Sąd Rejonowy w Wągrowcu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 237/20
Data wyroku: 2021-02-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 133 § 1 krio

Sygn. akt III RC 237/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lutego 2021r.

Sąd Rejonowy w Wągrowcu, Wydział III Rodzinny i Nieletnich
w składzie :
Przewodniczący : sędzia Rafał Agaciński
Protokolant : st. sekr. sąd. Anna Domagalska
po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2021r. w Wągrowcu
na rozprawie
sprawy z   powództwa małoletniegoI. Ł.reprezentowanego przez matkęR. S. (1)
przeciwkoP. Ł.
o alimenty

1
zasądza od pozwanegoP. Ł.na rzecz małoletniego powodaI. Ł.dodatkową rentę alimentacyjną w kwocie po 130 zł (sto trzydzieści złotych) miesięcznie za okres od dnia 28.10.2019r. do dnia 29.02.2020r. ponad rentę alimentacyjną w kwocie po 700 zł (siedemset złotych) miesięcznie orzeczoną prawomocnym wyrokiem z dnia 1.07.2020r. w sprawie III RC 251/19 tut. Sądu częściowo uchylonym wyrokiem z dnia 17.11.2020r. w sprawie XV Ca 1164/20 Sądu Okręgowego w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy, a więc łącznie kwotę po 830 zł ( osiemset trzydzieści złotych) miesięcznie za okres od dnia 28.10.2019r. do dnia 29.02.2020r., płatną z góry do 15 - go dnia każdego kolejnego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z rat do rąk matki małoletniego powodaR. S. (1),

2
w pozostałym zakresie powództwo oddala,

3
zasądza od pozwanegoP. Ł.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wągrowcu kwotę 517,50 zł (pięćset siedemnaście złotych pięćdziesiąt groszy ) tytułem zwrotu części kosztów sądowych,

4
odstępuje od obciążenia małoletniego powoda pozostałymi kosztami sądowymi,

5
zasądza od pozwanegoP. Ł.na rzecz małoletniego powodaI. Ł.kwotę 2618,11 zł (dwa tysiące sześćset osiemnaście złotych jedenaście groszy) tytułem zwrotu części kosztów procesu,

6
wyrokowi w punkcie 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

sędzia Rafał Agaciński
Sygn. akt III RC 237/20

UZASADNIENIE
Pozwem złożonym dnia 28.10.2019r. (data stempla pocztowego)R. S. (1)działająca w imieniu małoletniego synaI. Ł.wniosła o zasądzenia od pozwanegoP. Ł.na rzecz małoletniego powoda renty alimentacyjnej w kwocie po 1.200 zł miesięcznie płatnej do rąk matki małoletniego, poczynając od października 2019r. płatnej do 5-tego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz małoletniego powoda zwrotu kosztów procesu. Jednocześnie w pozwie wniesiono o udzielenie zabezpieczenia powództwa poprzez zobowiązanieP. Ł.do uiszczania na rzecz małoletniegoI. Ł.renty alimentacyjnej po 1.200 zł miesięcznie na czas trwania postępowania
W uzasadnieniu pozwu oraz kolejnych pismach procesowych strona powodowa, na dalszym etapie postępowania reprezentowana przez pełnomocnika podnosiła, że małoletniI. Ł.ur. (...)jest dzieckiemR. S. (1)i pozwanego, który dotychczas dobrowolnie łożył na jego utrzymanie, każdego miesiąca przekazując matce małoletniego kwotę 1.000 zł. Na zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb małoletniego, wymienionych w załączniku do pozwu (k. 5) niezbędna jest zaś średnio kwota około 1.700 zł miesięcznie. Nadto wskazano, że matka chłopca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.200 zł brutto miesięcznie, natomiast pozwany zatrudniony jest jako kierowca w transporcie międzynarodowym i zarabia około 7.000 zł miesięcznie. Strona powodowa podnosiła również, że poza wynagrodzeniem z umowy o pracęP. Ł.osiąga dodatkowe dochody rzędu kilku, a nawet kilkunastu tysięcy miesięcznie z nieformalnego handlu pojazdami, które kupuje uszkodzone, naprawia i następnie odsprzedaje z zyskiem.
W odpowiedzi na pozew złożonej dnia 30.11.2019r. (data stempla pocztowego) oraz w kolejnych pismach procesowychP. Ł.wnosił o zasądzenie od niego na rzecz małoletniego powoda alimentów w kwocie po 500 zł miesięcznie płatnej do dnia 15-tego każdego miesiąca oraz o obciążenie obu stron kosztami procesu w zakresie przez nie poniesionym wskazując, że faktycznie małoletniI. Ł.jest jego synem i dotychczas łożył na jego utrzymanie dobrowolnie w kwocie po 1.000 zł miesięcznie, jednak koszty utrzymania małoletniego wskazane w pozwie zostały zawyżone, a niektóre z nich nie zasługują na uwzględnienie lub powinny być obliczone inaczej. W jego ocenie na zaspokojenie potrzeb dziecka wystarczająca winna być kwota 1.200 zł miesięcznie. Pozwany zaprzeczył jakoby zarabiał 7.000 zł miesięcznie i podniósł, że zatrudniony jest jako kierowca samochodów ciężarowych wfirmie (...), a jego zarobki są zmienne i składają się z podstawy 1.200 € miesięcznie i diet, przy czym w okresie zwolnienia chorobowego (tj. od 15.09.2019r.) utrzymywał się ze świadczenia w kwocie 900 € miesięcznie oraz oszczędności. Na swoje utrzymanie potrzebuje zaś 6.350 zł miesięcznie, w tym alimenty na synaA. Ł.– 800 zł, żywność – 800 zł, zobowiązania kredytowe – 2.260 zł, utrzymanie mieszkania 780 zł, telefon, TV i Internet – 280 zł, samochód – 200 zł, ubezpieczenie na życie – 130 zł, kontakty z synami – 800 zł, pozostałe potrzeby – 300 zł.P. Ł.zaprzeczył jakoby uzyskiwał dodatkowy dochód z handlu samochodami oraz wskazał, że obecnie nie pobiera już świadczeniaK..
