Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 918/18
Data wyroku: 2021-02-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt I Ns 918/18

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniM. F.wniosła o dokonanie podziału majątku wspólnego jej i uczestnika postępowaniaT. F.wskazując, że w jego skład wchodzą: nieruchomość stanowiąca lokal mieszkalny położony wM.przyul. (...)opisany wksiędze wieczystej (...)o wartości 179 000 zł, ruchomości stanowiące wyposażenie lokalu: telewizorL.z kinem domowym, kuchenka gazowo – elektryczna, pralka, szafa, komoda, narożnik, pufa, szafa dwudrzwiowa z lustrami, łóżko, dwa stoliki nocne, komoda o łącznej wartości 6 000 zł, nieruchomość niezabudowana stanowiącadziałkę budowalną nr (...)położona wM., dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)o wartości 50 000 zł, samochód osobowy markiN. (...)nr rejestracyjny (...)o wartości 4 000 zł, samochód osobowy markiO. (...)nr rejestracyjny (...)o wartości 4 000 zł, ekspektatywa nabycia prawa własności samochodu markiF. (...)nr rejestracyjny (...)o wartości 27 660 zł. Wnioskodawczyni wniosła o dokonanie podziału majątku wspólnego w ten sposób, by przyznać jej składniki w postaci lokalu mieszkalnego, ruchomości oraz samochoduA., a pozostałe składniki przyznać uczestnikowi postępowania z obowiązkiem dopłaty przez uczestnika postępowania na jej rzecz kwoty 32 300 zł tytułem wyrównania jej wartości udziału w majątku wspólnym płatnej w terminie 14 dni wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności
Uczestnik postępowania w odpowiedzi na wniosek przyznał skład majątku, określając jednak wartość nieruchomości niezabudowanej na kwotę 40 000 zł i dokonanie podziału majątku wspólnego w ten sposób, by wnioskodawczyni przyznać składniki w postaci nieruchomości lokalowej, ruchomości i samochoduN. (...), zaś uczestnikowi nieruchomość niezabudowaną, samochód markiO. (...)oraz ekspektatywę nabycia prawa własnościF. (...), ze spłatą na jego rzecz kwoty 58 670 zł oraz zasądzanie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania. Uczestnik podniósł, że w postępowaniu o podział majątku nie można dzielić długów i z tego względu domaga się spłaty połowy wartości lokalu mieszkalnego. Wskazał także, że wnioskodawczyni nie płaci połowy rat z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego.
W toku postępowania zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnik postępowania wnosili o przyznanie im na wyłączną własność prawa własności lokalu mieszkalnego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawczyniM. F.i uczestnik postępowaniaT. F.zawarli związek małżeński w dniu 15 lipca 2006 r. Wyrokiem z dnia 5 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód. Wyrok uprawomocnił się 27 marca 2018 r.

Dowód:

wyrok SO w Świdnicy z dnia 15.07.2018 r. – k.6 (akta sprawy rozwodowej)
Wnioskodawczyni i uczestnik postępowania 28 listopada 2006 r. nabyli własnośćdziałki nr (...)położonej wM.opisanej wksiędze wieczystej nr (...).

Dowód:

akt notarialny z 28.11.2006 r. – k.12 – 14, odpisksięgi wieczystej (...)– k.49
Wartość nieruchomości niezabudowanej na chwilę ustania wspólności wynosiła 40 000 zł.

Okoliczność bezsporna

Strony w dniu 15 lipca 2010 r. zaciągnęły kredyt hipoteczny w(...) Banku (...) S.A.z/s wW.i zakupiły 20 lipca 2010 r.lokal mieszkalny nr (...)położony wM.przyul. (...).

Dowód:

umowa kredytu – k.7, 52 – 59, umowa sprzedaży z 20.07.2010 r. – k.7 verte – 11, odpisksięgi wieczystej (...)– k.48
Wartość lokalu mieszkalnego na chwilę ustania wspólności majątkowej stron wynosiła 179 000 zł.

Okoliczność bezsporna

Środki pieniężne zgromadzone na subkoncie wnioskodawczyni w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych na dzień rozwiązania małżeństwa wynosiły 7 209,81 zł, zaś środki pieniężne zgormadzone na subkoncie uczestnika postępowania w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wynosiły 6 378,27 zł. Ze względu na zatrudnienie wnioskodawczyni wC., składki na ubezpieczenie społeczne odprowadzane są do czeskiego budżetu, nie są gromadzone na subkoncie ubezpieczonego. Od wynagrodzenia uczestnika postępowania będącego funkcjonariuszem Służby Więziennej nie pracodawca nie ma obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie emerytalne.

