Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 361/17
Data wyroku: 2021-09-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt I Ns 361/17

UZASADNIENIE
WnioskodawcaK. K. (1)wnosiła o dokonanie podziału majątku wspólnego przez przyznanie na rzecz uczestnika postępowaniaA. K.wszystkich składników majątku wspólnego na jego rzecz ze spłatą na rzecz wnioskodawczyni w wysokości odpowiadającej wartości jej udziału w majątku wspólnym. Wnosiła ponadto o uwzględnienie poniesionych przez oboje małżonków nakładów z majątku wspólnego na nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...), której uczestnik postępowaniaA. K.był współwłaścicielem w 1/8 części. Wnioskodawczyni wnosiła ponadto o zasądzenie na jej rzecz od uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uczestnik postępowaniaA. K.co do zasady przyłączył się do wniosku, kwestionując jednakże skład i wartość majątku wspólnego, jak również zakres nakładów poniesionych na wskazaną powyżej nieruchomość. Wnosił ponadto o zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. Sad wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestniczek postępowaniaJ. K. (1),I. D.orazA. S., pozostałe współwłaścicielki nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...).
Uczestniczki postępowaniaJ. K. (1),I. D.orazA. S.przyłączyły się do stanowiska uczestnika postępowaniaA. K..
Uczestnik postępowaniaA. K.zmarł dnia 28 lipca 2017 r.
Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia ( akt notarialny rep. A nr(...)sporządzony przez notariuszaB. B.prowadzącą Kancelarię Notarialną wC.) spadek poA. K.nabyły dzieciM. K.iJ. K. (2)po ½ części.
Postanowieniem z dnia 16 października 2017 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowaniaJ. K. (2)orazM. K..
Małoletnia uczestniczka postępowaniaJ. K. (2)reprezentowana była w sprawie przez kuratora adw.J. F..
WnioskodawczyniK. K. (1)zmodyfikowała swoje stanowisko, wnosząc o przyznanie wszystkich składników majątku wspólnego na rzecz uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2)na zasadach współwłasności w udziałach po ½ części bez spłaty na jej rzecz.
Uczestnicy postępowaniaM. K.iJ. K. (2)przyłączyli się do stanowiska wnioskodawczyni w zakresie podziału majątku wspólnegoK. K. (1)iA. K..
Uczestnicy postępowaniaM. K.iJ. K. (2)wnieśli ponadto o dokonanie zniesienia współwłasności nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...), stanowiącej przedmiot współwłasnościJ. K. (1)w 5/8 części,A. S.iI. D.po 1/8 części orazM. K.iJ. K. (2)po 1/16 części, wnosząc o przyznanie na ich rzecz spłaty odpowiadającej wartości ich udziałów w nieruchomości.
Uczestniczka postępowaniaJ. K. (1)przyłączyła się do wniosku, wnosząc o przyznanie własności przedmiotowej nieruchomości na jej rzecz oraz o rozłożenie spłaty należnej uczestnikom postępowaniaJ. K. (2)iM. K.na 2 raty w wysokości po ½ należnej spłaty płatnych w terminach 14 dni oraz jednego roku od uprawomocnienia się postanowienia.
Uczestniczka postępowaniaA. S.przyłączyła się do stanowiska uczestniczki postępowaniaJ. K. (1). Jednocześnie zrzekła się należnej jej spłaty.
Uczestniczka postępowaniaI. D.przyłączyła się do stanowiska uczestniczki postępowaniaJ. K. (1)w zakresie sposobu zniesienia współwłasności nieruchomości przez przyznanie prawa własności tej nieruchomości na rzecz uczestniczki postępowaniaJ. K. (1).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
K. M.iA. K.zawarli związek małżeński w dniu 5 lutego 1999 r. Przed zawarciem związku małżeński nie zawierali umów majątkowych ( bezsporne ).
Prawomocnym wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie III RC 70/12 Sąd Rejonowy w Ciechanowie ustanowił rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkamiK. K. (1)iA. K.z dniem 1 października 2011 r. ( bezsporne ).
W skład majątku wspólnegoK. K. (1)iA. K.wchodzą:

