Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 652/21
Data wyroku: 2022-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Wioletta Sychniak

Sygn. akt I C 652/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2022 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Wioletta Sychniak
po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2022 roku w Łodzi
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.
o zapłatę

1
oddala powództwo;

2
zasądza od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.na rzecz(...) Spółki AkcyjnejwW.kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 652/21

UZASADNIENIE
W pozwie złożonym 27 sierpnia 2020 roku do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.wniosła o zasądzenie od(...) Spółki AkcyjnejwW.kwoty 1339,47 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Strona powodowa wyjaśniła, że roszczenie dochodzone pozwem stanowi odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego, przysługujące poszkodowanejA. K.po kolizji drogowej z 9 marca 2020 roku. Pozwany ubezpieczał sprawcę kolizji w zakresie jego odpowiedzialności cywilnej. Powódka nabyła powyższą wierzytelność od poszkodowanej w drodze umowy przelewu wierzytelności z 8 lipca 2020 roku. Najem pojazdu trwał 9 dni a stawka dobowa wynosiła 190 złotych netto./pozew k. 2 – 4/
28 września 2020 roku Sad Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wydał w niniejszej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniając powództwo w całości./nakaz zapłaty k. 56/
(...) Spółka AkcyjnawG.wniosło skutecznie sprzeciw od nakazu zapłaty. Pozwany zaskarżył nakaz zapłaty w całości, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pozwany zakwestionował stawkę dobową najmu pojazdu, wskazaną przez Powódkę, weryfikując ją do kwoty 69 złotych netto, a nadto podniósł zarzut naruszenia przez poszkodowaną obowiązku minimalizowania szkody poprzez nieuzasadnioną odmowę skorzystania z korzystniejszej finansowo oferty wynajmu pojazdu złożonej przez Pozwanego. Zakwestionował datę początkową naliczania odsetek wskazując, że ewentualne odsetki mogą być należne od daty wyrokowania.
/sprzeciw k. 60 – 66/
Postanowieniem z 15 lutego 2021 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi stwierdził swą niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia i rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Widzewa w Łodzi.
/postanowienie k. 78/
W toku dalszego postępowania strony pozostały przy swoich niezmienionych stanowiskach./pisma przygotowawcze k. 101-105, 111-113, 137/
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
9 marca 2020 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód markiS. (...)nr rej. (...), stanowiący własnośćA. K.. Sprawca szkody w dniu zdarzenia ubezpieczony był w zakresie odpowiedzialności cywilnej w(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wG..
/okoliczności bezsporne, kopia dowodu rejestracyjnego samochodu k. 44-45/
A. K.jest właścicielką samochodu, ale nie użytkuje go. Oddała go do dyspozycji córkiS. K. (1).
/zeznania świadków:A. K.k. 124v [00:09:34-00:13:37],
S. K. (1)k. 131v-132 i 142 [00:07:13-00:23:32]/
Samochód w trakcie jego użytkowania był naprawiany kilkakrotnie.
A. K.nie zajmowała się sprawami dotyczącymi organizacji naprawy pojazdu po szkodzie z 9 marca 2020 roku. Nie zawierała umowy najmu samochodu zastępczego, nie podpisywała żadnych dokumentów.
/zeznania świadkaA. K.k. 124v-125 [00:09:34-00:18:20]/
Zgłoszenia szkody dokonano poprzez stronę internetową ubezpieczyciela i wiązało się z wypełnieniem formularza kontaktowego. Wygenerowany formularz zgłoszeniowy zawierał informację o warunkach najmu pojazdu zastępczego oraz o stawkach refundowanych przez ubezpieczyciela i o konsekwencjach wynajmu pojazdu zastępczego od podmiotu prywatnego. Formularz zawierał również rubrykę „zapoznałem/łam się z zasadami wynajmu pojazdów zastępczych”.
