Sąd Rejonowy w Bydgoszczy
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 64/21
Data wyroku: 2022-09-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Marcin Kawecki
Słowa kluczowe: Powództwo przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: 841 k.p.c.

Sygn. akt XII C 64/21

UZASADNIENIE
PowódK. B.pozwem przeciwko(...)wniósł o zwolnienie spod egzekucji pojazdu markiV. (...),nr rej. (...), rok produkcji: 2008 r., nr VIN:(...), zajętego przez Komornika sądowego Adama Olejnika działającego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie Km 588/21 przeciwkoD. R.z wniosku pozwanego. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie prowadzona egzekucja polegająca na zajęciu należącego do niego samochodu jest egzekucją materialnie nieuzasadnioną z powodu braku jakiegokolwiek zobowiązania z jego strony względem strony pozwanej. Dalej powód podniósł, że samochód będący przedmiotem zajęcia nabył od dłużniczkiD. R.w lutym 2021 r. Za samochód zapłacił gotówką kwotę 14 000,00 zł, zaś środki finansowe na zakup pojazdu zgromadził z wcześniejszej pracy weF.Nadto powód wskazał, że po zakupie samochodu nie dokonał jego przerejestrowania z uwagi na fakt, że zamierzał wyjechać do pracy poza granice Polski i przerejestrować samochód w kraju docelowym. Po dokonaniu zajęcia pojazdu powód wezwał pozwanego do zwolnienia samochodu spod egzekucji, co okazało się bezskuteczne.
Jednocześnie powód wniósł o udzielenie zabezpieczenia powództwa poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego przez Komornika sądowego Adama Olejnika w sprawie Km 588/21, w części dotyczącej w/w pojazdu.
Postanowieniem z dnia 17 listopada 2021 r. (k. 18) Sąd zabezpieczył powództwo poprzez zawieszenie postepowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego Adama Olejnika przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt Km 588/21 w zakresie zajętego pojazdu markiV. (...)nr rej. (...), do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie XII C 64/21.
W odpowiedzi na pozew pozwany(...), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej w kwocie 17 zł od pełnomocnictwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Zdaniem pozwanego powództwo winno zostać oddalone ze względu na to, że czynność prawna w postaci umowy sprzedaży samochodu zawarta w dniu 20 lutego 2021 r. wB.pomiędzy dłużniczką a powodem jest nieważna. Pozwany wskazał, że kwestionuje ważność wskazanej czynności prawnej ze względu na jej oczywistą pozorność. Zarzut ten, zdaniem pozwanego, jest oczywisty, gdyż w/w czynność prawna została zawarta między osobami pozostającymi w stałej relacji, co udowadniają wydruki wygenerowane z CEIDG. Pozwany podkreślił, że dłużniczka de facto kontynuuje działalność gospodarczą po powodzie, o czym świadczy przedmiot wykonywalnej działalności gospodarczej, identyczny adres miejsca wykonywania działalności gospodarczej, a także firmy przedsiębiorców. Jednocześnie pozwany wskazał, iż powód nie wskazał Państwa, w jakim zamierza podjąć zatrudnienie i przerejestrować samochód. Pozwany jednak podkreślił, że auto nie zostało przerejestrowane przez powoda, mimo, że od rzekomej czynności prawnej do dnia wniesienia pozwu minęło 8 miesięcy, co jest niewątpliwym uchyleniem się powoda od ciążącego na nim obowiązku administracyjnego, a dodatkowo potwierdza tezę o pozorności umowy sprzedaży pojazdu. Nadto pozwany podkreślił, że przed zawarciem w/w umowy sprzedaży przeciwkoD. R.wszczęto postepowania egzekucyjne. W chwili zawarcia umowy sprzedaży przeciwkoD. R.wszczęto przynajmniej 5 postępowań egzekucyjnych, na łączną kwotę 74 061,40 zł. W ocenie pozwanego, w/w czynność prawna miała na celu najprawdopodobniej przeniesienia własności nieruchomości na os. trzecią w celu uchronienia jej przed zajęciem w postępowaniu egzekucyjnym. Nadto zdaniem pozwanego o powyższym świadczy również fakt nabycia pojazdu za pomocą gotówki. Jednocześnie pozwany wskazał, że Komornik sądowy wezwał powoda do przedłożenia odpisu umowy sprzedaży pojazdu ze wzmianką właściwego Urzędu Skarbowego o uiszczeniu podatku od czynności cywilno-prawnych i odpisu zawiadomienia właściwego organu o zakupie pojazdu.

Sąd ustalił, co następuje:
Nakazem zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 1 lipca 2021 r. w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 886037/21 nakazałD. R.zapłacić(...)wB.kwotę 42 347,99 zł, w tym kwotę 42 305,99 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 16 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty, kwotę 42,00 zł oraz kwotę 530,19 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się nakazu zapłaty do dnia zapłaty.
Nakaz zapłaty stał się prawomocny z dniem 18 sierpnia 2021 r., a następnie zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2021 r.

