Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 34/21
Data wyroku: 2022-01-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Janusz Sulima, Andrzej Czapka, Jerzy Szczurewski

Sygn. akt II AKa 34/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 stycznia 2022 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie

Przewodniczący

SSA Janusz Sulima (spr.)

Sędziowie

SSA Andrzej Czapka
SSA Jerzy Szczurewski

Protokolant

Elżbieta Niewińska

przy udziale prokuratora Adama Wróbla
po rozpoznaniu w dniach 28 września 2021 roku i 21 grudnia 2021 roku sprawy:
M. Z.s.R.oskarżonego zart. 258 §1 k.k., zart. 270 §1 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 31 ust. 1 i 3 ustawy z 25.08.2006r.o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw(Dz. U. z 2006r. Nr 169 poz.1200 ze zm.) iart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.w zw. zart.11 §2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i art. .65§1 k.k., zart. 56 §1 k.k.s.iart. 62 §2 k.k.s.iart. 73a §1 k.k.s.w zw. zart. 37 §1 pkt 1 i 5 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k.s.iart. 6 §2 k.k.s.w zw. zart. 8 §1 k.k.s.
P. C.s.C.oskarżonego zart. 258 §1 k.k., zart. 31 ust. 1 i 3 ustawy z 25.08.2006r.o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw(Dz. U. z 2006r. Nr 169 poz.1200 ze zm.) iart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.w zw. zart.11 §2 k.k.oraz zart. 273 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 §1 k.k., zart. 73a §1 k.k.s.i zart. 76 §1 k.k.s.w zw. zart. 38 §2 pkt 1 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k.s.oraz zart. 62 §2 k.k.s.w zw. zart. 6 §2 k.k.s.oraz w zw. zart. 37 §1 pkt 2 i 5 k.k.s.w zw. zart. 8 §1 k.k.s.
z powodu apelacji obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce
z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II K 29/16

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

A
w stosunku do oskarżonegoM. Z.:

1
uchyla rozstrzygnięcia z punktów 1) e) i 1 f)

2
w ramach czynu przypisanego w punkcie 1) a) (zarzuconego w punkcie XXVIII) oskarżonegoM. Z.uznaje za winnego tego, że: w okresie od kwietnia do września 2008 r., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, brał udział w zorganizowanej i kierowanej przezZ. W.,J. Ż.iD. D.grupie przestępczej, działającej głównie na terenie województw:(...),(...),(...)- (...),(...),(...)- (...)i innych, mającej na celu popełnia­nie przestępstw skarbowych, przestępstw przeciwko dokumentom i innych, polegają­cych na zakupie produktów ropopochodnych objętych procedurą zawieszenia poboru akcyzy, mieszaniu ich i wprowadzaniu do obrotu handlowego jako pełnowartościowego paliwa silnikowego oraz na odbarwianiu czerwonego znacznika oleju opałowego i wprowadzaniu takiego oleju do obrotu handlowego jako pełnowartościowego paliwa silnikowego, bez uiszczenia należnych podatków i opłat, przy czym rolaM. Z.polegała na uzyskaniu i wykorzystaniu danychfirmy Agencja (...)L. Z.,G. N.z/s wL.przyul. (...)celem wystawiania na nią fikcyjnych faktur sprzedaży produktów ropopochodnych przezfirmę (...)M. B., podczas gdy faktycznie w całości produkty te trafiały do bazy paliwfirmy PHU (...)A. T.wS.i w inne ustalone miejsca, z docelowym przeznaczeniem jako paliwa do pojazdów silnikowych, to jest czynu zart. 258 §1 k.k.i za to na podstawieart. 258 §1 k.k.skazuje go i wymierza mu karę 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności,

3
w ramach czynu przypisanego w punkcie 1) b) (zarzuconego w punkcie XXIX) oskarżonegoM. Z.uznaje za winnego tego, że: w okresie od kwietnia do września 2008 roku, działając w ramach zorganizowanej i kierowanej przezZ. W.,J. Ż.iD. D.grupy przestępczej, w krótkich odstępach czasu, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, aby członkowie grupy przestępczej wprowadzali do obrotu paliwa ciekłe niespełniające wymagań jakościowych określonych w ustawie w okresie od kwietnia do czerwca 2008 roku przekazałM. B.w celu podpisania i wprowadzenia do księgowości 21 faktur VAT dotyczących rzekomej sprzedaży przezfirmę (...)M. B.z siedzibą przyul. (...)firmie Agencja (...) s.c.L. Z.,G. N.z siedzibą wL.ul. (...)produktów ropopochodnych w postaci rozpuszczalnika uniwersalnego, impregnatu do drewna, rozpuszczalnika benzynowego i nafty opałowej wytworzonych rzekomo z komponentów zakupionych odZ. W.w ilości 599 907 litrów o wartości 1 629 746,15 zł oraz przekazał innym członkom grupy przestępczej 11 faktur VAT za okres od 23 maja 2008 r. do 19 września 2008 r., dotyczących rzekomej sprzedaży oleju napędowego w ilości łącznej 318 870 litrów za kwotę 1 310 025 zł przezspółkę Agencja (...)„(...)s.cL. Z.,G. N.z siedzibą wL.ul. (...)firmie (...)ul. (...) (...)-(...) D., przez co umożliwił członkom zorganizowanej grupy przestępczej wprowadzenie do obrotu paliw ciekłych znacznej wartości, niespełniających wymagań jakościowych określonych w ustawie i czyn ten kwalifikuje zart. 18 §3 k.k.w zw. zart. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw(Dz. U. z 2006 r., Nr 169, poz. 1200) w zw. zart. 12 k.k.w brzmieniu pierwotnym w zw. zart. 65 §1 k.k.w zw. zart. 4 §1 k.k.i na podstawie tych przepisów skazuje go, zaś na podstawieart. 19 §1 k.k.w zw.art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw(Dz. U. z 2006 r., Nr 169, poz. 1200) w zw. zart. 65 §1 k.k.wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, a nadto na podstawieart. 45 §1 k.k.orzeka przepadek równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa w kwocie 31.000 (trzydziestu jeden tysięcy) złotych,

4
czyn przypisany wpunkcie 1) c) (zarzucony wpunkcie XXX) kwalifikuje zart. 62 §2 k.k.s.w brzmieniu pierwotnym w zb. zart. 73a §1 k.k.s.w zw. zart. 37 §1 pkt 1 i 5 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k.s.w zw. zart. 6 §2 k.k.s.w zw. zart. 2 §2 k.k.s.i na podstawieart. 113 §1 k.k.s.w zw. zart. 17 §1 pkt 6 k.p.k.w zw. zart. 44 §1 pkt 1 k.k.s.iart. 44 §5 k.k.s.postępowanie karne o ten czyn umarza;

