Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 2164/21
Data wyroku: 2022-08-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Ustalenie wstąpienia w stosunek najmu
Podstawa prawna: art. 691 kc

Sygn. akt III Ca 2164/21

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r. w sprawie II C 2264/19 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi ustalił w punkcie pierwszym, że powódT. K. (1)wstąpił w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyulicy (...)w miejsce zmarłej matkiR. K. (1)z dniem 27 grudnia 2018 roku, a w punkcie drugim zasądził od MiastaŁ.na rzeczT. K. (1)kwotę 387 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
(wyrok k. 191)
Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski:
PowódT. K. (1)jest synem najemczynilokalu nr (...)położonego wŁ.przyul. (...),R. K. (1), która zmarła 27 grudnia 2018 roku.
R. K. (1)cierpiała na zespół otępienny w stopniu umiarkowanym na podłożu organicznych uszkodzeń(...), miała znacznie obniżone procesy poznawcze i zaburzony był znacznie słowno-logiczny kontakt z nią, miała obniżoną orientację w otoczeniu.
R. K. (1)zajmowała lokal od 1961 roku, wraz z mężem i synami, po tym, jak dostała przydział lokalu. Powód mieszkał w lokalu wraz z matką tak długo, jak lokal nadawał się do zamieszkania – z uwagi na chorobęR. K. (1)utrudnione było korzystanie z lokalu bez łazienki, w której można ją było wykąpać. W 2012 roku doszło nadto do zalania lokalu. Od 2012 roku matka powoda przebywała u swojego drugiego syna, przyul. (...), pozostając zameldowana w lokalu przyul. (...). Często przebywała w szpitalach. Powód nadal zamieszkiwał w lokalu i dokonywał opłat. Opuszczał mieszkanie gdy dochodziło do kolejnych zalań.
R. K. (1)przebywała u synaS. K. (1), ponieważ mieszkał w domku jednorodzinnym. Uprzednio przebywała na zmianę u obu synów lub sama na Włókienniczej. W roku 2017 Zarząd Lokali Miejskich proponowałR. K. (1)inne mieszkanie, następna propozycja była na początku roku 2018.
Powód po ślubie w 1996 roku nadal mieszkał przy Włókienniczej, przechowywał tam także sprzęt niezbędny do pracy, dokumenty, telewizor, rzeczy osobiste i przybory toaletowe. Żona powoda mieszkała wZ.. Powód tylko czasami nocował u żony – w weekendy, święta. Nigdy nie przewiózł swoich rzeczy, książek ani fotografii z Włókienniczej doZ.. Swoje centrum życiowe powód zorganizował przy matce, której stan zdrowia od roku 2010, po śmierci męża, zaczął się pogarszać. Spał w głównym pokoju. Można było spotkać go częściej na Włókienniczej, niż wZ.. Był często widywany przyul. (...), jak mył okna, nosił węgiel czy robił zakupy.
Powód mieszkał z rodzicami by im pomagać, następnie zaś w mieszkaniu przyul. (...)pracował.
Mieszkanie nr (...)zalewane było kilkukrotnie, zamoczeniu uległ sufit, którego kawałki odpadały. Jedno z zalań spowodowane było pęknięciem rur w całym pionie. Administracja odmówiła naprawy tłumacząc, że niedługo planowana jest rewitalizacja i lokatorzy otrzymają nowe lokale. W lokalu występowało zagrzybienie.
E. K. (1)w 2018 roku była właścicielką trzypokojowego mieszkania wZ., następnie w lutym lub marcu 2019 roku podarowała je córce. Mieszkanie wZ.zajmowała żona powoda z córką i swoimi rodzicami.
Powód rozlicza się z podatków wspólnie z żoną wZ..
Powód zarejestrowany jest pod adresem przyul. (...)w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych Narodowego Funduszu Zdrowia oraz w ZUS. WZ.zarejestrowany jest samochód, którego powód jest współwłaścicielem, ale we wniosku o rejestrację powód wskazał swój adres przyul (...). Powód nie figuruje w rejestrach MOPS wZ..
Korespondencja zawodowa do powoda przychodzi na adres przyul. (...).
Wspólny kot rodziny powoda mieszka wZ., powód ma tam też ubrania na okoliczność spędzania nocy u żony.
W roku 2015 toczyły się postępowania sądowe przeciwko powodowi iR. K. (1)o zapłatę zaległości za przedmiotowy lokal, zakończone umorzeniem po cofnięciu pozwu w związku ze spełnieniem dochodzonego roszczenia przed wytoczeniem powództwa oraz o eksmisję – również umorzone.
24 lipca 2015 r. powód uiścił kaucję z tytułu najmu przezR. K. (1)lokalu przyul. (...).
W grudniu 2018 r. Zarząd Lokali Miejskich wystosował doR. K. (1)powiadomienie o zawieszeniu opłat za lokal od stycznia 2019 r. z uwagi na brak możliwości zamieszkiwania oraz o obniżeniu opłat za grudzień 2018 r. Zniżki wysokości opłat obejmowały 10% za brak łazienki, 10% za brak CO, 20% zniżki ze względu na fakt, że lokal był do kapitalnego remontu.
Sporny lokal został przejęty przez Zarząd Lokali Miejskich 29 czerwca 2020 roku. Uprzednio oficyna budynku została wyłączona z użytku i zabezpieczono wejście – w styczniu 2019 r. Poszczególne lokale były wyłączane z użytku od 2017 r.
Dnia 27 marca 2019 r. powód złożył wniosek o oddanie mu w najem spornego lokalu.
W toku postępowania wyjaśniającego, jeszcze przed wszczęciem niniejszego postępowania,(...)– podała, żeR. K. (1)mieszkała wlokalu nr (...)do roku 2012 sama, a od roku 2012 nie mieszkała w nim wcale, zamieszkiwała zeS. K. (1). Oświadczenie administratora powstało w oparciu o wywiady przeprowadzone z lokatorką lok. 18I. W. (1)iS. K. (1)oraz kontaktów zT. K. (1).
Pismem z 4 kwietnia 2019 r. Zarząd Lokali Miejskich powiadomił powoda, że nie ma możliwości przyznania mu tytułu prawnego do lokalu. Następnie pismem z 10 kwietnia 2019 r. wezwał powoda do przekazania kluczy do lokalu w terminie 14 dni od otrzymania pisma.
Pismem z dnia 3 lipca 2019 r., doręczonym Prezydentowi MiastaŁ.dnia 5 lipca 2019 r. powód wezwał do przyznania mu prawa do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłejR. K. (1)pod rygorem wystąpienia z powództwem cywilnym o ustalenie.
Dnia 14 lutego 2020 r. i 31 marca 2020 r. pozwany sporządził wezwania do protokolarnego zdania mieszkania kierowane do powoda.
Dnia 21 maja 2020 r. w Zarządzie Lokali Miejskich odbyło się spotkanie mające na celu doprowadzenie do ugodowego zakończenia sporu. Powód nie wyraził zgody na proponowane mu rozwiązania.
Podczas likwidacji mieszkania 29 czerwca 2020 r. na zdjęciach uwieczniono rzeczy powoda – książki, koszule, kurtki. W arkuszu spisu z natury ujawniono m.in. katalogi norm, części samochodowe, instrukcje do samochodów, kanister, prostownik, alternator, oleje silnikowe, wosk samochodowy, akcesoria samochodowe, segregatory z dokumentami sądowymi, linkę holowniczą, miarkę, 2 kartony dokumentacji biegłego sądowego, pasta BHP. W lokalu znajdowały się też sztuczne szczęki, rajstopy, zdjęcia, futro, torebki damskie, szlafrok damski, damskie buty, nici, włóczki, broszka, peruka, krzesełko z nocnikiem.
