Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1099/20
Data wyroku: 2022-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Rosłan-Karasińska
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury, Kapitał początkowy
Podstawa prawna: art. 183 ustawa o emeryturach i rentach z FUS

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 czerwca 2022 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Rosłan - Karasińska
Protokolant: sekr. sądowy Marta Jachacy
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2022 r. w Warszawie
sprawyW. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wysokość emerytury i kapitału początkowego
na skutek odwołaniaW. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 1 czerwca 2017 r. nr(...)
oraz z dnia 15 maja 2017 r. nr(...)(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 15 maja 2017 r. nr(...)(...)w ten sposób, że ustala wartość kapitału początkowego odwołującego sięW. R.na dzień 01.01.1999 r. w kwocie 73.022,51 zł (siedemdziesiąt trzy tysiące dwadzieścia dwa zł i 51/100), przyjmując, że podstawa wymiaru kapitału początkowego wynosi 1.164,21 zł (tysiąc sto sześćdziesiąt cztery zł i 21/100) a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi 53,92%,

2
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 1 czerwca 2017 r. nr(...)w ten sposób, że przelicza emeryturę od 3 lipca 2014 r., tj. od daty nabycia uprawnień do emerytury i wskazuje, iż wysokość emerytury odwołującegoW. R.na dzień osiągniecia wieku emerytalnego wynosi 1.129,79 zł (tysiąc sto dwadzieścia dziewięć zł i 79/100), na dzień 01 marca 2017 r. wynosi 1.177,12 zł (tysiąc sto siedemdziesiąt siedem zł i 12/100);

3
w pozostałym zakresie oddala odwołanie;

4
odstępuje od obciążania odwołującego się kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.

UZASADNIENIE

W. R.w dniu 20 września 2017 r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 1 czerwca 2017 r., znak:(...)w sprawie przeliczenia emerytury oraz z dnia 15 maja 2017 r., znak:(...)
(...)w sprawie ustalenia kapitału początkowego ( 

      odwołanie z dnia 20 września 2017 r., k. 2 a. s.
         ).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.wniósł o oddalenie odwołania. Uzasadniając stanowisko organ rentowy wyjaśnił, że na podstawie zaskarżonej decyzji z dnia 15 maja 2017 r. ustalonoW. R.na dzień 1 stycznia 1999 r. wartość kapitału początkowego w wysokości 61.784,58 złotych. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. z okresu 1 stycznia 1970 r. do 31 grudnia 1979 r. Wyliczony z tego okresu wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 49,45%. Na podstawie dokumentów załączonych do wniosku ZUS uznał, że w okresie od 21 września 1966 r. do 31 grudnia 1998 r. ubezpieczony udowodnił 14 lat, 1 miesiąc i 28 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 25 dni okresów nieskładkowych (odpowiedź na odwołanie z dnia 17 października 2017 r., k. 8 a. s.).
Na rozprawie w dniu 26 lutego 2018 r. odwołujący zawnioskował o zaliczenie okresu nauki w latach 1963-1966 w Przyzakładowej Szkole(...) Związku (...)wB.oraz zakwestionował wysokość wynagrodzenia przyjętą przez ZUS za okres pracy wprzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wZ., gdyż otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 320 złotych wraz ze stałymi dodatkami w wysokości 10.000 złotych lub 15.000 złotych. Ubezpieczony zakwestionował również przyjęte wynagrodzenie za okres zatrudnienia wfirmie (...) Sp. z o.o.wŁ., ponieważ jego zdaniem zgodnie z zaświadczeniem za okres od 21 maja 1998 r. do 10 listopada 1998 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 15.551,75 złotych. Ponadto odwołujący zakwestionował także wysokość przyjętego wynagrodzenia za lata zatrudnienia od 25 maja 1979 r. do 30 grudnia 1979 r. w(...)Przedsiębiorstwo (...). Reasumując ubezpieczony nie zgodził się z przyjętą kwotą wynagrodzenia za 1979 r., której wysokość powinna został ustalona na 56.700 złotych. W jego ocenie błędnie przyjęto kwotę wynagrodzenia za 1976 r. w wysokości 4.028 złotych, ponieważ pracował trzy miesiące, co daje łącznie 12.374 złotych. Dodatkowo wniósł o przyjęcie do wyliczenia kapitału początkowego 20 lat kalendarzowych. Zakwestionował również liczbę uwzględnionych okresów składkowych, ponieważ w jego ocenie legitymuje się okresem 36 lat na dzień 1 stycznia 1999 r., zamiast 14 lat, 1 miesiąca i 28 dni (protokół z rozprawy z dnia 26 lutego2018 r., k. 23-24 a. s.).
W piśmie procesowym z dnia 1 marca 2018 r., ubezpieczony doprecyzował swoje żądania i wniósł o zaliczenie kwot wynagrodzeń za rok 1970 w wysokości 4.414 złotych, za rok 1971 w wysokości 18.864 złotych, za rok 1976 w wysokości 12.384 złotych oraz za rok 1979 w wysokości 56.070 złotych. Ponadto odwołujący zaznaczył, że organ rentowy nie uwzględnił mu okresów prowadzenia działalności gospodarczej od 14 maja 1976 r. do 1 marca 1979 r., od 15 sierpnia 1989 r. do 1990 oraz od 11 sierpnia 1990 r. do 16 września 1998 r. (pismo procesowe z dnia 1 marca 2018 r., k. 25 a. s.).
Po zakończeniu postępowania dowodowego Sąd wyrokiem z dnia 10 czerwca 2019 r. w punkcie 1 zmienił decyzję organu rentowego z dnia 15 maja 2017 r. w ten sposób, że ustalił wartość kapitału początkowego odwołującego na dzień 1 stycznia 1999 r. w kwocie 74.930,14 złotych przyjmując, że podstawa wymiaru kapitału początkowego wynosi 934,26 złotycha wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi 83,35%, w punkcie 2 zmienił decyzję organu rentowego z dnia 1 czerwca 2017 r. w ten sposób, że przeliczył emeryturę od 3 lipca 2014 r., tj. od daty nabycia uprawnień do świadczenia, na dzień osiągnięcia wieku emerytalnegoW. R.na kwotę 1.183,30 złotych oraz w punkcie 3w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. W uzasadnieniu wyroku Sąd zważył, że odwołującemu przez cały okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)w Polsce(...)wZ.przysługiwała premia motywacyjna w wysokości 10.000 złotych, dodatek brygadzisty w wysokości 15.000 złotych oraz wynagrodzenie zasadnicze w stawce 320 złotych za godzinę. Premia regulaminowa przysługiwała od 1 czerwca 1987 r. do 7 sierpnia 1989 r. Sąd wskazał, że przyjął okres składkowy wynikający z decyzji organu rentowego z dnia 15 maja 2017 r. w wymiarze 14 lat, miesiąca i 28 dni oraz okres nieskładkowy w wymiarze 2 miesięcy. Na podstawie opinii sporządzonej przez biegłego sądowego Sąd przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w wysokości 934,26 złotych oraz ustalił jego wartość na dzień 1 stycznia 1999 r. w wysokości 74.930,14 złotych. Ponadto uznał, że najkorzystniejsza dla ubezpieczonego wysokość świadczenia w kwocie 1.183,30 złotych została wyliczona na podstawie 20% emerytury obliczonej zgodnieart. 53oraz 80% w świetleart. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Na podstawie opinii biegłego przyjęto również jako najkorzystniejszy okres do obliczenia kapitału początkowego 10 kolejnych lat 1978-1987 w wymiarze 83,35%. W tym zakresie Sąd stanął na stanowisku, że ubezpieczony nie przedłożył w toku postępowania żadnych innych dowodów potwierdzających korzystniejsze wynagrodzenie w innym dziesięcioleciu przypadającym do 1 stycznia 1999 r., aniżeli przyjęto w sporządzonej opinii (wyrok z dnia 10 czerwca 2020 r. i jego uzasadnienie, k. 146-147 i 151-170 a. s.).
Od wydanego wyroku w części oddalającej odwołanie apelację złożył ubezpieczony, który zarzucił ustalenie 169 miesięcy okresów składkowych i 2 miesięcy okresów nieskładkowych, zamiast 28 lat i 3 miesięcy, w tym nieuwzględnienie okresów nauki, ustalenie wysokości kapitału początkowego w kwocie 74.930,14 złotych, zamiast co najmniej 144.391,83 złotych wyliczonej z całego okresu pracy oraz przyjęcie błędnych kwot otrzymywanego wynagrodzenia, w tym także stawki 0 złotych za lata 1985-1986 (apelacjaz dnia 22 lipca 2019 r. oraz protokół rozprawy z dnia 10 lipca 2020 r., k. 176-178 i 220 a. s.).
Organ rentowy również złożył apelację zaskarżając wyrok w odniesieniu do punktu 1i 2. W jego opinii Sąd nie powinien był obdarzyć wiarygodnością opinii biegłego sądowego. Organ rentowy podniósł, że doszło do obrazy przepisów prawa materialnego, albowiem przyjęto do wyliczenia kapitału początkowego błędny współczynnik proporcjonalnyw wymiarze 63,61%, zamiast 62,92% oraz błędną kwotę bazową w wysokości 1.120,89 złotych, zamiast 1.220,89 złotych. Dodatkowo ZUS wskazał, że odwołujący pozostawałw ubezpieczeniu przez 9, a nie 7 miesięcy, co wiązało się przyjęciem za 1983 r. nieprawidłowego stosunku podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia. Organ rentowy zaznaczył również, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony zostałw opinii z 20 lat wybranych z całego okresu zatrudnienia ubezpieczonego w wymiarze 89,12% w oparciu o błędne założenia. Jego zdaniem przyjęto też do ustalenia wysokości emerytury staż ustalony na potrzeby wyliczenia kapitału początkowego, podczas gdy prawidłowy staż wynosi 16 lat i 7 miesięcy okresów składkowych oraz 2 lata i 3 miesiące okresów nieskładkowych.W konsekwencji ZUS wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie I i II poprzez oddalenie odwołania w całości i zasądzenie od odwołującego na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu za postępowanie apelacyjne według norm przepisanych, bądź ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji (
    apelacja z dnia 22 lipca 2019 r., k. 181-183 a. s.).

