Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 12/21
Data wyroku: 2022-08-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Przemysław W. Radzik, Dorota Radlińska, Katarzyna Wróblewska
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.

Sygn. akt II AKa 12 /21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 sierpnia 2022 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SA – Dorota Radlińska /spr./

     Sędziowie: SA – Przemysław W. Radzik

SA –Katarzyna Wróblewska
Protokolant: Oliwia Salwin
przy udziale Prokuratora Szymona Brzozowskiego
po rozpoznaniu w dniu 2.08.2022 r.
sprawy:

1
R. K.ur. (...)wŻ., s.M.iK.,

Oskarżonego zart. 286§1 k.k.i in

2
T. G.ur. (...)wO., s.M.iW.

Oskarżonego zart. 286§1 k.k.i in

3
C. W.ur. (...)wM., s.J.iA.

Oskarżonego zart. 286§1 k.k.i in

4
A. P.ur. (...)wK.c.H.iD.,

Oskarżonej zart. 18§3 k.k.w zw. zart.286§1 k.k.i in
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcęA. P.i prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa- Praga w Warszawie z dnia 16.10.2020r.
sygn. akt VK 46/19
I . zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1.uniewinniaA. P.od popełnienia zarzucanego jej czynu;
2. w stosunku do oskarżonegoR. K.– eliminuje w punkcie 2 wyroku z podstawy skazaniaart. 12§1k.k. w to miejsce stosującart. 12 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.
II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy ;
III. kosztami postępowania odwoławczego, obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 12/21

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 16.10. 2020 r. , sygn. akt  VK 46/19 .

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

Nie dotyczy – Sąd II instancji nie przeprowadzał postępowania dowodowego

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1

Apelacja obrońcyA. P.– zarzuty:
1.obrazy prawa procesowego, tj.art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny wyjaśnień oskarżonegoD. K.w zakresie sprawstwaA. P.;
2. obrazy prawa materialnego, tj.art. 271§1 k.k.poprzez jego zastosowanie wobec oskarżonej.

☒zasadny
☐częściowo zasadny
☐ niezasadny

Apelacja prokuratora odnośnieA. P.– zarzuty:
1. błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że brak było podstaw do przypisania oskarżonej czynu według kwalifikacji wskazanej w akcie oskarżenia;
Zarzut ewentualny:
2. błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że czyn przypisany oskarżonej wyczerpał znamiona zart. 271§1 k.k.podczas gdy prawidłowo zachowanie jej należało potraktować, jako przestępstwo zart. 270§1k.k.

☐zasadny
☒częściowo zasadny
☐ niezasadny

Apelacja prokuratora odnośnieR. K.– zarzuty:
1. błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że brak było podstaw do przypisania oskarżonemu czynów I i II według kwalifikacji wskazanej w akcie oskarżenia;
2. obrazy prawa materialnego, tj. art. 4§1k.k. w zakresie czynów z punktów III i IV.

