Sąd Okręgowy w Łodzi
X Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: X GC 196/20
Data wyroku: 2020-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Umowa o roboty budowlane
Podstawa prawna: art. 647 (1) kc

X GC 196/20

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 3 sierpnia 2016 roku powódka Firma(...)
S.zo. o.(...)z siedzibą wW.wniosła o solidarne zasądzenie od pozwanych(...)S.zo. o.z siedzibą wK.,(...)S.zo. o.z siedzibą weW.(pierwotnie(...)S.zo. o.z siedzibą weW.) i(...)S. A.z siedzibą wŁ.kwoty 1.216.896,10 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że w dniu 15 czerwca 2012 roku powódka – jako dalszy podwykonawca i(...)Spółka zo. o.z siedzibą wK.zawarły umowę na wykonanie przez powódkę – za kwotę 1.808.014,92 złote - robót budowlanych w ramach inwestycji pod nazwą Zaprojektowanie i budowa Trasy(...)na odcinku od skrzyżowaniaAlei (...)II –ul. (...)doul. (...)wŁ.. Roboty zlecone powódce szczegółowo opisywał załącznik numer 1 do umowy i stanowiły one jeden z elementów realizowanego procesu budowalnego w zakresie związanym z budową sieci wodno - kanalizacyjnej wŁ.. Zleceniodawcą dla(...)S.zo. o.z siedzibą wK.była(...)S.zo. o.z siedzibą weW.. Inwestorem było MiastoŁ., a generalnym wykonawcą(...)S. A.z siedzibą wŁ.. Roboty wykonane przez powódkę zostały odebrane w dniu 30 sierpnia 2014 roku. Mimo to(...)S.zo. o.z siedzibą wK.nie uregulowała należności z wystawionej faktury VAT w kwocie 1.216.896,10 złotych. Odmowa zapłaty za wykonane roboty uzasadniana była tym, iż(...)S.zo. o.z siedzibą wK.musiała ponieść koszty związane z wykonawstwem zastępczym spowodowanym nienależytym wykonaniem robót przez powódkę. W konsekwencji(...)S.zo. o.z siedzibą wK.dokonała potrącenia wzajemnych wierzytelności i wskazała, iż nie jest zobowiązana do zapłaty powódce jakiejkolwiek kwoty. Powódka wskazała, iż jakiekolwiek problemy na budowie są wynikiem zachowania(...)S.zo. o.z siedzibą wK., która nie odbierała poszczególnych etapów robót, opóźniała się z płatnościami, nie przedkładała aktualnych harmonogramów robót, nie podpisała aneksu do umowy w zakresie istotnych zmian zakresu rzeczowego. Powódka wzywała również pozostałych pozwanych do zapłaty należności za wykonane prace.(...)S.A.z siedzibą wŁ.wskazała, iż nie wyrażała zgody na zawarcie umowy między powódką a(...)Spółką zo. o.z siedzibą wK.. Powódka wskazała, iż nie miała wpływu, iż(...)Spółka zo. o.z siedzibą wK.nie zgłosi jej jako podwykonawcy. Jako podstawę odpowiedzialności(...)Spółka Akcyjna z siedzibą w(...)i(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.powódka wskazała przepisart. 647(

    1)§ 5 k.c.. W ocenie powódki(...)Spółka Akcyjna z siedzibą wŁ.wiedziała, iż jest ona podwykonawcą tej budowie, bo wynikało to z korespondencji mailowej, na terenie budowy był sprzęt budowlany powódki z jej logo, przedstawiciele stron byli na naradach budowy. Z tych samych powodów(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.wiedziała o obecności i pracach wykonanych przez powódkę (pozew k. 3-347).
Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Łodzi zwolnił powódkęFirmę (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółkę komandytową z siedzibą wW.od kosztów sądowych w całości (postanowienie k.349).
W dniu 19 sierpnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Łodzi wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (nakaz zapłaty k.354).
Pozwana(...)S. A.z siedzibą wŁ.złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, żePrzedsiębiorstwo (...)z siedzibą wŁ.była generalnym wykonawcą na inwestycji TrasaŁ.i zawarła umowę z(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.jako podwykonawcą w zakresie prac wodno – kanalizacyjnych, która miała wykonać samodzielnie ten zakres robót bez udziału podwykonawców. W dniu 15 września 2014 rokuPrzedsiębiorstwo (...)z siedzibą wŁ.otrzymała pismo powódki, z którego wynikało, iż była ona podwykonawcą w zakresie robót wodno – kanalizacyjnych.Przedsiębiorstwo (...)z siedzibą wŁ.zwróciła się wtedy do(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW., a ta zaprzeczyła, że powódka była zgłoszonym podwykonawcą. Do momentu otrzymania nakazu zapłaty(...)S. A.z siedzibą wŁ.nie miała wiedzy, aby powódka wykonywała jakiekolwiek prace na tej inwestycji. Ponadto wskazano, iż(...)S. A.z siedzibą wŁ.nie miała świadomości, że współpracuje z osobami działającymi w imieniu powódki. W przedmiotowym przypadku nie doszło do spełnienia przesłanek zart. 647(

    1)k.c., skutkujących odpowiedzialnością pozwanej(...)
S. A.z siedzibą wŁ.wobec powódki.Przedsiębiorstwo (...)z siedzibą wŁ.nie wyraziła zgody na wykonanie prac przez powódkę ani w sposób czynny, ani bierny, ani dorozumiany (sprzeciw wraz z załącznikami k.368-451).
Pozwana(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że w toku realizacji inwestycji nie został jej przekazany żaden projekt umowy, jak i sama umowa zwarta między powódką aPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK..(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.nie wyrażała zgody na zawarcie przedmiotowej umowy i nie miała wiedzy o jej treści lub istotnych postanowieniach. Nie wyraziła ona w sposób bierny zgody na udział w procesie budowlanym powódki, bowiem nie została jej przedstawiona umowa i nie miała możliwości zgłoszenia sprzeciwu w ustawowym terminie.(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.też nie wyraziła wprost zgody na udział powódki w przedmiotowej inwestycji. Nie doszło też do wyrażenia zgody w sposób czynny dorozumiany, bowiem(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.nie posiadała wiedzy o zakresie prac powódki, wysokości jej wynagrodzenia i o innych postanowieniach umowy. Ponadto wskazano, iż po otrzymaniu wezwania do zapłaty skierowanego do niej przez powódkę, zwróciła się o wyjaśnienia do(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Zgodnie z tymi wyjaśnieniami roszczenie powódki nie istnieje, a faktura stanowiąca postawę żądania pozwu została wystawiona niezasadnie. Część należności przysługujących powódce została potrącona z wierzytelnościami(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Powódka miała otrzymać wynagrodzenie ryczałtowe wskazane w treści umowy pod warunkiem kompleksowego zrealizowania robót, a rozliczenie miało nastąpić na podstawie końcowego protokołu odbioru robót. Powódka nie wykazała w całości robót wynikających z umowy. Z uwagi na zwłokę w realizacji umowy doszło do wyłączenia części prac z zakresu powódki i powierzenia ich do wykonania zstępczego lub do wykonania osobiście przezPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.. Po wykonaniu zakresu powódki – a przed odbiorem całej inwestycji – wyznaczono termin odbioru prac powódki na dzień 30 sierpnia 2014 roku. Odbyło się spotkanie przedstawicieli powódki i(...)S.zo. o.z siedzibą wK.w toku którego dokonano inwentaryzacji i końcowego odbioru robót. W protokole wskazano, iż powódka wykonała jedynie część prac z powierzonego jej zakresu. W protokole tym zawarto, iż powódce z tytułu wykonanych prac należy się kwota 342.159,59 złotych netto. Z treścią tego protokołu nie zgodził się przedstawiciel powódki i odmówił jego podpisania.(...)S.zo. o.z siedzibą wK.podniosła, że na skutek konieczności realizacji robót wyłącznych z zakresu powódki poniosła szkodę w łącznej wysokości 523.590,15 złotych, która stanowi koszty przewyższające kwoty umówione z powódką co do zakresu prac który miała wykonać, a który został wyłączony z jej zakresu. W piśmie z dnia 24 września 2014 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.dokonała potrącenia kwoty stanowiącej jej szkodę z wynagradzaniem należnym powódce (kwota 523.590,15 złotych i kwota 342.159,59 złotych). Ponadto pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wskazała, iż powódka nienależycie wykonała umowę. Korespondencja kierowana do niej wskazuje na liczne uchybienia w zakresie dotyczącym wpustów wul. (...), odwodnienia obiektu(...), braku regulacji kratek wpustowych. W tym zakresie został wprowadzony wykonawca zastępczy. Powódka nie wykonała dokumenatcji powykonawczej oraz nie przedstawiała zabezpieczenia należytego wykonania umowy. W dniu 18 marca 2014 roku odbyło się spotkanie przedstawicieli powódki iPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK., w toku którego potwierdzono wyłączenie z zakresu powódki określonego zakresu robót (roboty sieciowe, mikrotuneling, odwodnieniaA.i pompownia(...)), który miała ostatecznie zrealizować(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Powódka wyraziła zgodę na to wyłączenie oraz zgodę na poniesienie kosztów wykonania zastępczego. Powódka nie wykonała robót w całym zleconym jej zakresie, a zatem jej żądnie zapłaty pełnej kwoty ryczałtowego wynagrodzenia umownego jest bezpodstawne. W notatce z dnia 18 marca 2014 roku wpisano, iż powódce pozostaje do zafakturowania z tytułu wykonanych robót kwota 562.880,40 złotych netto. W załączeniu do pisma z dnia 8 maja 2014 roku powódka przekazałaPrzedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.jednostronnie podpisany protokół odbioru wykonanych elementów robót, w którym jako należną kwotę wskazano 562.880,40 złotych netto.(...)S.zo. o.z siedzibą wK.odesłała ten protokół bez akceptacji, gdyż wskazana wartość nie odzwierciedlała wartości rzeczywiście wykonanych przez powódkę prac. Ostatecznie po zweryfikowaniu wykonanych rzeczywiście prac należność powódki została ustalona na kwotę 342.159,59 złotych netto – przy uwzględnieniu cen ryczałtowych wynikających z umowy. Na kwotę tę składa się kwota 224.447,42 złote uznana w protokole odbioru, kwota 2.968,20 złotych kwota dodatkowo zaakceptowana w protokole odbioru końcowego i kwota 114.743,97 złotych stanowiącą10% wartości robót należnych do zapłaty po odbiorze końcowym. Kwota wynikająca z wystawionej przez powódkęfaktury VAT numer (...)nie znajduje potwierdzenia w zrealizowanych przez powódkę robotach, a przedstawiciel powódki w notatce z dnia 18 marca 2014 roku oświadczył, iż należy się jej kwota 562.880,44 złote netto. Po dacie sporządzenia tej notatki powódka nie wykonywała już żadnych prac na tej inwestycji. W sprzeciwie wskazano, iż(...)S.zo. o.z siedzibą wK.poniosła koszty wykonania zastępczego i szkodę. Treść notatki z dnia 18 marca 2014 roku stanowi uznanie przez powódkę kosztów wykonania zastępczego. Ostatecznie(...)Spółka zo. o.z siedzibą wK.poniosła koszty wykonania zastępczego robót wyłączonych z zakresu powódki w wysokości 1.170.776,98 złotych, przy czyn umowna wartość tych prac przez powódkę wynosiła 647.186,83 złote. W związku z tym(...)S.zo. o.z siedzibą wK.poniosła szkodę w wysokości 523.590,15 złotych netto (sprzeciw wraz z załącznikami k.452-603).
Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.podniosła takie same argumenty faktyczne i prawne, jak pozwana(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.(sprzeciw wraz z załącznikami k.604-681).
W piśmie z dnia 30 listopada 2016 roku powódkaFirma (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)z siedzibą wW.podtrzymała żądanie zawarte w pozwie.
W uzasadnianiu pisma wskazano, iż kwestionuje procesowy zarzut potrącenia podniesiony przez pozwanąPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK., gdyż nie przysługuje jej żadna wierzytelność wobec powódki. Powódka wykonała całość robót objętych pierwotnym zakresem. Na skutek wprowadzenia nowego projektu został zmieniony zakres robót – zamiast jednej przepompowni do wykonania były dwie.(...)S.zo. o.z siedzibą wK.twierdzi, że powódka nie wykonała robót w całości, ale powołuje się na protokół odbioru robót, który potwierdza wykonanie przez powódkę całości robót objętych pierwotnym zakresem. Nie można uznać, iż powódka wykonała roboty po terminie, bowiem nie uzyskała od(...)S.zo. o.z siedzibą wK.harmonogramu robót. Taki harmonogram nigdy nie powstał. W tej sytuacji nie ma podstaw do zastosowania wykonawstwa zastępczego z uwagi na zbyt powolne wykonywanie robót, bo pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.nie miała możliwości takich ustaleń, bowiem nie sporządziła harmonogramu rzeczowego i terminowego. Nie można uznać za zasadne obciążenie powódki wykonawstwem zastępczym w zakresie wpustówul. (...)wŁ., odwodnienia obiektu(...), regulacji kratek, bowiem(...)S. A.z siedzibą wŁ.wskazała w piśmie z dnia 11 kwietnia 2013 roku, że odwodnienie liniowe będzie wykonane na dojeździe do obiektu(...), a zostanie zaniechane obrębie tunelu podul. (...), a określenie terminu wykonania odwodnienia liniowego na dojeździe do obiektu(...)nie jest możliwe, bowiem termin jest zależny od szybkości wykonania murów oporowych i nasypu drogowego. Podpisanie notatki nie doprowadziło do modyfikacji stosunku umownego stron. Ustaliła z tej notatki nie doprowadziły do podpisania aneksu. Były to jedynie propozycje rozliczenia robót wykonanych przez powódkę.(...)S.zo. o.z siedzibą wK.też nie traktowała tej notatki wiążąco skoro nie zaakceptowała i odesłała protokół wystawiony zgodnie z zapisami tej notatki. Powódka nie może być obciążona kosztami prac objętych zmianami projektowymi, bowiem nie wchodziły one w zakres jej umowy, a strony nie podpisały stosowanego aneksu. Powódka wskazała, że skoro(...)S.zo. o.z siedzibą wK.przejmował część prac, które miała ona wykonać, to z pewnością za ich wykonanie otrzymała wynagrodzenie odPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.. W tej sytuacji(...)S.zo. o.z siedzibą wK.po otrzymaniu wynagrodzenia za wykonane prace kosztami ich wykonania chce obciążyć powódkę. Takie działanie prowadziłoby do uzyskania przezPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.dwukrotnego zysku, bowiem nie poniosłaby żadnych kosztów wykonania prac (pismo wraz z załącznikami k.724-827).
W piśmie z dnia 1 grudnia 2016 roku powódka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wskazała, że(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.wiedziała o fakcie wykonywania prac przez powódkę co wynika z korespondencji mailowej, a na budowie był sprzęt powódki oznaczony jej logo. Na naradach budowy byli przedstawiciele powódki i(...)S.zo. o.z siedzibą weW.. Ponadto korespondencja dotycząca braku harmonogramu prac toczyła się również miedzy powódką a asystentką prawną(...)S.zo. o.z siedzibą weW., co potwierdza fakt wiedzy i akceptacji powódki na tej budowie przez(...)Spółkę zo. o.z siedzibą weW..(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.jako przedstawiciela na budowie wskazałaP. A., który był na naradach na budowie, w których uczestniczyła powódka.(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.w sposób dorozumiany wyraziła zgodę na obecność powódki na budowie jako podwykonawcy (pismo k.819-827).
W piśmie z dnia 1 grudnia 2016 roku powódka wskazała, iż nie miała wpływu, że jej kontrahent nie zgłosi jej jako swojego podwykonawcy do generalnego wykonawcy.(...)S. A.z siedzibą wŁ.miała wiedzę, iż powódka wykonuje prace na rzecz(...)S.zo. o.z siedzibą wK., bo wynika to z korespondencji mailowej uczestników budowy. Ponadto inżynier kontraktu wiedział o jej obecności na budowie, jak i kierownictwo budowy i inżynierównie z ramienia generalnego wykonawcy. Na budowie był sprzęt powódki oznaczony jej logo (pismo k.832-834).

