Sąd Okręgowy w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 684/21
Data wyroku: 2021-11-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Przedawnienie
Podstawa prawna: art. 118 kc

Sygn. akt II C 684/21

UZASADNIENIE
W dniu 30 grudnia 2020 rokuTowarzystwo (...)skierowało do tutejszego sądu pozew przeciwkoP. R. (1)o zapłatę kwoty 103.257,40 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 1 stycznia 2017 roku.
W uzasadnieniu pozwu strona powodowa oświadczyła, żeP. R. (1)w stanie nietrzeźwości spowodował w dniu 25 września 2009 roku wypadek drogowy kierując pojazdem mechanicznym – na skutek wypadkuC. S. (1)doznał szkodę na osobie, a następnie powodowe towarzystwo ubezpieczeń wypłaciło poszkodowanemu szereg sum pieniężnych, na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnejP. R. (1)jako posiadacza pojazdu mechanicznego. W niniejszej sprawie powód zażądał zwrotu kwoty 103.257,40 zł wypłaconej poszkodowanemu przelewem z dnia 9 września 2014 roku.
(pozew k. 17-24)
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia powoda.
(odpowiedź na pozew k. 184-186)
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
We wrześniu 2009 rokuP. R. (1)łączyła z powodowym towarzystwem ubezpieczeń umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego.
(okoliczność niesporna)
Wyrokiem z dnia 1 września 2011 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa uznałP. R. (1)za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 177 §2 k.k.w zw. zart. 178 §1 k.k.polegającego na umyślnym naruszeniu w dniu 25 września 2009 roku zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym polegającym na tym, że będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym i doprowadził do zderzenia z innym samochodem, czym spowodował wypadek drogowy, w wyniku któregoC. S. (1)doznał licznych obrażeń ciała (m.in. zwichnięcia kręgosłupa z uszkodzeniem rdzenia kręgowego skutkującym niedowładem czterokończynowym – co stanowi chorobę realnie zagrażającą życiu i ciężkie kalectwo pokrzywdzonegoC. S.) – za czyn tenP. R. (1)został skazany na karę 3 lat pozbawienia wolności. Prawomocnym wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 roku Sąd Okręgowy w Łodzi po rozpoznaniu apelacji oskarżonego utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji.
(załączone akta sprawy VII K 805/10 – wyroki k. 404, 456)
W toku postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Łodzi pod sygn. akt I C 1377/11 z powództwaC. S. (1)przeciwkoTowarzystwo (...)na wniosek pozwanegoP. R. (1)został powiadomiony w 2012 roku o możliwości wstąpienia do udziału w sprawie w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej, ale z możliwości tej nie skorzystał.
Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2014 roku wydanym w wyżej wskazanej sprawie Sąd Okręgowy w Łodzi częściowo uwzględnił powództwoC. S. (1)w zakresie świadczeń pieniężnych przysługujących mu od pozwanego towarzystwa ubezpieczeń.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 roku na skutek apelacji pozwanego Sąd Apelacyjny w Łodzi zmienił zaskarżony wyrok sądu I instancji w ten sposób, że ostatecznie zasądził od pozwanego towarzystwa ubezpieczeń na rzecz powoda m.in. kwotę 360.000 zł zadośćuczynienia pieniężnego z odsetkami za opóźnienie od dnia 23 września 2011 roku i kwotę 78.344,45 zł odszkodowania z odsetkami od tej samej daty za poniesione przezC. S.skutki zdrowotne wypadku z dnia 25 września 2009 roku, a ponadto rentę wyrównawczą w wysokości po 897 zł miesięcznie za okres od 1 września 2011 roku i renty na zwiększone potrzeby po 6658,62 zł za okres od 1 września 2011 roku.
(kopie odpisów wyroków k. 123-124, k. 148-149; załączone akta sprawy SO w Łodzi o sygn. I C 1377/11: zawiadomienie k. 491, potwierdzenie doręczenia k. 500)
W dniu 9 września 2014 rokuTowarzystwo (...)wypłaciło C.S.103.257,40 zł – tytułem częściowego zaspokojenia świadczeń pieniężnych objętych wyżej przywołanym wyrokiem wydanym w sprawie I C 1377/11.
