Sąd Rejonowy w Kętrzynie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 127/21
Data wyroku: 2022-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Beata Bihuń

Sygn. akt: I C 127/21 upr

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2022r.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Beata Bihuń

Protokolant:

sekr. sądowy Agnieszka Piskorz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2022 r. wK.
sprawy z powództwaK. J.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.
o zapłatę

I
Zasądza od pozwanego(...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz powodaK. J.kwotę 3.371,50 zł (trzy tysiące trzysta siedemdziesiąt jeden złotych i pięćdziesiąt groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 13 maja 2020 r. do dnia zapłaty;

II
Zasądza od pozwanego(...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz powodaK. J.kwotę 1.850,00 zł (jeden tysiąc osiemset pięćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
Nakazuje zwrócić pozwanemu kwotę 418,83 zł (czterysta osiemnaście złotych i osiemdziesiąt trzy grosze) tytułem części niewykorzystanej zaliczki.

sygn. akt I C 127/21 upr

UZASADNIENIE
PowódK. J.wniósł o zasądzenie od(...) S.A.z siedzibą wW.kwoty 3.371,51 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 13.05.2020 r. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 12.11.2019 r. doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód markiB.onumerze rejestracyjnym (...)należący doD. P.. Sprawca kolizji był ubezpieczony u pozwanego. W dniu 27.04.2020 r. poszkodowany wynajął od powoda pojazd zastępczy. Umowa najmu trwała do 07.05.2020 r. Powód za wynajem pojazdu wystawiłfakturę VAT nr (...)r. na kwotę 7.000,00 zł brutto. Pozwany uznał roszczenie co do zasady, uznając za zasadny cały okres najmu, kwestionując jednocześnie wysokość stawki za jedną dobę najmu i w dniu 12.05.2020 r. wypłacił powodowi kwotę 3.628,50 zł, stąd do zapłaty pozostaje kwota dochodzona pozwem. Legitymacja czynna powoda do dochodzenia roszczenia wynika z umowy cesji wierzytelności w zakresie zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego. Dalej powód podniósł, że poszkodowany nie ma obowiązku zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego z podanym przez ubezpieczyciela podmiotem. Zakwestionował także realność ewentualnych twierdzeń pozwanego co do zaoferowania i zorganizowania pojazdu zastępczego dla poszkodowanego przez rzekomo współpracujące z pozwanym wypożyczalnie.
Pozwany(...) S.A.z siedzibą wW.wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany wskazał, że przeprowadził postępowanie likwidacyjne w związku ze szkodą komunikacyjną z dnia 12 listopada 2019 r. i w jego ocenie wysokość należnego odszkodowania została ustalona prawidłowo. Pozwany podniósł, iż poinformował poszkodowanego o możliwości uzyskania nieodpłatnie pojazdu zastępczego oraz stawkach czynszu najmu akceptowanych w przypadku najmu w firmie zewnętrznej. Pozwany wskazał, że nie kwestionuje czasu najmu pojazdu zastępczego, natomiast kwestionuje rynkowość stawki czynszu zastosowanej przez powoda. W ocenie pozwanego stawka najmu powinna zostać obniżona do kwot podanych przez pozwanego, gdyż poszkodowany odmawiając najmu pojazdu od pozwanego i wynajmując pojazd wg stawek znacznie wyższych naruszył obowiązek minimalizacji szkody. Zarzucił, że stawka proponowana przez powoda jest znacznie wygórowana i odbiega od rynkowych stawek stosowanych na rynku lokalnym. Pozwany zakwestionował nie tylko stawkę za najem pojazdu zastępczego ale również samą potrzebę zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego. Dalej pozwany podniósł zarzut braku legitymacji czynnej powoda, wskazując, że