Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1019/21
Data wyroku: 2021-11-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Sędzia Anna Przybylska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 83 k.c.

Sygn. akt VIII U 1019/21

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 lutego 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczeniaA. K. (1)podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek(...) sp. z o.o.s.k. wynosi:
a) na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, tj. emerytalne, rentowe i wypadkowe:
- za październik 2020 r. – 3 485,00 zł,
- za listopad 2020 r. – 3 485,00 zł,
- za grudzień 2020 r. – 1 161,67 zł,
- za styczeń 2021 r. – 0,00 zł,
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wyłączną przyczyną zmiany od 1 września 2020 r. etatu na pełen oraz podwyższenia wynagrodzeniaA. K. (1)do kwoty 6 200,00 zł brutto miesięcznie była chęć uzyskania przez nią świadczeń z ubezpieczenia społecznego od podstaw wymiaru składek w wyższej wysokości. W ocenie organu rentowego zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje , że od 1 września 2020 r. wymiar czasu pracyA. K. (1)wynosi ¾ , a podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi kwota 3 485,00 zł brutto miesięcznie.
/decyzja k.111 – 116 akt ZUS/
W dniu 2 kwietnia 2021 r.A. K. (1)złożył odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez stwierdzenie ,że podstawę wymiaru składek ubezpieczonejA. K. (1)podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek(...) sp. z o.o.s.k. z siedzibą wŁ.od dnia 1 września 2020 r. stanowiła kwota 6 200,00 zł brutto , ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ rentowy. W treści odwołania wskazała , że w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności przemawiające za pozornością umowy o pracę, ponieważ obydwie strony miały zamiar faktycznego wywiązywania się z obowiązków nałażonych zawartą umową o pracę oraz podpisanym aneksem i zamiar ten faktycznie zrealizowały. Wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
/odwołanie k.3 – 9/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie, argumentując, jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.40 – 42 odwrót/
Na rozprawie w dniu 15 czerwca 2021 r. zainteresowany płatnik składek przyłączył się do stanowiska wnioskodawczyni. Pełnomocnik ZUS wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
/protokół rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r. płyta CD k.70/
Na rozprawie w dniu 28 września 2021 r pełnomocnik ZUS wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3600 zł, których wyliczenie złożył.
/protokół rozprawy z dnia 28 września 2021 r – 00:07:31, wyliczenie – k. 442/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Płatnik składek(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowa z siedzibą wŁ.została zawiązana na podstawie umowy spółki z dnia 15 maja 2017 r. i została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 6 czerwca 2017 r. , pod numerem KRS(...). Wspólnikami spółki są:(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,M. S.orazS. M.. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej spółka zajmuje się prowadzeniem klubów fitness.
/odpis z KRS k.75 – 79 , zeznania reprezentującego zainteresowanegoM. S.min.00:06:08 – 00:06:31 rozprawy z dnia 28 września 2021 r. , płyta CD k.444 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:27:12 – 00:48:48 rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r. , płyta CD k.70/
Spółka na terenieŁ.orazR.prowadziła kilka klubów fitness , przy czym ,w związku z trwającą pandemią , zdecydowana większość klubów została w 2020 r. zamknięta. Od września 2020 r. płatnik faktycznie prowadził jedynie jeden klub fitness zlokalizowany wR..
/zeznania reprezentującego zainteresowanegoM. S.min.00:06:08 – 00:06:31 rozprawy z dnia 28 września 2021 r. , płyta CD k.444 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:27:12 – 00:48:48 rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r. , płyta CD k.70/
W 2020 r. spółka posiadała zaległości w opłacaniu składek na ZUS.
/zeznania świadkaM. F. (1)min.00:51:18 – 01:02:44 rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r. , płyta CD k.70/
Za 2020 r. spółka wykazała stratę, a zła kondycja finansowa spółki zmusiła ją do zwolnienia części pracowników, w tym m.in. zatrudnianych managerów. Strata była wykazywana od marca 2020 r. We wrześniu 2020 r strata wyniosła - 241276,35 zł.