1
kwota uzyskana ze sprzedaży samochodu osobowego markiF. (...)nr rej. (...)w wysokości 10000,00 zł;

2
samochód osobowy markiM.nr rej. (...)o wartości 20000,00 zł;

3
monitor komputerowymarki S.o wartości 201,00 zł;

4
laptopmarki A.o wartości 200,00 zł;

5
meble ogrodowe drewniane ( stół i cztery krzesła z poduszkami ) o łącznej wartości 873,80 zł;

6
wypoczynek rattanowy ( stolik i trzy fotele ) o łącznej wartości 882,00 zł;

7
regał pięcioczęściowy o wartości 442,00 zł;

8
wypoczynek ( kanapa i fotel w kolorze zielonym ) o łącznej wartości 826,00 zł;

9
dywan o wymiarach 2,5 m x 2,0 m w kolorze zielonobeżowym z wzorem w liście o wartości 105,00 zł;

10
telewizormarki S. (...)cale o wartości 800,00 zł;

11
meble w kolorze niebieskim ( biblioteczka, biurko, szafa narożna, szafka mała ) o łącznej wartości 550,00 zł;

12
łóżko – wersalka wzorzysta w kolarze niebieskim o wartości 50,00 zł;

13
ława dębowa wraz z wypoczynkiem ( kanapa i dwa fotele skórzane ) o łącznej wartości 3000,00 zł;

14
dywan o wymiarach 3,2 m x 2,5 m ze sztucznego jedwabiu o wartości 400,00 zł;

15
lodówka w zabudowie o wartości 100,00 zł;

16
zmywarkamarki S.o wartości 550,00 zł;

17
kuchniamarki A.o wartości 800,00 zł;

18
regał dębowy kuchenny o wartości 3000,00 zł;

19
stół kuchenny i cztery krzesła o łącznej wartości 800,00 zł;

20
kieliszki kryształowe na wysokich nóżkach ( sześć sztuk ) o łącznej wartości 60,00 zł;

21
meble łazienkowe z blatami marmurowymi wraz z umywalką, sedesem i kabiną prysznicową o łącznej wartości 6725,00 zł;

22
meble w przedpokoju ( szafa jednodrzwiowa, komódka, lustro, wieszak z szafką na buty ) o łącznej wartości 1540,00 zł;

23
komputer PC o wartości 610,00 zł;

24
zastawa stołowa na dwanaście osób o wartości 250,00 zł;

25
komplet sztućców w walizce na sześć osób ( 42 sztuki ) o wartości 200,00 zł;

26
żelazko z nawilżaczem o wartości 50,00 zł;

27
walizki podróżne ( trzy sztuki ) o łącznej wartości 450,00 zł;

28
kandelabry – świeczniki ozdobne ( dwie sztuki ) o łącznej wartości 300,00 zł;

29
obraz olej/płótno o wymiarach 92 cm x 73 cm „Słoneczniki w wazonie” ((...)) o wartości 250,00 zł;

30
obraz olej/płótno o wymiarach 65 cm x 80 cm „Chata przy drodze” ( „Chata wiejska” ) o wartości 200,00 zł

31
obraz olej/płótno o wymiarach 61 cm x 50 cm(...)((...)) o wartości 500,00 zł;

32
obraz olej/płótno o wymiarach 41 cm x 31 cm „Pejzaż z drzewami” ((...)) o wartości 100,00 zł;

33
kwota uzyskana ze sprzedaży fortepianumarki R.w wysokości 20000,00 zł;

34
Środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym nr(...)prowadzonym przez(...) Bank (...) S.A.wW.w wysokości 1538,00 zł;

35
Środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym nr(...)prowadzonym przez(...) Bank (...) S.A.wW.w wysokości 5288,08 zł;

36
Środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym nr(...)prowadzonym przez(...) Bank (...) S.A.wW.w wysokości 2997,43 zł;

