Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1089/21
Data wyroku: 2021-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. aktVIII U 1089/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 listopada 2021 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Grzegorz Tyrka

Protokolant

Ewa Grychtoł

po rozpoznaniu w dniu30 listopada 2021 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyW. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oemeryturę pomostową
na skutek odwołaniaW. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia28 czerwca 2021 r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuW. G.prawo do emerytury pomostowej, poczynając od dnia 26 października 2021 roku.
(-) sędzia Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 1089/21

UZASADNIENIE
Decyzją z 28 czerwca 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuW. G.prawa do emerytury pomostowej na podstawieart.4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych, ponieważ ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat i nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą.
Organ rentowy wskazał, że do stażu pracy w szczególnych warunkach ( z wyłączeniem okresów nieskładkowych ) uwzględnił okresy: od 2 maja 1979r. do 26 kwietnia 1980r., od 1 do 19 kwietnia 1982r., od 27 października 1983r. do 14 października 1985r. i od 1 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2020r.
W odwołaniu od decyzji sprecyzowanym w piśmie procesowym z 12 października 2021r. ubezpieczony wniósł o jej zmianę przez przyznanie ubezpieczonemu prawado emerytury pomostowej, od dnia 26 października 2021r.
W uzasadnieniu ubezpieczony podniósł, że pracę w warunkach szczególnych wykonywał także podczas zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)od 14 października 1985r. do 8 października 1992r., kiedyto pracował jako montażysta konstrukcji metalowych na wysokości.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji zaskarżonej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
ubezpieczonyW. G.(ur. (...)) w dniu 28 maja 2021r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej i w rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną.
Ubezpieczony był zatrudniony od 2 maja 1979r. do 26 kwietnia 1980r. w KWK(...)na stanowisku młodszego górnika pod ziemią.
Ubezpieczony był zatrudniony w(...)od 1 kwietnia 1982r. do 14 października 1985r. – od 1 kwietnia 1982r. do 31 stycznia 1984r. odbył szkolenie na konduktora i od 1 lutego 1984r. jako konduktor, w tym od 20 kwietnia 1982r. do 18 października 1983r. odbywał zasadniczą służbę wojskową, powrócił do pracy 27 października 1983r.
W okresie od 14 października 1985r. do 8 października 1992r. ubezpieczonybył zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)(...)wC.na stanowisku ślusarz – montażysta, w tym od 13 września 1991r. do 12 września 1992r. przebywał na urlopie bezpłatnym ( świadectwo pracy z 8 października 1992r. ).
W okresie od 1 grudnia 1992r. do 23 stycznia 1993r. ubezpieczony był zatrudnionywFirmie (...) S.C.wK.na stanowisku spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy ( świadectwo pracy z 21 stycznia 1993r. ).
W okresie od 25 maja 2010r. do 25 października 2021r. ubezpieczony był zatrudniony w(...) Spółce AkcyjnejwK., od 1 stycznia 2011r. jako maszynista urządzeń przeróbczych, w tym w 2021r.: od 2 do 15 marca 2021r. pobierał wynagrodzenie za chorobę i w okresie od 6 lipca 2021r. do 31 sierpnia 2021r. zasiłek chorobowy. W świadectwie pracy z 25 października 2021r. zakład pracy zawarł adnotację, że ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach w okresie od 26 sierpnia 2013r. do 25 października 2021r. w pełnym wymiarze czasu pracy: prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla wymienione w Wykazie prac o szczególnym charakterze, stanowiącym Załącznik nr 1 doustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych, na stanowisku maszynista urządzeń przeróbczych.
Przedsiębiorstwo (...)zajmowało się budową bloków mieszkalnych,a częściowo także obiektów przemysłowych. W latach spornych 1985 – 1992 ubezpieczony pracował w ekipie montażystów tego Przedsiębiorstwa i zajmował się montażem konstrukcji stalowych dachów. Konstrukcje stalowe były już wcześniej przygotowane a ubezpieczony mocował te konstrukcje do tzw. marek stalowych w ścianach betonowych bloków. Ubezpieczony jako montażysta musiał układać tę konstrukcję stalową a następnie inni pracownicy ją spawali. Po zmontowaniu i po spawaniu konstrukcji była montowana blacha falista za pomocą osadzarki, to jest pistoletu pneumatycznego. Praca była wykonywana na wysokości, gdy blok miał cztery piętra, a także poddasze i był o wysokości ok. 20 metrów. Pracę taką ubezpieczony wykonywał generalnie stale i w pełny wymiarze czasu pracy, a w nieznacznym zakresie zajmował się także montażem balustrad zewnętrznych również na wysokości, balustrad wewnętrznych budynków, metalowych framug wewnątrz budynków.
Razem z ubezpieczonym pracowaliG. Z.,Z. G.,A. S..
Wzakładzie (...) s.c.wK.ubezpieczony pracował wyłącznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako spawacz elektryczny i zajmowałsię spawaniem konstrukcji stalowych. Uprawnienia spawalnicze ubezpieczony uzyskałw 1987r. w zakresie spawanie elektrycznego. ( Książeczka spawacza Nr(...)).
/ dowód z: akt ZUS, akt rentowych dotyczących świadkaG. Z., zeznań świadkówG. Z.,Z. G.,A. S., zeznań ubezpieczonego/ /
Sąd zważył, co następuje:
odwołanieW. G.zasługuje na uwzględnienie.
Ubezpieczony domagał się przyznania prawa do świadczenia na podstawieustawyz 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1924 ). Ustawata ma charakter przejściowy w tym znaczeniu, że ogranicza prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999r. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010r. K 17/2009 (OTK ZU 2010/3A poz. 21), emerytura pomostowa ma być "pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem".
Zgodnie z art. 4 tejże ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełniałącznienastępujące warunki:

1
urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;

2
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5
przed dniem 1 stycznia 1999r.wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6
po dniu 31 grudnia 2008r.wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7
nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychwynika, że jednym z koniecznych warunków do przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999r. jak i po dniu31 grudnia 2008r. Przed dniem 1 stycznia 1999r. może to być zarówno praca wymienionaw nowych wykazach prac (prace w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), jak i prace wymienione w załącznikach A lub B dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast po dniu 31 grudnia 2008r. muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione wyłącznie w nowych wykazach ( praca w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych).
Ubezpieczony urodził się po dniu 31 grudnia 1948r., osiągnął w dniu(...)wiek emerytalny 60 lat, legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym co najmniej 25 lat, udowodnił okresy pracy w warunkach szczególnych pracy przed 1 stycznia 1999r. w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a także okresy pracy w warunkach szczególnych po dniu 31 grudnia 2008r. w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. W dniu 25 października 2021r. rozwiązał stosunek pracy z(...) S.A.co potwierdza świadectwo pracy z tej samej daty.
Kwestia sporna ostatecznie sprowadzała się do ustalenia czy ubezpieczony legitymuje się 15 - letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, gdy organ rentowy na dzień 31 grudnia 2020r. uwzględnił ubezpieczonemu do takiej pracy 12 lat, 9 miesięcy i 21 dni.
W toku postępowania ubezpieczony przedłożył świadectwo pracy z(...) S.A., z którego wynika, że ubezpieczony pracę w warunkach szczególnych wykonywałtakże od 1 stycznia 2021r. do 25 października 2021r. w pełnym wymiarze czasu pracy: prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla wymienione w wykazie prac o szczególnym charakterze - Załącznik nr 1 pkt 1 doustawy o emeryturach pomostowych, na stanowisku maszynista urządzeń przeróbczych, w tym w okresie od 1 stycznia 2021r. od 2 do 15 marca 2021r. pobierał wynagrodzenie za pracę, a od 6 lipca 2021r. do 31 sierpnia 2021r. zasiłek chorobowy. Po zaliczeniu do stażu pracy w warunkach szczególnych powyższego okresu zatrudnienia, po wyłączeniu z niego okresów niezdolności do pracy zgodnie zart.12 ustawy o emeryturach pomostowych, ubezpieczony legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 13 lat, 5 miesięcy i 7 dni.
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że ubezpieczony pracęw warunkach szczególnych wykonywał także w okresie zatrudnienia wFirmie (...)od 1 grudnia 1992r. do 23 stycznia 1993r. ( 1 miesiąc i 23 dni ) kiedy to stale i w pełnym wymiarze czasu pracował jako spawacz, co potwierdza świadectwo pracy z 21 stycznia 1993r. oraz zeznania ubezpieczonego.
W ocenie Sądu do pracy w warunkach szczególnych zaliczeniu podlega także okres służby wojskowej odbywanej przez ubezpieczonego w okresie od 20 kwietnia 1982r.do 18 października 1983r.
Należy zwrócić uwagę, iż odbywanie zasadniczej służby wojskowej regulowane było przezustawę z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 827).
Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego z 16 października 2013r.II UZP 6/13, czas zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywaniaart.108 ust. 1 ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej( Dz. U. Nr 44, poz. 220, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1974r.) zalicza się - na warunkach wynikających z tego przepisu - do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku. W uchwale wskazano na możliwość uwzględnienia okresu służby wojskowej odbywanej pod rządamiart. 108 ust. 1 w/w ustawy z 21 listopada 1967r.do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby pracownik podjął zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Przepis art. 106 ust. 1 tej ustawy wskazywał przy tym na obowiązek pracodawcy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do zasadniczej służby wojskowej, do zatrudnienia go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz zaszeregowania osobistego jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby pracownik zgłosił swój powrót do zakładu pracy w celu podjęcia zatrudnienia.
