Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2366/21
Data wyroku: 2022-05-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Anna Przybylska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art.174, 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 2366/21

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia26.08. 2021 rZakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłT. G.prawa do emerytury z uwagi na to, że po dniu 1.01.1999 r nie podlegał ubezpieczeniom emerytalno – rentowym, nadto nie został udowodniony okres podlegania ubezpieczeniom – 1.09.1972 – 15.07.1980 r.
/decyzja – k. 60 akt ZUS/
T. G.wniósł odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że wykazywał sporne zatrudnienie zeznaniami świadków, natomiast nie dysponuje dokumentami z tamtego okresu.
/pismo – k. 3/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, argumentując, jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie – k. 5/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaT. G.urodził się w dniu (...)
/bezsporne/
Od 1.09.1972 r podjął naukę w szkole zawodowej przyzakładowej, gdzie odbywał praktyki trzy razy w tygodniu i dwa dni się uczył.
/zeznania wn - cy e - prot. 14.01.2022 00:01:33 w zw. z e- prot. z dnia 20.04.22 00:01:58/
W dniu 14.06.1975 r ukończył(...) Szkołę Zawodowądla pracujących(...)Zakładów (...).
/kserokopia świadectwa – k. 19 akt ZUS/
W okresie 26.10.1977 – 15.10.1979 r odbywał zasadniczą służbę wojskową.
/kserokopia książeczki – k. 22 -23 akt ZUS/
W dniu 14.11.1979 r została zawarta umowa o pracę po odbyciu służby wojskowej z zachowaniem ciągłości od 1.09.1972 r pomiędzyR.wS.a wnioskodawcą na stanowisku ślusarz, w pełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawca został zobowiązany do zgłoszenia się do pracy w dniu 14.11.1979 roku.
/umowa – k. 27 akt ZUS/
Od 1. 08.1981 r podlegał ubezpieczeniu w KRUS
/okoliczność bezsporna/
W 2015 r wnioskodawca wypełnił kwestionariusz w KRUS dotyczący okresów ubezpieczenia, w którym podał, że okres 16.10.1979 – 31.07.1981 to brak ubezpieczenia.
/kwestionariusz –k. 2 akt KRUS/
W dniu 30.12.2020 r zostało wystawione zaświadczenie przezZespół Szkół nr (...)wS., z którego wynika że wnioskodawca w okresie 1.09.1972 – 14.06.1975 był zatrudniony na stanowisku ucznia nauki zawodu.
/pismo – k. 25 akt ZUS/
W dniu 14.04.2021 r wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę.
/wniosek – k. 1 akt ZUS/
W informacji o okresach składkowych i nieskładkowych wnioskodawca wskazał jako okres składkowy 1.09.1972 – lipiec 1980 (1.09.1972 – 14.06.1975 – praca jako uczeń szkoły zasadniczej dla pracujących, 14.06.1975 - 26.10.1977 –praca wzakładzie (...), 26.10.1977 – 15.10.1979 – zasadnicza służba wojskowa, 15.10.1979 – 15.07.1980 – praca wzakładzie (...))
/informacja – k. 9 akt ZUS/
Wnioskodawca pobiera rentę rolniczą z zaliczonym okresem odbywania czynnej służby wojskowej. Decyzją z dnia 13.01.2021 r ma ustalone prawo do emerytury rolniczej od 3.01.2021 r – świadczenie zawieszone.
/pismo – k. 42 akt ZUS/

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny materiału dowodowego i zważył, co następuje

:
W świetle zebranego materiału dowodowego odwołanie wnioskodawcy jest niezasadne.
Zgodnie zart. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniemart. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Zgodnie z art. 25 ustawy emerytalnej podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego wart. 173-175oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa wart. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniemust. 1a i 1b oraz art. 185.
Zgodnie z art. 26 ustawy emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183.
Zgodnie z art. 173 ustawy dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat.
Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy.
Pierwszej waloryzacji kapitału początkowego dokonuje się od dnia 1 czerwca 2000 r. przez pomnożenie tego kapitału wskaźnikiem wzrostu przeciętnego wynagrodzenia z 1999 r., pomniejszonego o naliczone i potrącone od ubezpieczonego składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia za 1998 r.