przedłożona przez powoda umowa przelewu wierzytelności jest nieważna, ponieważ ma za przedmiot jedynie wierzytelność wobec ubezpieczyciela sprawcy szkody. Tym samym dochodzi do sytuacji w której wierzytelność o zapłatę kwoty z tytułu najmu pojazdu zastępczego przysługuje powodowi względem(...) S.A., a poszkodowanemu względem sprawcy szkody. Taka sytuacja jest sprzeczna z naturą stosunku prawnego z którego wynika wierzytelność. W ocenie pozwanego przelew wierzytelności odszkodowawczej, w sytuacji w której przysługuje ona od dwóch podmiotów odpowiedzialnych in solidum tj. od sprawcy szkody oraz odpowiadającego gwarancyjnie ubezpieczyciela musi obejmować zakresem podmiotowym obydwa podmioty.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 12.11.2019 r. doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód markiB.onr rej. (...), będący własnościąD. P.. Użytkownikiem pojazdy byłM. P. (1). sprawca szkody posiadał ubezpieczenie OC w(...) S.A.z siedzibą wW..
(bezsporne, akta szkody)
W dniu 27.04.2020 r.D. P.zawarł z powodemK. J.umowę najmu samochoduM. (...)nr rej. (...)na okres od dnia 27.04.2020 r. od godz. 11.00 do 07.05.2020 r. godz. 10.30. Stawka najmu wynosiła 700,00 zł dziennie brutto przy wynajmie powyżej 5 dni. Samochód został wynajęty przez poszkodowanego na czas naprawy pojazdu, który uległ uszkodzeniu w wyniku zdarzenia z dnia 12.11.2019 r., przy czym poszkodowany oddał samochód do naprawy dopiero po powrocie jego synaM. P. (1)ze służby wojskowej.M. P. (1)korzystał z pojazdy zastępczego, ponieważ w czasie naprawy pojazduB.nie miał możliwości korzystaniaz innego samochodu. W dniu 07.05.2020 r.K. J.wystawił fakturę za najem na kwotę 7.000,00zł brutto. W dniu 07.05.2020 r.K. J.zawarł zD. P.umowę cesji wierzytelności przysługujących poszkodowanemu w stosunku do(...) S.A.z tytułu odpowiedzialności na podstawie obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów w zakresie zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego przez okres potrzebny do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zaistnienia szkody lub do jej likwidacji w ramach szkody całkowitej.
(dowód: umowa wynajmu samochodu – k. 7, cennik wynajmu – k. 9, faktura – k. 10, cesja wierzytelności – k. 11, zeznania świadkaM. P. (1)iD. P.k. 73 v)
Po zgłoszeniu szkody w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego(...) S.A.przez powoda, pozwany uznał roszczenie do kwoty 3.628,50 zł, akceptując zasadność najmu przy stawce 295,00 zł netto za dzień, tj. stawkę jaka została zaproponowana poszkodowanemu po zgłoszeniu szkody orazw piśmie z 13.11.2019 r. skierowanym do poszkodowanego.
(dowód: bezsporne, pismo(...) S.A.– k. 14, akta szkody – płyta CD – k. 42)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jest zasadne.
Stan faktyczny sprawy był pomiędzy stronami bezsporny w zakresie zaistnienia szkody i jej okoliczności oraz podstaw odpowiedzialności pozwanego. Sąd ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie na podstawie przedłożonych przez powoda i pozwanego dokumentów, w tym akt szkody oraz zeznań świadkówD. P.orazM. P. (1). Prawdziwość dokumentów oraz zeznania świadków nie były kwestionowane przez strony, nie budziły też wątpliwości Sądu. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, jednocześnie nie stanowiły one istotnej podstawy rozstrzygnięcia Sądu. ŚwiadekM. P. (1)wskazał, że pozwany poinformował go o możliwości wynajmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem pozwanego, ale proponowano mu pojazd gorszej klasy, przy czym w czasie zgłaszania szkody, świadek nie potrzebował auta zastępczego, a kiedy potrzeba taka nastąpiła, świadkowi nie udało się skontaktować z pozwanym i skorzystał z propozycji wypożyczalni.