(okoliczność niesporna, kopia potwierdzenia przelewu k. 109, kopia pisma(...)z wyliczeniem świadczenia k. 109 odwrót)
W datowanym na 25 czerwca 2012 roku sprawozdaniu kuratora złożonym do akt wyżej przywołanej sprawy karnej podano, żeP. R. (1)zamieszkuje przyul. (...)wB., natomiast czyni starania o wyremontowanie budynku mieszkalnego położonego pod adresemW.(...), gdzie planuje zamieszkać wraz z rodziną. W grudniu 2012 roku i czerwcu 2013 rokuP. R. (1)zamieszkiwał pod adresemW.(...)– taki adres podano w zaświadczeniu z Powiatowego Urzędu Pracy.
Z kolei w datowanym na 8 lutego 2013 roku sprawozdaniu kuratora złożonym do akt sprawy karnej podano, żeP. R. (1)od ponad miesiąca zamieszkuje wraz z żoną i synem pod adresemW.(...). Ten sam adres jako adres zamieszkania żonyP. R. (1)podano w dotyczącej jej dokumentacji medycznej z czerwca 2013 roku, jak również wskazano ten adres jako adresP. R. (1)w piśmie KPP wK.z 14 sierpnia 2013 roku i piśmie KPP powiatu wschodniego(...)z 20 września 2013 roku, a ponadto w datowanym na 21 kwietnia 2015 roku zawiadomieniu z AŚ wŁ.o warunkowym zwolnieniuP. R. (1).
(załączone akta sprawy VII K 805/10 – sprawozdanie kuratora k. 503-504, zaświadczenie z PUP k. 522, 554, sprawozdanie kuratora k. 531-532, kopia karty informacyjnej leczenia k. 553, pismo KPP wK.k. 558, pismo KPP wK.k. 569, zawiadomienie o warunkowym zwolnieniu k. 575)
Od dnia 24 czerwca 2013 roku do chwili obecnejP. R. (1)pozostaje zameldowany na pobyt stały pod adresemW.(...)nie posiadał w tym okresie adresów zameldowania na pobyt czasowy.
(wydruk danych z bazy PESEL k. 196)
W dniu 28 czerwca 2017 roku powodowe towarzystwo skierowało do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa wniosek o zawezwanieP. R. (1)do próby ugodowej w sprawie roszczenia regresowego, podając jako adres zamieszkania zawezwanego adres przyul. (...)wB.. Zawiadomienie o terminie posiedzenia wraz z odpisem wniosku zostały przesłane pocztą na wyżej wskazany adres i zwrócone przez pocztę po dwukrotnym awizowaniu – przesyłka nie została odebrana przez adresata.P. R. (1)nie stawił się na posiedzeniu jawnym w dniu 12 października 2017 roku, do zawarcia ugody nie doszło. W aktach sprawy znajduje się wydruk potwierdzający, że od dnia 24 czerwca 2013 rokuP. R. (1)pozostaje zameldowany na pobyt stały pod adresemW.(...).