☐zasadny
☒częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja obrońcyA. P.
Podniesione przez obrońcę zarzuty były zasadne. Zarzut błędnego zastosowania wobec oskarżonej przepisuart. 271§1 k.k.podzielił także prokurator, czemu dał wyraz w treści złożonej apelacji. W tym zakresie także apelacje prokuratora należało uznać za częściowo zasadną. Słusznie wskazał obrońca, iż ocena wyjaśnień oskarżonegoK., której dokonał Sąd I instancji w zakresie podpisania przezA. P.zaświadczenia o dochodach na nazwiskoA. S.raziła dowolnością. Co więcej brak było dowodu, który mógłby skutecznie podważyć jego twierdzenie, że oskarżona na jego polecenie podpisała ten dokument in blanco. Zupełnie natomiast nie do zaakceptowania jest stanowisko Sądu I instancji, zgodnie, z którym- „W ocenie Sądu bez względu na to , czy był to dokument wypełniony /zaświadczenie o dochodachA. S.– dodano/ czy też nie , oskarżona była osobą uprawniona do wystawienia zaświadczenia i poświadczyła jego treść podpisem” Na marginesie – trudno wyobrazić sobie sytuację, w której składając podpis na druku in blanco dochodzi do poświadczenia treści tego dokumentu, skoro z istoty rzeczy druk „in blanco” takiej treści nie zawiera. Reasumując zatem stwierdzić należy, iż skoro żaden z przeprowadzonych dowodów nie mógł skutecznie podważyć tezy, wynikającej z wyjaśnień oskarżonegoK., tj. żeA. P.naniosła swój podpis na dokumencie, na którym nie było treści merytorycznych, tj. danych osobyA. S.– innymi słowy podpisała dokument „in blanco”, to zachowaniem swoim nie wypełniła znamion żadnego przestępstwa i należało ja od zarzuconego jej czynu uniewinnić.
Apelacja prokuratora odnośnieA. P.:
Zarzuty apelacyjne jedynie w niewielkiej części były zasadne, tj. w zakresie wskazanym powyżej. W pozostałej części zarzuty apelacyjne prokuratora nie zasługiwały na uwzględnienie. Przede wszystkim skarżący niezasadnie przyjął, że materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia, żeA. P.umyślnie podpisała dokument, tj. zaświadczenie, na którym naniesione były daneA. S.i miała pełną świadomość, że podpisuje dokument, który zawiera nieprawdziwe dane. Tak, jak wskazano powyżej, żaden z przeprowadzonych dowodów nie dawał podstawy do takich ustaleń faktycznych. W tym miejscu zastosowanie znajdują zatem rozważania wskazane powyżej, gdyż ponowne ich przytaczanie uznać należy za zbędne. W zakresie braku dowodów, z których mogłoby wynikać, że oskarżonaA. P.dopuściła się czynu wskazanego w akcie oskarżenia, Sąd Apelacyjny w całości podzielił stanowisko Sądu I instancji. Zasadnie bowiem wywodził Sąd Okręgowy, iż żaden z przeprowadzonych w sprawie dowodów nie świadczył o winie oskarżonej w zakresie jej pomocnictwa do przestępstwa oszustwa. Wskazać przy tym należy, iż także skarżący nie wskazuje na konkretne dowody, które miałyby potwierdzić jego tezę i zarzut w tym zakresie. Także prokurator, zdaniem Sądu Apelacyjnego najwyraźniej nie rozumie co oznacza termin „in blanco”. Konstatacja ta wynika z treści wskazanej w uzasadnieniu przez skarżącego, tj. „Dokument ten był sporządzony na firmowym druku SKOK wW., opatrzonym logo i danymi tej instytucji . Oskarżona, z uwagi na widniejące na druku informacje, wypełniając dokument nawet mający formę in blanco musiała zdawać sobie sprawę w jakim celu może on zostać użyty” /str. 13 apelacji/. Wyjaśnienia zatem wymaga termin „in blanco”- zwrot ten pochodzi z języka włoskiego i w dosłownym tłumaczeniu oznacza- „na białym”. Zwrot ten dotyczy zatem wszelkich nie wypełnionych dokumentów, a zatem bez jakiejkolwiek treści merytorycznej. W przedmiotowej sprawie wydaje się, że skarżący wywodzi, iż oskarżonaA. P.składając swój podpis – in blanco , czyli na dokumencie, który nie zawierał żadnej treści musiała zdawać sobie sprawę, w jakim celu może on zostać użyty. Twierdzenie to, co do zasady nie jest logiczne i w żadnym razie nie mogło zostać podzielona przez Sad Apelacyjny. Dokładana analiza argumentacji, jaką przedstawił prokurator w uzasadnieniu apelacji prowadzi do konstatacji, iż sprawstwoA. P.w zakresie zarzuconego jej czynu w akcie oskarżenia należałoby ustalić w oparciu o przypuszczenia, co jest oczywiście niedopuszczalne w procesie karnym. Z tych wszystkich powodów nie było podstaw do przypisania oskarżonej zarówno przestępstwa wskazanego w akcie oskarżenia, jak tez zart. 270§1 k.k.i zarzuty apelacyjne w stosunku do oskarżonej w tej części uznać należało za niezasadne.
Apelacja prokuratora odnośnieR. K..
Zarzuty prokuratora jedynie w niewielkiej części zasługiwały na uwzględnienie. Pierwszy z zarzutów, dotyczący rozstrzygnięcia w zakresie czynów z punktów I i II aktu oskarżenia i nie zastosowaniu przepisu zart. 286§1 k.k.nie był zasadny. W tym zakresie Sąd I instancji w sposób szczegółowy i nie budzący zastrzeżeń wykazał z jakich powodów czynu tego nie należało zakwalifikować zart. 286§1 k.k.Skarżący skupił się nadmiernie nad zachowaniem oskarżonego już po tym, jak uzyskał kredyt, przy czym eksponując to, że kredyt ten nie został w całości spłacony przez oskarżonego. O ile o wyczerpaniu znamion zart.286§1 k.k.świadczyć może także zachowanie sprawcy po dokonaniu czynu, o tyle za każdym razem okoliczność ta powinna zostać szczegółowo przeanalizowana w realiach konkretnej sprawy. W żadnym razie nie może być mowy o stosowaniu swoistego automatyzmu, tj. fakt niespłacenia kredytu w całości /nawet jeżeli do spłacenia pozostaje większa jego część/ nie może prowadzić do wniosku, iż kredytobiorca w chwili zawierania umowy kredytowej miał zamiar nie wywiązać się z zaciągniętego zobowiązania. W przedmiotowej sprawie w zakresie czynów zaskarżonych przez prokuratora, Sąd I instancji w sposób prawidłowy, tj. indywidualizując ocenę zachowania oskarżonego zasadnie doszedł do wniosku, iż zachowanie jego nie wyczerpało znamion zart. 286§1 k.k.Niezasadnie także podnosił prokurator w apelacji, iż skoro w zakresie czynów z punktów III i IV Sąd I instancji przypisał oskarżonemu sprawstwo z art.. 286§1 k.k., to także w zakresie czynów z punktów I i II aktu oskarżenia należało przypisać mu identyczną kwalifikację prawną. Nie można zgodzić się z takim stanowiskiem skarżącego, gdyż właśnie dokonując rozróżnienia i zauważając różnice w zachowaniu oskarżonego Sąd Okręgowy prawidłowo zindywidualizował ocenę poszczególnych zachowańR. K.. Nie widząc potrzeby powtarzania słusznej argumentacji Sądu Okręgowego, wskazać należy, iż w całości znalazła ona aprobatę Sądu Apelacyjnego.
Sąd II instancji uwzględnił natomiast zarzut apelacyjny wskazany w punkcie 2 apelacji, a odnoszący się doart. 4 §1 k.k.W tym zakresie wyrok został zmieniony, jednakże wskazać należy, iż nie było to uchybienie o dużej doniosłości i zasadniczo nie miało większego znaczenia na merytoryczne rozstrzygnięcie.

