Sąd Rejonowy w Opolu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 103/20
Data wyroku: 2020-11-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Aleksandra Ciąglewicz – Miśta

Sygn. akt: I C 103/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 listopada 2020 r.
Sąd Rejonowy w Opolu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia Aleksandra Ciąglewicz – Miśta

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Katarzyna Czichos

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2020 r. wO.sprawy
z powództwaZ. S.
przeciwko GminieO.
o ustalenie

I
Ustala, że powódkaZ. S., z mocy prawa w dniu 26.07.2010 r. wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego wO.przyulicy (...), w miejsce dotychczasowego najemcyJ. Ł.,

II
Zasądza od pozwanej GminyO.na rzecz powódkiZ. S.kwotę487,00 zł(E.:R.source not found złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę270,00 złtytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt I C 103/20

UZASADNIENIE
Pozwem z 20 stycznia 2020 r.,Z. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagała się wobec GminyO.ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego wO.przyul. (...), w miejsce zmarłego najemcy tego lokalu – ojca powódkiJ. Ł., zmarłego 26 lipca 2010 r. Ponadto wniosła o zwrot kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że jej zmarły ojciecJ. Ł.był najemcą lokalu mieszkalnego położonego wO.przyul. (...). Podkreśliła, że w chwili śmierci najemcy mieszkała razem z nim we wskazanym lokalu i zamieszkuje tam do dnia dzisiejszego. Dodała, że w lokalu tym była również zameldowana.
Pozwana GminaO., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki kosztów postępowania. Zarzuciła, że jedną z koniecznych przesłanek do uwzględnienia żądania powódki jest wykazanie, że między jej zmarłym ojcem a pozwaną istniał stosunek najmu. Zwróciła uwagę, że nie można wstąpić w stosunek najmu, który został rozwiązany przed dniem śmierci osoby, która uprzednio była najemcą. Wyjaśniła, że z uwagi na zadłużenia czynszowe umowa najmu zJ. Ł.została mu wypowiedziana pismem z 19 grudnia 2005 r. i rozwiązana z upływem przepisanego terminu. W dacie zgonuJ. Ł.nie był już zatem najemcą lokalu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. Ł.od 2 października 1995 r. był najemcą lokalu mieszkalnego położonego wO.przyul. (...), wchodzącego do mieszkaniowego zasobu GminyO.. Razem zJ. Ł., od 1996 r., mieszkały jego dzieci córka –Z. S.i syn, który po pewnym czasie wyprowadził się.Z. S.i jej ojciec nieprzerwanie mieszkali razem. KiedyJ. Ł.poważnie zachorował, powódka opiekowała się nim.
(dowód: aktualizacja umowy najmu – k. 17-18)
zeznania świadkaA. B.– e-protokół
z 26.11.2020 r., 00:03:50 – 00:07:25,
przesłuchanie powódkiZ. S.– e-protokół
z 26.11.2020 r., 00:07:40 – 00:14:00)
J. Ł.w związku z kłopotami zdrowotnymi popadł w zadłużenie wobec Gminy z tytułu należności czynszowych za mieszkanie. W związku z nimi Gmina pismem z 7 listopada 2005 r. wezwała go do ostatecznego uregulowania zaległości czynszowych wynoszących 4753,03 zł do 12 grudnia 2005 r., pod rygorem wypowiedzenia umowy najmu. Korespondencja z wezwaniem wysłana listem poleconym na adresJ. Ł.nie została przez niego odebrana.
J. Ł.nie uregulował zadłużenia w wyznaczonym przez Gminę terminie. Wobec tego Gmina pismem z 19 grudnia 2005 r. wypowiedziała najem lokalu mieszkalnego przyul. (...)z zachowaniem miesięcznego terminu wypowiedzenia, który upłynął 31 stycznia 2006 r. Tego listu poleconegoJ. Ł.również nie odebrał.
(dowody: wezwanie do uregulowania zadłużenia z zpo – k. 23-25,
wypowiedzenie umowy najmu z zpo – k. 19-20)
