Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 976/21
Data wyroku: 2022-04-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: ASR Marcin Brzostko
Słowa kluczowe: Groźba
Podstawa prawna: art. 190 § 1 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

IV K 976/21

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.USTALENIE FAKTÓW

0.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

A. K.

zarzut aktu oskarżenia:
w dniu 30 stycznia 2021 r. wW., przy ul.(...)groziłM. K.pozbawieniem życia i zdrowia, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę ich spełnienia

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód i numer karty

1.
Na działce wW.przy ul.(...)znajduje się budynek typu „bliźniak”. W jednej jego części zamieszkujeA. K.z żoną oraz córkąK. L.i jej mężem, a w drugiej jego rodziceB.iJ.K.oraz ich wnuk z żoną.
M. K., bratA. K., nie mieszka na tej posesji, ale przyjeżdża na nią odwiedzić rodziców.
Posesja nie jest podłączona do miejskiej sieci wodociągowej.A. K.stara się o podłączenie budynku do sieci, jednak jego rodzice się na to nie zgadzają bezwarunkowo polecając mu wcześniejsze porozumienie się w tej kwestii z bratem i na tym tle zainteresowani nie mogą się porozumieć.

zeznaniaM. K., k. 2, k. 93-95
wyjaśnieniaA. K., k. 27 i 92-93

2.
W dniu 30 stycznia 2021 r. ranoM. K.przyjechał do rodziców pomóc im w zrobieniu zakupów. SpotkałA. K.przy wejściu na posesję i zaczęli rozmawiać na temat szczegółów projektu przyłączenia wody. Nie doszli jednak do porozumienia.M. K.mówił, żeby brat przedstawił mu satysfakcjonujące go propozycje.
A. K.poszedł za bratem do domu rodziców, kłócąc się z nim w międzyczasie, w tym także używając wulgaryzmów. Po wejściu do domu rodzice potwierdzili braciom, że mają się dogadać w zakresie przyłączenia wody. WtedyA. K.opuścił ich dom, aM. K.udał się na zakupy.

zeznaniaM. K., k. 2, k. 93-95
wyjaśnieniaA. K., k. 27 i 92-93

3.
M. K.około południa wrócił z zakupów i rozpakowywał je w domu rodziców. Wtedy przyszedł tam równieżA. K.i ponownie rozpoczął dyskusję na temat przyłączenia wody, co przerodziło się w kłótnię.
KiedyA. K.zaproponował bratu, aby ten przedstawił warunki na piśmie, otrzymał odpowiedź odmowną oraz sugestię, żeby przysłał na rozmowę swoją córkę, która go zrozumie, bo jest po studiach.
WtedyA. K.zaatakował brata zadając mu uderzenia ręką w głowę oraz wykrzykując wulgaryzmy.M. K.wstał z taboretu i przycisnął brata do ściany blokując mu możliwość ruchu. Wtedy rozdzielili ich rodzice.A. K.wykrzykiwał w trakcie kłótni do brata słowa m. in.: „zabiję cię”, „jesteś trupem”.
Następnie wyszedł z mieszkania rodziców, ale po chwili ponownie do niego wrócił i przeprosił rodziców za to, że doprowadził do takiej sytuacji w ich domu oraz stwierdził, że takie zachowanie poza domem byłoby w porządku, że tam „zatłucze” brata
OstatecznieA. K.opuścił mieszkanie rodziców wyprowadzony przez swoją córkęK. L..

zeznaniaM. K., k. 2, k. 93-95
wyjaśnieniaA. K., k. 27 i 92-93
zeznaniaJ.K., k. 7 i 95-96
zeznaniaB. K., k. 10 i 96
zeznaniaK. L., k. 16-17 i 96-97

