Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 232/20
Data wyroku: 2021-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Marta Karnacewicz
Słowa kluczowe: Podział majątku wspólnego
Podstawa prawna: Art. 567 k.p.c. oraz art. 211 k.c.

Sygnatura akt I Ns 232/20

POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2021 r.

    Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, Wydział I Cywilny

w następującym składzie:
Przewodniczący - sędzia Marta Karnacewicz
Protokolant  sekretarz Kamila Żebryk
po rozpoznaniu w dniu 29 września 2021 r. wS.
na rozprawie
sprawy z wnioskuP. S.
przy udzialeA. W.
o podział majątku wspólnego
postanawia:

I
ustalić, że w skład majątku wspólnegoP. S.iA. W.wchodzi:

    1)prawo własności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość położonego wS.przy ul.(...)wraz z udziałem do(...)w częściach wspólnych budynku i w prawie do gruntu pod budynkiem, dla którego to lokalu Sąd RejonowyS.wS.prowadziksięgę wieczystą (...),

    2)prawo własności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość położonego wS.przyul. (...)wraz z udziałem do(...)w częściach wspólnych budynku i w prawie do gruntu pod budynkiem, dla którego to lokalu Sąd RejonowyS.wS.prowadziksięgę wieczystą (...);

II
dokonać podziału majątku wspólnegoP. S.iA. W.w ten sposób, iż zarządza się sprzedaż lokalu położonego wS.przy ul.(...)i lokalu położonego wS.przyul. (...), opisannych w punkcie I postanowienia w drodze licytacji publicznej przez komornika sądowego, a pozostałą ze sprzedaży kwotę, po pokryciu wszelkich kosztów komornik przekażeP. S.iA.W.po ½ części;

III
umorzyć postępowanie w sprawie w zakresie podziału ruchomości;

IV
wartość lokali ustali komornik sądowy w postępowaniu egzekucyjnym;

V
koszty postępowania wnioskodawca i uczestniczka ponoszą we własnym zakresie.

Sygn. akt I Ns 232/20

UZASADNIENIE
P. S.złożył wniosek o podział majątku jego iA. W., domagając się ustalenia, że w skład tego majątku wchodzi:

1
lokal użytkowy składający się z dwóch nieruchomości lokalowych położony wS.przy ul.(...)dla których Sąd RejonowyS.wS.prowadziksięgę wieczystą (...)o łącznej wartości 638.000 zł,

2
wyposażenie lokalu użytkowego tj. 4 łóżka do solarium, kocioł kondensacyjny, klimatyzator, meble, filtry osmoza, wentylacja i automatyka do wentylacji – o łącznej wartości 90.500 zł.