Po wypowiedzeniu umowy najmu Gmina nie wzywałaJ. Ł.do wydania zajmowanego lokalu, nie wystąpiła przeciwko niemu z powództwem o opróżnienie lokalu.J. Ł.nadal mieszkał w tym lokalu i uiszczał opłaty czynszowe. Do października 2006 r. zmniejszył zadłużenie z tytułu opłat za mieszkanie do kwoty około 800 zł i przez następnych kilka lat, do śmierci, na bieżąco regulował opłaty wobec Gminy z tego tytułu. Zadłużenie przez kilka następnych lat utrzymywało się na zbliżonym poziomie ok. 600-1000 zł.
26 lipca 2010 r.J. Ł.zmarł.
(dowody: kartoteka finansowa lokalu – k. 47-49,
odpis skrócony aktu zgonu – k. 58,
zeznania świadkaA. B.– e-protokół
z 26.11.2020 r., 00:03:50 – 00:07:25,
przesłuchanie powódkiZ. S.– e-protokół
z 26.11.2020 r., 00:07:40 – 00:14:00)
Z. S.niezwłocznie poinformowała Gminę o śmierci ojca. Od tego czasu opłaty z tytułu należności za mieszkanie przyul. (...)były adresowane na nią. Powódka spłaciła zadłużenie ojca wobec Gminy. Sama uiszcza należności czynszowe regularnie i na bieżąco, nie zalega z płatnościami.
Pismem z 25 sierpnia 2010 r. GminaO.odmówiłaZ. S.wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym ojcu.
Z. S.jest zameldowana na pobyt stały pod adresem przyul. (...)wO.nieprzerwanie od 16 października 1996 r. Mieszkanie przyul. (...)jest jej jedynym centrum życiowym.Z. S.mieszka tam nieprzerwanie do dziś.
Powódka w 1999 r. wyszła za mąż, jednak nie zamieszkała razem z mężem, nadal mieszkała z ojcem. Wkrótce po ślubie rozwiodła się.
(dowód: zaświadczenie o zameldowaniu – k. 60,
odpis skrócony aktu urodzenia powódki – k. 59,
listy transakcji – k. 12-14,
przesłuchanie powódkiZ. S.– e-protokół
z 26.11.2020 r., 00:07:40 – 00:14:00,
pismo GminyO.z 25.08.2010 r. – k. 21)
GminaO.wezwałaZ. S.do wydania mieszkania dopiero w 2018 r., następnie wniosła powództwo o jego wydanie.
(dowód: przesłuchanie powódkiZ. S.– e-protokół
z 26.11.2020 r., 00:07:40 – 00:14:00)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Ustalenia stanu faktycznego Sąd dokonał na podstawie dokumentów przedstawionych przez strony, a także z zeznań świadkaA. B.oraz z przesłuchania powódkiZ. S.. Sąd nie znalazł powodów do odmowy wiarygodności któregokolwiek z dowodów.
Podstawą prawną roszczenia powódki sąart. 691 § 1 i 2 kc.Zgodnie z tymi przepisami, w razieśmierci najemcylokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu,dzieci najemcyi jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Wymienione osoby wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżelistale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Dodać należy, że w związku z wstąpieniem osób wymienionych wart. 691 § 1 kcw stosunek najmu nie dochodzi do wygaśnięcia istniejącego dotychczas stosunku prawnego, a jedynie do jego modyfikacji podmiotowej po stronie najemcy. W konsekwencji między osobą, która wstąpiła w stosunek najmu a wynajmującym z mocy prawa istnieje stosunek prawny o takiej samej treści jak stosunek, który łączył wynajmującego z dotychczasowym najemcą [wyrok SO w Gdańsku z 6 października 2011 r., III Ca 718/11].
Jak wynika z powołanego przepisu, wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy następuje z mocy prawa po spełnieniu łącznie trzech przesłanek:
- posiadanie przez zmarłego zajmującego lokal statusu najemcy w chwili śmierci,
- przynależność przez dochodzącego roszczenia do kręgu osób wskazanych wart. 691 § 1 kc, oraz
- stałe zamieszkiwanie z najemcą przez dochodzącego roszczenia do chwili śmierci najemcy.
Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że wszystkie trzy przesłanki zostały wykazane przez powódkę i jej roszczenie jest zasadne.
Bezsporne między stronami było, że zmarłyJ. Ł.był ojcem powódki. Materiał dowodowy wykazał również niewątpliwie, żeZ. S.od 1995 roku stale zamieszkiwała zJ. Ł.do chwili jego śmierci i później; mieszka tam nadal. Co więcej, powódka nie ma innego mieszkania, a lokal przyul. (...)od lat stanowi jedyne miejsce zamieszkania i centrum jej spraw życiowych.Z. S.jest tam nieprzerwanie zameldowana od 1996 r.