(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.złożyła interwencję uboczną po stronie pozwanejPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedziba wŁ.i wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wskazano, że ani interwenient uboczy, ani(...)S. A.z siedzibą wŁ., ani(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.nie miały wiedzy o wprowadzeniu na budowę powódki jako podwykonawcy(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Warunkiem solidarnej odpowiedzialności wobec powódki było zawarcie i zgłoszenie umowy inwestorowi, a co najmniej ich wiedza o zawarciu takiej umowy. Żaden z wykonawców, wyłączającPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK., nie miał wiedzy i nie zaakceptował powódki jako wykonawcy w przedmiotowym procesie inwestycyjnym (pismo k.857-880).
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2019 roku Sąd Rejonowy w Toruniu otworzył postępowanie sanacyjne(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.((...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.) i zezwolił jej na wykonywanie zarządu nad całością przedsiębiorstwa w zakresie nie przekraczającym zwykłego zarządu (postanowienie k.1378).
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 roku Sąd Okręgowy w Łodzi zawiesił postępowanie na podstawieart. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.i wezwał do udziału w sprawie(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.(postanowienie k.1380).
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2020 roku Sąd Okręgowy w Łodzi podjął zawieszone postępowanie z udziałem(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.(postanowienie k.1396).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowódkaFirma (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)z siedzibą wW.jest przedsiębiorcą (dowód: odpis KRS k.15-20, k.21-28).
Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.jest przedsiębiorcą (dowód: odpis KRS k.29-35, k.629-624).
Pozwany(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.(pierwotnie(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.) jest przedsiębiorcą (dowód; odpis KRS k.36-43, k.474-481).
Pozwana(...)S. A.z siedzibą wŁ.jest przedsiębiorcą (dowód: odpis KRS k.44-52, k.382-384).
W dniu 16 kwietnia 2012 rokuPrzedsiębiorstwo (...) Spółka Akcyjnejz siedzibą wŁ.orazKonsorcjum (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą we(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.zawarły umowę o roboty budowlane. W umowie tej(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.zobowiązała się wykonać pełny zakres powierzonych jej robót siłami własnymi bez udziału podwykonawców - § 9 ust. 4 umowy (dowód: umowa wraz z aneksami i załącznikami k.386-400, k.401-403, k.404-432).
W dniu 2 maja 2012 rokuKonsorcjum (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą we(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.oraz(...)S.zo. o.z siedzibą wK.zawarły umowę o roboty budowlane – prace przy budowie kolektora, budowa odejść bocznych K01-K01.3 oraz K09-K09.3, budowa przyłączy, wykonanie K01, K05, K07.1,(...).(...)(dowód: umowa k.482-491, k.624v-629).
W dniu 1 czerwca 2012 rokuKonsorcjum (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą we(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.oraz(...)S.zo. o.z siedzibą wK.zawarły umowę o roboty budowlane – roboty montażowe w ramach odwodnienia w szczególności wykonanie kanałów deszczowych wraz ze wszystkimi niezbędnymi elementami towarzyszącymi w zakresie kanałów i przepompowni (dowód: umowa k.492-506, k.629v-636v).
W dniu 15 czerwca 2012 roku(...)S.zo. o.z siedzibą w(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)z siedzibą wW.zawarły umowę o roboty budowlane. Powódka zobowiązała się wykonać prace szczegółowo wymienione w złączniku numer 1 do umowy z materiałów własnych i własnym sprzętem - § 2 umowy. Strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 1.808.014,92 złote netto, 2.223.858,35 złotych brutto - § 4 ust. 1 i 2 umowy. Ponadto strony ustaliły, że w przypadku odstąpienia od umowy przez podwykonawcę, czyli powódkę lub w przypadku odstąpienia od umowy przez wykonawcę, czyliPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.z winy powódki,(...)S.zo. o.z siedzibą wK.może zlecić ukończenie robót stronie trzeciej, obciążając powódkę udokumentowanymi kosztami tych robót, które nie przekroczą wartości 115% wartości robót pozostałych do wykonania - § 13 ust.3 umowy. Ponadto powódka wyraziła zgodę na potrącenie kwot należnychPrzedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.(w tym kar umownych) z jej wynagrodzenia i z udzielonego zabezpieczenia, a w przypadku niemożności potrącenia powódka zobowiązała się uregulować te kwoty w terminie 7 dni od otrzymania noty obciążeniowej - § 13 ust.4 umowy (dowód: umowa k.53-67, załącznik do umowy k.68).
Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.nie sporządziła harmonogramu wykonania robót na przedmiotowej inwestycji w zakresie prac powódki i terminu ich wykonania (dowód: korespondencja mailowa k.744; zeznania świadkaP. K.k.1010-1013; zeznania świadkaT. K. (1)k.922v-924v).
W toku wykonywania prac zaistniała konieczność przeprojektowania przepompowni i jej układu. Zmiana polegała między innymi na tym, że zamiast jednej przepompowni trzeba było wykonać dwie. Każda z dwóch nowych przepompowni – po zmianie – miała być w dwóch różnych miejscach i na innej głębokości niż pompownia pierwotnie planowana. Powódka nie mogła wykonać tych zmian, bo nie otrzymała od(...)S.zo. o.z siedzibą wK.projektu z tego zakresu. Zrezygnowano z wykonania korytek odwadniających. Powódka nie wykonała prac dotyczących przepompowni i części układu odwodnienia (dowód: zeznania świadkaA. G.k. 908v-909; zeznania świadkaM. K. (1)k. 909; zeznania świadkaT. K. (1)k.922v-924v; zeznania świadkaP. A.k.928v-930v; zeznania świadkaM. K. (2)k.934-937; zeznania świadkaT. K. (1)k.922v-924v).
W dniu 18 marca 2013 roku projektant przedstawił stanowisko dotyczące odwodniania korytek typuA.o mniejszej wysokości budowlanej w stosunku do pierwotnego założenia (dowód: pismo k.734, k. pismo k.735-736).
Wykonawcy robót na tej inwestycji prowadzili uzgodnienia dotyczące rozwiązania zmiany projektowej dotyczącej przebudowy przepompowni i odwodnienia. W tym zakresie mailowo kontaktowali się przedstawiciele(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedziba weW., przedsiębiorcyP.. Przekazywali oni swoje ustalenia do wiadomości doPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ., doFirmy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąS.komandytowej z siedzibą wW..(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.kontaktował się z(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedziba weW.(dowód: korespondencja mailowa k. 82-85).
Z uwagi na konieczność przeprojektowania przepompowni, brak projektu i rozwiązań oraz braku aktualnego haromonogramu powódka zwróciła się do(...)S.zo. o.z siedzibą wK.o zwołanie spotkania na budowie celem poruszenia tematu przepompowni P4, jej ponownej wyceny, nowych terminów wykonania, ustalenia harmonogramu postępu robót oraz zmian warunków umowy w formie aneksu – pismo z datą 21 maja 2013 roku. Powódka wielokrotnie zwracał się do(...)S.zo. o.z siedzibą wK.o wyjaśnienie sytuacji związanej z wykonaniem pompowni P4 i układu odwodnienia (dowód: pismo k.70, k.739, mail k.740, pismo k.741, korespondencja mailowa k.745-746; zeznania świadkaT. K. (1)k.922v-924v).
Pismem z dnia 11 kwietnia 2013 roku kierownik budowy z ramienia generalnego wykonawcyPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.wskazał, iż odwodnienie liniowe będzie wykonywane na dojeździe do obiektu(...), a będzie zaniechane w obrębie tunelu podul. (...). Określenie terminu wykonania prac związanych z wykonaniem odwodnienia liniowego na dojeździe do obiektu(...)nie jest możliwe. Termin jest zależny od szybkości wykonania murów oporowych i nasypu drogowego (dowód: pismo k.737).
Mailem z dnia 2 lipca 2013 roku powódka zwróciła się do(...)S.zo. o.z siedzibą wK.o udzielenie informacji jaka jest sytuacja dotycząca przepompowni i przeprojektowania układu odwodnienia(...), czy zaprojektowane przepompownie są zatwierdzone przezZakład (...)oraz o doprecyzowanie zakresu robót na terenie przepompowni (dowód: mail k.71).
Pismem z dnia 12 lipca 2013 roku powódka zwróciła się do(...)S.zo. o.z siedzibą wK.i wskazała, iż nie otrzymała danych dotyczących przepompowni, które uległy przeprojektowaniu i co spowodowało znaczne zmiany w zakresie robót do wykonania. Powódka wskazała, iż nie otrzymała ostatecznego zakresu robót do wykonania i haromonogramu tych robót. Powódka podniosła, iż nie będzie odpowiadała za opóźnienia z tego tytułu. Ponadto wskazała, iż brak jednoznacznego stanowiska w tej sprawie i brak aneksu spowoduje odstąpienie przez nią od umowy (dowód: pismo k.72).
Pismem z dnia 17 kwietnia 2013 roku(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.wezwałaPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.do natychmiastowej poprawy zagęszczeń na nasypie obiektu(...)przyul. (...)wŁ.– w terminie do dnia 23 kwietnia 2013 roku, godz. 12(

    00)(dowód: pismo k.85).
Pismem z dnia 17 maja 2013 roku(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.zawiadomiłaPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.o wprowadzeniu wykonawcy zastępczego w celu poprawy wykonanych zasypek na najeździe do obiektu(...)– obręb zlewni(...)(dowód: pismo k.86).
Pismem z dnia 17 maja 2013 roku(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.zawiadomiłaPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.o wprowadzeniu wykonawcy zastępczego w celu poprawy zagęszczeń na najeździe do obiektu(...)– obręb zlewni(...)(dowód: pismo k.87).
Pismem z dnia 9 września 2013 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wezwała powódkę do zakończenia prac na wpustach wul. (...), zakończenia prac związanych z odwodnieniem obiektu(...), montażu studni 2000 i podłączenia wpustów, regulacji trzech kratek wpustowych i wywiezienia gruzu budowlanego zul. (...)(dowód: pismo k.533, k.646v).
Pismem z dnia 9 września 2013 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.poinformowała powódkę o wprowadzeniu wykonawstwa zastępczego w zakresie prac nie wykonanych przez powódkę (dowód: pismo k.540).
Pismami z dnia 12 września 2013 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.poinformowała powódkę o wprowadzeniu wykonawstwa zastępczego na usunięcie i wywóz gruzu pochodzącego z wykopów pod wykonanie przykanalików, na wykonanie wpustów wul. (...)(dowód: pismo k.534, pismo k.535, k.647, k.649).
Pismem z dnia 19 września 2013 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.poinformowała powódkę, że przeprowadzone badanie stopnia zagęszczenia gruntu dało wynik negatywny, co uniemożliwia ich odbiór. Zażądano poprawy zagęszczenia i zgłoszenia ich do odbioru w dniu 20 września 2013 roku (dowód: pismo k.536, k.648).
Pismem z dnia 20 września 2013 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.poinformowała powódkę o wprowadzeniu wykonawstwa zastępczego na wykonanie brakującej studni(...)i likwidacji istniejących przykanalików naul. (...)(dowód: pismo k.538, k.649).