37
Środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym nr(...)prowadzonym przez(...) Bank (...) S.A.wW.w wysokości 0,02 zł;

38
nakłady z majątku wspólnegoK. K. (1)iA. K.na nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...)w wysokości 133100,00 zł;

tj. składniki majątkowe o łącznej wartości 217738,21 zł. Wszystkie ruchomości znajdują się w posiadaniuK. K. (1),M. K.iJ. K. (2)( umowa sprzedaży k. 27, 102, opinia biegłej sądowej w zakresie wyceny ruchomości inż.A. L. (1)k. 223 – 235, 265 - 270, opinia biegłego sądowego w zakresie dzieł sztuki i antykówA. C.k. 318 - 326, opinia biegłego sądowego w zakresie dzieł sztuki i antykówA. L. (2)k. 343 – 355, 388, informacja banku i historie rachunków k. 34, 78 – 87, 76 – 77, 48 – 64, 65 – 75 ).
K.iA.małż.K.po ślubie zamieszkali w budynku mieszkalnym położonym nadziałce nr (...)położonej wD.gminaO., wchodzącej w skład nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...). Nieruchomość stanowiła wówczas przedmiot współwłasnościJ. K. (1)w 5/8 części orazA. K.,A. S.iI. D.po 1/8 części z tytułu dziedziczenia poS. K.zmarłego dnia 28 września 2000 r., ojcuA. K.,A. S.iI. D., zaś mężaJ. K. (1)( bezsporne ).
K. K. (1)wyprowadziła się ze wspólnie zajmowanego domu wraz z dziećmi dnia 1 października 2011 r. ( bezsporne ).
J. K. (1)zamieszkuje u córkiI. D., na sąsiedniej nieruchomości. Akceptowała, podobnie jak jej córki, wykonane przezK.iA.małż.K.prace remontowe i modernizacyjne na nieruchomości w zakresie budynku gospodarczego, budynku mieszkalnego, ogrodzenia i instalacji CO. Łączna wartość tych nakładów poniesionych przez małż.K.w okresie od dnia 5 lutego 1999 r. do dnia 1 października 2011 r. wynosi 133100,00 zł. Wartość nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...)wynosi obecnie 369400,00 zł, w tym wartość części siedliskowejdziałki nr (...), na której zostały dokonane wskazane nakłady ( opinia biegłego sądowego w zakresie budownictwa i(...)k. 549 – 618, 692 – 705, 731 – 745, opinia biegłego sądowego w zakresie(...)k. 778 – 819 )
K. K. (1)zamieszkuje wspólnie wraz z dziećmi w wynajmowanym domu. Rozpoczęła budowę domu.M. K.jest studentem, zaśJ. K. (2)uczęszcza do szkoły średniej ( bezsporne ).
J. K. (1)zamieszkuje u córkiI. D.. Po uzyskaniu własności nieruchomości, planuje jej sprzedaż i nabycie na swoją rzecz lokalu mieszkalnego. Posiada oszczędności w wysokości około 23000 złotych. Otrzymuje emeryturę w wysokości 2000 złotych netto. Ponadto z tytułu najmu budynku gospodarczego otrzymuje czynsz w wysokości 250 złotych, który oddaje córceI. D.. Ponadto przekazuje jej miesięcznie 400 – 500 złotych na poczet kosztów utrzymania ( bezsporne ).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt sprawy I Ns 616/11, zebranych w sprawie dokumentów, a w szczególności: informacji banku i historii rachunków ( k. 34, 88 – 99, 78 – 87, 76 – 77, 48 – 64, 43 – 47, 38 – 42, 37, 65 – 75 ), umów sprzedaży samochodów ( k. 27, 102 ), opinii biegłej sądowej w zakresie wyceny ruchomości inż.A. L. (1)( k. 223 – 235, 265 – 270 ), opinii biegłego sądowego w zakresie dzieł sztuki i antykówA. C.( k. 318 – 326 ), opinii biegłego sądowego w zakresie dzieł sztuki i antykówA. L. (2)( k. 343 – 355, 388 ), opinii biegłego sądowego w zakresie budownictwa i(...)( k. 549 – 618, 692 – 705, 731 – 745 ), opinii biegłego sądowego w zakresie(...)( k. 778 – 819 ), mając na uwadze okoliczności bezsporne pomiędzy stronami.