5
na podstawieart. 85 k.k.w brzmieniu pierwotnym iart. 86 §1 k.k.w brzmieniu pierwotnym w zw. zart. 4 §1 k.k.orzeka wobec oskarżonegoM. Z.karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności,

6
na podstawieart. 69 §1 i 2 k.k.w brzmieniu pierwotnym,art. 70 §1 pkt 1 k.k.w brzmieniu pierwotnym wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoM. Z.kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesza tytułem próby na okres lat 3 (trzech),

B
w stosunku do oskarżonegoP. C.:

1
uchyla rozstrzygnięcia z punktów 2 d), 2) e), 2) f) i 2) g),

2
czyn przypisany oskarżonemuP. C.wpunkcie 2) b) (zarzucony wpunkcie LII) kwalifikuje zart. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw(Dz. U. z 2006 r., Nr 169, poz. 1200) w zb. zart. 273 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w brzmieniu pierwotnym w zw. zart. 65 §1 k.k.w zw. zart. 4 §1 k.k.i na podstawieart. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw(Dz. U. z 2006 r., Nr 169, poz. 1200) w zb. zart. 273 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w brzmieniu pierwotnym w zw. zart. 65 §1 k.k.w zw. zart. 4 §1 k.k.w zw. zart. 11 §2 k.k.skazuje go, zaś na podstawieart. 31 ust. 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw(Dz. U. z 2006 r., Nr 169, poz. 1200) w zw. zart. 65 §1 k.k.w zw. zart. 11 §3 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, a nadto na podstawieart. 45 §1 k.k.orzeka przepadek równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa w kwocie 91.798,80 (dziewięćdziesiąt jeden tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt osiem 80/100) złotych,

3
czyn przypisany wpunkcie 2) c) (zarzucony wpunkcie LIII) kwalifikuje zart. 73 a §1 k.k.s.w zb. zart. 56 §1 k.k.s.w zw. zart. 38 §2 pkt 1 k.k.s.w zb. zart. 62 §2 k.k.s.w brzmieniu pierwotnym w zw. zart. 6 §2 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k.s.w zw. zart. 37 §1 pkt 2 i 5 k.k.s w zw. zart. 2 §2 k.k.s.i te przepisy przyjmuje za podstawę skazania, zaś na podstawieart. 56 §1 k.k.s.w zw. zart. 38 §2 pkt 1 k.k.s.w zw. zart. 37 §1 pkt 2 i 5 k.k.s.w zw. zart. 7 §2 k.k.s.wymierza mu karę 11 (jedenastu) miesięcy pozbawienia wolności,

4
na podstawieart. 8 §2 k.k.s.stwierdza, że spośród kar wymierzonych oskarżonemuP. C.w punktach I B 2 i I B 3 podlega wykonaniu kara orzeczona w punkcie I B 2,

5
na podstawieart. 85 k.k.w brzmieniu pierwotnym iart. 86 §1 k.k.w brzmieniu pierwotnym w zw. zart. 4 §1 k.k.orzeka wobec oskarżonegoP. C.karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,

6
na podstawieart. 69 §1 i 2 k.k.w brzmieniu pierwotnym iart. 70 §1 pkt 1 k.k.w brzmieniu pierwotnym wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoP. C.kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesza tytułem próby na okres lat 3 (trzech);

II
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatówD. P.iW. G.kwoty po 885,60 złotych, w tym po 165,60 złotych podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

IV
zasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonych:

-

M. Z.180 złotych,

P. C.300 złotych

tytułem jednej opłaty za obie instancje i zwalnia ich od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze;

V
obciąża kosztami procesu za I i II instancję Skarb Państwa w części umarzającej postępowanie.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 34/21

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 10 września 2020 roku, sygn. akt II K 29/16

1.2. Podmiot wnoszący apelację

oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

oskarżyciel posiłkowy

oskarżyciel prywatny

obrońca

oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

na korzyść
na niekorzyść

w całości

w części

co do winy

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany wart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego
zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

brak zarzutów

1.4. Wnioski

uchylenie

zmiana

2. USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMIPRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu
z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające
znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu
z pkt 2.1.1
albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH

ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

Lp.

Zarzut

I.
II.

Apelacja obrońcy oskarżonegoM. Z.:

    1.art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny wyjaśnieńM. Z., polegającej na bezpodstawnym uznaniu, ze wyjaśnienia oskarżonego nie zasługują na wiarę w części, gdzie wyjaśnił, że był jedynie kierowcą zatrudnionym przezA. N. (1), a od momentu choroby ww. jedynie zawoził we wskazane miejsca koperty z nieznaną mu zawartością i odbierał odJ. Ż.dlaA. N. (1)pieniądze, podczas gdy prawidłowa analiza i ocena tego dowodu powinna prowadzić do przeciwstawnego wniosku, powyższe spowodowało błedne ustalenia faktyczne skutkujące niezasadnym przyjęciem, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów,

