Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1095/21
Data wyroku: 2022-02-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Ewa Nowakowska
Słowa kluczowe: Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art. 2 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt V U 1095/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 lutego 2022 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Ewa Nowakowska
Protokolant: st.sekr.sądowy Alina Kędzia
po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. w Kaliszu
odwołaniaW. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.

    z dnia 25 października 2021r. Nr(...)

z dnia 26 października 2021 r. Nr(...)
w sprawieW. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o rekompensatę

    Zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 25 października 2021r. znak(...)z dnia 26 października 2021 r. znak(...)w ten sposób, że ustala, iżW. M.ma prawo przy emeryturze do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach od 1 września 2021r.

Sędzia Ewa Nowakowska

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19.10.2021. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.ustaliłW. M.kapitał początkowy z pominięciem prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a następnie decyzją z 26.10.2021r. przyznał jej emeryturę okresowa kapitałowa podejmując jej wypłatę od 01.09.2021r.
Powodem odmowy przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach było, że przed dniem 1.01.2009r. nie wykazała 15 lat pracy w szczególnych warunkach, ale 12 lat 10 miesięcy i 25dni. Nie zaliczono bowiem do takiej pracy zatrudnienia w szkole gdy praca nie była świadczona w pełnym wymiarze czasu pracy.
Odwołaniu od oby tych decyzji wniosła do SąduW. M.kwestionując wysokość emerytury poprzez jej wyliczenie z pominięciem rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Zarzuciła pominięcie okresów gdy w tym samym przedziale czasowym pracowała jako nauczycielka w dwóch szkołach, więc czas pracy powinien być sumowany
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd ustalił, co następuje:
W. M.urodziła się (...)Z zawodu jest nauczycielką nauczania przedszkolnego. Pracowała początkowo w Przedszkolu wZ., a od 01.01.1093r. w szkołach : wM.S.B.. O emeryturę wystąpiła 31.08.2021r. Nie starała się o emeryturę przed ukończeniem 60 roku życia. Nie spełniałaby zresztą warunków do uzyskania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, bo nie wykazała na dzień 31.12.1998r. 15 lat takiej pracy.
Przed organem rentowym wykazała 12 lat 10 miesięcy i 25 dni pracy w szczególnych warunkach wykonywanej na przestrzeni od 01.02.1982r. do 31.08.1996r. z pominięciem okresów urlopu wychowawczego i urlopów dla poratowania zdrowia.
Z wykazu organu rentowego wynika, że odwołująca się po w/w dacie czyli od 01.09.1996r. pracowała jako nauczycielka w dwóch szkołach równolegle.
W okresie od 01.09.1006r. do 31.08.1998r. pracowała w Szkole Podstawowej wZ.w wymiarze 12/18 etatu oraz w Szkole Podstawowej wB.w wymiarze 9/18 oraz 1/22 etatu. W przedziale czasu od 01.09.1998r. do 31.12.2000r. pracowała w Szkole Podstawowej wZ.w wymiarze 8/18 etatu, a w Szkole Podstawowej wB.w wymiarze 14/18 oraz 1/22 etatu. W czasie od 01.09.2000r. do 31.08.2001r. pracowała w pierwszej z w/w szkół na 10/18 etatu, a w drugiej na 12/18 oraz 1/22. Od 1.09.2001r. do 31.08.2003. w pierwszej 12/18 etatu, a w drugiej 12/18 oraz 1/22 etatu. W przedziale czasowym od 1.09.2003r. do 31.08.2004r wZ.nadal 12/18 etatu, a wB.10/18 oraz 1/22.W kolejnym okresie od 1.09.2004r. do 31.08.2005r. wZ.:10/18, podczas gdy w drugiej ze szkół nadal 10/18 oraz 1/22. Od 1.09.2005r. w pierwszej ze szkół nadal 10/18, etatu i w drugiej 10/18. Stan taki trwał do 31.08.2007r. po czym już do końca 2008r. wZ.pracowała na 12/18 etatu, a wB.nadal 10/18 etatu.
Po zsumowaniu godzin w obu szkołach w tych samych przedziałach czasowych odwołująca się realizowała więc pełen wymiar czasu pracy nauczyciela wynoszący 18 godzin.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z definicją ustawową zart. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(Dz.U. 2017 poz. 664 t. j. ze zm.) rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