(...)S.zo. o.z siedzibą wK.w dniu 26 listopada 2013 roku wystawiła powódcefakturę VAT numer (...)na kwotę 30.951,40 złotych z tytułu obciążenia za koszty wykonawstwa zastępczego na(...), obręb zlewni 26 na inwestycji BudowaŁ.zadanie II (dowód: faktura k.83).

(...)S.zo. o.z siedzibą wK.w dniu 19 grudnia 2013 roku wystawiła powódcefakturę VAT numer (...)na kwotę 4.286,54 złote z tytułu obciążenia za roboty odtworzeniowe na inwestycji BudowaŁ.zadanie II. Powódka nie uznała należności z tej fakturę i zwróciła ją bez księgowania (dowód: faktura k.75, zestawienie do faktury k.76, pismo k.74).

(...)S.zo. o.z siedzibą wK.w dniu 19 grudnia 2013 roku wystawiła powódcefakturę VAT numer (...)na kwotę 28.665,08 złotych z tytułu obciążenia za koszty wykonawstwa zastępczego na inwestycji BudowaŁ.zadanie II. Powódka nie uznała należności z tej fakturę i zwróciła ją bez księgowania (dowód: faktura k.80, pismo k.74).
Pismem z dnia 5 lutego 2014 roku powódka zakwestionowała obciążenie jej kosztami uzupełnienia asfaltu w obrębie wpustów. Parce te miały miejsce już po wykonaniu przez nią swoich prac (dowód: pismo k.747-749).
Pismem z dnia 18 lutego 2014 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wezwała powódkę do przystąpienia do prac związanych z realizacją przedmiotu umowy na odcinku S5/2 – S25/1, S25/3-S25/2 (dowód: pismo k.539, k.649v).
Pismem z dnia 28 lutego 2014 rokuFirma (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)z siedzibą wW.zaproponowałaPrzedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.ugodowe rozwiązanie problemu rozliczenia wykonanych przez nią prac. Przedstawiła jej projekt swojego rozliczenia wykonanych prac (dowód: pismo k.86-87).
W dniu 22 lutego 2014 roku doszło do spotkania przedstawicieli(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.–P. A.,(...)S.zo. o.z siedzibą wK.–J. P. (1), powódki –P. K., na którym poczyniono ustalenia co do dalszej realizacji prac w zakresie układu odwodnienia P4 (dowód: notatka k.541, k.650v).
W dniu 18 marca 2014 roku doszło do spotkania przedstawicieli(...)S.zo. o.z siedzibą wK.–M. K. (2), powódki –P. K.,(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.–P. A.. Ustalono, że powódka do dnia spotkania zafakturowała roboty na kwotę netto 818.668,50 złotych, pozostały do zafakturowania wykonane roboty na kwotę netto 562.880,40 złotych. Ogólna wartość wykonanych robót wyniosła 1.381.548,94 złote. Do dnia spotkania zafakturowano i zapłacono powódce kwotę 818.668,50 złotych. Roboty sieciowe będące do wykonania, które przechodzą naPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.mają wartość 31.439,64 złote, roboty przewiertowe, przechodzące naPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.mają wartość 158.584,80 złotych plus 50.000,00 złotych szacowane koszty obsługi przewiertu. Ponadto wskazano, iż roboty związane z przepompownią i przechodzące naPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.mają wartość 322.314,70 złotych. Koszt układu odwodnieniA.w wartości 325.629,00 złotych miał być rozliczony na koniec kontraktu. Powódka ustaliła, iż pokryje koszty wykonawstwa odcinka(...)-25.136,00, ale strony ustaliły, iż(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.i(...)S.zo. o.z siedzibą wK.poczynią po zakończeniu kontraktu starania co do zwrotu kwoty odPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.. Powódka zaakceptowała koszty odtworzenia powierzchni w kwocie 3.484,98 złotych. Co do kosztów wykonania układu KD30 w kwocie 23.304,94 złote, materiałów budowlanych w kwocie 30.000,00 złotych, pospółki – 31.600,00 złotych zobowiązała się je przeanalizować i udzielić odpowiedzi w ciągu siedmiu dni.(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.i(...)S.zo. o.z siedzibą wK.zobowiązały się wystąpić doPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.z wnioskiem o roboty dodatkowe na układu odwodnienia P4 wraz z przepompownią (dowód: notatka 546-547, k.653-653v, k.765-766).
W toku realizacji inwestycji generalny wykonawcaPrzedsiębiorstwo (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wŁ.wykonywała szereg prac, a kosztami obciążała swojego bezpośredniego kontrahenta – dogęszczanie gruntu.(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.koszty te refakturowała naPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.. Z kolei(...)S.zo. o.z siedzibą wK.koszty te przerzucała na powódkę (dowód: faktury k.88-91).
W toku realizacji inwestycji wykonawca(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.wykonywała szereg prac, a kosztami obciążała swojego bezpośredniego kontrahentaPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.– przewiert metoda mikrotunelingu, praca koparki gąsiennicowej, usługa koparką, praca koparki gąsiennicowej wraz operatorem, wynajem sprzętu, wynajem pompy, tankowanie paliwa, iniekcyjne uszczelnianie gruntu, wykonanie ław fundamentowych, badanie wytrzymałości betonu, obsługa geodezyjna, odwodnienie liniowe, wywóz urobku, piasek, roboty odtworzeniowe wykonawstwo zastępcze (dowód: faktury k.576-603, faktury k.661-681v).
PowódkaFirma (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)z siedzibą wW.kwestionowała obciążenie jej kosztami wynikającymi z w/w faktur VAT, wskazując, iż prace te wykonała i zostały one od niej odebrane, a więc po tej dacie nie ponosi kosztów ewentualnych poprawek (dowód: pismo k.92).
Przy piśmie z dnia 8 maja 2014 roku powódka doręczyłaPrzedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.protokół odbioru, w którym wskazano, iż powódka wykonała roboty o wartości 562.880,44 złote (dowód: pismo k.548, k.654, protokół k.549, 654v).
Pismem z dnia 23 maja 2014 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wskazała, iż nie akceptuje zapisów protokołu odbioru z dnia 30 kwietnia 2014 roku z uwagi na brak odbiorów końcowych, brak dokumentacji powykonawczej (dowód: pismo k.550, k.655, protokół k.551, k.655v).
W dniu 27 maja 2014 roku pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.zaakceptowała protokół wykonanych przez powódkę prac do kwoty 133.883,28 złotych (dowód: protokół k.94, k.555, k.657v).
Pismem z dnia 21 maja 2014 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wezwała powódkę do uczestnictwa w czynnościach związanych z odbiorem robót wynikających z łączącej strony umowy,które wyznaczono na dzień 30 siepania 2014 roku (dowód: pismo wraz z dowodem doręczenia k.514).
Pismem z dnia 23 czerwca 2014 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wezwała powódkę do złożenia zabezpieczenia należytego wykonania robót (dowód: pismo wraz z dowodem doręczeniak.542-544, k.651-652).
Pismem z dnia 21 sierpnia 2014 roku(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wezwała powódkę do stawienia się na odbiór końcowy robót w dniu 30 sierpnia 2014 roku (dowód: pismo wraz z dowodem doręczenia k.677).
W dniu 30 sierpnia 2014 roku sporządzono protokół odbioru wykonanych robót, w którym wskazano, iż na budowie w tym dniu stawiali się przedstawiciel powódki–T. K. (1), przedstawicielPrzedsiębiorstwa (...)S.zo. o.z siedzibą wK.–(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.–P. A.. W protokole wskazano, iż roboty zostały zakończone w dniu 30 września 2013 roku. Wskazano, że część robót zostało wykonanych przez powódkę, a część przezPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.w ramach wykonastwa zastępczego. Usterek i wad nie stwierdzono. Wyszczególniono, iż wartość prac powódki wynosi 342.159,59 złotych, aPrzedsiębiorstwa (...)S.zo. o.z siedzibą wK.– 523.590,15 złotych. Protokołu tego nie podpisał przedstawiciel powódki, który wskazał, iż nie zgadza się z jego treścią, nie miała okazji do zapoznania się z treścią protokołu. Zobowiązał się przedatawnić swoje uwagi do protokołu po przeanalizowaniu dokumentów w oparciu, o które powstał protokół i swoje uwagi przekaże w ciągu 7 dni. Wtedy będzie można podpisać obustronnie protokół, o ile strony zaakcentują naniesione uwagi (dowód: protokół z załącznikami k.515-520, k.637v-640).
Firma (...)S.zo. o.(...)z siedzibą wW.wskazała,iż nie akceptuje propozycji wynikającej z protokołu z dnia 30 sierpnia 2014 roku. Wskazała,iż roboty objęte umową łączącą strony zostały wykonane w całości, nie było podstawdo wprowadzenia wykonawstwa zastępczego (dowód: pismo wraz z potwierdzeniem odbioru k.95-96, k.521, k.640v; zeznania świadkaT. K. (1)k.922v-924v).
W piśmie z dnia 11 września 2014 rokuPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.wskazała, iż w dniu30 sierpnia 2014 roku odbył się odbiór robót wykonanych przez powódkę w obecności jej przedstawiciela (dowód: pismo wraz z dowodem doręczenia k.522-524, k.641-642).
Pismem z dnia 9 września 2014 rokuFirma (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)z siedzibą wW.zwróciła się do generalnego wykonawca z prośbą o pomoc w rozliczeniu wykonanych robót. W piśmie wskazano, iż(...)S.zo. o.z siedzibą wK.unika rozliczenia finansowegoza wykonane roboty. Powódka zwróciła się o zatrzymanie kwota należnychPrzedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibąwK.w wysokości 989.346,42 złote netto, 1.216.896,10 złotych brutto (dowód: pismo wraz z dowodem doręczenia k.97-98, k.433).
Pismem z dnia 24 września 2014 roku pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wskazała, iż na skutek zaniechania powódki w zakresie realizacji przyjętego zakresu robót poniosła szkodęw kwocie 523.590,15 złotych. Wskazała, iż dokonuje potrącenia tej kwoty z wierzytelnością powódki w kwocie 342.159,59 złotych, co oznacza, że wierzytelność powódki ulega umorzeniu do kwoty 181.430,56 złotych i wezwała powódkę do uiszczenia tej kwoty w terminie 3 dni. Powódka nie uznała potrącenia ani stanowiska(...)S.zo. o.z siedzibą wK.(dowód: pismo wrazz dowodem doręczenia k.525-528, k.642v-643v, pismo k.529).
Powódka wykonała cały zakres prac poza przepompownią, co do której doszło do zmian projektowych (dowód: zeznania świadkaT. K. (1)k. 922v-924v; zeznania świadkaT. K. (1)k.922v-924v).
W dniu 18 września 2014 roku(...)S. A.z siedzibą wŁ.wskazała, iż nie ponosi solidarnej odpowiedzialnościzPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.. Nie posiadała bowiem dotychczas żadnego zgłoszenia bądź informacjio tym, że powódka wykonywała jakiekolwiek prace na tej inwestycji (dowód: pismo k.99).
W dniu 24 września 2014 rokuPrzedsiębiorstwo (...)S.zo. o.z siedzibą wK.wskazała, iż powódka ma wobec niej wierzytelność na kwotę 342.159,59 złotych netto. Jednakże wskutek konieczności realizacji prac zastępczych(...)S.zo. o.z siedzibą wK.poniosła szkodę w łącznej wysokości523.590,15 złotych.(...)S.zo. o.z siedzibą wK.złożyła powódce oświadczenie o potrąceniu wierzytelności stron co spowodowało, że wierzytelność powódki uległa umorzeniu w całości,a wierzytelność(...)S.zo. o.z siedzibą wK.uległa umorzeniu do kwoty 181.430,56 złotych. Oświadczenie to zostało doręczone powódce w dniu 13 października 214 roku (dowód: pismo k.100).
W dniu 2 listopada 2014 roku powódkaFirma (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)z siedzibą wW.wystawiła pozwanejPrzedsiębiorstwu (...)Spółcezo. o.z siedzibą wK.fakturę VAT numer (...)na kwotę 1.216.896,10 złotych z tytułu zaprojektowania i budowy TrasyG.Ł.na odcinku od skrzyżowaniaAleja (...)II zul. (...)doul. (...)wŁ.– zgodniezumową numer (...)z dnia 15 czerwca 2012 roku (dowód: faktura wrazz protokołem i dowodem nadania k.106109).