2.art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zeznań świadkaJ. Ż., polegającej na bezpodstawnym uznaniu, że zeznania zasługują na wiarę w całości, podczas gdy prawidłowa analiza i ocena tego dowodu w szczególności w zestawieniu z dowodem z wyjaśnień oskarżonego, powinna prowadzić do przeciwstawnego wniosku, powyższe spowodowało błędne ustalenia faktyczne skutkujące niezasadnym przyjęciem, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów.
Apelacja obrońcy oskarżonegoP. C.:
1. obrazęart. 7 k.p.k.poprzez jednostronną, niekorzystną dla oskarżonego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci wyjaśnień oskarżonych, zeznań świadków przesłuchanych w sprawie, a także nagrań rozmów oskarżonego zT. P.oraz dokumentacji w postaci faktur VAT poprzez przyjęcie, iż oskarżony był członkiem domniemanej grupy przestępczej oraz brał czynny i świadomy udział w fałszowaniu produktów ropopochodnych, fałszowaniu dokumentacji i wprowadzaniu do obrotu produktów objętych procedurą zawieszenia poboru podatku akcyzowego.
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał istotny wpływ na jego treść, polegający na przyjęcu:
oskarżonyP. C.od czerwca do sierpnia 2008 r. na terenie województw:(...),(...),(...)- (...),(...),(...)- (...), działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, brał udział w zorganizowanej i kierowanej przezZ. W.,J. Ż.iD. D.grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych, przeciwko mieniu, dokumentom i jakości paliwa;
1.2.2. w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, działając w ramach zorganizowanej i kierowanej przezZ. W.,J. Ż.iD. D.grupy
' przestępczej, działającej głównie na terenie województw:(...),(...),(...)- (...),(...),(...)- (...), wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w tym zT. P. (2), wielokrotnie brał udział we wprowadzaniu do obrotu jako pełnowartościowego paliwa wymieszanych wyrobów ropopochodnych w postaci: benzyny do lakierów AP, nafty ochronnej oraz olejów bazowych, zakupionych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, a których przeznaczenie zostało zmienione poprzez ich mieszanie i wytworzenie produktu o właściwościach zbliżonych do pełnowartościowego paliwa silnikowego do pojazdów wysokoprężnych, w ten sposób, że na polecenieJ. Ż., jak i z własnej inicjatywy, przewoził wskazane wyroby ropopochodne oraz wytworzone paliwo w różne miejsca, w tym dostarczyłA. R.na stację paliw wK.orazJ. K.iL. K.na stację paliw wW.łącznie 403 000 litrów wytworzonego paliwa o wartości 1 666 773, 68 zł a ponadto dostarczyłA. R.29 fikcyjnych faktur VAT, aJ. K.iL. K.11 fikcyjnych faktur VAT, wystawionych przezK. M.zfirmy (...), a mających potwierdzać rzekomą sprzedaż firmom tych osób przezfirmę (...)oleju napędowego w ilościach odpowiadających ilości dostarczonych im produktów ropopochodnych, przy czym uszczuplenia podatkowe od tej ilości produktów w zakresie podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku VAT wyniosły łącznie 1 038 548 zł, a ponadto kilkakrotnie dostarczyłS. N.domiejscowości N.łącznie 50 000 litrów nafty, a także w okresie od 3 czerwca do 25 lipca 2008 r. przewiózł na teren bazy wG.koło(...)cystern z produktami ropopochodnymi w łącznej ilości 201 997 litrów o wartości 617 515, 57 zł, przy czym uszczuplenia podatkowe od tej ilości produktów wyniosły łącznie 539 026, 05 zł, a także barwił naftę, którą sprzedawał nieustalonym odbiorcom z
okolicŁ.iC., przez co wraz z innymi członkami wskazanej zorganizowanej grupy przestępczej wziął udział we wprowadzeniu do obrotu paliw ciekłych niespełniających wymagań jakościowych określonych w ustawie, a przez to we wprowadzeniu w błąd nabywców końcowych co do pochodzenia i jakości nabywanego przez nich paliwa i przez podanie w składanych deklaracjach podatkowych danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym we wprowadzeniu w błąd pracowników właściwych organów podatkowych i spowodowaniu uszczupleń należności publicznoprawnych w kwocie nie mniejszej niż 1.577 574,05 złotych

zasadny
częściowo zasadny
niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonegoM. Z.:
Żadną miarą nie można zgodzić się z obrońcą, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena dowodów jest sprzeczna z wynikającą zart. 7 k.p.k.zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena ta bowiem została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy i stanowiła wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego oraz jest zgodna ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto została wyczerpująco i logicznie uargumentowana w uzasadnieniu wyroku. Ocena wiarygodności przeprowadzonych dowodów jest zarówno oceną każdego z dowodów z osobna, jak i oceną każdego dowodu w powiązaniu z innymi dowodami, a nadto oceną całokształtu materiału dowodowego, z którego wynikają określone ustalenia faktyczne.
Należy pamiętać, ze zarzut błędu dowolności jest tylko wtedy słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania, przy czym dla swej skuteczności wymaga on od apelującego wykazania, jakich konkretnych uchybień w świetle wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego a nie tylko ograniczenia się do własnej oceny tego materiał.
Obrońca nie wskazał w apelacji, jakich konkretnie uchybień dopuścił się Sąd pierwszej instancji przy ocenie materiału dowodowego. W każdym razie nieprawdą jest, że sąd ten bezpodstawnie uznał wyjaśnieniaM. Z.za niewiarygodne. Nie do uwierzenia jest, że tenże oskarżony nie miał zupełnie świadomości, w jakim procederze uczestniczył. Nie ulega żadnej wątpliwości, żeM. Z.przekazywał poświadczające nieprawdę i podrobione faktury oraz że na jego konto wpływały pieniądze za te faktury. Okoliczności tych nie kwestionuje również obrońca. Wręcz za niedorzeczną należy uznać tezę, że nie wiedział, jakiego rodzaju dokumenty są przez niego przekazywane, gdyż były one w kopertach, których nie otwierał. Doskonale też musiał wiedzieć, w jakim celu były wystawiane te faktury. Za tym, żeM. Z.doskonale wiedział, jakie faktury przekazywał innym członkom grupy przestępczej oraz że wiedział z jakiego tytułu są przelewane pieniądze na jego konto, przemawiają jednoznacznie wyjaśnieniaJ. Ż.. Podał on, żeM. Z.znał z imienia(...). Według niego był on współpracownikiemA. N. (2)zD..J. Ż.wyjaśnił, że zM. Z.kontaktował się w 2008 roku w sprawach dotyczących wystawiania faktur sprzedaży produktów ropopochodnych przezfirmę (...)M. B., które zostały wystawione nafirmę (...)zL..J. Ż.podał też, żeM. Z.przekazał mu te faktury. Kontaktował się też z oskarżonym również w sprawie wystawiania faktur zakupu oleju napędowego, który sprzedawała stacja paliw wZ.oraz wpłat pieniędzy na jego prywatne konto. Były to faktury wystawione przezfirmę (...)zL.. Wpłat na kontoM. Z.na jego polecenie dokonywałM. N.. W sprawach wystawiania faktur dostaw oleju napędowego i płacenia za nie kontaktował się zarówno zA. N. (2), jak i zM. Z.. W trakcie innego przesłuchania w charakterze podejrzanegoJ. Ż.podał (k. 78), że zanim ruszyła stacja paliw wZ.skontaktował się zA. N. (2)i zapytał go, czy chce z „nimi” współpracować.A. N. (2)przyjechał doZ.z mężczyzną o imieniuM..A. N. (2)tłumaczył, że(...)jest jego cichym wspólnikiem.

J. Ż.były też podczas przesłuchania odtwarzane rozmowy telefoniczne zM. Z.(k. 696). Rozmowy te wyraźnie dotyczyły wystawiania faktur. W jednej z tych zarejestrowanych rozmówJ. Ż.pyta sięM. Z., czy na firmęM. B.będą wystawiane „rzetelne” faktury o odsprzedaniu towarów zakupionych od firmZ. W..