Postanowieniem z dnia 03.12.2019r. Sąd udzielił zabezpieczenia roszczenia na czas trwania procesu poprzez zobowiązanie pozwanegoP. Ł.do uiszczania na rzecz małoletniego powodaI. Ł.tymczasowej renty alimentacyjnej w kwocie po 720 zł miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 27.12.2019r. tut. Sąd oddalił wniosek małoletniego powodaI. Ł.reprezentowanego przez matkęR. S. (1)o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Pozwany nie stawił się na żadnej z rozpraw przeprowadzonych w toku postępowania prowadzanego pod sygn. III RC 251/19.
Na rozprawie w dniu 1.07.2020r. pełnomocnik małoletniego powoda oświadczył, że strona powodowa wyraża zgodę na płatność renty alimentacyjnej przez pozwanego do 15-tego dnia każdego kolejnego miesiąca.
Wyrokiem z dnia 1 lipca 2020 r. Sąd Rejonowy w Wągrowcu w punkcie 1. zasądził od pozwanegoP. Ł.na rzecz małoletniego powodaI. Ł.rentę alimentacyjną w kwotach 940 zł miesięcznie, począwszy od dnia 28 października 2019 r. płatną z góry do 15. dnia każdego kolejnego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z rat do rąk matki małoletniego powodaR. S. (1); w punkcie 2. w pozostałym zakresie oddalił powództwo; w punkcie 3. zasądził od pozwanegoP. Ł.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wągrowcu kwotę 585 zł tytułem zwrotu części kosztów sądowych; w punkcie 4. odstąpił od obciążania małoletniego powoda pozostałymi kosztami sądowymi; w punkcie 5. zasądził od pozwanegoP. Ł.na rzecz małoletniego powodaI. Ł.kwotę 2 808 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu oraz w punkcie 6. wyrokowi w punkcie 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożył pozwany, zaskarżając je w części, tj. ponad kwotę renty alimentacyjnej w wysokości 700 zł miesięcznie oraz w zakresie kosztów procesu, tj. w zakresiepunktów 3. oraz 5, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 379 pkt 5 k.p.c.poprzez pozbawienie go możności obrony swoich praw, co w konsekwencji doprowadziło do bezwzględnej nieważności postępowania, a także przepisów odnoszących się do zabezpieczenia powództwa, w szczególnościart. 753 k.p.c.poprzez nakazanie pozwanemu spłaty różnicy pomiędzy kwotą udzielonego powodowi zabezpieczenia, a kwotą zasądzoną tytułem renty alimentacyjnej od miesiąca października, oraz sprzeczność istotnych ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, iż obowiązek spłaty kredytów przez pozwanego nie stanowi usprawiedliwionych wydatków pozwanego, pozwany osiąga dodatkowe dochody z handlu samochodami osobowymi, miesięczne koszty utrzymania małoletniego powoda opiewają na kwotę 1 400 zł, oraz, że pozwany spędza z synami zaledwie po 3-4 dni w miesiącu.
W oparciu o wyżej podniesione zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do Sądu I instancji w celu ponownego rozpoznania sprawy; ewentualnie, gdyby Sąd II instancji nie uwzględnił zarzutu bezwzględnej nieważności postępowania wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz małoletniego powoda renty alimentacyjnej w kwocie po 700 zł miesięcznie płatnej do 15. każdego miesiąca, począwszy od miesiąca wydania wyroku przez Sąd odwoławczy do rąk matkiR. S. (1)wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku zwłoki w płatnościach którejkolwiek z rat, proporcjonalną zmianę rozstrzygnięć odnoszących się do kosztów procesu, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w obydwu instancjach według norm przepisanych. Z najdalej idącej ostrożności, skarżący wniósł przy tym ewentualnie o zmianę wydanego przez Sąd I instancji wyroku w ten sposób, aby zasądzona renta alimentacyjna w kwocie 940 zł miesięcznie płatna była od chwili wyrokowania przez Sąd Rejonowy (od lipca 2020 r.), a nie, jak to uczynił Sąd I instancji od daty wniesienia pozwu (październik 2019 r.).