/wydruk formularza zgłoszeniowego k. 68 – 69/
Po otrzymaniu formularza zgłoszeniowego, 10 marca 2020 roku, ubezpieczyciel przesłał na adres mailowyA. K., wskazany w formularzu zgłoszeniowym informację o możliwości nieodpłatnego wynajmu pojazdu zastępczego w sieci partnerskiej pozwanego na czas niezbędny do dokonania naprawy uszkodzonego pojazdu, bez ponoszenia przez poszkodowaną jakichkolwiek dodatkowych kosztów tej usługi, jak np. koszty podstawienia i odbioru pojazdu, kaucja. Zgodnie z informacją, ubezpieczyciel zobowiązał się dostarczyć pojazd zastępczy najpóźniej dnia następnego po zgłoszeniu takiej informacji na infolinii pod wskazanym numerem telefonu i we wskazanych godzinach. Ubezpieczyciel informował również o tym, że skorzystanie z najmu pojazdu z poza sieci jego wypożyczalni będzie wiązać się z koniecznością weryfikacji stawki oraz długości okresu najmu. W wiadomości tej ubezpieczyciel przedstawił ceny stawek dla poszczególnych segmentów pojazdów zastępczych wskazując przy tym że wynajmowane pojazdy dostępne są we wszystkich klasach. /wydruk wiadomości mailowej k. 70/
W zakresie wynajmu pojazdów zastępczych pozwaneTowarzystwo (...)współpracuje m. in zespółką (...) S.A.z siedzibą wW..
/umowa o współpracy k. 114 – 120/
11 marca 2020 rokuS. K. (1)zleciła bezgotówkową naprawę uszkodzonego pojazdu markiS. (...)nr rej. (...)firmie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąspółce komandytowej wŁ.i upoważnił tę firmę do rozliczenia szkody pojazdu z ubezpieczycielem oraz do odbioru odszkodowania z tytułu likwidowanej szkody należnego od ubezpieczyciela. Zlecenie podpisała jako(...)./umowa zlecenia naprawy pojazdu k. 31/
Tego samego dniaS. K. (1)zawarła z(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąspółką komandytową wŁ.umowę najmu pojazdu zastępczego markiS. (...)onr rejestracyjnym (...), ze stawką dobową za najem pojazdu w wysokości 190 złotych netto (233,70 złotych brutto). Zgodnie z kosztorysem najmu pojazdu zastępczego koszt najmu przy wskazanej stawce dobowej w okresie 9 dni najmu miał wynieść 2103,30 złotych brutto.
W umowę jako stronę wskazanoA. K.(wskazano jej dane osobowe), po umową został złożony przezS. K. (1)podpis(...).
JednocześnieS. K. (1)udzieliłaSpółce (...)pełnomocnictwa do reprezentowania jej we wszystkich sprawach związanych z najmem pojazdu zastępczego w związku ze szkoda w pojeździe markiS. (...), w szczególności do prowadzenia wszelkiej korespondencji z zakładem ubezpieczeń i wypożyczalniami samochodowymi współpracującymi z nim oraz pozyskiwania wszelkich informacji dotyczących warunków najmu pojazdu zastępczego organizowanego przez ubezpieczyciela. Pełnomocnictwo podpisała jako(...).
S. K. (1)wypełniła również formularz „pytania odnośnie warunków najmu pojazdu zastępczego organizowanego przez zakład ubezpieczeń”, pod którym złożyła podpis(...). Złożyła również oświadczenie co do braku możliwości zstąpienia uszkodzonego samochodu innym, pod którym złożyła podpis(...).
/pełnomocnictwo k. 8, formularz pytań k. 9-10,
umowa najmu pojazdu zastępczego k. 11, kosztorys k. 12,
załącznik do umowy najmu k. 13, oświadczenie k. 14/
W wiadomości mailowej z 11 marca 2020 roku powodowaSpółka (...)wezwała pozwaneTowarzystwo (...)do przedstawienia szczegółowych informacji odnośnie warunków najmu pojazdu zastępczego i odpowiedzi na wskazane w wiadomości pytania.