Przedsiębiorstwo (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wŁ.nie wiedziała, iż powódka wykonuje prace jako podwykonawca(...)S.zo. o.z siedzibąwK.. Na budowie było setki maszyn.T. K. (2)występował na budowiew kamizelce(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.. Powódka nie był zgłoszona jako podwykonawca.T. K. (2)był zgłoszony jako kierownik robót wodno – kanalizacyjnych z ramienia(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.(dowód: zeznania świadkaA. G.k.908v-909; zeznania świadkaM. K. (1)k.909; zeznania świadkaP. P.k. 909-909v).

(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.i(...)S.zo. o.z siedzibą wK.miały wspólne biuro na budowie.(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.wiedziała o obecności powódki na budowie.T. K. (1)– pracownik powódki - rozmawiał z prezesem(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW., uczestniczył w naradach z jego udziałem.Prezes (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.znał osobiścieT. K. (1)i wiedział, że zatrudnia go powódka.T. K. (1)posiadał na budowie kamizelkę pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.(dowód: zeznania świadkaT. K. (1)k.922v-924v).

(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.i(...)S.zo. o.z siedzibą wK.pozostawili ze sobą w ścisłych kontaktach.W naradach uczestniczyli przedstawiciele obu Spółek. Była sugestia, aby na naradach wszyscy– w tym pracownicy powódki – przedstawiali się jako pracownicyM.S.zo. o.z siedzibą weW.. Początkowo pracownicy powódki nosili własne kamizelki, a później kamizelki(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.(dowód: zeznania świadkaR. K.k.924v; zeznania świadkaŁ. Z.k.924v-925).
Przedstawiciele pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.wiedzieli się, że powódka jest podwykonawcą(...)S.zo. o.z siedzibąwK..P. A.– reprezentujący(...)Spółkę zo. o.z siedzibą weW.na budowie również wiedział się o tym,że powódka będzie podwykonawcą na budowie.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibąwK.wskazał na budowie innym uczestnikom, że powódka będzie jej podwykonawcą. Na tym spotkaniu omawiany był zakres prac jaki miała wykonać powódka. Na tym spotkaniunie było nikogo z ramienia generalnego wykonawcy, czyliPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.. Było oczekiwanie wobec powódki,aby swojej obecności nie ujawniała na budowie i występowała w kamizelkachM.S.zo. o.z siedzibą weW.. Przedstawiciele powódki brali udział w naradach koordynacyjnych, na których przedstawiali się jakoM.S.zo. o.z siedzibą weW.(dowód: zeznania świadkaP. A.k.928v-930v).
Odwodnienie linioweA.– około 600m, w rejonieul. (...)wŁ.wykonałJ. T., prowadzący działalność gospodarczą (dowód: zeznania świadkaJ. T.k.930v).
Prace w zakresie przepompowi wykonano na zlecenie(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.. Pompownię(...)wykonałaM.S.zo. o.z siedzibą weW.. Pompownię P4A i układ odwodnienia wykonała(...)S.zo. o.z siedzibą wK.(dowód: zeznania świadkaT. W.k. 930v-931; zeznania świadkaM. K. (2)k. 934-937).
Na przedmiotowej budowie były dwie wersje projektu mającego wpływ na zakres prac powódki. W pierwszej wersji projekt zaprojektowano odwodnienie rejonuul. (...)/(...)w układzie jednej przepompowni. W zakres odwodnienia przepompowni P4 wchodziło wykonanie przepompowni P4 o wartości 332.283,20 złotych, montaż korytek odwadniających o wartości 12.610,00 złotych i regulacja korytek odwadniających o wartości 7.760,00 złotych. Tych prac nie wykonała powódka. Razem mają one wartość 352.653,20 złotych. W trakcie realizacji robót nastąpiła zmiana projektu i zrealizowano inne założenie projektowe w układzie dwóch przepompowni o numerach P4A i P4B, zmieniając średnice przewodów oraz wypłycając zagłębienia kanałów ściekowych. W rozwiązaniach projektowych były różnice, bowiem pierwotnie zaprojektowano jedną przepompownię P4o głębokości 12,42m, a zrealizowano – według drugiej wersji – przepompownie P4Ao głębokości 9,51m oraz przepompownie P4B o głębokości 6,83m. Zmieniono długość rurociągów z planowanego 429,10m, do wykonanego 441,70m. Doszło też do zmiany długości rur z żywic poliestrowych wzmocnionych włóknem szklanym – zaprojektowano 89,0m,a wykonano 29,50m. Doszło do zmiany długości rur z nieplastyfikowanego polichlorku winylu– zaprojektowano 301,50m, a wykonano 236,30m. Wprowadzono nowy asortyment rur w postaci rurociągów tłoczonych PE – nie było ich w pierwotnym projekcie, a ostatecznie wykonano 62,40m. Przepompownia P4A miała zbliżone parametry do przepompowni P4 z pierwszej wersji projektu. Została zmieniona jej lokalizacji i głębokość posadowienia oraz grubość kanałów. Powódka bez projektu drugiej wersji robót nie mogła ich wykonać (dowód: pisemna opinia biegłej k.1285-1340, k.1391-1394; ustna opinia biegłej k.1448).

Sąd dokonał następującej oceny materiału dowodowego:
Zeznania świadkaA. G.,M. K. (1),P. P.są wiarygodne. Zeznania te są jasne i konsekwentne oraz znajdują oparcie- w uznanym za wiarygodny - materiale dowodowym.
Zeznania świadka

T. K. (1)Sąd uznał co do zasady za wiarygodne. Zeznania w tym zakresie są jasne i logiczne oraz korelują ze zgromadzonym materiałem dowodowym uznanym przez Sąd za wiarygodny. Nie można uznać jedynie za wiarygodne zeznań świadka, w których podał, iż(...)S. A.z siedziba wŁ.wiedziała, że na budowie jednym z podwykonawców jest powódka. Zeznania tej treści nie znajdują oparcia w materiale dowodowym. Nie ma żadnego dokumentu, który potwierdzałaby wiedzę pozwanejPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.o udziale powódki w procesie budowlanym. Przedstawiciele obu Spółek nie uczestniczyli razem w naradach - z protokołów taki fakt nie wynika. Ponadto powódka i pozostałeS.przyjęły metodę ukrywania tego faktu przedPrzedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjnąz siedzibą wŁ.. Sam świadek wskazał,iż nanosił kamizelkę(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibąweW., a ponadto było zalecenie, aby w kontaktach zPrzedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjnąz siedzibą wŁ.przedstawiać się jako pracownicy(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.. W tej sytuacji twierdzenia świadka w tym zakresie należy uznać za całkowicie dowolne i pozbawione racjonalnych podstaw.
Zeznania świadkaR. K.Sąd uznał za wiarygodne. Co prawda nie są one obszerne i świadek nie ma szerokiej wiedzy na temat relacji panujących na budowie. Jednakże zeznania te mają oparcie w zasadach logiki i materiale dowodowym.
Zeznania świadka

Ł. Z.
są wiarygodne za wyjątkiem stwierdzenia,że pozwana(...)S. A.z siedzibąwŁ.miała wiedzę o obecności powódki na przedmiotowej budowie. W tym zakresie należy podnieć te same argumenty, jak przy ocenie tego zakresu zeznań świadkaT. K. (1). Ponadto należy stwierdzić, że zeznania świadkaŁ.Z.są jego oceną sytuacjina budowie, która nie ma żadnego uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Zeznania świadkaA. W.Sąd uznał za wiarygodne. Jednakże nie wniosły one istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zeznania świadkaP. A.co do zasady należy uznać za wiarygodne.Nie są natomiast wiarygodne stwierdzenia świadka, że powódka miała wykonać jednąz przepompowni po wprowadzeniu zmian w projekcie. Mogły być takie wstępne ustalenia,ale nie zawarto żadnych kategorycznych rozwiązań, Być może powódka deklarowała wykonanie tej przepompowni, ale nie zwarto aneksu do pierwotnej umowy – a wszelkie zmiany wymagane były na piśmie pod rygorem nieważności. W kontekście tego należy uznać za wątpliwe twierdzenia świadka o braku odpowiedniej liczy pracowników na wykonanie tego zakresu robót. Zwłaszcza, że powódka wykonała całe zadanie wynikające z pierwotnego zakresu. Nie są też wiarygodne zeznania świadka, że za powódkę wykonano odwodnienie rejonuul. (...), kanał łączący odwodnienie tunelowe w tunelu, kanał łączący tunel z przepompownią, kanał tłoczny od przepompowni do studni, kanał łączący przepompownię ze studnią, przepompownię P4. Zeznania takiej treści są sprzeczne z opinia biegłej. Świadek składając zeznania tej treścinie odnosi się do zakresu robót rzeczywiście powierzonych powódce i przyjmuje, iż powinna wykonać wszystkie prace – również te po wprowadzeniu zmian projektowych. – nie odnosząc się w ogóle do zapisów umowy. Wątpliwości budzą również zeznania świadka co do wykonania prac zastępczych. W światle ustaleń wynikających z opinii biegłej nie można uznać, iż taki obowiązek obciążał powódkę. Nie są też wiarygodne zeznania świadka w zakresie haromonogramu. Świadek nie miała pewności czy był przekazywany powódce. Zeznał, iż starali się go przekazywać. Ponadto w aktach sprawy barak jest harmonogramu, który miał – chociażby i przez pewien czas – obwiązywać na budowie. Również korespondencja mailowa z asystentem prawnym z(...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnościąz siedzibą weW.wskazuje, iż nie było takiego dokumentu w chwili rozpoczęcia prac.
Zeznania świadkówJ. T.iT. W.Sąd uznałza wiarygodne. Korelują one z opinia biegłej i zgromadzonym materiałem dowodowym.
Zeznania świadka

M. K. (2)
nie mogą być uznane w całości za wiarygodne. Nie ma racji świadek, że powódka mogła wykonać jedną przepompownię i układ odwodnieniai by jeszcze na tym skorzystała w stosunku do pierwotnego projektu. Zeznania takie są sprzeczne z opinią i dokumentami zgromadzonymi w toku niniejszego postępowania. Jak wynika z opinii biegłej prace według drugiego projektu, to prace inne niż te w pierwszym projekcie. Nie można porównywać ich kosztów i wymagać od powódki wykonania przepompowni, bo ona rzeczywiście miała do wykonania jedną przepompownię, ale całkiem inną niż ta wynikającaz wersji drugiej projektu. To, że powódka nie wykonała żadnej z przepompowni według II wersji projektu nie świadczy, że nie wykonała swoich prac. Nie można uznać za wiarygodne zeznań świadka, że powódka miała do swoje dyspozycji projekt w jego drugiej wersji i harmonogram prac. Takie twierdzenia są sprzeczne z materiałem dowodowym w postaci zeznań świadków, które Sąd uznał za wiarygodne. Ponadto logicznym jest, że gdyby w dokumentacji budowy był harmonogram prac, to pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.czy pozwana(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.takie dokument złożyłaby w toku niniejszego procesu. Tymczasem, na początku procesu budowalnego, asystentka prawna(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.pisze w dokumentacji mailowej, że harmonogramu nie sporządzono. Ponadto świadekP. A.podał, że konkretne ustalenia były na bieżąco na naradach, a harmonogram to się bardzo często zmieniał i starał się go przekazywać powódce. Z zeznań tych jednak nie wynika, iżby taki harmonogram był sporządzany i przekazywany powódce. Nawet korespondencja mailowa i pisma do powódki kierowane przezPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.odwołują się do ustnych ustaleń co do terminu wykonania poszczególnych prac.
Zeznania świadka

P. K.
Sąd uznał co do zasady za wiarygodne. Nie mają jedynie oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym zeznania świadka, że(...)S. A.z siedzibą wŁ.wiedziała – z uwagi na kontakty na budowie – że powódka jest podwykonawcą. Przy ocenie zeznań tego świadkai w tym zakresie należy ponieść te same argumenty, jak przy ocenie zeznań świadkaT. K. (1)i świadkaM. K. (3).
Zeznania reprezentanta pozwanejPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.J. S.wiarygodne. Zeznania te są jasnei logiczne a ponadto korelują ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Zeznania reprezentanta pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.