Wbrew twierdzeniom obrońcy wyjaśnieniaJ. Ż.nie nasuwają żadnych wątpliwości. Nie miał on żadnego interesu w tym, aby wyjaśniać na niekorzyśćM. Z.. Nie zostały ujawnione jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby świadczyć o jakimś konflikcie pomiędzyJ. Ż.aM. Z.. Również to, żeJ. Ż.zdecydował się na współpracę z organami ścigania i chciał zapewne, aby z tego względu zastosowano wobec niego nadzwyczajne złagodzenie kary, wcale nie przemawia za niedaniem wiary jego depozycjom. Ponadto wyjaśnieniaJ. Ż.znajdują potwierdzenie w treści rozmów telefonicznych zarejestrowanych podczas kontroli operacyjnej.
Dowody w postaci wyjaśnieńJ. Ż.oraz materiałów z kontroli operacyjnych jednoznacznie wskazują, żeM. Z.współpracując głównie zA. N. (2)w pełni świadomie był zaangażowany w działalność zorganizowanej grupy przestępczej zajmującej się między innymi zakupem produktów ropopochodnych objętych procedurą zawieszenia akcyzy, mieszaniem ich i wprowadzaniem ich do obrotu jako pełnowartościowego paliwa silnikowego.
M. Z.w świetle zebranych dowodów doskonale wiedział, że przekazane przez niego innym członkom grupy przestępczej dokumenty zostaną wykorzystane do wprowadzenia do obrotu paliw ciekłych znacznej wartości, niespełniających wymagań jakościowych określonych w ustawie.
Nie ma natomiast żadnych dowodów na to, żeM. Z.podrabiał przekazywane przez niego faktury. Poza tym, jeżeli faktury dotyczące rzekomej sprzedaży przezfirmę (...)M. B.z siedzibą wS.były podpisywane przezM. B., to nie można mówić o fałszowaniu materialnym tych faktur. W takim przypadku wystawca tych faktur, czyliM. B.poświadczał nieprawdę w tych fakturach, co wyczerpuje znamiona przestępstwa zart. 271 §1 k.k.Posłużenie się zaś takimi fakturami może zaś wyczerpywać znamiona przestępstwa zart. 273 k.k.
Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonegoP. C.:
Zupełnie nie ma racji obrońca, że Sąd pierwszej instancji skazującP. C.za zarzucane mu czyny naruszył wyrażoną wart. 7 k.p.k.zasadę swobodnej oceny dowodów. Sąd ten bynajmniej nie ocenił dowodów w sposób tendencyjnie niekorzystny dla tego oskarżonego. W sposób przekonujący uzasadnił, dlaczego wyjaśnieniomP. C.nie można dać wiary. Odmowa wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego została poprzedzona wnikliwą oceną zebranych dowodów.
Żadną miarą nie można zgodzić się z obrońcą, że na podstawie zebranych dowodów nie można bezspornie ustalić, żeP. C.miał świadomość, że uczestniczy w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się między innymi zakupem wyrobów akcyzowych w postaci produktów ropopochodnych, objętych procedurą zawieszenia poboru akcyzy, mieszaniu ich i wprowadzaniu do obrotu handlowego jako pełnowartościowych paliw silnikowych.
ŚwiadekJ. Ż.w miarę szczegółowo w swoich wyjaśnieniach opisał jaką rolę w grupie przestępczej odgrywaliP. C.iT. P. (2), których nazywano(...).
J. Ż.wyjaśnił (k. 75), że(...)przyjeżdżali najpierw autocysterną markiV., a potem ciągnikiem siodłowym marki(...)z cysterną o pojemności 34.000 litrów. Po zatankowaniu cysterny oni sami rozrabiali jakiś proszek w wiadrze z naftą i dolewali to do cysterny. Po dolaniu tej substancji do nafty otrzymany produkt wyglądał identycznie jak olej napędowy. Produkt ten sprzedawali swoim klientom.
Jeżeli zatem dolewali do nafty jakąś substancję, żeby zmienić jej kolor, to nie może być żadnych wątpliwości, że wiedzieli, iż wprowadzają do obrotu paliwa ciekłe niespełniające wymagań jakościowych określonych w ustawie, Musieli przecież widzieć, że cysterna była najpierw napełniana płynem o innym kolorze aniżeli olej napędowy i tym samym niemożliwe jest, żeby obydwaj nie wiedzieli, że nie jest to olej napędowy.
J. Ż.wyjaśnił też, że na jego zlecenie(...)zabarwiony produkt wozili około 5 razy do stacji paliw wK., której właścicielem byłA. R.i który wiedział, że przywożone przez nich paliwo nie jest oryginalne. Ponadto na jego zlecenieP. C.iT. P. (2)około sześciu razy wozili ten sam produkt na stację paliw(...)wW.. Produkt ten była zamawiany przezJ. K., który wiedział, że to jest produkt tańszy, nie spełniający norm oleju napędowego.
Z zeznańJ. Ż.bynajmniej nie wynika, że rolaP. C.ograniczała się wyłącznie do roli kierowcy. Jeszcze raz należy powtórzyć, że skoro przebarwiał wlewaną do cysterny ciecz, żeby uzyskać kolor podobny do koloru oleju napędowego, to nie ulega najmniejszej wątpliwości, że wiedział, jaki w rzeczywistości produkt przewozi i sprzedaje.
Z materiałów z kontroli operacyjnej wynika wprawdzie, żeJ. Ż.na tematy związane z przewożeniem paliwa i odbieraniu za nie pieniędzy głównie rozmawiał przez telefon zT. P. (2). Została jednakże też zarejestrowana rozmowa pomiędzyP. C.aJ. Ż.dotycząca rozliczenia za „przejechane kilometry” z cysterną. Poza tymP. C.był prawie zawsze obecny przy rozmowachT. P. (2)zJ. Ż.. Na przykład w dniu 29 sierpnia 2008 rokuJ. Ż.zapytał sięT. P. (2), czy zatankowali już cysternę.T. P. (2)odpowiedział mu, że zatankowali około 15.000 litrów i że nie tankowali do końca cysterny, ponieważ nie chcieli mieszać paliwa o złej jakości z tym dobrym. Niemożliwe jest zatem, żeby nie miał wiedzy, jakie produkty przewozili i za jaką kwotę są one sprzedawane.
Nie można zgodzić się z obrońcą, że Sąd pierwszej instancji dokonał nadinterpretacji rozmowy telefonicznej z dnia 29 lipca 2008 roku (k. 2.180 – 2.193). Wynika z niej bowiem jednoznacznie, żeP. C.iT. P. (2)podejmowali wspólnie przedsięwzięcia związane z wprowadzaniem do obrotu jako pełnowartościowego paliwa wymieszanych produktów ropopochodnych. Krócej rzecz ujmując, wynika z niej, że byli wspólnikami w tym procederze.J. Ż.zapytał: „a to wy braliście dla siebie tam, no to tego, to nie, to nie wiem, no to?”. OskarżonyP. C.odpowiedział mu: „jak dla siebie żeśmy brali, my w tym w ogóle żeśmy nie sprzedawali, w tym, dwóch tygodniach dla siebie”. Po czymJ. Ż.znowu zapytał: „doS.z czym jeździliście? Aa, z So, no zS.… woziliście ten, ten, ten, te… liście to, te, te, te, lekkie, co zostało?”.P. C.wówczas odpowiedział: „gdzieś to miałem zawieźć dla ciebie, nie wiem, gdzie to brałem”. DalejJ. Ż.zapytał: „doS.zawiozłeś to?. Na toP. C.odpowiedział: „no i nikt tego nie chciał”. Ten fragment rozmowy dobitnie świadczy o tym, że oskarżonyP. C.współdziałał zT. P. (2)i doskonale wiedział, co było przewożone przez niego w cysternie.
Jeżeli zaś oskarżony wiedział, że przewożone przez niego paliwo jedynie imituje (na skutek przebarwienia cieczy dolewaną do cysterny substancją) olej napędowy, to musiał co najmniej godzić się na to, że przekazywane przez niego przy sprzedaży faktury poświadczają nieprawdę co do sprzedawanego produktu.
Biorąc pod uwagę skalę działalności przestępczejP. C.i jego powiązania z innymi osobami parającymi się tą samą działalnością nie mógł nie wiedzieć, że podejmowane przez niego działania są w ramach zorganizowanej struktury. Tym samym nie ma żadnych wątpliwości, że oskarżonyP. C.świadomie wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej.
Dokonana zatem przez Sąd pierwszej instancji dowodów nie jest dotknięta żadnymi mankamentami. Sąd ten również wyciągnął z nich prawidłowe wnioski. Tym samym zupełnie niezasadne są zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych.