    Po rozpoznaniu obu apelacji Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracyi(...)wyrokiem z dnia 10 lipca 2020 r. uchylił wyrok Sądu I instancjiw całości i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. Zdaniem Sądu II instancji należało uchylić zaskarżony wyrok, ponieważ Sąd Okręgowy:

- nie poczynił ustaleń w jakich konkretnie okresach ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą we wskazywanych latach 1976-1979 i 1989-1998 i w jakim okresie w latach 1984-1987 współpracował z żoną przy prowadzonej przez nią działalności w postaciSklepu (...), czy były opłacane składki i jakie były przyjęte wysokości podstawy wymiaru za sporne lata oraz czy w/w okresy należy zaliczyć do okresów składkowych w kontekścieart. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 pkt 14 i 15w związku zart. 5 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
- nie poczynił ustaleń czy ubezpieczony pobierał zasiłek dla bezrobotnych będąc zarejestrowanym w Urzędzie Pracy;
- nie przesądził czy zatrudnienia, działalności gospodarcze, zarejestrowanie w Urzędzie Pracy oraz współwłaścicielem firmy z żoną na przestrzeni lat 1966-2012 uwzględnił do okresów składkowych lub nieskładkowych w rozumieniuart. 6 i 7 oraz art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
- nie wyjaśnił rozbieżności powstałych w wyniku zsumowania wymienionych w uzasadnieniu wyroku okresów aktywności zawodowej ubezpieczonego, które przekraczają wymiar okresów składkowych i nieskładkowych przyjętych do ustalenia wysokości kapitału początkowegoi emerytury;
- pominął znajdujące się w aktach kapitału początkowego wykazy przepracowanego czasui wysokość zarobków za niektóre miesiące z lat 1987-1989 oraz Karty obliczania podatku za 1987 r. w postaci kserokopii sporządzanych prawdopodobnie wPrzedsiębiorstwie (...).
Mając na uwadze powyższe w przypadku wątpliwości co do treści dowodów wynikających z dokumentów Sąd Okręgowy powinien dopuścić dowód z przesłuchania ubezpieczonego, a dopiero następnie z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości celem wyliczenia wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury w najkorzystniejszym dla odwołującego wariancie zgodnie z zasadami wynikającymi zart. 174, art. 15, art. 53, art. 26 i art. 183 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd I instancji został zobligowany również do ostatecznego wyjaśnienia, których konkretnie okresów składkowych i nieskładkowych nie uwzględnił organ rentowyw zaskarżonych decyzjach i z jakich względów oraz w jaki sposób wyliczył sporne wysokości podstawy wymiaru składek za lata, które kwestionuje ubezpieczony (wyrok z dnia 10 lipca 2020 r. i jego uzasadnienie, k. 222 i 225-250 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W. R.urodzony w dniu (...), w latach 1963-1966 odbywał naukę w(...) Szkole ZawodowejwB.w zawodzie montera instalacji sanitarnych, którą ukończył w dniu 24 czerwca 1966 r. (odpis świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, k. 15 a. e.).
Odwołujący w okresie od 24 października 1968 r. do 16 października 1970 r. odbywał służbę wojskową (kopia książeczki wojskowej oraz kopia legitymacji ubezpieczeniowej, k. 9-14 a. e.)
Ubezpieczony zatrudniony był w okresach:
- od 21 września 1966 r. do 21 października 1968 r. oraz od 19 października 1970 r. do 3 lipca 1971 r. w(...)Kombinacie Budowlanym z siedzibą wL.na stanowisku hydraulika w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 28 grudnia 1982 r.,k. 16 a. e.),
- od 1 lipca 1971 r. do 13 listopada 1971 r. w(...)K. B.na stanowisku hydraulika,
- od 25 listopada 1971 r. do 29 lutego 1972 r. w Samodzielnym Zespole Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej z siedzibą wD.na stanowisku hydraulika w pełnym wymiarze czasu pracy (duplikat świadectwa pracy z dnia 8 kwietnia 2014 r., k. 17 a. e.),
- od 1 marca 1972 r. do 2 marca 1974 r. w(...)Centrum Medycznym z siedzibąwN.na stanowisku hydraulika w pełnym wymiarze czasu pracy, w tym od 26 listopada 1973 r. do 28 listopada 1973 r. przebywał na urlopie bezpłatnym (świadectwo pracy z dnia 10 marca 2014 r., k. 18 a. e.),
- od 1 lutego 1976 r. do 30 kwietnia 1976 r. w Jednostce Wojskowej nr(...)(kopia legitymacji ubezpieczeniowej, k. 11-14 a. e.),
- od 25 maja 1979 r. do 5 października 1979 r. wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku montera wodociągów i kanalizacji w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 12 października 1979 r., k. 20 a. e.);
- od 10 stycznia 1983 r. do 30 lipca 1983 r. w Wojewódzkim(...)z siedzibą wW.na stanowisku montera instalacji sanitarnych i grzewczych w pełnym wymiarze czasu pracy (
    świadectwo pracy z dnia 29 lipca 1983 r., k. 23 a. e.),
- od 10 listopada 1983 r. do 17 marca 1984 r. wZespole Szkół Zawodowych nr (...)z siedzibąwN.na stanowisku konserwatora urządzeń sanitarnych w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 17 marca 1984 r., k. 24 a. e.),
- od 1 czerwca 1987 r. do 7 sierpnia 1989 r. wPrzedsiębiorstwie (...)w PolsceA. K.,D. E.(...)z siedzibą wZ.na stanowisku montera instalacji sanitarnych za wynagrodzeniem 320 zł za godzinę, premią uznaniową, premią motywacyjną w wysokości 10.000 złotych i dodatkiem brygadzisty w wysokości 15.000 złotych w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 11 sierpnia 1989 r., k. 26a. e.),
- od 1 czerwca 1992 r. do 5 października 1992 r. wPrzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wZ.na stanowisku hydraulika w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 19 października 1992 r., k. 64 a. e.),
- od 21 maja 1998 r. do 30 listopada 1998 r. w(...) Sp. z o.o.z siedzibą wŁ.na stanowisku montera w pełnym wymiarze czasu pracy, w tym jako okres nieskładkowy od 7 października 1998 r. do 30 listopada 1998 r. (świadectwo pracy z dnia 12 lutego 1999 r., k. 29 a. e.),
- od 14 lipca 1999 r. do 11 października 2000 r. w(...) Sp. z o.o.na stanowiskach montera instalacji sanitarnych od 14 lipca 1999 r. do 31 października 1999 r. oraz od 1 listopada 1999 r. do 11 października 2000 r. na stanowisku montera instalacji sanitarnych – brygadzista w pełnym wymiarze czasu pracy oraz miał przyznane prawo do zasiłku chorobowego za okres od 2 marca 2000 r. do 24 lipca 2000 r. (świadectwo pracy z dnia 11 października 2000 r., k. 17 a.k. p.),
- od 3 grudnia 2007 r. do 31 maja 2008 r. w(...)(...)z siedzibą wŁ.w wymiarze ½ czasu pracy na stanowisku pracownika budowlanego w połowie pełnego wymiaru czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 31 maja 2008 r., k. 31-32 a. e.),
- od 1 kwietnia 2010 r. do 30 kwietnia 2010 r. w(...).z o.o. z siedzibą wW.na stanowisku murarza w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 30 kwietnia 2010 r., k. 33 a. e.),
- od 14 czerwca 2010 r. do 31 marca 2011 r. w(...) S.A.z siedzibą wW.na stanowisku murarza w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 1 kwietnia 2011 r., k. 34 a. e.),
- od 15 listopada 2013 r. do 14 grudnia 2013 r. w(...)P. G..