W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz matki małoletniego powoda kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 17.11.2020 r. wydanym w sprawie sygn. akt XV Ca 1164/20 Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 1. w części zasądzającej alimenty ponad kwotę 700 zł miesięcznie oraz w punktach 3, 4 oraz 5, zniósł postępowanie przeprowadzone na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 roku i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Wągrowcu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej w uzasadnieniu wskazując, że Sąd z urzędu stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do nieważności postępowania, polegającej na pozbawieniu możności obrony praw apelującego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ustalił, co następuje:
MałoletniI. Ł.ur. (...)jest dzieckiem pochodzącym ze związku faktycznegoR. S. (1)iP. Ł.. Do października 2019 r. pomiędzy stronami nie toczyło się postępowanie dotyczące alimentów na rzecz małoletniegoI., jednakże pozwanyP. Ł.dobrowolnie łożył na utrzymanie syna, przekazując matce małoletniego kwotę 1.000 zł miesięcznie w okresie od ich rozstania do września 2019r., natomiast w października 2019r. przekazał jej na ten cel kwotę 500 zł.
Małoletni powód zamieszkuje wraz z matką i jej rodzicami, w domu należącym do rodzicówR. S. (1). W tym samym budynku zamieszkuje także brat matki małoletniego wraz z rodziną, jednak zajmuje on wydzieloną część domu, wyposażoną w osobne liczniki. Miesięczny koszt utrzymania części nieruchomości zajmowanej przez syna pozwanego wynosi około 800 zł miesięcznie, w tym media – około 450 zł, TV – 60 zł, ogrzewanie oraz wywóz odpadów komunalnych – około 300 zł, a udział małoletniego w tych wydatkach wynosi około 200 zł miesięcznie. Na zaspokojenie pozostałych potrzebI. Ł.niezbędne są każdego miesiąca kwoty 400 zł – wyżywienie, 150 zł – zakup odzieży i obuwia, 50 zł – leki i leczenie oraz witaminy, 80 zł – pieluchy, środki higieny i czystości, 20 zł – fryzjer, 50 zł – rozrywka oraz 50 zł – wyposażenie pokoju, pościele itp. Do końca lutego 2020 r. syn pozwanego uczęszczał także do przedszkola. Wiązał się z tym dodatkowy wydatek w wysokości około 250 zł miesięcznie, obejmujący koszty wyprawki, składek, komitetu, ubezpieczenia, wyżywienia oraz zakupu paliwa na dojazd. Pełne usprawiedliwione miesięczne koszty utrzymania małoletniego w tamtym okresie wynosiły ponad 1.250 zł. Obecnie małoletniI.nie uczęszcza do przedszkola i pozostaje w domu pod opieką matki, a jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą co najmniej 1.000 zł.
W grudniu 2020r. w domu zamieszkiwanym przez małoletniego i jego matkę założone zostało ogrzewanie gazowe.
R. S. (1)posiada wykształcenie średnie o profilu ekonomiczno-administracyjnym. Do 31.05.2020r. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę na 1/1 etatu wfirmie (...)wB.jako monter sprzętu oświetleniowego z wynagrodzeniem równym minimalnemu wynagrodzeniu krajowemu. Następnie do 07.07.2020 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim i pobierała z tego tytułu zasiłek chorobowy w kwocie 1.300 zł netto miesięcznie, po czym przez okres 3 miesięcy pobierała tzw. dodatek solidarnościowy z ZUS dla osób zwolnionych w okresie pandemii w kwocie 1.400 zł netto miesięcznie. Obecnie przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i pobiera zasiłek dla bezrobotnych w wysokości około 900 zł netto miesięcznie.R. S. (1)podejmuje także prace dorywcze, w ramach których chałupniczo zajmuje się skręcaniem lamp, uzyskując z tego tytułu dochód w wysokości około 600 zł netto miesięcznie.
P. Ł.z zawodu jest piekarzem, pracuje zaś na terenie Niemiec, gdzie zatrudniony jest jako kierowca samochodów ciężarowych wfirmie (...). Zarobki pozwanego z tego tytułu są zmienne, niemniej jego średnie wynagrodzenie wynosiło w poprzednim okresie około 1800 € miesięcznie, a za okres od lipca 2020r. do grudnia 2020r. wyniosło średnio 1.921,60 € netto miesięcznie, w tym diety.
Pozwany posiada mieszkanie w Polsce, na utrzymanie którego potrzebuje łącznie około 1.400 zł miesięcznie, w tym czynsz, media i rata kredytu hipotecznego.P. Ł.opłaca także ubezpieczenie na życie w kwocie 130 zł miesięcznie, abonament telefoniczny, TV i Internet oraz ponosi koszty eksploatacji samochodu i wydatki na wyżywienie, ochronę zdrowia, zakup odzieży i obuwia, a także środków higieny i czystości. Nadto oprócz powoda pozwany posiada także syna z poprzedniegozwiązku – (...)ur. (...), na rzecz którego łoży dobrowolnie alimenty w kwocie po 700 zł miesięcznie.
Co dwa tygodnie ojciec małoletniego przyjeżdża na tydzień do Polski i w tym okresie odbywa kontakty z obydwoma małoletnimi synami i ponosi związane z tym wydatki m.in. na wyżywienie chłopców, zakup zabawek itp. W okresie gdy małoletniI.chodził do przedszkola tj. do końca 2020r. pozwany spędzał z nim średnio 4 dni w tygodniu, w którym był w Polsce, a więc co drugi tydzień, natomiast od marca 2020r. małoletni powód przebywa o ojca średnio przez 7 dni co dwa tygodnie.
