Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V C 1410/20
Data wyroku: 2021-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Lidia Mierzyńska
Podstawa prawna: art. 49 ust. o kredycie konsumenckim

Sygn. akt V C 1410/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 października 2021 r.

    Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu V Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:sędzia Lidia Mierzyńska
Protokolant:Magdalena Waligóra
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2021r. wP.
sprawy z powództwa
(...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnościąSpółka Komandytowa z
siedzibą wP.
przeciwko

(...)z siedzibą wW.

o zapłatę

1
Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.720,19 zł (dwa tysiące siedemset dwadzieścia złotych dziewiętnaście groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 lutego 2019 r. do dnia zapłaty,

2
Kosztami postępowania obciąża pozwanego w całości i na tej zasadzie zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.117 zł

Sędzia Lidia Mierzyńska

UZASADNIENIE
Pozwem złożonym dnia 24 czerwca 2020 r. powód(...) Sp. z o.o.S.K. z siedzibą wP.wniósł o zasądzenie od pozwanego(...)z siedzibą wW.kwoty 2.720,19 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 28 lutego 2019 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powód wskazał, że przedmiotem zgłoszonego w pozwie żądania jest zwrot prowizji z tytułu kredytu konsumenckiego udzielonegoM. S.przez(...)Pozwany jest następcą prawnym wskazanego banku. Kredyt został spłacony przed terminem, jednak pozwany nie zwrócił konsumentowi prowizji w części wynikającej proporcjonalnie ze skrócenia okresu trwania umowy kredytu. Wierzytelność z tego tytułu powód nabył w drodze umowy cesji.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany(...)z siedzibą wW., zaskarżając nakaz zapłaty w całości, wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany zarzucił, że opłacona przez konsumenta prowizja ma charakter świadczenia jednorazowego i w związku z tym nie podlega zwrotowi na podstawieart. 49 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim. Nadto zakwestionował sposób wyliczenia dochodzonej kwoty.
W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 3 lipca 2018 rokuM. S.zawarła(...). z siedzibą weW.umowę kredytu gotówkowego nr(...)na okres od dnia 3 lipca 2018 r. do dnia 12 lipca 2024 r. (tj. 2.202 dni).
W związku z udzieleniem kredytuM. S.poniosła koszt prowizji bankowej w wysokości 3.031,31 zł.
W dniu 13 lutego 2019 r.M. S.dokonała całkowitej przedterminowej spłaty kredytu.
Pozwany(...)z siedzibą wW.jest następcą prawnym(...). z siedzibą weW..
okoliczności bezsporne, a nadto dowód: umowa o kredyt gotówkowy k. 17-21, wydruk BIK k. 22-29.
Na podstawie umowy cesji z dnia 01 czerwca 2020 rokuM. S.dokonała na rzecz(...) Sp. z o.o.z siedzibąO.przelewu wierzytelności przysługującej jej wobec pozwanego w związku z umową o kredyt gotówkowy nr(...).
Na podstawie umowy cesji z dnia 09 czerwca 2020 r.(...) Sp. z o.o.z siedzibą wO.dokonał przelewu w/w wierzytelności na rzecz powoda(...) Sp. z o.o.S.K. z siedzibą wP..
dowód: umowy cesji k. 30-33 oraz 34
Pismem z dnia 16 czerwca 2020 r. powód poinformował pozwanego o przelewie wierzytelności. Pismo to zawierało także wezwanie do zapłaty kwoty 2.720,19 zł tytułem zwrotu prowizji, rozliczonej w związku z wcześniejszą spłatą pożyczki.
dowód: pismo z dnia 16.06.2020 roku z wezwaniem do zapłaty – k. 37-40
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów oraz ich kserokopii świadczących o istnieniu dokumentów źródłowych o tej samej treści. Ich wiarygodność, ani autentyczność nie były kwestionowane przez strony, również Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Podstawą prawną roszczenia powoda byłart. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, zgodnie z którym w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą.
Nie budziło wątpliwości (nie kwestionował tego sam pozwany), żeM. S.dokonała spłaty kredytu wynikającego z zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego umowy z dnia 3 lipca 2018 r. oraz że uczyniła to w dniu 13 lutego 2019 r., a więc przed upływającym z dniem 12 lipca 2024 r. terminem spłaty kredytu. Zasadniczy spór miał natomiast charakter prawny i sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy uiszczona przy zawarciu umowy prowizja w kwocie 3.031,31 zł podlegała rozliczeniu na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.
