Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 914/20
Data wyroku: 2021-03-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Lidia Grzelak
Słowa kluczowe: Ochrona własności
Podstawa prawna: art. 222 § 2 kc
Teza: powództwo oddala

Sygn. akt I C 914/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 marca 2021 r.
Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący Sędzia Lidia Grzelak
Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Marciniak
po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2021 r. w Ciechanowie
na rozprawie
sprawy z powództwaM. B.
przeciwkoD. B.
o zakazanie naruszeń prawa własności
powództwo oddala.
Sygn. akt I C 914/20

UZASADNIENIE
PowódM. B.wnosił o zakazanie pozwanemuD. B.przejeżdżania przez nieruchomość położoną wM.gminaS., stanowiącądziałkę oznaczoną numerem (...), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...). Powód wnosił ponadto o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego.
PozwanyD. B.wnosił o oddalenie powództwa.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
M. B.jest właścicielem nieruchomości, w skład której wchodzi m. in.działka nr (...). Dla nieruchomości tej Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...).Działka nr (...)stanowi drogę gruntową ( bezsporne ).
Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. wydanym w sprawie I Ns 35/08 Sąd Rejonowy w Ciechanowie na przedmiotowej działce ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości, stanowiącejdziałkę oznaczoną nr (...)położoną wM.gminaS., dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziksięgę wieczystą KW (...), służebność drogi koniecznej ( akta I Ns 35/08 ).
Działka nr (...)położona wM.gminaS.stanowi własność GminyS.. Jest to droga gruntowa. Dostęp od drogi publicznej (działka nr (...)– droga powiatowa ) dodziałek oznaczonych numerami (...)przebiega drogami gruntowymi w granicachdziałek nr (...)( mapa k. 64, zeznania powodaM. B.k. 65 – 66, zeznania pozwanegoD. B.k. 67 ).
Działka nr (...), na której ustanowiona jest służebność drogi koniecznej. stanowi granicę pomiędzy nieruchomością, stanowi drogę dojazdowąM. B., do jego siedliska usytuowanego nadziałce nr (...)oraz dodziałki rolnej nr (...).M. B.korzysta z przejazdu drogą nadziałce nr (...)do swojejdziałki oznaczonej numerem (...)( mapa k. 64, zeznania powodaM. B.k. 65 – 66, zeznania pozwanegoD. B.k. 67 ).
D. B.zamieszkuje nadziałce nr (...). Jego własność stanowiądziałki oznaczone numerami (...), do których dojeżdżadrogą gminną nr (...).D. B.pomaga ponadto w prowadzeniu gospodarstwa rolnego kuzynceM. D., właścicielcedziałek oznaczonych numerami (...). W tym celu korzysta z przejazdudrogą nr (...)sprzętem rolniczym. Na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki nr (...)ustanowiona jest służebność gruntowa przechodu i przejazdu przezdziałkę nr (...)dodziałki nr (...)pasem szerokości 4 metrów. Obecniedziałka nr (...)jest podzielona.Działka nr (...)stanowi drogę gminną w granicach tejże służebności, zaśdziałka nr (...)stanowi własnośćE. J., która również korzysta z dostępu do swojej nieruchomości oddrogi publicznej nr (...)przezdziałki nr (...)( mapa k. 64, wydruki z ksiąg wieczystych k. 37 – 62, zeznania powodaM. B.k. 65 – 66, zeznania pozwanegoD. B.k. 67 ).
W 2020 r. pomiędzy rodzinamiB.iB.doszło do sporów na tle korzystania z przejazdemdziałką nr (...). W ocenieM. B., korzystanie z drogi w granicachdziałki nr (...)przezD. B., wpływa na zwiększenie kosztów jej utrzymania. Strony wzajemnie utrudniały sobie przejazd na granicy pomiędzydziałkami nr (...)przez wbijanie słupków w granicach działek znajdujących się w ich posiadaniu, ale zwężających przejazd dla sprzętu rolniczego ( bezsporne ).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, a w szczególności wydruków z ksiąg wieczystych ( k. 8 – 16, 37 – 62, mapy ( k. 64 ), zdjęć ( k. 30 – 33 ), informacji ( k. 29 v, 28 ) oraz zeznań powodaM. B.( k. 65 – 66 ) i zeznań pozwanegoD. B.( k. 67 ).
W ocenie Sądu, powyższe dowody są w pełni wiarygodne; żadna ze stron nie kwestionowała ich mocy dowodowej. Spór w niniejszej sprawie dotyczył ustalenia czy pozwanyD. B.korzysta z przejazdu przezdziałkę nr (...), stanowiącej własność powodaM. B., bez tytułu prawnego.
Sąd Rejonowy zaważył co następuje:
W ocenie Sądu, powództwo nie jest niezasadne, a zatem podlega oddaleniu.
Podstawę roszczenia powodaM. B.stanowiart. 222 § 2 kc, zgodnie z którymprzeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń.
