Sąd Rejonowy w Toruniu
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 449/21
Data wyroku: 2021-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej J. Naworski

Sygn. akt VGC 449/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2021r.
Sąd Rejonowy w Toruniu – V Wydział Gospodarczy
w składzie:
przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski
protokolant: sekretarz sądowy Irena Serafin
po rozpoznaniu dnia 17 czerwca 2021r.,
wT.
na rozprawie
sprawy
z powództwa(...) sp. z o.o.wT.( KRS(...))
przeciwko(...) sp. z o.o.sp.k. wL.( KRS(...))
o zapłatę

1
zasądza od pozwanego(...) sp. z o.o.sp.k. wL.na rzecz powoda(...) sp. z o.o.wT.kwotę 1.361,09zł ( tysiąc trzysta sześćdziesiąt jeden złotych i dziewięć groszy ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 lutego 2021r. do dnia zapłaty,

2
umarza postępowanie w pozostałej części,

3
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 387zł ( trzysta osiemdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym 270zł ( dwieście siedemdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VGC 449/21

UZASADNIENIE
(...) sp. z o.o.wT.żądała od(...) sp. z o.o.sp. k. wL.10,93zł skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych i 1.361,09zł ryczałtu za odzyskiwanie należności podnosząc, że pozwany zapłacił po terminie należności z ośmiu faktur wystawionych(...) sp. z o.o.wT.z tytułu sprzedaży towarów a powód nabył roszczenie od pierwszego wierzyciela ( k. 3 – 5v. ).
Pozwany wnosił o oddalenie powództwa. Zapłacił bowiem odsetki a roszczenie o rekompensatę nie podlega cesji. Ponadto, jego opóźnienia były znikome wobec czego powód dochodząc ich nadużywa prawa podmiotowego ( k. 57 – 59 ).
W odpowiedzi powód cofnął pozew w zakresie odsetek ( k. 74 ).
Sąd ustalił, co następuje.
(...) sp. z o.o.sp. k. wL.w 2018r. ośmiokrotnie kupiła towary od(...) sp. z o.o.wT..
Bezsporne.
(...) sp. z o.o.sp. k. każdorazowo płaciła(...) sp. z o.o.od 6 do 8 dni po umówionym terminie.
Bezsporne.
(...) sp. z o.o.ogłosiła upadłość a jej syndyk w 2021r., za zgodą sędziego – komisarza, przelał na(...) sp. z o.o.roszczenie o odsetki i rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
Bezsporne.
26 kwietnia 2021r.(...) sp. z o.o.sp. k. zapłaciła(...) sp. z o.o.11,04zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych z odsetkami.
Bezsporne.
Sąd zważył, co następuje:
I.
1. Stan faktyczny był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go w oparciu o zgodne oświadczenia stron.
2. Sąd umorzył postępowanie w zakresie skapitalizowanych odsetek, ponieważ powód cofnął pozew w tej części (art. 355 § 1 k.p.c.).
II.
1. Spór dotyczył rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
Pozwany bronił się dwoma zarzutami, co uzasadnia ich osobą analizę.
Po pierwsze twierdził, że roszczenie o rekompensatę nie może być przedmiotem obrotu, wobec czego umowa przelewu, na podstawie której powód nabył wierzytelności przeciwko pozwanemu, jest nieważna a w rezultacie, strona powodowa nie ma legitymacji czynnej.
Istotnie,de lege lataprzepis art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 2013r. oprzeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych ( tekst j. Dz. U. z 2021r., poz. 424, powoływana dalej jako ustawa z dnia 8 marca 2013r.)stanowi, że roszczenie o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności nie może być zbyte.
Nie można jednak abstrahować od tego, że przytoczone unormowanie zostało wprowadzone do systemu prawa ustawą z dnia 19 lipca 2019r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych ( Dz. U. poz. 1649, powoływaną dalej jako ustawa z dnia 19 lipca 2019r. albo ustawa nowelizująca ), zgodnie z którą do transakcji handlowych zawartych przed dniem 1 stycznia 2020r. stosuje się przepisy dotychczasowe ( art. 20 ust. 1 ustawy nowelizującej ). Poprzednio nie obowiązywał natomiast zakaz przelewu wierzytelności o rekompensatę, o której mowa.