    Dowód: nakaz zapłaty w EPU z dnia 1.07.2021 r. w sprawie VI Nc-e 886037/21, postanowienie z dnia 31.08.2021 r. w sprawie VI Nc-e 886037/21 – akta Km 588/21

Na podstawie w/w tytułu wykonawczego wierzyciel(...)wnioskiem z dnia 2 września 2021 r. zwrócił się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy Adama Olejnika o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużniczceD. R.. Jednocześnie wierzyciel wniósł o przeprowadzenie egzekucji z ruchomości dłużniczki.
Dowód: wniosek o wszczęcie egzekucji z dnia 2.09.2021 r. – akta Km 588/21
Po wszczęciu postępowania Komornik ustalił w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK, iżD. R.jest właścicielką pojazdu markiV. (...), rocznik 2008, onr rej. (...)i numerze VIN:(...).
Dowód: wydruk z CEPiK z dnia 3.09.2021 r. – akta Km 588/21
Wobec powyższego w dniu 15 września 2021 r. Komornik dokonał zajęcia w/w pojazdu.
Dowód: protokół zajęcia ruchomości z dnia 15.09.2021 r. – akta Km 588/21
W toku postępowania Komornik ustalił jednak, że pojazd markiV. (...)onr rej. (...)został zgłoszony do Urzędu Miasta wB.jako zbyty na rzeczK. B.za kwotę 14 000,00 zł. W związku z tym pismem z dnia 2 października 2021 r. Komornik zwrócił się do nabywcy pojazdu o złożenie odpisu umowy sprzedaży pojazdu ze wzmianką właściwego Urzędu Skarbowego o uiszczeniu podatku od czynności cywilno-prawnych i odpisu zawiadomienia właściwego organu o zakupie pojazdu.
Dowód: kopia umowy sprzedaży samochodu z dnia 20.02.2021 r., zawiadomienie o zbyciu lub nabyciu pojazdu, zawiadomienie powoda o zajętych ruchomościach z dnia 2.10.2021 r. – akta Km 588/21
Pismem z dnia 4 listopada 2021 r. powód zwrócił się do Komornika o zwolnienie zajętego auta od egzekucji przedkładając kopię umowy sprzedaży. Jednocześnie powód oświadczył, że przedmiotowy pojazd jest jego własnością. Nadto pismem o takiej samej treści powód zwrócił się również do pozwanego.
Dowód: pisma powoda z dnia 4.11.2021 r. – akta Km 588/21
Pismem z dnia 16 listopada 2021 r. Komornik ponownie zwrócił się do powoda o przedłożenie odpisu umowy sprzedaży ze wzmianką właściwego Urzędu Skarbowego o uiszczeniu podatku od czynności cywilno-prawnych i odpisu zawiadomienia właściwego organu o zakupie pojazdu.
Dowód: pismo komornika z dnia 16.11.2021 r. – akta Km 588/21
W dniu 30 listopada 2021 r. powódK. B.miał wypadek przedmiotowym pojazdem. W związku z całkowitym uszkodzeniem pojazdu, powód postanowił go zezłomować.

    Dowód: pismo powoda z dnia 7.07.2022 r. – k. 90, decyzja NR(...)z dnia 7.07.2022 r. – k. 116, zaświadczenie o przyjęciu niekompletnego pojazdu Nr(...)z dnia 23.06.2022 r.– k. 96

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w postaci dokumentów zawartych w aktach niniejszej sprawy oraz aktach sprawy XII C 64/21 oraz aktach komorniczych Km 588/21, których treść oraz wiarygodność nie była kwestionowana przez strony postępowania.