Pozwany odmawia powodowi wydania rzeczy protokolarnie zabezpieczonych w lokalu.
Miasto proponowało innym lokatorom nieruchomości przyul. (...)inne lokale.I. W.wskazano 2 lokale. Uprzednio miasto zapewniło jej po zamknięciu nieruchomości pobyt w hotelu – od listopada 2018 r. TakżeA. W.zaproponowano kilka lokali.
Powód nie miał faktycznego dostępu do lokalu od wiosny 2019 r.
Przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy Sąd Rejonowy ustalił na podstawie wymienionego powyżej materiału dowodowego, zebranego w aktach sprawy. Sąd nie dał wiary przesłuchaniuI. W. (1)iG. B.w zakresie, w jakim wskazywały one na nieprzebywanie powoda w lokalu przyul. (...). Zdaniem Sądu Rejonowego ich twierdzenia stały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie, pojawiały się w nich nieścisłości chronologiczne, nadto zaś z okoliczności sprawy rysowała się wyraźna linia konfliktu między ww. świadkami a powodem. Sąd Rejonowy nie skorzystał z załączonych akt sprawy karnej VI(...)poza opinią biegłejA. T.. Sprawa dotyczyła przywłaszczenia przezT. K. (1)środków pieniężnych należących doR. K. (1)i toczyła się w wyniku zawiadomienia podpisanego przezR. K. (1). Powód został w tej sprawie uniewinniony od zarzucanego mu czynu, a akta stanowią głównie dowód na konflikt zachodzący między braćmiK..
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne, znajdujące oparcie w regulacjiart. 691 k.c.iart. 189 k.p.c.
Zdaniem Sądu I instancji powód wykazał, że był synemR. K. (1)i zamieszkiwał razem z nią w spornym lokalu i tym samym należy do katalogu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu wedleart. 691 § 1 k.c.
Przesłanka stałego zamieszkiwania, niezależnie od zmian stanu prawnego w zakresie konstrukcji wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jest przyjmowana przez ustawodawcę i oznacza jednoznaczny wymóg, by lokal stanowił centrum życiowe określonej osoby, w którym koncentruje się całe jej życie. Przesłanka wspólnego zamieszkiwania powoda z najemcą została w ocenie Sądua quow tym przypadku spełniona, gdyż powód zamieszkał w tym lokalu w 1961 roku i był często widywany przez sąsiadów, także w okresie przebywaniaR. K. (1)poza mieszkaniem oraz przed zamknięciem dostępu do oficyny przez miasto, z pewnością zamieszkując w lokalu do grudnia 2018 r. Powód w lokalu spędzał większość swego czasu, prowadził w nim też aktywność zawodową. W lokalu pozostały przedmioty należące do powoda, wskazane przez powoda, a także w świetle doświadczenia życiowego wynikające ze spisu sporządzonego podczas komisyjnego opróżniania lokalu. Nadto Sąd Rejonowy zauważył, że miasto wskazywało powoda jako pozwanego w sprawach o zapłatę zaległości za sporny lokal. Tym samym Sąd Rejonowy uznał, że powód nie mieszkał u żony wZ., ponieważ mieszkanie było trzypokojowe, a mieszkała już w nim żona powoda z córką i dwojgiem rodziców.
Na powyższą konstatację w ocenie Sądu I instancji nie miała wpływu okoliczność, żeR. K. (1)nie zamieszkiwała w lokalu od 2012 r., kiedy to zamieszkała zeS. K. (1). Przez „niezamieszkiwanie” należy rozumieć sytuację, w której najemca nie przebywa w lokalu bądź przebywa w nim, ale bez zamiaru stałego pobytu. Ustalając zamieszkiwanie najemcy w lokalu bądź jego brak nie badamy wyłącznie stanu faktycznego korzystania przez niego z mieszkania, bez uwzględnienia woli stałego pobytu. Tak więc przy ocenie faktu zamieszkiwania bądź jego braku w spornym lokalu, należy brać pod uwagę nie tylko sam zewnętrzny obiektywny obraz, ale i zamiar oraz sytuację, w jakiej się znalazł najemca (por. wyroku SO w Łodzi z dnia z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt III Ca 1026/14, Lex nr 2126357). O opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, opubl. Lex nr 190969).
Sąd I instancji przyjął, iż wyprowadzenie sięR. K. (1)zlokalu (...)roku było decyzją jej synów mającą związek z procesem jej leczenia, podobnie jak pobyty w szpitalach. Celem wyprowadzki nie było opuszczenie lokalu i przeniesienie centrum życiowegoR. K. (1), a zapewnienie jej optymalnej opieki i warunków do zabezpieczenia jej wobec jej choroby. Powyższe wynikało z faktu, żeR. K. (1)była osobą schorowaną, cierpiała na zaburzenia otępienne, miała znacznie obniżone procesy poznawcze i zaburzony był znacznie słowno-logiczny kontakt z nią, miała obniżoną orientację w otoczeniu. Lokal przyul. (...)nie był wyposażony w łazienkę, w której można ją było wykąpać, był też wielokrotnie zalewany, co wpłynęło na pogorszenie jego stanu. Dlatego też ze względu na stan zdrowiaR. K. (1)została przeniesiona do lokalu należącego do syna. Nie można jednak w ocenie Sądu Rejonowego twierdzić, że jej centrum życiowe w czasie choroby przestało stanowić mieszkanie przyul. (...). Pozostały w nim liczne przedmioty należące doR. K. (1), a nadto nie sposób uznać, że osoba cierpiąca na takie zaburzenia, jak matka powoda w sposób świadomy wyraziła wolę opuszczenia lokalu, w którym spędziła ponad 50 lat. Z tych też względów Sąd Rejonowy przyjął, że powód zamieszkiwał z matką aż do jej śmierci, przebywał bowiem w mieszkaniu, w którym sytuowała ona swe centrum życiowe, sprawując przy tym także pieczę nad pozostawionymi w nim ruchomościami matki.
Mając na względzie powyższe Sąd Rejonowy przyjął, iż powództwo winno podlegać uwzględnieniu
Stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu wyrażonej wart. 98 § 1 k.p.c.Sąd Rejonowy obciążył pozwanego obowiązkiem zwrotu przeciwnikowi kosztów poniesionych w niniejszym postępowaniu. Na kwotę przyznaną z tego tytułu powodowi złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powoda w osobie radcy prawnego w kwocie 270 zł (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa oraz opłata od pozwu uiszczona w kwocie 100 zł.
(uzasadnienie k. 192-195)
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 29 czerwca 2021 roku w sprawie II C 2264/19 złożył pozwany zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczenie zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej:

a
poprzez uznanie, że centrum życioweR. K. (1)pozostawało wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ., podczas gdy najemczyni nie mieszkała w tym lokalu od 2012 r. i po wyprowadzce nigdy już do tego lokalu mieszkalnego nie powróciła,

b
poprzez uznanie, że centrum życioweT. K. (1)znajdowało się wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ., podczas gdy powód pozostawał w związku małżeńskim (i pozostaje do dnia dzisiejszego) zE. K. (1)zamieszkałą wZ., wZ.przebywa jego najbliższa rodzina - żona, dziecko i jego wszelkie działania prawnopubliczne (rozliczanie podatków, rejestracja samochodu) są prowadzone przez powoda wZ.,

2
naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania tj.art. 233 § 1 k.p.c.poprzez nieprawidłową, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę zabranego w sprawie niniejszej materiału dowodowego tj.:

a
uznaniem, że centrum życioweR. K. (1)nie uległo zmianie i mimo jej wyprowadzki do syna -S. K. (1)naul. (...)wŁ., w okresie przed jej śmiercią centrum to nadal koncentrowało się wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ., podczas gdy takie wnioski nie mogą być w sposób pewny i jednoznaczny wyprowadzone z zebranego materiału dowodowego, skorolokal nr (...)miał nie nadawać się do zamieszkiwania, rzeczy pozostawione przezR. K. (1)w tym lokalu nie były jej niezbędne do codziennej egzystencji, a samaR. K. (1)kiedy już wyprowadziła się doS. K. (1)nigdy dolokalu nr (...)przy Włókienniczej 22 wŁ.nie powróciła nawet na chwilę,

b
uznaniem, żeR. K. (1)mimo niezamieszkiwania wlokalu nr (...)przyul. (...)w chwili śmierci, jak i w okresie ją poprzedzającym miała wolę pozostawania w tym lokalu i postrzegania go jako swojego centrum życiowego, skoro wniosku takiego nie można wyprowadzić z zebranego w sprawie materiału dowodowego i jakiekolwiek domniemania w tym zakresie nie są prawidłowe, skoro okoliczności te jasno powinny wynikać z zebranego w sprawie, oferowanego przez powoda materiału dowodowego,

c
wyprowadzenie wniosku, żeR. K. (1)miała wolę traktowanialokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.jako swojego centrum życiowego wobec jej problemów zdrowotnych, podczas gdy bez wiedzy specjalistycznej w zakresie oceny tych przypadłości wniosek taki jest nieuprawniony,

d
uznaniem, że zeznaniaI. W. (1)orazG. B.nie są wiarygodne, podczas gdy brak jest podstaw do takiego wniosku zwłaszcza, żeI. W. (1)jest osoba trzecią, całkowicie niezwiązaną z żadną ze stron (w tym z powodem) i w jej zeznaniach nie było nieścisłości, w tym w zakresie dat podawanych przez świadka i okoliczności przemawiających za tym, żeR. K. (1)iT. K. (1)nie mieszkali wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.na wiele lat przed śmierciąR. K. (1); ponadtoG. B.jako administrator nieruchomości miała wiedzę szerszą na temat stanu osobowego gdy chodzilokal nr (...)przyul. (...), bo wiedzę w tym zakresie czerpała nie tylko z własnych obserwacji, ale także od lokatorów (a więc osób trzecich),

e
uznaniem za wiarygodne, spójne i przekonywujące zeznań świadków strony powodowej w takim w zakresie jakim wykazać one miały, że mimo wyprowadzkiR. K. (1)zlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.do synaS. K. (1), miała ona nadal centrum życiowe wlokalu nr (...)przyul. (...), aT. K. (1)w lokalu tym stale zamieszkiwał, podczas gdy zeznania te powinny być oceniane wnikliwie i z dużą ostrożnością, skoro składały je osoby pośrednio zainteresowane wynikiem sprawy (żona powoda), a także osoby, które pozostają z nim w bliskich kontaktach, podczas gdy zeznaniom tym z opisanych względów należało odmówić wiarygodności,

f
uznaniem za logiczny, zgodny z zasadami doświadczenia życiowego fakt, że powód i jego żona (mimo posiadania wspólnego dziecka) mieszkali całkowicie osobno przez prawie cały okres małżeństwa, podczas gdy stanowisko to pozostaje całkowicie nielogiczne zwłaszcza, że nie koresponduje z obiektywnymi faktami wynikającymi z zebranego materiału dowodowego takimi jak to, że córka małżonkówK.zamieszkuje wZ., wspólny kot małżonkówK.przebywa wraz z żoną i córką powoda wZ., że małżonkowieK.dokonują wspólnych rozliczeń podatkowych wZ.mając wspólność majątkową i posiadają wspólny samochód także zarejestrowany wZ., a nie wŁ.,

g
pominięciu okoliczności, że powód jest wymeldowany zlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ., podczas gdy okoliczność ta koresponduje z dowodzoną przez pozwanego okolicznością, że wskazany lokal mieszkalny nie był centrum życiowym powoda,

h
pominięciu okoliczności, że lokal mieszkalny wZ.(jako własność) został przeniesiony na rzecz córkiT. K. (1), co powinno prowadzić do wniosku, że było to działanie celowe mające doprowadzić do stanu w którym małżonkowieK.nie mają tytułu prawnego do żadnego innego lokalu mieszkalnego,

i
przyjęciu domniemania, że skorolokal nr (...)przyul. (...)wŁ.stanowił centrum życiaR. K. (1)(mimo jej niezamieszkiwania), toT. K. (1)zamieszkiwał z nią w tym lokalu w chwili śmierci (mimo, żeR. K. (1)w tym mieszkaniu nie pojawiła się już nigdy wobec wyprowadzki do synaS. K. (1), co miało miejsce w 2012 r.), co powinno prowadzić do wniosku, że brak jest przesłanki wspólnego zamieszkiwania po stronie powoda,

j
przyjęciu, że z dokumentacji zdjęciowej oraz protokołów przedstawionych przez pozwanego wynika, żelokal mieszkalny nr (...)wŁ.przyul. (...)wŁ.był zamieszkiwany zarówno przezR. K. (1)jak iT. K. (1)w chwili jej śmierci, podczas gdy stan lokalu i przedmiotów w nim zastanych taki wniosek wyklucza,

3
naruszenie prawa materialnego tj.art. 691 k.c.poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie z uwagi na zaistniały stan faktyczny brak było podstaw do oparcia rozstrzygnięcia na przedmiotowym przepisie skoro najemczynilokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.-R. K. (1)w chwili śmierci (i na długo przed nią) w lokalu nie przebywała, nie posiadała tam centrum życiowego, podobnie jak powódT. K. (1)i w konsekwencji brak było postaw do uznania, że powód wstąpił w stosunek najmulokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.(brak przesłanki wspólnego zamieszkiwania),

Wskazując na powyższe pozwany wniósł o:

-

zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie na rzecz pozwanego od powoda zwrotu kosztów postępowania I instancji wg norm przepisanych,

zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(apelacja k. 200-206)
Sąd Okręgowy dokonał następujących ustaleń faktycznych:
PowódT. K. (1)jest synem najemczynilokalu nr (...)położonego wŁ.przyul. (...),R. K. (1), która zmarła 27 grudnia 2018 roku.
(okoliczność bezsporna).
R. K. (1)cierpiała na zespół otępienny w stopniu umiarkowanym na podłożu organicznych uszkodzeń(...), miała znacznie obniżone procesy poznawcze i zaburzony był znacznie słowno-logiczny kontakt z nią, miała obniżoną orientację w otoczeniu
(opinia psychologiczna k. 20-23 zał. akt VI K 1291/18).
R. K. (1)zajęła w 1961 roku i mieszkała w nim wraz z mężem i synami.
(okoliczność bezsporna)
Od 2010 roku, gdy zmarł mążR. K. (1), mieszkała ona już w tym mieszkaniu sama, gdyż jej synowie wcześniej wyprowadzili się – powód około 2010-2011 roku do mieszkania wZ..
(zeznaniaI. W. (1)– protokół rozprawy z dnia 1 kwietnia 2021 roku – nagranie 00:05:30 do 00:15:58, zeznaniaG. B.- protokół rozprawy z dnia 1 kwietnia 2021 roku – nagranie 00:21:58 do 00:35:21, oświadczenieG. B.k. 25, oświadczenieI. W. (1)k. 26, oświadczenieS. K. (1)k. 27, zawiadomienie o przestępstwie k. 1-2 akt VI K 1291/18)
Powód jednakże nadal przychodził do mieszkaniaR. K. (2), by pomagać matce, gdzie był widywany jak nosi zakupy, węgiel, myje okna. Przy wykonywaniu tych czynności widziały go sąsiadkiA. W. (2)iH. F., jednak znały one powoda tylko z widzenia – nie wiedziały, czy także nocował w mieszkaniu wynajmowanym przezR. K. (1).
(zeznaniaH. F.- protokół rozprawy z dnia 29 czerwca 2021 roku – nagranie 00:02:52 do 00:09:27, zeznaniaA. W. (2)- protokół rozprawy z dnia 29 czerwca 2021 roku – nagranie 00:09:34 do 00:15:07)
W lokalu tym powód miał swój pokój do pracy w związku z wykonywanym zawodem biegłego sądowego – odwiedzał go tam jego znajomyA. J. (1)w sprawach służbowych.
(zeznaniaE. K. (1)– protokół rozprawy z dnia 2 czerwca 2020 roku – nagranie 00:20:41-00:33:23, zeznaniaA. J. (1)- protokół rozprawy z dnia 2 czerwca 2020 roku – nagranie 00:04:16-00:19:30).
Z uwagi na chorobęR. K. (1)utrudnione było korzystanie przez nią z lokalu bez łazienki, w której można ją było wykąpać. W 2012 roku doszło nadto do zalania lokalu zmieszkania nr (...)zajmowanego przezI. W. (1). Od 2012 roku matka powoda przebywała u swojego drugiego synaS. K. (2), przyul. (...), pozostając zameldowana w lokalu przyul. (...). Często przebywała w szpitalach.
(zeznania powoda - protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku - nagranie 00:16:15-00:43:58 i protokół rozprawy z 28 stycznia 2020 roku - nagranie 00:02:06-00:10:09, zeznaniaE. K. (1)– protokół rozprawy z dnia 2 czerwca 2020 roku – nagranie 00:20:41-00:33:23, zdjęcia k. 29-30, zeznaniaI. W. (1)– protokół rozprawy z dnia 1 kwietnia 2021 roku – nagranie 00:05:30 do 00:15:58).
Po wyprowadzeniu sięR. K. (1)do synaS. K. (1)powód nadal był widywany przez mieszkańców na posesji przyul. (...)wŁ.i wlokalu nr (...).
(zeznaniaH. F.- protokół rozprawy z dnia 29 czerwca 2021 roku – nagranie 00:02:52 do 00:09:27, zeznaniaA. W. (2)- protokół rozprawy z dnia 29 czerwca 2021 roku – nagranie 00:09:34 do 00:15:07, zeznaniaI. W. (1)– protokół rozprawy z dnia 1 kwietnia 2021 roku – nagranie 00:05:30 do 00:15:58)
Powód nadal dokonywał opłat za korzystanie z lokalu uwzględniające zamieszkiwanie 2 osób.
(zeznania powoda - protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku - nagranie 00:16:15-00:43:58 i protokół rozprawy z 28 stycznia 2020 roku - nagranie 00:02:06-00:10:09, zeznaniaE. K. (1)– protokół rozprawy z 2 czerwca 2020 roku – nagranie 00:20:41-00:33:23, powiadomienie o opłatach k. 182-183)
W zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa przez powoda podpisanym przezR. K. (1)iS. K. (1)złożonym do Prokuratury RejonowegoŁ.wŁ.w dniu 24 sierpnia 2017 roku zostało wskazane, iż powód zameldowany jest wŁ.naul. (...)lecz zamieszkuje naul. (...).
(zawiadomienie k. 1-2 akt VI K 1291/18)
Mieszkanie wynajmowane przezR. K. (1)zostało kilkukrotnie zalane przezI. W. (1), zamoczeniu uległ sufit, którego kawałki odpadały. Jedno z zalań, które miało miejsce w 2018 roku, spowodowane było pęknięciem rur w całym pionie. Administracja odmówiła naprawy tłumacząc, że niedługo planowana jest rewitalizacja i lokatorzy otrzymają nowe lokale. W lokalu występowało zagrzybienie.
(zeznania powoda - protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku - nagranie 00:16:15-00:43:58 i protokół rozprawy z 28 stycznia 2020 roku - nagranie 00:02:06-00:10:09, zeznaniaE. K. (1)– protokół rozprawy z 2 czerwca 2020 roku – nagranie 00:20:41-00:33:23, zeznaniaI. W. (1)– protokół rozprawy z dnia 1 kwietnia 2021 roku – nagranie 00:05:30 do 00:15:58, zdjęcia k. 29-30, 35-40).
R. K. (1)przebywała u synaS. K. (1), ponieważ mieszkał w domu jednorodzinnym. Uprzednio przebywała na zmianę u obu synów lub sama na Włókienniczej. W roku 2017 Zarząd Lokali Miejskich proponowałR. K. (1)inne mieszkanie, następna propozycja była na początku roku 2018 roku.
(zeznania powoda - protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku - nagranie 00:16:15-00:43:58 i protokół rozprawy z 28 stycznia 2020 roku - nagranie 00:02:06-00:10:09)