Wniosek

Apelacja obrońcy oskarżonegoM. Z.:
o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienieM. Z.od popełnienia zarzucanych mu czynów.
Apelacja obrońcy oskarżonegoP. C.:
o zmianę orzeczenia w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Ostrołęce do ponownego rozpoznania.

zasadny
częściowo zasadny
niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Nizasadność zarzutów kwestionujących winę oskarżonychM. Z.iP. C.determinowała nieuwzględnienie wniosków apelacyjnych. NIe ujawniły się też żadne okoliczności, które implikowałyby uchylenie wyroki w części dotyczącej oskarżonegoP. C.i przekazanie w tej części sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Kwalifikacja prawna przypisanych oskarżonym czynów -art. 455 k.p.kiart. 440 k.p.k.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Brak jest dowodów na to, że oskarżonyM. Z.podrabiał faktury. Nie wynika to w szczególności z wyjaśnieńJ. Ż.ani też z materiałów z kontroli operacyjnej. Jednocześnie wskazać należy, że w opisie czynu zarzuconego i przypisanego oskarżonemu wpunkcie 1 bnie zostały odzwierciedlone wszystkie znamiona czynu zart. 270 §1 k.k.Dla przypisania tego występku nie jest wystarczające samo stwierdzenie, że oskarżony podrobił dokument. Konieczne jest również ustalenie, że dokument został podrobiony w celu użycia za autentyczny. Takiego zaś ustalenia brak jest w opisie czynu zarzuconego i przypisanegoM. Z.. Brak jest też w opisie czynu stwierdzenia, że oskarżony używał dokumentu określonego wart. 271 k.k.lub 272k.k.Tym samym czyn ten nie mógł być zakwalifikowany ani zart. 270 §1 k.k., ani też zart. 273 k.k.
Podkreślić należy, że uzupełnienie opisu czynu o elementy stanowiące znamiona określonych typów przestępstwa przez sąd odwoławczy nie jest możliwe w sytuacji, gdy wyrok został zaskarżony jedynie na korzyść oskarżonego. Wyrok zaś Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 10 września 2020 roku nie został zaskarżony przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego. Apelacja została wniesiona jedynie przez obrońcę. Określony wart. 434 §1 k.p.k.zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego oznacza, że w wypadku braku środka odwoławczego wniesionego na jego niekorzyść, sytuacja oskarżonego w postępowaniu odwoławczym nie może ulec pogorszeniu w jakimkolwiek zakresie - również w sferze ustaleń faktycznych - powodujących lub tylko mogących powodować negatywne skutki w sytuacji prawnej oskarżonego. Jeżeli w opisie przypisanego oskarżonemu czynu brakuje znamienia strony przedmiotowej, wówczas ani sąd odwoławczy, ani sąd pierwszej instancji nie mogą, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uzupełnić tego opisu przez dodanie brakującego znamienia. Tym samym w wyniku rozpoznania środka odwoławczego wniesionego jedynie na korzyść oskarżonego nie jest możliwe dokonanie przez sąd ad quem zmiany ustaleń faktycznych, a w konsekwencji zmiany opisu czynu w sposób wykazujący wypełnienie przez oskarżonego ustawowych znamion określonego typu czynu zabronionego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2019 roku, II DSI II 22/18, Lex nr 2609172; wyrok Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2015 roku, II KK 283/15, Lex nr 1938677).
Ogromnym nieporozumieniem jest zakwalifikowanie tego czynu zart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.Po pierwsze w opisie czynu brak jest znamion ustawowych przestępstwa oszustwa. Po drugie żadną miarą nie można uznać, że oskarżony dopuścił się takiego przestępstwa. Umożliwienie dokonania uszczupleń podatku akcyzowego i opłaty paliwowej nie odpowiada żadnemu ze znamion przestępstwa zart. 286 §1 k.k.W takim bowiem przypadku nadzwyczaj ewidentne jest, że nie dochodzi do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na szkodę Skarbu Państwa. Z niekorzystnym rozporządzeniem mieniem mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby doszło do nienależnego zwrotu podatkowej należności publicznoprawnej. Żadne z podjętych działań przezM. Z.nie wprowadzało w błąd pracowników organów podatkowych co do podstaw zwrotu podatku. Na skutek zachowania oskarżonego nie doszło też do rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa.
Napomknąć należy, że można się zastanawiać nad tym, czy autorowi aktu oskarżenia kwalifikującego ten czyn zart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.mogło chodzić o pokrzywdzenie przestępstwem oszustwa nabywców paliw płynnych. Na to może wskazywać sformułowanie: „wprowadzenie w błąd nabywców końcowych co do pochodzenia i jakości nabywanego przez nich paliwa”. Gdyby nawet tak przyjąć, to i tak zachowania oskarżonego nie można byłoby zakwalifikować zart. 286 §1 k.k.Brak jest bowiem w opisie czynu wskazania, że ci „końcowi nabywcy” rozporządzili niekorzystnie swoim mieniem. Tym samym i przy takim założeniu opis czynu „nie trzyma się” znamion stypizowanego w tym przepisie przestępstwa. Poza tym brak jest określenia rozmiarów tego mienia. Nie wiadomo tym samym, czy było ono znacznej wartości w rozumieniuart. 294 §1 k.k.