Drugiej waloryzacji przeprowadzanej od dnia 1 czerwca 2001 r. dokonuje się na zasadach określonych w art. 25 ust. 3-5, 9 i 10 oraz w art. 25a.
Trzeciej waloryzacji przeprowadzanej od dnia 1 czerwca 2002 r. oraz kolejnych dokonuje się na zasadach określonych w art. 25 ust. 3-8 i 10 oraz w art. 25a. Kapitał początkowy ewidencjonowany jest na koncie ubezpieczonego.
W wyniku przeprowadzonej waloryzacji kapitał początkowy nie może ulec obniżeniu.
Zgodnie art. 174 kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.
Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6;
2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.
Przy ustalaniu kapitału początkowego do okresów, o których mowa w art. 7 pkt 5 stosuje się art. 53 ust. 1 pkt 2.
Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 r.
Przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24% tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 r.
Staż ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 8, określa się w pełnych latach, z tym że jeżeli ubezpieczony ma więcej niż 6 miesięcy tego stażu ponad pełne lata, staż ten zaokrągla się w górę.
Staż ubezpieczeniowy i wymagany staż, o których mowa w ust. 8, określa się w dniach, jeżeli jest to dla ubezpieczonego korzystniejsze.
Zgodnie z art. 175 ustawy ubezpieczeni oraz płatnicy składek zobowiązani są do przekazywania Zakładowi, w terminie i trybie ustalonym przez organ rentowy, dokumentacji umożliwiającej ustalenie kapitału początkowego nie później niż do dnia 31 grudnia 2006 r. Przepisy art. 115 ust. 1-3, art. 116 ust. 5, art. 117, 121, 122 ust. 1,art. 1239 , 124 i 125 stosuje się odpowiednio.
Płatnicy składek są zobowiązani do skompletowania dokumentacji umożliwiającej ustalenie kapitału początkowego dla ubezpieczonych, za których przekazują do Zakładu imienne raporty miesięczne, a następnie przekazania tej dokumentacji na żądanie organu rentowego i w terminie wyznaczonym przez ten organ.
Dla osób, które nie pozostają w ubezpieczeniu, kapitał początkowy ustala się na ich udokumentowany wniosek.
Ustalenie kapitału początkowego następuje w formie decyzji organu rentowego. Organ rentowy wydaje decyzję w sprawie kapitału początkowego w terminie do dnia 31 grudnia 2006 r. Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach.
Zgodnie z treściąart. 6 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychza okresy składkowe uważa się okresy ubezpieczenia oraz czynnej służby wojskowej. Zgodnie zust. 2tego przepisupkt. 1okresem składkowym jest także zatrudnienie po ukończeniu 15 lat życia na obszarze Państwa Polskiego - w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową,
Przedmiotem żądania wnioskodawcy w niniejszej sprawie było doliczenie do stażu pracowniczego okresu zatrudnienia wzakładach (...), w tym także okresu zatrudnienia w związku z pobieraniem nauki. Natomiast poza sporem pozostawała kwestia, że wnioskodawca nie posiadał okresów pracowniczego ubezpieczenia po 1.01.1999 roku.
W świetle§ 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. z 2011 r. Nr 237 poz. 1412) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia.
Zgodnie zaś z ust. 2 w/w przepisu, jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres.
Ograniczenia dowodowe zawarte w § 22 rozporządzenia dotyczą wyłącznie postępowania przed organem rentowym. Natomiast w postępowaniu przed sądem okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi./por. w tym zakresie wyrok SN z dnia 2 lutego 1996 r, II URN 3/95, OSN 1996/16/239/
Z ustaleń, poczynionych na podstawie złożonych dokumentów i zeznań wnioskodawcy oraz świadków nie sposób ustalić w sposób pewny, że wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu w spornym okresie.