W okresie od listopada 2019r. do lutego 2020r. pozwanyP. Ł.pobierał na terenie Niemiec na rzecz małoletniego świadczenieK.. Wypłata świadczenia została zawieszona z uwagi na złożenie przez matkę małoletniego wniosku o przyznanie jej prawa do świadczenia wychowawczego 500+. WniosekR. S. (1)został rozpatrzony pozytywnie, w efekcie czego w maju 2020r. otrzymała ona spłatę świadczenia od września 2019r. i obecnie wyłącznie ona pobiera na rzecz syna świadczenia socjalne.
W okresie ostatnich 6 miesięcy Powiatowe Urzędy Pracy wW.,C.iP.dysponowały ofertami pracy dla osób bez zawodu za proponowanym wynagrodzeniem w wysokości najniższego wynagrodzenia krajowego.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o następujące dowody: odpis zupełny aktu urodzenia (k. 4, 175); zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkachR. S. (1)(k. 6, 198-199); kopia świadectwa pracy (k. 299-301); kopia decyzji o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych (k. 302); dane z systemu PESEL-SAD (k. 13-18); zawiadomienie o wymiarze opłat i dopłat (k. 22-24, 164-166); informacje o zatrudnieniu i zarobkach oraz wysokości świadczenia chorobowego i świadczeń rodzinnychP. Ł.z tłumaczeniami (k. 141-144, 145-146, 176-182, 30-312, 323-334); wyciągi bankowe (k. 30-33, 99-115, 151-162); wydruki z portali internetowych (k. 64-65); dokumentacja medyczna małoletniego powoda (k. 67-69); potwierdzenia wpłaty, rachunki, faktury (k. 70-72, 163, 171, 173-174); informacje z PUP (k. 90, 94, 117, 292, 294, 296); informacje z(...)(k. 96); oświadczenieK. S.(k. 132); harmonogram spłat i dokumentacja kredytowa (k. 147-150, 183-192); wydruk kursu średniego walut obcych NBP (k.202, 322); wydruk z kalendarza (k. 313-314); zdjęcia (k. 315-321); zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego powodaR. S. (1)(k. 74-76, 78-płyta CD, 203-204, 207-płyta, 336, 340-płyta CD), pozwanegoP. Ł.(k. 336-337, 340-CD).
Co do zasady zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda nie wzbudziły wątpliwości Sądu były bowiem jasne i spójne, przy czym ustalając stan sprawy Sąd brał je pod uwagę tylko w takim zakresie, w jakim na ich poparcie matka małoletniego przedłożyła stosowne dowody m.in. w postaci rachunków, faktur lub które nie zostały zakwestionowane przez pozwanego. W szczególności wątpliwości Sądu nie wzbudziły zeznaniaR. S. (1)co do ilości osób znajdujących się we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnimI., jak i co do ilości czasu jaki małoletni spędza z pozwanym, gdy ten przebywa w Polsce oraz co do źródła i wysokości dochodów uzyskiwanych przez nią obecnie dochodów. Sąd odmówił natomiast wiarygodności zeznaniom matki małoletniego co do uzyskiwania przez pozwanego dochodów z tytułu handlu samochodami, bowiem sam pozwany okolicznościom tym zaprzeczył w toku rozprawy z dnia 10.02.2021r., zaś na ich poparcie strona powodowa przedstawiła jedynie wydruk z serwisu otomoto.pl, który jednak w żaden sposób nie dowodzi jakoby samochód wystawiony przez pozwanego faktycznie stanowił jego własność lub że regularnie handluje on samochodami i uzyskuje z tego tytułu wymierny dochód.
W ocenie Sądu również zeznania pozwanegoP. Ł.zasługiwały na przymiot wiarygodności w zakresie, w jakim na ich poparcie przedstawił on stosowne dowody lub w jakim nie były one kwestionowane przez stronę powodową. W szczególności zaś, Sąd dał wiarę pozwanemu, że nie zajmuje się on zarobkowo handlem samochodami, albowiem strona powodowa w skuteczny sposób nie wykazała jakoby było inaczej.
Treść i autentyczność zebranych w sprawie dokumentów nie wzbudziła wątpliwości Sądu z urzędu, a same strony w tej kwestii nie zgłaszały zarzutów, wobec czego uznano dokumenty z wartościowy dowód w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie małoletniego powoda opierało się o treśćart. 133 § 1 kro, w myśl którego rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zgodnie zaś zart. 135 § 1 krozakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego rozumieć należy potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu, odpowiedni do jego wieku i uzdolnień, prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają zarobki i dochody, jakie uzyskałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody. Dzieci mają prawo do równej z rodzicami stopy życiowej niezależnie od tego, czy żyją z nimi wspólnie, czy też oddzielnie. Oznacza to, że im wyższy standard życia rodziców, tym na wyższym poziomie powinni oni zaspokajać potrzeby dzieci i gwarantować zaspokojenie nie tylko potrzeb podstawowych, ale i potrzeb na wyższym poziomie. Ponadto ustawodawca w§ 2 art. 135 kroprzewidział możliwość wykonania obowiązku alimentacyjnego w całości lub części względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie także poprzez osobiste starania o jego utrzymanie lub wychowanie. W tym wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego (por. teza IV i VII uchw. SN z 16.12.1987 r., III CZP 91/86, OSNCP 1988r., nr 4, poz. 42 oraz orz. SN z 10.10.1969 r. III CRN 350/69, OSNCP 1970, nr 2, poz. 15 ).