Sąd zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie zart. 841 § 1 k.p.c.osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa (powództwo ekscydencyjne). Wskazać należy, iż dla dopuszczalności powództwa przewidzianego w w/w artykule wymagane jest, aby powód był osobą trzecią, niewymienioną jako dłużnik w tytule wykonawczym, a ponadto nie powinno toczyć się przeciwko niemu dane postępowanie egzekucyjne, w którym doszło do zajęcia przedmiotu, które narusza jego prawa. O dopuszczalności – a tym samym o potrzebie – wytoczenia takiego powództwa nie decyduje jedynie subiektywny stan świadomości konkretnej osoby o zgodności egzekucji z treścią tytułu wykonawczego, ale jej obiektywna pozycja w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tą koncepcją osobą trzecią w rozumieniu przywołanego przepisu jest wyłącznie osoba, przeciwko której, jako dłużnikowi egzekucyjnemu, nie toczy się określona egzekucja (wyrok SA w łodzi z dnia 7 listopada 2018 r., I ACa 226/18 Lex nr 2625571).
Podkreślić należy, że podstawą powództwa zart. 841 § 1 k.p.c.jest naruszenie prawa osoby trzeciej przez zajęcie określonego przedmiotu w toku egzekucji. W szczególności chodzi tu o sytuację, gdy określony przedmiot (przedmioty) stanowi własność osoby trzeciej lub gdy ma ona na zajętym przedmiocie ograniczoneprawa rzeczowe. A zatem naruszenie dotyczy prawa materialnego, a przedmiotem badania sądu będzie istnienie materialnoprawnych uprawnień osoby trzeciej (powoda) do zajętego przedmiotu.
Aby jednak Sąd miał możliwość rozstrzygnięcia o w/w naruszeniu przedmiot, który jest podstawą powództwa musi istnieć i być własnością osoby trzeciej. W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Sądu Apelacyjnego w Szczecinie wyrażone w wyroku z dnia 27 października 2016 r. (I ACa 273/16, Legalis):Nie można żądać zwolnienia spod egzekucji rzeczy, która wtoku postępowania licytacyjnego została już sprzedana i to niezależnie od tego, czy uczyniono to w jego ramach, czy też poza nim. Takie powództwo zwyczajnie staje się bezprzedmiotowe, skoro powódka, obojętnie z jakich przyczyn, zdecydowała się na pooszukiwanie ochrony swoich interesów nie poprzez doprowadzenie do końca wytoczonego przez siebie powództwa lecz przez samodzielną, pozaegzekucyjną sprzedaż zajętego zboża.W przeciwnym razie wyrok uwzględniający powództwo ekscydencyjne wytoczone przez powódkę zawierałby sprzeczność, gdyż zwalniałby od czynności egzekucyjnej przedmiot, którego fizycznie już nie ma na dzień wyrokowania.Stan faktyczny sprawy, której dotyczy w/w orzeczenie jest wprawdzie inne niż ustalone w niniejszym postępowaniu, jednakże istota tego orzeczenia sprowadza się do jednego wniosku – aby osoba trzecia mogła żądać zwolnienia zajętego przedmiotu spod egzekucji, przedmiot ten na dzień wyrokowania musi fizycznie istnieć.
W przedmiotowej sprawie pojazd, którego dotyczyło żądanie powoda, na skutek rozbicia pojazdu przez powoda, uległ całkowitej kasacji, co nie zostało zakwestionowane przez stronę pozwaną. Podkreślić należy, że w takim przypadku Sąd nie badał czy powództwo było na moment wszczęcia postępowania zasadne, czy też nie. Sąd nie mógł już także rozstrzygać o tym czy auto było w istocie własnością powoda czy też, z uwagi na zarzucaną przez pozwanego pozorność umowy sprzedaży, nadal własnością dłużniczki.
W takiej sytuacji powód winien był cofnąć powództwo, czy to pismem przed rozprawą czy też ustnie do protokołu podczas rozprawy. Wówczas Sąd miałby możliwość umorzenia postępowania. Jednakże z uwagi na brak stosownego oświadczenia ze strony powoda, Sąd oddalił powództwo uznając powoda jako stronę przegrywającą przedmiotową sprawę.
O kosztach sądowych Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawieart. 98 k.p.c.zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2021 r. Sąd zwolnił częściowo powoda od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej od pozwu ponad kwotę 250,00 zł, natomiast powództwo zostało oddalone, a zatem kosztami nieuiszczonej opłaty od pozwu Sąd obciążył Skarb Państwa (art. 100 ust. 1 w zw. z art. 101 ust 3 zd. drugie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wymiar opłaty Sąd ustalił w oparciu o treść art. 13 ust 1 pkt 6 w/wym. ustawy o kosztach sądowych, który stanowi, że w sprawach o prawa majątkowe pobiera się od pisma opłatę stałą ustaloną według wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej ponad 10 000 złotych do 15 000 złotych - w kwocie 750 złotych.
O kosztach procesu Sąd orzekł z kolei w punkcie 3 sentencji wyroku mając na uwadze wynik sprawy. Powód przegrał przedmiotową sprawę w całości, a na koszty procesu, które poniósł pozwany składa się wynagrodzenie ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Wysokość przyznanych pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych zasądzając na rzecz pozwanego kwotę 3617,00 zł na którą składa się stawka podstawowa w wysokości 3600,00 zł (§2 pkt 5 rozporządzenia) oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł, uiszczona przez pozwanego na mocyart. 1 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej.
SSR Marcin Kawecki

ZARZĄDZENIE

1
Odpis wyroku wraz z odpisem uzasadnienia doręczyć wnioskodawcy.

2
Akta z pływem lub za 30 dni.

Bydgoszcz, dnia 13 września 2022 r. SSR Marcin Kawecki