Powołany przepis został wprowadzony do polskiego porządku prawnego w ramach implementacji art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG. Zgodnie z tym zapisem dyrektywy konsument ma prawo w każdym czasie spłacić w całości lub w części swoje zobowiązania wynikające z umowy o kredyt. W takich wypadkach jest on uprawniony do uzyskania obniżki całkowitego kosztu kredytu, na którą składają się odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 11 września 2019 roku w sprawie C-383/18 potwierdził, że kluczowe znaczenie z punktu widzenia wykładni art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim ma art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz. Urz. UE.L z 2008 roku, Nr 133, s.66), który należy interpretować w ten sposób, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta, a zatem także prowizję. Jeśli chodzi o cel dyrektywy 2008/48, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału polega on na zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów, opartym na założeniu, że konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca. Ochronę tę ma gwarantować art. 22 ust. 3 dyrektywy 2008/48 zobowiązujący państwa członkowskie do zapewnienia, aby przepisy, które przyjmują one w celu wykonania dyrektywy, nie mogły być obchodzone poprzez sposób formułowania umów. Skuteczność prawa konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu byłaby osłabiona, gdyby ograniczenie kosztów kredytu mogło ograniczyć się do uwzględnienia jedynie kosztów przedstawionych przez kredytodawcę jako zależne od okresu obowiązywania umowy, ponieważ ich wysokość i podział są określane jednostronnie przez bank, a rozliczenie może obejmować pewną marżę zysku. Nadto Trybunał wskazał, że ograniczenie możliwości obniżenia całkowitego kosztu kredytu jedynie do kosztów wyraźnie związanych z okresem obowiązywania umowy, pociągałoby za sobą ryzyko, że konsument zostanie obciążony wyższymi jednorazowymi płatnościami w chwili zawarcia umowy o kredyt, ponieważ kredytodawca mógłby próbować ograniczyć do minimum koszty zależne od okresu obowiązywania umowy.
Kompetencja do dokonania przez TSUE wiążącej wykładni omawianej dyrektywy wynika z treści art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004r., Nr 90, poz. 864). Zgodnie z jego treścią Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni traktatów oraz o ważności wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii, co oznacza, że dokonana przez Trybunał wykładnia wspomnianych aktów ma charakter wiążący. Jeśli zatem Trybunał Sprawiedliwości dokonał wykładni konkretnego przepisu prawa unijnego, przesądzając, który z dwóch lub więcej potencjalnie wchodzących w grę sposobów rozumienia tego przepisu uważa za prawidłowy, to taki sam sposób interpretacji powinien być przyjmowany później w wydawanych wyrokach sądów krajowych, w których znajdzie zastosowanie ten przepis.
W związku z powyższym Sąd nie zgadza się z zaprezentowanym przez stronę pozwaną stanowiskiem, iż orzeczenie TSUE wydane na podstawie art. 267 TFUE wiąże tylko w sprawie, w której sąd zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie pytania prejudycjalnego.
Przywołać należy także uchwalę Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2019 roku w sprawie III CZP 45/19, w której przedstawiono jednoznaczne stanowisko co do charakteru prowizji, wskazując, że przewidziane wart. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckimuprawnienie konsumenta do obniżenia całkowitego kosztu kredytu w przypadku jego spłaty w całości przed terminem określonym w umowie obejmuje także prowizję za udzielenie kredytu. Zwrot kosztów, o których mowa wart. 49 ustawy o kredycie konsumenckimobejmuje także zwrot prowizji uiszczonej przez konsumenta w związku z zawarciem umowy kredytu. Zwrócić należy uwagę, że przepis ten posługuje się pojęciem całkowitych kosztów kredytu. Odnosi się on zatem do wszelkich kosztów, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z zawarciem umowy kredytowej, nie wprowadzając w tym zakresie żadnego zróżnicowania, czy też wyłączenia.
Wobec powyższego niezasadny jest zarzut strony pozwanej, iż obniżenie całkowitego kosztu kredytu przy jego wcześniejszej spłacie nie obejmuje prowizji z tytułu udzielenia kredytu, który jest kosztem jednorazowym i którego wysokość nie jest uzależniona od długości okresu kredytowania. W ocenie Sądu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu następuje obniżenie wszystkich możliwych kosztów, niezależnie od ich charakteru i niezależnie od tego, kiedy koszty te zostały faktycznie poniesione, z tym że obniżenie to ma charakter proporcjonalny tj. odnosi się do okresu od dnia faktycznej spłaty kredytu do dnia ostatecznej spłaty określonej w umowie.
Tym samym w realiach rozpoznawanej sprawy strona powodowa miała prawo żądać zwrotu części prowizji za udzielenie kredytu, proporcjonalnie do okresu od dnia faktycznej spłaty kredytu do dnia spłaty, pierwotnie ustalonego w umowie.
Powód, na podstawie umów przelewu wierzytelności, nabył od konsumenta, zgodnie zart. 509 § 1 k.c., przysługującą mu wierzytelność o zwrot prowizji. Uprawnienie to przysługiwało konsumentowi na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, co skutkowało możliwością dochodzenia tego roszczenia w niniejszym procesie w tym samym zakresie, w jakim przysługiwało ono przedtem konsumentowi.
W ocenie Sądu zwrot pobranej przez pozwanego prowizji powinien być obliczony proporcjonalnie, w stosunku do pierwotnie obowiązującego okresu kredytowania oraz okresu faktycznego trwania umowy.
Sąd aprobuje sposób wyliczenia prowizji zaprezentowany przez stronę powodową. Przedstawiona przez powoda metoda wyliczenia zwrotu prowizji jest precyzyjna i przejrzysta. Zrozumiała dla przeciętnego konsumenta. Nie wymaga posłużenia się szczegółowymi danymi, a bazuje jedynie na tych, które są konsumentowi znane, tj. wysokości prowizji i okresu kredytowania. Opiera się na podstawowych działaniach matematycznych, nie wymaga znajomości szczególnego wzoru. Konsument musi mieć pewność i możliwość samodzielnego obliczenia kwoty prowizji, jaka podlega zwrotowi. Sposób wyliczenia prowizji przedstawiony przez powoda pozostaje w zgodzie z założeniami Dyrektywy 2008/48/WE, wedle którychsposób obliczania rekompensaty należnej kredytodawcy powinien być przejrzysty i zrozumiały dla konsumentów już na etapie poprzedzającym zawarcie umowy o kredyt, a w każdym przypadku podczas wykonywania umowy o kredyt. Ponadto metoda obliczania powinna być łatwa do stosowania przez kredytodawców.
W ocenie Sądu sposób wyliczenia przedstawiony przez stronę pozwaną w odpowiedzi na pozew, który opiera się na obliczeniu wskaźnika zwrotu jako ilorazu odsetek do zapłaty oraz odsetek za cały okres kredytowania i pomnożeniu tak ustalonego wskaźnika zwrotu przez kwotę prowizji, jest mało przejrzysty. Dla dokonania tych obliczeń konieczne jest posłużenie się dodatkowymi współczynnikami (wysokości odsetek od zapłaty), które konsument musiałby uzyskać od pozwanego banku. Nadto dokonanie obliczeń kwoty zwrotu wymaga znajomości wzoru obliczeń, jakim posługuje się bank.
W związku z powyższym Sąd uznał, że obliczenie wysokość prowizji podlegającej zwrotowi powinno nastąpić w oparciu o ilości dni rzeczywistego kredytowania w stosunku do wysokości prowizji, jaka powinna być przez ten czas uiszczona. Umowa kredytu została zawarta 3 lipca 2018. Termin spłaty został ustalony na dzień 12 lipca 2024. Przedterminowa spłata nastąpiła 13 lutego 2019 r.
Zatem umowa miała trwać Y- 2.202 dni, a faktycznie trwała 226 dni. Uległa skróceniu o X-1.976 dni. Bank pobrał prowizję w wysokości P- 3.031,31 zł.
(Y) 2.202 dni -226 dni = 1.976 dni(X)
(X)1.976/(Y)2.202 = 0,89736603 (WZ)
(Z)= 0,89736603 (WZ) x 3.031,31 (P) = 2720,19 zł
Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie 1. wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.720,19 zł, zgodnie z żądaniem pozwu.
Data początkowa biegu odsetek ustawowych za opóźnienie wynika zart. 481 §1 k.c.w zw. z art. 52 ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie z brzmieniem ostatniego z powołanych przepisów kredytodawca jest zobowiązany do rozliczenia z konsumentem kredytu w terminie 14 dni od dnia dokonania wcześniejszej spłaty kredytu w całości. W tym przypadku termin zapłaty świadczenia w pełnej wysokości upłynął z dniem 27 lutego 2019 r. Zatem od następnego dnia po tej dacie konsumentowi (następnie powodowi) należały się odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej w punkcie 1. wyroku kwoty.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 2. wyroku na podstawieart. 98 § 1 kpc.
Na zasądzone na rzecz powoda koszty postępowania składają się: opłata od pozwu (200zł), koszty zastępstwa procesowego (900 zł) wraz opłata o pełnomocnictwa (17 zł). Podstawę dla ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego strony powodowej stanowi § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2018 roku, poz. 265 ze zm.).
sędzia Lidia Mierzyńska