Przede wszystkim jednak, ustawa z dnia 19 lipca 2019r. stanowi, że do rekompensaty, która stała się wymagalna po dniu 1 stycznia 2020r., stosuje się przepisy w nowym brzmieniu ( art. 20 ust. 4 ustawy nowelizującej ).
W konsekwencji uzasadniona jest teza, że przelew wierzytelności o rekompensatę na powoda był dopuszczalny.
W grę wchodzi bowiem ustanowienie zakazu na gruncie prawa cywilnego, wobec czego powinien on być wyraźnie wyartykułowany. Przepisy ustawy nowelizującej nie zabraniają natomiast dokonywania przelewu wierzytelności o rekompensatę, która powstała i stała się wymagalna przed dniem 1 stycznia 2020r. Przeciwnie, lektura tej ustawy, w tym zwłaszcza art. 20 ust. 4 prowadzi do odmiennego wniosku. Jak była już mowa przepisy w nowym brzmieniu stosuje się tylko do rekompensaty, która stała się wymagalna po wejściu w życie ustawy z dnia 19 lipca 2019r. Wynika stąd, że do rekompensaty, która powstała i stała się wymagalna przed tym terminem mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Podobny wniosek płynie z ogólnego stwierdzenia, że co do zasady do transakcji handlowych zawartych przed dniem 1 stycznia 2020r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
Dochodzone rekompensaty były natomiast wymagalne w 2018r. ( art. 7 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013r. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej ).
Stanowisko pozwanego nie było zatem usprawiedliwione.
2. Po drugie, pozwany podnosił zarzut nadużycia prawa; opóźnienia w zapłacie były bowiem kilkudniowe, a rekompensaty znacznie przewyższają wysokość należnych powodowi odsetek za opóźnienie.
Zgodnie zart. 5 k.c.nikt nie może czynić ze swojego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego.
Nie wdając się w teoretyczne rozważania na temat wykładni powołanego uregulowania wystarczające jest stwierdzenie, że klauzula generalna zasad współżycia społecznego pozwala na łagodzenie rygoryzmu prawnego polegające na odmowie przyznania ochrony słusznym roszczeniom powoda w sytuacji, w której nie byłoby to sprawiedliwe w świetle akceptowanych powszechnie norm społecznych.
Zarzut pozwanego był nieuzasadniony.
Na zasady współżycia społecznego skuteczne powoływać się może bowiem wyłącznie strona, która sama ich przestrzega afrustra legis auxilium quaerit, qui in legem committit. Pozwany permanentnie zaś nie płacił w terminie pierwszemu wierzycielowi.
Ponadto, strona pozwana ma status przedsiębiorcy wobec czego zarzut nadużycia prawa podmiotowego w procesie o niespełna 1.500zł jest oczywiście chybiony.
Wreszcie, nie można abstrahować odratio legiswprowadzenia rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, która stanowi narzędzie wymuszenia terminowego spełnienia świadczeń pieniężnych w profesjonalnym obrocie. Opóźnienia pozwanego nie były zaś jednodniowe i, jak trzeba przyjąć, stanowiły jegomodus operandi, skoro dotyczyły wszystkich transakcji z poprzednikiem powoda.
Także stwierdzenie, że w grę wchodzi kumulacja roszczeń oraz, że wysokość rekompensaty przekracza należne odsetki, nic nie zmienia. Ustawodawca wprowadził bowiem ryczałtową opłatę za opóźnienie od każdej należności;dura lex, sed lex.
Cum grano saliswypada też zauważyć, że pozwany nie musiałby płacić ośmiu zryczałtowanych opłat, gdyby zachował się rzetelnie i w terminie regulował swoje zobowiązania.
W rezultacie, chociaż każde roszczenie podlega ocenie z punktu widzenia zasad współżycia społecznego, zarzut pozwanego, w kontekście okoliczności sprawy, nie był uzasadniony.
III.
1. Sąd uwzględnił więc powództwo w całości na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013r. oprzeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowychw brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 19 lipca 2019r.
2. Sąd zasądził od pozwanego odsetki ustawowe za opóźnienie zgodnie zart. 481 § 1 k.c., ponieważ rekompensata ma charakter pieniężny a pozwany nie zapłacił jej powodowi w terminie, który zresztą upłynął ponad dwa lata temu.
3. O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3w związku zart. 99 k.p.c.