(okoliczność niesporna, kopia wniosku z pieczęcią potwierdzającą datę nadania k. 200, kopia protokołu k. 37 i 204, załączone akta sprawy VIII Co 33/17: wydruk k. 12, wniosek k. 3)
Na rozprawie w dniu 22 listopada 2021 roku strona pozwana cofnęła uprzednio zgłoszony przez siebie wniosek o przesłuchanie pozwanego w charakterze strony (protokół rozprawy k. 227).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 43 pkt 1) ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 r.(Dz.U. Nr 124, poz. 1152) zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący wyrządził szkodę innej osobie w stanie nietrzeźwości
OdpowiedzialnośćP. R. (1)za spowodowanie w stanie nietrzeźwości wypadku drogowego opisanego w pozwie wynika z wyżej przywołanego prawomocnego wyroku karnego, którego treść jest w tym zakresie z mocyart. 11 k.p.c.wiążąca dla sądu cywilnego. Z mocyart. 436 §1 k.c.(a dodatkowo takżeart. 415 k.c.)P. R. (1)odpowiada za poniesione przezC. S. (1)skutki zdrowotne wyżej opisanego wypadku drogowego, do którego doprowadził kierując pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Z uwagi na treść art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i fakt wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez powoda będącego w stanie nietrzeźwości, po stronie powodowego towarzystwa ubezpieczeń powstało – z chwilą wypłaty świadczeń pieniężnych na rzecz poszkodowanego - roszczenie pieniężne o zwrot równowartości tych świadczeń przez powoda. Fakt wypłaty kwoty wskazanej w pozwie (103.257,40 zł) poszkodowanemu został wykazany przez powoda, wobec czego w dniu 9 września 2014 roku po stronie powoda powstało roszczenie o zwrot równowartości wypłaconej kwoty przez pozwanegoP. R. (1).
Pozwany w odpowiedzi na pozew kwestionował wysokość roszczenia pieniężnego powoda, jednakże zarzut ten nie jest zasadny – wysokość należnychC. S. (1)świadczeń pieniężnych została bowiem w sposób prawomocny i prawnie wiążący ustalona wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie I C 1377/11.P. R. (1)został skutecznie powiadomiony przez sąd o postępowaniu toczącym się w tej sprawie i przypozwany (zawiadomiony o możliwości przystąpienia do udziału w sprawie w charakterze interwenienta ubocznego – z możliwości tejP. R.nie skorzystał). Zgodnie z treściąart.82 k.p.c.interwenient uboczny nie może w stosunku do strony, do której przystąpił, podnieść zarzutu, że sprawa została rozstrzygnięta błędnie albo że strona ta prowadziła proces wadliwie, chyba że stan sprawy w chwili przystąpienia interwenienta uniemożliwił mu korzystanie ze środków obrony albo że strona umyślnie lub przez niedbalstwo nie skorzystała ze środków, które nie były interwenientowi znane. Z koleiart. 85 k.p.c.skutki związane z interwencją uboczną określone wart. 82 k.p.c.powstają w stosunku do wezwanego, który nie zgłosił przystąpienia, z chwilą, w której przystąpienie było możliwe. Z treściart. 85w zw. zart. 82 k.p.c.oraz z faktu braku przystąpieniaP. R.do udziału w sprawie I C 1377/11 w charakterze interwenienta wynika, że nie może on w sprawie niniejszej skutecznie podnosić w stosunku do(...)zarzutu, jakoby sprawa I C 1377/11 została rozstrzygnięta błędnie w zakresie zasady odpowiedzialności i wysokości roszczeń odszkodowawczych należnych C.S.. Oznacza to, że roszczenie powodowego towarzystwa o zwrot przez pozwanegoP. R.podanej w pozwie kwoty powstało w dniu wypłaty tej kwoty poszkodowanemu przez(...). Pozwany nie może zatem skutecznie w sprawie niniejszej kwestionować wysokości świadczeń wypłaconych poszkodowanemu przez(...), o ile mieszczą się one w granicach wynikających z prawomocnego wyroku kończącego postępowanie w sprawie I C 1377/11 (a kwota podana w pozwie w niniejszej sprawie niewątpliwie mieści się w tych granicach).