Kwestią sporną między stronami było, czyJ. Ł.w chwili śmierci był najemcą lokalu mieszkalnego przyul. (...).
Powódka kwestionowała skuteczność dokonanego przez Gminę wypowiedzenia umowy najmuJ. Ł.z uwagi na niezachowanie terminów wymaganych przez przepisy prawa – czas między wezwaniem do zapłaty a terminem zapłaty, a następnie wypowiedzeniem umowy najmu. Terminy te liczyła zgodnie z regułami dotyczącymi pism procesowych, stanowiących o tym, że pismo należy uznać za doręczone w ostatnim możliwym dniu odbioru awizowanej przesyłki. Podkreślić należy, że pisma GminyO.zawierające wezwanie do zapłaty, a następnie wypowiedzenie umowy najmu, nie mogą być traktowane jak sądowe pisma procesowe. Są to oświadczenia woli, których skuteczność dotarcia do adresata należy oceniać w kontekścieart. 61 § 1 kc.Zgodnie z tym przepisem, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Jeśli zatem przesyłka polecona została wysłana na niewątpliwy adres zamieszkaniaJ. Ł., przyjąć należy w braku szczególnych okoliczności (a na takie powódka nie wskazywała), że zapoznał się on z jej treścią wkrótce po jej nadejściu, tj. przy pierwszej próbie doręczenia / w pierwszym dniu awizo [np. wyrok S.Ap. wW.z 10 lutego 2014 r., I ACa 1481/13, system informacji prawnej Lex nr 1439302]. A skoro tak, to zarówno wezwanie do zapłaty, jak i wypowiedzenie umowy najmu oraz jej rozwiązanie nastąpiły z zachowaniem przepisanych terminów i były prawnie skuteczne.
Niezależnie jednak od formalnej skuteczności wypowiedzenia umowy najmu zJ. Ł., przyjąć należy, że umowa była kontynuowana poprzez czynności konkludentne. Zwrócić bowiem należy uwagę, że pomimo formalnego wypowiedzenia umowy, obie jej strony w dalszym ciągu realizowały jej postanowienia – wynajmująca Gmina nadal umożliwiałaJ. Ł.korzystanie z lokalu przez następne lata, do jego śmierci w 2010 r.J. Ł.po wypowiedzeniu umowy nie był wzywany do wydania mieszkania, nie wszczęto przeciwko niemu postępowania sądowego o opróżnienie lokalu. Gmina w żaden sposób nie manifestowała zakończenia umowy i braku uprawnieniaJ. Ł.do korzystania z lokalu – ani poprzez czynności faktyczne, ani przez podjęcie czynności prawnych.J. Ł.z kolei nadal bez zmian korzystał z lokalu zamieszkując w nim, uiszczał czynsz na zasadach wskazanych w umowie. W klika miesięcy po wypowiedzeniu umowy spłacił znaczącą część zadłużenia, a bieżące opłaty uiszczał regularnie. Nie przekazał Gminie kluczy do lokalu i w żaden inny sposób nie wyraził swojej woli jego opuszczenia. Powyższe świadczy jednoznacznie o woli obu stron kontynuowania zawartej wcześniej umowy [zob. np. wyrok S.Ap. wG.z 28 września 2017 r., I ACa 1162/16, system informacji prawnej Lex nr 2441530]. W ocenie sądu uznać zatem należało, że umowa najmu zJ. Ł.była po jej wypowiedzeniu kontynuowana przez czynności konkludentne, a zatem w chwili śmierciJ. Ł.posiadał status najemcy mieszkania przyul. (...)wO..
Wobec powyższego należało uznać, że zaszły wszystkie przesłanki wymaganeart. 691 kcdo wstąpienia przez powódkęZ. S.w stosunek najmu po zmarłym najemcy – ojcuJ. Ł..
Z powyższych względów powództwo należało uwzględnić.
Na podstawieart. 98 § 1 i § 3 kpc, zgodnie z zasadą, że strona przegrywająca zobowiązana jest na żądanie przeciwnika zwrócić mu koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw, tj. koszty procesu, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 487 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składają się: kwota 200 zł tytułem opłaty od pozwu, kwota 270 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.) oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.