Odnosząc się do pierwszego okresu – okresu nauki w szkole zawodowej, to przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu(...)za okresy składkowe, o których mowa wust. 2uważa się również okresy zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia na obszarze Państwa Polskiego - w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłek z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową. Użyte w wymienionym przepisie pojęcie "zatrudnienia" oznacza pozostawanie w stosunku pracy. Na gruncie przepisówKodeksu pracyo zatrudnianiu młodocianych, młodociani w okresie nauki zawodu pozostawali z zakładem pracy (pracodawcą) w stosunku pracy. Nie pozostawali natomiast w stosunku pracy, lecz w administracyjnoprawnym stosunku nauki ze szkołą, młodociani uzyskujący kwalifikacje zawodowe w okresie nauki w zasadniczej szkole zawodowej, tak też było w przypadku ubezpieczonego. Przez cały okres nauki w szkole ubezpieczony posiadał status ucznia. W żaden sposób nie wykazał, że w tym otrzymywał wynagrodzenie. Ubezpieczony nie wykazywał, aby podpisał zR.umowę o pracę, ani też byR.odprowadzał za niego składki na ubezpieczenie społeczne. Co prawda z umowy z dnia 4.11.1979 r wynika ciągłość zatrudnienia, ale wobec braku innych dowodów i rozbieżności w pozostałym materiale dowodowym, dowód ten okazał się niewystarczający. Z załączonego bowiem arkusza ocen nie wynika, aby została zawarta jakakolwiek umowa pomiędzy zakładem pracy, a wnioskodawcą. Wskazany jest jedynie przedmiot „zajęcia praktyczne”. Zatem wystawione na tej podstawie zaświadczenie przez szkołę nie znajduje podstaw.
Brak też dostatecznego dowodu na ustalenie wymiaru ewentualnego czasu pracy, ponieważ zeznania wnioskodawcy i świadków w tym zakresie nie są zbieżne. Wnioskodawca zeznał, że dwa dni chodził do szkoły, przez trzy dni odbywał praktyki po 8 godzin, natomiast świadekS.zeznał, że było „trochę szkoły, trochę praktyk”.
Co do kolejnego okresu – po dniu ukończenia szkoły aż do momentu rozpoczęcia zasadniczej służby wojskowej, to także nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego to zatrudnienie oraz wymiar czasu pracy, a zeznania wnioskodawcy i świadków także nie w pełni się pokrywają. Wnioskodawca zeznał, że nie ma na za ten okres umowy, natomiast podjął pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ślusarza. ŚwiadekZ.nie był w stanie określić, nawet w przybliżeniu daty początkowej i końcowej stosunku pracy wnioskodawcy oraz wskazał odmienne stanowisko pracy wnioskodawcy. Co prawda świadekS.potwierdził wersję wnioskodawcy, ale wobec wyżej sprecyzowanych rozbieżności i braku dowodów z dokumentów, brak było podstaw do ustalenia tego okresu jako bezsprzecznie wykazanego.
Co do okresu służby wojskowej – to okres ten został uwzględniony w świadczeniu rentowym wnioskodawcy w KRUS.
Natomiast co do okresu po zakończeniu służby wojskowej, to podnieść należy, że wnioskodawca dysponuje umową o pracę z dnia 14.11.1979 r, jednakże w kwestionariuszu dotyczącym posiadanych okresów składkowych i nieskładkowych wskazał, że podjął pracę po służbie wojskowej od dnia 15.10.1979 r, natomiast świadekS.nie precyzuje konkretnej daty powrotu do pracy. Przy czym z umowy wynika, że wnioskodawca jest zobowiązany do podjęcia pracy od 14.11.1979 r. W ocenie Sądu posiadanie umowy o pracę nie jest równoznaczne ze zgłoszeniem się do pracy i jej kontynuowaniem, w świetle dodatkowo kwestionariusza KRUS, w którym wnioskodawca wskazywał, że okres od 16.10.1979 r jest okresem bez ubezpieczenia.
Zatem twierdzenia wnioskodawcy, że pozostawał w ubezpieczeniu w spornych okresach, nie zostały poparte jednoznacznymi i pewnymi dowodami.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie, bowiem brak jest okresów, na podstawie których byłaby możliwość wyliczenia wysokości emerytury.