W przypadku opóźnienia w zapłacie przez zobowiązanego świadczeń alimentacyjnych na rzecz uprawnionego, temu ostatniemu przysługuje nadto roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie w oparciu oart. 481 § 1 i 2 k.c.
Na wstępie podkreślić należy, że wobec uchylenia przez sąd II instancji pkt 1 wyroku tut. Sądu z dnia 1 lipca 2020 r. wydanego w sprawie o sygn. akt III RC 251/19 w części zasądzającej alimenty ponad kwotę 700 zł miesięcznie oraz pozostawienia w mocy pkt 2 tego orzeczenia, w którym tut. Sąd oddalił powództwo małoletniegoI. Ł.w pozostałym zakresie, przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest de facto renta alimentacyjna w zakresie pomiędzy kwotą 700 zł miesięcznie a 940 miesięcznie.
Następnie wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie Sąd zmuszony był ustalić wysokość usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletniego powoda w dwóch okresach, a co za tym idzie zasądzić od pozwanego rentę alimentacyjną odpowiednio dla każdego z tych okresów. Jak bowiem ustalono w toku postępowania prowadzonego zarówno pod sygn. akt III RC 251/19, jak i w toku sprawy niniejszej, w czasie gdy składany był pozew o alimenty tj. w październiku 2019r. małoletni uczęszczał do przedszkola, z uwagi jednak na wybuch pandemii wirusa SARS-CoV-2 od marca 2020r. małoletni pozostaje w domu. Podkreślić przy tym należy, że ustalając wysokość poszczególnych wydatków na rzecz małoletniego w obydwu okresach, Sąd brał pod uwagę twierdzenia strony powodowej, przedstawione zarówno w pozwie, jak i kolejnych pismach procesowych oraz zeznaniachR. S. (1), jednakże tylko w takim zakresie w jakim zostały one udowodnianie lub nie zostały skutecznie zakwestionowane przez pozwanego. Nadto twierdzenia te zostały zweryfikowane na podstawie zasad doświadczenia życiowego i wiedzy Sądu na temat przeciętnej wysokości kosztów utrzymania dzieci w wieku małoletniego powoda, posiadanej w związku z prowadzeniem wielu innych postępowań alimentacyjnych oraz przy uwzględnieniu zasady równej stopy życiowej.
I tak na podstawie materiału dowodowego zebranego zarówno w toku niniejszego postępowania, jak i w toku postępowania prowadzonego pod sygn. akt III RC 251/19 Sąd ustalił, że w okresie od chwili wytoczenia powództwa o zasądzenie alimentów tj. od 28 października 2019 r. do końca lutego 2020r. usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego powoda wynosiły co najmniej 1.250 zł miesięcznie, w tym kwota 250 zł - przedszkole, 200 zł – udział w kosztach mieszkania, 400 zł – wyżywienie, 150 zł – zakup odzieży i obuwia, 50 zł – leki i leczenie oraz witaminy, 80 zł – pieluchy, środki higieny i czystości, 20 zł – fryzjer, 50 zł – rozrywka oraz 50 zł – wyposażenie pokoju, pościele itp. Wskazać przy tym należy, że do kosztu przedszkola Sąd uwzględnił nie tylko wysokość opłaty za pobyt małoletniego w placówce, ale także opłaty za wyżywienie, komitet, składki i ubezpieczenie, zakup wyprawki jak i koszt paliwa na dowóz małoletniego do przedszkola. Co do wysokości kosztów wyżywienia i zakupu odzieży i obuwia wskazać należy, że małoletni ma obecnie nieco ponad 4 latka i nadal znajduje się w okresie intensywnego rozwoju fizycznego. Wymaga on zatem odpowiedniego żywienia oraz częstej wymiany garderoby, z której po porostu wyrasta. Bez znaczenia jest tu w opinii Sądu fakt, że również pozwany kupuje dziecku odzież gdy odbywa z nim kontakty. Nie tylko bowiem z zeznańR. S. (2)wynika, że małoletni nigdy nie przywozi do domu ubrań zakupionych przez ojca, ale też podkreślić należy, że to przy matce dziecko ma swoje centrum życiowe i to ona na co dzień sprawuje nad nim piecze, niewątpliwie zatem to właśnie głównieR. S. (1)zajmuje się zarówno uzupełnianiem garderoby małoletniegoI.. Ustalając zaś udział małoletniego powoda w kosztach utrzymania domu Sąd miał na uwadze, że de facto pozwany nie zakwestionował skutecznie twierdzeńR. S. (1)w tym zakresie. Zarówno zaś w toku postępowania prowadzonego w sprawie III RC 251/19, jak i toku niniejszego postępowania matka małoletniego konsekwentnie zeznawała, że dom w którym zamieszkuje z synem podzielony jest na dwa mieszkania i każde z nich posiada osobne liczniki, zaś wraz z nią i małoletnim zamieszkują wyłącznie dziadkowie. Co do