Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
VIII Wydział Cywliny
Sygnatura akt: VIII C 1035/20
Data wyroku: 2020-11-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Anna Bielecka-Gąszcz
Słowa kluczowe: Umorzenie postępowania
Podstawa prawna: art. 355 kpc

Sygn. akt VIII C 1035/20

POSTANOWIENIE

Dnia 18 listopada 2020 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Anna Bielecka-Gąszcz
po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2020 roku w Łodzi
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. B. (1)
przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.
o zapłatę 1.512,19 zł
w przedmiocie wniosku powoda o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanegoTowarzystwa (...)wW.
oraz na skutek cofnięcia powództwa wobec pozwanego(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.

postanawia:

1
oddalić wniosek o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanegoTowarzystwa (...)wW., w uwagi na to, że zgodnie zart. 5054§ 1 k.p.c., w postępowaniu uproszczonym niedopuszczalna jest podmiotowa zmiana powództwa – nie stosuje się przepisówart. 194 - 196 i art. 198 k.p.c.;

2
umorzyć postępowanie w sprawie;

3
zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 917 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt VIII C 1035/20

UZASADNIENIE
W dniu 2 października 2020 roku powódM. B. (2), reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wytoczył przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.powództwo o zasądzenie kwoty 1.512,19 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres wskazany w pozwie oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.
W piśmie procesowym z dnia 14 października 2020 roku powód oświadczył, że „prostuje oznaczenie pozwanego” w ten sposób, że zamiast(...) S.A.winno byćTowarzystwo (...)z siedzibą wW.. Wyjaśnił przy tym, że pierwotne oznaczenie strony stanowi oczywistą omyłkę pisarską wywołaną faktem, że podmiotem likwidującym szkodę w toku postępowania przed zakładem ubezpieczeń było(...) S.A.jako pełnomocnik(...), co wywołało mylne wyobrażenie co do podmiotu pozwanego. Jednocześnie oświadczył, że sprostowanie niniejszej omyłki nastąpiło przed doręczeniem odpisu pozwu stronie pozwanej.
W odpowiedzi na pozew z dnia 2 listopada 2020 roku pozwany(...) S.A., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości, podnosząc zarzut braku legitymacji procesowej biernej oraz wniósł o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ubezpieczyciel sprawcy szkody został oznaczony w druku zgłoszenia szkody, ponadto był wskazywany w toku likwidacji szkody w pismach przesyłanych powodowi.
Ponadto, w piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2020 roku pełnomocnik pozwanego podniósł, że wbrew twierdzeniu powoda, odpis pozwu został doręczony pozwanemu przed doręczeniem pozwanemu pisma powoda prostującego oznaczenie strony pozwanej.
Replikując na powyższe, w piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2020 roku, pełnomocnik powoda cofnął powództwo ze zrzeczeniem się dochodzonego roszczenia w stosunku do(...) S.A., z uwagi na podmiotową zmianę powództwa dokonaną w toku procesu oraz wniósł o nieobciążanie powoda kosztami procesu w trybieart. 102 k.p.c.W uzasadnieniu ponownie podkreślił, że omyłkowe skierowanie pozwu przeciwko niewłaściwemu podmiotowi było wynikiem błędu pisarskiego, u podstaw którego leżała błędna interpretacja zachowania pozwanego, który w postępowaniu przez zakładem ubezpieczeń jako podmiot właściwy do likwidacji szkody wskazał(...).S.A. (...), że prawdą jest, że pozew został doręczony pierwotnie pozwanemu wcześniej (19 października 2020 roku) niż pismo z podmiotową zmianą powództwa, jednak zachowanie powoda nie zrodziło żadnych kosztów po stronie pierwotnie pozwanego. Jedyną czynnością(...) S.A.było złożenie odpowiedzi na pozew, w której został podniesiony zarzut braku legitymacji biernej, a reakcja powoda na zaistniałą omyłkę była niezwłoczna i ostatecznie doprowadziła do sprostowania konfiguracji podmiotowej, przy znikomym nakładzie pracy pełnomocnika pozwanego.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Wniosek o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego(...)wW.podlegał oddaleniu, zgodnie bowiem z treściąart. 5054§ 1 k.p.c.w postępowaniu uproszczonym niedopuszczalna jest podmiotowa zmiana powództwa – nie stosuje się przepisówart. 194-196 i art. 198 k.p.c.
Jednocześnie, wobec oświadczenia powoda zawartego w piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2020 roku, Sąd umorzył postępowanie w sprawie. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z treściąart. 203 § 1 k.p.c.pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. Zgodnie z treściąart. 203 § 4 k.p.c.cofnięcie powództwa jest niedopuszczalne, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, iż taka czynność byłaby sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzałaby do obejścia prawa. W niniejszej sprawie strona powodowa cofnęła powództwo ze zrzeczeniem się dochodzonego roszczenia, a owo cofnięcie było dopuszczalne w świetle przepisuart. 203 § 4 k.p.c., stąd orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawieart. 355 k.p.