4.
Od 30 stycznia 2021 r.M.iA. K.utrzymują ze sobą bardzo rzadkie relacje. Spotkali się raz na imprezie rodzinnej, na której się nawet nie przywitali, a poza tym minęli się kilka razy na posesji przy ul.(...).
A. K.nie stosował od tego czasu przemocy wobec brata i nie podjął takiej próby.M. K.zadeklarował, że w razie takich prób broniłby się przed bratem, jednak nie może wykluczyć, że brak go nie zabije.

zeznaniaM. K., k. 93-95
wyjaśnieniaA. K., k. 92-93

5.
M.iA. K.są podobnej postury,M.jest kilka centymetrów wyższy. W momencie zdarzeniaM. K.ważył ok. 110 kg, zaśA. K.ok. 130 kg.

zeznania, wyjaśnienia oraz obserwacja sądu z rozprawy, k. 95

6.
A. K.nie był karany.

informacja z KRK, k. 91

0.1. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

A. K.

zarzut aktu oskarżenia:
w dniu 30 stycznia 2021 r. wW., przy ul.(...)groziłM. K.pozbawieniem życia i zdrowia, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę ich spełnienia

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Nie zostało udowodnione, aby groźbyA. K.wzbudziły uM. K.uzasadnioną obawę ich spełnienia.

1.OCena DOWOdów

0.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1

zeznaniaM. K., k. 2, k. 93-95
wyjaśnieniaA. K., k. 27 i 92-93

ZeznaniaM. K.i wyjaśnieniaA. K.co do sytuacji, która ma miejsce na posesji przy ul.(...)oraz co do zakresu i przyczyn nieporozumień na tle przyłączenia wody były ze sobą zgodne. Wprawdzie obaj zainteresowani kładli w swoich relacjach większy nacisk na ważne ze swojego punktu widzenia elementy, jednak co do generalnej treści sporu (warunki przyłączenia wody) byli zgodni, a tylko w tej części jest to istotne dla sprawy, gdyż pozwala zarysować tło i przyczyny wydarzeń z 30 stycznia 2021 r.

2

zeznaniaM. K., k. 2, k. 93-95
wyjaśnieniaA. K., k. 27 i 92-93

Opisywane wyżej zeznania i wyjaśnienia były również zasadniczo zgodne co do przebiegu pierwszego spotkania braci na posesji przy ul.(...), 30 stycznia 2021 r. rano. Wtedy jeszcze nie doszło wypowiadania gróźb, chociażA. K.niewątpliwie kłócił się z bratem i używał wulgaryzmów.

3

zeznaniaM. K., k. 2, k. 93-95
wyjaśnieniaA. K., k. 27 i 92-93
zeznaniaJ.K., k. 7 i 95-96
zeznaniaB. K., k. 10 i 96
zeznaniaK. L., k. 16-17 i 96-97

WyjaśnieniaA. K.oraz zeznania wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków były w zasadzie zgodne co do przebiegu kłótni. Wszyscy oni wskazali, że toA. K.pierwszy fizycznie zaatakował swojego brata, a także, że w trakcie zdarzenia wypowiadał groźby pozbawienia brata życia i zdrowia. Nie było więc podstaw, żeby te relacje zakwestionować. Trzeba zauważyć, że relacjeA.iM. K.na temat samej kłótni i szarpaniny różniły się co do detali, ale w zakresie nieistotnym. Obie strony próbowały po prostu przedstawić zdarzenie w świetle możliwe dla siebie korzystnym, jednak nie zmieniało to zasadniczego ustalenia, że agresja fizycznaA. K.miała miejsce oraz, że padły z jego strony groźby.

