Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 691/20
Data wyroku: 2021-12-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: art.720 kc

Sygn. akt III Ca 691/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 grudnia 2021 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Protokolant Aleksandra Sado-Stach
po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2021 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki JawnejwG.
przeciwkoB. B. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt I C 220/16

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;

3
przyznaje pełnomocnikowi z urzędu pozwanej adwokatowiA. S.od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Gliwicach kwotę 1476 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym kwotę 276 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu pozwanej w postępowaniu odwoławczym.

SSO Leszek Dąbek
Sygn. akt III Ca 691/20

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicachw wyroku z dnia 6 02 2020r. utrzymał w mocy w wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 4 08 2016r. (uwzględniono
w nim powództwo i zasądzono od pozwanejB. B. (1)na rzecz powódki(...) spółki jawnejwG.:kwotę 30.000zł, wskazane
w nim odsetki umowne oraz orzeczono o kosztach procesu) oraz orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej pozwanej z urzędu.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia, przywołał regulacje:art. 720 § 1 i art. 6 k.c.Stwierdził, że pozwana nie wywiązała się z warunków umowy pożyczki zawartej z powódką i nie spłaciła należności w umówionym terminie, w związku z czym powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 30 000 zł powiększonej o sumę odsetek w zakreślonym terminie. Ponadto ustalił, że w Prokuraturze RejonowejG.– Wschód wG.toczy się postępowanie, w którymŁ. Z.końcowo zeznał, że tytułem przedmiotowej umowy pożyczki pozostała do zapłaty kwota 30 000 zł. Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, ocenił,
że zeznania pozwanej, w imieniu której stawił sięP. S.były wiarygodne, spójne z pozostałym materiałem sprawy oraz logiczne. Następnie dokonał oceny poczynionych ustaleń o w jej ramach stwierdził, że pozwana nie kwestionowała faktur zawarcia umowy pożyczki i wypłacenia jej kwoty wynikającej z tejże umowy. Ocenił, że pozwana nie wykazała, aby dokonała spłaty jakiejkolwiek części zobowiązania wynikającej z treści zawartej umowy pożyczki, w szczególności nie przedłożyła do materiału sprawy dowodów na ta okoliczność, w szczególności pokwitowań wpłat, dowodu zlecenia przelewu bankowego.
O odsetkach orzekł na mocy regulacjiart. 481 § 1, 2 i 21k.c.w zw. zart. 482
§ 1 i 2 k.c.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej pozwanej z urzędu orzekł w oparciu o regulacje zawarte w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z dnia 3 10 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Orzeczenie zaskarżyłapozwanaB. B. (1),która wniosła o jego
o zmianę poprzez uchylenie wyroku zaocznego Sadu Rejonowego w Gliwicach z dnia 4 08 2016r. oddalenie powództwa oraz o przyznanie od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gliwicach na rzecz adw.A. S.kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe i materialne tj. regulację:

a
art. 720 § 1 k.c.w związku zart. 83 § 1 k.c.poprzez niewłaściwe niezastosowanie skutkujące zaniechaniem stwierdzenia przez Sąd nieważności umowy pożyczki w związku z faktem, że czynność prawna została dokonana przez strony dla pozoru, a rzeczywistą stroną umowy pożyczki byłŁ. Z., a nie natomiastB. B. (1)/vide: zeznania świadkaP. S., zeznania świadkaŁ. Z., zeznania pozwanejB. B. (1), złożone na piśmie;

b
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędną ocenę wiarygodności i mocy dowodów, zwłaszcza dowodu z zeznali powódki, złożonych na piśmie, a także zeznań świadkaŁ. Z., z których wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że stroną zawierającą umowę pożyczki nie była pozwanaB. B. (1), a nadto świadekŁ. Z.w imieniu własnym spłacił część kapitału głównego na rzecz powódki.