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 917 zł, na którą złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w stawce minimalnej 900 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Tym samym Sąd nie uwzględnił wniosku powoda o nieobciążanie go kosztami procesu należnymi stronie przeciwnej w trybieart. 102 k.p.c.Zgodnie z przepisemart. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przytoczony przepis stanowi wyjątek od podstawowej reguły orzekania o kosztach procesu, unormowanej wart. 98 § 1 k.p.c., a zarazem wyklucza dokonywanie wykładni rozszerzającej. Sam fakt, że powód sprawę przegrał, rodzi bowiem co do zasady obowiązek zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Z istoty regulacji zart. 98 k.p.c.wynika, że strona przegrywająca sprawę – zarówno materialnie, jak i formalnie – niezależnie od ewentualnej winy w prowadzeniu procesu, ponosi również finansową odpowiedzialność za koszty poniesione przez przeciwnika niezbędne do celowego dochodzenia praw czy celowej obrony (por. m.in. postanowienie SN z dnia 11 października 2011 roku, II PZ 25/11,L.; wyrok SA w Gdańsku z dnia 28 lutego 2018 roku, III AUa 715/17,L.). Odstąpienie od ogólnych reguł rozliczania kosztów procesu ze względów słuszności jest rozwiązaniem o wyjątkowym charakterze, wymagającym proporcjonalnego wyważenia interesów stron w świetle okoliczności sprawy. Sposób skorzystania z przepisuart. 102 k.p.c.jest przy tym suwerennym uprawnieniem sądu orzekającego i od oceny tegoż sądu należy przesądzenie, że taki szczególnie uzasadniony wypadek nastąpił w rozpoznawanej sprawie oraz usprawiedliwia odstąpienie od obowiązku ponoszenia kosztów procesu. Przy ocenie przesłanek z omawianego przepisu sąd winien wziąć pod uwagę przede wszystkim fakty związane z samym przebiegiem procesu, w szczególności podstawę oddalenia roszczenia, szczególną zawiłość sprawy, bądź przekonanie powoda o słuszności roszczenia trudne do zweryfikowaniaa limine(por. wyrok SA w Katowicach z dnia 18 lipca 2013 roku, I ACa 447/13, LEX; postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2011 roku, II CZ 105/11, LEX; wyrok SA w Łodzi z dnia 27 listopada 2013 roku, I ACa 725/13, LEX). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że nie zachodzi szczególny przypadek, który uzasadniałby zastosowanie dobrodziejstwa zart. 102 k.p.c.W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że powód jest nie tylko profesjonalistą w zakresie prowadzonej działalności, ale ponadto był reprezentowany w niniejszej sprawie przez zawodowego pełnomocnika. Nie stało zatem nic na przeszkodzie, aby powód właściwie oznaczył stronę pozwaną, zwłaszcza, że dysponował wszelkimi informacjami umożliwiającymi mu dokonanie ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za szkodę. Już wyłącznie uważna analiza akt szkodowych, która winna być powinnością podmiotu występującego o dopłatę odszkodowania, pozwoliłaby na ustalenie, że ubezpieczycielem sprawcy szkody nie jest(...) S.A., a(...). Na powyższe wprost wskazywał nie tylko druk zgłoszenia szkody (rubryka V – dane podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, w której oznaczono nazwę ubezpieczenia oraz jednostkę zawierającą umowę), ale także treść pism kierowanych przez(...) S.A.do powoda (m.in. pismo z dnia 14 sierpnia 2019 roku, w którym mowa o wpływie żądanych dokumentów na ustalenie odpowiedzialności(...) Zakładu (...)za zgłoszoną szkodę). W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie daje przy tym podstaw do przyjęcia, iż pozwany swoim działaniem w jakikolwiek sposób mógł wpłynąć na przekonanie powoda, co do podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, skoro w kierowanej do powoda korespondencji oraz sporządzanej dokumentacji nie wskazywał, iż to on jest ubezpieczycielem sprawcy szkody. Nawet zaś jeśli założyć, że poszkodowany w zdarzeniu drogowym mylnie oznaczył zakład ubezpieczeń, to powód, jako profesjonalista, winien skonfrontować otrzymane informacje z rzeczywistym stanem rzeczy. Inercja powoda w tym zakresie musi być postrzegana co najmniej jako brak dochowania należytej staranności. Brak jest także przesłanek, aby działanie strony wygrywającej postrzegać w kategoriach niesumiennego, czy też niewłaściwego. Na koniec wskazać należy, że z samego faktu, iż pozwany ograniczył swoje czynności procesowe do złożenia odpowiedzi na pozew nie sposób wywodzić, że nie należą mu się koszty procesu, zwłaszcza w sytuacji, gdy zaistniała „omyłka” w postaci pozwanie podmiotu nielegitymowanego biernie jest wynikiem wyłącznie zachowania powoda. Pełnomocnik pozwanego zajął w sprawie merytoryczne stanowisko, wywiódł zarzut, który był w pełni uzasadniony, wreszcie złożył dowody na poparcie swoich twierdzeń w postaci akt szkodowych. Przypomnienia wymaga, że pozwany nie wnosił o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewyższającej stawki minimalne, w których, zgodnie z intencją ustawodawcy, oddana została swoista wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Zresztą skoro rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2016, poz. 1667 ze zm.) normuje „stawki minimalne”, jednocześnie zawierając regulacje jak w § 15 tegoż rozporządzenia, uznać należy, że w sprawach nieskomplikowanych czy niewymagających przeprowadzenia rozprawy, opłatę za czynności radcy prawnego ustala się właśnie w stawce minimalnej, nie zaś wyższej. Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji postanowienia.