/zeznania reprezentującego zainteresowanegoM. S.min.00:06:08 – 00:06:31 rozprawy z dnia 28 września 2021 r. , płyta CD k.444 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:27:12 – 00:48:48 rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r. , płyta CD k.70 , zeznania wnioskodawczyni min.00:04:05 – 00:06:08 rozprawy z dnia 28 września 2021 r. , płyta CD k.444 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:03:28 – 00:27:12 rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r. , płyta CD k.70, wykaz przychodów – zał. k. 93/
Począwszy od września 2020 r. spółka nie zatrudniała nowych pracowników.
/zeznania wnioskodawczyni min.00:04:05 – 00:06:08 rozprawy z dnia 28 września 2021 r. , płyta CD k.444 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:03:28 – 00:27:12 rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r. , płyta CD k.70/
WnioskodawczyniA. K. (1)urodziła się (...), legitymuje się wykształceniem wyższym w dziedzinie zarządzania.
/okoliczności bezsporne/
Współpracę z firmą płatnika wnioskodawczyni rozpoczęła w dniu 1 grudnia 2018 r. , kiedy to na podstawie umowy zlecenia powierzono jej obowiązki sprowadzające się do bieżącej obsługi spraw klubu sportowego. Na przestrzeni kolejnych lat pomiędzy płatnikiem , a wnioskodawczynią zawierano kolejne umowy zlecenia. W dniu 1 marca 2020 r. pomiędzy wnioskodawczynią , a płatnikiem zawarto umowę o pracę na czas nieokreślony.A. K. (1)powierzono obowiązki pracownicze koordynatora ds. administracji w wymiarze czasu pracy wynoszącym ¾ etatu oraz przyznano wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3 485,00 zł brutto.
/umowa o pracę oraz umowy zlecenia w dokumentacji osobowej wnioskodawczyni k.93/
W zakresie powierzonych obowiązków wnioskodawczyni zajmowała się organizacją eventów , dostawami do klubów , wystawianiem faktur oraz kontaktem z księgowością oraz zarządem. Zgodnie z pisemnym zakresem obowiązków do wnioskodawczyni należało: organizacja obiegu dokumentacji oraz korespondencji, kontakt z dostawcami i partnerami, ustalanie warunków współpracy i dostaw, pomoc w organizowaniu wydarzeń i eventów w klubach oraz outdoorowych, uczestnictwo w spotkaniach z menadżerami klubów oraz zarządem, wystawianie faktur sprzedażowych, współpraca z księgowością w zakresie dokumentacji oraz rozliczania pracowników.
/zeznania wnioskodawczyni min.00:04:05 – 00:06:08 rozprawy z dnia 28 września 2021 r. , płyta CD k.444 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:03:28 – 00:27:12 rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r. , płyta CD k.70, zakres czynności – k. 40 akt ZUS, zeznania świadkaM. W.protokół rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r 01:03:25. , płyta CD k.70 /
W dniu 1 września 2020 r. pomiędzy płatnikiem składek , aA. K. (1)zawarto aneks do umowy o pracę na mocy którego od dnia 1 września 2020 r. wynagrodzenie zasadniczeA. K. (1)zostało określone na kwotę 6 200,00 zł brutto. Jednocześnie określono , że począwszy od 1 września 2020 r.A. K. (1)wykonuje obowiązki w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zgodnie z zakresem obowiązków do wnioskodawczyni należało: organizacja obiegu dokumentacji oraz korespondencji, kontakt z dostawcami i partnerami, ustalanie warunków współpracy i dostaw, pomoc w organizowaniu wydarzeń i eventów w klubach oraz outdoorowych, uczestnictwo w spotkaniach z menadżerami klubów oraz zarządem, wystawianie faktur sprzedażowych, współpraca z księgowością w zakresie dokumentacji oraz rozliczania pracowników, bezpośredni kontakt z dostawcami, nadzór nad prawidłowością dostaw, zamieszczanie ogłoszeń o rekrutacji na różne stanowiska w firmie, przeprowadzanie wstępnych rozmów kwalifikacyjnych, nadzór nad prawidłowością operacji kasowych oraz wyjaśnienie ewentualnych błędów, rozliczanie sprzedaży w klubach i prezentowanie wyników zarządowi, organizacja współpracy między menadżerami a zarządem firmy.
/umowa o pracę w dokumentacji osobowej wnioskodawczyni k.93, zakres obowiązków – k. 37 akt ZUS/
Według list obecności wnioskodawczyni pracowała w godzinach 8 – 16 , 8 – 17, 9 – 16 w okresie od września 2020 r. Do września godziny pracy to 8 – 14. Na listach obecności nie ujawniono wyjść w godzinach pracy.
/listy obecności – kserokopie – k 46 – 54 akt ZUS/
Wnioskodawczyni w godzinach, w których według listy obecności świadczyła pracę odbywała wizyty lekarskie bądź podawała się badaniom:
-14.09.2020 – godz. 12.17
-16.09.2020 – godz. 11:57
-18.09.2020 - godz. 9.30 (zabieg inseminacji)
-30.09.2020 – godz. 10.07
-7.10.2020 – godz. 12.32
-15.10.2020 – godz. 10.00
-20.10.2020 – godz. 10:29
- 27.10.2020 r godz. 12.40
/dokum.(...). – k. 97,98,99,100,103,105,106/
W klubie wR.jest menadżer. Do jego obowiązków należało zarządzanie pracownikami, wymyślanie akcji marketingowych, bieżąca obsługa płatności, wyjaśnianie braków magazynowych, szkolenia pracowników, zamawianie produktów, wyjaśnienie nieprawidłowości w fakturach.
/zeznania świadkaM. W.protokół rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r 01:03:25. , płyta CD k.70 /
Wnioskodawczyni leczyła się z powodu niepłodności. W dniu 18 września 2020 r. przeszła zabieg inseminacji. W dniu 27 października 2020 r. u wnioskodawczyni stwierdzono 7,5 tydzień ciąży.
/dokumentacja medyczna k. 97 , karta ciąży k.61 – 65/
W związku z ciążąA. K. (1)stała się niezdolna do pracy z dniem 11 listopada 2020 r.
/okoliczność bezsporna/
W czasie nieobecności wnioskodawczyni w pracy, płatnik składek , m.in. z uwagi na złą kondycję finansową spółki , nie zatrudnił pracownika na jej miejsce. Z tytułu zatrudnienia wnioskodawczyni nie zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie.
/zeznania wnioskodawczyni min.00:04:05 – 00:06:08 rozprawy z dnia 28 września 2021 r. , płyta CD k.444 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:03:28 – 00:27:12 rozprawy z dnia 15 czerwca 2021 r. , płyta CD k.70, informacja – k. 83/
A. K. (2)była zatrudniona w spółce w okresie 4.03.2020 r do 30.07.2020 r. W okresie 30.03.2020 r – 18.06.2020 r i 30.06.2020 – 27.07.2020 r przebywała na zwolnieniu lekarskim. Do jej obowiązków należało m.in. koordynacja działów recepcja/sprzedaż, fitness, performance, realizacja zadań, planów sprzedażowych, stymulowanie sprzedaży, obsługa magazynu, obsługa bieżących rozliczeń fiskalnych, zarządzanie kadrą, układanie grafików pracy, kontakt z księgowością w sprawach finansowych i raportowych, zamawianie produktów do sprzedaży na barze.
P. S. (1)był zatrudniony w spółce w okresie 24.05.2019 – 14.07.2020, za wynagrodzeniem w wysokości 7080, 65 zł. W okresie 17.10.2019 – 1.06.2020 przebywał na zwolnieniu lekarskim. Do jego obowiązków należało: realizowanie planów sprzedażowych, rozliczanie z nich pracowników, cotygodniowe prezentowanie wyników dla zarządu z przeprowadzonych działań, ilości sprzedanych karnetów oraz ilości wejść posiadaczy systemów zewnętrznych, spotkania z menadżerami w klubach, zarządzanie bieżącą pracą menadżerów oraz koordynatorów poszczególnych stref oraz recepcji, rozdzielanie planów i zadań, zatwierdzenie rozliczeń godzin pracowników recepcji oraz poszczególnych stref, przesyłanie zestawienia do pracownika administracyjnego, optymalizacja ilości godzin pracy w miesiącu, układanie i modyfikacja siatki prowizyjnej, organizowanie konkursów pracowniczych, układanie planów marketingowych oraz długoterminowych, egzekwowanie ich realizacji przez menedżerów, rekrutacja i zatrudnienie pracowników, szkolenia stanowiskowe menadżerów, dbanie o rozwój umiejętności sprzedażowych pracowników, pozyskiwanie partnerów biznesowych oraz dostawców, ustalanie warunków współpracy, podpisywanie umów handlowych, kontrola nad prawidłowością wykonywania procesów kasowych w klubach, układanie procesów pozyskiwania oraz obsługi klientów, dbanie o spójne zarządzanie bazą klientów w poszczególnych klubach oraz poza klubami, współpraca z działem marketingu.