Wskazać należy, że skład majątku wspólnegoK. K. (1)iA. K.był bezsporny pomiędzy wnioskodawczyniąK. K. (1)a uczestnikami postępowaniaM. K.iJ. K. (2). Wartość składników majątkowych Sąd ustalił zgodnie z przedstawionymi umowami sprzedaży samochodów, informacją banku i historiami rachunków bankowych istniejących w dniu ustania wspólności majątkowej małżeńskiej małżonkówK.oraz opinii biegłych sądowych w zakresie ruchomości oraz dzieł sztuki i antyków.
Z tych względów Sąd pominął ocenę prawną zeznań świadkówR. B.( k. 115 ),T. M.( k. 115 – 116 ),M. P.( k. 211 – 213 ) co do składu majątku wspólnego małż.K., mając na uwadze, iż ostatecznie okoliczności te były bezsporne pomiędzy stronami.
Wartość nakładów poniesionych przezK.iA.małż.K.na nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziksięgę wieczystą KW (...)w okresie od 5 lutego 1999 r. do dnia 1 października 2011 r. Sąd ustalił na podstawie opinii biegłego sądowego w zakresie budownictwa oraz(...), przy uwzględnieniu wskazań stronA. K.,K. K. (1)iJ. K. (1). Wartość tych nakładów, po uwzględnieniu zarzutów podniesionych przez uczestniczkę postępowaniaJ. K. (1), a przyznanych przez wnioskodawczynięK. K. (1), Sąd ustalił zgodnie z opinią biegłego sądowegoZ. R.na kwotę 133100,00 zł, zaś wartość części siedliskowejdziałki nr (...)na kwotę 301300,00 zł, w tym wartość wskazanych nakładów ( opinia uzupełniająca k. 731 – 745 ).
Natomiast wartość nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziksięgę wieczystą KW (...)Sąd ustalił na kwotę łącznie 369400,00 zł, w tym wartość nakładów ustalona zgodnie z opinią biegłego sądowegoZ. R.w kwocie 133100,00 zł. Wartość nieruchomości Sąd przyjął za opinią biegłego sądowego w zakresie(...), który uwzględnił wartość części siedliskowejdziałki nr (...)oraz wartość nakładów poniesionych przez małż.K.przed dniem 1 października 2011 r. według ustaleń opinii biegłego sądowego w zakresie budownictwa i(...). Opinie obu biegłych nie były przez strony kwestionowane. Dla porządku wskazać jednak należy, że Sąd wnioski opinii biegłego sądowegoJ. J.skorygował pod względem rachunkowym. Jak wskazano powyżej, dla ustalenia wartości nieruchomości, biegły sądowyJ. J., za zgodą stron, przyjął ustalenia opinii biegłego sądowegoZ. R.co do wartości części siedliskowejdziałki nr (...)oraz wartości nakładów poniesionych przez małż.K.przed 1 października 2011 r. Biegły sądowyJ. J.przyjął jednakże wskazania opinii biegłego sądowegoZ. R., w której wartość części siedliskowejdziałki nr (...)ustalono na kwotę 307900,00 zł, zaś wartość nakładów na kwotę 141700,00 zł ( opinia uzupełniająca k. 692 – 705 ). Jak wskazano powyżej, wskazane wartości uległy korekcie po uwzględnieniu zarzutów uczestniczki postępowaniaJ. K. (1)do kwot odpowiednio: 301300,00 zł oraz 133100,00 zł. Łączna wartość nieruchomości obejmuje zatem wartość części siedliskowejdziałki nr (...)tj. 301300,00 zł, w tym wartość nakładów – 133100,00 zł oraz wartośćdziałek nr (...)oraz pozostałej częścidziałki nr (...)tj. 68100,00 zł.
Z tych względów Sąd pominął ocenę opinii biegłego sądowego w zakresie budownictwa oraz(...)( k. 429 – 461, 502 – 509, 528 ), mając na uwadze, że opinia ta była niepełna, gdyż nie uwzględniała wartości nakładów dokonanych na parterze budynku mieszkalnego, a strony ostatecznie w swych stanowiskach uwzględniły wnioski wynikające z opinii biegłego sądowegoZ. R..
Sąd zważył, co następuje:
Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że z dniem 1 października 2011 r. ustała małżeńska wspólność ustawowa pomiędzy wnioskodawczyniąK. K. (1)a uczestnikiem postępowaniaA. K..
Jak wskazano powyżej uczestnik postępowaniaA. K.zmarł dnia 28 lipca 2017 r., zaś spadek po nim nabyły dzieci:M. K.iJ. K. (2)po ½ części.
Należy wskazać, że zgodnie zart. 43 § 1 kpcoboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej nie został wkodeksie rodzinnym i opiekuńczymuregulowany w sposób samodzielny. Stosownie bowiem doart. 46 krow sprawach nie unormowanych w artykułach poprzedzających, do podziału majątku, który był objęty wspólnością ustawową, stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku. Przepis ten nakazuje zatem do podziału majątku wspólnego odpowiednie stosowanie przepisów o dziale spadku tzn. przede wszystkimart. 1035, 1037 – 1046 kc.Przepisy te również nie regulują kwestii działu spadku w sposób wyczerpujący i samodzielny, lecz odsyłają co do kwestii w nich nie uregulowanych do przepisów o zniesienie współwłasności w częściach ułamkowych tzn.art. 210 kci nast.
Zgodnie zatem zart. 1038 § 1 kcw zw. zart. 46 krosądowy podział majątku wspólnego powinien obejmować cały majątek wspólny. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części majątku.
Podobne odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o dziale spadku oraz zniesieniu współwłasności zawierają przepisykodeksu postępowania cywilnego, gdyżart. 567 § 3 kpcnakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o dziale spadku, a więcart. 680 kpci nast., które z kolei – wart. 688 kpc– odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących zniesienia współwłasności, a w szczególnościart. 618 § 2 i 3.
W świetle powyższych uwag uznać należy, że wobec śmierciA. K., przedmiotem podziału majątku wspólnego i działu spadku poA. K., są składniki majątku wspólnegoK. K. (1)iA. K., stanowiące obecnie przedmiot współwłasnościK. K. (1)w ½ części oraz uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2)po ¼ części.
Jednocześnie Sąd – stosownie doart. 682 kpcw zw. zart. 567 § 3 kpcdokonał ustaleń w zakresie obecnej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawczyniK. K. (1)oraz uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2). Jednocześnie Sąd ustalił w pkt I postanowienia skład i wartość majątku wspólnego podlegającego podziałowi (art. 684 kpcw zw. zart. 567 § 3 kpc).
Z tych względów Sąd ustalił wartość majątku wspólnego na łączną kwotę 217738,31 zł, zaś wartość udziałów przysługujących, co do zasady, wnioskodawczyniK. K. (1)na kwotę 108869,15 zł, zaś uczestnikom postępowaniaM. K.iJ. K. (2)na kwoty po 54434,58 zł.
Sąd dokonał podziału majątku wspólnego oraz działu spadku poA. K.przy uwzględnieniu wniosków zainteresowanych stron, w szczególności co do przyznania składników majątkowych na rzecz uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2)na zasadach współwłasności po ½ części bez spłaty na rzecz wnioskodawczyniK. K. (1). Sąd miał na uwadze treśćart. 623 kpc, zgodnie z którym sąd uwzględnia wszelkie okoliczności zgodnie z interesem społeczno – gospodarczym. Różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne.