Opisane w zarzucie zachowanieM. Z.polegające na przekazywaniu innym członkom grupy przestępczej faktur nie może być potraktowane jako współdziałanie z innymi osobami we wprowadzaniu do obrotu paliw ciekłych znacznej wartości, niespełniających wymagań jakościowych określonych w ustawie. Oskarżony przecież w ogóle nie uczestniczył we wprowadzaniu do obrotu takimi paliwami. Zachowanie to jedynie ułatwiało (tak jak to też zostało określone w akcie oskarżenia) innym członkom grupy przestępczej wprowadzenie tych paliw do obrotu. Mając zatem powyższe na względzie i trzymając się ustaleń odzwierciedlonych w opisie czynu, które nie wskazują na wszystkie znamiona przestępstw określonych wartykułach 270 §1 k.k.,273 k.k.i286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.M. Z.mogło być jedynie przypisane pomocnictwo do przestępstwa określonego wart. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw(Dz. U. z 2006 r., Nr 169, poz. 1.200).
Zauważyć należy, że sentencja zaskarżonego wyroku w punkcie 1c jest błędna. Prokurator bowiem zakwalifikował zarzuconeM. Z.przestępstwo karnoskarbowe zart. 56 §1 k.k.s.iart. 63 §2 k.k.s.iart. 73a §1 k.k.s.w zw. zart. 37 §1 pkt 1 i 5 k.k.s.i w zw. zart. 7 §1 k.k.s.iart. 6 §2 k.k.s.i w zw. zart. 8 §1 k.k.s.Tymczasem Sąd Okręgowy nie zmieniając opisu czynu oraz jego kwalifikacji prawnej skazał na podstawie innych przepisów, a mianowicieart. 73 a §1 k.k.s.iart. 76 §1 k.k,s. iart. 56 §1 k.k.s.orazart. 54 §1 k.k.s.w zw. zart. 38 §2 pkt 1 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k,s. i zart. 62 §1 i 2 k.k.s.iart. 61 §1 k.k.s.w zw. zart. 6 §2 k.k.s.Zupełnie nie wiadomo, dlaczego w podstawie skazania znalazły się przepisy:art. 76 §1 k.k.s.,art. 54 §1 k.k.s.,art. 61 §1 k.k.s.orazart. 62 §1 k.k.s.W żaden sposób nie zostało to wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mało tego, z uzasadnienia wynika (k. 2.552), że Sąd Okręgowy uznał, żeM. Z.swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa skarbowego zart. 56 §1 k.k.s.iart. 62 §2 k.k.s.iart. 73 a §1 k.k.s.w zw. zart. 37 §1 pkt 1 i 5 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k.s.iart. 6 §2 k.k.s.w zw. zart. 8 §1 k.k.s.
Podkreślić należy, że w opisie tego czynu brak jest znamion zarówno przestępstwa zart. 54 §1 k.k.s., jak i czynów zabronionych zart. 76 §1 k.k.s.oraz zart. 61 §1 k.k.s., a także zart. 62 §1 k.ks. W opisie czynu brak jest ustalenia, że doszło do uchylenia się od opodatkowania poprzez nie ujawnienie właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub też, że nie została złożona deklaracja, co jest niezbędnym warunkiem przypisania przestępstwa zart. 54 §1 k.k.s.Brak jest też ustalenia, że doszło do narażenia na nienależny zwrot podatku, co z kolei mogłoby przesądzać o kwalifikacji prawnej czynu zart. 76 §1 k.k.s.Ewidentne też jest, że w opisie czynu brak jest jakiejkolwiek wzmianki o nierzetelnym prowadzeniu księgi, co jest kwalifikowane zart. 61 §1 k.k.s.M. Z.nie wystawiał żadnych faktur, jak i w ogóle nie był zobowiązany do wystawiania faktur. Tym samym nie może być mowy o przestępstwie zart. 62 §1 k.k.s.
Nie sposób nawet się domyślić, dlaczego te trzy artykuły znalazły się w podstawie skazania. Podobnie, w ogóle nie wiadomo, dlaczego podstawą prawną wymierzenia kary został uczyniony przepisart. 54 §1 k.k.s.
Sąd Okręgowy wyrokując nie wziął też zupełnie pod uwagę, że od czasu popełnienia zarzuconych oskarżonemu czynów minęło 12 lat i że w tym czasie dokonano kilkukrotnie zmian treści przepisówKodeksu karnego skarbowego. Część zastosowanych przez ten sąd przepisów w dacie popełnienia zarzucanych czynów była względniejsza dla sprawcy. Do porównania stanu prawnego obowiązującego w dacie wyrokowania ze stanem prawnym z daty popełnienia czynu zobowiązywała dyspozycjaart. 2 §2 k.k.s.
I tak przestępstwo określone wart. 62 §2 k.k.s.obecnie zagrożone jest karą grzywny do 720 stawek dziennych albo karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od roku albo obu tym karom łącznie. W dacie zaś popełnienia tego czynu przepis ten przewidywał wyłącznie kary grzywny do 240 stawek. Przewidziane w tym przepisie zagrożenie zostało zaostrzone ustawą z dnia 1 grudnia 2016 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016, poz. 2024), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2017 roku. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że wobec oskarżonego należało zastosować przepis obowiązujący w dacie popełnienia czynu i tym samym cały stan prawny obowiązujący w tamtym czasie. Żaden z pozostałych przepisów nie przewidywał w dacie czynu surowszego zagrożenia aniżeli w dacie wyrokowania.
Nie tylko znamiona przestępstw z przepisów, które z nie wiadomo jakich powodów znalazły się w podstawie skazania, nie znajdowały w opisie tego czynu odzwierciedlenia. W opisie czynu brakuje też elementu stanowiącego znamię przestępstwa skarbowego zart. 56 §1 k.k.s.Ewidentny jest brak wskazania na znamię stypizowanego w tym przepisie przestępstwa polegającego na złożeniu organowi podatkowemu lub innemu uprawnionemu organowi lub też płatnikowi deklaracji lub oświadczenia. To zaś sprawia, że przypisane oskarżonemu przestępstwo nie może zostać zakwalifikowane zart. 56 §1 k.k.s.
Z tych też względów przy takim opisie, jak w akcie oskarżenia, czyn z punktu 1 c sentencji wyroku można jedynie zakwalifikować zart. 62 §2 k.k.s.w brzmieniu pierwotnym w zb. zart. 73a §1 k.k.s.w zw. zart. 37 §1 pkt 1 i 5 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k.s.w zw. zart. 6 §2 k.k.s.w zw. zart. 2 §2 k.k.s.