Dowód:

zaświadczenie ZK wK.z dnia 22.03.2019 r. - k.104, pismo Biura Emerytalnego Służby Więziennej z dnia 2.04.2019 r. – k.143, pismo ZUS I Oddziału wP.z dnia 3.04.2019 r. – k.147, informacja o stanie konta ubezpieczonego – k.108, informacja Czeskiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23.09.2020 r. - k.206 i tłumaczenie na język polski – k.207
W dniu 27 czerwca 2016 r. uczestnik postępowania zawarł z(...) S.A.z siedzibą wP.umowę leasingu operacyjnego, której przedmiotem był samochód markiF. (...)rok prod.2015 o wartości 63 390,24 zł. Umowa została zawarta na 60 miesięcy.

Dowód:

umowa leasingu operacyjnego – k.25 – 28, raport dokonywanych wpłat – k.33 verte – 34, 36 – 37
Wartość ekspektatywy nabycia prawa własności samochoduF. (...)wynosiła na chwilę ustania małżeństwa stron 27 660 zł.
Okoliczność bezsporna
W trakcie trwania związku małżeńskiego wnioskodawczyni i uczestnik postępowania nabyli wyposażenie mieszkania: telewizorL.z kinem domowym, kuchenkę gazowo – elektryczną, pralkę, szafę, komodę, narożnik, pufę, szafę dwudrzwiową z lustrami, łóżko, dwa stoliki nocne, komodę o łącznej wartości 6 000 zł. Ponadto nabyli samochody markiN. (...)nr rej. (...)o wartości iO. (...)nr rej. (...)o wartości 4 000 zł.

Okoliczności bezsporne

W trakcie trwania małżeństwa wnioskodawczyni korzystała z samochodu markiN. (...). Następnie pojazd się popsuł i po rozwodzie uczestnik postepowania zabrał ten samochód i go naprawił. Po orzeczeniu rozwodu uczestnik wyłącznie dysponował również samochodem markiO. (...)iF. (...).

Dowód:

zeznania wnioskodawczyni – k.44 – 45, zeznania uczestnika postępowania k.224 verte
Na dzień 31 marca 2018 r. zadłużenie z tytułu kredytu hipotecznego wynosiło 171 514,83 zła na dzień 3 stycznia 2019 r. 168 821,29 zł.

Dowód:

zaświadczenie(...) S.A, z dnia 3.01.2019 r. – k.39
Na dzień zamknięcia rozprawy zadłużenie z tytułu kredytu hipotecznego stron wynosiło 159 833,22 zł.

Okoliczność bezsporna

Strony działające przez swych pełnomocników prowadziły wymianę korespondencji w przedmiocie podziału majątku.

Dowód:

pismo z dnia 29.03.2018 r. – k.16 verte, pismo z dnia 7.03.2018 r. – k.14 verte – 15, pismo z dnia 26.04.2018 r. – k.15 verte – 16
Wnioskodawczyni wyprowadziła się z lokalu do swojej matki w lutym 2018 r., po czym uczestnik postępowania wymienił zamek w drzwiach. Wnioskodawczyni następnie wynajmowała lokal, lecz z powrotem wprowadziła się do lokalu stron we wrześniu 2019 r. W lokalu zamieszkuje wraz z synem stron. Wnioskodawczyni od kilku lat pracuje wC.i obecnie zarabia ok. 5 000 zł. Wnioskodawczyni nie płaciła rat kredytu hipotecznego w czasie, gdy nie mieszkała w przedmiotowym lokalu. Wnioskodawczyni posiada oszczędności w wysokości 6 000 zł.

Dowód:

częściowo zeznania wnioskodawczyni – k.44 – 45, zeznania uczestnika postępowania - k.224 verte
W okresie od kwietnia 2018 r. do marca 2019 r. uczestnik postpowania ponosił wyłącznie raty kredytu hipotecznego i zapłacił je w łącznej kwocie 9 563,16 zł oraz zapłacił kwotę 399 zł tytułem składki za ubezpieczenie mieszkania. Łącznie poniósł ze swego majątku osobistego na majątek wspólny kwotę 9 962,16 zł.