Dodatkowo odwołujący odbywał służbę wojskową w okresie od 24 października 1968 r.do 16 października 1970 r. w Jednostce Wojskowej nr(...). Jednocześnie ubezpieczonyod 11 marca 2011 r. do 4 marca 2012 r. przebywał na świadczeniu rehabilitacyjnym (książeczka wojskowa, k. 9-10 a. e., a ponadto kopia legitymacji ubezpieczeniowej, k. 11-14 a. e.i świadectwo pracy z dnia 1 kwietnia 2011 r., k. 74 a. e.).
Ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą w okresach od 1 marca 1977 r.do 1 marca 1979 r. oraz od 15 sierpnia 1989 r. do 16 września 1998 r. W ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrz GminyZ.figurował odwołujący, który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiocie instalatorstwo sanitarne i CO od 15 sierpnia 1989 r. handel obwoźny artykułami spożywczymi niewymagającymi koncesji od 11 sierpnia 1990 r. Jednocześnie okres od 20 kwietnia 1984 r. do 7 kwietnia 1987 r.,w którym odwołujący był współwłaścicielem firmy wraz żoną,,Sklep (...)z siedzibą wZ.nie został uwzględniony, ponieważ nie figurował wówczas w ewidencji płatników składek (zaświadczenie GminyZ.z dnia 7 maja2014 r., k. 28 a. e. i świadectwo pracy z dnia 12 kwietnia 1987 r., k. 25 a. e.),
W. R.w okresie od 8 listopada 2000 r. do 2 kwietnia 2003 r. zarejestrowany był w Urzędzie Pracy jako bezrobotny i otrzymał zasiłek w wysokości 670,10 złotych za okres od 16 listopada 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. oraz 4.856,60 złotych za okres od 1 stycznia2001 r. do 15 listopada 2001 r. (zaświadczenie z dnia 16 kwietnia 2003 r., k. 30 a. e.).
Odwołujący wykazał okresy składkowe w wymiarze 16 lat, 7 miesięcy i 17 dni, w tym od 21 września 1966 r. do 21 października 1968 r., od 24 października 1968 r.do 16 października 1970 r., od 19 października 1970 r. do 3 lipca 1971 r., od 25 listopada1971 r. do 29 lutego 1972 r., od 1 marca 1972 r. do 25 listopada 1973 r., od 29 listopada1973 r. do 2 marca 1974 r., od 1 lutego 1976 r. do 30 kwietnia 1976 r., od 1 marca 1977 r.do 31 marca 1979 r., od 25 maja 1979 r. do 5 października 1979 r., od 10 stycznia 1983 r.do 30 lipca 1983 r., od 10 listopada 1983 r. do 17 marca 1984 r., od 1 czerwca 1987 r.do 7 sierpnia 1989 r., od 1 czerwca 1992 r. do 5 października 1992 r., od 1 października1997 r. do 1 maja 1998 r., od 21 maja 1998 r. do 30 listopada 1998 r., od 14 lipca 1999 r.do 17 października 1999 r., od 1 listopada 1999 r. do 26 stycznia 2000 r., od 25 lipca 2000 r. do 31 lipca 2000 r., od 15 września 2000 r. do 30 września 2000 r., od 16 listopada 2000 r.do 15 listopada 2001 r., od 3 grudnia 2007 r. do 31 maja 2008 r., od 1 kwietnia 2010 r.do 30 kwietnia 2010 r., od 14 czerwca 2010 r. do 31 marca 2011 r. i od 15 listopada 2013 r.do 14 grudnia 2013 r. oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 2 lat, 3 miesięcy i 27 dni, w tym od 7 października 1998 r. do 30 listopada 1998 r., od 1 grudnia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r., od 18 października 1999 r. do 31 października 1999 r., od 27 stycznia 2000 r. do 24 lipca2000 r., od 10 września 2010 r. do 31 marca 2011 r. oraz od 1 kwietnia 2011 r. do 4 marca2012 r. Jednocześnie do okresów składkowych i nieskładkowych nie podlegają zaliczeniu okresy od 4 lipca 1971 r. do 13 listopada 1971 r. w(...)K. B., ponieważ odwołujący nie figurował w dokumentach rozliczeniowych, od 26 listopada 1973 r. do 28 listopada 1973 r., albowiem przebywał na urlopie bezpłatnym, od 14 maja 1976 r.do 1 marca 1979 r., od 15 sierpnia 1989 r. do 31 maja 1992 r., od 6 października 1992 r.do 30 września 1997 r. i od 2 maja 1998 r. do 20 maja 1998 r. prowadzenia działalności gospodarczej oraz od 20 kwietnia 1984 r. do 7 kwietnia 1987 r. współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej podfirmą Sklep (...), ponieważ nie figurował w ewidencji płatników składek, od 1 sierpnia 2000 r. do 14 września 2000 r.i od 1 października 2000 r. do 11 października 2000 r. usprawiedliwionej nieobecności w pracy bez prawa do wynagrodzenia lub zasiłku oraz od 16 listopada 2001 r. do 2 kwietnia 2003 r., ponieważ okres zarejestrowania w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku po dniu 14 listopada 1991 r. nie jest okresem składkowym lub nieskładkowym (opinia biegłego sądowego, k. 307-320 a. s.).
Wynagrodzenie ubezpieczonego w latach 1967–2011 wyniosło odpowiednio: 9.236,58 złotych w 1967 r., 8 244,93 złotych w 1968 r., 2.207 złotych w 1970 r., 7.297 złotychw 1971 r., 24.733,50 złotych w 1972 r., 28.594 złotych w 1973 r., 5.600 złotych w 1974 r., 4.028 złotych w 1976 r., 25.000 złotych w 1977 r., 30.000 złotych w 1978 r., 30.870,08 złotych w 1979 r., 82.377 złotych w 1983 r., 21.401 złotych w 1984 r., 747.800 złotych w 1987 r., 1.006.560 złotych w 1988 r., 605.080 złotych w 1989 r., 19.494.000 złotych w 1992 r.,1.899,07 złotych w 1997 r. oraz 15.551,75 złotych w 1998 r. (opinia biegłego sądowego,k. 307-320 a. s.,karta obliczonego podatku w 1987 r., k. 24 a.k. p., PIT–8, k. 25–28 a.k. p., umowa o pracę z dnia 22 sierpnia 1998 r., k. 34 a.k. p., zaświadczenie z dnia 12 lipca 1999 r., k. 35 a.k. p., wykaz przepracowanego czasu i rozliczenie zarobku – k. 39-41 a.k. p., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 18 września 2014 r., k. 57-58 a.k. p., świadectwo pracy z dnia 29 lipca 1983 r., k. 23 a. e., świadectwo pracy z dnia 17 marca1984 r., k. 24 a. e., świadectwo pracy z dnia 11 sierpnia 1989 r., k. 26 a. e., świadectwo pracy z dnia 19 października 1992 r., k 64 a. e., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 23 kwietnia 2014 r.,, k. 65 a. e., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 18 września 2014 r., k. 78 a. e., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 9 marca 2015 r., k. 101 a. e., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 3 marca 2015 r.,k. 103 a. e. oraz świadectwo pracy z dnia 3 marca 2015 r., k. 105 a. e.).
W oparciu o powyższe odwołujący udowodnił 14 lat, 1 miesiąc i 28 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 25 dni okresów nieskładkowych. Najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy został wyliczony z 10 najlepszych lat pracy ubezpieczonego z okresu od 1983 r. do 1992 r. i wynosi 79,91%. Podstawa wymiaru kapitału początkowego obliczona została jako iloczyn wskaźnika wysokości podstawy wymiaru rent oraz kwoty bazowej – 79,91% x 1.120,89 = 895,70 złotych. Współczynnik proporcjonalny do osiągnięto wieku 31 grudnia 1998 r. oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł 62,92% W związku z tym wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. wynosi 73.022,51 złotych, zaś kapitał początkowy po waloryzacji za I kwartał 2014 r. wynosi 232.662,73 złotych. Wysokość emerytury zgodnie zart. 53 i 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwyniosła odpowiednio 1.164,21 złotych i 1.121,19 złotych. Zatem obliczenie wysokości emerytury w oparciu o art. 183 w/w ustawy nastąpiło na podstawie 20% emerytury zart. 53w wysokości 232,84 złotych oraz 80% emerytury zart. 26w wysokości 896,95 złotych. W związku z tym emerytura ubezpieczonego na dzień osiągnięcia wieku emerytalnego została wyliczona w wysokości 1.129,79 złotych, od 1 marca 2015 r.w wysokości 1.165,79 złotych, od 1 marca 2016 r. w wysokości 1.168,59 złotych orazod 1 marca 2017 r. w wysokości 1.177,12 złotych (opinia biegłego sądowego, k. 307-320 a. s.).

