Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 628/22
Data wyroku: 2022-11-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Ewa Nowakowska
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa, Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt V U 628/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 listopada 2022 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Ewa Nowakowska
Protokolant: st.sekr.sądowy Alina Kędzia
po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. w Kaliszu
odwołaniaS. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 12 sierpnia 2022 r. Nr(...)
w sprawieS. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach
Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 12 sierpnia 2022 r. znak(...)w ten sposób, że przyznajeS. R.przy emeryturze od osiągnięcia wieku 65 lat rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach.

Sędzia Ewa Nowakowska

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12.08.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.odmówiłS. R.przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, jako że nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach, skoro nie przedłożył żadnego świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Wcześniej decyzją z dnia 29.06.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.przyznał mu emeryturę od osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego.
Odwołanie od decyzji z 12.08.2022r. wniósł do SąduS. R., domagając się przyznania rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach z racji wykonywania pracy na stanowisku stomatologa w okresie od 1.06.1982r. do 31.12.2000r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego oddalenie.
Sąd ustalił, co następuje.
S. R.urodził się (...)
Z akt kapitałowych wynika, ze z zawodu jest lekarzem stomatologiem, a dyplom lekarza stomatologa uzyskał w dniu 03.03.1982r. W zatrudnieniu pozostawał od 1.06.1982r. do 31.12.2000r., a następnie wykonywał zawód prowadząc własną działalność gospodarczą.
Decyzją z dnia 29.06.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.mu emeryturę od osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego 65 lat. Poza sporem jest, że po 31.12.2008r. nie był pracownikiem i nie był zgłoszony jako osoba wykonująca pracę w szczególnych warunkach w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowych. Nie wystąpił o emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Ze świadectw pracy wynika, że pracował w okresach :
-od 01.06.1982r. do 31.12.1982r. w(...)wK.jako młodszy asystent,
-od 01.01.1983r. do 31.12.1998r. w(...)wK.na stanowisku lekarz stomatolog-asystent,
-od 01.01.1999r. do 31.12.2000r. w(...)wŻ.na stanowisku dentysta-asystent.
W zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 15.07.2002r. wydanym za okres 01.01.1983-31.12.1998r. następca prawny pracodawcy –(...)określił, że zatrudnienieS. R.i dotyczyło stanowiska lekarz stomatolog.
    (k9-10 akt ZUS)

Pomimo tak określonych pracodawców w rzeczywistości odwołujący się od początku pracy zawodowej wykonywał pracę lekarza stomatologa z tym samym miejscu, w tej samej lokalizacji – w gabinecie stomatologicznym wŻ.i tylko to ta placówka podlegała organizacyjnie różnym podmiotom. Początkowo organem zarządzającym jak dla wszystkich poradni lekarskich w terenie był szpital, następnie powstały zespoły opieki zdrowotnej, a od 1999r. gabinet stomatologiczny znalazł się w strukturze gminnego ośrodka zdrowia.
S. R.mając po ukończeniu studiów pełne uprawnienia do wykonywania zawodu pracował od początku samodzielnie jako lekarz stomatolog. Był zresztą jedynym stomatologiem w tym gabinecie. Używanie przez pracodawców określenia młodszy asystent, następnie asystent wynikało z obowiązującej wówczas nomenklatury i nie określało charakteru pracy, która przez cały czas zatrudnienia polegała na leczeniu zębów i chorób jamy ustnej.
Odwołujący się taką pracę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Dowód – zaznaniaS. R.z rozprawy w dniu 23.11.2022r. [ 00:04- 00:14]
Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie zart. 21 ust. 1 ustawy z 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych(Dz. U. z 2017 roku, poz. 664), rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisówustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 15 lat.
Zgodnie z definicją ustawową z art. 2 pkt. 5 cyt. ustawy rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że wnioskodawca nie nabył prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze i nie spełniał ku temu warunków.
W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisachart. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z powołanymi przepisami rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r. (tylko dla tych ubezpieczonych ustala się kapitał początkowy), który ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r. Jednocześnie ust. 2 art. 21 precyzuje przesłankę negatywną, stanowiąc, iż rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Pracami w szczególnych warunkach – w rozumieniuart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychsą prace wyszczególnione w wykazach A i B stanowiących załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 roku Nr 8, poz. 43 z późn. zm.)
Powyższe oznacza, iż dla ustalenia prawa do rekompensaty konieczne jest wykazanie określonego charakteru pracy ubezpieczonego pracownika wykonywanej w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r.
Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do wspomnianegorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Z zasady okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ale w razie braku możliwości uzyskania dokumentu od zakładu pracy możliwe jest wykazywanie pracy w szczególnych warunkach wszelkimi innymi dowodami. Spór o zakwalifikowanie pracy do wykonywanej w szczególnych warunkach odbywa się w trybie ustalenia prawa do świadczenia przed sądem w ramach odwołania od decyzji organu rentowego. Utrwalone jest już w orzecznictwie, że o zakwalifikowaniu pracy na danym stanowisku do pracy w szczególnych warunkach decyduje nie tyle nazwa stanowiska, co rzeczywisty charakter pracy.
Prace lekarzy stomatologów zaliczone są do prac wymienionych w wykazie A dział XII poz. 2 w/w wykazu. Praca jaką odwołujący się wykonywał od 1.06.1982r. do 31.12.2000r. odpowiadała pracy o jakiej mowa w w/w wykazie. Praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy i również ten warunek jest spełniony.
Odwołujący się wykazał zatem co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a że nie nabył prawa do emerytury pomostowej ani emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, to przysługuje mu rekompensata do emerytury od daty jej przyznania.
Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie i zgodnie zart. 47714§ 2 k.p.c.orzeczono jak w wyroku.
Sędzia Ewa Nowakowska