Przesłanki przedmiotowego świadczenia są sprecyzowane w art. 21, art. 22 i art. 23 ust. 2 ustawy pomostowej. Zgodnie z powołanymi przepisami rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r. (tylko dla tych ubezpieczonych ustala się kapitał początkowy), który ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r. Jednocześnie ust. 2 art. 21 precyzuje przesłankę negatywną, stanowiąc, iż rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Powyższe oznacza, iż dla ustalenia prawa do rekompensaty konieczne jest wykazanie określonego charakteru pracy ubezpieczonego pracownika wykonywanej w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r.
Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U 1983r. poz. 43).
Pensum nauczycielskie wynosi 18 godzin tygodniowo. odwołująca się łącznie ujmując czas pracy w obu szkołach realizowała więc zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie ma regulacji wyłączającej sumowanie okresów pracy stałej wykonywanej w tym samym czasie w niepełnym wymiarze u różnych pracodawców w warunkach szkodliwych. Nie można przy tym pominąć faktu, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji zawartej wart. 55obowiązującej do 1 stycznia 1999 r.ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin(Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Użyte w § 2 ust. 1 rozporządzenia sformułowanie „w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy” odwzorowuje sformułowanie zawarte wart. 12 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, który stanowił, że „przy ustalaniu prawa do świadczeń określonych w ustawie nie uwzględnia się okresów zatrudnienia wykonywanego w wymiarze czasu pracy niższym niż połowa wymiaru obowiązującego pracownika w danym zawodzie; w razie wykonywania zatrudnieniarównocześnie w więcej niż jednym zakładzie pracybierze się pod uwagęłączny wymiar czasu pracy”.
Wykładnia przepisów, w których położono akcent na „pełny wymiar czasu pracy na danym stanowisku”, nie daje możliwości stosowania dodatkowych kryteriów, w szczególności kryterium wykonywania pracy u jednego pracodawcy, na jednym stanowisku pracy, czy też na jednym etacie. Uznanie zaś, że dwaj pracownicy zatrudnieni na pół etatu dzielą się jednym stanowiskiem pracy, a jeden pracownik może dzielić stanowisko pracy w warunkach szczególnych u różnych pracodawców, zdecydowało o aprobacie powyższego poglądu co do możliwości i skuteczności prawnej sumowania czasu pracy u kilku pracodawców na potrzeby liczenia okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Taki wniosek można też wyprowadzić w kontekście uznawania w orzecznictwie możliwości łączenia w przebiegu dniówki pracowniczej kilku rodzajów prac w szczególnych warunkach(por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2008 r., II UK 306/07, OSNP z 2009 nr 20-21, poz. 290, z dnia 28 sierpnia 2014 r., II UK 537/13, niepublikowany, z dnia 3 września 2013 r., I UK 72/13, OSNP z 2014 nr 8, poz. 118, z dnia 22 lipca 2013 r., III UK 106/12, niepublikowany, z dnia 27 stycznia 2012 r., II UK 103/11, niepublikowany, z dnia 8 grudnia 2008 r., II UK 107/08, niepublikowany, z dnia 24 stycznia 2013 r., III UK 47/13, niepublikowany).Jeżeli bowiem dopuszczalne jest łączenie kilku rodzajów pracy wiążących się z uciążliwościami różnego rodzaju, to tym bardziej uzasadnione jest włączenie do stażu pracy w szczególnych warunkach świadczonej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, choć u kilku pracodawców.
Taki pogląd wyraził Sądu Najwyższy w wyroku z 23.11.2016r. (W sprawie IIUK 179/19) isąd orzekający w pełni go podziela.
Przy uwzględnieniu zatem zaliczonego okresu pracy w szczególnych warunkach oraz po dodaniu pracy w dwóch szkołach od 01.09.1996r. odwołująca się wykazała więc ponad 15 lat pracy w tych warunkach. W tym stanie rzeczy spełnia warunki do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach przy emeryturze od daty ustalenia do niej prawa czyli od 01.09.2021r.
Decyzja kapitałowa z dnia 25.10.2021r. oraz decyzja emerytalna z dnia 26.10.2021r. podlegają więc zmianie i zgodnie zart.47714§ 2 k.p.c.orzeczono jak w wyroku.

Sędzia Ewa Nowakowska