E. K. (1)w 2018 roku była właścicielką trzypokojowego mieszkania wZ., następnie w dniu 1 marca 2019 roku podarowała je córce. W mieszkanie wZ.mieszkali również rodziceE. K. (2).
(zeznania powoda - protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku - nagranie 00:16:15-00:43:58 i protokół rozprawy z 28 stycznia 2020 roku - nagranie 00:02:06-00:10:09, zeznaniaE. K. (1)– protokół rozprawy z 20 czerwca 2020 roku – nagranie 00:20:41-00:33:23, zeznaniaB. P.– protokół rozprawy z 1 kwietnia 2021 roku - nagranie 00:16:05-00:21:15, oświadczenieT. K. (2)k. 18).
Powód rozlicza się z podatków wspólnie z żoną w US wZ..
(zeznania powoda - protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku - nagranie 00:16:15-00:43:58 i protokół rozprawy z 28 stycznia 2020 roku - nagranie 00:02:06-00:10:09, zeznaniaE. K. (1)– protokół rozprawy z 20 czerwca 2020 roku – nagranie 00:20:41-00:33:23, pismo i wydruki z systemu US wZ.k. 71-77)
Powód zarejestrowany jest pod adresem przyul. (...)w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych Narodowego Funduszu Zdrowia oraz w ZUS. WZ.zarejestrowany jest samochód, którego powód jest współwłaścicielem, ale we wniosku o rejestrację powód wskazał adres przyul (...)wŁ.. Powód nie figuruje w rejestrach MOPS wZ.. (pismo NFZ k. 66-67; pismo ZUS k. 79; pismo Starostwa Powiatowego wZ.k. 67; pismo MOPS wZ.k. 69; zeznaniaB. P.– protokół rozprawy z 1 kwietnia 2021 roku - nagranie 00:16:05-00:21:15)
Korespondencja zawodowa do powoda przychodzi na adres przyul. (...)wŁ..
(zeznania powoda - protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku - nagranie 00:16:15-00:43:58 i protokół rozprawy z 28 stycznia 2020 roku - nagranie 00:02:06-00:10:09).
W roku 2015 toczyły się postępowania sądowe przeciwko powodowi iR. K. (1): o zapłatę zaległości za przedmiotowy lokal, zakończone umorzeniem po cofnięciu pozwu w związku ze spełnieniem dochodzonego roszczenia przed wytoczeniem powództwa oraz o eksmisję – również umorzone.
(kopie postanowień k. 103-104, k. 105; kopie pozwów k. 106-107, 108-109).
Dnia 24 lipca 2015 r. powód uiścił kaucję z tytułu najmu przezR. K. (1)lokalu przyul. (...).
(potwierdzenie przelewu k. 8).
W grudniu 2018 r. Zarząd Lokali Miejskich wystosował doR. K. (1)powiadomienie o zawieszeniu opłat za lokal od stycznia 2019 r. z uwagi na brak możliwości zamieszkiwania oraz o obniżeniu opłat za grudzień 2018 r. Zniżki wysokości opłat obejmowały 10% za brak łazienki, 10% za brak CO, 20% zniżki ze względu na fakt, że lokal był do kapitalnego remontu
(powiadomienie k. 13).
Sporny lokal został przejęty przez Zarząd Lokali Miejskich 29 czerwca 2020 roku. Uprzednio oficyna budynku została wyłączona z użytku i zabezpieczono wejście – w styczniu 2019 r. Poszczególne lokale były wyłączane z użytku od 2017 r.
(protokół przejęcia k. 91-93; zeznaniaG. B.- protokół rozprawy z dnia 1 kwietnia 2021 roku – nagranie 00:21:58 do 00:35:21).
Dnia 27 marca 2019 r. powód złożył wniosek o oddanie mu w najem spornego lokalu – jako miejsce zamieszkania
(wniosek k. 16-19).
W toku postępowania wyjaśniającego, jeszcze przed wszczęciem niniejszego postępowania,(...)– podała, żeR. K. (1)mieszkała sama wlokalu nr (...)do roku 2012, a następnie została zabrana do miejsca zamieszkania synaS. K. (1)z uwagi na zły stan zdrowia. Wskazała, iżT. K. (1)od lat nie mieszka wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ., gdyż zamieszkuje z żoną wZ.. Oświadczenie administratora powstało w oparciu o wywiady przeprowadzone z lokatorkąmieszkania nr (...)I. W. (1)i bratem powodaS. K. (1)oraz sporządzone przez nich oświadczenia.
(oświadczenie administratora k. 25; oświadczenieI. W. (1)k. 26; oświadczenieS. K. (1)k. 27).
Pismem z 4 kwietnia 2019 r. Zarząd Lokali Miejskich powiadomił powoda, że nie ma możliwości przyznania mu tytułu prawnego do lokalu. Następnie pismem z 10 kwietnia 2019 r. wezwał powoda do przekazania kluczy do lokalu w terminie 14 dni od otrzymania pisma.
(pismo k. 14; pismo k. 15)
Pismem z dnia 3 lipca 2019 r., doręczonym Prezydentowi MiastaŁ.dnia 5 lipca 2019 r. powód wezwał do przyznania mu prawa do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłejR. K. (1)pod rygorem wystąpienia z powództwem cywilnym o ustalenie.
(pismo z dowodem nadania i potwierdzeniem odbioru k. 10-12)
Dnia 14 lutego 2020 r. i 31 marca 2020 r. pozwany sporządził wezwania do protokolarnego zdania mieszkania kierowane do powoda.
(pisma k. 184, 185)
Dnia 21 maja 2020 r. w Zarządzie Lokali Miejskich odbyło się spotkanie mające na celu doprowadzenie do ugodowego zakończenia sporu. Powód nie wyraził zgody na proponowane mu rozwiązania.
(protokół k. 174-175; pismo k. 186)
Podczas likwidacji mieszkania 29 czerwca 2020 r. na zdjęciach uwieczniono rzeczy należące do powoda tj. książki, koszule, kurtki. W arkuszu spisu z natury ujawniono m.in. katalogi norm, części samochodowe, instrukcje do samochodów, kanister, prostownik, alternator, oleje silnikowe, wosk samochodowy, akcesoria samochodowe, segregatory z dokumentami sądowymi, linkę holowniczą, miarkę, 2 kartony dokumentacji biegłego sądowego, pasta BHP. W lokalu znajdowały się też sztuczne szczęki, rajstopy, zdjęcia, futro, torebki damskie, szlafrok damski, damskie buty, nici, włóczki, broszka, peruka, krzesełko z nocnikiem. Mieszkanie było jednak zaniedbane – położenie rzeczy, worki, pudła leżące pośrodku pokoju, ogólny bałagan wskazują, iż przed zabezpieczeniem mieszkania nie było ono zamieszkiwane przez dłuższy czas.