Z okoliczności sprawy wynika, że pozwany w chwili zgłaszania żądania pokrycia kosztów najmu pojazdu zastępczego nie kwestionował, iż w okolicznościach sprawy, co do zasady, wynajęcie pojazdu zastępczego przez poszkodowanego było uzasadnione. Sporem objęta była jedynie wysokość kosztów wynajmu w zakresie zastosowanej przez powoda stawki dobowej za wynajem pojazdu zastępczego.
W niniejszym postępowaniu pozwany zakwestionował dodatkowo legitymację czynną powoda oraz potrzebę zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu braku legitymacji czynnej powoda, wskazać należy, że Sąd nie podzielił stanowiska pełnomocnika pozwanego co do nieważności umowy cesji zawartej pomiędzy poszkodowanym a powodem.
W myślart. 509 §1 k.c.wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Natomiast stosownie do § 2 przywołanego przepisu wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Przelew wierzytelności – cesja – jest umową, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel – cedent – przenosi na rzecz osoby trzeciej – cesjonariusza – ogół uprawnień przysługujących mu ze stosunku prawnego łączącego go z dłużnikiem (por. H. Ciepła, Komentarz do art. 509 k.c., w: J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, wyd. II, WKP 2018). Ustawodawca nie przewidział dla tej umowy szczególnej formy, z zastrzeżeniemart. 511 k.c.Do przejścia wierzytelności dochodzi na mocy porozumienia cedenta i cesjonariusza, wobec czego data zawarcia umowy jest datą przejścia wierzytelności na nabywcę. Umowa przelewu wierzytelności ma charakter rozporządzający. Przelew bowiem powoduje wyjście wierzytelności z majątku zbywcy i jej wejście do majątku nabywcy. Wyraża to przepis art. 510 § 1, który wyraźnie stanowi o rozporządzającym skutku umowy (Ciszewski Jerzy (red.), Nazaruk Piotr (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, opubl. LEX/el. 2021).  Przeniesienie wierzytelności odbywa się więc zgodnie z zasadą, że nikt nie może przenieść więcej praw niż sam (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., VI ACa 1307/13). Z chwilą wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego po stronie poszkodowanego powstaje szczególna pozycja prawna, ze względu na fakt, że przysługują mu dwa odrębne roszczenia: przeciwko ubezpieczycielowi oraz przeciwko sprawcy szkody. „Jeżeli posiadacz ponoszący odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie prawa cywilnego jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej - wierzytelność ze stosunku prawnego opartego na tym zdarzeniu może być - jak wynika zart. 822 § 4 k.c.w zw. zart. 19 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.) kierowana bezpośrednio do ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej. Powyższe stosunki prawne tworzą - jak przyjmuje się w doktrynie i judykaturze - zobowiązanie in solidum, określane też solidarnością przypadkową, bierną lub niewłaściwą (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 1972 r., II CR 57/72, OSNCP 1972, Nr 10, poz. 183 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 1974 r., zasada prawna, III CZP 75/73, OSNCP 1974, nr 7-8, poz. 123). Istota zobowiązania in solidum polega na tym, że dłużnicy z różnych tytułów prawnych zobowiązani są do spełnienia na rzecz tego samego wierzyciela identycznego świadczenia, z tym skutkiem, że spełnienie świadczenia przez jednego dłużnika zwalnia drugiego. Ugruntowany jest pogląd, że do przypadków odpowiedzialności in solidum stosuje się w drodze analogii przepisy o zobowiązaniach solidarnych. Cechą charakterystyczną ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej jest akcesoryjny charakter odpowiedzialności ubezpieczyciela. Powyższe oznacza, że ubezpieczyciel odpowiada tylko wtedy i tylko w takim zakresie, w jakim odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczony sprawca szkody. Poszkodowanemu na podstawieart. 