Sąd Okręgowy we Wrocławiu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 155/20
Data wyroku: 2021-06-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Rudnicki
Słowa kluczowe: Kary umowne
Podstawa prawna: art. 483 § 1 k.c., art. 484 § 1 i 2 k. c.

Opublikowanie niniejszego dokumentu w Portalu Informacyjnym stanowi doręczenie go adwokatowi, radcy prawnemu, rzecznikowi patentowemu lub Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej ustanowionym w sprawie.

Sygn. akt XII C 155 / 20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 czerwca 2021 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu XII Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:Sędzia SO Krzysztof Rudnicki
po rozpoznaniu w dniu 10.06.2021 r.
we Wrocławiu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa
(...)wJ.

przeciwkoNarodowemu Funduszowi Zdrowia –(...) Oddziałowi WojewódzkiemuweW.

o zapłatę
I.oddala powództwo;
II.zasądza od powoda na rzecz pozwanego5.499,31 złkosztów procesu.

XII C 155 / 20

UZASADNIENIE
Powód(...)wJ.wniósł o zasądzenie od pozwanego Narodowego Funduszu Zdrowia(...) Oddziału WojewódzkiegoweW.82.938,90 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24.02.2018 r. oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu.
Powód podał, że na podstawieumowy nr (...)zawartej dnia 05.01.2017 r., aneksowanej dnia 22.05.2017 r., udzielał świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne. W dniu 01/02.08.2017 r. dyspozytorzy powoda odebrali kilka zgłoszeń dotyczących dzieci przebywających na kolonii wP., z objawami zatrucia pokarmowego oraz z urazem żeber. Do tego zgłoszenia wyjechał zespół ratowniczy. Ratownicy nie byli proszeni o zbadanie dzieci z objawami zatrucia. W kolejnej rozmowie dyspozytor poinformował osobę wzywającą, że nie ma możliwości przewiezienia dzieci do szpitala. Dyspozytorzy czynili starania o pomoc ze strony Centrum Zarządzania Kryzysowego. W ich efekcie dzieci zostały przetransportowane do szpitala. Pozwany przeprowadził kontrolę realizacji umowy. Powód przedstawił w trakcie kontroli wyjaśnienia dyspozytorów, ówczesnego dyrektora, a także ratowników. W wystąpieniu pokontrolnym pozwany wydał ogólną ocenę pozytywną w aspektach: celowości, legalności i rzetelności, mimo tego nałożył na powoda karę umowną za nieuzasadnioną odmowę udzielenia świadczeń w wysokości 81.948,78 zł, tj. 0,5 % kwoty zobowiązania umownego dla każdego kontrolowanego świadczenia. Powód nie zgodził się ze stanowiskiem pozwanego i zakwestionował nałożenie kary. Pozwany nie rozpatrzył zastrzeżeń powoda ze względu na ich wniesienie dzień po terminie. Powód nie zapłacił kary umownej nałożonej przez pozwanego ze względu na jej kwestionowanie. Pozwany przesłał powodowi notę księgową z dnia 31.01.2018 r. na kwotę 81,948,78 zł tytułem nałożonej kary umownej, którą potrącił wraz z odsetkami w kwocie 900,12 zł z należnością powoda za realizację świadczeń w styczniu 2018 r., wynikającą zfaktury nr (...)z dnia 09.02.2018 r. Na rachunek powoda wpłynęła kwota 1.309.967,74 zł, natomiast faktura opiewała na kwotę 1.392.006,64 zł. Powód wezwał pozwanego do zapłaty 82.938,90 zł, nie zgadzając się z potrąceniem jego wierzytelności.
Powód podniósł, że niezasadne potrącenie kary umownej spowodowało pozbawienie go części wynagrodzenia. Podstawą kwestionowania nałożenia kary umownej na powoda jest dokonani skutecznego podważenia oceny pozwanego zawartej w wystąpieniu pokontrolnym co do nieuzasadnionej odmowy udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zachorowanie dzieci nie uzasadniało zadysponowania zespołu ratownictwa medycznego. Powód zgodnie z umową orazustawą z dnia 08.09.2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznymnie był zobowiązany do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej, dzieci nie były w stanie bezpośredniego zagrożenia życia ani nagłego poważnego pogorszenia stanu zdrowia. Był to przypadek zachorowania, w którym świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są przez lekarza nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Zespół ratownictwa medycznego wezwany do uczestniczki kolonii z urazem żeber nie miał możliwości udzielenia świadczeń dzieciom z biegunką, ponieważ musiała być przetransportowana do szpitala, a także z tego powodu, że opiekunowie dzieci, w tym ratownik medyczny kolonii, zapewniali o radzeniu sobie z zaistniałym stanem, co znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach ratowników.
Skoro zachowanie powoda nie wyczerpuje znamion nieuzasadnionej odmowy udzielenia świadczenia, pozwany nie miał podstaw do nałożenia na powoda kary umownej, o której mowa w § 30 ust. 1 pkt 1 lit d załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 08.09.2015 r. w sprawie Ogólnych Warunków Umów o Udzielanie Świadczeń Opieki Zdrowotnej.
Ponadto w ocenie powoda istnieją podstawy do miarkowania kary umownej jako rażąco wygórowanej na podstawieart. 484 § 2 kc.
Pozwany Narodowy Fundusz Zdrowia(...) Oddział WojewódzkiweW.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu.
Pozwany podał, że przyczyną przeprowadzenia kontroli u powoda było zawiadomienie opiekuna kolonii o odmowie udzielenia pomocy przez dyspozytora i ratowników(...)wJ.. W wyniku kontroli pozwany stwierdził, że już po pierwszej rozmowie wiadomo było, że problem może dotyczyć więcej niż jednego dziecka i że sytuacja stanowi problem dla opiekunów. W razie zaistnienia problemów, których rozwiązanie wykracza poza umiejętności i uprawnienia dyspozytora, zwraca się on do lekarza dyżuru lub lekarza koordynatora ratownictwa medycznego. Dyspozytor powoda nie zwrócił się o taką pomoc. Ponadto w konkluzji analizy psychologicznej rozmowy dyspozytora 626 prowadzonej ze zgłaszającymi zostało wskazane, że dyspozytor wykazał się bezradnością i stracił kontrolę nad sytuacją.
Pozwany ocenił działania powoda ogólnie pozytywnie z nieprawidłowościami w aspektach celowości i rzetelności w postaci nierozpoznania zdarzenia masowego, nieprawidłowej reakcji w przypadku wystąpienia takiego zdarzenia i braku zadysponowania zespołu RTM, co wypełnia definicję nieuzasadnionej odmowy udzielenia świadczeń, a w stosunku do ratowników braku powiadomienia o sytuacji noszącej znamiona zdarzenia masowego po to, aby zapobiec zwiększeniu liczby osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
W konsekwencji pozwany nałożył na powoda karę umowną w wysokości 81.948,78 zł, co stanowi po 0,5 % kwoty zobowiązania wynikającego zumowy nr (...)dla każdego kontrolowanego zakresu świadczeń. Pozwany nie zastosował maksymalnej wysokości kary, która wynosiłaby 327.795 zł (2 % kwoty zobowiązania wynikającego z umowy). Oznacza to, że wymierzając karę umowną pozwany zastosował miarkowanie i obniżył wysokości kary do 1/4 jej maksymalnej wysokości.

Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny.

Statutowym celem działania powoda –S. (...)–(...)wJ., wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Stowarzyszeń, innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej pod(...)jest w szczególności: udzielanie bezzwłocznej pomocy lekarskiej w miejscu zdarzenia osobom, które uległy wypadkowi lub nagle zachorowały oraz przewożenie karetkami chorych, których stan zdrowia nie pozwala na korzystanie z innych środków lokomocji do placówek służby zdrowia, pomiędzy placówkami służby zdrowia lub w innych uzasadnionych okolicznościach.
/ dowód: wydruk z KRS nr(...)– k. 17-21, 119-123 /
Wojewoda(...), na którego rzecz i w imieniu działał Narodowy Fundusz Zdrowia –(...) Oddział WojewódzkiweW.oraz(...)wJ.jako świadczeniodawca związani byli umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – ratownictwo medyczne – od 01.07.2011 r.
Umowa ta była wielokrotnie aneksowana.
Przed 2017 r. oznaczona została nrem(...).
Aneksem nr (...)doumowy nr (...)strony ustaliły, że umowa otrzymuje brzmienie określone w załączniku do aneksu, który wszedł w życie z dniem podpisania z mocą obowiązującą od dnia 01.01.2017 r.
W powyższym trybie w dniu 05.01.2017 r. Wojewoda(...), na którego rzecz i w imieniu działał Narodowy Fundusz Zdrowia –(...) Oddział WojewódzkiweW., oraz(...)wJ.jako świadczeniodawca zawarliumowę nr (...)o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – ratownictwo medyczne.
Przedmiotem umowy były świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne udzielane osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, w zakresach określonych w załączniku nr 1 (§ 1 ust. 1), realizowane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego oraz świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego.
Umowa dotyczyła świadczeń realizowanych przez świadczeniodawcę w rejonach operacyjnych zgodnych z wojewódzkim planem działania systemu zatwierdzonym przez ministra właściwego do spraw zdrowia (§ 1 ust. 2).
Świadczeniodawca obowiązany był wykonywać umowę zgodnie z warunkami udzielania
świadczeń określonymi w ustawie, w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ratownictwa medycznego, wydanym na podstawie art. 31d ustawy, przepisami wydanymi na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy, zwanymi dalej „Ogólnymi warunkami umów” oraz zgodnie ze szczegółowymi warunkami umów określonymi przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy (§ 1 ust. 3).
Kwota zobowiązania Oddziału Funduszu wobec świadczeniodawcy z tytułu realizacji umowy w okresie od dnia 01.01.2017 r. do dnia 30.06.2017 r., wynosiła maksymalnie 8.311.650,64 zł (§ 4 ust. 1).
W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy, Fundusz mógł nałożyć na świadczeniodawcę karę umowną w trybie i na zasadach określonych w Ogólnych warunkach umów (§ 5 ust. 1 i 6).
Umowa została zawarta na okres od dnia 01.07.2011 r. do dnia 30.06.2017 r. (§ 6 ust. 1).
Załączniki do umowy stanowiły:
- nr 1 – Plan rzeczowo-finansowy,
- nr 2 – Harmonogram-zasoby,
- nr 3 – Wykaz podwykonawców,
- nr 4 – Wzór wniosku w sprawie zmiany rachunku bankowego.
Umowa nr (...)była następnie wielokrotnie aneksowana, m.in., w dniach: 08.02.2017 r. (aneks nr (...)), 24.02.2017 r. (aneks nr (...)), 22.05.2017 r. (aneks nr (...)), 20.07.2017 r. (aneks nr (...)), 31.08.2017 r. (aneks nr (...)).
Aneksem nr (...)z dnia 22.05.2017 r. strony przedłużyły obowiązywanie umowy do dnia 30.06.2018 r.
/ dowód:umowa nr (...)z załącznikami – k. 29-31, 237-264;aneks nr (...)do
umowy nr (...)z załącznikami – k. 32;aneks nr (...)do umowy nr
(...)– k. 236;aneks nr (...)doumowy nr (...)z
załącznikami – k. 265-269;aneks nr (...)doumowy nr (...)z
załącznikami – k. 270-324;aneks nr (...)doumowy nr (...)z
załącznikami – k. 325-328;aneks nr (...)doumowy nr (...)z
załącznikami – k. 329-335 /
W okresie od dnia 01.01.2017 r. do dnia 31.12.2017 r.(...)wJ.objęte było obowiązkowym ubezpieczeniem OC wTowarzystwie (...) S.A.na sumę 75 000 EUR (jedno zdarzenie) i 350 000 EUR (wszystkie zdarzenia).
/ dowód:polisa ubezpieczeniowa nr (...)– k. 114-118; księga rejestrowa – k. 124-
132 /
Od 24.07.2017 r. 95 dzieci w wieku 6-18 lat zeS.przebywało na kolonii letniej wP..
Jedna grupa, ok. 50 dzieci, była zakwaterowana w Ośrodku Wypoczynkowym „(...)” wP.. Dzieciom towarzyszyli opiekunowie: s.M. G. (1)– kierownik, s.A. W., pielęgniarkaA. K. (1)oraz ratownik medycznyS. S..
Na każdą grupę dzieci przypadał autokar z dwoma kierowcami. Ponieważ na dzień 02.08.2017 r. zaplanowany został powrót do domu, kierowcy musieli zgodnie z przepisami skorzystać z wymaganej przerwy w pracy.
/ dowód: zeznania świadków:A. W.– e-protokół z dnia 23.02.2021 r., I Cps 63/20,
00:02:31:00:29:04 k. 412-413,M. G. (1)– e-protokół z dnia 03.12.2020 r., IC.
24/20, 00:02:51-00:14:07 k. 462 i 465,S. S.– e-protokół z dnia
03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:14:08-00:24:35 k. 462 i 465,A. K. (1)– e-
protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:24:36-00:32:28 k. 462 i 465 /
W nocy z 01.08.2017 r. na 02.08.2017 r. dyżur w(...)wJ.pełnili dyspozytorzy medyczniS. M. (1)(nr dyspozytora(...)) iL. M.(nr dyspozytora(...)).
L. M.była pracownikiem(...)wJ.od dnia 01.01.2000 r., zatrudnionym na stanowisku dyspozytora, w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
S. M. (1)świadczył usługi dyspozytora w(...)wJ.na podstawie umowy cywilnoprawnej nr(...), aneksowanej dwukrotnie w dniach 18.06.2015 r., a następnie w dniu 26.06.2015 r.
Zgodnie z kartą stanowiska pracy do zadań dyspozytora medycznego należy w szczególności: niezwłoczne powiadamianie Lekarza Koordynatora Ratownictwa w Wojewódzkim Centrum Zarządzania Kryzysowego w sytuacji wystąpienia w obsługiwanym rejonie operacyjnym zdarzeń mnogich i masowych. Dyspozytorów obowiązywały wewnętrzne wytyczne oraz zarządzenia wewnętrzne Dyrektora(...)wJ..
Jednocześnie w nocy z 01.08.2017 r. na 02.08.2017 r. dyżur w zespołach wyjazdowych pełniliM. C.iP. D..
M. C.był pracownikiem(...)wJ.od dnia 01.03.2009 r., zatrudnionym na stanowisku ratownika medycznego - kierowcy w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
P. D.wykonywał obowiązki ratownika medycznego w pełnym wymiarze czasu pracy, począwszy od 01.09.2009 r.
Pracownicy(...)
M. C.iP. D.realizują na bieżąco formy kształcenia poprzez doskonalenie zawodowe zgodnie zrozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27.06.2007 r.Zakres doskonalenia zawodowego dyspozytorów medycznychS. M. (1)iL. M.przebiega zgodnie zrozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16.04.2007 r.
/ dowód: umowa o pracę – k. 133; karta stanowiska dyspozytor medyczny – k. 134-136; umowa
nr(...)z załącznikami – k. 143-149;aneks nr (...)z dnia 28.06.2015 r. – k. 139-144;
aneks nr (...)z dnia 19.06.2017 r. – k. 137; zaświadczenie z dnia 29.09.2017 r. – k. 150;
porozumienie zmieniające umowę o pracę – k. 151-152; karta stanowiska – k. 153-155;
umowa o pracę – k. 156; karta stanowiska – k. 160; planowany czas pracy – k. 161-
164 /
Wieczorem 01.08.2017 r. dzieci przebywające na kolonii zaczęły wymiotować. PielęgniarkaA. K. (1)i ratownikS. S.udzielali im pomocy, podali kroplówki, ale liczba dzieci z niepokojącymi objawami zaczęła się zwiększać. Opiekunowie zdecydowali się wezwać pogotowie ratunkowe.
Ogodz. 22:01:46pielęgniarkaA. K. (1)zadzwoniła na pogotowie po raz pierwszy. Dyspozytor medycznyS. M. (1)w rozmowie trwającej 6 minut i 50 sekund odebrał zgłoszenie. Zgłaszająca podała, że pomimo próby poradzenia sobie własnymi środkami stan wymiotującego dziecka nie poprawia się. Dyspozytor zapytał rozmówczynię o adres, stan dziecka, a następnie zapytał, czy nie dysponują „własnym transportem” w celu przewiezienia dziecka do szpitala, po czym poinformował, że trzeba będzie poczekać na karetkę, bo mają dużo różnych zdarzeń.A. K. (1)poinformowała dyspozytora, że nie wie, czy nie będzie więcej takich przypadków, bo właśnie przyszło kolejne dziecko, a następnie odpowiedziała, że nie ma czym przetransportować dzieci. Na to dyspozytor udzielił odpowiedzi „dobra, czyli(...)Ośrodek(...), na razie przyjmuję zgłoszenie, będzie oczekiwanie, ile nie wiem”, wówczas zgłaszająca zwróciła się do rozmówcy „proszę sekundkę mi dać” i w tym czasie poinformowała mężczyznę, który stał obok niej, że „problem jest bo nie wiadomo kiedy przyjedzie karetka” i zapytała „co robimy?”.Ponieważ pojawiło się kolejne dziecko, uskarżające się na dolegliwości, mężczyzna przebywający obok zgłaszającej (S. S.) zapytał „ale powiedz co się dzieje?”. Dyspozytor przysłuchiwał się rozmowie i ciągle pozostawał na linii. Pielęgniarka po chwili poinformowała dyspozytora „tzn. my czekamy dobra ... w miarę możliwości proszę na cito”.
Następnie opiekunowie rozmawiali między sobą, zaczęły pojawiać się inne dzieci z podobnymi objawami, a opiekunowie zaczęli wypytywać dzieci o to co jadły i jak się czują. Z rozmowy wynikało, że dzieci wymiotują, opiekunowie zastanawiali się co robić, przy czym ostatecznie stwierdzili, że nie mają czym zawieźć dzieci. W pewnym momencieS. S.stwierdził, „zobaczymy co się będzie działo, nie ma jakiegoś zagrożenia”, na coA. K. (1)odpowiedziała „no ja nie wiem”. Zgłaszająca rozłączyła się z dyspozytorem.
Ogodz. 22:09:53dyspozytorS. M. (1)oddzwonił do zgłaszającej, wskazując, że „proszę panią, zróbmy może tak, ja pani podam numer telefonu do lekarza... to jest taki lekarz wyjazdowy, skoro państwo nie mają, jak się dostać do szpitala”, na co pielęgniarka odpowiedziała „dobra to proszę mi podawać”. Po podaniu numeru dyspozytor dodał jeszcze, „jeżeli nie odbierze od razu lub odrzuci to znaczy, że bada pacjenta za chwilę spróbować znowu, może przyjedzie, bo jak tam pani mówi, że jeszcze parę tych ... dzieci, może jakieś recepty przepisze ewentualnie, bo on ma taką możliwość ... a ja i tak do jednej osoby zadysponowałbym przecież karetkę i to by było tyle, a pani i tak mówi, że tam i tak kolejne dziecko już przyszło, tak? ... a na razie nie będę dysponował bo i tak nie mam”.Pielęgniarka odpowiada „dobra, dobra, dzięki…” i w ten sposób została zakończona rozmowa, która trwała 1 minutę i 14 sekund.
Wówczas w Księdze Dysponenta(...)S. M. (1)odnotował „anulowanie porada, zalecono wezwać lekarz z(...).
/ dowód: protokół kontroli – k. 22-27; księga dysponenta(...)k. 41-42, 165-168; zeznania
świadków:A. W.– e-protokół z dnia 23.02.2021 r., I Cps 63/20,
00:02:31:00:29:04 k. 412-413,M. G. (1)– e-protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps
24/20, 00:02:51-00:14:07 k. 462 i 465,S. S.– e-protokół z dnia
03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:14:08-00:24:35 k. 462 i 465,A. K. (1)– e-
protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:24:36-00:32:28 k. 462 i 465 /
Liczba dzieci z objawami choroby zwiększała się, chorych było już kilkanaście. Jedna z dziewczynek –M. D., lat 15, pomagała drugiej w łazience, upadła i uderzyła się o brzeg wanny. Odczuwała silny ból żeber, zwłaszcza przy dotknięciu. Opiekunowie kolonii postanowili ponownie zadzwonić na pogotowie.
/ dowód: zeznania świadków:A. W.– e-protokół z dnia 23.02.2021 r., I Cps 63/20,
00:02:31:00:29:04 k. 412-413,M. G. (1)– e-protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps
24/20, 00:02:51-00:14:07 k. 462 i 465,S. S.– e-protokół z dnia
03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:14:08-00:24:35 k. 462 i 465,A. K. (1)– e-
protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:24:36-00:32:28 k. 462 i 465 /

Kolejne połączenie z dyspozytorem pogotowia miało miejsce ogodz. 23:26:11. Telefon odS. S.odebrała dyspozytorL. M.. Mężczyzna po przedstawieniu się, skąd dzwoni powiedział „... my tam dzisiaj dzwoniliśmy nie wiem co się stało jakiś czarny wieczór się robi, mieliśmy dzieci jakieś zatrute, podłączyliśmy kroplówki tutaj, jakoś sobie radzimy, no ale jakiś pech, dziewczyna też szła i o wannę się uderzyła, nie wiem czy żeber sobie nie uszkodziła, bo skarży się na ból ciągły i boli ją przy dotykaniu, trzeba by to zobaczyć, a nie mamy jak jej dowieść, naprawdę byśmy chcieli, ale nie mamy żadnego samochodu po prostu”. Po wysłuchaniu dyspozytorka dopytała, kiedy dziewczynka upadła, zapisała adres, imię i nazwisko dziewczynki, zadała pytania dotyczące stanu dziewczynki i poinformowała: „przyjęłam zgłoszenie, proszę czekać, w takim razie, proszę wyznaczyć opiekuna, gdyby trzeba było zabrać dziewczynkę do szpitala to musi opiekun jej towarzyszyć”.S. S.odpowiedział „tak oczywiście zdaję sobie sprawę, pracuję w pogotowiu”. Rozmowa trwała 2 minuty 47 sekund.

W Księdze Dysponenta(...)odnotowano „wypadek, upadła, uraz żeber”.

Zespół Ratownictwa Medycznego – ratownicyM. C.iP. D.– otrzymał informację o godz. 23:45, wyjechał o godz. 23:46, na miejsce przybył o godz. 00:13.

     Po zbadaniuM. D.ratownicy zdecydowali o jej przewiezieniu na SOR Szpitala wJ.. W Karcie Medycznych Czynności Ratunkowych w części dotyczącej wywiadu zapisali: „Dziewczyna lat 15 przebywająca na obozie w dniu dzisiejszym upadła uderzając lewą str. żeber o kant wanny. Innych dolegliwości nie zgłasza. Osłuchowo szmer pęcherzykowy.”, dalej w opisie „transport bez powikłań, wydolna k/o”. W części dotyczącej badań zaznaczono punkty GCS, punkty RTS, saturacje, tętno, w objawach zaznaczono obrzęki.

S. S.prosił, aby ratownicy ocenili stan pozostałych dzieci, na co odpowiedzieli, że zostali wezwani do dziecka z urazem żeber, a w sprawie pozostałych dzieci należy dalej dzwonić na pogotowie albo przewieźć dzieci własnym transportem lub taksówką.

Kierownik koloniiM. G. (1)pojechała wraz z dziewczynką do Szpitala. Pacjentka została przekazana na SOR wJ.o godz. 0:55.

/ dowód: protokół kontroli – k. 22-27; karta zlecenia wyjazdu zespołu ratownictwa medycznego –

k. 28; księga dysponenta(...)k. 41-42, 165-168; zeznania świadków:A.

W.– e-protokół z dnia 23.02.2021 r., I Cps 63/20, 00:02:31:00:29:04 k. 412-

413,M. G. (1)– e-protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:02:51-00:14:07

k. 462 i 465,S. S.– e-protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps 24/20,

00:14:08-00:24:35 k. 462 i 465,A. K. (1)– e-protokół z dnia 03.12.2020 r., I

Cps 24/20, 00:24:36-00:32:28 k. 462 i 465 /
A. W.zdecydowała się po raz kolejny zadzwonić na pogotowie. Zgłoszenie ogodz. 00:58:18odebrał dyspozytorS. M. (1).A. W.przedstawiła problem, zwracając się do dyspozytora, „… już było jedno zgłoszenie od nas, było też kolejne, że potrzebujemy pilnie lekarza; natomiast w tej chwili mamy dwadzieścia zatrutych dzieci, które są już praktycznie odwodnione i potrzebujemy pilnie pomocy lekarskiej”. Dyspozytor zadał wówczas pytanie „a był już tam u państwa lekarz?”. W odpowiedzi usłyszał „była u nas karetka, która przyjechała do urazu dziecka z żebrem, nie spojrzała na pozostałe dzieci, powiedziała, że to nie jest ich interes i zwrócili nam uwagę, że pielęgniarka niewłaściwie traktuje dzieci, ponieważ podała im kroplówkę, chociaż ma do tego prawo, tak że dzieci w tej chwili nam mdleją i jest problem, my zgłaszaliśmy problem, ale nikt jeszcze do nas nie przyjechał, natomiast kolejne osoby mają biegunkę i sytuacja jest dramatyczna”. Dyspozytor odpowiedział „no tak tylko co to ma do rzeczy z pogotowiem?”, na co osoba dzwoniąca zapytała „a do kogo mam dzwonić?”. Wówczas dyspozytor w związku z dużą ilością zatrutych dzieci zasugerował powiadomienie jakiejś instytucji, albo sanepidu.A. W.odpowiedziała wówczas „ja zawiadomię prokuraturę w poniedziałek o podejrzeniu przestępstwa, że nie udzielono pomocy chorym to na pewno, pytanie co mogę zrobić w tej chwili, rozumiem, że rozmowa jest nagrywana”, odpowiedź „oczywiście”. Dyspozytor zastanawiał się co robić i dopytywał, czy był już lekarz nocnej i świątecznej pomocy, do którego podał numer i czy przyjął wezwanie. Zgłaszająca odpowiedziała, że „rak” i „jeszcze go nie było”, dodała przy tym, że dzieci jest czternaścioro, a ona jest piętnasta. Po krótkiej pauzie w rozmowie dyspozytor stwierdził „nie za bardzo wiem, co z tym fantem zrobić, powiem szczerze”, na coA. W.odpowiedziała „myślę, że potrzebujemy lekarza, który zaaplikuje dzieciom coś, co im pomoże”, dyspozytor odpowiedział wówczas, że „do takiej ilości dzieci nie ma takiej możliwości proszę panią”. W dalszej części rozmowyA. W.dopytywała kilkakrotnie, do kogo ma zadzwonić, żeby uzyskać pomoc i co ma robić, dyspozytor odpowiedział „według mnie wszystkie dzieci powinny trafić do pediatry”. W trakcie dalszej rozmowy dyspozytor zastanawiał się co zrobić w sytuacji, kiedy zatrucie dotyczy kilkanaściorga dzieci, wyjaśnił, że jedna karetka może zabrać jedno lub dwoje dzieci i w taki sposób przewoziliby je do rana. Sugerował, że potrzebny byłby jakiś bus lub taksówka i dzieci powinny być przewiezione na Szpitalny Oddział Ratunkowy.A. W.dopytywała w trakcie rozmowy, czy ma wynająć autokar, a dyspozytor przytakiwał, że według niego tak to powinno wyglądać. Następnie poinformował, że przecież jest wezwany lekarz NiŚPL, natomiast wysłanie jednej karetki nie rozwiąże sprawy. Rozmówczyni dopytywała, czy dyspozytor może sprawdzić, gdzie jest teraz wezwany lekarz, bo być może on zdecyduje, czy można przewieźć dzieci. Każde z nich było zgodne,że nie jest to typowa sytuacja, a sprawa dotyczy dzieci w wieku od 9 do 15 lat. Na zakończenie rozmowyA. W.powiedziała, że pewnie jeszcze zadzwoni i pytała czy dyspozytor nie może „wyśledzić, gdzie jest ten lekarz”. Rozmowa trwała 16 minut.
/ dowód: protokół kontroli – k. 22-27; karta zlecenia wyjazdu zespołu ratownictwa medycznego –

k. 28; księga dysponenta(...)k. 41-42, 165-168; zeznania świadkaA.

W.– e-protokół z dnia 23.02.2021 r., I Cps 63/20, 00:02:31:00:29:04 k. 412-

413 /
Lekarzem wykonującym usługi Nocnej i Świątecznej Pomocy Lekarskiej byłM. S.. Tego dnia świadczył taką pomoc doraźną w dwóch ośrodkach. Powinien być na miejscu zdarzenia maksymalnie do 4 godzin od zgłoszenia.
Ogodz. 01:24:13dyspozytorS. M. (1)zadzwonił doM. S.i zapytał, czy „udaje się może doP.”. WówczasM. S.poinformował, że jest wP., tyko szuka adresu.
Do Ośrodka(...)lekarz dotarł po ok. 2 godzinach od zgłoszenia.
Na miejscu stwierdził zatrucie pokarmowe u kilkunastu dzieci w różnym wieku. Podał im środki przeciwwymiotne, rozkurczowe, przeciwbólowe, jakimi dysponował. Założył dokumentację i wypisał skierowania do szpitala. W Ośrodku nie było możliwości udzielenia dalszej pomocy i monitorowania stanu dzieci.
O
    godz. 01:44:20M. S.zadzwonił na(...)wJ.i poinformował dyspozytora, że dzieci należy zabrać do szpitala, a w związku z tym należy je przetransportować. PonieważS. M. (1)zastanawiał się jak należy to zrobić, lekarz zasugerował, że należy wynająć jakiś autobus sanitarny. Dyspozytor stwierdził wówczas: „
    jakoś to będziemy zaraz rozwiązywać z jakimś zarządem kryzysowym”.
Ogodz. 01:46:30odzwonił lekarz z informacją, że grupa kolonijna ma jeden autobus, ale nie może jechać, ponieważ jutro wracają. Na pytanie Dyspozytora, czy na miejscu znajdują się dzieci w ciężkim stanie, lekarz odpowiedział, że „takie do nawodnienia w szpitalu”. Wówczas dyspozytor powiedział, że „będziemy działać, skoro doktor wystawił skierowania”.
/ dowód: protokół kontroli – k. 22-27; księga dysponenta(...)k. 41-42, 165-168; zeznania
świadków:M. S.– e-protokół z dnia 25.02.2021 r., I Cps 68/20,
00:02:54-00:10:54 k. 392-393,A. W.– e-protokół z dnia 23.02.2021 r., I
Cps 63/20, 00:02:31:00:29:04 k. 412-413,S. S.– e-protokół z dnia
03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:14:08-00:24:35 k. 462 i 465,A. K. (1)– e-
protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:24:36-00:32:28 k. 462 i 465 /
Ogodz. 01:47:47dyspozytorL. M.zadzwoniła do straży pożarnej w celu uzyskania numeru telefonu do Powiatowego Centrum Zarządzania Kryzysowego.
Ogodz. 01:48:43dyspozytorS. M. (1)zadzwonił na Oddział(...)wJ.i próbował zorientować się, ile dzieci mogą przyjąć na Oddział.
O godz. 01:51:41dyspozytorL. M.połączyła się z Powiatowym Centrum Zarządzenia Kryzysowego i przekazała informacje dotyczące konieczności przetransportowania dzieci zP.do Szpitala z powodu zatrucia, podała również przybliżoną ilość dzieci do przewiezienia, wskazując, że jako pogotowie nie maja możliwości transportowania w takiej sytuacji, ani nie maja„takich mocy przerobowych”. Na końcu podała
telefon do opiekunów kolonii. Informację przyjęła portierka, która obiecała zadzwonić do dyrektora.
Ogodz. 02:00:23dyspozytorzy próbowali bezskutecznie połączyć się z opiekunami zP..
Ogodz. 02:03:53dyspozytorL. M.dodzwoniła się doA. W.z informacją, że powiadomiono Powiatowe Centrum Kryzysowe, żeby pomóc przetransportować dzieci, jednocześnie zasugerowała, że skoro posiadają autokar, to może powinni go wykorzystać i zawieść nim dzieci do szpitala.A. W.odpowiedziała wówczas, że nie są w stanie uruchomić busu „bo on jest poza naszym zasięgiem, my nie mamy go cały czas do dyspozycji, tak że on nie jest dla nas w tej chwili osiągalny ... on będzie podstawiony jutro rano, żeby nas odwieść”. Wówczas dyspozytorka poinformowała, że „ktoś z zarządzania będzie się z Wami kontaktował”.
Ogodz. 02:18:21dyspozytorS. M. (2)odebrał telefon z portierni Powiatowego Centrum Kryzysowego, z informacją, że przedstawiciel gminy będzie dzwonić do opiekunów kolonii i poinformuje, że autokar przyjedzie i przewiezie dzieci.
/ dowód: protokół kontroli – k. 22-27; księga dysponenta(...)k. 41-42, 165-168; zeznania
świadków:A. W.– e-protokół z dnia 23.02.2021 r., I Cps 63/20,
00:02:31:00:29:04 k. 412-413,S. S.– e-protokół z dnia 03.12.2020 r., I
Cps 24/20, 00:14:08-00:24:35 k. 462 i 465,A. K. (1)– e-protokół z dnia
03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:24:36-00:32:28 k. 462 i 465 /
Ostatecznie doP.przyjechał autobus miejski, którym dziesięcioro dzieci z kolonii zostało przetransportowane do Szpitala wK.ok. godz. 03:00.
Dwoje dzieci zostało hospitalizowanych, a trojgu w warunkach ambulatoryjnych z powodu objawów odwodnienia podano płyny drogą pozajelitową.
/ dowód: protokół kontroli – k. 22-27; zeznania świadków:A. W.– e-protokół z dnia
23.02.2021 r., I Cps 63/20, 00:02:31:00:29:04 k. 412-413,S. S.– e-
protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:14:08-00:24:35 k. 462 i 465,A.
K.– e-protokół z dnia 03.12.2020 r., I Cps 24/20, 00:24:36-00:32:28 k. 462 i
465 /
Pismem z dnia 03.08.2017 r., skierowanym do Ministra Zdrowia,A. W.zawiadomiła o zdarzeniu polegającym na odmowie udzielenia pomocy medycznej w nocy z 01.08.2017 r. na 02.08.2017 r. oraz zwróciła się o przeprowadzenie kontroli prawidłowości działania dyspozytora i ratowników i podjęcia właściwych czynności nadzorczych. Jako załącznik do pismaA. W.dołączyła zawiadomienie skierowane do Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze „o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nieudzielenia pomocy w niebezpieczeństwie (art. 162 kk) i przestępstwa narażenia na niebezpieczeństwo (art. 160 kk), których dopuścili się dyspozytor, ratownicy i kierownictwo(...)wJ., odmawiając w nocy z 01.08.2017 r. na 02.08.2017 r. udzielenia pomocy 14 dzieciom zeS., znajdującym się na kolonii letniej wP., Ośrodek Wypoczynkowy, które najprawdopodobniej doznały zatrucia pokarmowego i wskutek tego odwodniły się, wymiotowały, mdlały, traciły przytomność”.
/ dowód: pismo z dnia 03.08.2017 r. – k. 97; zawiadomienie z dnia 03.08.2017 r. – k. 98-102 /
Dyspozytorzy i ratownicy medyczni złożyli pisemne wyjaśnienia.
W pismach z dnia 21.08.2017 r. oraz z dnia 23.10.2017 r.M. C.oświadczył m.in., że ratownik medyczny, który zabezpieczał kolonie, przedstawił, że kobieta, która doznała urazu żeber jest w pokoju obok, ale ma inny problem i musimy coś poradzić, bo ma dzieci, które mają bóle brzucha i biegunkę. Został poinformowany, aby wezwać lekarza z nocnej i świątecznej pomocy.
W pismach z dnia 21.08.2017 r. oraz z dnia 23.10.2017 r.P. D.oświadczył m.in., że w trakcie udzielania pomocy 15-letniej dziewczynce ratownik medyczny zabezpieczający kolonie poinformował, że ma jeszcze kilkoro kolonistów, u których wystąpiły wymioty i biegunki, ale jak twierdził na ten czas bez odwodnień. O omdleniach, a tym bardziej utratach przytomności, nie było mowy. Twierdził, że na razie opanował sytuację, gdyż podłączył dzieciom kroplówki. Z powodu pogarszającego się stanu pacjentki poinformowano go, aby skontaktował się z dyspozytorem w celu rozwiązania problemu transportu zatrutych dzieci.
W piśmie z dnia 22.08.2017 r.L. M.podała m.in., że sprawę zatrucia pokarmowego wP.wOśrodku (...)prowadziłS. M. (1). O godz. 23:26 przyjęła zgłoszenie i zadysponowała karetkę do urazu żeber u dziewczynki 15-letniej, która upadła i uderzyła się o wannę. Wskazała, że podczas przyjmowania zgłoszenia opiekun medyczny nadmienił, że mają grupę dzieci zatrutych pokarmowo, ale radzą sobie sami we własnym zakresie.
W piśmie z dnia 22.09.2017 r.S. M. (1)oświadczył m.in., że skarga skierowana przezA. W.dotycząca odmowy udzielenia pomocy medycznej przez dyspozytora jest nieuzasadniona. Przy pierwszym wezwaniu dotyczącym zachorowania jednej uczestniczki kolonii została udzielona pomoc w postaci porady oraz zalecenia. Przy kolejnym wezwaniu dotyczącym zachorowania większej ilości uczestników kolonii, pomoc przez dyspozytora medycznego została udzielona w postaci organizacji transportu do szpitala wK..
/ dowód: wyjaśnieniaS. M. (1)– k. 33-35; wyjaśnieniaL. M.– k. 36;
wyjaśnieniaM. C.– k. 37-38; wyjaśnieniaP. D.– k.
39-40 /
Pismem z dnia 25.08.2017 r. Wydział ds. Służb Mundurowych Sekcja(...) Oddziału Wojewódzkiego (...)zwrócił się do Dyrektora(...) Oddziału Wojewódzkiego (...)o wyrażenie zgody na przeprowadzenie kontroli doraźnej. Temat kontroli obejmował organizację i realizacjęumowy nr (...)w rodzaju ratownictwo medyczne w związku z zawiadomieniem o:
- odmowie udzielenia pomocy dzieciom przebywającym na kolonii letniej wP.,
- zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa nieudzielenia pomocy w niebezpieczeństwie i przestępstwie narażenia na niebezpieczeństwo przez dyspozytora, ratowników i kierownictwo(...)wJ..
/ dowód: wniosek o wyrażenie zgody na przeprowadzenie kontroli doraźnej – k. 233-234; opinia
komórki organizacyjnej do spraw kontroli – k. 235; tematyka kontroli – k. 229-232; pismo
z dnia 05.09.2017 r. – k. 228 /
W piśmie z dnia 29.08.2017 r. skierowany do Z-cy Dyrektora da. Służb Mundurowych(...)Oddziału Wojewódzkiego NFZ Z-ca Dyrektora(...)wJ.N. L.udzielił wyjaśnień co do zgłoszeń odebranych dnia 01.08.2017 r.
Stwierdził, że na żadnym etapie(...)nie odmówiło pomocy. Wskazał, że w trakcie przeprowadzonego wewnętrznego wyjaśnienia sprawy zastrzeżenia budził sposób prowadzenia rozmowy przez jednego z dyspozytorów, który nie postąpił w pełni prawidłowo i zbyt długo zwlekał z powiadomieniem o zaistniałym zdarzeniu Centrum Zarządzania Kryzysowego – nie rozpoznał zjawiska masowego oraz nie wdrożył właściwych procedur dla takiej sytuacji, nie skorzystał również z możliwości kontaktu z lekarzem konsultantem. Do chwili pełnego wyjaśnienia sprawy podjęto decyzję o odsunięciu dyspozytora od pracy na tym stanowisku.
/ dowód: pismo z dnia 29.08.2017 r. – k. 173-174 /
Pismem z dnia 25.09.2017 r.(...)Oddział Wojewódzki NFZ zawiadomiłPogotowie (...)wJ.o zaplanowanej w dniach 26.08.2017 r. oraz 16.10.2017 r. kontroli w zakresie organizacji i realizacjiumowy nr (...)w rodzaju ratownictwo medyczne w związku z zawiadomieniem o:
- odmowie udzielenia pomocy dzieciom przebywającym na kolonii letniej wP.,
- popełnieniu przestępstwa nieudzielenia pomocy w niebezpieczeństwie i przestępstwie narażenia na niebezpieczeństwo przez dyspozytora, ratowników i kierownictwa(...)wJ..
/ dowód: zawiadomienie o kontroli z dnia 25.09.2017 r. – k. 109; upoważnienie nr(...)– k.
110; upoważnienie nr(...)– k. 111 /
Zgodnie z zawiadomieniem czynności kontrolne rozpoczęły się w dniu 26.09.2017 r. i zakończyły w dniu 16.10.2017 r. W trakcie kontroli poddano analizie nagrania z rozmów dyspozytorów dyżurujących z osobami zgłaszającymi problemy zdrowotne dzieci znajdujących się na kolonii, a następnie pisemne wyjaśnienia dyspozytorów i ratowników medycznych.
W piśmie z dnia 12.10.2017 r.S. M. (1)złożył wyjaśnienia uzupełniające w przedmiocie „Jakie były powody odmowy zadysponowania w dniu 1 na 2 sierpnia 2017 r. przez dyspozytora(...)do dzieci przebywających na kolonii wP.”, w których oświadczył: „Zdecydowałem o niedysponowaniu innego(...)tylko postanowiłem poczekać na dotarcie lekarza nocnej pomocy i ocenieniu przez niego sytuacji. W przypadku potwierdzenia takiej ilości zachorowań nie miałbym możliwości zadysponowania odpowiedniej ilości karetek do przewozu wszystkich pacjentów. Ponieważ karetka może jednocześnie przewieźć tylko i wyłącznie tyle osób na ile została zarejestrowana. W przypadku tego zdarzenia, transport wszystkich dzieci do szpitala karetkami mógłby trwać nawet kilka godzin.”.
Protokół kontroli Dyrektor(...)A. K. (2)podpisał bez zastrzeżeń.
/ dowód: protokół kontroli – k. 22-27, 179-185; pisemne wyjaśnieniaA. K. (2)– k. 170-
171; pisemne wyjaśnieniaS. M. (1)– k. 172; pisemne wyjaśnienia Z-cy
Dyrektora ds. medycznych lek. med.N. L.– k. 173-174; informacja na
temat zadysponowania(...)w dniu 01/02.08.2018 r. – k. 175-176 /
W wystąpieniu pokontrolnym z dnia 16.10.2017 r.(...) Oddział WojewódzkiNarodowego Funduszu Zdrowia weW.wydał ogólną ocenę pozytywną z nieprawidłowościami w trzech aspektach: celowości, legalności i rzetelności – dotyczącą działań(...)wJ..
W uzasadnieniu oceny wskazano m.in., że „
    Z analizy zdarzeń opisanych w protokole kontroli na podstawie rozmów Dyspozytora(...)z osobami zgłaszającymi problemy zdrowotne u dzieci przebywających na kolonii wP.wynika, że od początku dało się zauważyć, że problemy zdrowotne dotyczą więcej niż jednego dziecka i sytuacja ta stanowi problem dla osób sprawujących opiekę medyczną na kolonii. Pomimo pozostawania w dyspozycji o godzinie 22.01, dyspozytor nie podjął decyzji o wysłaniu żadnego zespołu do dzieci wP.. (…) Wydaje się, że skoro dyspozytor posiadał wiedzę na temat ilości chorych dzieci, powinien wiedzieć, że jest to zdarzenie masowe. Niezrozumiałe jest więc dlaczego nie powiadomił
      niezwłocznieo tym fakcie Lekarza Koordynatora(...)w Wojewódzkim Centrum Zarządzania Kryzysowego, co leży w obowiązkach dyspozytora wynikających z zawartej umowy o pracę. Dyspozytor nie skorzystał również z możliwości, jaką daje § 3 Rozporządzenia MZ z dnia 10.01.2014 r. w sprawie ramowych procedur przyjmowania wezwań przez dyspozytora medycznego i dysponowania zespołami ratownictwa medycznego i w sytuacji, kiedy rozwiązanie problemu wykracza poza umiejętności dyspozytora nie zwróciłsię do lekarza dyżurnego (konsultanta).”.
W tym zakresie działania świadczeniodawcy w aspekcie celowości i rzetelności ocenione zostały pozytywnie z nieprawidłowościami w postaci nierozpoznania zdarzenia masowego, nieprawidłowej reakcji w przypadku wystąpienia takiego zdarzenia o braku zadysponowanie zespołu RTM, co wypełnia definicję nieuzasadnionej odmowy udzielenia świadczeń.
Dalej wskazano: „
    Opierając się na pisemnych wyjaśnieniach złożonych przez Ratowników Medycznych w trakcie kontroli i po podpisaniu protokołu kontroli, z których wynika, że opiekunowie medyczni kontroli poinformowali ich o stanie pozostałych dzieci i jednocześnie poinformowali, że próbują sobie radzić między innymi poprzez podawanie kroplówek, co dowodzi, że stan zdrowia dzieci budził niepokój,(...)NFZ podtrzymuje, że Ratownicy Medyczni realizując zadania zawodowe powinni byli jako pierwsi na miejscu wypadku i zachorowania, pozostając w stałym kontakcie radiowym z dyspozytorem, powiadomić o sytuacji noszącej znamiona zdarzenia masowego (nawet jeżeli stan dziecka z urazem żeber uniemożliwił dokładniejsze zbadanie chorych dzieci), po to by zapobiec zwiększeniu liczby osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.”.
(...)Oddział Wojewódzki NFZ zalecił:
1. wzmóc nadzór nad procedurami przyjmowania wezwań przez dyspozytora medycznego i dysponowania zespołami ratownictwa medycznego tak, by pozostawać w zgodzie z rozporządzeniem MZ z dnia 10.01.2014 r.;
2. uwrażliwić członków(...)na fakt pozostawania w zgodzie w trakcie realizacji zadań zawodowych z zapisamiustawy z dnia 08.09.2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, a w szczególności na: „Zabezpieczenie osób znajdujących się w miejscu zdarzenia oraz podejmowanie działań zapobiegających zwiększeniu liczby osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego”;
3. opracować i przeprowadzić szkolenia z zakresu komunikacji interpersonalnej dla pracowników jednostki ze szczególnym uwzględnieniem dyspozytorów.
(...)Oddział Wojewódzki NFZ wskazał, że na podstawie § 30 ust 1 pkt 1 lit. d załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Ogólnych Warunków Umów o Udzielanie Świadczeń Zdrowotnych nakłada karę umowną za nieuzasadnioną odmowę udzielenia świadczeń świadczeniobiorcy w wysokości 81.948,78 zł, co stanowi 0,5 % kwoty zobowiązania wynikającego zumowy (...)dla każdego kontrolowanego zakresu świadczeń, tj. 16.9114.032.08 (świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego) oraz 16.9112.032.08 (świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego), którą należy uiścić w terminie 14 dni od dnia doręczenia wystąpienia pokontrolnego.
Pismo zawierające wystąpienie pokontrolne(...)odebrało dnia 20.11.2017 r.
/ dowód: wystąpienie pokontrolne – k. 43-48; potwierdzenie odbioru – k. 54-55, 216-217; zgoda nr
(...)– k. 201; informacja o przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym i skutkach
finansowych zawartych w wystąpieniu pokontrolnym – k. 202 /
Jeszcze w dniu 23.10.2017 r.A. K. (2), p.o. Dyrektora(...)wJ.,P. D.orazM. C.złożyli uzupełniające wyjaśnienia dotyczące skargi złożonej przezA. W..
/ dowód: pisma z dnia 23.10.2017 r. / wyjaśnienia – k. 186-188 /
Pismem z dnia 28.11.2017 r. powód złożył zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego, kwestionując stwierdzone nieprawidłowości w aspekcie celowości, legalności oraz rzetelności przy realizacji umowy.
W odpowiedzi na powyższe(...)Oddział Wojewódzki NFZ poinformował, że zastrzeżenia nie zostały rozpatrzone z uwagi na fakt sporządzenia i nadania pisma bez dochowania siedmiodniowego terminu na jego wniesienie.
/ dowód: zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego wraz z załącznikami – k. 49-52, 203-214;
pismo z dnia 11.12.2017 r. – k. 53, 215 /
W piśmie z dnia 28.12.2017 r. powód przedstawił informację o sposobie wykonania zaleceń zawartych w „Wystąpieniu pokontrolnym” z dnia 13.11.2017 r., wskazując m.in., że z dniem 04.2017 dyspozytornia(...)wJ.została zlikwidowana, a jej zadania w związku z wdrożeniem Systemu Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego przejęła Skoncentrowana Dyspozytornia Medyczna wL., zatem zalecenie staje się bezprzedmiotowe. Wskazał, że szkolenia dla pracowników zostaną przeprowadzone w poszczególnych grupach zawodowych.
/ dowód: pismo z dnia 28.12.2017 r. – k. 218-219 /
Pismem z dnia 15.01.2018 r. Naczelnik Wydziału Kontroli(...)Oddziału Wojewódzkiego NFZ zwrócił się do Naczelnika Wydziału(...)o rozliczenie wyników kontroli zawartych w wystąpieniu pokontrolnym. Korespondencję w tym przedmiocie prowadzono do dnia 26.01.2018 r.
/ dowód: pismo z dnia 15.01.2018 r. – k. 220; oświadczenie o zakończeniu procesu
odwoławczego z dnia 15.01.2018 r. – k. 221; pisma z dnia 22.01.2018 r. – k. 222-224;
pisma z dnia 26.01.2018 r. – k. 225-226; oświadczenie o zakończeniu procesu
odwoławczego z dnia 26.01.2018 r. – k. 227 /
W dniu 31.01.2018 r.(...)Oddział Wojewódzki NFZ wystawił(...)notę księgową nr (...)z tytułu nałożonej kary umownej na kwotę

    81.948,78 zł.
W dniu 09.02.2018 r. powód wystawiłfakturę nr (...)za styczeń 2018 r. na kwoty:
- 768.348,64 zł – z tytułu świadczeń udzielanych przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego,
- 623.658,00 zł – z tytułu świadczeń udzielanych przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego.
W dniu 22.02.2018 r.(...)Oddział Wojewódzki NFZ uiścił na rzecz powoda 1.309.067,74 zł tytułem zapłaty należności zfaktury nr (...)po potrąceniu kary umownej w kwocie 81.948,78 zł oraz odsetek w kwocie 990,12 zł.
Pismem z dnia 22.02.2018 r. pozwany złożył powodowi oświadczenie o potrąceniu należności wynikającej zfaktury nr (...)z dnia 09.02.2018 r. na kwotę 1.392.006,64 zł z należnościami wynikającymi znoty księgowej nr (...)z dnia 31.01.2018 r. na kwotę 81.948,78 zł oraz noty odsetkowej nr(...)z dnia 21.02.2018 r. na kwotę 990,12 zł. Kwota do potrącenia wyniosła 82.938,90 zł.
Powód otrzymałnotę księgową nr (...)w dniu 22.02.2018 r.
/ dowód: pismo z dnia 14.02.2018 r. – k. 56;nota księgowa nr (...)– k. 57; faktura nr
(...)– k. 58; potwierdzenie przelewu – k. 59, 103; oświadczenie o potrąceniu –
k. 104; wniosek o rozliczenie wyników kontroli zawartych w wystąpieniu pokontrolnym –
k. 220 /
(...)wJ.zwróciło się o opinię do biegłego z zakresu medycyny ratunkowej dr n. med.A. T.zI. (...)wK..
Po zapoznaniu się z dostarczoną dokumentacją medyczną wopinii nr (...)sporządzonej w dniu 01.02.2019 r. biegły stwierdził m.in., że brak jest jakichkolwiek wykładników stanów bezpośredniego zagrożenia życia w zgłaszanych wezwaniach, tym samym nie było podstaw do zadysponowania zespołów ratownictwa medycznego. Jednocześnie wskazał, że nie dopatrzył się, aby(...)wJ., odmówiło świadczenia usług, co do których było zobligowane Ustawą o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz co do których miało podpisany kontakt z NFZ.
Powód, powołując się na powyższą opinię biegłego, pismem z dnia 05.04.2019 r. zakwestionował nałożenie przez pozwanego kary umownej oraz zwrócił się o zapłatę potraconej kwoty 82.938,90 zł z odsetkami od dnia wymagalności wynagrodzenia zfaktury nr (...)do dnia zapłaty, w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 15.04.2019 r. pozwany oświadczył, że podtrzymuje stanowisko w sprawie oceny realizacjiumowy nr (...)zawarte w wystąpieniu pokontrolnym. Jednocześnie stwierdził, że opinia sądowo-lekarska została przygotowana na zlecenie podmiotu kontrolowanego.
/ dowód: opinia sądowo-lekarska nr 181/p/18 – k. 60-72; pismo z dnia 05.04.2019 r. – k. 73-74,
105-106; pismo z dnia 15.04.2019 r. – k. 75, 107 /
Korespondencję pomiędzy stronami zakończył wniosek(...)weW.z dnia 17.05.2019 r. o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie o zapłatę kwoty 82.938,90 zł.
Na posiedzeniu Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu w dniu 02.07.2019 r., VI Co 713/19, pozwany oświadczył, że nie wyraża zgody na zawarcie ugody.
/ dowód: wniosek z dnia 17.05.2019 r. o zawezwanie do próby ugodowej – k. 76-78; protokół z
dnia 02.07.2019 r., VI Co 713/19 – k. 79 /

Sąd zważył, co następuje.

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Powód dochodzi zapłaty części wynagrodzenia należnego mu z tytułu wykonaniaumowy nr (...)o świadczenia ratunkowe – w kwocie 82.938,90 zł – w stosunku do której pozwany dokonał potrącenia kary umownej w wysokości 81.948,78 zł wraz z odsetkami
w wysokości 990,12 zł. Istota sporu sprowadza się do oceny zasadności naliczenia tejże kary i następnie jej potrącenia z wynagrodzeniem należnym powodowi.
Mając na uwadze podstawę faktyczną i prawną roszczenia zgłoszonego przez powoda oraz stanowisko pozwanego i podniesione przez niego zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że rozpoznanie sprawy nie wymaga przeprowadzenia rozprawy i rozpoznał ją na posiedzeniu niejawnym na podstawieart. 1481§ 1 kpc. Po złożeniu przez strony pism procesowych w postaci pozwu oraz odpowiedzi na pozew, a także replik, Sąd uznał, iż charakter sprawy powoduje, że prowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Dowody ze źródeł osobowych zostały przeprowadzone w trybie pomocy sądowej. Wedługart. 1481§ 3 kpcrozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo. Ani powód w pozwie ani pozwany w odpowiedzi na pozew nie zażądali rozpoznania sprawy na rozprawie.
Sąd poczynił ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie dokumentów przedłożonych przez obie strony oraz zeznań świadkówM. S.,A. W.,M. G. (1),S. S.iA. K. (1).
Pominięciu – na podstawieart. 2352§ 1 pkt 2 kpc– podlegały natomiast dowody z:
- zeznań świadkówA. Z.iW. W.,
- zeznań świadkaA. K. (2),
- przesłuchania reprezentanta powoda.
Powód w piśmie z dnia 06.04.2021 r. cofnął wniosek o przesłuchanieA. K. (2).
W pozwie powód zgłosił do przesłuchania:
- świadkaA. K. (2)– na fakt kwestionowania przez powoda nałożenia na niego kary umownej i jej wysokości oraz prawidłowego wykonania świadczeń opieki zdrowotnej przez powoda w okresie objętym kontrolą pozwanego,
- w charakterze strony ówczesnego dyrektoraN. L.– na fakt prawidłowego wykonania świadczeń opieki zdrowotnej przez powoda w okresie objętym kontrolą pozwanego.
Fakt kwestionowania przez powoda zasadności i wysokości nałożonej kary umownej wynika z dokumentów, w których powód prezentował swoje stanowisko, zatem przesłuchanie kogokolwiek na te same okoliczności jest całkowicie zbędne. Natomiast prawidłowe wykonanie świadczeń opieki zdrowotnej to nie fakt, jaki można wykazać zeznaniami, ale ocena postępowania powoda, należąca wyłącznie do Sądu i będąca elementem rozstrzygnięcia o przedmiocie sprawy.
U powoda doszło do kolejnej zmiany osoby dyrektora ZOZ. W okresie objętym przedmiotem sporu funkcję tę pełniłA. K. (2), późniejN. L.. Obaj uczestniczyli w procesie przeprowadzenia kontroli przez NFZ i odnoszeniu się do jej wyników. Natomiast nic nie wskazuje, aby w te czynności zaangażowany był aktualny dyrektor powodowej placówkiM. G. (2). Jego przesłuchanie niczego by do sprawy nie wniosło.
Z kolei zeznania świadkówA. Z.iW. W.zostały przez pozwanego zgłoszone na okoliczność przeprowadzenia kontroli u powoda i ustaleń poczynionych podczas kontroli, które to okoliczności wynikają z dokumentów, przede wszystkim zlecenia kontroli, protokołu i wystąpienia pokontrolnego, zatem przesłuchanie ww. świadków było całkowicie zbędne.
Powód zgłosił także wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny ratunkowej (pismo z dnia 06.04.2020 r.). Wniosek ten również podlegał pominięciu. Sąd Okręgowy dostrzega swój błąd w postaci niewydania w tym przedmiocie odrębnego postanowienia –art. 2352§ 2 kpc, można jednak wskazać, iż także pełnomocnik powoda nie zwróciła uwagi Sądu na nierozpoznanie tego wniosku dowodowego w piśmie zawierającym podsumowanie stanowiska powoda. Niezależnie od powyższego również przeprowadzenie wskazanego dowodu było zbędne i zmierzałoby do przedłużenia postępowania, a to z uwagi na charakter nienależytego wykonania umowy, stanowiącego podstawę nałożenia kary umownej.
Zgodnie zart. 483 § 1 kcstrony mogą zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy.
Z kolei wedługart. 484 § 2 kcw razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Natomiast zgodnie zart. 484 § 2 kc, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Umowa nr (...)w § 5 ust. 1 przewiduje, iż w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy Fundusz może nałożyć na świadczeniodawcę karę umowną. Zgodnie z § 29 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 08.08.2015 r. w sprawie Ogólnych Warunków Umów o Udzielanie Świadczeń Opieki Zdrowotnej (OWU) umowa może zawierać zastrzeżenie o możliwości nałożenia przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu lub Prezesa Funduszu kary umownej w razie stwierdzenia niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. Natomiast zgodnie z § 29 ust. 2 OWU wysokość kary umownej ustala się z uwzględnieniem kwoty zobowiązania określonej w umowie oraz rodzaju i wagi stwierdzonych nieprawidłowości. Z kolei według § 30 ust. 1 pkt 1 lit. d OWU w przypadku zastrzeżenia w umowie kar umownych w razie niewykonania lub wykonania umowy niezgodnie z jej postanowieniami z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy wysokość kary umownej wynosi do 2 % kwoty zobowiązania wynikającego z umowy za każde stwierdzone naruszenie w przypadku nieuzasadnionej odmowy udzielenia świadczeń świadczeniobiorcy lub osobie uprawnionej do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji świadczeń.
W umowie z dnia 05.01.2017 r. powód zobowiązał się do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne osobom znajdującym się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego (niekoniecznie nagłego zagrożenia życia). Rozstrzygnięcie o zasadności kary umownej i dokonanego potrącenia tej kary z wynagrodzeniem powoda wymaga zatem oceny, czy powód odmówił udzielenia świadczeń zdrowotnych wbrew zobowiązaniu wynikającemu z umowy.
Powód wywodzi, że udzielenie pomocy dzieciom na kolonii wP.w dniu 01.08.2017 r. należało do lekarza nocnej i świątecznej pomocy lekarskiej. Zgodnie zart. 5 pkt 17a ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznychnocna i świąteczna opieka zdrowotna oznacza świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej udzielane przez świadczeniodawców poza godzinami pracy określonymi w umowach o udzielanie świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, w szczególności w dni wolne od pracy i w święta, w przypadku nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia świadczeniobiorcy, które nie jest stanem nagłym. Z kolei według art. 5 pkt 33 tejże ustawy stan nagły oznacza stan, o którym mowa wart. 3 pkt 8 ustawy z dnia 08.09.2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
Zgodnie zart. 3 pkt 8 ustawy z dnia 08.09.2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznymstan nagłego zagrożenia zdrowotnego to stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia. Wreszcie zgodnie zart. 3 pkt 4 ustawy z dnia 08.09.2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznymmedyczne czynności ratunkowe to świadczenia opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, udzielane przez jednostkę systemu, o której mowa wart. 32 ust. 1 pkt 2, w warunkach pozaszpitalnych, w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
W ocenie Sądu Okręgowego zakwalifikowanie sytuacji, w jakiej znalazły się dzieci przebywające wOśrodku (...), jako stanu nagłego zagrożenia zdrowotnego nie wymaga wiedzy specjalnej ani jakiejś szczególnej analizy. Nie ulega wątpliwości, że zaistniało nagłe zagrożenie dla zdrowia dzieci, niosące ryzyko istotnego pogorszenia. W przypadku dzieci w wieku 8-14 odwodnienie, wywołane biegunką lub podobnymi objawami ze strony układu pokarmowego, postępuje szybko i jego skutki są bardziej dolegliwe, bolesne i uciążliwe, a także bardziej niebezpieczne, dla chorego niż w przypadku osób dorosłych. W takiej sytuacji szybkie udzielenie pomocy staje się bezwzględnie konieczne.
Dodatkowo sytuacja ta odpowiada pojęciu zdarzenia masowego. Zdarzenia, w wyniku których co najmniej dwie osoby znalazły się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, dzielą się na:
- zdarzenia mnogie – w których zapotrzebowanie na kwalifikowaną pierwszą pomoc i medyczne czynności ratunkowe nie przekracza możliwości podmiotów ratowniczych obecnych na miejscu zdarzenia,
- zdarzenia masowe – w których zapotrzebowanie na kwalifikowaną pierwszą pomoc i medyczne czynności ratunkowe przekracza możliwości podmiotów ratowniczych obecnych na miejscu zdarzenia.
Definicja zdarzenia masowego przewidziana została w szczególności w „Zaleceniach konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny ratunkowej dotyczące procedur postępowania na wypadek wystąpienia zdarzenia mnogiego/masowego” z dnia 06.06.2015 r., a także w § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 03.07.2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez pozwanego w protokole kontroli oraz w zaleceniach pokontrolnych, wskazujące na nierozpoznanie przez pracowników powodowego Pogotowia – dyspozytorów oraz obecnych na miejscu ratowników zdarzenia masowego i brak podjęcia szybkich działań zmierzających do przezwyciężenia tego zdarzenia, tj. udzielenia pomocy osobom już wymagającym pomocy i zabezpieczenia pozostałych przez rozprzestrzenianiem się stanu zagrożenia.
Stanowisko takie zaprezentował zresztą zastępca dyrektora(...)N. L.w piśmie z dnia 29.08.2017 r. (k. 173-174), w którym wskazał na zastrzeżenia do pracy dyspozytora i jego odsunięcie od pracy na tym stanowisku.
Zarówno dyspozytorzy, jak i członkowie zespołu ratowniczego – niezależnie od początkowych oświadczeń osób obecnych na miejscu, że sobie na razie radzą – powinni wziąć pod uwagę całokształt okoliczności zdarzenia, a przede wszystkim takie jego elementy, jak:
- grupa dzieci (kolonia),
- placówka zbiorowego żywienia (ośrodek wypoczynkowy),
- objawy zatrucia pokarmowego u coraz większej liczby osób.
Powyższe powinno uaktywnić czujność ww. osób i ukierunkować ich na ewentualność: zagrożenia sanitarnego, salmonelli, zatrucia jadem kiełbasianym, zatrucia grzybami lub innych, zbliżonych zagrożeń dla zdrowia związanych z występowaniem objawów ze strony układu pokarmowego w dużej grupie dzieci.
Nie ulega wątpliwości, że opanowanie zdarzenia przekraczało możliwości, zarówno obecnego na miejscu personelu, mającego kwalifikacje medyczne – jednej pielęgniarki i jednego ratownika, jak również zespołu przybyłego na miejsce do pacjentki z urazem żeber. Wobec tego, jeśli nie od początku i pierwszego zgłoszenia, ale co najmniej od ok. godz. 00:10, a z pewnością od godz. 00:58, istnienie takiego zagrożenia winno być znane personelowi Pogotowia. Można dodać, że opiekunowie kolonii dzwonili na Pogotowie czterokrotnie, czyli zdarzenie nie miało charakteru jednostkowego incydentu.
Jeżeli nawet dwaj ratownicy z zespołu podstawowego nie byli w stanie udzielić pomocy pozostałym dzieciom, to nie powinni byli unikać w ogóle odpowiedzialności przez tłumaczenie, że przyjechali do tego konkretnego przypadku, tylko zorientować się w sytuacji i powiadomić dyspozytora, a nie zrzucać na opiekunów dalszy kontakt z dyspozytorem.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na zakres przedstawionego Sądowi materiału dowodowego. Otóż, jeżeli chodzi o przebieg zdarzenia na miejscu, Sąd dysponował wyłącznie zeznaniami opiekunów kolonii. Powód, co jest co niezrozumiałe, nie zgłosił wniosku o przesłuchanie obojga dyspozytorów oraz obu ratowników. O ile jeszcze treść samych rozmów dyspozytorów ze zgłaszającymi została nagrana, to nie można było odtworzyć sposobu rozumowania dyspozytorów i ich wyobrażenia o sytuacji. Natomiast przebieg interwencji medycznej i zachowanie ratowników oddają wyłącznie zeznania świadkówS. S.iA. K. (1), którzy wyraźnie wskazali na odmowę pomocy, a nawet elementarnego wręcz zainteresowania, ze strony przybyłych ratowników. Zawarte w aktach sprawy pisemne wyjaśnienia pracowników Pogotowia nie mają takiej wartości, aby mogły zostać skonfrontowane z zeznaniami świadków, jako że zostały złożone w warunkach prowadzonej u powoda kontroli prawidłowości czynności, a zatem nie można wykluczyć, iż składający wyjaśnienia byli zainteresowani przedstawieniem przebiegu wydarzeń w sposób dla siebie korzystny i pomijający ewentualne uchybienia w ich postępowaniu. Wartość takiego oświadczenia, choć składanego w miarę krótko zdarzeniu, jest niższa od zeznań składanych bezpośrednio przed Sądem.
Prawidłowo zatem pozwany dopatrzył się nienależytego wykonania umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie ratownictwa medycznego, co skutkowało uprawnieniem do naliczenia powodowi kary umownej na podstawie § 5 ust. 1 i 6 umowy z dnia 05.01.2017 r. w zw. z § 30 § ust. 1 pkt 1 lit d) załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 08.09.2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Pozwany naliczył powodowi karę umowną w kwocie 81.948,78 zł, czyli w mniejszym rozmiarze niż przewidziany w Ogólnych Warunkach Umów o Świadczenia Zdrowotne – poniżej 1 % wartości kontraktu (wynoszącej 8.311,650,64 zł).
Powód nie uiścił nałożonej nań kary umownej w wyznaczonym mu terminie. Zgodnie z § 29 ust. 4 OWU w razie bezskutecznego upływu terminu zapłaty Fundusz potrąca należność z tytułu kary umownej wraz z ustawowymi odsetkami z przysługujących świadczeniodawcy należności. Odsetki ustawowe od kwoty 81.948,78 zł za okres od dnia 05.12.2017 r. do dnia 22.02.2018 r., czyli za 80 dni opóźnienia, wyniosłyby 1.257,30 zł, pozwany naliczył jedynie 990,12 zł.
Brak było podstaw do miarkowania nałożonej na powoda kary umownej.
W sytuacji znacznej dysproporcji między wysokością zastrzeżonej kary umownej a chronionym za jej pomocą interesem wierzyciela dopuszczalne jest zmniejszenie, czyli tzw. miarkowanie, kary umownej przez sąd na żądanie dłużnika. Instytucja miarkowania kary umownej ma przeciwdziałać tejże dysproporcji (zob. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 06.11.2003 r., III CZP 61/03, OSNC 2004/5/69; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21.09.2007 r., V CSK 139/07; z dnia 18.04.2013 r., III CSK 247/12; z dnia 23.05.2013 r., IV CSK 644/12; z dnia 02.04.2014 r., IV CSK 416/13).
Należy zwrócić uwagę, że korekta kary umownej dokonywana w ramachart. 484 § 2 k.c.wymaga oceny wysokości tejże kary jako „rażąco” wygórowanej. Zatem miarkowanie kary powinno mieć miejsce wyjątkowo, tylko wtedy, gdy kara umowna będzie nie tylko wygórowana, ale wygórowana rażąco, czyli w taki sposób, że system prawa nie może tolerować jej dysproporcji w stosunku do słusznych interesów wierzyciela. W opisanej sytuacja taka dysproporcja nie zaistniała.
Co do zasady do kryteriów miarkowania kary umownej należy zaliczyć: relację kary umownej do odszkodowania należnego wierzycielowi na zasadach ogólnych, przyczyny opóźnienia, przyczynienie się wierzyciela, stopień winy dłużnika, relację do należnego wynagrodzenia lub ocenę stopnia naruszenia interesu wierzyciela wskutek opóźnionego wykonania umowy, itp. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.10.2007 r., IV CSK 181/07, OSNC-ZD 2008/2/48 i orzeczenia w nim powołane). W tej sprawie większość powyższych kryteriów jest nieprzydatna, jako że z uwagi na element publiczny, jakim jest źródło finansowania świadczeń zdrowotnych, pozwanego nie można traktować jako zwykłego wierzyciela, dla którego kara umowna stanowi naprawienie szkody w formie zryczałtowanego surogatu odszkodowania, ale swoistego strażnika zasobów publicznych. Kara umowna zastrzeżona pomiędzy stronami pełni przede wszystkim funkcję stymulacyjną i represyjną, zdecydowanie wyprzedzające standardową funkcję kompensacyjną.
Należy wreszcie, w ślad za pozwanym, zwrócić uwagę, że skoro pozwany naliczył karę umowną w wysokości ok. 0,5 % wartości zobowiązania dla każdego zakresu świadczeń, a łącznie poniżej 1,0 % tej wartości, podczas gdy limit kary umownej wynosił 2,0 % wartości zobowiązania, to wymiar kary umownej uległ już swoistemu zmiarkowaniu, zatem dalsza ingerencja sądu byłaby w istocie niesprawiedliwa.
Kary umownej na poziomie nieprzekraczającym ostatecznie 1,0 % wartości kontraktu nie sposób postrzegać jako rażąco wygórowanej.
Wobec dokonanego przez pozwanego potrącenia, wierzytelność powoda o wynagrodzenie za styczeń 2018 r., objętefakturą nr (...)uległo zmniejszeniu o kwotę 82.938,90 zł.
Reasumując, roszczenie powoda jako nieusprawiedliwione podlegało oddaleniu.
Na podstawieart. 98 kpcpozwanemu jako wygrywającemu sprawę przysługuje zwrot kosztów procesu obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – 5.400 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł oraz zaliczkę na koszty stawiennictwa świadka – 82,31 zł, tj. łącznie 5.499,31 zł.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.