Sąd Rejonowy w Giżycku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 112/21
Data wyroku: 2022-04-01 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Alina Kowalewska
Słowa kluczowe: Dział spadku, Podział majątku wspólnego
Podstawa prawna: art. 684 kpc

Sygn. akt I Ns 112/21

POSTANOWIENIE
Dnia 1 kwietnia 2022 r.
Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Alina Kowalewska

Protokolant:

sekretarz sądowy Joanna Kucharska

po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2022 r. w Giżycku na rozprawie
sprawy z wnioskuA. G.
z udziałemH. S.,G. S.,B. S. (1)
o zniesienie współwłasności i dział spadku
postanawia:

1
Dokonać podziału majątku wspólnegoB. S. (1)iT. S.w skład, którego wchodzi nieruchomość oznaczonanumerami geodezyjnymi (...)o powierzchni 0,3400 ha położona wD.gminaM.zapisana wksiędze wieczystej (...)zabudowana budynkiem mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej oraz budynkiem gospodarczym o wartości 154 554,00 zł i dokonać działu spadku poT. S.w skład, którego wchodzi udział wynoszący 1/2 w nieruchomości wyżej opisanej w ten sposób, że nieruchomość tę przyznać na własnośćB. S. (1).

2
Zasądzić odB. S. (1)na rzeczG. S.kwotę 25 759,00 zł (dwadzieścia pięć tysięcy siedemset pięćdziesiąt dziewięć złotych 00/100) z tytułu spłaty jej udziału spadkowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

3
Pobrać odB. S. (1)na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Giżycku kwotę 1 412,26 zł (jeden tysiąc czterysta dwanaście złotych 26/100) z tytułu poniesionych wydatków.