Ponadto zarzuciła popełnienie przez Sąd Rejonowy błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia a mający wpływ na jego treść, polegający
na przyjęciu, że: umowa pożyczki została zawarta przez pozwaną, w sytuacji,
gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że stroną zawierającą umowę pożyczki, dokonującą z przedstawicielami powódki wszelkich ustaleń dotyczących sposobu jej zawarcia i wykonania, był świadekŁ. Z., a pozwanaB. B. (1)była znana obu wspólnikom, w sytuacji gdy okoliczność ta nie wynika z zebranego
w sprawie materiału dowodowego, a powódka szczegółowo odniosła się do tego ustalenia, któremu Sąd a quo nie nadał żadnego znaczenia dowodowego /vide: zeznania pozwanej na piśmie, k. 235-237/
W odpowiedzi na apelacjępowódka(...) spółka jawnawG.wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz od pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Odwoławczy ustalił i zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował dochodzone roszczenia przyjmując, że mają ono źródło w zawartej przez strony umowie (art. 720 § 1 k.c.), a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę i skonstruował prawidłową podstawę faktyczną orzeczenia.
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia, w części dotyczą okoliczności bezspornych pomiędzy stronami, a w pozostałym zakresie mają podstawę w informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku źródłach dowodowych, których ocena jakkolwiek lakoniczna jest logiczna i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (Sąd odwoławczy ja podziela).
W szczególności Sąd Rejonowy prawidło ocenił, że w materiale sprawy brak jest podstaw do poczynienia pozytywnych ustaleń dotyczących zapłaty powódce przez pozwaną dochodzonych pozwem należności.
Okolicznością tą potwierdzają jedynie informacje zawarte w zeznaniach skarżącej oraz jej partnera życiowego świadkaŁ. Z..
Ich zeznania nie zostały jednak poparte żadnymi innymi źródłami dowodowymi, co w połączeniu z faktem, że są to osoby bezpośrednio zainteresowane w wyniku sprawy czyni ich zeznania niewiarygodnymi.
Skarżąca w ramach podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia przy konstruowaniu podstawy faktycznej orzeczenia regulacjiart. 233 § 1 k.p.c.w istocie kwestionuje dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę prawną, że jest ona stroną
stroną przedmiotowej umowy.
Z tej przyczyny, w tej części apelacja tylko werbalnie odnosi się do podstawy faktycznej orzeczenia i tym samy zarzut ten nie ma wpływu na powyższą ocenę.
Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji (art. 387 § 2 
1
         pkt 1 k.p.c.).
Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ma prawidłowe odniesienie
w przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku regulacjach prawnych
i Sąd odwoławczy ją podziela i przyjmuje za własną(art. 387 § 21pkt 2 k.p.c.).
Ze zawartej w aktach sprawy umowy jednoznacznie wynika, że umowa została zawarta pomiędzy stronami (w części wstępnej umowy między innymi podano,
że „Umowa została zawarta dnia 27 02 2015r. pomiędzyB. B. (2)…”,wskazano w niej jej prawidłowy adres zamieszkania i numer(...)oraz zamieszczono w niej parafowany przez skarżąca numer jej dowodu osobistego, a pod jej treścią widnieje jej podpis, którego autentyczność nie była kwestionowane w apelacji).
Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji - w toku postępowania nie było to kwestionowane przez skarżącą i podniesiony w tej kwestii w apelacji zarzut jest oczywiście nieuzasadniony.
Powódka w odpowiedzi na apelację trafnie odwołuje się do wskazanego w niej pogląd judykatury, zgodnie z którym:„„pozorność polega na ujawnionej i zaakceptowanej przez adresata oświadczenia woli różnicy między treścią oświadczenia a wolą wywołania określonych skutków prawnych i konstytutywnym elementem pozorności jest poza brakiem woli wywołania skutków prawnych,także wiedza i zgoda obu stron czynność, że oświadczenie woli zostało złożone dla „pozoru”i dodatkowo adresat musi
nie tylko wiedzieć o braku woli, ale także pozorność złożonego oświadczenia akceptować””.
W materiale sprawy nie sposób przyjąć, że powódka akceptowała ewentualną pozorność oświadczeń woli złożonych przez skarżącą w umowie.
Więcej byłoby to irracjonalne, gdyż w ten sposób sama istotnie ograniczyłaby sobie możliwość skutecznego dochodzenia w przyszłości zwrotu wypłaconej skarżącej w wykonaniu umowy kwoty.
Dlatego podniesiony w apelacji zarzut naruszenia przy ferowaniu wyroku regulacjiart. 83 § 1 k.c.jest także oczywiście nieuzasadniony.
Stosownie do regulacjiart. 6 k.c.na pozwanej spoczywa obowiązek wykazania w toku postępowania, że uiściła powódce dochodzone należności (z faktu uiszczenia dochodzonych należności wywodzi ona pozytywne dla niej skutki prawne, w postacie spełnienia dochodzonych świadczeń, a co za tym idzie wygaśnięcia w tym zakresie zobowiązania).
Na tę okoliczność nie zaoferowała ona jednak Sądowi żadnego wiarygodnego materiału dowodowego (np. w postaci pokwitowania wpłaconej powódce kwoty,
czy też dowodu dokonania na jej konto bankowe przelewu stosownych środków pieniężnych lub zeznań wiarygodnych świadków).
W tej sytuacji Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że pozwana również w tej części nie sprostała ciążącemu na niej obowiązkowi i uznał tę okoliczność za niewykazaną, a powództwo za uzasadnione.
W powiązaniu z powyższym apelacja pozwanej jest zatem bezzasadna w rozumieniuart. 385 k.p.c., a to z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jej oddalenia.
Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację jako bezzasadną oddalono na mocy regulacjiart. 385  k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulacjęart. 98 § 1 i 3 k.p.c., biorąc pod uwagę, że pozwana przegrała w całości w postępowaniu apelacyjnym i powinna zwrócić powódce poniesione przez nią tym postępowaniu koszty zastępstwa procesowego, a o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu orzeczono w oparciu regulacjiart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 05 1982r. – Prawo o adwokaturze(tekst jednolity Dz.U. 2020r. poz. 1651).

SSO Leszek Dąbek