Dowód:

potwierdzenia przelewów k.81-93, potwierdzenie wpłaty – k.98, częściowo zeznania wnioskodawczyni – k.44 – 45, zeznania uczestnika postępowania - k.224 verte
Uczestnik postępowania zarabia ok. 4 200 zł netto i płaci alimenty w kwocie 600 zł. Innych osób nie ma na swoim utrzymaniu, nie posiada żadnych oszczędności.

Dowód:

zeznania uczestnika postępowania – k.45
Uczestnik postępowania w lokalu przyul. (...)wM.od pewnego czasu przebywa sporadycznie.

Dowód:

zeznania wnioskodawczyni – k.224
Wnioskodawczyni płaciła połowę raty kredytu hipotecznego w marcu 2018 r. i następnie od września 2019 r.

Dowód:

wydruki przelewów – k.983 – 93, zeznania wnioskodawczyni – k.44 – 45, zeznania uczestnika postępowania k.224 verte

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek o podział majątku zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z regulacjąart. 567 § 3 k.p.c.do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku, w tym regulacjęart. 684 k.p.c.nakładającą na sąd obowiązek ustalenia z urzędu składu i wartości majątku podlegającego podziałowi.
Niesporne było między stronami, że łączył je ustrój wspólności ustawowej oraz, że udziały w majątku wspólnym były równe (art.43 § 1 k.r.o.). Z wyroku rozwodowego stron wynika jednoznacznie, że małżeństwo stron zostało rozwiązane z dniem 27 marca 2018 r. Bezsporne były także składniki majątkowe, po uzupełnieniu w zakresie środków zgromadzonych na subkontach w ZUS, stanowiące majątek wspólny wnioskodawczyni i uczestnika postępowania. Strony określiły też wartość poszczególnych składników majątku wspólnego. W pozostałym zakresie sąd ustalił stan faktyczny opierając się na dowodach z dokumentów oraz przesłuchania stron.
W toku postępowania strony nie doszły w pełnym zakresie do porozumienia do co podziału majątku wspólnego. Spór dotyczył lokalu mieszkalnego i samochodu osobowegoN. (...).
Łącznie majątek wspólny stron ma wartość 274 248,08 zł, zaś udział kwotowy stron w majątku wspólnym wynosił 137 124,04 zł.
Z zeznań wnioskodawczyni i uczestnika postępowania wynikało, że od września 2019 r. oboje zamieszkują w przedmiotowym lokalu, przy czym uczestnik postępowania w sposób nader lakoniczny wskazywał na przyczyny swej nieobecności w domu, która u wnioskodawczyni wywołała przekonanie o niezamieszkiwaniu w nim uczestnika. Zdaniem sądu nie zasługują na uwzględnienie zeznania uczestnika postępowania podającego, że na charakter jego zamieszkiwania w lokalu wpływały delegacje oraz praca na nocne zmiany. Uczestnik nie przedstawił żadnego obiektywnego dowodu potwierdzającego wielość oraz długość delegacji, które wnioskodawczyni pozwalały na stwierdzenie, że uczestnik postepowania nie zamieszkuje w lokalu, ponieważ pojawiał się w nim sporadycznie. Trudno dać wiarę uczestnikowi postępowania, że będąc funkcjonariuszem Służby Więziennej pracuje tylko na nocne zmiany, ponieważ po nich powinien pojawiać się w lokalu, a nadto, że ilość delegacji jest na tyle częsta, że nie ma możliwości przebywania w przedmiotowym lokalu. Niezależnie jednak od tego, zwrócić należy uwagę, że w tym lokalu zamieszkuje nie tylko wnioskodawczyni, ale również małoletni syn stron. Ponadto wnioskodawczyni posiada oszczędności w kwocie 6 000 zł oraz osiąga wyższe wynagrodzenie niż uczestnik postępowania. Z tych względów sąd przyznał ten składnik majątkowy wnioskodawczyni wraz z wyposażeniem w postaci ruchomości o łącznej wartości 6 000 zł, ponieważ strony wnosiły o przyznanie tych ruchomości w sytuacji, gdy zostanie im przyznany lokal. W ocenie sądu, osiągane dochody przez wnioskodawczynię umożliwią jej spłatę rat kredytu, jak i dokonanie dopłaty na rzecz uczestnika. Ponadto sąd przyznał wnioskodawczyni środki pieniężne zgromadzone w ZUS w kwocie 7 209,81 zł. Łącznie wnioskodawczyni otrzymała składniki majątkowe o łącznej wartości 192 209,81 zł.