Zasadny jest natomiast podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia powoda objętego pozwem, oparty na treściart. 118 k.c.Roszczenie powoda objęte pozwem złożonym w niniejszej sprawie niewątpliwie wiąże się z prowadzeniem działalności gospodarczej, więc długość okresu przedawnienia roszczenia wynosi 3 lata. Termin zaczął biec w dniu powstania roszczenia (9 września 2014 roku), więc upłynąłby z dniem 9 września 2017 roku. Jak wyżej wskazano, w dniu 28 czerwca 2017 roku powodowe towarzystwo skierowało do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa wniosek o zawezwanieP. R. (1)do próby ugodowej w sprawie roszczenia regresowego, podając jako adres zamieszkania zawezwanego adres przyul. (...)wB.. Jak ustalono w niniejszej sprawie – od grudnia 2012 rokuP. R. (1)nie mieszkał już pod tym adresem, gdyż mieszkał już pod adresemW.(...), gdzie zamieszkuje do chwili obecnej i gdzie jest zameldowany na pobyt stały od czerwca 2013 roku.
Okoliczność ta ma istotne znaczenie, gdyż podanie przez(...)we wniosku o wezwanieP. R.do próby ugodowej nieaktualnego od ponad 4 lat adresu zamieszkania pozwanego oznacza, że skierowania tego wniosku do sądu nie można w tych konkretnych okolicznościach uznać za czynność przedsięwziętąbezpośredniow celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia i skutkującą przerwaniem biegu przedawnienia z mocyart. 123 §1 pkt. 1 k.c.ZawezwanieP. R.do próby ugodowej zostało uznane za skutecznie doręczone po dwukrotnym awizowaniu w oparciu o założenie, że mieszkał on pod podanym we wniosku adresem – założenie to jednak było błędne, co oznacza, żeart. 139 §1 k.p.c.nie może w tym przypadku uzasadniać przyjęcia, że odpis wniosku o wezwanie do próby ugodowej zostałP. R.skutecznie doręczony. Przepisart. 139 §1 k.p.c.może znajdować zastosowanie, jeżeli awizo pozostawiono pod adresem zamieszkania strony lub uczestnika postępowania – tymczasem w dacie awizowana przesyłki (sierpień/wrzesień 2017 roku)P. R.od ponad 4 lat nie zamieszkiwał pod adresem podanym we wniosku. Tym samymP. R.był pozbawiony możliwości zapoznania się z zawezwaniem do próby ugodowej, albowiem nigdy nie został mu skutecznie doręczony wniosek(...). Dodać należy, że w czerwcu 2017 rokuP. R.zamieszkiwał w miejscu swojego zameldowania ujawnionym od 4 lat w bazie PESEL, a zatem(...)jako profesjonalny uczestnik obrotu prawnego mógł z łatwością ustalić aktualny adresP. R.w miejscowościW., co zresztą uczynił przed złożeniem pozwu w sprawie niniejszej (jak podano w piśmie powoda adres ten powód uzyskał właśnie poprzez udzielenie mu informacji z bazy PESEL – k. 199). Złożenie wniosku o wezwanie do próby ugodowej przez wierzyciela przeciwko dłużnikowi, w którym podano od kilku lat nieaktualny adres zamieszkania dłużnika, co skutkuje brakiem prawidłowego doręczenia odpisu wniosku dłużnikowi, nie może być uznane za czynność bezpośrednio zmierzającą do ustalenia lub zaspokojenia roszczenia: skoro bowiem dłużnik w takiej sytuacji nie ma żadnej szansy zapoznać się z treścią pisma wierzyciela, to tym samym nie istnieje żadne prawdopodobieństwo tego, że złożenie takiego wniosku przez wierzyciela doprowadzi do zawarcia ugody sądowej pozwalającej na ustalenie lub zaspokojenie jego roszczenia (por. w tej kwestii uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 marca 2016 r., I ACa 712/15).
Skoro do skutecznego przerwania biegu przedawnienia nie doszło, to roszczenie powoda objęte pozwem przedawniło się we wrześniu 2017 roku, tj. przed datą złożenia pozwu w sprawie niniejszej – co oznacza, że podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia jest skuteczny, a powództwo podlega oddaleniu.
Na podstawieart. 98 §1 i 11k.p.c.pozwanemu jako stronie wygrywającej proces przysługuje zwrot przez powoda kosztów zastępstwa procesowego (5400 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda (przez Portal Inf.).
Dnia 20 grudnia 2021 roku