W. R.w dniu 15 lipca 2014 r. złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.o emeryturę, do której prawo w kwocie zaliczkowej uzyskał na mocy decyzji z dnia 29 sierpnia 2014 r., znak:(...)(
    wniosek z dnia 15 lipca 2014 r. i decyzja z dnia 19 sierpnia 2014 r., k. 1 i 70 a. e.).
Odwołujący w dniu 13 marca 2017 r. złożył kolejny wniosek do organu rentowegoo ponowne ustalenie wartości świadczenia emerytalnego (wniosek z dnia 13 marca 2017 r.,k. 177 a. e.).
Po rozpoznaniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wydał dwa zaskarżone przez odwołującego rozstrzygnięcia. Decyzją organu rentowego z dnia 15 maja 2017 r., znak:(...)
(...)organ rentowy ponownie ustalił dlaW. R.kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 r. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w wysokości 603,73 złotych. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od dnia 1 stycznia 1970 r. do 31 grudnia 1979 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 49,45%. Podstawę wymiaru kapitału początkowego organ rentowy ustalił w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 49,45%. Przez kwotę 1220,89 złotych, tj. kwotę bazową określoną w ustawie powołanej w części I decyzji (49,45 % x 1220,89 zł = 603,73 zł), okresy składkowe w łącznym wymiarze 14 lat, miesiąca i 28 dni, tj. 169 miesięcy i nieskładkowe w łącznym wymiarze 2 miesiące i 25 dni tj. 2 miesiące, współczynnik proporcjonalny do wieku oraz okresu składkowego w wysokości 62,92 % oraz średnie dalsze trwanie życia w wymiarze 209 miesięcy. Kapitał początkowy ustalony na dzień 1 stycznia 1999 r. wyniósł 61.784,58 złotych. Decyzją z dnia 1 czerwca 2017 r., znak:(...)organ rentowy przeliczył emeryturę ubezpieczonego począwszy od 3 lipca 2014 r., tj. od daty nabycia uprawnień do emerytury. Wysokość emerytury została obliczonaw sposób mieszany na podstawie art. 53, art. 26 i art. 183 ustawy emerytalnej. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury ZUS przyjął wynagrodzenie z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniom od 1971 r. do 2011 r. Obliczony z tych lat wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosił 35,21 %, kwota bazowa 3.191,93 złotych, a wysokość podstawy wymiaru wyniosła 1.123,88 złotych. Mając na uwadze powyższe wysokość świadczenia wyniosła 1.001,95 złotych od 3 lipca 2014 r., 1.037,95 złotychod 1 marca 2016 r. oraz 1.063,88 złotych od 1 marca 2017 r. (

    decyzja z dnia 15 maja 2017 r., k. 75-76 a. k. p. i decyzja z dnia 1 czerwca 2017 r., k. 213-215 a. e.).
Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu do wysokości kapitału początkowegoi emerytury okresów:
- od 4 lipca 1971 r. do 13 listopada 1971 r. zatrudnienia w(...)K. B., ponieważ nie figurował w dokumentach rozliczeniowych, co zostało potwierdzonew poświadczeniu z dnia 25 lipca 2014 r.;
- od 26 listopada 1973 r. do 28 listopada 1973 r. zatrudnienia, ponieważ przebywał na urlopie bezpłatnym;
- od 14 maja 1976 r. do 28 lutego 1977 r. prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ nie figurował w ewidencji płatników składek, co zostało potwierdzone w poświadczeniach z dnia 4 sierpnia 2014 r. i z dnia 12 maja 2017 r.;
- od 20 kwietnia 1984 r. do 7 kwietnia 1987 r. współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej podfirmą Sklep (...), ponieważ nie figurujew ewidencji płatników składek, co zostało potwierdzone w poświadczeniach z dnia 25 lipca 2014 r. i z dnia 14 sierpnia 2018 r.;
- od 15 sierpnia 1989 r. do 31 maja 1992 r., od 6 października 1992 r. do 30 września 1997 r. oraz od 2 maja 1998 r. do 20 maja 1998 r. prowadzenia działalności gospodarczej lub współpracy, ponieważ nie figuruje w ewidencji płatników składek, co zostało potwierdzonew poświadczeniu z dnia 25 lipca 2014 r.
Organ rentowy również nie uwzględnił odwołującemu do wysokości samej emerytury okresów:
- od 1 sierpnia 2000 r. do 14 września 2000 r. usprawiedliwionej nieobecności w pracy bez prawa do wynagrodzenia lub zasiłku, co zostało potwierdzone w poświadczeniu z dnia 24 lipca 2014 r.;
- od 1 października 2000 r. do 11 października 2000 r. usprawiedliwionej nieobecności w pracy bez prawa do wynagrodzenia lub zasiłku, co zostało potwierdzone w poświadczeniu z dnia 24 lipca 2014 r., ponieważ płatnik składek nie złożył dokumentu ZUS RCA, co oznacza, że nie została odprowadzona składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe;
- od 16 listopada 2001 r. do 2 kwietnia 2003 r., ponieważ okres zarejestrowania w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku po dniu 14 listopada 1991 r. nie jest okresem składkowym lub nieskładkowym.
Za okres od 1 czerwca 1987 r. do 7 sierpnia 1989 r. organ rentowy przyjął wynagrodzenie minimalne, ponieważ nie przedłożono wymaganych dokumentów poświadczających wysokość wynagrodzenia osiągniętego przez ubezpieczonego, a do którego nie można zaliczyć przedstawionego świadectwa pracy (pismo procesowe z dnia 19 lutego 2021 r., k. 296-298a. s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych, częściowo w oparciu o zeznania odwołującego oraz zgodnie z opinią biegłego sądowego z zakresu rachunkowościE. Z.. Dokumenty, na podstawie których ustalono stan faktyczny, były wiarygodnei w tym zakresie nie były kwestionowane przez strony postępowania. Część okresów wynikająca ze świadectw pracy nie podlegała jednak uwzględnieniu do wyliczenia okresów składkowych i nieskładkowych, co nie było spowodowane odmówieniem wiarygodności przesłanych przez odwołującego dokumentów, tylko innymi okolicznościami opisanymiw ustalonym stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy. Zeznania ubezpieczonego były wiarygodne jedynie w zakresie, w jakim ustalono fakty na potrzeby niniejszego postępowania sądowego. W zakresie, w którym odwołanie podlegało oddaleniu, zeznania złożone przezW. R.nie zasługiwały na uwzględnienie z powodów wskazanych w treści rozważań prawnych. Ponadto Sąd ocenił za w pełni wiarygodną opinię główną biegłego sądowego sporządzona przezE. Z.. Wydana opinia cechowała się rzetelnością, a ponadto była pełna i w sposób należyty odpowiedziała na pytanie zawarte w tezie dowodowej postawionej przez tutejszy Sąd. Biegła miała za zadanie wyliczyć ubezpieczonemu wysokość kapitału początkowego w oparciu o treść dokumentów zebranych w aktach sprawy, w tym w aktach organu rentowego. Biegła przy dokonaniu stosownych wyliczeń uwzględniła tożsame okresy składkowe i nieskładkowe oraz wysokości zarobków uzyskiwanych przez odwołującego, co Sąd, czemu wyraz dał również w treści rozważań prawnych. Strony postępowania co prawda konstruowały liczne zarzuty wobec sporządzonej opinii, jednakże żaden z nich nie dotyczył stricte poprawności wykonanych obliczeń w oparciu o materiał dowodowy w tej części,w której zasługiwał na uwzględnienie. Pozostała argumentacja i zarzuty względem opinii przedstawione zarówno przez odwołującego, jak i organ rentowy podlegała oddaleniu, ponieważ Sąd uznał, że zarówno okresy składkowe i nieskładkowe, jak i wysokość wynagrodzenia została wyliczona poprawnie w oparciu o fakty wynikające wprost jedyniez tych dokumentów, które mogły stanowić podstawę do ustalenia wysokości kapitału początkowego i emerytury. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił przy rozstrzygnięciu wniosków zawartych zarówno w opinii sporządzonej na etapie uchylonego wyroku oraz opinii uzupełniającej, ponieważ pozostawały one sprzeczne z trafnymi wyliczeniami dokonanymiw drugiej opinii wydanej przez biegłą sądową.
Tak zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczeniaw sprawie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieW. R.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 1 czerwca 2017 r., znak:(...)w sprawie przeliczenia emerytury oraz z dnia 15 maja 2017 r., znak:(...)
(...)w sprawie ustalenia kapitału początkowego okazało się częściowo zasadne, a w pozostałym zakresie podlegało oddaleniu.
Spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół ustalenia wysokości kapitału początkowego odwołującego oraz wysokości jego świadczenia emerytalnego. Odwołującemu się, jako osobie urodzonej pod dniu 31 grudnia 1948 r., w myślart. 24i następnychustawyz dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017 r., poz. 1383) zwanej dalej ,,ustawą emerytalną” przysługuje prawo do tzw. nowej emerytury. Wymieniony przepis wskazuje, że ubezpieczonym urodzonym po tej dacie przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej, (ust. 1) emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183.
W myśl art. 53 ustawy emerytalnej, emerytura wynosi:
- 24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz
- po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych,
- po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych - z uwzględnieniem art. 55.
(ust. 2) Przy obliczaniu emerytury okresy, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, ustala sięz uwzględnieniem pełnych miesięcy.
(ust. 3) Emeryturę, której podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia uprawnień do emerytury.
(ust. 4) Przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemui rentowym.
(ust. 5) Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio, jeżeli podstawę wymiaru emerytury stanowi podstawa wymiaru emerytury przyjętej do obliczenia świadczenia przedemerytalnego.
Zgodnie z art. 183 ust. 1 ustawy emerytalnej, emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej urodzonej po dniu 31 grudnia 1948 r., z wyjątkiem ubezpieczonych, którzy pobrali emeryturę na podstawie przepisów art. 46 lub 50, o ile osoba ta nie była członkiem otwartego funduszu emerytalnego albo złożyła wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2014, wynosi 20% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 80% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
W myśl art. 183 ust. 5 ustawy, emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w ust. 1, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2013 albo 2014, wynosi: 1) 20% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 2) 80% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
Przepis powyższy dotyczy nabycia prawa do emerytury dla pierwszych roczników świadczeniobiorców z nowego systemu emerytalnego, tj. dla osób, które osiągną wiek uprawniający do emerytury w latach 2009-2014, nie pobierały emerytury na podstawie art. 46 lub 50 oraz nie przystąpiły do OFE albo złożyły wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. W formule obliczenia tzw. emerytury mieszanej uwzględnia się część ustalaną zarówno według reguł art. 53, jak i art. 26 w następujących proporcjach w kolejnych latach: 2009 (80%-20%), 2010 (70%-30%), 2011 (55%-45%), 2012 (35%-65%) i 2013-2014 (20%-80%).
W niniejszej sprawie przed wydaniem przez organ rentowy decyzji z dnia 1 czerwca 2017 r. odwołujący nie zgłaszał wniosku o przyznanie mu wcześniejszej emerytury na postawie przepisów art. 46 lub 50 ustawy emerytalnej. W ocenie Sądu organ rentowy w sposób właściwy zastosował art. 183 ustawy emerytalnej. Stanowisko takie znajduje potwierdzeniew orzecznictwie sądowym. Zgłoszenie wniosku o emeryturę po raz pierwszy dopiero po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego powoduje konieczność obliczenia świadczenia z zastosowaniem tzw. reguł mieszanych z art. 183 lub według nowych zasad na podstawie art. 26 ustawy. Tzw. emerytura mieszana z art. 183 dotyczyć będzie osób, które osiągną wiek emerytalny w latach 2009-2014, a jej obliczenie nastąpi w części na podstawie art. 53,a w części na podstawie art. 26 ustawy, o ile osoby te nie przystąpią do OFE. Sam przepis art. 183 nie obejmuje natomiast ubezpieczonych, którzy pobierali już emeryturę na podstawie art. 46 lub 50 ustawy. Skoro zatem przepis art. 183 wyłącza z zakresu swego obowiązywania osoby pobierające wcześniejszą emeryturę na podstawie starych zasad z mocy art. 46 lub 50, tym bardziej należy uznać za słuszną argumentację, że osobom tym nie będzie obliczana emerytura według nowych zasad z art. 26 ustawy (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia9 sierpnia 2012 r., III AUa 699/12).
W tym miejscu należało wyjaśnić także sposób obliczenia kapitału początkowego, który jest jednym z podstawowych elementów obliczenia wysokości przyznanej ubezpieczonemu emerytury. Zgodnie z art. 173 ust. 1-3 ustawy emerytalnej kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat. Jego wartość ustala się na dzień wejścia w życie ustawy. Z kolei w myśl art. 174 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego ustala się podstawę wymiaru w oparciu o zasady określonew art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, to jest z okresu kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych przed dniem 1 stycznia 1999 r. (art. 15 ust. 1) bądź z okresu 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu (art. 15 ust. 6). Ponadto, przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejściaw życie ustawy:
- okresy składkowe, o których mowa w art. 6;
- okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;
- okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.
W sprawieW. R.na podstawie dwóch zaskarżonych decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał wyliczeń kapitału początkowego przyjmując do wyliczenia wysokości podstawy wymiaru kapitału okres 10 kolejnych lat kalendarzowych z lat 1970–1979 a następnie w oparciu o te wyliczenia ustalił wysokość emerytury. Dla usystematyzowania należy wskazać, że powód zgłaszał kilka zarzutów względem wydanych rozstrzygnięć przez organ rentowy. W jego ocenie:
- kapitał początkowy nie powinien zostać obliczony na dzień 1 stycznia 1999 r.;
- należy wyliczyć wysokość kapitału początkowego z 20 lat kalendarzowych;
- legitymuje się okresem 36 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 1 stycznia 1999 r., zamiast 14 lat, 1 miesiąca i 28 dni. Następnie w apelacji wnosił 28 lat i 3 miesiące.
- należy uwzględnić okres nauki w latach 1963-1966 w Przyzakładowej Szkole(...) Związku (...)wB.;
- należy zaliczyć kwoty wynagrodzeń za rok 1970 w wysokości 4.414 złotych, za rok 1971w wysokości 18.864 złotych, za rok 1976 w wysokości 12.384 złotych oraz za rok 1979w wysokości 56.070 złotych;
- należy uwzględnić prowadzenie działalności gospodarczej w okresach od 14 maja 1976 r. do 1 marca 1979 r., od 15 sierpnia 1989 r. do 1990 r. oraz od 11 sierpnia 1990 r. do 16 września 1998 r.;
- wysokość wynagrodzenia przyjęta za okres pracy wprzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wZ.od 1 czerwca 1987 r. do 7 sierpnia 1989 r. powinna zostać wyliczona przy założeniu, że otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 320 złotych a pracował 184 godziny miesięcznie wraz ze stałymi dodatkami w wysokości 10.000 złotych lub 15.000 złotych;
- wynagrodzenie za okres zatrudnienia wfirmie (...) Sp. z o.o.wŁ.powinno uwzględnić jego zarobki za okres od 21 maja 1998 r. do 10 listopada 1998 r., gdyż otrzymał wynagrodzenie w wysokości 15.551,75 złotych.
Przy analizie zasadność roszczeń powoda Sąd Okręgowy zważył, że odmiennie niżw przypadku zasad ustalonych dla organu rentowego w myśl przepisówrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowaniao świadczenia emerytalno-rentowe(

    Dz. U. z 2011 r. nr 237 poz. 1412), sąd ubezpieczeń społecznych jako sąd odwoławczy kieruje się regułami dowodzenia określonymi w przepisachKodeksu postępowania cywilnego, tj.art. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 477(

    8)i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przepisart. 473 § 1 k.p.c.stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie obowiązują ograniczenia dotyczące środków dowodowych pozwalających na stwierdzenie okresów zatrudnienia lub wysokości zarobków czy dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty przewidziane wrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r.(

    wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 7 grudnia 2006 r., I UK 179/06; 8 sierpnia 2006 r., I UK 27/06; 14 czerwca 2006 r., I UK 115/06)

    .Konkluzją powyższego jest stwierdzenie, żew postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wKodeksie postępowania cywilnego(

    wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 1996 r., II URN 3/95)

    .Oznacza to, że w postępowaniu przed sądami pracyi ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymiwkodeksie postępowania cywilnego. Pamiętać jednak należy, że zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych (

    wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 9 stycznia 1998 r., II UKN 440/97 i z 4 lipca 2007 r., I UK 36/07; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 października 2013 r., III AUa 269/13).
W oparciu o powyższe i ugruntowane poglądy orzecznictwa Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie prowadził postępowanie dowodowe w oparciu o załączoną do akt sprawy dokumentację, obejmującą w szczególności angaże odwołującego, zaświadczeniao zatrudnieniu i wynagrodzeniu, świadectwa pracy, jak również karty czasu pracy w latach 1987-1989, na których również biegła sądowa opierała swe wyliczenia, a także w części na podstawie zeznań odwołującego. W pierwszej kolejności Sąd zważył, że wbrew twierdzeniom ubezpieczonego kapitał początkowy powinien zostać obliczony na dzień 1 stycznia 1999 r.Z treściart. 173 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychjednoznacznie wynika, że wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1999 r. (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2013 r., III AUa 100/13).
Zdaniem Sądu Okręgowego nie ma również podstaw, aby wyliczyć kapitał początkowy ubezpieczony z 20 lat kalendarzowych. Biegła sądowa, której opinia została w całości zaaprobowana przez Sąd, wskazała, że wskaźnik wysokości podstawy został wyliczony z 10 kolejnych lat pracy ubezpieczonego z okresu od 1983 r. do 1992 r. i wynosi 79,91%. Co należy zdecydowanie podkreślić jest to najkorzystniejszy wariant, który mógł być przeliczony mając na uwadze ustalone w opinii okresy składkowe i nieskładkowe, jak i wysokości poszczególnych składników wynagrodzeń. Przy prawidłowych założeniach wskazanych w opinii, wskaźnik wysokości podstawy kapitału początkowego z 20 najlepszych lat wyniósłby jedynie 70,94%. Sąd nie neguje, że przy uwzględnieniu wszystkich roszczeń odwołującego kapitał początkowy wyliczony z 20 lat kalendarzowych mógłby okazać się wyższy aniżeli w przypadku 10 kolejnych lat. Jednak mając na uwadze jedynie częściową zasadność odwołania złożonego przezW. R.należało wyliczyć wskaźnik wysokości podstawy kapitału początkowego z 10 kolejnych lat kalendarzowych obejmujących okres od 1983 r. do 1992 r.W tym zakresie Sąd doszedł do wniosku, że nieistotnym dla sprawy jest, że w latach 1990-1991 ubezpieczony nie uzyskał żadnego dochodu. Tożsama sytuacja wystąpiła również w latach 1969, 1975, 1980-1982, 1985-1986 i 1993-1996. Z tego wynika, że ubezpieczony nie osiągnął dochodu w 10 kolejnych latach na przestrzeni okresu od 1967 do 1998. Pomimo braku dochodu w latach 1985-1986, okres zarobkowy od 1983 r. do 1992 r. był najkorzystniejszy.
Ubezpieczony wskazywał w odwołaniu, że legitymuje się wymiarem 36 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 1 stycznia 1999 r., zamiast 14 lat, 1 miesiąca i 28 dni. Następnie w treści apelacji wskazywał, że należy uwzględnić 28 lat i 3 miesiące. Sąd nie uwzględnił żadnego nowego okresu, którego żądał odwołujący.W. R.wykazał okresy składkowe w wymiarze 16 lat, 7 miesięcy i 17 dni, w tym od 21 września 1966 r.do 21 października 1968 r., od 24 października 1968 r. do 16 października 1970 r.,od 19 października 1970 r. do 3 lipca 1971 r., od 25 listopada 1971 r. do 29 lutego 1972 r.,od 1 marca 1972 r. do 25 listopada 1973 r., od 29 listopada 1973 r. do 2 marca 1974 r.,od 1 lutego 1976 r. do 30 kwietnia 1976 r., od 1 marca 1977 r. do 31 marca 1979 r., od 25 maja 1979 r. do 5 października 1979 r., od 10 stycznia 1983 r. do 30 lipca 1983 r., od 10 listopada 1983 r. do 17 marca 1984 r., od 1 czerwca 1987 r. do 7 sierpnia 1989 r., od 1 czerwca 1992 r. do 5 października 1992 r., od 1 października 1997 r. do 1 maja 1998 r., od 21 maja 1998 r.do 30 listopada 1998 r., od 14 lipca 1999 r. do 17 października 1999 r., od 1 listopada 1999 r. do 26 stycznia 2000 r., od 25 lipca 2000 r. do 31 lipca 2000 r., od 15 września 2000 r.do 30 września 2000 r., od 16 listopada 2000 r. do 15 listopada 2001 r., od 3 grudnia 2007 r.do 31 maja 2008 r., od 1 kwietnia 2010 r. do 30 kwietnia 2010 r., od 14 czerwca 2010 r.do 31 marca 2011 r. i od 15 listopada 2013 r. do 14 grudnia 2013 r. oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 2 lat, 3 miesięcy i 27 dni, w tym od 7 października 1998 r. do 30 listopada1998 r., od 1 grudnia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r., od 18 października 1999 r.do 31 października 1999 r., od 27 stycznia 2000 r. do 24 lipca 2000 r., od 10 września 2010 r. do 31 marca 2011 r. oraz od 1 kwietnia 2011 r. do 4 marca 2012 r.
W odniesieniu do okresów, które nie zostały uwzględnione zarówno do wysokości kapitału początkowego, jak i emerytury, fundamentalne znaczenie miały dokumenty w postaci poświadczeń 24 lipca 2014 r. (k. 52 a. e.), 25 lipca 2014 r. (k. 36, 41, 50 a. e.), 5 sierpnia2014 r. (k. 43, 46 a. e.), 12 maja 2017 r. (k. 189 a. e.) oraz 14 sierpnia 2018 r. (k. nienumerowana a.k. p.) występujące w aktach organu rentowego. Do okresów składkowych i nieskładkowych nie podlega uwzględnieniu okres prowadzenia działalności gospodarczej przez odwołującego od 14 maja 1976 r. do 1 marca 1979 r. i od 1 sierpnia 1989 r. do 30 września 1998 r. orazz tytułu współpracy zB. R.od 20 kwietnia 1984 r. do 7 kwietnia 1987 r. Odwołujący, podobnie jak jego żona, nie figurowali w spornych okresach w ewidencji płatników składek.B. R.widniała w ewidencji dopiero od 2 października 1996 r.
Regułą postępowania cywilnego jest okoliczność, że ciężar udowodnienia faktu zgodnie zart. 6 k.c.spoczywał na ubezpieczonym jako osobie wywodzącej z tego faktu skutki prawne. Wspomniany wyżejart. 6 k.c.wyraża dwie ogólne reguły: pierwszą - generalnie wymagającą udowodnienia powołanego przez stronę faktu, powodującego powstanie określonych skutków prawnych, oraz drugą regułę, która sytuuje ciężar dowodu danego faktu po stronie osoby, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Pierwsza „zasada obowiązku udowodnienia powoływanego faktu” jest w istocie nieunikniona ze względów racjonalnych, ponieważ odmienna regulacja powodowałaby powstanie niedopuszczalnej łatwości wywodzenia skutków prawnych z prostego powołania się na fakt bez potrzeby jego udowodnienia. Natomiast druga stanowi „ogólną zasadę rozkładu ciężaru dowodu”, od której wyjątki wskazywać mogą niektóre przepisy szczególne. Z pierwszej reguły, wyrażonej wart. 6 k.c., wynika, że samo przyznanie faktu przez drugą stronę ewentualnego sporu nie może stanowić wystarczającego dowodu istnienia danego faktu, który musi być zawsze ponadto potwierdzony całokształtem materiału dowodowego lub innymi poznanymi już okolicznościami. Wyrazem tego jest regulacjaart. 229 k.p.c.wymagającego, aby przyznanie faktu przez drugą stronę nie budziło wątpliwości, co wymaga właśnie uwzględnienia innych okoliczności. Druga, wskazana wart. 6 k.c.„ogólna zasada rozkładu ciężaru dowodu”, jest regułą w znaczeniu materialnym, wskazującą, kto poniesie skutki nieudowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, natomiast przepisart. 232 k.p.c.wskazuje, kto ponosi ciężar dowodu w znaczeniu formalnym: „kto powinien przedstawiać dowody” (

    wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 17 lutego 2006 r., V CSK 129/05 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 8 marca 2010 r., II PK 260/09). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że przepisart. 6 k.c.wskazuje tylko podmiot zobowiązany do udowodnienia faktu, natomiast ocena, czy wywiązał się on w istocie z tego obowiązku, "nie należy już do materii objętej dyspozycjąart. 6 k.c., a stanowi aspekt mieszczący się jużw domenie przepisów procesowych" (

    wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2005 r., I CK 178/05). Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Rozkład ciężaru dowodu ma istotne znaczenie w toku całego postępowania, a nie tylko w fazie wyrokowania. Ponadto nie jest on uzależniony od pozycji, jaką strona zajmuje w procesie cywilnym (

    wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 1969 r., II PR 313/69).
W ocenie Sądu odwołujący nie sprostał obowiązkowi określonemu wart. 6 k.c.oraz232 k.p.c., albowiem podnoszone przez niego argumenty co do wadliwości decyzji organu rentowego nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ubezpieczony nie przedstawił żadnych dowodów wskakujących na opłacenie składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w organie rentowym zarówno przez siebie, jak i jego żonę. Tymczasem przepis art. 5 ust. 4 ustawy emerytalnej stanowi, że przy ustaleniu prawa do emerytury lub renty dla płatników składek zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenie rentowe i emerytalne nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały opłacone składki, pomimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu w tym okresie. Ubezpieczony nie wykazał w żaden sposób, aby w spornych okresach były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne. Przy tym art. 5 ust. 5 ustawy emerytalnej nakazuje odpowiednio stosować tę regułę także wobec ubezpieczonych zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenie społeczne za okres przypadający przed dniem wejścia w życie ustawy oraz osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność przed dniem wejścia w życie ustawy. Tak więc, podkreślenia wymaga, że okresu prowadzenie działalności gospodarczej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, realizowanej również przed wejściem w życie ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, za który nie zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne, nie uwzględnia się przy ustalaniu prawa do emerytury lub jej wysokości na podstawie przepisów tej ustawy. Inaczej mówiąc, w oparciu o art. 5 ust. 4 i 5 ustawy emerytalnej, wobec ubezpieczonych zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenie społeczne za okres przypadający przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli 1 stycznia 1999 r., nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały opłacone składki, mimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tym okresie. Sąd na marginesie wskazuje Jedynie, że uwzględniono ubezpieczonemu okres od 1 października 1997 r. do 1 maja 1998 r. jako okres współpracy z żonąB. R., która prowadziła działalność gospodarczą.B. R.widniała w ewidencji płatników składek od 2 października 1996 r., co oznacza, że w tym przypadku odprowadzane były składki na ubezpieczenia społeczne.
Potwierdzenia ubezpieczenia z dnia 24 lipca 2014 r. znajdujące się w aktach rentowych również nie dają podstaw do uwzględnienia odwołującemu okresów od 1 sierpnia 2000 r. do 14 września 2000 r. i od 1 października 2000 r. do 11 października 2000 r. usprawiedliwionej nieobecności w pracy bez prawa do wynagrodzenia lub zasiłku. Przed 1 sierpnia 2000 r. ubezpieczony pozostawał niezdolny do pracy począwszy od 27 stycznia 2000 r. Wówczasdo 1 marca 2000 r. otrzymywał wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy. Następniew okresie od 2 marca 2000 r. do 24 lipca 2000 r. korzystał z zasiłku chorobowego. W ocenie Sądu nie ma podstaw do uwzględnienia do okresów składkowych i nieskładkowych zatrudnieniaW. R.od 1 sierpnia 2000 r. do 14 września 2000 r., albowiem za ten okres nie otrzymał prawa do zasiłku chorobowego, a jednocześnie nie wykazał, aby w tym czasie wykonywał pracę na rzecz ówczesnego pracodawcy. W odniesieniu do okresuod 1 października 2000 r. do 11 października 2000 r. płatnik składek nie złożył dokumentu ZUS RCA, co oznacza, że nie zostały odprowadzone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Wówczas ubezpieczony w okresie od 14 lipca 1999 r. do 11 października 2000 r. zatrudniony był w(...) Sp. z o.o.Wobec powyższego, należy przypomnieć, że zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U.z 2017 r., poz. 1778 z późn. zm.) zwanej dalej ,,ustawą systemową” osoby będące pracownikami podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ubezpieczeniu chorobowemu oraz wypadkowemu. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy systemowej, podleganie to trwa od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Z kolei z uregulowania art. 16 ust. 1 pkt 1, ust. 1b, ust. 2 ustawy systemowej wynika, że składki na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe pracowników współfinansują ubezpieczeni i płatnicy składek, składki na ubezpieczenie chorobowe finansują w całości ubezpieczeni, a na ubezpieczenie wypadkowe - płatnicy składek. Równocześnie jednak, z mocy art. 36 ust. 1, art. 41, art. 46 ust. 1 ustawy systemowej, to właśnie na płatniku składek, którym jest pracodawca spoczywa obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, składania deklaracji rozliczeniowych oraz obliczania, potrącania z dochodów ubezpieczonych, rozliczania i opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy. W tym miejscu koniecznym jest również odniesienie się do art. 4 pkt 5 ustawy emerytalnej w świetle uregulowań którego okresami ubezpieczenia sensu stricto od dnia 1 stycznia 1999 r., wymienionymi w tej ustawie, są okresy opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz okresy nieopłacania składek z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek, o której mowa wart. 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Innymi słowy, okresami ubezpieczenia są przede wszystkim okresy opłacania składek w trakcie obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowych. W szczególności chodzi tu o okresy, za które jest należna lub została faktycznie wpłacona składka emerytalna. W obu przypadkach, ewidencjonowana na koncie/subkoncie ubezpieczonego w ZUS, informacja o zwaloryzowanej kwocie składek na ubezpieczenie emerytalne, stanowi podstawę obliczenia emerytury z ustawy emerytalnej w rozumieniu art. 25 ust. 1. Wobec tego, że brak jest dowodu opłacenia składki za ubezpieczenia społeczne, nie możliwym było uwzględnienie w/w okresów do wymiaru okresów składkowych i nieskładkowych. Z podobnej przyczyny nie został zaliczony okres od 4 lipca 1971 r. do 13 listopada 1971 r. w(...)K. B., ponieważ odwołujący nie figurował w dokumentach rozliczeniowych. Firma pod inną nazwą, tj.K. B.Usługi (...)została zarejestrowana w ewidencji płatników składek od 1 kwietnia 1985 r. W związku z tym nie można było potwierdzić okresu ubezpieczenia odwołującego.
Do okresów składkowych i nieskładkowych Sąd nie uwzględnił również okresu od 26 listopada 1973 r. do 28 listopada 1973 r., albowiem odwołujący przebywał wówczas na urlopie bezpłatnym. W katalogu okresów nieskładkowych nie wymienia się urlopu bezpłatnego (art. 174 k.p.) udzielanego w czasie trwania stosunku pracy. W tym okresie zawieszeniu ulega ochrona ubezpieczeniowa, choć w dalszym ciągu trwa obowiązek ubezpieczenia, gdyż ustaje on dopiero w chwili ustania stosunku pracy (systemowej). Pogląd ten jest również ugruntowany w orzecznictwie. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 4 października 2005 r. (
    III AUa 1383/04) stwierdził, że okres urlopu bezpłatnego jest zgodnie zart. 174 § 2 k.p., okresem, który stanowi przerwę w realizacji obowiązków i praw pracowniczych u pracodawcy, czyli pracodawca nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za pracownika,a co za tym idzie, okres ten nie jest ani okresem składkowym, ani okresem nieskładkowym wedle ustawy emerytalnej. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 października 1998 r. (

    II UKN 334/98, OSNP 1999/21/694) wskazał, że okres urlopu bezpłatnego nie jest okresem zatrudnienia w rozumieniuart. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin(
    Dz. U. z 1982 r., Nr 40, poz. 267 ze zm.) w związkuzart. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw. Nie było zatem podstaw, aby uwzględnić okres urlopu bezpłatnego od 26 listopada 1973 r. do 28 listopada 1973 r. przy obliczaniu wartości kapitału początkowego ubezpieczonego.
Sąd zważył, że także nie można zaliczyć okresu zarejestrowania odwołującegow Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku w czasie od dnia 16 listopada 2001 r. do dnia 2 kwietnia 2003 r., albowiem po dniu 14 listopada 1991 r. nie jest okresem składkowym lub nieskładkowym. Stosownie do treści art. 6 ust. 2 pkt. 6 ustawy emerytalnej okres pozostawania bez pracy i prawa do zasiłku dla bezrobotnych przypadający przed 15 listopada 1991 r. jest okresem składkowym. Z kolei po tej dacie, tak jak w przypadku ubezpieczonego, nie jestw ogóle uwzględniany przy ustalaniu prawa do emerytury i renty, albowiem na mocy art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej w związku zart. 30 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 z późn. zm.) do okresów składkowych wliczane są jedynie okresy pobierania zasiłków dla bezrobotnych. Zasadnie zatem organ rentowy nie uwzględnił wspomnianego okresu, gdyż nie jest wskazany zarówno w art. 6 jak i art. 7 ustawy emerytalnej.
Ostatni z okresów, który w ocenie Sądu nie należało uwzględnić do stażu pracy ubezpieczonego, dotyczył jego nauki w latach 1963-1966 w Przyzakładowej Szkole(...) Związku (...)wB.. Nawiązując do wspomnianych powyżej poglądów orzecznictwa związanych zart. 6 k.c.w związku zart. 232 k.p.c.ubezpieczonyw żaden sposób nie wykazał praktycznej nauki zawodu w szkole. W zgromadzonym materiale nie znajduje się żaden dowód w postaci świadectwa pracy czy też legitymacji ubezpieczeniowej potwierdzającej stanowisko zaprezentowane przez ubezpieczonego. Takiej informacji również nie dostarcza odpis świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej. W złożonej legitymacji wpisy o zatrudnieniu rozpoczyna zatrudnienie czas od 21 września 1966 r., a więc już po odbyciu nauki. Mając na uwadze powyższe, okres ten nie mógł zostać zaliczony do stażu pracy odwołującego.
W dalszej kolejnościW. R.nie zgadzał się z wyliczeniami wysokości wynagrodzeń uzyskiwanych przez niego za poszczególne lata pracy. W jego ocenie należało uwzględnić kwoty wynagrodzeń za rok 1970 w wysokości 4.414 złotych, za rok 1971w wysokości 18.864 złotych, za rok 1976 w wysokości 12.384 złotych oraz za rok 1979w wysokości 56.070 złotych. Odwołujący w tym zakresie również nie przedstawił żadnych materialnych źródeł dowodowych, które skutkowałyby zmianą zaskarżonej decyzji. W związku z tym Sąd przyjął za lata 1970-1971 wynagrodzenie minimalne w wysokości odpowiednio 2.207 złotych i 7.297 złotych, która wówczas obowiązywała. Kwota z 1976 r. 4.028 złotych wynika zaś z legitymacji ubezpieczeniowej i nie ma żadnych podstaw faktycznych, aby przyjąć wynagrodzenie w potrójnej wysokości tak, jak na to wskazywał ubezpieczony. Z dokumentacji nie wynika, aby premia była mu przyznana w każdym miesiącu w okresie zatrudnieniaw Jednostce Wojskowej nr(...). Za 1979 r. należało uwzględnić zarobki za okres prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 31 marca 1979 r. oraz za okres zatrudnienia wZespole (...)od 25 maja 1979 r. w wysokości 23.370,08 złotych zgodnie z paskiem wynagrodzenia załączonym do świadectwa pracy z dnia 12 października 1979 r., łącznie 30.870,08 złotych.
W tym zakresie odwołanieW. R.podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd miał na uwadze, że ubezpieczony nie przedłożył w toku postepowania żadnych innych dowodów potwierdzających, korzystniejsze wynagrodzenie. Co więcej odwołujący nie powoływał się na żadne inne dowody w postaci zeznań świadków oraz nie wskazywał na istnienie innych dowodów płacowych, niż te które znajdowały się w aktach kapitałowych i emerytalnych organu rentowego, na podstawie których Sąd za pomocą ustaleń dokonanych przez biegłą sądowego dokonał ponownego obliczenia wysokości kapitału początkowego oraz wysokości emerytury.
Sąd jednocześnie doszedł do wniosku, że należało uwzględnić zgodnie z roszczeniem odwołującego uzyskane przez niego wynagrodzenie za okres zatrudnienia wfirmie (...) Sp. z o.o.wŁ.za okres od 21 maja 1998 r. do 10 listopada 1998 r.w wysokości 15.551,75 złotych. Podane zarobki wyszczególnione zostały zarównow zaświadczeniu z dnia 12 lipca 1999 r., jak i na pasku wynagrodzeń. Ponadto organ rentowy nie kwestionował w tym zakresie opinii biegłego sądowego, która słusznie uwzględniła w/w wynagrodzenie przy wyliczeniach wysokości kapitału początkowego, jak i emerytury.
Jednocześnie Sąd zgodnie z opinią biegłego sądowego przyjął wyliczenia wysokości wynagrodzenia za okres pracy odwołującego wprzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wZ.od 1 czerwca 1987 r. do 7 sierpnia 1989 r. przy założeniu, że otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 320 złotych za godzinę przy wypracowaniu 184 godzin miesięcznie wraz ze stałymi dodatkami w postaci premii motywacyjnej w wysokości 10.000 złotych oraz dodatku brygadzisty w wysokości 15.000 złotych miesięcznie. Tymczasem za okres od 1 czerwca 1987 r. do 7 sierpnia 1989 r. organ rentowy przyjął wynagrodzenie minimalne, ponieważ w jego ocenie nie przedłożono wymaganych dokumentów poświadczających wysokość wynagrodzenia osiągniętego przez ubezpieczonego, a do którego nie można zaliczyć przedstawionego świadectwa pracy. W ocenie Sądu z zebranych w sprawie dowodów w sposób jednoznaczny wynika, że ubezpieczonemu przez cały okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)w Polsce(...)wZ., przysługiwała premia motywacyjna w wysokości 10 000 złotych oraz dodatek brygadzisty w wysokości 15.000 złotych. Znajduje to potwierdzenie przede wszystkim w załączonej do akt rentowych dokumentacji w postaci świadectwa pracy odwołującego z dnia 11 sierpnia 1989 r., w którym przy określeniu stanowiska i składników jego wynagrodzenia przewidywano również wypłatę premii i dodatku brygadzisty. W przypadku odwołującego dodatkowe składniki przysługiwały mu od samego początku zatrudnienia od dnia 1 czerwca 1987 r. do 7 sierpnia 1989 r.
W postępowaniu przed Sądem możliwe jest ustalanie wysokości wynagrodzenia pracownika, które stanowiło podstawę wymiaru składek na podstawie także innych dowodów niż zaświadczenia pracodawcy czy legitymacje ubezpieczeniowe jednak dowody te muszą być spójne i nie mogą budzić żadnych wątpliwości. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że na podstawie takich dowodów zastępczych możliwe jest uwzględnienie tylko takich składników wynagrodzenia, które są składnikami pewnymi, przysługującymi pracownikowi bez żadnych warunków (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2012 r., III AUa 1091/11; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 23 października 2013 r., III AUa 3/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 4 października 2012 r., III AUa 305/12). Na tle powyższych dowodów – które Sąd Okręgowy uznał za w pełni wiarygodne jako koherentnei przekonujące – istniały solidne podstawy do stwierdzenia, że odwołującemu w spornym okresie zatrudnienia, przysługiwała premia motywacyjna oraz dodatek brygadzisty w wysokościach odpowiednio 10.000 złotych i 15.000 złotych.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł zgodnie zart. 47714§ 2 k.p.c., jak w punktach 1-2 wyroku. Jednocześnie w punkcie 4 odstąpiono od obciążania odwołującego kosztami zastępstwa procesowego.
Zgodnie zart. 98 § 1 i 3 k.p.c.strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określonew odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W myślart. 99 k.p.c.stronom reprezentowanym przez radcę prawnego zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisówo wynagrodzeniu adwokata.
W rozpatrywanej sprawie po pierwsze należało stwierdzić, że roszczenia odwołującego okazały się w części zasadne. Wobec powyższego nieuprawnionym byłoby zasądzenie kosztów procesu w całości na rzecz organu rentowego. Po drugie Sąd zastosował jednakart. 102 k.p.c.i odstąpił od obciążania odwołującego tymi kosztami. Zgodnie z treścią w/w przepisu,w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Uzależnione jest to każdorazowo od okoliczności, które muszą być tego rodzaju, by ponoszenie kosztów przez stronę przegrywającą pozostawało w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Do kręgu „wypadków szczególnie uzasadnionych” zalicza się okoliczności związane z przebiegiem procesu, jak również te występujące poza jego obszarem. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru roszczenia poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczenia, czy przedawnienie. Okoliczności zewnętrzne to te dotyczące sytuacji majątkoweji życiowej strony, przy czym należy podkreślić, że samo powołanie się na trudną sytuację majątkową jest niewystarczające, nawet wtedy jeśli była ona podstawą zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 132/12 i z dnia 15 marca 2013 r., V CZ 89/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2018 r., III AUa 1477/17).
W ocenie Sądu szczególny przypadek, o którym mowa powyżej, niewątpliwie wystąpił w przedmiotowej sprawie, ponieważ ubezpieczony jest osobą ubogą, gdyż aktualnie utrzymuje się z emerytury, której wysokość wynosiła 1.001,95 złotych od 3 lipca 2014 r., 1.037,95 złotychod 1 marca 2016 r. oraz 1.063,88 złotych od 1 marca 2017 r.