M. M. (2)
nie są w całości wiarygodne. Pozostająw oczywistej sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym zeznania reprezentanta pozwanej, iż(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.nie miała wiedzy, że powódka jest na tej inwestycji podwykonawcą. Zeznania te są sprzecznez dokumentami w szczególności z protokołami z narad, w których uczestniczyli i spisywali notatki zarówno przedstawiciele powódki, jaki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.. Ponadto przedstawiciele stron spotykali się w celu rozliczenia umowy, spisywali notatki i proponowali rozliczenie prac powódki. W tej sytuacjinie sposób uznać, iż pozwana(...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnościąz siedziba weW.nie miała wiedzy o pracach wykonywanych przez powódkę. W żadnym dokumencie nie pada stwierdzenie, iż(...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnościąz siedzibą weW.jest zdziwiona bytnością powódki na budowie, czy kwestionuje jej udział w procesie budowanym jako podwykonawcy. Gdyby w rzeczywiście(...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnościąz siedziba weW.nie miała wiedzy o pracy powódki na tej budowie, to tak jak(...)S. A.z siedzibą wŁ.od razu zaprzeczyłaby, że posiadała wiedzę o udziale powódki jako podwykonawczy. Ponadtonie sposób zauważyć, iż pozwana(...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnościąz siedzibą weW.nie mogłaby nie zauważyć na budowie powódki, skoro jak wszyscy zgodnie zeznali,S.te od dłuższego czasu ze sobą współpracowały i ich przedstawiciele oraz kadra techniczna się znali.
Zeznania reprezentanta pozwanej(...)S.zo. o.z siedzibą wK.

J. P. (1)
nie są w całości wiarygodne. Zebrany materiał dowodowy – w szczególności opinia biegłej – przeczą temu,iż zasadnym było wprowadzenie wykonawstwa zastępczego w zakresie prac powierzonych powódce. Części prac całkowicie zaniechano, a powódka otrzymała pismo obciążające ją kosztami ich wykonania – pismo z 11 kwietnia. W świetle opinii biegłej i modyfikacji projektu nie są wiarygodne zeznaniaJ. P. (1)co do tego, że powódka nie wykonała całości prac.Jak wskazała biegła powódka wykonała wszystkie parce z pierwotnego projektu, a nie wykonała tych wynikających ze zmian wprowadzonych w toku budowy. Całkowicie gołosłownesą stwierdzenia, że przyczyną zmian projektowych były opóźnienie powódki. Takie twierdzenie jest całkowicie dowolne i nie znajduje oparcia w żadnym dokumencie ani w zeznaniach żadnego ze świadków, w tym w zeznaniach pracowników(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.i(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Powódka nie wykonała przepompowni, gdyż projekt się zmienił i nie była to już taka przepompownia, jak wskazana przez strony w umowie. Nie są też wiarygodne zeznaniaJ. P. (1), że przedstawiciele(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.na budowienie wiedzieli, iż powódka jest podwykonawcą. W tym zakresie aktualne pozostają argumenty podniesione we wcześniejszej części uzasadnienia przy ocenie zeznań świadkówP. A.. Nie maja tez oparcia w zasadach doświadczenia życiowego zeznaniaJ. P. (1), że powódka nie została zgłoszona jako podwykonawca, bo nie chciała. Nie wyjaśnił on bliżej swojej wypowiedzi, a mało prawdopodobnym jest, aby podwykonawca świadomie zrezygnował ze zgłoszenia go jako podwykonawcy, pozbawiając się w ten sposób jednegoz elementów gwarancji wypłaty wynagrodzenia. Taka decyzja byłaby całkowicie nieracjonalnai nie poparta interesem biznesowym.
Opinie – pisemne i ustne - biegłegoJ. P. (2)nie spełniają merytorycznych wymogów stawianych opinii biegłego. Opinia ta nie była kompletna i nie odnosiła się do wszystkich zagadnień wskazanych przez Sąd. Przyjęte założenia cenotwórcze przez biegłego były nieadekwatne do zleconego mu zadania i były niepotrzebne do wyceny prac powódki. Biegły błędnie przyjął zakres prac wykonanych przez powódkę – nawet w zakresie w jakimnie był on sporny miedzy stronami.
Opinie – pisemne i ustna –biegłejH. T.są w pełni wiarygodna. Biegła wyczerpująco odpowiedziała na stawiane przez Sąd pytania, jednoznacznie przedstawiła swoje wnioski oraz w sposób logiczny je uzasadniła. To stanowisko należy uznać za przekonujące, zwłaszcza, że żadna ze stron niniejszego postępowania – po złożeniu ustnej opinii uzupełniającej - nie wskazała konkretnych zarzutów stawianym wnioskom i tezom biegłego. Biegła dysponowała materiałem dowodowym pozwalającym jej na wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. Przedstawiła jednoznacznie swoje stanowisko oraz swoje wnioskii propozycje w zakresie spornych elementów przedmiotowej inwestycji.

    Fakturywystawione przezPrzedsiębiorstwo (...)Spółkęzo. o.z siedzibą wK.są niewiarygodne. Nie wynika z nich jednoznacznie czy prace w nich wymienione były z zakresu powódki. Należy zauważyć, iż część prac po zamianach projektowych znalazła się poza zakresem powódki, a ponadto pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.też wykonywała prace na tej inwestycji.(...)S.zo. o.z siedzibą wK.przejęła też część prac, które były poza zakres powódki po zmianach projektowych. Z twierdzeń pozwanej nie wynika, iż dotyczą one zakresu robót powódki. A rodzaj prac, urządzeńi nazewnictwo mogą sugerować, że dotyczą prac pozwanej. Tych kosztów(...)S.zo. o.z siedzibą wK.nie może przerzucać na powódkę. Na niektórych fakturach jest tylko zapis wykonawstwo zastępcze, na innym odwodnienie liniowe, jeszcze na innych piasek czy najem sprzętu. W ocenie Sądu i w świetle opinii biegłej takie elementy mogły być potrzebne(...)S.zo. o.z siedzibą wK.przy wykonywaniu jej zakresu robót. Z tych dokumentów nie wynika, że materiały czy prace były wykonane przez pozwanąPrzedsiębiorstwo (...)S.zo. o.z siedzibą wK.na zakresie prac powódki.
Sądpominąłdowód z przesłuchania reprezentanta powódki z uwagi na jego nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie w dniu 26 października 2017 roku.

Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie powódkiFirmy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąS.komandytowej z siedzibą wW.skierowane doPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu w całości.

Firmę (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółkę komandytową z siedzibą wW.iPrzedsiębiorstwa (...) Spółkę Akcyjnąz siedzibą wŁ.nie łączyła żadna umowa ani inny stosunek obligacyjny. Powódka swoje roszczenie oparła na treściart. 647(

    1 )§ 5 k.c., który ustala solidarną odpowiedzialność inwestora i generalnego wykonawcy za zobowiązania tego ostatniego wobec podwykonawcy z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na przyjęcie, iż w realiach sprawy spełnione zostały przesłanki warunkujące odpowiedzialność strony pozwanejPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.. Należy podkreślić, że o ile odpowiedzialność wykonawcy wobec jego podwykonawcy wynika z zawartej umowy o roboty budowlane i ta umowa określa zakres tej odpowiedzialności, to odpowiedzialność inwestora czy generalnego wykonawcy wobec dalszych podwykonawców ma charakter gwarancyjny, a jej ramy określa umowa wykonawcy z podwykonawcą a nie zakres odpowiedzialności inwestora wobec wykonawcy. Inwestor na podstawieart. 647(

     1)§ 5 k.c.zostaje obciążony odpowiedzialnością za dług cudzy, za realizację umowy, której nie jest stroną i na której wykonanie nie ma bezpośredniego wpływu. Odpowiedzialność ta łączy się zatem z ryzykiem dwukrotnej zapłaty wynagrodzenia – raz wykonawcy, a drugi raz podwykonawcy, jeśli wykonawca, mimo otrzymanej od inwestora zapłaty, nie zaspokoił podwykonawcy. Odwołując się do poglądów judykatury należy zaznaczyć, że surowy skutek wyrażenia zgody przez inwestora, w postaci nałożenie na niego solidarnej odpowiedzialności za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, wymaga zagwarantowania mu minimalnej ochrony prawnej, którą zapewnia znajomość okoliczności pozwalających oszacować zakres i stopień zagrożenia wynikającego z przyjmowanej odpowiedzialności (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 roku, w sprawie III CZP 36/06). Z tych względów solidarną odpowiedzialność inwestora warunkuje jego zgoda na zawarcie umowy przez wykonawcę z podwykonawcą, o której mowa wart. 647(

    1)§ 2 k.c., przy czym w świetle poglądów wypracowanych w judykaturze i piśmiennictwie zgoda ta może być wyrażona w dwojaki sposób - bierny (pasywny) oraz czynny (aktywny). Wyrażenie zgody w sposób bierny objawia się brakiem zgłoszenia na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń w terminie 14 dni od przedstawienia inwestorowi przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie. W takiej sytuacji przyjmuje się fikcję prawną, że inwestor zgodę wyraził, zaś interes inwestora zabezpiecza obowiązek przedstawienia mu stosownej dokumentacji. Drugi sposób wyrażenia zgody (czynny) może przybrać różną formę. Inwestor może wyrażać ją w sposób wyraźny, pisemnie bądź ustnie albo poprzez inne zachowanie, które w sposób dostateczny ujawnia jego wolę (art. 60 k.c.). Może to zatem nastąpić poprzez czynności faktyczne, w sposób dorozumiany, na przykład przez tolerowanie obecności podwykonawcy na placu budowy, dokonywanie wpisów w dzienniku budowy, odbieranie wykonanych przez niego robót, oraz dokonywanie podobnych czynności. Co do zasady, jeśli inwestor wyraża zgodę na udział podwykonawcy w realizacji inwestycji w sposób czynny ustawa nie uzależnia jego odpowiedzialności od przedłożenia mu dokumentacji. Wiedzę o umowie pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą inwestor może w takiej sytuacji uzyskać z dowolnego źródła, zarówno przed jej zawarciem, jak i później. Jedynie jednak w sytuacji, gdy inwestor wyraża zgodę w sposób czynny wprost, nie jest mu potrzebny żaden mechanizm obronny, a zatem nie jest potrzebna jego wiedza o istotnych postanowieniach umowy. Zgoda wyrażona wprost musi być ukierunkowana na zawarcie umowy, a nie na wykonanie określonego zakresu prac przez jednego lub wielu wykonawców. Jedynie bowiem w takiej sytuacji, inwestora chroni możliwość zarówno sprzeciwu co do zawarcia umowy, jak i żądania wyjaśnień co do osoby podwykonawcy, przedstawienia umowy lub jej projektu lub wskazania jej istotnych postanowień co do zakresu robót i wynagrodzenia. Natomiast w razie wyrażenia przez inwestora zgody czynnej w sposób dorozumiany konieczna jest znajomość tych elementów umowy, które konkretyzują daną umowę i decydują o zakresie solidarnej odpowiedzialności inwestora z wykonawcą za wynagrodzenie podwykonawcy. Zgodnie przyjmuje się, że elementami tymi jest przede wszystkim zakres prac podwykonawcy i jego wynagrodzenie. W rozpoznawanej sprawie wskazane wyżej warunki nie zostały spełnione.
Oczywistym w przedmiotowej sprawie i bezspornym między stronami było, że powódka nie została zgłoszona jako podwykonawca, a generalny wykonawca nie wyrażał zgody na jej udział w tym procesie budowlanym. W niniejszym przypadku strona powodowa wskazuje, iż zgoda taka została wyrażona w sposób dorozumiany - czynny. Aby przyjąć, iż generalny wykonawca – w tym przypadku(...)S. A.z siedzibą wŁ.- wyraziła zgodę w sposób dorozumiany na udział powódki w procesie budowlanym należałoby wykazać, iż(...)S. A.z siedzibą wŁ.miała możliwość pozyskania wiedzy o istotnych warunkach umowy z powódką, to jest o zakresie powierzonych prac oraz wynagrodzeniu lub sposobie jego ustalenia. O wyrażeniu takiej zgody można by też mówić, gdyby zachowaniePrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.w sposób dostateczny ujawniało wolę zgody na umowę z powódką, to jest zachowaniem swoimPrzedsiębiorstwa (...) Spółkę Akcyjnąz siedzibą wŁ.tolerowałaby i akcentowałaby powódkę na budowie. Należy zauważyć, iż ustawodawca – na gruncie przepisów obowiązujących przed dniem 1 czerwca 2017 roku - dla zgłoszenia podwykonawców nie wymaga szczególnej formy. Oznacza to, iż informacja ta może być przekazana wykonawcy, generalnemu wykonawcy, czy inwestorami za pomocą każdych czynności, które pozwolą im zapoznać się z tym oświadczeniem. Oznacza to, iż zgoda wymagana wart. 647(