(arkusz spisu z natury k. 131-137v., 141; protokół komisyjnego przejęcia lokalu mieszkalnego k, 138-140); dokumentacja foto k. 142-159)
Miasto proponowało innym lokatorom nieruchomości przyul. (...)inne lokale -I. W. (1)wskazano 2 lokale. Uprzednio miasto zapewniło jej po zamknięciu nieruchomości pobyt w hotelu z którego skorzystała od stycznia 2019 roku. TakżeA. W. (2)zaproponowano kilka lokali.
(zeznaniaA. W. (2)- protokół rozprawy z dnia 29 czerwca 2021 roku – nagranie 00:09:34 do 00:15:07, zeznaniaI. W. (1)– protokół rozprawy z dnia 1 kwietnia 2021 roku – nagranie 00:05:30 do 00:15:58)
Powód nie miał faktycznego dostępu do lokalu od wiosny 2019 roku.
(zeznania powoda - protokół rozprawy z 29 czerwca 2021 roku - nagranie 00:16:15-00:43:58 i protokół rozprawy z 28 stycznia 2020 roku - nagranie 00:02:06-00:10:09)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie i skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku.
W ocenie Sądu Okręgowego słusznym okazał się pierwszy zarzut apelacyjny dotyczący naruszeńart. 233 k.p.c.to jest przyjęcie w oparciu o zeznania świadków wskazanych przez stronę powodową, iż do śmierci najemcyR. K. (1)lokal nr (...)przyul. (...)wŁ.stanowił centrum życioweT. K. (1). Rację ma bowiem skarżąca, iż w świetle dowodów przedłożonych przez pozwaną w postaci arkuszu spisu z natury rzeczy zlokalu nr (...), protokołu z komisyjnego jego przejęcia, zdjęć z lokalu, oświadczeńI. W. (1)iS. K. (1), ustaleńG. B.oraz zeznańI. W. (1)iG. B., a także z zawiadomienia o przestępstwie podpisanego przezS. K. (1)iR. K. (1)ze zgłoszonych akt VI K 1291/18 należało dokonać szczególnie wnikliwej oceny zeznań świadków zgłoszonych przez stronę powodową albowiem po części ustalenia faktyczne oparte na tych zeznaniach były sprzeczne z w/w dowodami, a niektóre ustalenia dokonane w oparciu o nie należało uznać za dowolne.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść zeznań sąsiadek mieszkających w kamienicy przyul. (...)wŁ., lecz w innej klatce tj.A. W. (2)iH. F.. Obie z w/w sąsiadek wskazały, że widywały powoda na terenie kamienicy przyul. (...), widziały jak nosił zakupy, węgiel, jak mył okna, jednakże każda z nich na pytanie, czy mieszkał w tej kamienicy wprost tego nie potwierdziła wskazując, iż jedynie widywała powoda przy w/w czynnościach. Tak sformułowane zeznania nie były sprzeczne z tym, co zeznawałaI. W. (1)– osoba mieszkająca w tej samej klatce, w której położone było mieszkanie najmowane przezR. K. (1), która przecież również wskazywała, iż powód przychodził do mieszkania, odbierał korespondencję, przebywał w nim lecz nie mieszkał.
We wskazany wyżej obraz wpasowywały się również zeznaniaA. J. (2), który wskazywał na okoliczność wykorzystywania przez powoda mieszkaniaR. K. (1), jako miejsca pracy do wydawania opinii sądowych. Zeznania tego świadka też w sposób jednoznaczny nie przesądzały, gdzie było centrum życiowe powoda w szczególności po 2012 roku, gdyż z jego zeznań wynikało, iż miałby on spać w mieszkaniu rodziców ze względu na konieczność opieki nad nimi, a ta przyczyna przecież odpadła po wyprowadzeniu sięR. K. (1)w 2012 roku. Z zeznań tych zresztą wynikało, iż spał on i w mieszkaniu wZ.i w mieszkaniu wŁ.– treść tych zeznań nie przesądzała o jego centrum życiowym, tym bardziej, że imprezy rodzinne były wg świadka organizowane tylko wZ..
Także zeznania koleżankiB. P.nie pozwalają samodzielnie ustalić, iż centrum życiowe powoda mieściło się naul. (...)wŁ.. Co prawda odwiedzała ona w ciągu dniaE. K. (1)i często nie zastawała w nimT. K. (1), który, jak zeznała, był naul. (...)wŁ., opiekował się rodzicami ale należy zauważyć, iż w mieszkaniu wŁ.powód też pracował, o czym również świadek zeznała. Z powyższego zeznania wynikają więc powody nieobecnościT. K. (1)w mieszkaniu wZ.ale nadal te zeznania nie wskazują, gdzie miał on swoje centrum życiowe.
W świetle powyższego należy więc skonstatować, iż wysnucie w oparciu o powyższe dowody, iż cała działalność życiowa powoda była ześrodkowana w lokalu przyul. (...)wŁ.jest ustaleniem dowolnym. Należy bowiem zwrócić uwagę na niewątpliwie obiektywne dowody jak zdjęcia zlokalu nr (...), zaniedbanego, w którym położenie rzeczy, stan urządzeń sanitarnych wskazuje, iż nie był on zamieszkiwany przez długi, kilkuletni okres czasu. Wbrew przyjętym przez Sąd I instancji ustaleniom na powyższych zdjęciach i w spisie rzeczy nie było takich, które by w sposób jednoznaczny przesądzały o fakcie zamieszkiwania tam powoda. Powyższy wniosek jest zresztą spójny z załączoną do akt sprawy treścią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa sporządzonego w czasie, który w żaden sposób nie można wiązać z potrzebami niniejszego postępowania, gdyż w 2017 roku, gdzie brat powoda jakby przy okazji wskazał, gdzie powód rzeczywiście zamieszkuje (Z.), a gdzie jest zameldowany ((...)), a jego wiedza w tym zakresie z pewnością była pełna. Powyższe stanowiskoS. K. (1)potwierdził zresztą w oświadczeniu przedłożonymG. B.– administratorowi tej nieruchomości, co wskazuje, iż informacja zawarta w zawiadomieniu nie była pomyłką.
