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i przedpokoju, jego łączna powierzchnia wynosiła 39,19 m2. Umowa została zawarta na czas nieoznaczony z przeznaczeniem do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych najemców oraz osób pozostających z najemcami we wspólnym gospodarstwie domowym tj. :M. Ł.iW. Ł.– dzieciE. L.(poprzednioŁ.) orazS. Ż..
Zgodnie z § 4 i 6 umowy najemcy byli obowiązani uiszczać czynsz najmu w terminie do dziesiątego dnia każdego miesiąca w wysokości 316,82 zł wg stawki 5,84 zł za m2.
Niesporne.
25 października 2018r.A. L.złożył oświadczenie dotyczące zadłużeniaz tytułu korzystania z ww. lokalu i wskazał, ze mieszkają tam dwie osoby tj.M. Ł.iW. Ł.. Zobowiązał się również do spłacenia istniejącego w tej dacie zadłużenia.
Dowód: oświadczenie k. 10.
21 kwietnia 2017r.E. L.zmarła.
Niesporne.
30 października 2018r.Gmina M.S.– reprezentowana przezD.Zarządu (...)wS.skierowała pismo doA. L., wskazując, iż wyraża zgodę na ratalną spłatę zaległości, która na dzień30 października 2018r. wynosiła 2 570,18 zł, w tym z tytułu czynszu i innych opłat- 2 502,06 zł, z tytułu odsetek – 61,12 zł oraz kosztów upomnień – 7 zł. zadłużenie rozłożono wówczas na 13 rat.
Dowód: pismo z dnia 30 października 2018r. k. 10 verte.
18 lutego 2020r.A. L.złożył wniosek o rozwiązanie umowy najmu lokalunr 8 położonego wS.przyul. (...). Pismem z dnia 5 marca 2020r. Gmina reprezentowana przezL. D.Zarządu (...)wS.zawiadomiłaA. L., iż z dniem 5 marca 2020r. umowa została rozwiązana na mocy porozumienia stron. Tym samym pismem Gmina poinformowałaA. L., iż pozostaje zobowiązany do zapłaty zaległości w kwocie6 196,67 złotych na dzień 5 marca 2020r.
Pismo doręczonoA. L.w dniu 28 kwietnia 2020r. na adresS.ul. (...).
Dowód: pismo z dnia 5 marca 2020r. k. 6 verte;
potwierdzenie odbioru k. 7.
9 czerwca 2020r. Gmina skierowała doA. L.,W. Ł.,M. Ł.iW. O.wezwanie do wydania lokalu położonego wS.przyulicy (...)wskazując termin realizacji wezwania na dzień 16 czerwca 2020r. Wezwanie skierowano na adres:ul. (...)wS..
W tej samej dacie Gmina skierowała analogiczne, dodatkowe wezwanie doA. L., kierując je na adres:S.ul. (...).
Dowód: wezwania z dnia 9 czerwca 2020r. k. 13-15.
W lokalu przyulicy (...)mieszkają aktualnieW. Ł.,M. Ł.i małoletniaW. O.– córkaM. Ł.urodzona (...)Lokatorzy nie posiadają aktualnie tytułu do zajmowania ww. lokalu.A. L., będący wcześniej najemcą ww. lokalu wyprowadził się z niego i zamieszkał w mieszkaniu swojej córki.
Niesporne.
W. Ł.od dnia 8 października 2021r. jest zarejestrowany jako bezrobotny z prawem do zasiłku.
M. Ł.korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy RodziniewS..
Dowód: pismo PUP k. 164;
pismo(...)k. 165.
W. Ł.został zaliczony do osób o niepełnosprawności umiarkowanej, symbol niepełnosprawności 10-N, orzeczenie wydano 29 lutego 2024 roku i umieszczonow nim wskazanie dotyczące zatrudnienia w warunkach pracy chronionej, wymagania szkolenia zawodowego, konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i inne ułatwiające funkcjonowania osoby, wymaganie korzystania z systemu środowiskowego wsparcia samodzielnej egzystencji. Jego zasiłek dla bezrobotnych wynosi aktualnie 700 zł.
Pomoc udzielanaM. Ł.przez Miejski Ośrodek Pomocy RodziniewS.ma aktualnie postać stałego zasiłku w kwocie niespełna 400 zł.M. Ł.otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 400 zł, pobiera świadczenie 500+ oraz alimenty w kwocie 400 zł.
Niesporne.
Rozważania.
Powództwo okazało się usprawiedliwione.
Podstawą żądania pozwu jest przepisart. 222 § 1 k.c.Przewidziane w nim roszczenie windykacyjne jest roszczeniem właściciela o wydanie rzeczy, która znajduje się we władaniu innej osoby. Przepis ten stanowi, iż właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługują skuteczne względem właściciela uprawnienia do władania rzeczą. Uprawnienia takie mogą mieć swoje źródło w umowie najmu lub innym stosunku prawnym uprawniającym do zajmowania lokalu.
W analizowanej sprawie poza sporem pozostawało, iż powódka jest właścicielką lokalu zajmowanego przez pozwanych, stąd legitymacja czynna powódki do wystąpieniaz powództwem o jego wydanie nie budziła wątpliwości.
Zgodnie z treściąart. 675 § 1 k.c.po zakończeniu najmu najemca obowiązany jest zwrócić rzecz w stanie nie pogorszonym; jednakże nie ponosi odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania. W myśl zaś§ 2przywołanego artykułu jeżeli najemca oddał innej osobie rzecz do bezpłatnego używania lub w podnajem, obowiązek powyższy ciąży także na tej osobie. Zgodnie natomiast zart. 680 k.c., do najmu lokalu stosuje się ten przepis odpowiednio.
Koniecznym warunkiem dla skutecznego wystąpienia z tego rodzaju żądania przez wynajmującego jest uprzednie ustanie stosunku najmu dającego prawo do władania lokalem pozwanym.
Umowa najmu lokalu zawarta w dniu 15 grudnia 2008r. przez powódkę orazE. L.iA. L.niewątpliwie wygasła – wobecE. L.w związku z jej śmiercią, zaś wobecA. L.– wobec rozwiązania za porozumieniem stron. Okoliczność ta powoduje, że powódka może się skutecznie domagać od pozwanych wydania spornego lokalu.
Pozwani, w ocenie sądu, posiadają status lokatorówart. 2 ust. 1, pkt 1) Ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 172). Lokatorem, w myśl przywołanego przepisu jest najemca lokalu lub osoba używająca lokalu na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności.
Ta szeroka definicja, odnosząca się także – w zakresie orzekania o eksmisji i prawie do lokalu socjalnego (obecnie – do najmu socjalnego lokalu) do dotychczasowych lokatorów, tj. osób, które utraciły przysługujący im tytuł do lokalu (por. uchwałę Sądu Najwyższegoz 15.11.2001 r., III CZP 66/01, OSNC 2002/9, poz. 109), obejmuje zarówno osoby, które korzystają (lub korzystały) z prawa do lokalu na podstawie umowy użyczenia (lub stosunków prawnorodzinnych, np.art. 281k.r.o.).R. D.[w:] Komentarz doustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianieKodeksu cywilnego[w:] Ochrona praw lokatorów. Dodatki mieszkaniowe. Komentarz. Wzory pozwów, wyd. VII,W.2020,art. 2.
Korzystanie z lokalu przezM. Ł.iW. Ł.odbywało się za wiedzą i zgodą powódki, zaś korzystanie z lokalu przez małoletniąW. O.odbywało się na podstawie użyczenia przez najemców.