samej wysokości kosztów utrzymania domu wskazać należy, że w znakomitej większości zostały one udowodnione przez stronę powodową zarówno co do wysokości, jak i co do zasady załączonymi do akt dokumentami. Jedynie wydatki na ogrzewanie oraz wywóz odpadów komunalnych Sąd ustalił w oparciu o wiedzę na temat przeciętnej wysokości tych kosztów w gospodarstwie domowym, posiadaną w związku z prowadzeniem wielu podobnych procesów. Ustalając wydatki na środki higieny i czystości dla małoletniego Sąd uwzględnił w nich zarówno koszt zakupu takich kosmetyków jak balsam do ciała, płyn do kąpieli, pasta do zębów, szczoteczka itp. jak i na zakup pieluch z których dziecko korzysta jeszcze w okresie spoczynku nocnego. Nadto do kosztów utrzymaniaI.Sąd uwzględnił również wydatki na fryzjera - niekwestionowane przez pozwanego w żadnej części oraz koszty rozrywki, w tym wydatków na zakup zabawek jak i książeczek edukacyjnych, gazetek dla dzieci itp., oszacowane w oparciu o wiedzę Sądu na temat przeciętnej wysokości tych wydatków ponoszonych dla dzieci w wieku małoletniego powoda, posiadanej w związku z prowadzaniem wielu innych podobnych postępowań. Oczywiste jest także, że matka małoletniego ponosi wydatki naochronę (...). Faktem powszechnie znanym jest bowiem, że dzieci w wieku małoletniego powoda dość często zapadają na sezonowe infekcje, co z kolei wiąże się z koniecznością zakupu leków. Niemniej w toku tego postępowania Sąd ustalił wysokość tych wydatków na kwotę 50 zł miesięcznie. Należy bowiem wskazać, że nie tylko strona powodowa nie wykazała jakoby koszty te faktycznie były wyższe, ale też ich wysokość kwestionowana była przez pozwanego, zaś stanowisko to Sąd częściowo podzielił. Sąd nie podzieli natomiast argumentów pozwanego co do braku zasadności uwzględniania w kosztach utrzymania małoletniego wydatków na wyposażenia jego pokoju. Sąd zważył bowiem, że choćI.regularnie odbywa kontakty z ojcem i przebywa wtedy w domu pozwanego, w którym ma swój pokój, to jednak zamieszkuje on na stałe z matką i to przy niej posiada swoje centrum życiowe. Oczywiste jest zatem dla Sądu, że ma on prawo do posiadania w swoim miejscu zamieszkania własnego pokoju, wyposażonego zgodnie z jego potrzebami, zaś pozwany winien partycypować w wydatkach na jego urządzenie razem z matką dziecka. Tym bardziej że sam pozwany posiada na swój wyłączny użytek mieszkanie, zgodnie zaś z zasadą równej stopy życiowej dziecko ma prawo do życia na tym samym poziomie co jego rodzice.
Jak już zaś wskazano wcześniej koszty utrzymania małoletniego powoda po lutym 2020r. uległy zmianie, jednakże tylko w zakresie wydatków na przedszkole. Jak bowiem ustalono w toku postępowania, z uwagi na pandemię wirusa SARS-CoV-2 w marcu 2020r. małoletni powód zaprzestał uczęszczania do przedszkola i w efekcie od niemalże roku czasu matka małoletniego faktycznie nie ponosi już związanych z tym wydatków. Choć zaś w toku rozprawy z dnia 10.02.2021r.R. S. (1)podniosła, że w najbliższym czasie będzie składać wniosek o ponowne przyjęcie małoletniegoI.do przedszkola, to jednak naukę przedszkolną będzie do realizował dopiero od początku nowego roku szkolnego, czyli od września 2021r., a zatem za kolejne 7 miesięcy. W opinii Sądu przerwa w posyłaniu małoletniego do przedszkola, która ostatecznie będzie wynosić niemalże 2 lata, jest zaś zbyt długa by uznać, że brak związanych z tym wydatków nie powoduje istotnej zmiany w kosztach utrzymania małoletniego. Pominięcie tej okoliczności przy ustalaniu wysokości renty alimentacyjnej należnej od pozwanego na rzecz małoletniego powoda byłoby nadto sprzeczne z treściąart. 316 § 1 kpc, w myśl którego po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Faktem jest zaś, że obecnieI.nie chodzi do przedszkola, przez co jego aktualne koszty utrzymania wynoszą co najmniej kwota 1.000 zł miesięcznie.
Jest bezsporne, że małoletni powód nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, a co za tym idzie rodzice są zobowiązani do jego alimentowania zgodnie zart. 133 § 1 kro. Obowiązek ten obciąża rodziców małoletniego w stopniu uzależnionym od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz od możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców (art. 135 § 1 kroorazart. 129 § 2 kro).