Przestępstwo zart. 73 a §1 k.k.s.w dacie czynu i w dacie wyrokowania zagrożone było grzywną do 720 stawek dziennych albo karą pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tymi karami łącznie. Jak już zaś wcześniej wskazano przepisart. 62 §2 k.k.s.w dacie czynu przewidywał za stypizowane w nim przestępstwo wyłącznie karę grzywny do 240 stawek dziennych. Tymczasemart. 44 §1 pkt 1 k.k.s.przewiduje, że gdy czyn stanowi przestępstwo skarbowe zagrożone karą grzywny, karą ograniczenia wolności lub karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat, to wówczas karalność przestępstwa skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lat. Oceniając, czy nastąpiło przedawnienie tego przestępstwa skarbowego, należy też mieć na względzie dyspozycjęart. 44 §3 k.k.s.iart. 44 §5 k.k.s.Z tego pierwszego przepisu wynika między innymi, że bieg przedawnienia przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej, a takim przestępstwem jest czyn zart. 73a §1 k.k.s., rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin tej należności. Z kolei z przepisuart. 44 §5 k.k.s.wynika, że jeżeli w okresie przewidzianym wart. 44§1 pkt 1 k.k.s.wszczęto postępowanie wobec sprawcy karalność popełnionego przez niego przestępstwa skarbowego ustaje z upływem 5 lat od zakończenia okresu, o którym mowa wart. 44 §1 pkt 1 k.k.s.
Przyjmując zatem, że termin płatności publicznoprawnej, o której mowa w opisie czynu przypisanego w zaskarżonym wyroku w punkcie 1 c, upłynął w 2009 roku, bieg przedawnienia rozpoczął się z końcem tego roku. Ponieważ w okresie 5 lat od końca 2009 roku wszczęto postępowanie wobecM. Z., to zgodnie zart. 44 §5 k.k.s.należało doliczyć do pięcioletniego okresu zart. 44 §1 pkt 1 k.k.s.jeszcze pięć lat. Stąd też karalność przypisanego oskarżonemu przestępstwa kwalifikowanego zart. 62 §2 k.k.s.w brzmieniu pierwotnym w zb. zart. 73a §1 k.k.s.w zw. zart. 37 §1 pkt 1 i 5 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k.s.w zw. zart. 6 §2 k.k.s.w zw. zart. 2 §2 k.k.s.zdecydowanie uległo przedawnieniu z końcem 2019 roku. Tym samym postępowanie karne o ten czyn, stosownie do treściart. 113 §1 k.k.s.w zw. zart. 17 §1 pkt 6 k.p.k.należało umorzyć.
Czyn przypisany drugiemu oskarżonemuP. C.również błędnie zakwalifikowano zart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.Zarówno w opisie czynu brak jest znamion ustawowych przestępstwa oszustwa, jak też brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych, aby uznać, że oskarżony dopuścił się takiego przestępstwa. Spowodowanie uszczupleń należności publicznoprawnej żadną miarą nie odpowiada znamieniu: „doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem”. W takim bowiem przypadku nadzwyczaj ewidentne jest, że nie dochodzi do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na szkodę Skarbu Państwa. Z niekorzystnym rozporządzeniem mieniem mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby doszło do nienależnego zwrotu podatkowej należności publicznoprawnej. Żadne zaś z podjętych działań przezP. C.nie wprowadzało w błąd pracowników organów podatkowych co do podstaw zwrotu podatku. Na skutek zachowania oskarżonego nie doszło też do rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa. Stąd też z kwalifikacji prawnej tego czynu, jak też z podstawy skazania należało wyeliminować przepisyart. 286 §1 k.k.iart. 294 §1 k.k.Podstawą zaś wymiaru kary za ten czyn powinny stanowićart. 31 ust. 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw(Dz. U. z 2006 r., Nr 169, poz. 1200) w zw. zart. 65 §1 k.k.w zw. zart. 11 §3 k.k.
Znowu należy napomknąć, że można dywagować, czy autorowi aktu oskarżenia kwalifikującego ten czyn zart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.mogło chodzić o pokrzywdzenie przestępstwem oszustwa nabywców paliw płynnych. Na to może wskazywać sformułowanie: „a przez to we wprowadzeniu w błąd nabywców końcowych co do pochodzenia i jakości nabywanego przez nich paliwa”. Gdyby nawet tak przyjąć, to i tak zachowania oskarżonego nie można byłoby zakwalifikować zart. 286 §1 k.k.Brak jest bowiem w opisie czynu wskazania, że ci „końcowi nabywcy” rozporządzili niekorzystnie swoim mieniem. Tym samym i przy takim założeniu opis czynu „nie trzyma się” znamion stypizowanego w tym przepisie przestępstwa. Poza tym brak jest określenia rozmiarów tego mienia. Nie wiadomo tym samym, czy było ono znacznej wartości w rozumieniuart. 294 §1 k.k.
Z kolei opis czynu przypisanego wpunkcie 1 c(zarzuconego wpunkcie LIII) nie wskazuje na wszystkie znamiona przestępstwa skarbowego zart. 76 §1 k.k.s.Brak jest też jakichkolwiek podstaw faktycznych do zakwalifikowania zachowania oskarżonegoP. C.z tego przepisu. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości, że ten oskarżony nie doprowadził swoim zachowaniem do narażenia na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej. Spowodowanie uszczuplenia należności publicznoprawnej to nie to samo, co spowodowanie nienależnego zwrotu podatkowej należności publicznoprawnej. Zastosowanie wobecP. C.przepisuart. 76 §1 k.k.s.jest zatem ogromnym nieporozumieniem.
Opis tego czynu pozwala jednakże na zakwalifikowanie go, oprócz zart. 73a §1 k.ks. i zart. 62 §2 k.k.s., również zart. 56 §1 k.k,s. Wskazano w nim bowiem wyraźnie nie tylko na znamię „uszczuplenia należności publicznoprawnej”, ale również na znamię „złożenia deklaracji”. Przestępstwa zart. 76 §1 k.k.s.i zart. 56 §1 k.k.s.zagrożone są tymi samymi karami. Tak więc zmiana kwalifikacji przypisanego czynu naart. 56 §1 k.k.s, zamiastart. 76 §1 k.k.s.bynajmniej nie jest niekorzystna dla oskarżonego.