    1)k.c.może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny. Wyróżnia się trzy sposoby na wyrażenie zgody na działanie podwykonawcy. Te sposoby wyrażenia woli to: oświadczenie woli wprost wyrażające zgodę, dorozumiane czynności obejmujące aktywne zachowanie i bierne zachowanie interpretowane jako wyrażenie zgody. W niniejszym przypadku należy uznać, iż(...)S. A.z siedzibą wŁ.nie miała wiedzy, iż powódka na niniejszej budowie występuje jako podwykonawca(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Nie miała też możliwości poczynienia ustaleń w zakresie tego podwykonawcy. Po pierwsze należy wskazać, iż nie doszło do faktycznego zgłoszenia powódki jako podwykonawcy. Wykonując roboty na przedmiotowej budowie(...)S. A.z siedzibą wŁ.nie miała możliwości poczynienia samodzielnych ustaleń, że część prac wykonuje ten podwykonawca, czyli powódka. Pozwana(...)S. A.z siedzibą wŁ.nie miała wiedzy i nie mogła tej wiedzy pozyskać na skutek czynności podejmowanych na budowie. Należy zauważyć, iż z korespondencja mailowej nie wynika, aby wiadomości i ustalenia dotyczące przebiegu budowy były przekazywane bezpośrednio międzyPrzedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjnąz siedzibą wŁ.a powódką. Czasami widomości były załączane do widomości różnych osób na budowie i wtedy mogłoby się tak zdarzyć, że jakaś wiadomość odPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.skierowana byłaby do pracownika powódki, ale z faktu tego nie wynika, że(...)S. A.z siedzibą wŁ.miała wiedzę, że to jest wiadomość do powódki, jako konkretnego podwykonawcy na tej inwestycji. A w adresie mailowym nie była wskazywana nazwa powódki. Na budowie odbywały się stałe, cykliczne narady, w których uczestniczyli generalny wykonawca i podwykonawcy. W żadnym protokole z narad, znajdującym się w aktach niniejszej sprawy, nie ma wskazanej jednoczesnej obecności przedstawicieli powódki i przedstawicieli pozwanejPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ..(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.- przesłuchani w toku niniejszego postępowania, wskazali, iż nie mieli wiedzy o powódce jako podwykonawcy. Te okoliczności w powiązaniu z przyjętą taktyką ukrywania powódki jako podwykonawcy wskazują, iż(...)S. A.z siedzibą wŁ.nie miała wiedzy o takim podwykonawcy na przedmiotowej budowie. Przyjęto bowiem technikę ukrywania powódki jako podwykonawcy.T. K. (1)reprezentujący powódkę na budowie przedstawiał się i wpisywał w dokumentach, że występuje z ramieniafirmy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.. Pracownicy powódki nosili kamizelki(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.i w razie pytań mieli mówić, że tam pracują. Natomiast fakt, iż przedstawicielePrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.byli obecni na budowie i mogli widzieć sprzęt budowlany z logo powódki czy nawet – w początkowym okresie – pracowników w kamizelkach z logo powódki, nie może być w tym zakresie przesadzający. Na budowie było kilkudziesięciu podwykonawców, budowa była bardzo rozległa, były ogromne ilości sprzętu. W dzisiejszych czasach, kiedy firmy wynajmują sprzęt czy korzystają z pracowników z agencji pracy, taka sytuacja nie musi budzić zainteresowania generalnego wykonawcy. Dostrzec przy tym warto, że uzyskanie dodatkowej gwarancji wypłaty wynagrodzenia stanowi istotną korzyść dla podwykonawcy, a zatem to on powinien być zainteresowany wystąpieniem do inwestora o wyrażenie zgody na zwarcie z nim umowy przez wykonawcę. Możliwość uzyskania wiedzy o treści umowy między wykonawcą a podwykonawcą, mającą stanowić dostateczne zabezpieczenie interesów inwestora w toku odtwarzania jego woli, rozumieć należy jako stworzenie mu realnej możliwości zapoznania się z postanowieniami umowy istotnymi z punktu widzenia zakresu odpowiedzialności, która na siebie przyjmie wyrażając zgodę na jej zawarcie. Realna możliwość oznacza taki stan, w którym jedynie od woli inwestora będzie zależało, czy zapozna się z treścią umowy. Chodzi więc o sytuację odpowiadającą przewidzianej wart. 61 k.c., a nie o hipotetyczną możliwość zdobycia informacji w wyniku własnej aktywności.
W tej sytuacji tym bardziej trudno zaakceptować zachowanie powódki, która nie zgłosiła generalnemu wykonawcy swojej obecności na budowie i co więcej ukrywała swoją obecność na budowie, podając się za inną firmę i pracując pod jej logo, teraz mimo to uważa, że generalny wykonawca powinien ustalić jej obecność na budowie i partycypować w wypłacie jej wynagrodzenia. Wreszcie należy zauważyć, iż stosownie do warunków umowy łączącej generalnego wykonawcęi (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW., to generalny wykonawca mógł oczekiwać, że wykonawca postąpi zgodnie z postanowieniami umowy i dochowa warunku, że wykona powierzone prace osobiście, a ewentualni podwykonawcy zostaną wprost zaakceptowani przezPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę Akcyjnąz siedziba wŁ.. Choć tego rodzaju postanowienia nie mogłyby oczywiście skutecznie wyłączyć ustawowej odpowiedzialności generalnego wykonawcy przewidzianej wart. 647(

    1)§ 5 k.c., gdyby spełnione zostały warunki z§ 2tego przepisu, to jednak treść umowy łączącej inwestora z wykonawcą nie pozostaje bez znaczenia przy ocenie zachowania stron. Niezależnie od powyżej podniesionych okoliczności należy zauważyć, że uzyskanie zgody inwestora zart. 647(

    1)§ 2 k.c.leży w interesie podwykonawcy i wykonawcy, a zatem to te podmioty winny dopełnić aktów staranności dla osiągnięcia zamierzonych skutków prawnych. W tych okolicznościach, należy stwierdzić, że powodowaS.nie sprostała ciężarowi wykazania faktu wyrażenia zgody przez pozwanąPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę Akcyjnąz siedziba wŁ.na zawarcie umowy podwykonawczej, co uniemożliwia przypisanie stronie pozwanej odpowiedzialności solidarnej, obejmującej płatność dochodzonego wynagrodzenia.
Na marginesie należy jeszcze wskazać, iż wykładniaart. 6471§ 2 i 5 k.c.była przedmiotem wielu orzeczeń sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego, które wskazują, że zasady wyrażenia przez inwestora, czy generalnego wykonawcę zgody w sposób czynny nie zostały uregulowane w ich dyspozycji, co przemawia za zastosowaniem w tym zakresie reguł ogólnych. Zgoda inwestora na umowę między wykonawcą a podwykonawcą, do której nie stosuje się rygorówart. 63 § 2 k.c., może więc być wyrażona w dowolny sposób dostatecznie ją ujawniający, w myślart. 60 k.c., odczytany przy zastosowaniu ogólnych zasad wykładni oświadczeń woli. Powszechnie w judykaturze rozróżnia się przy tym zgodę bierną przewidzianą wart. 6471§ 2 k.c., wymagającą zachowania sformalizowanego postępowania oraz zgodę czynną, która nie wymaga jego zachowania, ustalaną według reguł stosowanych przy badaniu czy i jakiej treści oświadczenie woli zostało złożone w wypadku, kiedy przepisy nie wymagają jego uzewnętrznienia w określonej formie szczególnej (uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2008 roku, w sprawie III CZP 6/08). Ponadto nietypowa i surowa formuła odpowiedzialności inwestora czy generalnego wykonawcy za zobowiązanie wynikające z umowy, której nie jest stroną i zakłada, że możliwość stwierdzenia, iż inwestor udzielił dorozumianej zgody na posłużenie się przez wykonawcę podwykonawcą zachodzi tylko wtedy, kiedy inwestor uzyskał informację o osobie wykonawcy i przedmiocie powierzonych mu robót, a także o wynagrodzeniu podwykonawcy lub podstawach jego ustalenia w taki co najmniej sposób, aby tylko od jego decyzji zależało, czy się z nimi zapozna (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 roku, w sprawie V CSK 296/13; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2014 roku, w sprawie V CSK 124/13). Zgoda inwestora na zawarcie umowy z podwykonawcą jest oświadczeniem woli o charakterze zindywidualizowanym, a nie blankietowym. Odnosi się do konkretnego podwykonawcy, wykonującego oznaczony zakres robót i pociąga za sobą ustawowy skutek, wynikający zart. 6471§ 5 k.c., jakim jest przyjęcie przez inwestora solidarnej odpowiedzialności za zapłatę wynagrodzenia wynikającego z objętej zgodą umowy. Dotyczy więc wynagrodzenia określonego w tej umowie zarówno co do wysokości, jak i zasad płatności. Wprawdzie celemart. 6471k.c.jest zapewnienie ochrony podwykonawcom, jednak sposób realizacji tej ochrony, polegający na wprowadzeniu gwarancyjnej odpowiedzialności inwestora za cudzy dług, wymaga starannej i rozważnej interpretacji zachowań mających uzewnętrznić wolę przyjęcia na siebie takiej odpowiedzialności. W procesie budowlanym uczestniczyć mogą nie tylko podwykonawcy, których umowy są objęte zgodą inwestora, ale także podwykonawcy, którzy takiej zgody nie uzyskali. W związku z tym samo tolerowanie pracowników określonego podmiotu na placu budowy nie świadczy o woli zaakceptowania przez inwestora umowy, na podstawie której podmiot ten wykonuje prace. Ocenie każdorazowo podlegać musi całość okoliczności konkretnej sprawy, inne wnioski płyną bowiem ze współpracy na placu budowy z podwykonawcą, który zwrócił się do inwestora o zgodę na zwarcie umowy z wykonawcą lub o akceptację już zawartej umowy, a inne z współdziałania z takim, który jedynie realizował umowę uzgodnioną ze swoim kontrahentem (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2016 roku, w sprawie III CZP 108/15).
Roszczenie powódkiFirmy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąS.komandytowej z siedzibą wW.skierowane do(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.((...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.) jest częściowo zasadne i jako takie podlega uwzględnieniu co do kwoty 864.242,90 złotych.
Zgodnie zart. 647 k.c.przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Fakt zawarcia umowy pomiędzy powódką aPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.był w przedmiotowej sprawie bezsporny. Podobnie jak okoliczność, że podwykonawca(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.-(...)S.zo. o.z siedzibą wK., nie zapłaciła powódce całości umówionego wynagrodzenia – uznając, że miał ku temu podstawy, o czym w dalszej części uzasadnienia. Sytuacjom takim wyszedł naprzeciw ustawodawca wprowadzając przepisart. 647(