Matka małoletniego powoda dokłada osobiste starania o jego wychowanie i utrzymanie i w ten sposób częściowo realizuje swój obowiązek alimentacyjny względem syna (art. 135 § 2 kro). Niemniej w opinii Sądu winna ona również pieniężnie partycypować w pokrywaniu kosztów jego utrzymania, albowiem małoletniI.ma już obecnie ponad 4 latka i może uczęszczać do przedszkola lub pozostać pod opieką kogoś innego niż matka. W toku niniejszego postępowania ustalono, żeR. S. (1)zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna i pobiera z tego tytułu zasiłek w kwocie około 900 zł netto miesięcznie, a nadto podejmuje prace dorywcze z których uzyskuje około 600 zł miesięcznie. Niemniej do końca maja 2020r. matka małoletniego powoda pracowała zarobkowo i uzyskiwała z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości minimalnego wynagrodzenia krajowego. Z informacji przekazanych przez Powiatowe Urzędy Pracy wW.i powiatach ościennych wynika zaś, że w okresie ostatnich 6 miesięcy dysponowały one ofertami pracy dla osób bez zawodu za wynagrodzeniem na tym samym poziomie. W związku z tym Sąd ustalił, że możliwości zarobkoweR. S. (1), w rozumieniuart. 135 § 1 kro, wynoszą co najmniej 2.800 zł brutto miesięcznie. Z tak osiąganych dochodów matka małoletniego winna ponosić koszty własnego utrzymania, a nadto partycypować w kosztach utrzymania małoletniegoI..
Jest oczywiste, że pozwany, będąc świadomy ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem dziecka także powinien w pełni wykorzystać swoje możliwości zarobkowe i majątkowe oraz w sposób odpowiedni gospodarować posiadanymi środkami. Nadto zaznaczyć należy, że obowiązek łożenia na zaspokojenie potrzeb dzieci jest obowiązkiem szczególnym, którego realizacja powinna wyprzedzać wszelkie inne zobowiązania, czemu ustawodawca niejednokrotnie dał wyraz w przepisach. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą dzieci mają w każdej sytuacji prawo do równej stopy życiowej z rodzicami. Oznacza to, iż oboje rodzice powinni zapewnić dziecku warunki materialne, w których sami żyją (por .uch. SN z 16.12.1987 - III CZP 81/86 - OSNC 1988, z. 4 poz. 42).
Jak ustalono zarówno w toku postępowania w sprawie III RC 251/19 jak i w toku niniejszego postępowania, pozwany zatrudniony jest na terenie Niemiec jako kierowca samochodów ciężarowych wfirmie (...). Zarobki pozwanego z tego tytułu są zmienne, niemniej jego średnie dochody za pracę oscylują obecnie w granicach kwoty 1.900 € netto miesięcznie, czyli około 8.500 zł netto miesięcznie (1.900 € x 4,47 zł). Podkreślić w tym miejscu należy, że zarobki w tej wysokości Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone przez samego pozwanego na rozprawie z dnia 10.02.2021r. (k. 323-334). Z takich dochodów pozwany winien zgodnie z zasadą równej stopy życiowej pokrywać swoje usprawiedliwione potrzeby oraz przyczyniać się do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich dzieci. Co do zasady Sąd nie kwestionował zakresu usprawiedliwionych potrzeb pozwanego wskazanego przez niego w treści odpowiedzi na pozew z dnia 30.11.2019r. (data stempla pocztowego) oraz w toku zeznań złożonych na rozprawie w dniu 10.02.2021r., albowiem nie były one również kwestionowane przez stronę powodową. Jednakże w opinii Sądu na uwzględnienie w tej kategorii wydatków nie zasługują należności z tytułu zobowiązań kredytowych, a przynajmniej nie w kwocie wskazanej przez pozwanego. Zadłużenie bankowe osób zobowiązanych do alimentacji nie może bowiem powodować ograniczenia należnych małoletniemu powodowi środków utrzymania i wychowania. Osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, musi się z tym liczyć przy podejmowaniu wydatków na cele konsumpcyjne i ich wysokość planować stosowanie do posiadanych możliwości z uwzględnieniem wspomnianego obowiązku alimentacyjnego ( por. orz. SN z 12.11.1976 r., III CRN 236/76, nie publ. ). Dlatego też z kwoty 2.260 zł podawanej przezP. Ł.Sąd za uzasadniony wydatek uznał jedynie ratę kredytu hipotecznego, albowiem celem tego zobowiązania jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych pozwanego. Za zawyżone Sąd uznał także wydatki pozwanego na realizację kontaktów z jego małoletnimi synami. Należy bowiem wskazać, że finansowanie kontaktów z małoletnimi nie może odbywać się kosztem partycypowania w ich utrzymaniu poprzez łożenie alimentów w kwocie umożliwiającej zaspokojenie ich usprawiedliwionych potrzeb.
