Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 96/22
Data wyroku: 2022-01-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 50e w zw. z art. 50a i 53 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 96/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 stycznia 2022 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
na posiedzeniu niejawnym w składzie:

Przewodniczący: sędzia Teresa Kalinka

po rozpoznaniu w dniu27 stycznia 2022 r. w Gliwicach
sprawyJ. Ż.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury górniczej
na skutek odwołaniaJ. Ż.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia4 stycznia 2022  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeJ. Ż.prawo do emerytury górniczej poczynając od dnia 1 grudnia 2021 roku oraz zobowiązuje organ rentowy do ustalenia jej wysokości z zastosowaniem 24% kwoty bazowej obowiązującej w grudniu 2021 roku w części socjalnej świadczenia.
(-) sędzia Teresa Kalinka
Sygn. VIII U 96/22

UZASADNIENIE
Decyzją z 4 stycznia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuJ. Ż.prawa do emerytury górniczej na podstawieart. 50a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że decyzją z 27 kwietnia 2015 r. ubezpieczonemu ustalono już prawo do emerytury górniczej, zatem brak jest podstaw do przyznania kolejnej emerytury górniczej.
Ubezpieczony wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wskazując że po przyznaniu emerytury górniczej przepracował ponad 30 miesięcy i ukończył wiek 55 lat.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Sąd  Okręgowy w Gliwicach  ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyJ. Ż.urodził się (...)
Decyzją(...) OddziałwZ.z 27 kwietnia 2015 r. ubezpieczonemu przyznano od 1 kwietnia 2015 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku, prawo do emerytury górniczej bez względu na wiek.
W treści decyzji ZUS zaliczył ubezpieczonemu 26 lat i 10 miesięcy okresów składkowych oraz 1 rok i 7 miesięcy okresów nieskładkowych. Okres pracy górniczej obliczony według przeliczników wyniósł łącznie 528,3 miesięcy.
Kolejnymi decyzjami ZUS dokonywał waloryzacji świadczenia oraz przeliczenia jego wysokości z uwagi na doliczanie stażu pracy.
W dniu 21 grudnia 2021 r. ubezpieczony złożył w organie rentowym nowy wniosek o prawo do emerytury górniczej.
Zaskarżoną decyzją z 4 stycznia 2022 r.(...) OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy emerytalno‑rentowej, tj. po osiągnięciu wieku 55 lat. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczonemu już ustalono prawo do emerytury górniczej, brak zatem podstaw do przyznania kolejnej emerytury górniczej, która jest tożsamym świadczeniem.
Ustalono, że ubezpieczony posiada ponad 25 lat pracy górniczej.
Po przyznaniu od emerytury górniczej bez względu na wiek ubezpieczony przepracował ponad 30 miesięcy – zatrudnienie w(...) sp. z o.o.sp. k. wZ.od 13 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. i w(...)Górnictwa Węglowego wZ.od 1 listopada 2018 r. do nadal.
Powyższy stan faktyczny był w zasadzie bezsporny i został ustalony na podstawie akt organu rentowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
J. Ż.w dniu 21 grudnia 2021 r. złożył wniosek o prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy emerytalnej w miejsce dotychczas pobieranej emerytury górniczej.
Zaskarżoną decyzją(...) OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury górniczej w oparciu o inną podstawę prawną niż dotychczas pobierane świadczenie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest więc prawo ubezpieczonego do kolejnej emerytury, tj. emerytury górniczej przyznanej na innej podstawie prawnej niż uprzednio przyznane mu świadczenie z zastosowaniem nowej kwoty bazowej do części socjalnej świadczenia (24% kwoty bazowej).
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem sporu jest natomiast interpretacja przepisów ustawy emerytalnej.
Przesłanki nabycia prawa do emerytury górniczej określaustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 291).
Ubezpieczony nabył prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50e ustawy emerytalnej.
Jak stanowi art. 50e ust. 1 ustawy emerytalnej, prawo do górniczej emerytury, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje pracownikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem ust. 2.
Obecnie natomiast ubezpieczony zgłosił wniosek o prawo do „nowej” emerytury górniczej w wieku 50 lat.
Zgodnie z art. 50a ust 1 ustawy emerytalno-rentowej prawo do emerytury górniczej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1
ukończył 55 lat życia;

2
ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;

3
nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Zgodnie zaś z ust. 2 wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.
Organ rentowy stanął na stanowisku, że nie ma możliwości ponownego ustalenia prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a albo 50e ustawy, w sytuacji gdy wnioskodawca pobiera już emeryturę górniczą przyznaną w oparciu o jeden z tych przepisów.
Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego, albowiem przepisy powołanej wyżej ustawy w rozdziale 3a zatytułowanym Emerytury górnicze przewidują kilka rodzajów takich emerytur i nie zawierają zakazu ich nabywania w oparciu o różne podstawy prawne.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z 5 marca 2013 r. (sygn. akt III AUa 1117/12) podkreślił, żeustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– wśród rodzajów emerytur górniczych rozróżnia emeryturę górniczą bez względu na wiek i zajmowane stanowisko w przypadku wykonywania pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przez co najmniej 25 lat przyznawaną na podstawie jejart. 50e ust. 1oraz przewidzianą wart. 50aemeryturę górniczą w obniżonym wieku 55 lub 50 lat przy 10 lub 15-letnim okresie pracy górniczej określonej wart. 50c ust. 1w ogólnym okresie ubezpieczenia górnika (20/25 lat). W ocenie sądu są to zatem dwa różne świadczenia.
Z kolei w uzasadnieniu postanowienia z 2 marca 2017 r. (I UZ 61/16) Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że w orzecznictwie przyjmuje się odrębność emerytur wobec różnych podstaw prawnych (tytułów) ich przyznawania, co oznacza, że na emeryturę można przechodzić kilka razy. W wyroku z 17 grudnia 2014 r. sygn. I UK 169/14 (LEX nr 1642866) Sąd Najwyższy wskazał, iż obecnyart. 50e ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, będący odpowiednikiem dawnego art. 48 tej ustawy, statuuje własny, odrębny od art. 50a układ warunkujący nabycie uprawnień do emerytury górniczej, rezygnując z przesłanki wieku emerytalnego na rzecz dłuższego, bo 25-letniego stażu kwalifikowanej pracy górniczej. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z 1 kwietnia 2014 r., I UK 366/13 (LEX nr 1455428) i w postanowieniu z 20 lipca 2017 r., I UK 458/16.
Przepisy te różnią się zatem w zakresie koniecznych przesłanek zarówno okresami wymaganej pracy górniczej: art. 50a ust. 1 i 2 ustawy wymaga legitymowania się odpowiednio okresem 20 i 25 pracy górniczej i równorzędnej, w tym okresem odpowiednio 10 i 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1, art. 50e ust. 1 wymaga wykazania 25 lat pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (z uwzględnieniem ust. 2.), jak też różnią się co do przesłanki osiągnięcia wymaganego wieku w art. 50a ust. 1 i 2 i jej braku w art. 50e ust. 1.
Nie można więc zgodzić się z organem rentowym, iż po stronie ubezpieczonego nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki, uzasadniające uzyskanie prawa do kolejnego świadczenia. Ubezpieczony posiada wymagany w art. 50a ust. 1 okres pracy górniczej, osiągnął również wiek 55 lat, co w ocenie Sądu należy uznać za spełnienie przesłanek z art. 50a ust.1 ustawy, a zatem spełnienie przesłanek z przepisu, który w sposób odrębny statuuje nabycie prawa do emerytury górniczej od art. 50e ust. 1, tj. nabycia prawa do emerytury górniczej bez względu na wiek, które to świadczenie dotychczas pobierał ubezpieczony.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że ubezpieczony spełnia przesłanki – zarówno w zakresie wymaganego okresu pracy górniczej jak i wieku – do przyznania mu prawa do emerytury górniczej w oparciu o art. 50a ust. 1 ustawy, tj. w oparciu o inną podstawę prawną niż dotychczas przyznane świadczenie.
W ocenie Sądu ubezpieczony po przyznaniu prawa do emerytury górniczej bez względu na wiek i zajmowane stanowisko przepracował 30 miesięcy, co również nie było okolicznością sporną pomiędzy stronami, a zatem zgodnie z art. 53 ust. 4 ustawy emerytalnej ma prawo do zastosowania korzyści w postaci 24% obowiązującej aktualnie kwoty bazowej w części socjalnej nowej emerytury.
Z tych względów – na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.– Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej, poczynając od 1 grudnia 2021 r., tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku, oraz zobowiązał organ rentowy do ustalenia wysokości świadczenia z zastosowaniem do wyliczenia 24% świadczenia, to jest części socjalnej, kwoty bazowej obowiązującej w grudniu 2021 r.
Sąd wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym zgodnie zart. 1481k.p.c.
(-) sędzia Teresa Kalinka