     1)k.c., który w § 5 statuuje zasadę solidarnej odpowiedzialności zawierającego umowę z podwykonawcą oraz inwestora i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy (§ 2). Do zawarcie przez podwykonawcę umowy z dalszym podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora i wykonawcy. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio (§ 3). Umowy, o których mowa w § 2 i 3, powinny być dokonane w formie pisemnej pod rygorem nieważności (§ 4).
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z konstrukcją, w której powódka jako kolejny podwykonawca podwykonawcy– (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW., będącego podwykonawcą generalnego wykonawcyPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ., domaga się zapłaty od(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.należnego jej wynagrodzenia. Jednym z wymogów, jakie muszą zostać spełnione, aby przypisać wykonawcy odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia należnego kolejnemu podwykonawcy, jest wyrażenie przez niego zgody na zawarcie takiej umowy. Jedną z form wyrażenia owej zgody jest uregulowana w § 2 milcząca zgoda. Aby można było mówić o skutecznej milczącej zgodzie ustawodawca nałożył na podwykonawcę obowiązek przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie. Jeżeli w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę tych dokumentów inwestor nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Nie jest to jednak jedyna forma wyrażenia zgody na zawarcie umowy z podwykonawcą. Wykonawca może bowiem skutecznie wyrazić zgodę na zawarcie umowy z podwykonawcą (dalszym podwykonawcą), czerpiąc wiedzę o niezbędnych danych z innych źródeł. Istotne jest jedynie to, by zindywidualizował swoją zgodę podmiotowo i przedmiotowo. Nie ma bowiem wątpliwości, że musi posiadać wiedzę w zakresie podmiotów, jakie zawierają umowę a także jej podstawowych postanowień takich jak zakres umowy, termin realizacji oraz wysokość wynagrodzenia (uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2008 roku, w sprawie III CZP 6/08, OSNC 2008/11/121).
Zakres odpowiedzialności wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia wyznacza umowa zawarta pomiędzy podwykonawcą i dalszym podwykonawcą. Wbrew zarzutom strony pozwanej powódka udowodniła zakres wykonanych przez nią prac. Fakt ich wykonania potwierdzają dokumenty – protokoły oraz ostatecznie opinia biegłego wydana w toku niniejszego postępowania. Prace wykonane przez powódkę zostały zgłoszone do odbioru i ostatecznie odebrane prze generalnego wykonawcę i inwestora. Ich jakość została oceniona jako dobra, a(...)S.zo. o.z siedzibą wK.odebrała je bez uwag.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił Sądowi w sposób jednoznaczny ustalić, że od początku do końca realizacji inwestycji pod nazwa Zaprojektowanie i budowa Trasy Górnej na odcinku od skrzyżowaniaAlei (...)II –ul. (...)doul. (...)wŁ., generalnym wykonawcą byłaPrzedsiębiorstwo (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wŁ., której podwykonawcą była(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW., której podwykonawcą była(...)S.zo. o.z siedzibą wK.i której podwykonawcą była powódka. Umowy zawarte międzyPrzedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjnąz siedzibą wŁ.,(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.iPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.zostały rozliczone.
Ponadto powódka udowodniła fakt, iż(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.miała wiedzę i w sposób dorozumiany akceptowała obecność powódki na przedmiotowej budowie, jak podwykonawcy(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Sąd przyjął, że powódka skutecznie dowiodła, że pozwana wyraziła zgodę na zawarcie przez powódkę umowy o roboty budowlane z jej podwykonawcąPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.. Zgoda inwestora (generalnego wykonawcy czy dalszego podwykonawcy) na umowę między wykonawcą a podwykonawcą nie podpada pod rygory zart. 63 § 2 k.c.i może być wyrażona w dowolny sposób, należycie ją ujawniający (art. 60 k.c.). Jeżeli zatem ogólne zasady wykładni oświadczeń woli pozwalają na stwierdzenie, że inwestor wyraził zgodę na konkretną umowę (jej projekt), z której wynika zakres jego odpowiedzialności solidarnej, to okoliczność ta będzie wystarczająca dla uznania skuteczności tej zgody. W wypadku, gdy inwestor zostanie wprowadzony w błąd, dostateczną ochronę zapewni mu możliwość powołania się na wady złożonego oświadczenia woli (uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2008 roku, w sprawie III CZP 6/08).
Sąd uznał, iż(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.odpowiada wobec powódki na podstawieart. 647(

    1)k.c.. Zgodnie z brzmieniem tego zapisu inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą (generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu wykonanych przez niego robót budowlanych, których szczegółowy przedmiot został zgłoszony inwestorowi przez wykonawcę lub podwykonawcę przed przystąpieniem do wykonywania tych robót, chyba że w ciągu czternastu dni od dnia doręczenia inwestorowi zgłoszenia inwestor złożył podwykonawcy i wykonawcy sprzeciw wobec wykonywania tych robót przez podwykonawcę - § 1. Przepisy § 1–4 stosuje się odpowiednio do solidarnej odpowiedzialności inwestora, wykonawcy i podwykonawcy, który zawarł umowę z dalszym podwykonawcą, za zapłatę wynagrodzenia dalszemu podwykonawcy - § 5. W przedmiotowym przypadku(...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnościąz siedzibą weW.miała pełną wiedzę co do tego, że powódka wykonuje prace jako podwykonawca(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Co więcej(...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnościąz siedzibą weW.miała wiedzę co do zakresu tych prac i je bezpośrednio nadzorowała.(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.była podwykonawcąPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.. Jednocześnie była zleceniodawcą części prac ze swojego zakresu robót na rzeczPrzedsiębiorstwo (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK..(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.część prac ze swojego zakresu zleciła powódce.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.nie łączy żaden stosunek zobowiązaniowy z powódką, a(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.odpowiada za zapłatę wynagrodzenia w zakresie w jakim odpowiada jej bezpośredni kontrahent, czyli(...)S.zo. o.z siedzibą wK..

(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.miała wiedzę i akceptowała powódkę jako kolejnego podwykonawcę na przedmiotowej budowie. Miała również wiedzę co do zakresu robót powierzonych powódce. Taka teza wynika wprost z zeznań świadków, chociażbyT. K. (1). Ponadto przedstawiciele powódki i przedstawiciele(...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnościąz siedzibą weW.współpracowali ze sobą na przedmiotowej inwestycji, uczestniczyli we wspólnych naradach na budowie, gdzie były czynione ustalenia co do przebiegu robót i postępu robót. Ustalenia odnośnie przebiegu robót, sposobu wykonania robót i kolejnych prac przedstawiciele(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.przekazywali bezpośrednio powódce – wynika to wprost z korespondencji mailowej. Dodatkowo należy zauważyć, iż pracownicy powódki podwali się za pracowników(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.. I te ustalenia były powszechnie znane na budowie. Koresponduje to z treścią umowy łączącej(...)Spółkę zo. o.z siedzibą weW.aPrzedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjnąz siedzibą wŁ., gdyż(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.zobowiązała się, że prace te wykona bez udziału podwykonawców, ewentualnie zgłosi podwykonawców i uzyska zgodę na zawarcie z nimi umowy. Fakt ten potwierdza, że(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.miała wiedzę o powódce jako podwykonawcy na tej inwestycji i ukrywała ten fakt, aby nie naruszyć warunków zawartej umowy. Ponadto należy zauważyć, iż rozmowy odnośnie podpisania umowy między powódką aPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.były konsultowane zbiurem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedziba weW.. Należy również silnie zaakceptować, iż na etapie zawierania umowy między powódką aPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.powódka kontaktowała się z asystentem prawnym(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.. Korespondencja mailowa wskazuje na kontakty czynione przez teS.co do umowy jaką miała zawrzeć powódka zPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.– asystent prawny przekazywał ówczesnemu prezesowi powódki wzory umowy. Ponadto strony wymieniały się informacjami na temat załączników do umowy, w tym załącznika w postaci harmonogramu. Okoliczność ta dobitnie wskazuje, iż(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.miała wiedzę zarówno co do powódki jako podwykonawcy, jak i co do treści umowy, która miała być potem zawarta zPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.i jej istotnych postanowień. Nie sposób bowiem przyjąć, aby pracownik(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.– asystent prawny, przesyłał dokumenty czy projekty umów „obcej” Spółce. Nie dyskutowałby na temat istotnych okoliczności umowy, jeśliby nie miał zezwolenia od zarządu czy od osób decydujących w tym zakresie. Ponadto w toku realizacji umowy przedstawiciele tych Spółek kontaktowali się na naradach budowy, a później spotykali się w celu rozliczenia należności za wykonane prace. Ze spisanych notatek wynika wprost, że przedstawiciele(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.wypowiadali się co do zakresu i wartości wykonanych przez powódkę robót. Oznacza to, iż znali treść umowy i jej istotne postanowienia. Dodatkowo kontakty i wiedzę(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.pośrednio potwierdza fakt, iż umowy zawarte przezPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.z powódką i z(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.są prawie identyczne. Takie bliski kontakty i współpracę międzyPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.a(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.potwierdzają również powiązania rodzinne między osobami wchodzącymi w skład zarządu obu Spółek, co potwierdza bliską współpracę i wymianę informacji o podwykonawcach, w tym o powódce. Już tak na marginesie i końcowo należy wskazać, iż nie sposób, aby(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.przeoczyła obecność powódki na tej budowie, skoro strony znały się wcześniej i wspólnie pracowały na innych budowach.
Powyższe okoliczności wskazują, iż doszło do wyrażenia zgody na udział w przedmiotowej inwestycji powódki jako podwykonawcy(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Zgoda ta została wyrażona w sposób czynny dorozumiany, bowiem(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.posiadała wiedzy o zakresie prac powódki, wysokości jej wynagrodzenia i o innych postanowieniach umowy.
Roszczenie powódkiFirmy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąS.komandytowej z siedzibą wW.skierowane przeciwkoPrzedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.jest częściowo zasadne i jako takie podlega uwzględnieniu co do kwoty 864.242,90 złotych.
Strony łączyła umowa o roboty budowlane opisana wart. 647 k.c.. Zgodnie z treścią tego przepisu wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, a w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. W ramach tego procesu inwestycyjnego powódka zobowiązała się do wykonania – jako podwykonawca pozwanej(...)S.zo. o.z siedzibą wK.oznaczonego dzieła, a pozwana do zapłaty wynagrodzenia. Strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe na kwotę 1.808.014,92 złote. Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, iż powódka nie wykonała całości umówionych prac. Jak wynika z przebiegu inwestycji w toku realizacji prac doszło do zmian projektowych. Z uwagi na warunki hydrologiczne zrezygnowano z jednej przepompowni na rzecz dwóch przepompowni posadowionych wyżej niż przepompownia pierwotnie zaprojektowana. W zakresie tym doszło do zmiany projektu i powstała jego druga wersja. Powódka nie wykonała przepompowi P4, nie zamontowała korytek odwadniających i nie wykonała regulacji korytek odwadniających. Nie wykonała przepompowni, bowiem w tym zakresie projekt uległ zmianie, a strony nie spisały aneksu czy innego porozumienia co do tego zakresu robót, a łącząca strony umowa wymagała wprowadzenia wszystkich zmian na piśmie pod rygorem nieważności. Łącznie, jak wynika z opinii biegłego, parce niewykonane przez powódkę miały wartość 352.653,20 złote. Pozostałe prace powódka wykonała i za te prace należy jej się wynagrodzenie. Dodatkowo należy tylko odnieść się jeszcze do stanowiska pozwanej(...)S.zo. o.z siedzibą wK., która wskazywała, że koszt wykonania korytek odwadniających powinien być ustalony według opinii biegłegoJ. P. (2)i wynosić 700.000,00 złotych. Takie stanowisko jest niezasadne. Po pierwsze ustalenia zawarte w opinii tego biegłego Sąd uznał za całkowicie nieprzydatne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ustalenia biegłegoJ. P. (2)co do wartości i kosztów wykonania korytek odwadniających są całkowicie dowolne i biegły nie wyjaśnił w żadnej ze swoich licznych opinii w jaki sposób skalkulował te wartości. Ponadto ustalenia te są sprzeczne z umową stron, w której zakres korytek odwadniających opiewał na kwotę około 31.000,00 złotych, a odcinek(...)- na kwotę 20.000,00 złotych. Nie sposób więc ustalić skąd biegłyJ. P. (2), a za nim pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wywiodły kwotę 700.000,00 złotych w zakresie wykonania tych prac.
W toku przedmiotowego procesu powódka domagała się zapłaty całości wynagrodzenia wynikającego z umowy wskazując, iż wynagrodzenie było ustalone jako wynagrodzenie ryczałtowe a ona była gotowa do wykonania wszystkich prac. Przepisart. 649(