/wydruk korespondencji mailowej k. 22, załącznik k. 9,
zeznania świadkaM. N.k. 132 i 142 [00:24:16-00:33:22]/
W dniu 11 marca 2020 rokuS. K. (1)zawarła z(...) Sp. z o.o.Sp. k. z siedzibą wŁ.umowę o przelew wierzytelności z polisy OC sprawcy, na mocy której przelała na rzecz Spółki wierzytelność wobec Pozwanego w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego. W umowę jako stronę wskazanoA. K.(wskazano jej dane osobowe), po umową został złożony przezS. K. (1)podpis(...).
8 lipca 2020 roku(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowa wŁ.zawarła z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.umowę o powierniczy przelew wierzytelności w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego.
/umowa o przelew wierzytelności k 15,
umowa o powierniczy przelew wierzytelności k. 16 – 17/
S. K. (1)nie miała żadnych preferencji co do rodzaju pojazdu zastępczego. Zależało jej na tym by samochód otrzymać od ręki, gdyż mieszkała pozaŁ., oraz na tym, żeby w samochodzie można było zamontować bez problemów dwa foteliki dla dzieci.S. K. (1)użytkowała pojazd zastępczy do celów codziennych.S. K. (2)użytkowała pojazd mając pewność, że nie będzie pokrywać opłat z tego tytułu, i że zostaną one pokryte przez ubezpieczyciela.
/zeznania świadkaS. K. (1)k. 131v-132 i 142 [00:07:13-00:23:32]/
Okres najmu pojazdu zastępczego markiS. (...)wynosił 9 dni i trwał od 11 marca do 19 marca 2020 roku.
20 kwietnia 2020 roku(...) Sp. z o.o.Sp. k. wystawiła na rzecz poszkodowanejA. K.fakturę VAT nr (...)za najem pojazdu zastępczego markiS. (...)nr rej. (...)na kwotę 2103,30 złotych. Uwzględniono stawkę dobową za najem pojazdu w wysokosći 233,70 zł brutto, za okres 9 dni najmu, z terminem płatności oznaczonym na dzień 27 kwietnia 2020 roku.
/umowa najmu k. 11, protokół zdania pojazdu zastępczego k. 30,
faktura VAT k. 18/
Cykl naprawczy samochodów w powodowej Spółce nadzorujeM. N., a jego doradcy podpisują dokumenty z klientami. Z pozwanymTowarzystwem (...)kontaktuje się głównie za pośrednictwem wiadomości mailowych. Powodowa Spółka oferuje samochód zastępczy w całym okresie naprawy pojazdu. Umowy o najem pojazdów zawierając szczegółowe informacje o najmie. Powodowa Spółka nie pobiera dodatkowych opłat za najem jak np. za sprzątanie pojazdu, czy mycie pojazdu po jego zwrocie.
/ zeznania świadkaM. N.k. 132 i 142 [00:24:16-00:33:22]/
W korespondencji mailowej z dnia 9 lipca 2020 roku(...) Sp. z o.o.wezwała pozwaneTowarzystwo (...)do zapłaty kwoty 2103,30 złotych tytułem odszkodowania obejmującego zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego w nieprzekraczalnym terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma.
/wydruk korespondencji malowej k. 20, wezwanie do zapłaty k. 19/
Decyzją z dnia 21 lipca 2020 roku pozwaneTowarzystwo (...)przyznało na rzecz powodowej Spółki odszkodowanie z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego w wysokości 763,83 złotych./decyzja k. 71/
9 kwietnia 2021 roku, w konsekwencji połączenia(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.(spółka przejmująca) z(...) Spółką Akcyjnąz siedzibą wŁ.(spółka przejmowana) przez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą, za akcje, które spółka przejmująca wyda akcjonariuszom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie), w trybieart. 492 § 1 pkt 1 kodeksu spółek handlowych, doszło do zmiany w KRS Pozwanej. Aktualnie Pozwany działa podfirmą (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW../okoliczności bezsporne, znane Sądowi z urzędu/
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie powodowa Spółka swoje roszczenie wobec pozwanegoTowarzystwa (...)wywodziła z umowy o przelew wierzytelności z polisy OC sprawcy zdarzenia, na podstawie której poszkodowaniaA. K.miała przenieść przysługującą jej wierzytelność z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego na(...) Sp. z o.o.Sp. k., a która to spółka następnie w drodze umowy o powierniczy przelew wierzytelności miała przenieść wskazaną wierzytelność na rzecz Powoda.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny żądania Powódki należało jednakże zbadać jej legitymację procesową do wystąpienia z powództwem w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż badanie legitymacji procesowej stron procesu, która stanowi przesłankę materialnoprawną, jest obowiązkiem sądu, który do kwestii tej odnosi się przed merytoryczną oceną sprawy.
O istnieniu, czy też braku legitymacji procesowej, decyduje prawo materialne związane z konkretną sytuacją będącą przedmiotem sporu między stronami. Strona ma legitymację procesową wówczas, gdy na podstawie przepisów prawa materialnego jest uprawniona do występowania w określonym procesie cywilnym w charakterze powoda lub pozwanego, to jest, gdy z wiążącego strony procesu stosunku prawnego wynika zarówno uprawnienie powoda do zgłoszenia konkretnego żądania, jak również obowiązek pozwanego do jego spełnienia. Legitymacja procesowa stanowi przesłankę materialnoprawną, Sąd dokonuje oceny jej istnienia w chwili orzekania, co do istoty sprawy (wyrokowania). Brak legitymacji procesowej zarówno czynnej, jak i biernej prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo. Istnienie legitymacji procesowej bada zatem z urzędu sąd, orzekając co do istoty sprawy, niezależnie od podniesienia w tej mierze przez drugą stronę zarzutów.
Stosownie do treściart. 509 § 1 k.c.wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W wyniku umowy przelewu wierzytelności przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki łączył go z dłużnikiem.
Przenosząc powyższe rozważania, natury ogólnej, na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zwrócić uwagę na następujące kwestie. Bezspornie sprawca szkody w pojeździeA. K., powstałej w dniu 9 marca 2020 roku, posiadał obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w(...) S.A.wW.(obecnie(...) SA). Oznacza to, że co do zasadyA. K.mogłaby przysługiwać wierzytelność z tytułu odszkodowania za poniesione koszty najmu samochodu zastępczego wobec pozwanegoTowarzystwa (...). Materialnoprawną podstawę tej odpowiedzialności stanowiart. 822 § 1 k.c.w zw. zart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. Dz.U. z 2016 r. poz. 2060 t.j.). Jednak w realiach niniejszej sprawy Powódka nie uwodniła, aby poszkodowanej takie roszczenie rzeczywiście przysługiwało i, abyA. K.– właścicielka uszkodzonego pojazdu markiS. (...)- skutecznie przeniosła na rzecz poprzednika prawnego powoda– (...) Sp. z o.o.Sp. k. wŁ.wierzytelność z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego markiS. (...). Przeciwnie, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, żeA. K.nie zajmowała się żadnymi sprawami dotyczącymi organizacji naprawy przedmiotowego pojazdu po zdarzeniu z dnia 9 marca 2020 roku, nie zawierała umowy najmu samochodu zastępczego, a tym bardziej nie zawierała umowy przelewu wierzytelności, na którą powoływała się Powódka. Poza wszelką wątpliwością wszystkie dokumenty, w tym umowę przelewu wierzytelności podpisałaS. K. (1)– córkaA. K., która faktycznie samochód użytkowała. Fakt oddania samochodu do używania nie ma znaczenia dla ustalenia, kto jest poszkodowanym.
ToA. K.przysługuje prawo własności samochodu i to ona była poszkodowana w sytuacji jego uszkodzenia na skutek kolizji. To równieżA. K.mogło ewentualnie przysługiwać uprawnienie do korzystania z samochodu zastępczego i roszczenie do ubezpieczyciela o zwrot kosztów najmu samochodu zastępczego. Tymczasem umowę najmu samochodu zastępczego i umowę przelewu wierzytelności z tego tytułu zawarłaS. K. (1), której powyższe uprawnienia nie służyły.
