Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
III Wydział Cywilny
Sygnatura akt: III Cz 10/21
Data wyroku: 2021-06-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Justyna Pikulik, Sędzia Grażyna Sienicka

Sygnatura akt III Cz 10/21

POSTANOWIENIE
Dnia 8 czerwca 2021r.
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny
w następującym składzie:
Przewodnicząca: Sędzia Grażyna Sienicka
Sędziowie: Sędzia Justyna Pikulik
A.SądowyK. K.
po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2021r.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. D.
przeciwko(...) Bank Spółce AkcyjnejwW.
o ustalenie i zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego(...) Bank Spółki AkcyjnejwW.na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczeciniez dnia 11 marca 2021 roku, sygn. akt III C 292/21
postanawia:
oddalić zażalenie.
Sędzia Justyna Pikulik SędziaG. A.SądowyK. K.
Sygn. akt III Cz 10/21

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 8 czerwca 2021r.
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2021r. Sąd Rejonowy Szczecin-CentrumwS.oddalił zażalenie pozwanego(...) Bank Spółki AkcyjnejwW.na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 11 marca 2021r. w sprawie o sygn. akt III C 292/21
Zaskarżonym postanowieniem sąd rejonowy udzielił zabezpieczenia roszczenia powodaM. D.w sprawie o ustalenie nieważności „Umowy kredytu hipotecznego nr(...)indeksowanego do(...)z dnia 19 lipca 2007r. poprzez unormowanie praw i obowiązków stron na czas trwania postępowania w ten sposób,że wstrzymał obowiązek powodaM. D.dokonywania spłat rat kapitałowo – odsetkowych w wysokości i terminach określonych „Umową kredytu hipotecznego nr(...)indeksowanego do(...)z dnia 19 lipca 2007r. , w okresie od dnia 11 marca 2021r. do dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego w niniejszej sprawie oraz zakazał pozwanemu(...) Bank Spółce AkcyjnejwW.złożenia powodowiM. D.oświadczenia o wypowiedzeniu „Umowy kredytu hipotecznego nr(...)indeksowanego do(...)z dnia 19 lipca 2007r. , w okresie od dnia 11 marca 2021r. do dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu orzekającego powód, który poza żądaniem zapłaty, dochodzi roszczenia niepieniężnego tj. ustalenia nieważności umowy z dnia 19 lipca 2007r. uprawdopodobnił okoliczności, które uzasadniały wniosek o udzielenie zabezpieczenia: uprawdopodobnił roszczenie i wykazał istnienie interesu prawnego. Sąd szczegółowo wyjaśnił swoje stanowisko w zakresie zastosowania przepisuart. 755 § 1 pkt 1 k.p.c.oraz zastosowanego sposobu zabezpieczenia roszczenia.
Powyższe postanowienie zaskarżył w całości pozwany, zarzucając mu naruszenie przepisuart. 7301§ 1 k.p.c., poprzez niezasadne uznanie, że strona powodowa uprawdopodobniła roszczenie, podczas gdy do uprawdopodobnienia roszczenia nie jest wystarczające samo zgłoszenie zarzutów, a ocena prawdopodobności roszczenia wymagałaby dokonania bardzo głębokiej analizy i dokonania ocen, których nie można dokonać na tak wczesnym etapie postępowania zabezpieczającego (w tym co do okoliczności zawarcia umowy i posiadania statusu konsumenta), naruszenieart. 7301§ 2 k.p.c., poprzez niezasadne uznanie, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, podczas gdy brak udzielenia zabezpieczenia nie wpłynie w żaden sposób na wykonanie ewentualnego wyroku zapadłego w sprawie - w tym ziszczenia się skutków wyroku ustalającego, naruszenieart. 731 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenieart. 755 § 1 pkt 1 k.p.c.orazart. 755 § 21 k.p.c., poprzez ich błędne zastosowanie, podczas gdy sposób zabezpieczenia roszczenia wskazany przez powodów zmierza do zaspokojenia roszczenia, roszczenia powodów mają charakter pieniężny, co już prima facie przesadza o niemożności zastosowaniaart. 755 § 1 pkt 1 k.p.c., a nadto nie zaszły żadne okoliczności szczególne uzasadniające udzielenie zabezpieczenia zmierzającego do zaspokojenia roszczenia oraz naruszenieart. 189 k.p.c.poprzez jego błędną wykładnię, w tym uznanie, że celem wyroku ustalającego jest zakończenie wykonywania umowy, podczas gdy jedynym celem powództwa o ustalenie zgodnie zart. 189 k.p.c.jest ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, w tym takim celem nie jest zakończenie wykonywania umowy, a wyrok ustalającynie jest wykonalny (można jedynie stwierdzić jego prawomocność), w związku z czym nie jest możliwym zabezpieczenie jego wykonania, naruszenieart. 739 § 1 k.p.c., poprzez brak uzależnienia wykonania postanowienia o udzielenie zabezpieczenia od złożenia przez stronę powodową kaucji na zabezpieczenie roszczeń banku na wypadek upadku zabezpieczenia,w wysokości nieopłaconych rat kredytu za okres przewidywanego trwania postępowaniaw sprawie a nadto naruszenieart. 228 § 1w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.orazart. 15 ust 1w zw.z art. 17 ust 1 Ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. , o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez ich niezastosowanie, w szczególności brak uwzględnienia z urzędu faktów powszechnie znanych, tj. złożonych przez pozwanego sprawozdań finansowych, a w konsekwencji pominięcie faktu, iż pozwany prowadzi niezagrożoną działalność gospodarczą, w tym jego wypłacalność nie jest zagrożona.
Rozważania.
Zażalenie okazało się nieuzasadnione. Skarżący nie przedstawił argumentów potwierdzających naruszenie przez Sąd przepisów przywołanych w treści zażalenia a co za tym idzie - podważających trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Normaart. 7301 k.p.c.stanowi, iż udzielenie zabezpieczenia, którego może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, uzależnione jest od uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę istnienia dwóch przesłanek: roszczenia oraz interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia.
Interes prawny w udzielonym zabezpieczeniu, zgodnie z unormowaniem powyższego przepisu, istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób należyty odzwierciedla zastosowany tok rozumowania i nie ma potrzeby jego powielania.
Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego, przypomnieć jedynie należy, iż definiowane wart. 243 k.p.c.pojęcie uprawdopodobnienia (znajdujące zastosowanie do postępowania zabezpieczającego za pośrednictwem odesłania zawartego wart. 13 § 2 k.p.c.) polega na dopuszczalności ustalania przez Sąd faktów istotnych dla sprawy z odstępstwem od rygorów postępowania dowodowego. Innymi słowy - w przypadku, gdy ustawa wymaga uprawdopodobnienia a nie udowodnienia jakiegoś faktu, Sąd może czynić ustalenia faktyczne bez zachowania szczegółowych reguł dowodowych przewidzianych przezk.p.c.Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, przy uwzględnieniu treściart. 243 k.p.c., należy rozumieć w ten sposób, że uprawniony powinien przedstawić i należycie uzasadnić twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia, co powód niewątpliwie uczynił. W analizowanym zażaleniu pozwany nie przedstawił argumentów poważających prawidłowość rozumowania Sądu w wywodzie wyjaśniającym motywy uznania roszczenia powoda za uprawdopodobnione. Podkreślić również należy, że celem postępowania zabezpieczającego nie jest wyjaśnienie i przesądzenie wszelkich kwestii spornych między stronami oraz dokonywanie wiążących ocen, co do zastosowania w danej sprawie norm prawa materialnego. Powyższe jest elementem merytorycznego rozpoznania sprawy, wymaga oceny stanowisk stron, ustalenia kwestii niespornych i przeprowadzenia postępowania dowodowego w pozostałym zakresie a następnie dokonania oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału W toku rozpoznania sprawy przez Sąd, szczegółowej ocenie będą podlegać podnoszone przez skarżącego sprzeczności w zakresie zgłoszonych przez powoda roszczeń, czego nie niweczy decyzja o uwzględnieniu wniosku o zabezpieczenie.
Żądanie pozwu obejmuje dwa roszczenia – o zapłatę oparte o treść przepisuart. 410 k.c.oraz żądanie ustalenia nieważności umowy, wywodzone z treściart. 189 k.p.c., którew świetle okoliczności wskazanych w pozwie jawi się, jako prawdopodobne z uwagi na formułowane w pozwie zarzuty dotyczące abuzywności klauzul umownych zawartychw spornej umowie, na podstawie których nie ma możliwości obiektywnego i dostatecznie dokładnego określenia świadczenia, obciążającego kredytobiorcę i jako takie: sprzecznez przepisemart. 3531k.c.iart. 69 ustawy prawo Bankowe. Sąd rozpoznający zażaleniew całości podziela wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w tym zakresie i nie znajduje podstaw do jego powtarzania bądź uzupełniania.
Nie budzi również zastrzeżeń poprawność zastosowania przepisuart. 755 § 1 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania.
Zarzuty zawarte w zażaleniu pozwalają stwierdzić, iż skarżący stracił z oczu fakt,że w pozwie połączono dwa roszczenia – roszczenie o zapłatę – mające niewątpliwie charakter pieniężny oraz żądanie ustalenia nieważności umowy, mające charakter majątkowy, jednakże niepieniężny. W tym miejscu należy przywołać Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2003r. sygn. I PZ 29/03 i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia24 lutego 2011r. sygn. I PZP 6/11, zgodnie z którymi: „roszczenia o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę i o przywrócenie do pracy oraz ustalenie sposobu ustania stosunku pracy z żądaniem nawiązania stosunku pracy - są sprawami majątkowymi,lecz - w przeciwieństwie do odszkodowania - niepieniężnymi, a ich wspólnym mianownikiem jest to, że dotyczą istnienia, bytu stosunku pracy, podczas gdy roszczenie o odszkodowanie jest zamiennikiem roszczeń skierowanych na zapobieżenie rozwiązaniu stosunku pracy (żądanie uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne) lub restytucję już zakończonego stosunku (żądanie przywrócenia do pracy).”
Wprawdzie orzeczenia te dotyczą spraw z zakresu prawa pracy, jednakże niewątpliwie możliwe jest dopatrzenie się pewnej analogii do żądania ustalenia nieważności umowy kredytu, które również dotyczy istnienia, bytu stosunku prawnego.
Skoro więc jedno z żądań powoda jest roszczeniem niepieniężnym, zaś co do zasady kilka roszczeń dochodzonych w jednym procesie stanowi kilka powództw – do rozpoznania wniosku powoda o udzielenie zabezpieczenia należało zastosowaćart. 755 k.p.c., zwłaszcza, że z samej sentencji zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd udzielił zabezpieczenia roszczenia o ustalenie nieważności Umowy kredytu hipotecznego nr(...)indeksowanego do(...)z dnia 19 lipca 2007r.
Również wywód przedstawiony przez Sąd, dotyczący występowania drugiej przesłanki udzielenia zabezpieczenia, jaką jest istnienie interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia jest logiczny, trafny i wyczerpujący. Podnoszona w zażaleniu okoliczność znakomiteji stabilnej kondycji finansowej banku, połączona z zarzutem naruszenia przepisuart. 228 § 1w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.orazart. 15 ust 1w zw. zart. 17 ust 1 Ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie zawiera żadnych informacji dotyczących ilości roszczeń kierowanych przeciwko pozwanemu w sprawach analogicznych do tej, będącej przedmiotem rozważań, ogólnej wysokości żądanej w pozwach kwot ani też stanowiska dotyczącego prognozowanej formy banku w sytuacji, gdy procesy zostaną zakończone.Z treści stanowiska powoda natomiast jasno wynika, że przedmiotem jego twierdzeń w zakresie istnienia interesu w uzyskaniu zabezpieczenia jest obawa w przedmiocie przyszłej kondycji banku, która nie pozostaje bez znaczenia w sytuacji, gdy jest on zobowiązany regulować raty kredytu, który w jego ocenie jest nieważny, zwłaszcza w świetle twierdzenia, iż we wzajemnych rozliczeniach stron istnieje nadpłata po stronie powoda.
Formułując zarzut naruszenia przepisuart. 7311§ 2 k.p.c., zgodnie z którym interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, powód koncentruje się na zarzucie braku przymiotu wykonalności roszczenia o ustalenie pomijając fakt, iż w sprawie wyraźnie widoczna jest obawa dotycząca niemożliwości lub poważnego utrudnienia osiągnięcia celu postępowania, jakim jest uwolnienie powoda od nieważnej umowyi zminimalizowanie ryzyka narażania go w przyszłości na konieczność toczenia procesuo zapłatę nadpłaconych na rzecz pozwanego kwot.
Bezprzedmiotowy okazał się również zarzut naruszenia przepisuart. 739 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia sąd może uzależnić od złożenia przez uprawnionego kaucji na zabezpieczenie roszczeń obowiązanego lub, stosownie do okoliczności, innych osób, powstałych w wyniku wykonania postanowieniao zabezpieczeniu. Z kaucji tej będzie przysługiwało obowiązanemu lub, stosownie do okoliczności, innym osobom dotkniętym wykonaniem postanowienia o zabezpieczeniu pierwszeństwo zaspokojenia przed innymi należnościami zaraz po kosztach egzekucyjnych albowiem jego zastosowanie nie jest obligatoryjne i w analizowanej sprawie jawi się jako nadmierne, zwłaszcza w świetle okoliczności, iż powód regularnie spłacał kredyt, stosownie do harmonogramu ustalonego przez bank i nie przedstawiono żadnych argumentów przemawiających za koniecznością udzielenia pozwanemu ochrony wynikającejz zacytowanej normy.
Z powyżej przedstawionych powodów Sąd rozpoznający zażalenie uznał,iż postanowienie z dnia 11 marca 2021 roku zapewnia należytą ochronę powoda, nie obciąża pozwanego ponad potrzebę i nie dopatrując się naruszenia żadnego z przepisów przywołanych w zażaleniu pozwanego, oddalił zażalenie.