    4)§ 3 k.c.mówi, że inwestor nie może odmówić zapłaty wynagrodzenia mimo niewykonania robót budowlanych, jeżeli wykonawca (generalny wykonawca) był gotów je wykonać, lecz doznał przeszkody z przyczyn dotyczących inwestora. Jednakże w wypadku takim inwestor może odliczyć to, co wykonawca (generalny wykonawca) oszczędził z powodu niewykonania robót budowlanych. Jak wynika z treści tego przepis okoliczności uniemożliwiające wykonane umówionego dzieła mają w całości i wyłącznie leżeć po stronie zleceniodawcy powódki, czyli w tym przypadku podstronie(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Takie okoliczności w przedmiotowej sprawie nie zaistniały. Powódka miała ustalony w umowie zakres robót, który uległ zmianie. Zmiana ta spowodowała zmiany w projekcie inwestycji i w konsekwencji zmiany w zakresie robót powódki. Wprowadzenie zmian nie było wynikiem działań(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Taka sytuacja spowodowana była warunkami hydrologicznymi na tej budowie, które uniemożliwiły lub co najmniej znacznie utrudniały posadowienie przepompowni na pierwotnie zaprojektowanej głębokości. Ustalenia na budowie, które zostały poczynione na wyższym szczeblu z udziałem inwestora i generalnego wykonawcy spowodowały zmiany projektowe. Z tego względu zaprojektowano i wykonano dwie przepompownie posadowione płycej niż ta pierwotnie zaprojektowana. Powódka mimo tego, że była gotowa wykonać ustalone w umowie prace, to nie mogła ich wykonać z uwagi na okoliczności obiektywne oraz decyzje, które zapadły pozaPrzedsiębiorstwem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.. Jak sama powódka wskazała wykonanie jednej przepompowni na takiej głębokości, jak w projekcie w pierwszej wersji było bardzo trudne. W tej sytuacji zmiana projektu i niemożność wykonania przez powódkę pierwotnego zakresu prac nie była spowodowana jedynie okolicznościami leżącymi po stronie(...)S.zo. o.z siedzibą wK.. Dlatego też Sąd uznał, iż powódce należne jest wynagrodzenie za prace, które w rzeczywistości wykonała. Wynagrodzenie za wykonane prace wynosi 864.242,90 złotych i w takim zakresie Sąd uwzględnił roszczenie powódki, oddalając je w pozostałym zakresie (kwota 1.216.896,10 złotych, kwota dochodzona pozwem minus kwota 352.653,20 złotych – kwota niewykonanych prac). Należy zauważyć, iż wielkość ta koreluje częściowo z wstępnymi ustaleniami stron poczynionymi na spotkaniu w dniu 18 marca 2014 roku. Ustalono wtedy, iż powódce do zafakturowania pozostała kwota 562.880,40 złotych. Zakres prac i kwota ta po odniesieniu jej do wartości określonych w umowie jest kwotą zbieżną z wyliczeniami biegłej i kwotą zasądzoną na rzecz powódki.
Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wskazała, iż powódka jest zaspokojona w całości i parce na przedmiotowej inwestycji zostały rozliczone.(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wskazała, iż poza niniejszym procesem podniosła zarzut potrącenie swoje wierzytelności w kwocie523.590,15 złote z wierzytelnością powódki w kwocie 342.159,59 złotych – na taką kwotę pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.określiła wynagrodzenie powódki za rzeczywiście wykonane prace. Spowodowało to umorzenie wierzytelności powódki w całości. Stanowisko to jest niezasadne i nie ma oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Po pierwsze należy zaznaczyć, iż prace powódki i prace pozwanej zostały błędnie określone. Stanowisko pozwanej(...)S.zo. o.z siedzibą wK.co do zakresu prac powódki i pozwanej oraz ich wartości nie ma oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Pozostaje ono w sprzeczności z opinią biegłej, któraw sposób jednoznaczny i ostatecznie niekwestionowany przez strony wskazała jakie prace powódka i pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wykonały i jak była ich wartość. Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia powódka wykonała część prac i za nie należy jej się wynagrodzenie. Oświadczenie pozwanej o potrąceniu nie jest zasadne i nie skutkuje umorzeniem wierzytelności powódki.(...)S.zo. o.z siedzibą wK.przedstawiając wierzytelność do potrącenia powinna wykazać w niniejszym procesie bez wątpliwości, iż taka wierzytelność jej przysługuje. Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wskazała, iż kwota przedstawiona do potrącenia stanowi jej szkodę jaką poniosła na skutek niewykonania przez powódkę wszystkich prac ustalonych w umowie z dnia 15 czerwca 2012 roku. Wskazała, iż wykonała za powódkę prace, które określiła jako prace zastępcze. W ocenie Sądu prac wykonanych przez pozwanąPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.nie można nazwać pracami zastępczymi, bowiem były to prace poza zakresem powódki. Powódka zakres prac miała szczegółowo określony w umowie z dnia 15 czerwca 2012 roku, a zakres ten był powiązany z pierwszą wersją projektu. Zmiana projektu spowodowała zmianę zakresu prac na tej budowie i część prac objętych umową stron została wyeliminowana, bowiem nowy projekt dla tego zakresu nie miał takich prac w swojej wersji. Dlatego prac wykonanych przez pozwanąPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.nie można nazwać pracami zastępczymi – wykonawstwem zastępczym. Na te prace wynikające z nowej wersji projektu strony nie zawarły odrębnej umowyani nie włączyły tych prac do umowy z dnia 15 czerwca 2012 roku podpisanym aneksem.A umowa z dnia 15 czerwca 2012 roku przewidywała wprowadzenie zmian tylko w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wykonała na tej inwestycji prace, ale nie są to prace wykonane w zastępstwie powódki, w zakresie robót przypisanych tylko powódce. Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wykonała prace nawet na odcinku prac pierwotnie powierzonych na odcinku powódki. Jednakże tych prac nie można uznać za prace zastępcze– wykonawstwo zastępcze, bowiem nie dotyczyły one zakresu robót powódki. Posiłkując się opinią biegłej należy wskazać, iż prace wykonane przez pozwaną Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.lub prace wykonane przez osoby trzecie na jej zlecenie nie są wykonawstwem zastępczym, bowiem biegła wskazała, że druga wersja projektu zawiera nowe rozwiązania, jak wykonanie dwóch przepompowni zamiast jednej i posadowienie ich na innych głębokościach. Za zmianami tymi szły również inne zmiany chociażby co do konieczności wykonania określonych prac, głębokości i wymiarów kanałów. Realizacja przez pozwaną PozwanaPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.innych prac niż te, które zostały powierzone powódce, nie może być uznana za wykonanie pracw trybie wykonawstwa zastępczego. Pośrednio również notatka z dnia 18 marca 2014 roku potwierdza fakt, iż strony nie mówiły o żadnych pracach zastępczych, skoro zobowiązały się do wystąpienia doPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibąwŁ.o prace dodatkowe. W sytuacji, gdyby były to prace z zakresu powódki, pozwane(...)S.zo. o.z siedzibą wK.i pozwana(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.nie deklarowałyby, że z takim wnioskiem wystąpią do generalnego wykonawcy. Ponadto należy zauważyć, iż w niektórych pismach pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wskazał, iż wprowadza wykonawstwo zastępcze, bowiem powódka ma znaczne opóźnieniaw wykonaniu prac. Jednakże pozwanaPrzedsiębiorstwo (...)S.zo. o.z siedzibą wK.nie wykazała tego faktu, bowiemnie przedstawiła harmonogramu rzeczowego i terminowego robót, z którego wynikałby termin na wykonanie poszczególnych prac. Dopiero wtedy można by ustalić czy powódka prace wykonuje z opóźnieniem i ile ono wynosi. Uregulowanie zawarte w §12 umowy łacącej stron dawało pozwanejPrzedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.możliwość wprowadzenia wykonawstwa zastępczego dopiero po wykazaniu opóźnień w stosunku do harmonogramu wykonywania prac obowiązującego na tej inwestycji. Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.takiego harmonogramunie przedstawiła w toku przedmiotowego procesu. Zatem jej twierdzenia w zakresie opóźnień są gołosłowne zwłaszcza, że w protokole odbioru robót strony nie wskazują żadnych opóźnieńw wykonaniu robót przez powódkę. Ponadto stanowisku pozwanej(...)S.zo. o.z siedzibąwK.przeczą oświadczenia jakie strony złożyły w protokole odbioru robót. Wynikaz nich, że powódka wykonała w całości prace z pierwotnego zakresu robót.
Należy też zauważyć, iż kwota przedstawiona przez pozwanąPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.nie została wykazana również co do wysokości. Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.na dowód poniesionych kosztów na wykonanie prac przedstawiła szereg faktur VAT, których nie można jednoznacznie przypisać do prac wykonanych, które zostały określone jako „prace zastępcze– wykonawstwo zastępcze”. Faktury te dotyczą najmu sprzętu, zakupu piasku, wykonawstwa zastępczego, uzupełnienia asfaltu. Z tych faktur nie wynika, iżby były one związane tylkoi wyłącznie z „pracami zastępczymi”. Przecież na tym odcinku prace wykonywała również pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.i zakupy te mogły być powiązane z jej pracami. Niektóre faktury mają zapisy dotyczące ogólnie prac zastępczych na szeroko wskazanym odcinku „BudowaŁ., Zadanie II” czy „roboty odtworzeniowe, zadanieŁ.II. Z takich zapisównie można jednoznacznie wywnioskować, że dotyczą one prac związanych z umową zawartąz powódką. Nie można też stwierdzić czy dotyczą prac wynikających z pierwej wersji projektu czy są pracami wynikającymi z drugiej wersji projektu. Pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.wskazała, iż obciążyła powódkę kosztami wykonawstwa zastępczego w zakresie wpustów
ul. (...)wŁ., odwodnienia obiektu(...), regulacji kratek. Jednakże takie działanie budzi wątpliwości w zakresie tego czy było ono zasadne. Z pisma generalnego wykonawcyz dnia 11 kwietnia 2103 roku wynika, iż część prac z tego zakresu nie będzie wykonana a część zostanie wykonana w terminie późniejszym niemożliwym wtedy do określenia (k.737). Ponadto należy zgodzić się ze stroną powodową, że w sytuacji, kiedy powódka nie wykonała części prac, to pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.za nie jej nie zapłaciła – co jest w tym procesie oczywiste. Prace te wykonała pozwanaPrzedsiębiorstwo (...)S.zo. o.z siedzibą wK.bądź osobiście, bądź przez swoich zleceniodawców. I za te prace otrzymała wynagrodzenie odPrzedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnejz siedziba wŁ.. W takiej sytuacji pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.otrzymała wynagrodzenie za wykonane prace i dodatkowo koszty wykonania tych prac chce przerzucić na powódkę. Taka sytuacja jest niedopuszczalna. W ocenie Sądu szkodą pozwanej(...)S.zo. o.z siedzibą wK.mogłaby być tutaj ewentualnie różnica między wynagrodzeniem umówionym z powódką a kwotami rzeczywiście poniesionymi na wykonanie tych prac. Jednakże faktu tego pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.nie wykazała. Jeśliby nawet przyjąć taką koncepcję dla wykazania kwoty przedstawionej do potrącenia, to pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.nie wykazała okoliczności zart. 471 k.c.. Przede wszystkim na ten zakres robót – wynikającyz drugiej wersji projektu - nie łączyła jej z powódką żadna umowa, co wyklucza zastosowanieart. 471 k.c.. Ponadto powódce należałoby przypisać co najmniej niedochowanie należytej staranności, zawinienie skutkujące niewykonaniem pozostałych prac. W toku przedmiotowego procesu pozwana(...)S.zo. o.z siedzibą wK.takich okoliczności nie wykazała. Natomiastw ocenie Sądu trudno mówić, iż niewykonanie prac przez powódkę jest przez nią zawinione, skoro doszło do zamian projektowych, które zmieniły zakres jej robót.

R.należy uznać, iż wierzytelność przedstawiona do potrącenia przez pozwanąPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.nie została wykazana co do wysokości i co do zasady. Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia prace wykonane przez pozwanąPrzedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wK.nie mogą być uznane jako wykonawstwo zastępcze, bowiem były to prace poza pierwotnym zakresem prac zleconych do wykonania powódce. Ponadto kwota przedstawiona do potrącenia jest dowolna i nie została wykazana stosownymi dowodami w toku niniejszego procesu.
Pozwane(...)Spółka zo. o.z siedzibą weW.(obecnie(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.)i(...)S.zo. o.z siedzibą wK.ponoszą solidarną odpowiedzialność wobec powódki, która wynika wprost z treści przepisuart. 647(

    1 )§ 5 k.c..
O odsetkach Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 k.c.W sytuacji, kiedy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Wobec faktu, że należność dochodzona w niniejszej sprawie nie została uregulowana w terminie Sąd zasądził na rzecz powódki odsetki ustawowe za opóźnienie zgodnie z brzmieniemart. 481 § 1 k.c.i zgodnie z jej wniosek od daty wniesienia pozwu.
O kosztach procesu – w relacji powódkaPrzedsiębiorstwo (...)
(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wŁ.- Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c., który mówi, iż strona przegrywająca powinna zwrócić uzasadnione koszty swojemu przeciwnikowi procesowemu. W przedmiotowym przypadku Sąd uznał, iż jest stroną wygrywającą niniejszy proces w całości jest(...)S. A.z siedzibą wŁ..
Natomiast o kosztach procesu w zakresie roszczenia skierowanego przeciwkoPrzedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą w(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.((...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.) Sąd orzekł w oparciu o zasadę wyrażoną wart. 100 k.p.c.i stosunkowo rozdzieli koszty procesu, wskazując, iż powódka w stosunku do obu tych pozwanych wygrała proces w 71%.
Zgodnie treściąart. 108 § 1 k.p.c.Sąd orzekł o zasadach ponoszenia przez strony kosztów procesu i pozostawił ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć:
- pełnomocnikowi pozwanej(...)S.zo. o.z siedzibą wK.,
- pełnomocnikowi pozwanego(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.,
- pełnomocnikowi powódki.
2020.11.19