Jednocześnie w uchwale z 14 lipca 2016r. w sprawie III UZP 9/16 Sąd Najwyższy stwierdził, iż czas odbywania zasadniczej służby wojskowej w okresie obowiązywania art.125 ust.1 ustawy z 26 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony PRL w brzmieniu ustalonym w jednolitym tekście do zmiany tego przepisu z 9 grudnia 1991r. zalicza się - na warunkach określonych w tym przepisie - do okresu zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W uzasadnieniu uchwały pokreślono, że w ustalonym w tamt. sprawie stanie faktycznym (okres zasadniczej służby wojskowej - od 30 października 1987r. do dnia 15 czerwca 1989r.) zastosowanie ma art. 125 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony w brzmieniu ustalonym od 11 lutego 1984r., który z kolei odpowiada treściart. 120 ust.1w brzmieniu obowiązującym od 1 września 1979 r. (Dz. U. z 1979 r. Nr 15, poz. 97). Właśnie ten ostatni przepis będzie miał zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bowiem ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w latach 1982 – 1983. W myśl tego przepisu, pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę,w zakresie wszelkich uprawnień prawno-pracowniczych wynikających zKodeksu pracyoraz z przepisów szczególnych. Zdaniem Sądu Najwyższego z art. 125 ust. 1 (do 11 lutego 1984 r. -art. 120 ust. 1) wynika czytelna i jednoznaczna językowo reguła statuująca tzw. fikcję prawną, zgodnie z którą okres niewykonywania zatrudnienia w ramach stosunku pracy w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej (po spełnieniu dodatkowych warunków określonych w tym przepisie) jest traktowany jako równorzędny z okresem rzeczywistego wykonywania zatrudnienia i w całości wliczany do niego z uwzględnieniem uprawnień wynikających nie tylko z przepisówKodeksu pracy, ale również z wszystkich przepisów szczególnych ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 30 marca 2017r. III AUa 432/16 ).
Ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie zatrudnieniaw(...), gdzie wykonywał pracę w warunkach szczególnych niewątpliwie co najmniejpo powrocie z wojska ( który to okres został zaliczony do pracy w warunkach szczególnych przez organ rentowy ) oraz po zwolnieniu ze służby wojskowej pracę podjął w ciągu 30 dni, bo już 27 października 1983r. Spełnione zostały zatem wszystkie niezbędne przesłanki umożliwiające zaliczenie okresu tej służby do pracy w warunkach szczególnych.
Po zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych także powyższego okresu ubezpieczony legitymuje się ponad 15 letnim okresem takiej pracy.
Niezależnie od tego, w ocenie Sądu, do pracy w warunkach szczególnych podlega zaliczeniu także sporny okres pracy ubezpieczonego w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)od 14 października 1985r. do 8 października 1992r. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego, w szczególności z wiarygodnych, bo rzeczowych, logicznych, przekonujących zgodnych ze sobą i korespondujących ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją zeznań świadkówG. Z.,Z. G.,A. S., którzy byli współpracownikami ubezpieczonego i z zeznań odwołującego wynika, że ubezpieczony wykonywał wówczas pracę w warunkach szczególnych jako monter konstrukcji stalowych na wysokości zajmując się montażem konstrukcji dachów. Pracę taką świadczył generalnie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a tylko marginalnie zajmował się montażem balustrad na zewnątrz także na wysokości, balustrad wewnętrznych i montażem metalowych framug. W takiej sytuacji praca taka podlega zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych jako wymieniona w wykazie A dziale V poz. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r.: „ Praca przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości ”.
Reasumując, należy stwierdzić, że ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki prawado emerytury pomostowej zart.4 ustawy o emeryturach pomostowych, a zatem dochodzone świadczenie mu przysługuje.
W konsekwencji powyższego Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej poczynając od dnia 26 października 2021r., czyli od dnia następnego po rozwiązaniu stosunku pracy, zgodnie zart.15 ust.1, art.26 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowychi w związku z art.129 ust.1 ustawy emerytalnej.
(-) sędzia Grzegorz Tyrka