/wykaz pracowników – zał. k. 93, zakresy obowiązków – zał. k. 446/
Ojcem dziecka wnioskodawczyni jestS. M.– wspólnik płatnika.
/okoliczność bezsporna/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody w postaci dokumentów oraz w oparciu o złożone przez świadków, płatnika oraz wnioskodawczynię zeznania w zakresie sposobu funkcjonowania płatnika oraz zakresu obowiązków wnioskodawczyni wykonywanych przez nią do momentu zawarcia aneksu do umowy o pracę z dnia 1 września 2020 r. Jako niewiarygodne Sąd ocenił natomiast złożone w niniejszej sprawie zeznania w zakresie w jakim wskazywano , że począwszy od 1 września 2020 r. po stronie płatnika wystąpiła konieczność określenia wysokości wynagrodzenia wnioskodawczyni na kwotę 6 200,00 zł brutto , przy jednoczesnym zwiększeniu obowiązującego ją etatu z ¾ na pełen etat. Wskazać przede wszystkim należy, że w 2020 r. m.in. z uwagi na trwającą pandemię i konieczność zamknięcia zdecydowanej większości prowadzonych klubów fitness , płatnik składek znajdował się w złej kondycji finansowej , co z kolei doprowadziło go do zwolnienia części dotychczas zatrudnianych pracowników. W tym kontekście jako niewiarygodne należało ocenić zeznania wnioskodawczyni wskazujące na przejęcie obowiązków dotychczas zatrudnianych przez płatnika managerów, skoro zatrudniający ją płatnik zlikwidował zdecydowaną większość prowadzonych przez siebie klubów fitness. W sytuacji zatem znacznego ograniczenia prowadzonej działalności, co najmniej wątpliwym wydaje się zwiększenie wymiaru czasu wnioskodawczyni i zwiększeniu należnego jej wynagrodzenia. Co więcej , pomimo twierdzeń wnioskodawczyni o przejęciu obowiązków m.in. w zakresie rekrutacji pracowników , w rozpatrywanym okresie , właśnie z uwagi na złą kondycję finansową spółki, nie doszło do zatrudnienia nowych pracowników. Wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni także przed wrześniem 2020 r miała w zakresie obowiązków organizowanie eventów, dostawy do klubów, kontakt z księgowością, wystawianie faktur sprzedażowych czy kontakty z zarządem. Wnioskodawczyni zeznała także, że sprawdzała poprawność operacji kasowych, a wcześniej robili to menadżerowie. Przy czym we wrześniu jedynie funkcjonujący klub miał menadżera.
ŚwiadekM. F.zeznała, że od września spadły na wnioskodawczynię sprawy pracownicze, o czym nie wspominają strony ani nie wynika to z zakresu obowiązków. Jednocześnie zeznała, że od początku wszystkie sprawy załatwiała z wnioskodawczynią i w kontaktach z biurem nic się nie zmieniło.
ŚwiadekM. W.wymieniając, czym wnioskodawczyni zajmowała się od września 2020 r przyznała, że większość czynności była tożsama w stosunku do okresu wcześniejszego. Jako nowy obowiązek wymieniła jedynie zajmowanie się sprawami związanymi z tarczami finansowymi. Przy czym ponownie ani wnioskodawczyni ani płatnik o tym nie wspomnieli. Świadek ten zeznał, że wnioskodawczyni przejęła wszystkie obowiązki panaS., tymczasem płatnik zeznał, że na niego przeszły sprawy sprzedażowe, a na wnioskodawczynię – organizacyjne.
Dokonując także analizy zakresu obowiązków wnioskodawczyni od 1 września 2020 r. i zakresu obowiązkówP. S., należy zauważyć, to oprócz dwóch obowiązków , nie pokrywają się one. Przy czym organizacja eventów należała już do obowiązków wnioskodawczyni przed wrześniem 2020 r, a czynności w zakresie rekrutacji faktycznie nie podjęła.