Sąd przyznał uczestnikowi postępowania nieruchomość niezabudowaną o wartości 40 000 zł oraz samochody osoboweN. (...)nr rej. (...)o wartości 4 000 zł iO. (...)nr rej. (...)o wartości 4 000 zł, ekspektatywę nabycia prawa własności samochoduF. (...)nr rej. (...)o wartości 27 660 zł oraz środki pieniężne zgromadzone na subkoncie w ZUS o wartości 6 378,27 zł; łącznie majątek ten wynosi 82 038,27 zł. Zdaniem sądu, skoro uczestnik w sposób arbitralny po orzeczeniu rozwodu uniemożliwił wnioskodawczyni nie tylko korzystanie z lokalu, ale i z samochodów to zasadnym było przyznanie mu wszystkich pojazdów tym bardziej, że dokonał naprawy samochoduN. (...)po rozwodzie.
W odniesieniu do treściart.31 § 2 pkt 4 k.r.o.sąd ustalił wartość kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa wart. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2020 r. poz. 266, 321, 568, 695 i 875). Ani wnioskodawczyni, ani uczestnik postępowania nie posiadali środków zgromadzonych na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego.
Wnioskodawczyni otrzymała więc składniki ponad udział kwotowy o 55 085,77 zł, zaś uczestnik postępowania poniżej udziału kwotowego w majątku wspólnym o 55 085,77 zł. Mając to na uwadze na podstawieart.567§ 3 k.p.c.w zw. zart.688 k.p.c.w zw. zart.618 k.p.c.w zw. zart.212 § 1 i 3 k.c.sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania dopłatę w kwocie 55 085,77 zł płatną w terminie 1 roku od daty prawomocności postanowienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następnego po dniu wymagalności. W ocenie sądu termin roczny, jest terminem realnym na dokonanie spłaty przez wnioskodawczyni tym bardziej, że od daty zamknięcia rozprawy w marcu 2019 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia upłynęło prawie 2 lata. Sąd nie znalazł podstaw do odliczenia od wartości lokalu kwoty zadłużenia z tytułu umowy kredytu hipotecznego. W tej kwestii wypowiadał się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2017 r. w sprawie I CSK 54/10 i uchwale z dnia 29 marca 2019 r. w sprawie III CZP 21/18. Stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodziły żadne szczególne okoliczności, na podstawie których sąd obowiązany był odliczyć od wartości lokalu mieszkalnego wartość pozostałego do spłaty kredytu hipotecznego. Ponadto Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27 lutego 2019 r. III CZP 30/18 stwierdził, żeartykuł 618 § 3 k.p.c.nie wyłącza dochodzenia między małżonkami roszczenia o zwrot kwoty zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, spłaconego przez jednego z nich po uprawomocnieniu się postanowienia o podziale majątku wspólnego.
W odniesieniu do roszczeń zgłoszonych przez uczestnika postępowania wskazać należy, że uczestnik postępowania w okresie od kwietnia 2018 r. do marca 2019 r. wydał na spłatę kredytu hipotecznego kwotę 9 563,16 zł oraz kwotę 399 zł ma ubezpieczenie lokalu mieszkalnego. Uczestnik nie żądał zwrotu rat za okres kwiecień – sierpień 2019 r. W ocenie sądu, wnioskodawczyni nie wprowadziła się z powrotem do przedmiotowego lokalu we wrześniu 2018 r., lecz we wrześniu 2019 r., ponieważ podczas przesłuchania na rozprawie 28 stycznia 2019 r. zeznała, że wynajmuje mieszkanie. Ponadto wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie dokonanych wpłat rat. Natomiast z zeznań wnioskodawczyni (z wyłączeniem daty) i uczestnika postępowania wynika, że wnioskodawczyni i uczestnik postępowania płacili raty po połowie w okresie, gdy wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu przyul. (...)wM.. Skoro zostało to przyznane przez wnioskodawczynię, to z łącznej kwoty dokonanych przez uczestnika postępowania nakładów z jego majątku osobistego na składnik majątku wspólnego w postaci lokalu w kwocie 9 962,16 zł, sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania zwrot połowy wartości tych nakładów w kwocie 4 981,08 zł.