4

zeznaniaM. K., k. 93-95
wyjaśnieniaA. K., k. 92-93
zeznaniaJ.K., k. 95-96
zeznaniaB. K., k. 96
zeznaniaK. L., k. 16-17 i 96-97

Bracia w swoich relacjach zgodnie potwierdzili, że od czasu zdarzenia w zasadzie nie utrzymują ze sobą kontaktów.M. K.nie zaprzeczył, że brat nie stosował wobec niego od tego czasu gróźb, czy przemocy, co jest zrozumiałe wobec nieutrzymywania kontaktu. Przekonujące były twierdzeniaM. K., że broniłby się, gdyby brat próbował go skrzywdzić, co znajduje potwierdzenie choćby w tym, że czynił to także podczas zdarzenia.
Na pytanie sądu o poczucie zagrożenia świadek odpowiedział następująco: „dla mnie brat jest niepoczytalny, boję się, że on mnie zabije któregoś pięknego dnia. Od czasu tego zdarzenia 31 stycznia 2021 r. brat nie próbował wobec mnie zastosować przemocy, unikamy się. Nie boję się, że brat mnie uszkodzi fizycznie, bo mu się nie pozwolę skrzywdzić. Jeżeli chodzi o skrzywdzenie będę się bronił. Ale to nie oznacza, że mnie nie zabije. Całe życie był ode mnie silniejszy, jest mistrzem Polski juniorów we(...). Miał i ma przewagę fizyczną nade mną.” (k. 94v).
Powyższa deklaracja pokrzywdzonego nie była przekonująca. Nie ma w ocenie sądu realnego zagrożenia, żeA. K.zrobi jakąkolwiek krzywdę fizyczną bratu.
Po pierwsze dlatego, że ten się go nie obawia, gdyż jak powiedział na rozprawie, broniłby się przed tym. W ocenie sądu byłby w stanie to faktycznie uczynić, tak jak uczynił to w dniu zdarzenia, kiedy w odpowiedzi na ciosyA. K.unieruchomił go. W momencie zdarzeniaM. K.był 20 kg lżejszy od brata (130 kg do 110 kg), a mimo to był w stanie się obronić. Tym bardziej jest to realne teraz, kiedy ich postury są podobne.
Po drugie, brak jest również podstaw, aby uznać, żeM. K.realnie boi się, że brat go zabije. Jego wypowiedź na ten temat na rozprawie sąd ocenia jako dość lekceważącą, instrumentalnie wykorzystującą sytuację. Przede wszystkim dlatego, że trudno uwierzyć, że pokrzywdzony wprawdzie nie boi się, że brat mu wyrządzi krzywdę, ale już boi się, że go zabije. Nielogiczna jest obawa przed czymś więcej (zabicie) i brak obawy przed czymś mniej (uszkodzenie ciała). Ponadto zwraca uwagę zwrot „zabije któregoś pięknego dnia”, który wskazuje na nietraktowanie zagrożenia poważnie. Również stwierdzenie, że tego „nie wyklucza” pokazuje, że obawa ta nie jest u świadka realna. W końcu z samego faktu, żeM.iA. K.są braćmi sąd wnioskuje, że obawa uszkodzenia ciała czy zabicia pokrzywdzonego przez oskarżonego jest nierealna. Nie ma w tej sprawie podstaw, aby sądzić, że konflikt jest tak głęboki, że może doprowadzić do aż takich posunięć.A. K., co dało się zaobserwować w trakcie rozprawy, jest człowiekiem emocjonalnym, łatwo się denerwującym, ale trudno z tego wnosić, że idzie za tym coś więcej niż zdolność do okrzyków, wulgaryzmów, wyzwisk i uderzeń niewykraczających poza lekkie uszczerbki na zdrowiu – w stosunku do brata.
Po trzecie, bracia od czasu zdarzenia, od którego minął rok i 2 miesiące nie widują się ze sobą, z wyjątkiem jednego spotkania rodzinnego, mijania się w furtce, posiedzenia w sprawie skierowania sprawy do mediacji, samej mediacji i rozprawy w tej sprawie. W czasie tych spotkań ograniczają zaś kontakt ze sobą do minimum. Z tego wnioskować trzeba, żeA. K.nie ma zamiaru choćby naruszyć nietykalności cielesnej swojego brata, a ten nie ma w tej sytuacji żadnych podstaw, aby czuć się zagrożonym. I faktycznie tak się nie czuje, skoro pojawia się regularnie na posesji, gdzie mieszka jego brat.
Po czwarte, dla pełnego obrazu tej sprawy, nie sposób nie dostrzec, że rację ma oskarżony wskazując, że brat wie, w jaki sposób go sprowokować.M. K.poprosił bowiem brata, aby ten przysłał córkę, która jest po studiach, co jest oczywistym przytykiem w kierunku wykształcenia, gdzie pokrzywdzony ma wykształcenie wyższe a oskarżony nie.
Rodzice oskarżonego i pokrzywdzonego pytani na rozprawie o to, czyA. K.stanowi w ich ocenie realne zagrożenie dla brata nie byli w stanie na to jednoznacznie odpowiedzieć.B. K.skłaniał się do oceny, że groźba pozbawienia życia nie była realna. Zatem także w oparciu o te zeznania nie sposób było wnioskować, że groźbyA. K.mogły wywołać u brata faktycznie obawę ich spełnienia. Sugerują one raczej tezę przeciwną, a nadto pokazują także trudności rodziców, szczególnie matki, z odnalezieniem się w konflikcie braci.
ŚwiadekL.złożyła w zakresie realności obawy spełnienia przez jej ojca gróźb zeznania, które sąd ocenił jako dostosowane do potrzeb tego postępowania. Szczególnie przed sądem jej relacja nakierowana była na podkreślenie tych cech charakteru jej ojca, które dotyczyły łatwości jego sprowokowania i niezdolności do realizacji gróźb. Na tych zeznaniach sąd oparł się tylko w zakresie potwierdzającym, żeA. K.jest osobą emocjonalną, co wynika również z pozostałych dowodów osobowych.