W zeznaniach pojawia się nazwiskoA. K. (2), której obowiązki miała także przejąć wnioskodawczyni, należy jednak wskazać, iż pracownik ten był niezdolny do pracy praktycznie przez cały okres zatrudnienia – od marca 2020 r, zatem dziwić może okoliczność, iż dopiero we wrześniu wnioskodawczyni zmieniono zakres obowiązków. Podobnie w przypadkuP. S. (1)- był na zwolnieniu lekarskim już od października 2019 r . Skoro wnioskodawczyni miała przejąć jego obowiązki, może budzić wątpliwości, że doszło do tego dopiero we wrześniu 2020 r , tym bardziej, że wówczas funkcjonował tylko jeden klub, który dodatkowo miał menadżera.
Brak także dowodu, że wnioskodawczyni realizowała obowiązki pracownicze w wymiarze 8 godzin. W tym zakresie nie są wiarygodnym dowodem załączone listy obecności, albowiem nie odzwierciedlają one rzeczywistego czasu pracy. Z ustaleń wynika bowiem, że wnioskodawczyni wielokrotnie, w spornym okresie – od września 2020 r w godzinach, w których miała świadczyć pracę była u lekarza, bądź poddawała się badaniom. Nie znalazło to jednak odzwierciedlenia w listach obecności.
W ocenie Sądu , wnioskodawczyni podpisując aneks do umowy o pracę w dniu 1 września 2020 r. z całą pewnością musiała wiedzieć nie tylko o aktualnej kondycji finansowej spółki , ale także o zbliżającym się terminie inseminacji. W związku zaś z okolicznością ,iż wnioskodawczyni leczyła się z powodu niepłodności , wydaje się wręcz nieprawdopodobnym , aby zdecydowała się zwiększyć ilość dotychczasowych wykonywanych obowiązków pracowniczych , w dodatku wykonywanych poza miejscowością zamieszkania tj. wR..
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i jako takie podlega oddaleniu.
Sam fakt wykonywania przez ubezpieczoną powierzonych jej obowiązków w ramach umowy o pracę nie stanowił przedmiotu sporu pomiędzy stronami.Z rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji jasno bowiem wynika, że organ rentowy zakwestionował wysokość wynagrodzeniaA. K. (1)oraz wymiar czasu pracy , a nie fakt podlegania przez nią ubezpieczeniom społecznym.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art.12 ust. 1 i art. 13 ustawyz dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tj. Dz. U. z 2021 r., poz.423) pracownicy, czyli osoby fizyczne pozostające w stosunku pracy, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym tj. emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.
Stosownie do treściart. 1 ust 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 645 ) osobom tym, w razie choroby lub macierzyństwa, przysługują świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą.
Z koleiart. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychstanowi, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych wart. 6 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 18astanowi przychód, o którym mowa wart. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniemust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12.
Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3.
Jak wynika z powołanych wyżej przepisów wysokość wynagrodzenia uzgodnionego przez strony stosunku pracy ma na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych istotne znaczenie z uwagi na to, że ustalanie podstawy wymiaru składki z tytułu zatrudnieniaw ramach stosunku pracy następuje w oparciu o przychód, o którym mowa wustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc w oparciu o wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne, a w szczególności wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, czy różnego rodzaju dodatki, nagrody, premie itp. Umowa o pracę wywołuje zatem nie tylko skutki bezpośrednie, dotyczące wprost wzajemnych relacji między pracownikiem i pracodawcą, lecz także dalsze, pośrednie, również w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, kształtując stosunek ubezpieczenia społecznego, w tym wysokość składki, cow konsekwencji prowadzi do uzyskania odpowiednich świadczeń. Oznacza to, że ocena postanowień umownych może i powinna być dokonywana także z punktu widzenia prawa ubezpieczeń społecznych, a więc nie tylko z punktu widzenia interesu pracownika (ubezpieczonego), ale także przez pryzmat interesu publicznego.
Wedługart. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.