Zauważyć należy, że strony zgodnie ustaliły skład i wartość majątku podlegającego podziałowi. Sąd dokonał zatem podziału przy uwzględnieniu stanowiska stron, za wyjątkiem samochodu osobowego markiM.nr rej. (...)nabytego przez ustaniem małżeńskiej wspólności ustawowej małżonkówK.do majątku wspólnego, ale do korzystania dlaK. K. (1). W pozostałym zakresie Sąd dokonał podziału zgodnie z wnioskami wnioskodawczyni oraz uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2), odstępując od obciążenia ich dopłatami na rzecz wnioskodawczyniK. K. (1). Zgodnie bowiem zart. 1044 kcw zw. zart. 46 kro, na żądanie dwóch lub więcej spadkobierców, sąd może wydzielić im schedy spadkowe w całości lub w części w taki sposób, że przyzna im pewien przedmiot lub pewne przedmioty należące do spadku jako współwłasność w określonych częściach ułamkowych.
Odnosząc się do kwestii nakładów opisanych w ppkt 38 pkt I postanowienia, wskazać należy, że zgodnie zart. 45 § 1 krokażdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Stosownie zaś do § 3 cyt. artykułu, przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.
Wskazać należy, że – co do zasady – rozliczenia z tytułu wydatków i nakładów na cudzą rzecz lub rzecz stanowiąca przedmiot współwłasności uregulowane są w przepisachkodeksu cywilnego( ar. 226 – 227,art. 231, art. 753 § 2, art. 754, art. 405). Przepisart. 45 krostanowi w stosunku do tych uregulowańlex specialisi wyłącza możliwość ich zastosowania. Jednakże roszczenie o zwrot nakładów dokonanych przez małżonków na nieruchomości należącej do osoby trzeciej jest prawem majątkowym, i jeśli powstało w czasie trwania wspólności ustawowej, wchodzi w skład majątku wspólnego, zgodnie zart. 31 krooraz32 kro( w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 stycznia 2005 r.; obecnieart. 33 kro). Brak jest zatem przeszkód prawnych, aby tego rodzaju roszczenie nie zostało objęte postępowaniem o podział majątku wspólnego. W uchwale z dnia 3 kwietnia 1970 r. w sprawie III CZP 18/70 Sąd Najwyższy wskazał, że wierzytelność z tytułu nakładów dokonanych przez małżonków na rzecz należącą do osoby trzeciej jest objęta, jak składnik majątku wspólnego, postępowaniem o podział tego majątku. W uzupełnieniu tego stanowiska, w uchwale z dnia 19 grudnia 1973 r. w sprawie III CZP 65/73 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jeżeli w skład majątku wspólnego wchodzi wierzytelność z tytułu nakładów dokonanych przez małżonków na nieruchomości należącej do osoby trzeciej, a żaden z małżonków nie wyraża zgody na przyznanie mu tej wierzytelności w całości, sąd dokonuje podziału majątku w ten sposób, że każdemu z małżonków przyznaje ułamkową część wierzytelności, bez oznaczania jej wartości.
Wskazać należy, że z uwagi na śmierćA. K.w toku postępowania, zmianie uległ również przedmiot postępowania wobec na rozszerzenie wniosku przez uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2)o wniosek co do zniesienia współwłasności nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziksięgę wieczystą KW (...)oraz rozliczenie nakładów poniesionych przezA.iK.małż.K.na nieruchomość w okresie 5 lutego 1999 r. – 1 października 2011 r., które zostały przyznane na ich rzecz w pkt II postanowienia.
Bezspornym jest, że nieruchomość wskazana powyżej, stanowi obecnie własnośćJ. K. (1)w 5/8 części,I. D.iA. S.po 1/8 części orazM. K.iJ. K. (2)po 1/16 części.
Jak wskazano powyżej, strony były w zasadzie zgodne co do sposobu zniesienia współwłasności nieruchomości przez przyznanie jej na własność uczestniczki postępowaniaJ. K. (1)ze spłatą na rzecz pozostałych uczestników postępowania. Uczestniczka postępowaniaA. S.zrzekła się należnej jej spłaty. Natomiast spór pomiędzy uczestniczką postępowaniaJ. K. (1)a uczestnikami postępowaniaM. K.iJ. K. (2)dotyczył terminu dokonania należnej im spłaty.
Kwestią sporną była również wysokość należnych spłat przy uwzględnieniu, że jednocześnie uczestnicy postępowaniaM. K.iJ. K. (2)zgłosili roszczenie z tytułu rozliczenia nakładów poniesionych z majątku wspólnegoK. K. (1)iA. K.na przedmiotową nieruchomość w okresie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, a przyznanych na ich rzecz w toku niniejszego postępowania w ramach podziału majątku wspólnego i działu spadku poA. K..
Jak wskazano powyżej, wartość nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie prowadziksięgę wieczystą KW (...)wynosi 369400,00 zł, w tym wartość części siedliskowejdziałki nr (...)– 301300,00 zł, na którąK.iA.małż.K.ponieśli nakłady w łącznej wysokości 133100,00 zł. Wartość zatem nieruchomości bez wartości wskazanych nakładów, a zatem według stanu na dzień 5 lutego 1999 r. wynosi 236300,00 zł, w tym wartość części siedliskowejdziałki nr (...)– 168200,00 zł ((...),00 –(...),00 ) oraz wartość pozostałej części nieruchomości – 68100,00 zł. Okoliczność ta ma, zdaniem Sądu, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy co do wysokości należnych współwłaścicielom spłat w kontekście zgłoszonego roszczenia z tytułu nakładów. Dokonanie bowiem ustalenia wysokości spłat według aktualnej wartości nieruchomości tj. od wartości 369400,00 zł oraz jednoczesne rozliczenie nakładów poniesionych na nieruchomość przez poprzedników prawnych uczestników postepowaniaM. K.iJ. K. (2)prowadziłoby do sytuacji, że otrzymaliby oni zwrot wartości tych nakładów dwukrotnie: raz jako zwrot części nakładów w wysokości odpowiadającej udziałom pozostałych współwłaścicieli, zaś drugi raz w wysokości przysługującej im spłaty od wartości ich udziału w nieruchomości.
Z tych względów Sąd dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości zgodnie z wnioskiem wszystkich uczestników postępowania przez przyznanie jej na rzecz uczestniczki postępowaniaJ. K. (1), zaś wysokość należnych spłat na rzecz pozostałych uczestników postępowania Sąd obliczył stosownie do wartości nieruchomości według stanu na dzień 5 lutego 1999 r., a zatem przed dokonaniem nakładów przez małż.K.na część siedliskowądziałki nr (...)tj. od kwoty 236300,00 zł. Wartość zatem należnych uczestniczkom postępowaniaA. S.iI. D.spłat ustalonych od wartości nieruchomości według stanu na dzień 5 lutego 1999 r. wynosi po 29537,50 zł ((...),00 x 1/8 ), zaś uczestnikom postępowaniaM. K.iJ. K. (2)po 14768,75 zł ((...),00 x 1/16 ). Wskazać należy z uzupełnieniu, że uczestniczka postępowaniaA. S.zrzekła się należnej jej spłaty. Termin płatności należności na rzecz uczestniczki postępowaniaI. D.Sąd ustalił na okres sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia, zaś na rzecz uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2)na jeden miesiąc od uprawomocnienia się postanowienia, mając na uwadze, że uczestniczka postępowaniaJ. K. (1)deklarowała dokonanie części spłaty w szybkim terminie z uwagi na posiadane oszczędności na ten cel, zastrzegając na wypadek uchybienia terminów płatności rygor odsetek ustawowych za opóźnienie. Zgodnie bowiem zart. 212 § 3 kpc, jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu.