SSR Alina Kowalewska
S.. I Ns 112/21

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniA. G.wniosła o dział spadku poT. S.zmarłym dnia 10.02.2008r. Wskazała, że w skład spadku wchodzi nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym, zapisana wksiędze wieczystej (...)wartości 150.000zł, środki zgromadzone na rachunku bankowym oraz środki zgromadzone w funduszuM. (...). Wnioskodawczyni domagała się przyznania nieruchomości na swoją rzecz i podziału pomiędzy wszystkich spadkobierców środków z rachunku bankowego i funduszuM. (...).
W toku postępowania wnioskodawczyni zmieniła swój wniosek i domagała się podziału majątku wspólnego spadkodawcyT. S.i jego byłej żonyB. S. (1)oraz działu spadku poT. S.. Wartość nieruchomości będącej przedmiotem działu i zniesienia współwłasności wnioskodawczyni określiła na 120.000zł i zaproponowała by spadek został przyznany na rzeczB. S. (1)bez obowiązku spłat na rzecz wnioskodawczyni i uczestnikaH. S.. Wniosła by na rzeczG. S.wysokość spłaty ustalić na kwotę 15.000zł.
Uczestniczka postępowaniaG. S.zgodziła się z wnioskiem o podział majątku wspólnego i dział spadku. Wyjaśniła, że w chwili śmierci spadkodawcy była małoletnia i nie wie jakim majątkiem dysponował jej ojciec. Domagała się ustalenia wartości nieruchomości przez biegłego sądowego.
Uczestnik postępowaniaH. S.swój udział w spadku zdecydował się przekazać wnioskodawczyniA. G.i zrezygnował z należnej mu spłaty z tytułu udziału w spadku.
Wezwana do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaB. S. (1)zgodziła się na podział majątku wspólnego i dział spadku.Wniosła o przyznanie spadku na jej rzecz bez obowiązku spłat udziałów spadkowychA. G.iH. S.i zobowiązała się do spłaty udziałuG. S.w kwocie 25.759zł pomniejszonej proporcjonalnie ośrodki zgromadzone na rachunkach bankowych spadkodawcy i w funduszuM..
Wnioskodawczyni nie oponowała wnioskom uczestniczki postępowaniaB. S. (1).
Z tym stanowiskiem zgodził się takżeH. S..
Sąd ustalił, co następuje:
SpadkodawcaT. S.zmarł 10.02.2008r. wP.. Sąd Rejonowy w Giżycku postanowieniem z dnia 13.08.2010r. w sprawie I Ns 314/10 stwierdził, że spadek poT. S.nabyły jego dzieci –A. S.,H. S.iG. S.po 1/3części
(dowód: postanowienie z dnia 13.08.2010r. k.37 akt I Ns 314/10).
T. S.w chwili śmierci był rozwiedziony i pozostawał przez okres około 10 lat w nieformalnym związku zA. W.. Wyrok orzekający rozwód uprawomocnił się 10.06.2000r. Z tym dniem ustała wspólność majątkowa małżeńska zB. S. (1)
(dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 19.05.2000r w sprawie I C 3539/00 k.37 tych akt, zeznania świadkaA. W.k. 236).
Spadkodawca i jego była żonaB. S. (1)byli właścicielami nieruchomości położonej wD., oznaczonejnumerami geodezyjnymi (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej i stodołą, zapisanej wksiędze wieczystej o numerze (...)o aktualnej wartości 154.554zł
(dowód: elektroniczny wydruk treściksięgi wieczystej (...)k.118-122, opinia biegłego z zakresu szacowania nieruchomościW. S.k.157-170).
W skład spadku poT. S.wchodzi zatem udział wynoszący ½ w tej nieruchomości.
Spadkodawca był członkiem Otwartego Funduszu EmerytalnegoM. (...). Na dzień ustania wspólności majątkowej spadkodawca zgromadził na rachunku wM. (...)58,(...)jednostek rozrachunkowych o wartości ówcześnie 700,11zł. Na dzień otwarcia spadku na rachunku w OFE pozostawało 837,(...)jednostek o wartości 21.626,21zł. Na rachunek ten, po śmierci spadkodawcy, ZUS przekazał 14,(...)jednostek rozrachunkowych.T. S.będąc członkiemM. (...)OFE wskazał imiennie jedną osobę-A. D.uprawnioną w 100% do otrzymania tych środków po jego śmierci. W dniu 26.10.2018r. środki zgromadzone wM.OFE zostały wypłacone na podstawie umowy zawartej między spadkobiercami iB. S. (1), a rachunek został zamknięty
(dowód: pismo(...) SAz dnia 12.08.2021r. k.152 i z dnia 19.01.2022r. k.233).
T. S.był współposiadaczem rachunku bankowego w(...) SA. Drugim posiadaczem byłaA. W.. Wpływy na rachunku pochodziły z działalności gospodarczej spadkodawcy i dochodówA. W.. Na dzień otwarcia spadku saldo rachunku było ujemne i wynosiło -5.644,10zł.Dług wynikał z kredytu odnawialnego i został spłacony przezA. W.
(dowód: pismo zBanku (...) SAz dnia 16.02.2022r. k.252, zeznania świadkaA. W.k.236).
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 684 kpcskład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd
W skład masy spadkowej poT. S.wchodził udział w nieruchomości, która była objęta wspólnością małżeńską wynikającą z zawartego małżeństwa zB. S. (1). Po rozwodzie nie doszło do podziału tego majątku. Niezbędne więc stało się dokonanie podziału majątku wspólnego byłych małżonków, w skład którego wchodziła nieruchomość położona wD., oznaczonanumerami geodezyjnymi (...), zabudowana budynkiem mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej i stodołą, zapisana wksiędze wieczystej (...).