Zgodnie z ugruntowanym już poglądem judykatury, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach uprawnienia wynikającego z art. 41 ust. 12 i 13 ustawy w zw. z art. 83 ustawy, może zakwestionować i zmienić, w drodze decyzji, wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe - jeżeli jednak kwestionuje wysokość wynagrodzenia (przychodu) w zasadzie jedynie poprzez odwołanie do instytucji prawa cywilnego względnie prawa pracy regulujących stosunki prawne, na podstawie których ustalono wynagrodzenie. Jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa, a więc okoliczności czyniących czynność prawną nieważną w myślart. 58 § 1 i 3 k.c.Nadmierne podwyższenie (ustalenie) wynagrodzenia pracownika w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych może być bowiem ocenione jako dokonane z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń (por. z wielu np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 r., II UZP 2/05, opubl. OSNP 2005/21/338, LEX nr 148238).
Mając na uwadze powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzjiart. 58 § 2 k.c.Sąd zważył, że zgodnie z treściąart. 58 § 1 k.c.czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba, że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.Paragraf 2cytowanego przepisu wskazuje z kolei, że nieważna jest czynność prawne sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.Natomiastart. 58 § 3 k.c.wskazuje, że jeżeli nieważność jest dotknięta tylko część czynności prawnej czynności pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba, że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynności nie zostałaby dokonana.
Dla oceny zajścia przesłanek zart. 58 § 1 – 3 k.c.istotne znaczenie ma przepis regulujący kwestię wysokości wynagrodzenia pracowników –art. 78 § 1 k.p.– zgodnie z którym wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.
Rekonstruując klauzule obejścia prawa w rozumieniuart. 58 § 1 k.c.i naruszeniaart. 58 § 2 k.c.przy ocenie, czy wynagrodzenie było zawyżone, należy mieć na uwadze, że ustalanie podstawy wymiaru składki z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy następuje w oparciu o przychód, o którym mowa wustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Od jego wysokości zależeć będą wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne, a w szczególności wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty itp. Umowa o pracę ustalającde factoów przychód, wywołuje zatem nie tylko skutki bezpośrednie, dotyczące wprost wzajemnych relacji między pracownikiem i pracodawcą, lecz także dalsze, pośrednie, w tym w dziedzinie ubezpieczeń społecznych kształtując stosunek ubezpieczenia społecznego, w tym wysokość składki, co w konsekwencji prowadzi do uzyskania odpowiednich świadczeń. W związku z powyższym ocena postanowień umownych może i powinna być dokonywana także z punktu widzenia prawa ubezpieczeń społecznych, a więc nie tylko z punktu widzenia interesu pracownika (ubezpieczonego), ale także interesu publicznego. Godziwość wynagrodzenia za pracę w prawie ubezpieczeń społecznych musi być zatem interpretowana przy uwzględnieniu wymogu ochrony interesu publicznego oraz zasady solidarności ubezpieczonych. Podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowi wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy, natomiast ocena godziwości tego wynagrodzenia wymaga uwzględnienia okoliczności każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 listopada 2015 r. III AUa 939/15,za: LEX nr 1950563)
W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy miesięczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczneA. K. (1)z tytułu zatrudnienia u płatnika składek(...) sp. z o.o.s.k. stanowi kwota zadeklarowana w aneksie do umowy o pracę z dnia 1 września 2020 r. , czy też ustalenie wysokości wynagrodzenia wnioskodawczyni było dokonane jedynie w celu znacznego podwyższenia podstawy wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Przeprowadzone w tym kierunku postępowanie dowodowe doprowadziło Sąd do przekonania, iż wysokość wynagrodzenia ubezpieczonej, określona w ww. aneksie stanowi kwotę rażąco niewspółmierną i taką, która ma na celu wyłącznie właśnie zwiększenie podstawy wymiaru składek, a co za tym idzie, tzw. “obejście” ustawy. W ocenie Sądu wyłączną przyczyną zwiększenia wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia wnioskodawczyni do kwoty 6 200,00 zł brutto był jej stan zdrowia , a zarazem chęć uzyskania wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W ocenie Sądu płatnik składek nie miał realnej potrzeby zwiększenia wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia ubezpieczonej , a wskazuje na to przede wszystkim zła kondycja finansowa płatnika , jak i brak zatrudnienia pracownika podczas jej długotrwałej nieobecności w pracy , a tym samym w istocie porzucenie uprzednio przyjętej strategii pracodawcy. Brak także wiarygodnego dowodu na faktyczne wykonywanie pracy w zwiększonym wymiarze. Poza tym wynagrodzenie to wzrosło praktycznie dwukrotnie, mimo, iż wymiar czasu pracy zwiększył się jedynie o ¼.
