Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 76/22
Data wyroku: 2022-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Agata Wilczewska

Sygn. akt II Ka 76/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
10 maja 2022r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Agata Wilczewska
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Sobieraj
przy udziale Bartosza Krupeckiego Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kole
po rozpoznaniu 6 maja 2022r.
sprawyJ. K.
oskarżonego z art.291§1k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kole
z 14 grudnia 2021r., sygn. akt II K 325/21
uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Sądowi RejonowemuwK.do ponownego rozpoznania.
Agata Wilczewska

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 76/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Kole z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 325/21.

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na dowolnym ustaleniu (tzw. błąd dowolności), że na fakturach VAT za części samochodowe wystawionych przez(...) spółka jawna(w tym na fakturach z dni 01.07.2019 r. oraz 17.07.2019 r.) w rubrykach(...)oraz(...)widnieją dane oskarżonegoJ. K.w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na fakturach tych nie widnieją dane oskarżonego, lecz jego bratanka, który nosi takie samo imię i nazwisko jak oskarżony, lecz posiada inny adres zamieszkania (adres zamieszkania oskarżonego toul. (...), zaś adres jego bratanka toul. (...)) i to właśnie adres bratanka oskarżonego (ul. (...)) widnieje na ww. fakturach, co oznacza, że oskarżony nie nadzorował naprawy samochoduM. (...), nie kupował części do tego samochodu i nie odbierał ich osobiście od sprzedawców, a tym samym nie mógł przypuszczać, że niektóre części zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego, gdyż w ogóle nie znał okoliczności ich nabycia (oskarżony nie uczestniczył osobiście w transakcjach nabycia części do samochodu);
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na dowolnym ustaleniu (tzw. błąd dowolności), że części samochodowe w postaci silnika do samochoduM. (...)oraz elementów karoserii tego modelu zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego w sytuacji, gdy okoliczność ta wcale nie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, albowiem w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu świadczącego o tym, że części te zostały skradzione na terenie Niemiec, w szczególności zaś okoliczność ta nie wynika z opinii mechanoskopijnej Laboratorium Kryminalistycznego KWP wP.nr HE.548.(...).2020 z dnia 03.12.2020 r., która w ogóle nie odnosi się do kwestii sposobu pozyskania części zamontowanych w pojeździe oskarżonego (w opinii stwierdzono jedynie, że elementy karoserii pochodzą od innego samochodu markiM. (...), lecz nie stwierdzono w jaki sposób zostały uzyskane);
3.mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania, tj.art. 7 K.p.k., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w postaci wyjaśnień oskarżonegoJ. K.i uznanie ich za niewiarygodne w zakresie w jakim oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu twierdząc, że nie nadzorował naprawy samochoduM. (...), nie kupował części do tego samochodu i nie odbierał ich osobiście od sprzedawców w sytuacji, gdy właściwa ocena wyjaśnień oskarżonego, przeprowadzona z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, winna prowadzić do wniosku, że wyjaśnienia oskarżonego należy obdarzyć walorem wiarygodności, albowiem:
a/brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że oskarżony nadzorował naprawę samochoduM. (...), kupował części do tego samochodu i odbierał je osobiście od sprzedawców;
b/na żadnej fakturze VAT za zakup części samochodowych wystawionych przez(...) Spółka Jawnaw rubrykach(...)oraz(...)nie widnieją dane oskarżonego, lecz wyłącznie dane jego bratanka;
c/fakt, iż samochódM. (...)został zarejestrowany na dane oskarżonego nie może automatycznie implikować wniosku, że oskarżony nadzorował naprawę tego samochodu, kupował do niego części i odbierał je osobiście od sprzedawców;
d/oskarżony od samego początku konsekwentnie twierdził, że nie nadzorował procesu naprawy pojazdu, gdyż uczestniczył jedynie w jego nabyciu na terenie Czech, zaś zakupem części i naprawą pojazdu zajmował się jego bratanek;
4.mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisu postępowania, tj.art. 366 § 1 K.p.k., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie:
a/zaniechanie ustalenia jakie konkretnie okoliczności towarzyszyły przyjęciu przez oskarżonego części samochodowych w postaci silnika do samochoduM. (...)oraz elementów karoserii tego modelu, w szczególności zaś:
-nieustalenie gdzie, kiedy i od kogo oskarżony przyjął przedmiotowe części do samochodu;
-nieustalenie, czy w chwili przyjęcia części samochodowych przez oskarżonego części te były już zamontowane w jego samochodzie, czy też otrzymał je osobno („luzem”)
- przy czym brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie uniemożliwia stwierdzenie, czy oskarżony faktycznie powinien i mógł przypuszczać, że części samochodowe zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego;
b/zaniechanie ustalenia osoby pokrzywdzonej przestępstwem (nieustalenie danych pokrzywdzonego), która to okoliczność ma istotne znaczenie zarówno w kontekście ogólnych celów postępowania karnego, jak i w kontekście tego komu należy zwrócić niektóre części zamontowane w pojeździe oskarżonegoM. (...).