Wnioskodawca zaproponował dokonanie podziału majątku poprzez przyznanie nieruchomości wraz z wyposażeniem na wyłączną własność uczestniczki i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy - tytułem spłaty równowartości jego udziału, względnie zarządzenie sprzedaży licytacyjnej nieruchomości i wyposażenia i podział uzyskanej sumy pomiędzy byłych małżonków.
W odpowiedzi na wniosekA. W.potwierdziła skład majątku wspólnego podważając jednocześnie wycenę dokonaną przez wnioskodawcę. Zaproponowała przejęcie wspólnych rzeczy za spłatą wnioskodawcy kwotą 200.000 zł i wskazała, że lokal ma zamiar przekazać córce. Podniosła, iż zarówno lokal jak i ruchomości są w złym stanie.
W odpowiedzi na pismo uczestniczkiP. S.podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o przyznanie nieruchomości uczestniczce, ewentualnie podział nieruchomości na 2 odrębne lokale z rozłożeniem kosztów podziału pomiędzy stronami.
Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2021 r. wnioskodawca i uczestniczka oświadczyli, iż podjęli próby sprzedaży nieruchomości poza sądem i potwierdzili ten zamiar. Jednakże na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. poinformowali o fiasku tych prób oraz że ruchomości zbyli dzieląc się uzyskaną ze sprzedaży ceną – w tym zakresie wnioski oboje cofnęli. Jednocześnie wyrazili wolę zakończenia postępowania poprzez sprzedaż nieruchomości przez komornika.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 28 września 1991 r.A. S.iP. S.zawarli związek małżeński. Wyrokiem Sądu Okręgowego wS.z dnia 22 maja 2018 r. w sprawie sygn. akt(...)małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód. Wyrok uprawomocnił się z dniem 13 czerwca 2018 r.
Bezsporne, a nadto wyrok z 22.05.2018 r., k. 26,
MałżonkowieA.iP. S.w trakcie trwania związku małżeńskiego nabyli:
1) prawo własności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość położonego wS.przy ul.(...)wraz z udziałem do(...)w częściach wspólnych budynku i w prawie do gruntu pod budynkiem, dla którego to lokalu Sąd RejonowyS.wS.prowadziksięgę wieczystą (...),
2) prawo własności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość położonego wS.przyul. (...)wraz z udziałem do(...)w częściach wspólnych budynku i w prawie do gruntu pod budynkiem, dla którego to lokalu Sąd RejonowyS.wS.prowadziksięgę wieczystą (...).
Obie nieruchomości funkcjonowały jako jeden lokal użytkowy, w którym prowadzona była działalność kosmetyczna i solarium. Lokale były wyposażone w sprzęt niezbędny do prowadzenia tej działalności m.in. w 4 łóżka do solarium, kocioł kondensacyjny, klimatyzator, meble, filtry osmoza, wentylacja i automatyka do wentylacji.
Bezsporne, a nadto:
-wydruki z ksiąg wieczystych k. 10-23,
-zaświadczenie(...)k. 48,
-fotografie z oferty sprzedaży k. 50-55.
Jeszcze przed zainicjowaniem niniejszego postępowania wnioskodawca i uczestniczka podjęli decyzję o zamiarze sprzedaży nieruchomości i wolę tę zgłosili w biurze pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości. Przez 5 lat nie doszło jednak do sprzedaży. W toku postępowania sądowego ostatecznie wnioskodawca i uczestniczka zdecydowali się na sprzedaż licytacyjną wspólnej nieruchomości i nawet licząc się z niższą ceną, którą mogą uzyskać w ramach tej procedury. Żadne z uczestników nie wyraziło woli przejęcia nieruchomości, nie było również woli dokonywania jej podziału.
Bezsporne, a nadto:
- zgoda na sprzedaż lokalu w 2016 roku k. 49,
- oferta sprzedaży k. 50-55.
Sąd zważył co następuje:
W przedmiotowej sprawie znajdą zastosowanie przepisyustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy(Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 ze zm.; dalejk.r.o.). Żądanie wnioskodawczyni dotyczące podziału majątku wspólnego okazało się zasadne, albowiem z chwilą uprawomocnienia się wyroku ustalającego rozdzielność majątkową ustała z dniem 13 czerwca 2018 r. wspólność majątkowa, a każdy z małżonków stał się uprawniony do żądania podziału majątku dorobkowego (art. 46 k.r.o.w zw. zart. 210 k.c.).
Podział tego majątku regulują przepisyart. 42-46 k.r.o., a z mocyart. 46 k.r.o.odpowiednio przepisy o dziale spadku, tzn.art. 1035-1046 k.c.iart. 1070 i 1079 k.c., które odsyłają (art. 1035 i 1070 k.c.) co do kwestii w nich nieuregulowanych do przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych, tj.art. 210-221 k.c.
Zgodnie z treściąart. 567 § 3 k.p.c.w zw. zart. 684 k.p.c., skład i wartość majątku wspólnego podlegającego podziałowi ustala sąd.
Ustalenia w sprawie zostały dokonane w oparciu o niekwestionowane stanowiska stron oraz dokumenty złożone do akt sprawy, które z mocyart. 2432k.p.c.stały się dowodami bez wydawania postanowienia dowodowego. Strony nie wnosiły o dopuszczenie dowodu z ich przesłuchania. Dowód taki zresztą nie był potrzebny z uwagi na bezsporne okoliczności faktyczne.