Wnioski

o zmianę

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec uznania w części zarzutów apelacyjnych za zasadne- także wnioski uznać należało w tej części za zasadne .

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Nie wystąpiły.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Nie dotyczy.

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok w pozostałej części.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wobec nie uwzględnienia apelacji w tej części.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że: uniewinnionoA. P.od popełnienia zarzucanego jej czynu; w stosunku do oskarżonegoR. K.– wyeliminowano w punkcie 2 wyroku z podstawy skazaniaart. 12§1k.k. w to miejsce stosującart. 12 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.

Zwięźle o powodach zmiany

Wobec podzielenia zarzutów w tej części.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

Nie dotyczy

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

Nie dotyczy

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Nie dotyczy

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Brak

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2
2.

kosztami postępowania odwoławczego, obciążono Skarb Państwa

7

PODPIS

Dorota Radlińska
Przemysław Radzik Katarzyna Wróblewska

1.3 Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonej

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Orzeczenie Sądu Okręgowego Warszawa- Praga w Warszawie z dnia 16.10.2020 r., sygn. akt V K 46/19

1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2 Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

1.3 Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika2

Podmiot wnoszący apelację

Prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Orzeczenie Sądu Okręgowego Warszawa- Praga w Warszawie z dnia 16.10.2020 r., sygn. akt V K 46/19

1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2 Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.- obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.- obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.- rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana