Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1518/20
Data wyroku: 2021-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 5 kc

Sygn. akt III Ca 1518/20

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt II C 2305/19 z powództwa MiastoŁ.– Zarząd Lokali Miejskich wŁ.przeciwkoM. T.,M. W.,M. J.o opróżnienie lokalu mieszkalnego Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia:

1
nakazałM. T.,M. W.,M. J.opróżnienielokalu mieszkalnego numer (...)położonego wŁ.przyulicy (...)wraz z należącym do nich mieniem;

2
uznał, żeM. T.,M. W.,M. J.nie przysługuje prawo do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu;

3
zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści złotych) kosztów zastępstwa procesowego.

W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne, w oparciu o które wydał kwestionowany wyrok, a które w całości podziela i przyjmuje za własne Sąd II instancji.
Apelację od powyższego wyroku wniosły pozwane zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

1
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału wskutek naruszenia przepisów postępowanie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a
art. 233 § 1 k.p.c.przez dokonanie oceny dowodów:

-

w sposób niewszechstronny. ponieważ nie nadał należnej wagi tej okoliczności, iż pozwana spłaciła w całości zadłużenie związane z zajmowanym lokalem socjalnym, jak również przez pominięcie tej istotnej okoliczności, iż brak jest podstaw aby twierdzić, że pozwane korzystają z lokalu w sposób niewłaściwy lub uciążliwy dla innych mieszkańców, co powinno prowadzić do wniosku, iż wystąpienie w opisanej sytuacji przez powoda z żądaniem opróżnienia lokalu przez pozwaną stanowi nadużycie prawa pociągające za sobą złamanie zasad współżycia społecznego i jako takie nie zasługuje na ochronę,

w sposób sprzeczny z doświadczeniem życiowym,a to przez dokonanie oceny sytuacji materialnej i możliwości uzyskania innego lokalu przez pozwane, na podstawie sytuacji materialnejM. J., który w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego pozostawał jedynie w związku nieformalnym z pozwanąM. T.i tworzył z nią wspólne gospodarstwo domowe zaledwie od końca maja 2020r., co nie jest jednoznaczne z tym, jak to dowolnie przyjął Sąd Rejonowy, iż pozwana i jej córka dysponują i będą dysponować majątkiem należącym doM. J., a tym samym powinno prowadzić do wniosku, że ich sytuacja nie pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie,

2
naruszenie prawa materialnego, a to:

a
art. 5 k.c.przez jego niezastosowanie i w konsekwencji udzielenie ochrony prawnej działaniu strony powodowej w sytuacji, gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym uznać należało, że działanie powoda stanowi czynienie z przysługującego mu prawa własności lokalu użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, a w konsekwencji orzeczenie nakazu eksmisji pozwanych pomimo ich trudnej sytuacji materialnej i osobistej, narodzin kolejnego dziecka i spłacenia w całości zadłużenia przez pozwaną.

b
jak również naruszenieart. 14 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianieKodeksu cywilnego:

-

art. 14 ust. 3 przywołanej ustawy, przez zaniechanie przy badaniu z urzędu przesłanek zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, dotychczasowego sposobu korzystania przez pozwane z lokalu,

przez niewłaściwe zastosowanie przywołanych przepisów i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w stosunku do pozwanych nie zachodzą przesłanki warunkująceobligatoryjneprzyznanie prawa do lokalu socjalnego w sytuacji, gdy w prawidłowo i wszechstronnie ustalonym stanie faktycznym przesłanki takie zachodziły.

W konkluzji pisma procesowego pełnomocnik pozwanych wniósł o:

1
zmianę wyroku w części zaskarżonej poprzez oddalenie powództwa o opróżnienielokalu mieszkalnego numer (...)położonego wŁ.przyulicy (...)w zakresie pozwanychM. T.i jej córkiM. W.,

2
ewentualnie o zmianę wyroku w ten sposób, aby ustalić iżM. T.iM. W.przysługuje prawo do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalnego i nakazanie wstrzymania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego,

3
zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanejM. T.kosztów postępowania za pierwszą instancję według norm przepisanych oraz kosztów postępowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w tymże postępowaniu według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację, pełnomocnik powoda wniósł o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja pozwanych okazała się zasadna co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem powództwa również co doM. J.– w oparciu o dyspozycjęart. 378 § 2 k.p.c.
W pierwszej kolejności, zasadny jest zarzut naruszeniaart. 232 § 1 k.p.c.Sąd I instancji poczynił błędne ustalenia faktyczne co do sytuacji osobistej i materialnej pozwanych. Pod uwagę wziął przede wszystkim dochody finansoweM. J., pomijając de facto sytuacjęM. T..
Apelujące podniosły słuszny zarzut naruszenia przez Sąd I Instancjiart. 5 k.c.Odmowa uwzględnienia roszczenia zgodnego z prawem może nastąpić w okolicznościach wyjątkowych, szczegółowo wskazanych przez stronę podnoszącą zarzut nadużycia prawa podmiotowego i wykazanych w razie sporu. Zdaniem Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, aby uzasadnionym było oddalenie roszczenia powoda wobec apelujących z powodu jego sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Klauzula generalna ujęta wart. 5 k.c.ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków niemoralnych lub rozmijających się z celem, dla którego dane prawo zostało ustanowione. Powołany przepis ma wprawdzie charakter wyjątkowy, niemniej przewidziana w nim możliwość odmowy udzielenia ochrony prawnej musi być uzasadniona istnieniem okoliczności rażących i nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 października 2015 r., sygn. II CSK 831/14, LEX nr 1938674).
Zgodnie ze stanem faktycznym pozwana jest matką samotnie wychowującą małoletnią córkę, pozwanąM. W.. PozwanaM. T.nie ma kontaktu z ojcemM. W.. Zatrudniona jest na pół etatu, otrzymuje wynagrodzenie w wys. 1.300 zł, pobiera świadczenie na córkę z funduszu alimentacyjnego w kwocie 500 zł oraz świadczenie 500 plus. Obecnie, w niedługim czasie po złożeniu apelacji urodziła drugie dziecko. Zgodnie z okolicznościami wymienionymi we wcześniejszej części uzasadnienia otrzymuje pomoc oraz pozostaje w nieformalnym związku zM. J., ojcem nowonarodzonego dziecka, dopiero od końca maja 2020 r. Z tego względu sytuacja finansowa pozwanej jest trudna. To, żeM. J.zamieszkał z pozwanymi w maju 2020r., nie oznacza, że jak to dowolnie przyjął Sąd Rejonowy, iż pozwana i jej córka dysponują i będą dysponować majątkiem należącym doM. J.. Ponadto wskazać należy, że pozwani spłacili przelewem z 12 listopada 2019 r., po wytoczeniu powództwa zadłużenie lokalu mieszkalnego, wynoszące na dzień 30 września 2019 r. 2.822,78 zł. Ponadto, 9 marca 2020 r. wpłacili 9 marca 2020 r. na konto Zarządu Lokali Miejskich. W związku z powyższym Sąd Okręgowy uznał, że istnieją podstawy do oddalenia żądania na podstawieart. 5 k.c.Sąd Okręgowy z urzędu rozpoznał sprawę także na rzeczM. J.mając na uwadze, że de facto tworzą zalążek rodziny, zwłaszcza po urodzeniu przez pozwaną ich dziecka. Nakazanie w takich okolicznościach lokalu gdzie przebywa na stałe jego dziecko i matka dziecka pozostawałoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznymi, nawet przy uwzględnieniu jego dobrej sytuacji materialnej. Trudno także wymagać, aby pozwane przeprowadzały się doB., gdzie posiada pozwany własne mieszkanie.
Z pozostawieniem go w tym lokalu przemawia dobro małoletniej i nowo tworzonej rodziny a nie dobro pozwanego.
Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez pozwane apelacja zawierała zarzuty, które podważyły rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, w związku z czym, zaskarżony wyrok został zmieniony w oparciu oart. 386 § 1 k.p.c.iart. 378 § 2 k.p.c.
Wobec uznania apelacji i oddalenia powództwa w całości, strona powodowa, jako strona przegrywająca postępowanie apelacyjne, w oparciu oart. 98 § 1 i 3 k.p.c., zobowiązana jest zwrócić pozwanym koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, tj. kwotę 120 zł, której wysokość ustalono na podstawie§ 10 ust. 1 pkt 1w zw. z § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwotę 200 zł tytułem opłaty od apelacji na podstawieart. 113 ust. 1 Ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2020 r. poz. 755).