5

zeznania, wyjaśnienia oraz obserwacja sądu z rozprawy, k. 95

Kwestia postury oskarżonego i pokrzywdzonego była przedmiotem obserwacji sądu odnotowanej w protokole, wiarygodność takiej obserwacji nie podlega ocenie sądu w taki sam sposób jak pozostałe dowody.

6

informacja z KRK

Niekwestionowany przez strony dokument urzędowy.

0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Nie było w sprawie dowodów, którym sąd nie dałby wiary w całości. Istotne z punktu widzenia tej sprawy niewiarygodne fragmenty zeznań świadkaM. K.zostały omówione powyżej.

1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

1.1
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

1.1
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

1.1
Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

1.1
Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☒

1.1
Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

Przestępstwo zart. 190 § 1 k.k.polega na stosowaniu wobec pokrzywdzonego takich, gróźb, które wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę ich spełnienia. Samo wypowiadanie gróźb pozbawienia życia i zdrowia przez oskarżonego nie budzi w sprawie wątpliwości. Sąd podziela powszechny w orzecznictwie pogląd, że warunek uzasadnionej obawy spełnienia groźby rozumieć trzeba tak, że niewystarczająca jest deklaracja pokrzywdzonego, iż obawiał się spełnienia groźby. Sąd powinien badać, czy jego przekonanie miało i ma obiektywne podstawy w okolicznościach sprawy.
Przesłuchując bezpośrednich uczestników zdarzenia oraz jego świadków sąd doszedł do wniosku, że groźbyA. K.nie mogły wywołać uM. K.uzasadnionej obawy, że zostaną spełnione. Ich spełnienie, uwzględniając wszystkie okoliczności tej sprawy, jest obiektywnie bardzo mało prawdopodobne. To ustalenie było wyłączną przyczyną uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu. W punkcie 2.1.4. uzasadnienia zostało szczegółowo wyjaśnione, w oparciu o co sąd doszedł do takiego wniosku.
W zakresie przestępstw znieważenia i naruszenia nietykalności cielesnej postępowanie zostało prawomocnie umorzone na etapie dochodzenia, zatem kwestie te nie były przez sąd badane.

1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

1.KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

Koszty postępowania w razie uniewinnienia oskarżonego ponosi zgodnie zart. 632 pkt 2 k.p.k.Skarb Państwa.

1.1Podpis