822 § 4 k.c.przysługuje roszczenie bezpośrednio przeciwko ubezpieczycielowi. Poszkodowany jest zatem uprawniony do dochodzenia roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń, bez potrzeby uprzedniego pozywania osoby odpowiedzialnej cywilnie (actio directa). Jest to uprawnienie, z którego poszkodowany może, lecz nie musi korzystać. W szczególności może domagać się indywidualnego naprawienia szkody od każdego z tych podmiotów czy też jej łącznego naprawienia (in solidum)” (tak: Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie, z dnia 13 listopada 2015 r., w sprawie o sygn. akt VIII Ga 325/15, opubl. LEX nr 1952379). Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 24 maja 2012 r., w sprawie o sygn. akt V CSK 219/11 stwierdził, że przelew wierzytelności w stosunku do jednego z dłużników solidarnych wywiera skutek w stosunku do pozostałych dłużników. W sytuacji, w której dłużnikami jest kilka osób i ich odpowiedzialność ma charakter solidarny, każda z nich jest zobowiązana do spełnienia całego świadczenia, zaś wierzyciel może żądać według swojego wyboru spełnienia świadczenia w całości lub też w części od wszystkich lub jednej z nich. Ponieważ przelew wierzytelności obejmuje ją w takim zakresie przedmiotowym i podmiotowym, w jakim przysługiwała w pierwotnemu wierzycielowi, to w wypadku solidarności dłużników przelew, co do zasady, obejmuje wszystkich dłużników solidarnych, bo w tym zakresie zobowiązanie pozostaje niezmienne. Sąd Najwyższy uznał, iż ustawowy charakter odpowiedzialności dłużników solidarnych oraz istota umowy przelewu wierzytelności przemawia za przyjęciem stanowiska, że w wypadku dokładnego określenia w umowie cesji wierzytelności od strony przedmiotowej oznaczenie w umowie jako dłużnika tylko jednego z dłużników solidarnych równa się w istocie przeniesieniu wierzytelności w stosunku do wszystkich dłużników, a nie tylko w stosunku do dłużnika wymienionego w umowie.
Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że zamiarem stron umowy cesji z dnia 07.05.2020r., tj.K. J.iD. P.( § 2 pkt 1 ) było zawarcie umowy przelewu wierzytelności powstałej w następstwie kolizji z dnia 12.11.2019 r. w odniesieniu do wszystkich dłużników zobowiązanych z tego tytułu. Co oznacza, że powód skutecznie nabył wierzytelność przysługującą uprzednio poszkodowanemuD. P..
Odnosząc się do zarzutu braku potrzeby wynajęcia pojazdu zastępczego, zauważyć należy, że świadkowieD. P.iM. P. (1)wyjaśnili, że korzystający z uszkodzonego pojazduM. P. (1)potrzebował samochodu, a nie posiadał innego pojazdu, z którego mógłby korzystać w trakcie naprawy samochoduB.. Zeznań tych pozwany nie kwestionował, w związku z czym podniesiony przez niego zarzut należy uznać za bezzasadny.
Rozpoznając zasadność samej wysokości żądanego w pozwie roszczenia, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłegoM. P. (2)(k. 83 – 91), z treści której wynika, że zastosowana przez powoda stawka za wynajmem pojazdu mieści się w granicach stawek stosowanych na rynku lokalnym. W ocenie Sądu opinia biegłego jest jasna, pełna, pozbawiona sprzeczności i błędów natury logicznej. Opinia nie była kwestionowana przez żadną ze stron.