Na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiejT. S.dysponował też jednostkami uczestnictwa w funduszuM. (...). Na ten czas posiadał 58,(...)jednostek rozrachunkowych o wartości 700,11zł. Spadkobiercy i inne osoby uprawnione, w tym uczestniczkaB. S. (1)jako była żona, dokonali wypłaty tych należności jak i należności zgromadzonych po ustaniu wspólności zgodnie z zawartą między sobą umową. W tej sytuacji środki te pozostały poza sądowym działem spadku.
Po wyjaśnieniu w toku postępowania zasad rozdysponowania jednostek funduszuM. (...)oraz ustaleniu, że na dzień otwarcia spadku spadkodawca nie miał pieniędzy na rachunku bankowym zaś zadłużenie spadkodawcy z tytułu kredytu odnawialnego związanego z tym rachunkiem zostało spłacone przezA. W., niesporne było między stronami, że w skład spadku poT. S.wchodzi udział ½ w zabudowanej nieruchomości położonej wD., zapisanej wksiędze wieczystej (...). Wartość tej nieruchomości biegły sądowyW. S.oszacował na 154.554zł. Strony nie kwestionowały ustaleń biegłego.
Sporządzona zgodnie z wiedzą fachową, wnikliwa, wyczerpująca opinia mogła stanowić podstawę do poczynienia istotnych w sprawie ustaleń co do wartości spadku.
Wartość spadku wynosi zatem 77.277zł.
Dokonując działu spadku, sąd - zgodnie zart. 688 kpc- stosuje odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności. Należy zatem rozważyć sposób podziału masy spadkowej z uwzględnieniemart. 211 i art. 212 § 2 kc.W sytuacji, w której wszyscy współspadkobiercy złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia wspólności majątku spadkowego, sąd wydaje postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych (art. 622 KPC). Przeprowadzenie oceny wniosku wyrażającego oczekiwanie przyznania składników majątku spadkowego jednemu spadkobiercy bez spłat lub dopłat na rzecz innych spadkobierców wymaga niewątpliwie zbadania przyczyn, z powodu których aprobują oni takie rozwiązanie.
Strony zgodne były by nieruchomość, w której spadkodawca miał udział stała się w całości własnościąB. S. (1)- współwłaścicielki tej nieruchomości. Pozostali spadkobiercy nie byli zainteresowani ani utrzymaniem nieruchomości, ani korzystaniem.
UczestnikH. S.i wnioskodawczyniA. S.są dziećmiB. S. (1)i ich decyzje co do rozdysponowania swoim majątkiem są oczywiste i powinny być uwzględnione w dziale spadku. Sąd nie orzekał więc o spłacie na rzecz wnioskodawczyni i uczestnikaH. S..
Należna uczestniczce postępowaniaG. S.spłata, stosunkowo do wysokości jej udziału w spadku, wynosi 25.759zł.
Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznacza termin i sposób ich uiszczenia. Bierze tu pod uwagę całokształt okoliczności, w tym interes wszystkich współwłaścicieli, możliwości majątkowe zobowiązanego i potrzeby uprawnionego, charakter rzeczy, liczbę współwłaścicieli, wielkość spłat lub dopłat. Sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty. Termin uiszczenia rat stosownie doart. 212 § 3 k.c.nie może przekraczać 10 lat. Przy rozkładaniu spłaty na raty rozwadze winny podlegać wszelkie okoliczności danej sprawy, w tym dotyczące zobowiązanego do spłaty i jego sytuacja majątkowa, finansowa, rodzinna ale także sytuacja osoby uprawnionej.
W przedmiotowej sprawieB. S. (1)domagała się rozłożenia spłat należnejG. S.na 10 miesięcznych rat. Nie wskazała jednakże okoliczności, które miałyby uzasadniać jej wniosek i w konsekwencji decyzję sądu w tym względzie. Z okoliczności ujawnionych w sprawie wynika jedynie, że uczestniczka pracuje za granicą. Tymczasem uprawniona do spłatyG. S.jest osobą uczącą się, a jej jedynym źródłem utrzymania jest stosunkowo niewysoka renta rodzinna w kwocie 1184,30zł. Spłata z tytułu udziału w spadku ma więc dla niej duże znaczenie. Ponadto aktualna sytuacja ekonomiczna, w tym rosnąca inflacja, nie sprzyja- z punktu widzenia uprawnionego do spłaty- odraczaniu w czasie realizacji zobowiązania. Nie bez znaczenia także jest, żeB. S. (1)od dawna powinna liczyć się z koniecznością rozliczeń finansowych z tytułu podziału majątku wspólnego, wszak rozwód został orzeczony w 2000r. a otwarcie spadku nastąpiło w 2008r. Od 20.09.2021r. znana była uczestniczce wartość nieruchomości, a w listopadzie 2021r. zadeklarowała ona chęć przejęcia majątku wspólnego na własność z obowiązkiem spłatyG. S.. W tym stanie rzeczy powinna być przygotowana do spłaty.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie cytowanych wyżej przepisów orzekł, jak w sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawieart. 520 § 2 k.p.c., uznając, iż brak jest przesłanek do zastosowania§ 2 zd. 1in finelub 3 tegoż artykułu. Zainteresowani zgodni byli w sprawie nie tylko co do zasady, ale nawet co do sposobu podziału masy spadkowej. Osoby bezpośrednio zainteresowane-B. S. (2)iG. S.prezentowały rozbieżne stanowiska co do wysokości spłaty a przez to wartości nieruchomości. W tym stanie rzeczy konieczna była opinia biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości, której koszt sporządzenia wyniósł 2.773,97zł. Wydatek ten poniósł Skarb Państwa. Wobec zwolnieniaG. S.od ponoszenia tych kosztów, sąd połową tej kwoty obciążyłW.B. S. (1)pobierając kwotę 1.412,26zł na rzecz Skarbu Państwa w myślart.113 ust.1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
SSR Alina Kowalewska