W pozostałym zakresie w odniesieniu do wniosku uczestnika postępowania z dnia 7 marca 2019 r. o zwrot połowy wpłaconych rat leasingowych i podatku od nieruchomości oraz ubezpieczenia samochoduF. (...), jak również ratami podatku od nieruchomości sąd się nimi nie zajmował w związku z ich pominięciem jako spóźnionych. W dacie zamknięcia rozprawy 6 marca 2019 r. przepisykodeksu postępowania cywilnegoprzewidywały tzw. prekluzję co do zgłaszania twierdzeń, zarzutów i dowodów (videart.207 § 6 k.p.c.w zw. zart.13 § 2 k.p.c.). Jeśli chodzi o roszczenia uczestnika postępowania związane z wydatkami z jego majątku osobistego na majątek wspólny po orzeczeniu rozwodu, to winny były być zgłoszone w odpowiedzi na wniosek, o czym uczestnik postępowania został pouczony zgodnie z wezwaniem z dnia 29 października 2018 r. Sąd nie działa z urzędu w sprawie poczynionych nakładów i wydatków z majątków osobistych na majątek wspólny. Ponadto, roszczenie takie winno być określone kwotowo przez stronę występującą z takim żądaniem w odpowiedzi na wniosek . Uczestnik reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów wniosek z dnia 7 marca 2019 r. z roszczeniami dotyczycącymi wydatków uczestnika postępowania złożony po zamknięciu rozprawy a przed ogłoszeniem orzeczenia, po otwarciu rozprawy na nowo w związku z kwestią dotyczącą środków zgromadzonych na rachunku otwartym lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków, jak i kwot składek zewidencjonowanych na subkoncie, podlegał pominięciu jako spóźniony. Zdaniem sądu, uczestnik postępowania wniósł o otwarcie zamkniętej rozprawy z powołaniem się na treśćart.31 § 2 k.r.o.w zw. zart.684 k.p.c., by móc zgłosić roszczenia, których w żaden sposób nie sprecyzował przed zamknięciem rozprawy 6 marca 2019 r. W istocie kwestie związane z ustaleniami dotyczącymi subkonta i środków na funduszu emerytalnym w czeskim zakładzie ubezpieczeń społecznych trwały ponad półtora roku i nic nie wniosły do sprawy. W związku z tym, że wnioskodawczyni na rozprawie nie oponowała rozliczeniu spłaconych rat kredytu hipotecznego, sąd dokonał ich rozliczenia, a nie zajął się pominiętymi wnioskami dotyczącymi rozliczenia rat z tytułu leasingu pojazduF. (...). Niezależnie od tego wskazać należy, że uczestnik postępowania był po rozwodzie w wyłącznym posiadaniu tego pojazdu, jak i dwóch pozostałych. Obarczanie wnioskodawczyni obowiązkiem zwrotu połowy tych roszczeń w związku z tym było niezasadne, skoro wnioskodawczyni z samochoduF. (...)w ogóle nie korzystała.
W związku z przyznaniem wnioskodawczyni na wyłączną własność lokalu mieszkalnego sąd nakazał uczestnikowi postępowania wydanie wnioskodawczyni tego lokalu w terminie 6 miesięcy od daty prawomocności postanowienia. Zwrócić należy uwagę, że po otwarciu rozprawy uczestnik postępowania miał niemal dwa lata na zabezpieczenie swych potrzeb mieszkaniowych, ponieważ wiadomym było, że jedno z byłych małżonków otrzyma lokal, a drugie będzie obowiązane do jego opuszczenia i wydania.
Sąd nakazał wnioskodawczyni i uczestnikowi postępowania wzajemne wydanie pozostałych składników majątkowych, w posiadaniu których nie pozostają.
O kosztach postępowania orzeczono na mocyart.520 § 1 k.p.c., ponieważ obie strony były w takim samym stopniu zainteresowane podziałem majątku wspólnego. Ze względu na to, że wnioskodawczyni poniosła opłatę od wniosku o podział majątku w wysokości 1 000 zł, sąd zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 500 zł tytułem kosztów postępowania.