W tym miejscu wskazać należy ,że zgodnie zart. 13 Kodeksu pracypracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę. Zasada godziwości wynagrodzenia nie wyznacza jednak dolnej granicy płacy, ale także górnej granice płacy z czego wynika niegodziwość płacy rażąco wysokiej. Wynagrodzenie godziwe to inaczej należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe.
Ocena wysokości wynagrodzenia umówionego przez strony stosunku pracy powstaje także na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych w zakresie ustalenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne. Umowa o pracę wywołuje skutki w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, bowiem kształtuje stosunek ubezpieczenia społecznego, określa wysokość składki, a w konsekwencji prowadzi do uzyskania odpowiednich świadczeń. Są to doniosłe skutki zarówno z punktu widzenia pracownika (ubezpieczonego), jak i interesu publicznego. Podkreślić przy tym należy, iż w prawie ubezpieczeń społecznych istnieje znacznie mocniejsza niż w prawie pracy bariera działania w ramach prawa, oparta na wymagającym ochrony interesie publicznym i zasadzie solidarności ubezpieczonych.
Nadmiernemu uprzywilejowaniu płacowemu pracownika, które w prawie pracy mieściłoby się w ramachart. 3531k.c., w prawie ubezpieczeń społecznych, w którym pierwiastek publiczny zaznacza się bardzo wyraźnie, można przypisać zamiar nadużycia świadczeń przysługujących z tego ubezpieczenia. Należy bowiem mieć na względzie, że alimentacyjny charakter tych świadczeń oraz zasada solidaryzmu wymagają, żeby płaca – stanowiąca jednocześnie podstawę wymiaru składki – nie była ustalona ponad granicę płacy słusznej, sprawiedliwej, zapewniającej godziwe utrzymanie, nie przewyższała wkładu pracy, a w konsekwencji aby składka nie przekładała się na świadczenie w kwocie nienależnej. Zauważyć przy tym wypada, że chociaż przepisy prawa ubezpieczeń społecznych odnoszą wysokość składek do wypłaconego wynagrodzenia, to w rzeczywistości odwołują się do takiego przełożenia pracy i uzyskanego za nią wynagrodzenia na składkę, które pozostaje w harmonii z poczuciem sprawiedliwości w korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczenia udzielanych z zasobów ogólnospołecznych.
Jak już wyżej zaznaczono istotne znaczenie ma przepis regulujący kwestię wysokości wynagrodzenia pracowników tj.art. 78 § 1 k.p., zgodnie z którym wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.
Sąd Okręgowy nie neguje kwalifikacji skarżącej oraz faktu wykonywania przez nią obowiązków pracowniczych w ramach stosunku pracy. Niemniej jednak biorąc pod uwagę rodzaj wykonywanych przez ubezpieczoną obowiązków pracowniczych, ich wymiar oraz fakt braku zatrudnienia pracownika podczas jej długotrwałej nieobecności w pracy, planowanie ciąży, sytuację finansową płatnika, w tym nieopłacanie składek na ubezpieczenie społeczne, należy uznać, że wysokość wynagrodzeniaA. K. (1)określona w aneksie do umowy o pracę z dnia 1 września 2020 r. jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, a w szczególności z zasadą ekwiwalentności składek i świadczeń oraz zakazem świadomego osiągania przez jednych ubezpieczonych nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu i w tym zakresie stosownie doart. 58 § 2 i 3 k.c.w zw. zart. 300 k.p.jest nieważna.
Należy zatem zaaprobować stanowisko organu rentowego, co do przyjętej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wnioskodawczyni. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie , o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.
Mając na uwadze wynik postępowania , Sąd o kosztach procesu orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).Przedmiot niniejszej sprawy dotyczy w rzeczywistości wymiaru składek. Wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wyniosła 11 770,20 zł, stąd należne organowi rentowemu wynagrodzenie stanowi kwota 3 600,00 zł.
z. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnom. Wnioskodawczyni – przez PI