O ile więc posiadanie przez pozwanych statusu lokatora jest bezsprzeczne o tyle posiadanie przez nich skutecznego wobec Gminy prawa do władania lokalem nie zostałow sprawie wykazane. Podnoszone przez pozwanych okoliczności dotyczące spłaty części zadłużenia, konflikt z najemcą –A. L., próby czynienia ustaleń z powódką w zakresie zasad spłaty zadłużenia, pozostają bez znaczenia w świetle braku uprawnienia do władania lokalem i braku obowiązku zawarcia przez powódkę z pozwanymi umowy najmu spornego lokalu. Fakt wieloletniego zamieszkiwania oraz uprzednie wynajmowanie lokalu przezE. L., w żaden sposób nie zmienia sytuacji prawnej pozwanych.
Mając powyższe na uwadze Sąd uwzględnił kierowane wobec pozwanych powództwo.
Zgodnie zart. 14 ust. 1- 6cytowanej wyżejustawy o ochronie praw lokatorów,w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.
Jeżeli w wyroku orzeczono o uprawnieniu, o którym mowa w ust. 1, dwóch lub więcej osób, gmina jest obowiązana zapewnić im najem socjalny co najmniej jednego lokalu.
Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu wobec:
1) kobiety w ciąży,
2) małoletniego, osoby niepełnosprawnej w rozumieniu 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021r. poz. 573 i 1981) lub ubezwłasnowolnionego oraz osoby sprawującej nad nim opiekę i wspólnie z nim zamieszkałej,
3) obłożnie chorego,
4) emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,
5) osoby posiadającej status bezrobotnego,
6) osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały - chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
W analizowanej sprawie Sąd z urzędu zbadał więc, czy zachodzą przesłanki do zawarcia przez pozwanych umowy najmu socjalnego lokalu i uznał, że podstawa taka istnieje w stosunku do każdego z nich – w stosunku doW. O., jako osoby małoletniej,w stosunku do jej matki – jako przedstawicielki ustawowej małoletniej, zaś w stosunkudoW. Ł., jako osoby bezrobotnej. Pozwani nie posiadają innego lokalu,w którym mogliby zamieszkać, zaś poziom dochodów, nie pozwala im na wynajęcie lokaluna wolnym rynku, co pozostawało w procesie niesporne.
Zgodnie z treściąart. 14 ust. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasy złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, co uczyniono w pkt 3 orzeczenia.
Rozstrzygając o kosztach procesu sąd miał na względzie wyrażoną wart. 98 § 1 k.p.c.zasadę odpowiedzialności stron za wynik procesu, zgodnie z którą pozwana jako strona przegrywająca spór ma obowiązek zwrócić powodowi koszty jakie poniósł on w związkuze skierowaniem sprawy na drogę sądową oraz przepisart. 102 k.p.c., zgodnie z którymw przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Podejmując rozstrzygnięcie o kosztach procesu w niniejszej sprawie sąd przeanalizował zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu jak i okoliczności leżące poza nim a zwłaszcza sytuację majątkowa pozwanego oraz charakter dochodzonego roszczenia, zawiłość sprawy i nakład pracy pełnomocnika.
Ustawodawca przyznaje sądowi pewną swobodę w zasądzaniu kosztów procesu, gdy stosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 k.p.c.) sprzeciwiają się względy słuszności, co właśnie wyraża się stwierdzeniem, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów.
Swoboda ta jednak nie pozwala na bezzasadne uprzywilejowanie jednej ze stron procesu a musi znajdować odzwierciedlenie w całokształcie zebranego materiału dowodowego oraz przebiegu procesu. Trudna sytuacja majątkowa pozwanych pozostawała okolicznością niesporną – jedna z pozwanych jest małoletnia, otrzymuje alimenty w kwocie 400 zł, jej matka osiąga dochód na poziomie 400 zł, pobiera na córkę świadczenie 500+ oraz korzysta z pomocy opieki społecznej, zaś pozwany jest bezrobotny i otrzymuje zasiłekw kwocie 700 zł.
Okoliczności omówione w powyższym akapicie uzasadniają przekonanie sądu,że sytuacja materialna pozwanych nie pozwala im na pokrycie kosztów procesu bez uszczerbku dla ich podstawowych potrzeb życiowych.
W świetle powyższych okoliczności należało orzec jak w punkcie 4 sentencji.
Sędzia Grażyna Sienicka