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny
☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny
☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny
☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja okazała się celowa i doprowadziła do wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym.
Z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowegow całości z uwagi na błędy proceduralne jak i będące ich konsekwencją błędy w ustaleniach faktycznych poczynione przez Sąd I instancji, przedwczesne jest ustosunkowywanie się przez Sąd odwoławczy do wszystkich zarzutów apelacyjnych.
Kontrola instancyjna wykazała bowiem, iż Sąd meriti naruszył zasadę bezpośredniości, bowiem poza świadkiemT. K., nie przesłuchał na rozprawie pozostałych świadków, zawnioskowanych w akcie oskarżenia, w którym prokurator wnioskował o przesłuchanie 8 świadków. Przewodniczący nie wydał zarządzenia w trybie art. 350a o zaniechaniu wzywania świadków na rozprawę, na rozprawie nie odczytano ani nie ujawniono zeznań tych świadków, a mimo to na ich podstawie czyniono ustalenia faktyczne. Trudno też przyjąć, aby okoliczności podnoszone przez tych świadków nie były na tyle doniosłe, aby nie istniała konieczność ich bezpośredniego przesłuchania na rozprawie. Dotyczy to w szczególności świadków będących pracownikami działu części zamiennych „(...) spółka jawna”M. S. (1),M. S. (2),A. D.iJ. G..
Nadto w ocenie Sądu odwoławczego, wątpliwości budzi, w okolicznościach niniejszej sprawy, uwzględnienie wniosku świadkaJ. K., tj. bratanka oskarżonego, na podstawieart. 185 k.p.k., od składania zeznań, z uwagi na podnoszoną okoliczność, iż ten pozostaje w bliskim stosunku osobistym z oskarżonym. Zwolnienie świadka od składania zeznań winno być stosowane wyjątkowo, jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy związek między świadkiem, a oskarżonym cechuje się szczególnie silną więzią emocjonalną, na tyle intensywną, by mogła ona obiektywnie prowadzić do konfliktu sumienia po stronie zeznającego (T. G.,KPK. Komentarz, t. 1, 2014, s. 650). Co istotne, nie jest wystarczające dla jego uwzględnienia subiektywne odczucie świadka, że relacja łącząca go z oskarżonym powinna skutkować zwolnieniem świadka od zeznania lub odpowiedzi na pytania, lecz oceny takiej winien z dużą rozwagą dokonać Sąd rozpoznający wniosek o zwolnienie.
Słuszne okazały się też zarzuty obrońcy, że w postępowaniu przed Sądem I instancji nie ustalono w sposób pewny i wyczerpujący, że silnik do samochoduM. (...)pochodzi z przestępstwa. Sąd I instancji pominął milczeniem notatki urzędowe z k.87,88 i 149, które wskazywałyby na takie okoliczności.
Jaskrawo dowolne jest więc ustalenie Sądu I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że samochódM. (...)koloru zielonego o nr VIN(...)został ukradziony 2.04.2019r. na terenie Niemiec.
Sąd odwoławczy z urzędu stwierdza, iż z systemu(...)nie wynika, by pojazd markiM. (...)o numerze VIN(...)był skradziony. (k.411). w dniu 2.04.2019r. dokonano jedynie wpisu w(...), że pojazd ten jest poszukiwany jako dowód w postepowaniu karnym.
Z uwagi na powyższe uchybienia, Sąd odwoławczy wskazuje iż postępowanie przed Sądem I instancji przeprowadzono bardzo pobieżnie. W tym stanie rzeczy, uznając że zachodzi potrzeba ponownego przeprowadzenia przewodu w całości stosownie do treściart. 437 § 1 i 2 k.p.k.Sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji, przesłucha na rozprawie świadków zawnioskowanych w akcie oskarżenia, w szczególności świadków:M. S. (1),M. S. (2),A. D.,J. G.. Przesłucha także świadkaD. S., który był użytkownikiem poszukiwanego pojazdu, wpisanego do(...)i był poddany w związku z kierowaniem tym pojazdem kontroli drogowej, gdyż okoliczności te mogą mieć znaczenie dla ustalenia losów tego pojazdu. Ustali czy świadek zna oskarżonego bądź jego bratanka.
W szczególności natomiast uzyska od strony niemieckiej, właściciela wpisu do(...)dokumenty dotyczące przedmiotowego pojazdu i ustali w jakich okolicznościach, i w wyniku jakiego ewentualnie przestępstwa pojazd ten został utracony.
Dopiero przeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów, właściwa ich ocena dokonana z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego pozwoli na dokonanie właściwych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę prawidłowego orzekania.

Wniosek

1.zmiana zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie odmiennie co do istoty poprzez:
a/ uniewinnienie oskarżonegoJ. K.
b/ obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania za pierwszą i drugą instancję;
ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd Okręgowy, że konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na wskazane wyżej braki dowodowe i konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości Sąd odwoławczy, niezależnie od podniesionych zarzutów, uchylił wyrok Sądu I instancji w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania.

1OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

1ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

.

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

☒art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Z uwagi na wskazane wyżej braki dowodowe i konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości Sąd odwoławczy, niezależnie od podniesionych zarzutów, uchylił wyrok Sądu I instancji w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania.

I.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji, przesłucha na rozprawie wszystkich wskazanych wyżej świadków, wnioskowanych do przesłuchania przez prokuratora i dokona ustaleń co do pochodzenia z przestępstwa przedmiotowego silnika samochodowego.
Dopiero przeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów, właściwa ich ocena dokonana z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego pozwoli na dokonanie właściwych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę prawidłowego orzekania.

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

1Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

1PODPIS

Agata Wilczewska

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wina oskarżonego

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana