Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 672/21
Data wyroku: 2021-09-17 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Jacek Chrostek
Słowa kluczowe: Nienależne świadczenie
Podstawa prawna: ART.136 USTAWY O EMERYTURACH I RENTACH Z FUS

Sygn. akt VIII U 672/21

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłM. M. (1)wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłej babciG.M.. W uzasadnieniu wskazano, że brak było podstaw do wypłaty niezrealizowanego świadczenia , ponieważM. M. (1)nie spełnia warunków do przyznania renty rodzinnej , jak również babcia nie pozostawała na jego utrzymaniu , bowiem posiadała własne źródło dochodu.
/decyzja k.32 akt ZUS/
W dniu 23 lutego 2021 r. do organu rentowego wpłynęło odwołanieM. M. (1)od ww. decyzji , w którym wniósł o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłej babci. W treści odwołania podniósł ,że babcia pozostawała na jego utrzymaniu , a nadto ,że ponosił on miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania.
/odwołanie k.3/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie.
/odpowiedź na odwołanie k.4/

Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny :
G.M.urodziła się (...), a zmarła w dniu 6 stycznia 2021 r. W chwili śmierci nie pozostawała w związku małżeńskim.G.M.w chwili śmierci posiadała prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężuF. M.( wysokość świadczenia wynosiła 2 300,00 zł).
/okoliczności bezsporne/
WnioskodawcaM. M. (1)jest wnukiemG.M.. W dniu 8 stycznia 2021 r.M. M. (1)złożył wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłej.
/okoliczność bezsporna , wniosek k.27 – 28 odwrót plik I akt ZUS/
WnioskodawcaM. M. (1)do momentu śmierciG.M.opiekował się nią m.in. przygotowywał śniadania oraz kolacje.M. M. (1)nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego z babcią , ale z uwagi na fakt ,że mieszkanie w którym zamieszkiwałaG.M.należy do niego , ponosił koszty utrzymania mieszkania tj. czynszu oraz opłat za media. NadtoM. M. (1)partycypował w kosztach zakupu środków higienicznych , czy też dodatkowych wizyt lekarskich ( świadczenie należneG.M.było bowiem w całości wykorzystywane na zakup leków oraz wizyty lekarskie).
/zeznania wnioskodawcy min.00:08:56 – 00:11:28 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:01:52 – 00:08:56 rozprawy z dnia 18 sierpnia 2019 r. , płyta CD k.15/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumentację zawartą w aktach ZUS oraz aktach sprawy , a także w oparciu o zeznania wnioskodawcy.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołanie jest zasadne i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z jednoznacznym brzmieniemart. 922 § 2 k.c.- nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są spadkobiercami. Zatem do spadku należą cywilnoprawne prawa i obowiązki zmarłego o charakterze majątkowym, w tym ekspektatywa wierzytelności - jako prawo majątkowe, a niemajątkowe prawa i obowiązki wygasają z chwilą śmierci ich podmiotu i na nikogo przejść nie mogą. Za jednolicie ugruntowany w judykaturze uznać należy pogląd, że do spadku nie należą prawa do świadczeń powtarzających się z zakresu ubezpieczeń społecznych i zabezpieczenia emerytalnego. Zatem emerytury i renty, jako prawa zmarłego ściśle związane z jego osobą, nie są przedmiotem dziedziczenia (por. uzasadnienie wyroku TK z dnia 12 listopada 2001 r. P. 2/2001 OTK ZU 2001/8 poz. 249, uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 26 lutego 1965 r. wpisaną do księgi zasad prawnych III PO 22/64 OSNCP 1965/7-8 poz. 107, uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 19 grudnia 1968 r., również wpisaną do księgi zasad prawnych, III PZP 59/68 OSNCP 1969/5 poz. 84).
Roszczenia o emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mogą być jednak dochodzone według regulacji wyjątkowej, zawartej w art. 136 ustawy z dnia z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz.291) Zgodnie z brzmieniemart.136 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Hipoteza wskazanej normy ma szeroki zakres, obejmując nią wszystkie przypadki niezrealizowania świadczenia w okresie między wystąpieniem z wnioskiem o emeryturę lub rentę a śmiercią uprawnionego, czyli zarówno te, gdy zgon nastąpił w trakcie postępowania o przyznanie świadczenia, jak i te, gdy dotknął on osobę już mającą ustalone decyzją organu rentowego lub wyrokiem sądowym prawo do emerytury (renty).
Zatem niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe w rozumieniu zacytowanego przepisu to takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało ono jej wypłacone, niezależnie od przyczyn opóźnienia w wypłacie świadczenia. A contrario świadczenie zrealizowane to takie świadczenie, które dotarło do rąk osoby uprawnionej albo zostało przekazane na konto bankowe wskazane przez uprawnionego. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa 386/13, LEX nr LEX nr 1428144).
Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia , czyM. M. (1)przysługuje prawo do wypłaty świadczeniaG.M.jako świadczenia niezrealizowanego.
Zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie ,że wnioskodawca sprawował stałą opiekę nad swoją babciąG.M., co z kolei sprowadzało się do przygotowywania posiłków , czy też ponoszenia kosztów utrzymania mieszkania i zakupu środków higienicznych. WprawdzieG.M.pobierała własne świadczenie rentowe , to jednak , z uwagi choćby na stan zdrowia oraz podeszły wiekG.M., nie sposób przyjąć , aby kwota świadczenia rentowego należna zmarłej pokrywała w pełni wszelkie wydatki związane z jej egzystencją. Co więcej , zgonG.M.nastąpił zaledwie na kilka dni przed datą wypłaty należnego jej świadczenia ( określonej na 10 dzień danego miesiąca) i tym bardziej uzasadnione jest twierdzenie , że cały ciężar jej utrzymania spoczywał wówczas właśnie na wnioskodawcy.
Mając za uwadze wszystkie przytoczone wyżej okoliczności niniejszej sprawy oraz treść powołanych przepisów, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.
Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadnieniem
doręczyć ZUS Pocztą wyp.akta rentowe.
S.B.