Zgodnie zatem zart. 222 § 2 kc, roszczenie negatoryjne może mieć zastosowanie, gdy dochodzi do naruszeń prawa własności innych niż pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą. Mamy tu do czynienia z trwałym i bezprawnym wkroczeniem w sferę uprawnień właściciela. Przyjmuje się, że roszczenie negatoryjne chroni przed naruszeniami, które mogą się wyrazić w wytworzeniu ciągłego lub powtarzającego się i grożącego powtarzaniem pogwałcenia sfery uprawnień właściciela. Ustawodawca nie zamieścił katalogu takich naruszeń. W praktyce zastosowanie roszczenia negatoryjnego ma przede wszystkim znaczenie w odniesieniu do ochrony własności nieruchomości; do naruszeń prawa własności mogą być zaliczone: przejazd i przechodzenie przez cudzą nieruchomość, składowanie rzeczy ruchomych lub parkowanie pojazdów na cudzej nieruchomości, budowa budynków i urządzeń na cudzym gruncie, umieszczanie obiektów nad lub pod powierzchnią cudzego gruntu, korzystanie ze zbiorników wodnych i z urządzeń stanowiących części składowe cudzego gruntu ( np. przepompowni, studni, zbiorników nieczystości itp. ).
Podstawowym zarzutem o charakterze hamującym, który może być podnoszony przez pozwanego w procesie negatoryjnym, jest skuteczne względem właściciela uprawnienie pozwanego do dokonywania naruszeń własności innych niż pozbawienie faktycznego władztwa nad rzeczą. Uprawnienie takie może wynikać ze stosunków prawnorzeczowych ( np. służebność drogi ) bądź zobowiązaniowych ( np. z różnych umów nienazwanych ).
Bezspornym jest w niniejszej sprawie, iż pozwanyD. B.korzysta z przejazdu sprzętem rolniczym przezdziałkę nr (...), stanowiącą własność powodaM. B., dodziałki nr (...).Działka nr (...)ma charakter rolniczy; prace rolne na działce pozwanyD. B.wykonuje w porozumieniu zM. D., właścicielką przedmiotowej działki. Dostęp dodziałki nr (...)oddrogi powiatowej nr (...)odbywa się po działkach stanowiących drogi gruntowe: nr 37 stanowiącej własność powodaM. B.oraz nr 40/1 i 39, stanowiących własność GminyS.. Na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki nr (...)ustanowiona jest służebność gruntowa przechodu i przejazdu przezdziałkę nr (...)( obecniedziałki nr (...)) dodziałki nr (...)pasem szerokości 4 metrów, zaś na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki nr (...)służebność drogi koniecznej nadziałce nr (...).
Bezspornym jest, że właścicielemdziałek oznaczonych numerami (...)jest GminaS..
W ocenie Sądu, powyższa okoliczność wskazuje, że uprawnienie do korzystania z przejazdu drogą konieczną w granicach służebności ustanowionej nadziałce nr (...), przysługuje każdej osobie, która posiada interes w dostępnie dodziałki nr (...), a zatem również posiadanie działek, do których dojazd usytuowany jest nadziałce nr (...). Trudno uznać, że służebność drogi konicznej ustanowiona jest wyłącznie na rzecz osoby reprezentującej GminęS.tj. Wójta bądź osób upoważnionych przez niego. Takie uprawnienie, zdaniem Sądu, przysługuje każdej osobie, która wykaże potrzebę przejazdu drogą w granicachdziałki nr (...), nie tylko w imieniu własnym lecz również na rzecz innych osób. Podkreślić należy, że pozwanyD. B.korzysta z przejazdu nadziałkę nr (...), stanowiącą własność jego krewnejM. D., w celu wykonania prac polowych w porozumieniu z nią i na jej rzecz. Takie rozumienie prawa do korzystania z drogi koniecznej podziałce nr (...)wynika również z informacji Wójtów GminyS.:J. M.( k. 28 ) orazJ. W.( k. 29 v ). PowódM. B.przyznał, iż takie wyjaśnienie otrzymał również od WójtaJ. M.w bezpośredniej rozmowie. W ocenie Sądu, ustanowiona droga konieczna powinna zapewniać możliwość nieprzerwanego i nieskrępowanego dostępu dodziałki nr (...), stanowiącej własność GminyS., ogółowi osób, a nie tylko przedstawicielom Gminy bądź osobom wskazanym przez właściciela nieruchomości obciążonej.
PowódM. B.nie wykazał, że pozwanyD. B.ma inny dostęp dodziałki nr (...), jak też że korzysta z przejazdu drogą nadziałce nr (...)w innym celu nich przejazd do drogi, stanowiącejdziałkę nr (...)i dalejdziałki rolnej nr (...).
Odnosząc się do zarzutów powodaM. B.co do erozji drogi w związku z tymi przejazdami, wskazać należy, że zgodnie zart. 289 § 1 kc, w braku odmiennej umowy obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej, a zatem przepis ten ma również zastosowanie do służebności drogi koniecznej (art. 145 kc). Wskazać należy, że w wyroku z dnia 15 czerwca 2010 r. wydanym w sprawie II CSK 30/10 Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności drogi koniecznej w braku odmiennej umowy obejmuje swoim zakresem zarówno obowiązek wybudowania odpowiednich urządzeń, jeśli są potrzebne ( utwardzenie drogi ), jak i późniejsze ich utrzymywania w należytym stanie, stosownie do sposobu korzystania z drogi i przeznaczenia nieruchomości władnącej oraz obciążonej.
W związku z powyższym Sąd oddalił powództwoM. B..