W świetle aktualnych poglądów doktryny i orzecznictwa, nie ulega wątpliwości, iż odpowiedzialnością ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego są objęte celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Mając na uwadze zasadę pełnego odszkodowania, wynikającą zart. 361§2 k.c.oraz treśćart. 363§1 k.c., miernikiem odszkodowania są ceny występujące na lokalnym rynku - od najniższej do najwyższej (por. m.in. uchwałę SN z dnia 13 czerwca 2003r., III CZP 32/03, uchwalę SN z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11). Na poszkodowanym nie ciąży przy tym obowiązek poszukiwania sprzedawców oferujących swoje usługi najtaniej. Tylko w przypadku wykazania przez zakład ubezpieczeń nielojalnego postępowania, naruszającego obowiązujące wierzyciela - na podstawieart. 354 k.c.- wymogi współpracy z dłużnikiem przy wykonywaniu zobowiązania, można wierzycielowi postawić zarzut powiększenia rozmiarów szkody poprzez wybranie oferty z cenami wyższymi niż obowiązujące na danym rynku lokalnym i zlecić stosowną weryfikację wysokości odszkodowania (vide - wyrok SN z 25.04.2002r., I CKN 1466/99). Tylko wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, które znacznie przekraczają koszty obowiązujące na danym rynku lokalnym lub koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu nie są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (vide - uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017r., III CZP 20/17, OSNC 2018 nr 6, poz. 56).
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że z przedłożonej przez powoda faktury VAT wynika, że poszkodowany skorzystał z wynajmu pojazdu z tego samego segmentu co uszkodzony pojazd za cenę 700,00 zł brutto za dobę. Z kolei koszt najmu auta tego segmentu u ubezpieczyciela (segment F) wynosił 295,00 zł netto za dobę (tj. 362,85 zł brutto). Jednocześnie z opinii biegłegoM. P. (2)wynika, że stawka po jakiej poszkodowany wynajął pojazd mieści się w granicach średnich stawek stosowanych na rynku lokalnym. Jak wynika z okoliczności sprawy, oprócz stawki dobowej stosowanej przez ubezpieczyciela dodatkowo jest doliczana jest opłata za odbiór i podstawienie pojazdu zastępczego w wysokości 1,50 zł netto/km, w sytuacji kiedy punkt odbioru pojazdu znajduje się poza miastem, w którym jest punkt usługowy pozwanego (umowa przedłożona przez pozwanego – płyta CD – k. 51). Biorąc pod uwagę, iż punkt z którego nastąpiłoby podstawienie pojazdu poszkodowanemu, znajdowałby by się w miejscowości znacznie oddalonej od miejsca zamieszkania poszkodowanego, dodatkowa opłata znacznie podniosłaby koszt wynajmu pojazdu. Mając to na uwadze należy stwierdzić, iż koszty wynajmu wg stawek ubezpieczyciela i wg stosowanych przez powoda są porównywalne. Stąd stawka zastosowana w sprawie przez powoda nie może być traktowana jako nadmierna.
W tych okolicznościach Sąd uznał roszczenie powoda za uzasadnione w całości i zasądził na jego rzecz dochodzoną kwotę.
O odsetkach Sąd orzekł stosownie do żądania pozwu od dnia 13.05.2020 r. Żądanie to znajduje oparcie wart. 481§1 i 2 k.c.w zw. zart. 476 k.c.iart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 854 z późn. zm.), mając na uwadze datę wypłaty odszkodowania oraz fakt, iż brak było przeszkód by już w tej dacie odszkodowanie zostało wypłacone we właściwej wysokości.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpc, stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu, obciążając nimi pozwanego. Na tej podstawie Sąd zasądził na rzecz powoda poniesione przez niego koszty sądowe w postaci opłaty od pozwu w kwocie 200,00 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 900,00 zł stosownie do § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz poniesione przez powoda wydatki na opinie biegłego w kwocie 750,00 zł, które zostały pokrytez uiszczonej przez niego zaliczki. W pkt III wyroku sąd nakazał zwrócić pozwanemu część niewykorzystanej zaliczki, którą wpłacił na poczet opinii biegłego.

ZARZĄDZENIE

1
Odnotować

2
Odpis doręczyć pełn. pozwanego

7.02.2022 r.