Na gruncie niniejszej sprawy jako składniki majątku wspólnego zostały zgłoszone do podziału odrębna własność lokalu użytkowego położonego wS.przy(...)oraz wyposażenie tego lokalu. Niesporne było, że zgłoszone do podziału składniki majątku - wobec nabycia w trakcie trwania małżeńskiej wspólności ustawowej - stały się częścią majątku wspólnego stron. Z tej przyczyny zasadny był wniosek o dokonanie ich podziału jako wspólnych.
W zakresie podziału ruchomości stanowiących wyposażenie lokalu, strony samodzielnie dokonały ich sprzedaży poza sądem rozdzielając pomiędzy sobą uzyskaną cenę. W tym zakresie nie zgłaszano dodatkowych roszczeń i wnioski zostały cofnięte. Wobec powyższego na podstawieart. 355 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.postępowanie w sprawie umorzono co do ruchomości.
Sąd rozważył również sposób, w jaki pozostały majątek powinien być podzielony. W orzecznictwie podnosi się, że zart. 211 k.c.(stosowanego na mocy odesłania do działu spadku, a więc i podziału majątku dorobkowego) wynika, iż podział fizyczny jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, preferowanym przez ustawodawcę – co oznacza, że w sytuacji, gdy zniesienie współwłasności następuje z mocy orzeczenia sądu, powinien on brać pod uwagę przede wszystkim ten sposób wyjścia ze wspólności (por. postanowienie SN z 2.02.2001 r., IV CKN 251/00, Lex nr 52532). Również przepisy proceduralne wskazują na pierwszeństwo tego sposobu wyjścia ze współwłasności (art. 623 k.p.c.), z tym zastrzeżeniem, że jeśli możliwe jest dokonanie zniesienia współwłasności w sposób wynikającyze zgodnych wniosków stron, sąd winien orzec zgodnie z tymi wnioskami (art. 622 § 2 k.p.c.). Jeśli brak jest zgody stron, a podział fizyczny nie jest możliwy, rzecz może być przyznana jednemu z współwłaścicieli za spłatą na rzecz pozostałych, albo też sąd zarządza sprzedaż rzeczy i podział sumy uzyskanej ze sprzedaży między współwłaścicieli.
W niniejszej sprawie strony ostatecznie nie domagały się fizycznego podziału wspólnego, co z całą pewnością wiązałoby się ze znacznymi nakładami. Nikt ostatecznie nie wnosił również o przyznanie nieruchomości na swoją rzecz. Wnioski stron, co do podziału majątku ostatecznie okazały się zgodne: sprzedaż przez komornika.
Sąd zaaprobował to rozwiązanie nie widząc szans na zgodną pozasądową sprzedaż oraz dostrzegając ogromne skonfliktowanie stron, w tym zdecydowany sprzeciw uczestniczki na jakąkolwiek formę współpracy z wnioskodawcą. Taka postawa utwierdziła sąd w przekonaniu o niemożliwości fizycznego podziału nieruchomości, przy którym to niezbędna jest niezakłócona kooperacja, a nadto środki finansowe, których strony nie deklarowały (wnioskodawca zainteresowany był spłatą, a uczestniczka początkowo deklarowała spłatę, ale po sprzedaży nieruchomości). Powyższe okoliczności i ostateczny zgodny wniosek na sprzedaż nieruchomości przez komornika skłoniły sąd do dokonania podziału majątku wspólnegoP. S.iA. W.poprzez sprzedaż w drodze licytacji komorniczej. Rozwiązanie to pozwoli stronom na odseparowanie się od formalności związanych ze sprzedażą, uchroni przed kosztami adaptacji nieruchomości na 2 lokale i pozwoli na uzyskanie w rozsądnym czasie realnej ceny za wspólny lokal.
Art. 43 § 1 k.r.o.wprowadza zasadę równości udziałów małżonków w majątku wspólnym, wskazując jednocześnie na wyjątek od tej reguły. Zgodnie z normą wyrażoną wart. 43 § 2 k.r.oz ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. W przedmiotowej sprawie wnioski takie nie zostały zgłoszone, przeto za zasadny należało uznać równy podział z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie II. postanowienia.
Za niecelowe sąd uznał ustalanie wartości nieruchomości w niniejszym postępowaniu. Strony w tym względzie nie były zgodne, więc jedynym sposobem dokonania tych ustaleń byłoby powoływanie biegłego celem sporządzenia wyceny. Opinia taka wiązałaby się z kosztem około tysiąca złotych i koszt ten obciążałby strony. Jednocześnie – mając na uwadze wybrany sposób podziału nieruchomości i fakt że sąd nie dokonuje w swoim orzeczeniu żadnych rozliczeń – ustalenie w toku niniejszego postępowania wartości nieruchomości przez biegłego było zupełnie zbędne i narażające strony na zupełnie zbędny wydatek. W toku sprzedaży licytacyjnej komornik bowiem powoła biegłego celem ustalenia tej wartości, by móc określić cenę wywoławczą lokalu.
Zgodnie zart. 520 § 1 i 2 k.p.c.każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż wnioskodawca, jak i uczestniczka byli w jednakowym stopniu zainteresowani uzyskaniem orzeczenia w przedmiotowej sprawie i dlatego powinni ponieść we własnym zakresie koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
sędzia Marta Karnacewicz
Szczecin, dnia 7 października 2021 r.