Osobą mogącą posiadać szeroką wiedzę o osobach zamieszkujących na stałe wlokalu nr (...)niewątpliwie była najbliższa sąsiadkaI. W. (1), która także wprost wskazała, iż powód nie mieszkał w tym lokalu już od przynajmniej 10 lat. W świetle w/w dowodów spójnych z zeznaniami tego świadka i w żaden sposób z nim nie związanych nie przekonuje Sądu Okręgowego tłumaczenie, iż konflikt z powodem mógł zmotywować świadka do składania fałszywych zeznań – konflikt ten nie osłabiał więc wiarygodności świadka.
Także ustaleniaG. B.w tym zakresie trudno było kwestionować – trzeba bowiem zwrócić uwagę, iż pozostałym sąsiadom zeznającym w przedmiotowej sprawie pozwany proponował lokale zamienne – nie unikał odpowiedzialności związanej z przeznaczeniem tej kamienicy do remontu, Sąd Okręgowy nie widzi więc powodu dlaczego nie mógłby w taki sam sposób postąpić z powodem, jeśli rzeczywiście ustaliłby, iż tam mieszka.
W tej sytuacji podstawą korzystnych dla powoda ustaleń nie mogą być wyłącznie zeznania jego żony – bezpośrednio zainteresowanej rozstrzygnięciem sprawy oraz powoda tym bardziej, iż z materiału dowodowego wynika, iżE. K. (1)podejmowała czynności zbieżne czasowo z czynnościami jej mężaT. K. (1)zmierzające do skutecznego uzyskania przez powoda tytułu prawnego dolokalu nr (...)– w dniu 1 marca 2019 roku darowała swoje trzypokojowe mieszkanie ich córce, podczas gdy powód złożył wniosek o oddanie mu w najem spornego lokalu w dniu 27 marca 2019 roku. Treści tych zeznań przeczyły zresztą w/w zawiadomienie i oświadczenieS. K. (1), zeznaniaI. W. (1)iG. B., zdjęcia lokalu i spis rzeczy które w nim pozostały.
Mając powyższe na względzie należało przyjąć, iż Sąd i instancji przy ocenie dowodów naruszyłart. 233 § 1 k.p.c.co skutkowało koniecznością ponownego ustalenia przez Sąd Okręgowy stanu faktycznego.
Mając na względzie dokonane ustalenia faktyczne należy uznać, iż Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował równieżart. 691 k.c., uznając, że w sprawie wystąpiły przesłanka stałego zamieszkiwania powoda z najemcą w przedmiotowym lokalu do chwili jego śmierci.
Zgodnie zart. 691 § 1 k.c.w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Natomiast stosownie doart. 691 § 2 k.c.osoby wymienione w§ 1wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Z kolei zgodnie zart. 691 §5 k.c.przepisów§ 1 – 4nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego.
Z orzecznictwa wynika, iż stałe zamieszkiwanie z najemcą osoby mu bliskiej oznacza ześrodkowanie przez tę osobę całej swej działalności życiowej w lokalu najemcy, tak by zajmowany przez tę osobę lokal stanowił jej centrum życiowe (zob. m.in. wyrok SN z dnia 3 lutego 2000 r., I CKN 40/99, LEX nr 811808). Inaczej, stałe zamieszkanie z najemcą osoby mu bliskiej oznacza " ześrodkowanie" przez tę osobę całej swej działalności życiowej w lokalu najemcy (zob. wyrok SN z dnia 17 października 1997 r., I CKN 90/97, LEX nr 811810).
Równocześnie jednak należy zwrócić uwagę na to, że przyjmuje się, że przesłanka stałego zamieszkiwania z najemcą (zmarłym) nie jest tożsama z pojęciem miejsca zamieszkania i jest spełniona, jeśli lokal mieszkalny, w której mieszkał najemca i osoba ubiegająca się o status osoby zart. 691 § 1 k.c., stanowił dla niej centrum spraw życiowych.
W przedmiotowej sprawie powód nie wykazał powyższej przesłanki – z dokonanych ustaleń wynika, iż wmieszkaniu nr (...)przebywał sporadycznie, odbierał tam korespondencję i wykorzystywał je jako miejsce do pracy w przypadku konieczności sporządzenia opinii. Stan mieszkania nie wskazuje, aby podejmował w nim jakiekolwiek, chociażby powierzchowne, prowizoryczne prace umożliwiające zamieszkiwanie w nim, pozostawione w nim rzeczy też na to nie wskazują. Sam fakt pilnowania lokalu, wykorzystywania go jako miejsca pracy oraz uiszczania opłat za ten lokal w świetle wyżej wskazanych rozważań nie świadczy o tym, aby lokal ten stanowił jego centrum życiowe. Tym samym należało uznać, iż nie zostały spełnione przesłanki do wstąpienia przez powoda w stosunek najmulokalu nr (...), co skutkuje oddaleniem powództwa.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok, orzekając jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu przed Sądem I instancji zostało oparte oart. 98 § 1 k.p.c.a od powoda jako strony przegrywającej została zasądzona na rzecz pozwanego kwota 270 zł na którą złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w wysokości ustalonej na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. - Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w punkcie II na mocyart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.uznając, iż także postępowanie apelacyjne powód przegrał w całości. Na koszty poniesione przez pozwanego Sąd Okręgowy zaliczył jedynie wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w kwocie 135 zł ustalone na podstawie w zw. z§ 10 ust. 1 pkt. 1w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.