Sąd Okręgowy w Sieradzu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 260/21
Data wyroku: 2021-09-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Sławomir Górny
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury, Kapitał początkowy
Podstawa prawna: art. 114, 173, 174 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 260/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 września 2021 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny
Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2021 roku w Sieradzu
odwołaniaR. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.
z dnia 12.03.2021 r. Nr(...)
z dnia 19.03.2021 r. Nr(...)
w sprawieR. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.

o kapitał początkowy i wysokość emerytury
zmienia zaskarżone decyzje i zobowiązuje organ rentowy do przeliczenia wysokości emeryturyR. K.przy zastosowaniu kapitału początkowego na 1 stycznia 1999 roku w wysokości 133 074,48 (sto trzydzieści trzy tysiące siedemdziesiąt cztery i 48/100) złote i WWPW kapitału początkowego 107,77 %, poczynając od 1 marca 2021 roku.
Sygn. akt IV U 260/21

UZASADNIENIE
Decyzją z 12.03.2021r. ZUS II Oddział wŁ.ponownie ustaliłR. K.kapitał początkowy na dzień 1.01.1999r. Do obliczenia pw oraz obliczenia wwpw przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1980 – 31.12.1989; wwpw wyniósł 107,77%, a wartośćkp127 414,67zł.
Decyzją z 19.03.2021r. ZUS II Oddział wŁ.ustaliłR. K.wysokość emerytury i podjął wypłatę świadczenia od 1.03.2021r.
W odwołaniu, w/w zarzucał nie uwzględnienie okresów zatrudnienia w:Przedsiębiorstwie (...) Spółka z o. o.wJ.od 2.05.1991 - 30.09.1992,Przedsiębiorstwie (...)wJ.od 2.05.1991 - 31.01.1993,Towarzystwie (...)wS.od 19.03.1997 - 31.08.1997.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o jego oddalenie.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
R. K.,ur. (...)
Decyzją z 16.02.2021r., ZUS ustaliłR. K.kapitał początkowy na dzień 1.01.1999r. DO obliczenia pwkporaz obliczenia wwpw przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1980 – 31.12.1989; wwpw wyniósł 107,34%, wartośćkp127 094,99zł. DO ustalenia wartościkpnie uwzględniono okresów: 2.05.1991 – 5.07.1992, 2.05.1991 – 19.06.1991, 6.11.1991 – 31.03.1992, 29.10.1992 – 31.01.1993, 19.03.1997 – 31.08.1997 oraz dochodów z 1989r. w wysokości 106042,00zł.(decyzja k. 121 – 122/akta kapitałowe).
W dniu 9.03.2021r., w/w złożył w ZUS wniosek o emeryturę(wniosek/akta ZUS).
Decyzją z 12.03.2021r. ZUS II Oddział wŁ.ponownie ustaliłR. K.kapitał początkowy na dzień 1.01.1999r. Do obliczenia pw oraz obliczenia wwpw przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1980 – 31.12.1989; wwpw wyniósł 107,77%, a wartośćkp127 414,67zł.(decyzja k. 129 – 130/akta kapitałowe).
Decyzją z 19.03.2021r. ZUS II Oddział wŁ.ustaliłR. K.wysokość emerytury i podjął wypłatę świadczenia od 1.03.2021r.(decyzja k. 14 – 15/akta ZUS).
W okresie od 2.05.1991 – 30.09.1992,R. K.był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...) SP. z o.o.w likwidacji jako specjalista ds. reklamy i marketingu. Od 2.05.1991 – 31.01.1993, był zatrudniony w wymiarze ½ etatu w Przedsiębiorstwie(...)wJ.jako specjalista ds. reklamy i marketingu. Od 19.03.1997 – 31.08.1997, wnioskodawca był zatrudniony wTowarzystwie (...)wS.jako dyrektor

    (uwierzytelnione kserokopie świadectw pracy k. 14 – 16/akta sprawy).

J. P.pracował razem z wnioskodawcą w(...), w której był prezesem od 1991 - 1992. Praca wnioskodawcy polegała na rozeznawaniu cen konkurencji, szukaniu zbytu, udziale w targach.R. P.iM. P.pracowali razem z wnioskodawca w(...), później w latach 90, zmieniła się nazwa na(...).R. P.zajmował się produkcją. Marketing i dział produkcji to były różne działy

    (zeznania świadkówJ. P.,R. P.,M. P.– na nagraniu CD 00:06:01 – 00:18:14 k. 26/akta ZUS).

W postępowaniu odwoławczym został dopuszczony dowód z pisemnej opinii biegłego sądowego, który po zapoznaniu się z aktami sprawy, stanowiskiem stron procesu, aktami rentowymi skarżącego, świadectwami pracy załączonymi do odwołania, przeliczył podstawę wymiaru i wysokość emeryturyR. K.na dzień 1 marca 2021r. w najkorzystniejszym wariancie oraz przeliczył na potrzeby tej emerytury kapitał początkowy mając na uwadze wskazane wyżej świadectwa pracy skarżącego i miesięczne zarobki wskazane w świadectwach pracy i legitymacji ubezpieczeniowej załączonych do akt rentowych, ewentualnie przy braku podstaw uwzględnienie najniższych wynagrodzeń w j. g. u.(k. 24v/akta sprawy).

R. K.udokumentował okresy pracy:Wyższa Szkoła (...)wO.od 1.10.1971 - 2.10.1972r.,(...)od 1.10.1972 - 30.09.1976, Biuro(...)wS.od 15.10.1976 - 24.01,1980, w tym przeszkolenie wojskowe od 4.07.1977 - 25.06.1978,(...)wS.od 25.01.1980 - 30.11.1980, Komitet(...)wS.od 1.12.1980 - 15.04.1987, Związek(...)od 16.04.1987 - 28.02.1989, Komitet(...)wS.od 1.03.1989 - 28.02.1990,(...)wS.od 1.03.1990 - 30.11.1990,Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o. o.J.od 2.05.1991 - 30.09.1992, Przedsiębiorstwo(...)wJ.od 2.05.1991 - 31.01.1993 (1.000.000) na 1/2 etatu, z tego ZUS uznał 11 m-cy, 14 dni, od 20.06.1991 - 5.11.1991, tj. 4 m-ce 16 dni, od 1.04.1992 - 1.10.1992, tj. do 28.10.1992r. - 6 m-cy, od 06.07.1992 - 28.10.1992,(...) Sp. z o. o.od 1.07.1993 - 31.01.1997,Towarzystwo (...)wS.od 19.03.1997 - 31.08.1997,(...)Ośrodek(...)wS.od 1.09.1997 - 31.12.1997, Biuro(...)wS.od 3.11.1997 - 30.04.1999,(...)Fundusz(...)wŁ.od 6.04.1998 - 31.12.1998 i dalej do 4.03.2021r. ZUS do 31.12.1998r. przyjął okresy pracy: składkowe : 18 lat, 10 m-cy, 23 dni, tj. 226 m-cy, nieskładkowe: 1 rok, 2 m-ce, 19 dni, studia: 5 lat. Łączny okres nieskładkowy przyjęty do obliczenia kapitału początkowego wynosi: 6 lat, 2 m-ce, 19 dni, tj. 74 m-ce. Dalsza praca po 31,12.1998r.:(...)Fundusz(...)wŁ.od 4.05.1999 - 4.03.2021.
Towarzystwo (...)wS.- świadectwo pracy od 19.03.1997 - 31.08.1997, tj. 5 m-cy, 13 dni. Otrzymywał wynagrodzenie wg świadectwa pracy: od 19.03. do 30.05. - 750zł., tj. za III - 750zł. : 31 dni x 13 dni = 315zł., 2 m-ce x 750zł. = 1.500zł., razem 1.815zł. Od 01.06. do 31.08. - 500zł., tj. 3 m-ce x 500zł. = 1.500zł. Ogółem za w/w okres 1997r. wg świadectwa pracy otrzymał wynagrodzenie w wysokości 3.315zł. Wyliczone wyżej wynagrodzenia nie mają jednak wpływu na zwiększenie wysokości najkorzystniejszego wwpw kapitału początkowego, który jest z lat 1980 - 1989 wynoszący107,77%.
Rozliczenie okresów pracy wg powyższych świadectw pracy, tj. od 02.05.1991 - 31.01.1993, od 19.03.1997 - 31.08.1997, które wynosiły łącznie 2 lata, 2 m- ce, 13 dni, (tj. 1 rok, 9 m-cy + 5 m-cy, 13 dni).
ZUS zaliczył przy wyliczaniu kapitału początkowego okresy jako nieskładkowe (decyzja z 12.03.2021r.): 20.06.1991 - 5.11.1991 (SP01) — tj. 4 m-ce, 16 dni, 1.04.1992 - 1.10.1992 (SP01) - tj. 6 m-cy, 1 dzień, 6.07.1992 - 28.10.1992 (SP01) - tj. 3 m-ce, 22 dni, 10.07.1992 - 16.07.1992 (NP02) - tj. 7 dni, 26.08.1992 - 28.08.1992 (NP02) - tj. 3 dni, tj. łącznie 1 rok, 2 m-ce, 19 dni. Zatem łącznie ZUS nie uwzględnił w swoich wyliczeniach 11 m-cy, 24 dni (tj. 354 dni) okresów składkowych, tj. 2 lata, 2 m-ce, 13 dni (tj. 793 dni) minus 1 rok, 2 m-ce, 19 dni (tj. 439 dni).
Wyliczenie wysokości kapitału początkowego na dzień 01.01.1999r. przy uwzględnieniu w/w okresów pracy: podstawa wymiaru kapitału początkowego wynosi1315,75zł.i wynika z pomnożenia najkorzystniejszego wwpw kapitału początkowego z kolejnych 10 lat z okresu do 31.12.1998r., z lat 1980 - 1989 wynoszącego107,77% przez obowiązującą kwotę bazową określoną w ustawie emerytalnej w wysokości 1.220,89zł. (107,77% x 1.220,89zł. = 1315,75zł.).
Do wyliczenia kapitału początkowego przyjęto okresy pracy wynoszące: składkowe - 19 lat, 10 m-cy, 17 dni, tj. 238 m-cy, (18 lat 10 m-cy, 23 dni przyjęte przez ZUS + 11 m-cy, 24 dni nie uwzględnione w wyliczeniach ZUS), nieskładkowe - 1 rok, 2 m-ce, 19 dni, okresy nauki w szkole wyższej - 5 lat, 0 m-cy, 0 dni. Razem okresy nieskładkowe wynosiłyby 6 lat, 2 m-ce, 19 dni, tj. 74 m-ce. Łącznie okresy składkowe i nieskładkowe wynosiłyby 26 lat, 1 m-c, 6 dni.
Współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do 31.12.1998r. wieku i okresu składkowego i nieskładkowego dla odwołującego wynosi 80,26. Współczynnik ten służy do obliczenia części 24% kwoty bazowej. Wysokość 24% kwoty bazowej wynosi 293,01zł. (24% x 1.220,89zł. kwota bazowa = 293,01zł).
Średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat wynosi 209 m-cy i wynika z komunikatu Prezesa GUS z dnia 25.03.1999r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn (MP Nr 12, poz.173).
Obliczenie wartości kapitału początkowego na dzień 01.01.1999r.: część socjalna 293,01zł. x 80,26% (współczynnik proporcjonalny) (238 m-cy okr. skł. x 1,3%) : 12 x 1315,75zł. (podstawa wymiaru), (74 m-ce okr. nieskł x 0,7%) : 12 x 1315,75zł. (podst. wymiaru), razem 631,21zł.
631,21zł. x 209 m-cy (średnie dalsze trwanie życia) = 131.922,89zł. Kapitał początkowy ustalony na dzień 1.01.1999r. wynosi131.922,89zł.Kapitał początkowy ustalony na dzień 1.01.1999r. wyliczony przez ZUS decyzją z 12.03.2021r. przy wwpw 107,77% i okresach składkowych i nieskładkowych łącznie 25 lat,1m-c, 12 dni wynosił127.412,67zł.Najkorzystniejszy wwpw kapitału początkowego z 10 kolejnych lat z okresu do 31.12.1998r., który z lat 1980 - 1989 wynosi107,77% i jest zgodny z wyliczeniem ZUS. Wyliczone wynagrodzenia wynikające ze świadectw pracy nie miały wpływu na wysokość wwpw kapitału początkowego. Natomiast uwzględniając powyższe świadectwa pracy i informacje ZUS w decyzji z 12.03.2021r., okresy pracy wynosiłyby: okresy składkowe: 19 lat, 10 m-cy, 17 dni, okresy nieskładkowe: 1 rok, 2 m-ce, 19 dni, okresy nauki w szkole wyższej - 5 lat, tj. łącznie okresy nieskładkowe: 6 lat, 2 m-ce, 19 dni. Biorąc powyższe pod uwagę, wyliczony kapitał początkowy na dzień 01.01.1999r. wynosiłby131.922,89zł. (opinia k. 34 – 40/akta sprawy).
Po zapoznaniu się z opinia biegłego organ rentowy w piśmie procesowym z 16.08.2021r., wskazał, że po uwzględnieniu okresów składkowych od: 2.05.1991 – 19.06.1991, 6.11.1991 – 31.03.1992, 29.10.1992 – 31.01.1993, 19.03.1997 – 31.08.1997, kapitał początkowy wynosiłby 133074,48zł.a emerytura w-cy wynosiłaby 6451,87zł.(pismo procesowe k. 55/akta sprawy).
Powyższy stan faktyczny Sądustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. W poczet materiału dowodowego Sąd przyjął opinię biegłego z zakresu rachunkowości, który po zapoznaniu się z aktami sprawy, stanowiskiem stron procesu, aktami rentowymi skarżącego, świadectwami pracy załączonymi do odwołania, przeliczył podstawę wymiaru i wysokość emeryturyR. K.na dzień 1 marca 2021r. w najkorzystniejszym wariancie oraz przeliczył na potrzeby tej emerytury kapitał początkowy, mając na uwadze świadectwa pracy skarżącego i miesięczne zarobki wskazane w świadectwach pracy i legitymacji ubezpieczeniowej załączonych do akt rentowych, ewentualnie przy braku podstaw uwzględnienie najniższych wynagrodzeń w j. g. u. Z opinii biegłego wynika, że najkorzystniejszy jest wwpwkpz 10 kolejnych lat 1980 – 1989 i wynosi 107,77%, natomiast kapitał początkowy wynosi 131.922,89zł. Jednakże biorąc pod uwagę stanowisko ZUS i wyliczenia organu rentowego, według których po uwzględnieniu okresów składkowych: 2.05.1991 – 19.06.1991, 6.11.1991 – 31.03.1992, 29.10.1992 – 31.01.1993, 19.03.1997 – 31.08.1997, kapitał początkowy wynosi 133074,48zł., Sąd przyjął ten wariant, jako podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia.
Sąd oddalił wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadkaM. J.na okoliczność wysokości wynagrodzeń skarżącego uznając wniosek jako niecelowy.
Sąd Okręgowy zważył:
Jak wynika z art. 173 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2018.1270), dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31.12.1948r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone dla osób w wieku 62 lat , tj. zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 25.03.1999r. (art.173 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z przepisem art. 174 ust. 1 cyt. ustawy, kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.
Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6;
2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (ust. 2).
Przy ustalaniu kapitału początkowego do okresów, o których mowa w art. 7 pkt 5 stosuje się art. 53 ust. 1 pkt 2 (ust. 2a).
Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999r. (ust. 3).
W ocenie Sądu Okręgowego, zgromadzone w sprawie dowody, pozwoliły na korzystniejsze ustalenie kapitału początkowego wnioskodawcy skutkując możliwością przeliczenia wysokości emerytury, przy zastosowaniu kapitału początkowego w wysokości 133074,48zł. i wwpw kapitału początkowego 107,77%, poczynając od 1.03.2021r.
Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł, jak w sentencji.