Niewiarygodne są zeznania świadkaS. K. (1)co do tego, że dysponowała upoważnieniem do zgłoszenia przedmiotowej szkody udzielonym jej przez matkęA. K.. Strona powodowa, zobowiązana na rozprawie 3 listopada 2021 roku, do złożenia upoważnienia udzielonego przezA. K.jej córceS. K. (1), nigdy takiego dokumentu nie złożyła. Wszystkie przedłożone przez Powódkę dokumenty zostały sporządzone tak, jakby stroną umów byłaA. K.i ona bezpośrednio dokonywała czynności polegających m.in. na zleceniu naprawy samochodu, udzieleniu pełnomocnictwaSpółce (...). W żadnym dokumencie nie zaznaczono, że w imieniuA. K.działa pełnomocnik. Pod dokumentami zostały złożone podpisy(...), nie ma nawet zaznaczenia typu „z upoważnienia”. W tych okolicznościach zeznania świadka, że miała jakieś upoważnienie nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Co więcej, o tym kto faktycznie podpisał dokumenty, w tym umowę przelewu, nie wiedziała Powódka. Powódka bowiem w pozwie powoływała się na fakt zawarcia umowy przelewu z poszkodowanąA. K.i to o jej przesłuchanie wnosiła. Okoliczność, że dokumenty podpisała inna osoba została ujawniona na skutek zeznańA. K., a pełnomocnik strony powodowej dopiero po jej przesłuchaniu wniósł o przesłuchanie w charakterze świadkaS. K. (3). ZeznaniaS. K. (1)zostały złożone już po tym, jak okazało się, że fakty podawane w pozwie nie odpowiadają rzeczywistości i stanowią próbę wyjaśnienia, dlaczego inna osoba dokonywała czynności podając się za poszkodowaną.
Upoważnienie, o którym zeznawała świadek nie zostało przedłożone Sądowi i nie zostało udowodnione, by zostało udzielone. Jednak gdyby takowe Powódka przedstawiła, to dalszą kwestią byłaby ocena, do czego poszkodowana umocowała córkę i czy było to umocowanie do dysponowania wierzytelnością z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego.
Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, brak wierzytelności czyni umowę o przelew wierzytelności nieskuteczną prawnie (wyrok SN z 3.04.2003 r., V CKN 1630/00, LEX nr 80251; wyrok SA w Łodzi z 22.01.2013 r.,(...), LEX nr 1280443). Zgodnie z zasadąnemo plus iuris in alium transferre potest, quam ipse habet, cedent nie może skutecznie przenieść na cesjonariusza wierzytelności, która mu nie przysługuje. Cesjonariusza nie chroni dobra wiara co do okoliczności istnienia wierzytelności. Inaczej niż przy nabyciu własności rzeczy, przepisy normujące cesję nie przewidują możliwości nabycia wierzytelności od nieuprawnionego. Jeżeli cedentowi wierzytelność nie przysługuje, do jej przeniesienia nie dojdzie. Cesjonariusz nie nabędzie na skutek przelewu uprawnień w większym zakresie, niż przysługiwały dotąd cedentowi.
Reasumując: Powódka nie jest uprawniona do dochodzenia przed sądem odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego po uszkodzeniu samochoduA. K.wskutek kolizji drogowej z 9 marca 2020 roku.
Z powyższych względów, powództwo podlegało oddaleniu. Stwierdzenie braku legitymacji czynnej Powódki czyni zbędnym czynienie ustaleń i rozważań co do wysokości dochodzonego roszczenia.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik procesu. Powódka przegrała sprawę w całości, dlatego zobowiązana jest do zwrotu Pozwanemu poniesionych przez niego kosztów procesu. Pozwany poniósł koszt wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 270 złotych, ustalony w oparciu o treść § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. ( tj. z dnia 3 stycznia 2018 roku Dz. U. z 2018 r. , poz. 265) i taką też kwotę Sąd w punkcie 2 sentencji wyroku zasądził od Powódki na rzecz Pozwanego.