Ostatecznie zaś biorąc pod uwagę wszystkie podniesione wyżej okoliczności, uwzględniając fakt, że z uwagi na częściowe uchylenie przez sąd II instancji pkt 1 wyroku tut. Sądu z dnia 1 lipca 2020 r. wydanego w sprawie o sygn. akt III RC 251/19 w części zasądzającej alimenty ponad kwotę 700 zł miesięcznie oraz pozostawienia w mocy pkt 2 tego orzeczenia w którym tut. Sąd oddalił powództwo małoletniegoI. Ł.w pozostałym zakresie, przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest de facto renta alimentacyjna w zakresie pomiędzy kwotą 700 zł miesięcznie a 940 miesięcznie, Sąd zasądził od pozwanegoP. Ł.na rzecz jego małoletniego synaI.dodatkową rentę alimentacyjną w kwocie po 130 zł, a więc w sumie alimenty w wysokości 830 zł miesięcznie, jednakże tylko za okres od dnia 28.10.2019r. do dnia 29.02.2020r. Kwota ta stanowi około 2/3 całkowitych kosztów utrzymania małoletniego powoda w tamtym okresie, kształtując zaś w ten sposób obowiązek alimentacyjny rodziców małoletniego Sąd miał na uwadze, że dziecko w tym wieku nadal wymaga stałego udziału opiekuna w procesie wychowawczym. Choć zaś zarówno w tamtym okresie, jak i obecnieP. Ł.regularnie realizuje kontakty z synem i w ich trakcie zapewnia małoletniemu opiekę, to jednak ciężar dokładania osobistych starań o wychowanie i utrzymanieI. Ł.nadal w większej części spoczywa naR. S. (1), z którą dziecko zamieszkuje i która na co dzień wykonuje w stosunku do niego czynności opiekuńczo-wychowawcze. Drugim istotnym czynnikiem branym pod uwagę przez Sąd przy rozdzielaniu kosztów utrzymania dziecka pomiędzy jego rodziców jest znaczna różnica w ich możliwościach zarobkowych. Jak bowiem ustalono, zarówno w okresie od dnia 28.10.2019r. do dnia 29.02.2020r. jaki obecnie możliwości zarobkowe pozwanego oscylowały na podobnym poziomie 1800 – 1900 € netto miesięcznie, natomiast możliwości zarobkowe matki małoletniego niezmiennie kształtują się na poziomie najniższego wynagrodzenia krajowego. Niewątpliwie zatem to pozwany, uzyskując znacznie wyższe wynagrodzenie niż matka dziecka, winien w większym zakresie pokrywać koszty utrzymania ich wspólnego syna. Wreszcie zasądzają odP. Ł.dodatkową rentę alimentacyjną na rzecz małoletniegoI.Sąd miał na uwadze, że do lutego 2020r. to właśnie pozwany pobierał na terenie Niemiec świadczenieK.na rzecz małoletniego powoda, a zatem dysponował dodatkowymi środkami pieniężnymi, które de facto i tak powinny być przeznaczane w całości na potrzeby małoletniego powoda.
Natomiast po okresie od dnia 28.10.2019r. do dnia 29.02.2020r. pozwany winien łożyć na rzecz małoletniego powoda alimenty w kwocie po 700 zł miesięcznie, zasądzonej prawomocnym w tej części wyrokiem tut. Sądu z dnia 01.07.2020r. wydanym w sprawie III RC 251/19 i to pomimo że stanowią one większą część całkowitych kosztów utrzymania małoletniego niż 2/3. Zgodnie bowiem zart. 366 kpcwyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej i brak jest możliwości jego zmiany w toku tego postępowania.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt 1 sentencji, jednocześnie w pkt 2 oddalając powództwo w pozostałym zakresie.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawieart. 108 § 1 kpcw zw. zart. 100 kpciart. 113 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 755 z późn. zm.) a także§ 2 pkt 5w zw. z§ 4 ust. 4 oraz § 2 pkt 3w zw. z § 10 pkt 1 ust 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 poz. 1800 ze zm.).
Strona powodowa korzystała z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 96 ust. 1 pkt 2 uksc.
Zgodnie zart. 100 kpcwobec jedynie częściowego uwzględnienia żądań koszty procesu mogą zostać stosunkowo rozdzielone między stronami lub ulegają wzajemnemu zniesieniu. Strona pozwana przegrała proces w 69 %, a strona powodowa w 31 % i w takim stosunku należało strony obciążyć kosztami procesu. Na koszty sądowe złożyła się opłata od pozwu, w kwocie 750 zł, z czego pozwany zgodnie z art. 113 ust. 1 uksc iart. 100 kpcwinien uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wągrowcu kwotę 517,50 zł ( 69 % z 750 zł ). Na koszty procesu poniesione przez stronę powodową złożyły się koszty zastępstwa procesowego w łącznej wysokości 4050 zł, w tym 450 zł tytułem zastępstwa w postępowaniu apelacyjnym. Natomiast pozwany poniósł koszty opłaty wniosku o uzasadnienie i apelacji w łącznej kwocie 200 zł., a nadto wydatki z tytułu tłumaczenia dokumentów w łącznej kwocie 369 zł, na dowód czego na rozprawie z dnia 10.02.2021r. przedłożył fakturę. Mając zaś na uwadze, że do przedłożenia przetłumaczonych dokumentów pozwany zobowiązany został zarządzeniem tut. Sądu z dnia 22.12.2020r., wydatek ten w całości uznać należało za konieczny dla jego obrony. Dokonując zatem wzajemnego rozliczenia poniesionych przez strony kosztów w stosunku 69% do 31%, ostatecznie należało zasądzić od pozwanego na rzecz małoletniego powoda zwrot kosztów procesu w kwocie 2.618,11 zł.
Uwzględniając charakter roszczenia alimentacyjnego i sytuację małoletniego powoda, na podstawie art. 113 ust. 4 uksc Sąd odstąpił od obciążenia go pozostałymi kosztami sądowymi w części, w jakiej powództwo zostało oddalone, gdyż w przeciwnym wypadku zostałyby one ściągnięte z zasądzonego roszczenia.
Na podstawieart. 333 § 1 pkt 1 kpcwyrokowi wpkt 1nadano z urzędu rygor natychmiastowej wykonalności.
sędzia Rafał Agaciński