5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Utrzymano w mocy skazanieP. C.za czyn zart. 258 §1 k.k.oraz wymierzoną za to przestępstwo karę.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Jak wcześniej wykazano wina oskarżonego w popełnieniu tego czynu nie budzi żadnych wątpliwości. Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy ocenił dowody i wyciągnął z nich właściwe wnioski. Wymierzona za ten czyn kara nie jest rażąco surowa.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Kwalifikacja prawna czynów przypisanych oskarżonym. Zmiana poprzez umorzenie postępowania wobec oskarżonegoM. Z.co do czynu z punktu 1 c. Wymiar kary za przypisane przestępstwa za wyjątkiem czynu przypisanegoP. C.w punkcie 2 a. Brak orzeczenia o środku karnym przepadku równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z popełnionego przestępstwa w związku skazaniemP. C.za czyn przypisany mu w punkcie 2 c.

Zwięźle o powodach zmiany

Przyczyny zmiany kwalifikacji prawnej czynów zarzuconych i przypisanych oskarżonym zostały wyjaśnione w rubryce czwartej. W tej samej części uzasadnienia wyłuszczono, dlaczego zostało umorzone postępowanie wobecM. Z.odnośnie czynu z punktu I c.
Zmiana opisu niektórych czynów oraz ich kwalifikacji prawnej obligowała do wymierzenia na nowo kar za poszczególne przestępstwa.
Orzekając o karach należało mieć w szczególności na względzie, że nie mogły być one surowsze od kar wymierzonych przez Sąd pierwszej instancji, z uwagi na związanie zakazem reformationis in peius. Zakaz ten powodował również, że nie możliwe było powiększenie katalogu okoliczności obciążających.
W przypadku przestępstwa przypisanegoM. Z.należało wziąć pod uwagę, że zostało ono popełnione w formie zjawiskowej pomocnictwa oraz że jego udział w strukturze grupy przestępczej był pośledni. Z tych też względów wymierzono mu za ten czyn karę jednego roku pozbawienia wolności. Za udział zaś w grupie przestępczej karę dziewięciu miesięcy pozbawienia wolności.
Za nieco łagodniejszym potraktowaniemP. C., aniżeli uczynił to Sąd pierwszej instancji, przemawiała jego bardzo dobra opinia środowiskowa oraz to, że w chwili popełnienia przypisanych mu czynów był osobą niekaraną sądownie. Poza tym odpadła kwalifikacja prawna czynu zart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.Z tych też względów za przestępstwo pospolite została wymierzona mu kara jednego roku i czterech miesięcy pozbawienia wolności, a za przestępstwo skarbowe kara jedenastu miesięcy pozbawienia wolności.
Ponieważ wobec obydwu oskarżonych obligatoryjnie należało orzec o przepadku równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa w znacznych kwotach, za całkowicie zbędne należało uznać orzekanie wobec nich kar grzywien. Orzeczenie wobec nich środków zart. 45 §1 k.k.jest w zupełności wystarczające, aby uzmysłowić im nieopłacalność popełniania przestępstw.
Podnieść należy, że brak było podstaw do orzekania wobec oskarżonegoP. C.przepadku korzyści osiągniętej z popełnienia przestępstwa w związku ze skazaniem za przestępstwo skarbowe. Nie ma racjonalnych podstaw do tego, aby w wypadku przyjęcia idealnego zbiegu czynów karalnych zart. 8 §1 k.k.s.wobec jednego sprawcy orzekać dwa razy przepadek tej samej korzyści majątkowej, raz w oparciu o przepisart. 45 §1 k.k., a drugi raz w oparciu o przepisart. 33 §1 k.k.s., a już na pewno nie ma ustawowych podstaw do wykonywania dwóch tych środków jednocześnie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 marca 2018 roku, II AKa 387/17, Biul.SAKa 2018/3/10-11).
Orzekając o karach łącznych wzięto w szczególności pod uwagę ścisłą łączność przedmiotową przypisanych oskarżonym przestępstw. Stąd też kary te są zbliżone do najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa.
Mając na względzie obowiązujący w postępowaniu odwoławczym zakaz reformationis in peius Sąd Apelacyjny nie mógł nie zastosować wobec oskarżonych dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia orzeczonych wobec nich kar pozbawienia wolności. Należało jednakże uznać, że wobec obydwu oskarżonych wystarczającym okresem próby będzie okres trzech lat. Ponieważ zostały zastosowane przepisy obowiązujące w dacie popełnienia przestępstw sąd nie był zobligowany do nakładania na oskarżonych obowiązków. Brak też było podstaw faktycznych do orzekania obowiązków zart. 72 §1 k.k.Biorąc pod uwagę charakter przestępstw, jakich dopuścili się oskarżeni, za zbędne należało uznać oddawanie ich w okresie próby pod dozór kuratorów.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Przytoczyć okoliczności

6. KOSZTY PROCESU

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Przytoczyć okoliczności

III, IV i V

O nieopłaconych kosztach pomocy prawnej udzielonej oskarżonym z urzędu orzeczono na podstawie §4 ust. 1 i 3, §17ust. 2 pkt 5 i §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. j. Dz. z 2019 r. poz. 18).
O jednej opłacie za obie instancje orzeczono na podstawieart. 10 ust. 1 i art. 2 ust 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(t. j. Dz. U. Nr 49, poz. 223 ze zm.).
Rozstrzygnięcie o kosztach w części skazującej opiera się na przepisachart. 634 k.p.k.iart. 627 k.p.k.
O kosztach procesu w części umarzającej postępowanie orzeczono na podstawieart. 634 k.p.k.w zw. zart. 632 pkt 2 k.p.k.

7. PODPIS