Dodatkowo Sąd dokonał rozliczenia poniesionych przez poprzedników prawnych uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2)w okresie 5 lutego 1999 r. – 1 października 2011 r. nakładów na nieruchomość, stanowiącą przedmiot zniesienia współwłasności w wysokości 133100,00 zł. Zwrot tych nakładów powinien nastąpić stosownie do wysokości udziałów w nieruchomości podlegającej podziałowi, a zatem – co do zasady – od uczestniczki postępowaniaJ. K. (1)w wysokości 5/8 części, zaś uczestniczek postępowaniaA. S.iI. D.w wysokości po 1/8 części. Z uwagi na fakt, żeA. S.zrzekła się należnej jej spłaty od uczestniczki postępowaniaJ. K. (1), obciążającą ją – co do zasady – kwotą zwrotu części nakładów obciążył uczestniczkę postępowaniaJ. K. (1), ustalając tym samym, że zobowiązana jest do zwrotu łącznie 6/8 wartości nakładów na rzecz uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2)po ½ części na ich rzecz. Łącznie zatem uczestniczka postępowaniaJ. K. (1)zobowiązana jest do zwrotu nakładów w kwocie 99825,00 zł ((...),00 x 6/8 ), a zatem na rzecz uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2)po 49912,50 zł, zaś uczestniczka postępowaniaI. D.odpowiednio po 8318,75 zł ((...),00 x 1/8 ).
Termin zapłaty należności z tytułu rozliczenia nakładów na rzecz uczestników postępowaniaM. K.iJ. K. (2)Sąd ustalił na sześć miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności. Sąd miał na uwadze, iż tak ustalony termin płatności nie wpłynie na utratę mocy nabywczej pieniądza, pozwoli natomiast zobowiązanym do zapłaty uczestniczkom postępowaniaJ. K. (1)iI. D.na zgromadzenie stosownych środków finansowych na wykonanie zobowiązania, w tym rozważenie sprzedaży nieruchomości bądź zawarcia umowy kredytowej na ten cel.
Odnosząc się do kwestii zgłoszonego przez uczestniczkę postępowaniaJ. K. (1)zarzutu przedawnienia w zakresie rozliczenia tych nakładów, wskazać należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Roszczenie z tego tytułu zostało sformułowane w toku sprawy o podział majątku wspólnego przez wnioskodawczynięK. K. (1); zakres nakładów został przyznany przez uczestnika postępowaniaA. K., będącego współwłaścicielem nieruchomości w 1/8 części, i zamieszkującego na tejże nieruchomości.J. K. (1)była już wówczas uczestnikiem postępowania. Po jego śmierci roszczenie zostało podtrzymane przez jego następców prawnych w toku sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości w trybieart. 618 kpc.
O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie doart. 520 § 1 kpc, obciążając nimi strony w stosunku równym w zakresie zwrotu części kosztów poniesionych tymczasowo z sum budżetowych, w pozostałym zakresie pozostawiając strony przy poniesionych kosztach postępowania. Sąd zasądził zatem od wnioskodawczyni oraz solidarnie uczestniczek postępowaniaI. D.iJ. K. (1)po 5185,87 zł tytułem zwrotu kosztów opinii biegłych sądowychZ. R.iJ. J., koszty pozostałych opinii przejmując na rachunek Skarbu Państwa.
Sąd, stosownie doart. 84 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nakazał zwrócić solidarnie uczestnik postępowaniaM. K.iJ. K. (2)niewykorzystaną część zaliczki uiszczonej przezA. K.( pkt XVIII postanowienia ).
Jednocześnie Sąd przyznał adw.J. F.wynagrodzenie za pełnienie obowiązków kuratora małoletniej uczestniczki postępowaniaJ. K. (2)w wysokości 5400,00 zł wraz z podatkiem VAT; koszty tego wynagrodzenia Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa. Wysokość wynagrodzenia Sąd ustalił stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, przy uwzględnieniu wartości udziału przysługującego małoletniej uczestniczce postępowaniaJ. K. (2)w przedmiocie postępowania.