Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 338/21
Data wyroku: 2021-07-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Rafał Terlecki, Teresa Karczyńska-Szumilas, Barbara Rączka-Sekścińska
Słowa kluczowe: Dowody, Postępowanie dowodowe (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art. 247 kp

Sygn. akt V ACa 338/21, V ACz 170/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lipca 2021 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – V Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Teresa Karczyńska - Szumilas (spr.)

Sędziowie:

SA Barbara Rączka-Sekścińska
SA Rafał Terlecki

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Małgorzata Naróg

po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2021 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaM. Z.
przeciwkoK. Q.iZ. W.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku
z dnia 19 października 2020 r. sygn. akt I C 816/18
i zażalenia pełnomocnika powoda z urzędu
na postanowienie zawarte w punkcie 3. (trzecim)
wskazanego wyroku

I
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 3. (trzecim) w ten sposób, że przyznaje ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Słupsku na rzecz radcy prawnegoM. J.kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu;

II
oddala apelację w pozostałym zakresie;

III
zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego;

IV
przyznaje ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Słupsku na rzecz radcy prawnegoM. J.kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.

SSA Barbara Rączka – Sekścińska SSA Teresa Karczyńska – Szumilas SSA Rafał Terlecki
Na oryginale właściwe podpisy.
Sygn. akt V ACa 338/21
V ACz 170/21

UZASADNIENIE
PowódM. Z.domagał się zasądzenia od pozwanychK. Q.iZ. W.solidarnie kwoty 98.676,51 zł wraz z kwotą należnych odsetek liczonych do dnia 11 września 2015 r. w wysokości 91.331,50 zł oraz odsetkami umownymi w wysokości 8 % w stosunku rocznym od kwoty 98.676,51 zł od dnia 12 września 2015 r. do dnia zapłaty tytułem zapłaty reszty ceny z tytułu zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz znajdującego się na tym gruncie budynku.
Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa kwestionując istnienie wskazywanego przez powoda zobowiązania.
Sąd Okręgowy w Słupsku wyrokiem z dnia 19 października 2020 r. oddalił powództwo, zasądził od powoda na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 5.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz przyznał radcy prawnemuM. J.ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Słupsku kwotę 3.600 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.
Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 31 marca 2010 r. powód oraz pozwani zawarli w formie aktu notarialnego umowę kupna sprzedaży prawa wieczystego użytkowania gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów jakodziałka (...), położonego w miejscowościP.oraz znajdującego się na tym gruncie budynku, stanowiącego odrębną nieruchomość – domu letniskowego w zabudowie bliźniaczej, o łącznej powierzchni 299,92 m2, dla których Sąd Rejonowy w Słupsku prowadziksięgę wieczystą (...). Pozwani, będący w tym czasie stanu wolnego, nabyli powyższe prawo w częściach ułamkowych wynoszących po ½ części każde z nich. Cenę nieruchomości strony ustaliły na kwotę 450.000 zł. Strony oświadczyły w akcie notarialnym, że cena została zapłacona, co powód potwierdził.
W tym samym akcie notarialnym pozwani dokonali podziału do korzystania nieruchomości wspólnej.
Cena sprzedaży nieruchomości została przekazana powodowi przez pozwanych gotówką przed podpisaniem aktu notarialnego w miejscu zamieszkania pozwanej, tj. wS.przyul. (...).
Pozwany w tym czasie prowadził działalność gospodarczą(...)zajmował się m.in. handlem pojazdami. Stale posiadał on gotówkę rzędu kilkuset tysięcy złotych, albowiem dokonywane przez niego transakcje często realizowane były gotówkowo.
Pozwana zbyła w dniu 6 sierpnia 2009 r. udział we własności nieruchomości położonej wS.i między innymi tę kwotę przeznaczyła na zakup nieruchomości wP..
Do marca 2010 r. powód utrzymywał się z dochodów uzyskiwanych sezonowo z wynajęcia nieruchomości wP., a dodatkowo zajmował się handlem odzieżą przywożoną z Niemiec; uzyskiwany dochód nie był atrakcyjny, a sytuacja powoda zaczęła się pogarszać w okresie 2015 -2016.
Strony znały się przed zawarciem umowy sprzedaży, choć nie była ta znajomość zażyła.
W dniu 28 listopada 2013 r. pozwany sprzedał powodowi lokal użytkowy o powierzchni 17,36 m2, położony wS.przyul. (...)za kwotę 55.000 zł. Wydanie przedmiotu umowy nastąpiło przed zawarciem umowy. Strony przez notariuszem oświadczyły, że cena sprzedaży została w całości zapłacona przed podpisaniem umowy oraz, że wartość rynkowa przedmiotu umowy odpowiada podanej cenie.
W dniu 2 lutego 2014r. pozwany zbył powodowi samochód osobowy markiM. (...)rok produkcji 2005,nr rej. (...)za kwotę 20.295 zł. Pojazd został wydany powodowi przed zawarciem umowy.
Pismem z dnia 10 lutego 2016 r. powód wezwał pozwanych do całkowitego rozliczenia kwoty 405.000 zł z tytułu zakupu nieruchomości wskazując, że od dnia 11 września 2015 r. pozwany zalega z zapłatą kwoty 93.177,12 zł i wezwał pozwanych do jej uiszczenia.
Pozwani odmówili zapłaty, wyjaśniając, że cena zakupu została zapłacona w dniu zawarcia umowy kupna sprzedaży, co potwierdza treść aktu notarialnego dotyczącego tejże umowy.
Pismem z dnia 23 czerwca 2018 r. powód skierował do pozwanych przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 98.676,51 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi od dnia 11 września 2015 r. w kwocie 91.331,50 zł, czyli łącznie 190.008,01 zł.
Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o dokumenty, zeznania świadkówT. W.orazD. W., obecnych podczas wręczania powodowi gotówki tytułem ceny za nieruchomość wP.i świadkaM. D., wskazującego na dobrą sytuację materialną pozwanych, a nadto przesłuchanie pozwanych. Przesłuchanie powoda uznał za niekonsekwentne, niepełne, a czasem nielogiczne.
Sąd Okręgowy wskazując na treśćart. 6 k.c.podkreślił, że postępowanie związane pozostaje z ograniczeniami dowodowymiart. 247 k.p.c.
Podważanie jednego z istotnych elementów umowy, jakim jest cena sprzedaży i wykazanie, że umówiona cena jest inna niż ujawniona w akcie notarialnym, a tym samym wyrażona w innej formie niż notarialna, stanowi obejście przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności.
Z treści aktu notarialnego z dnia 31 marca 2010 r., obejmującego umowę sprzedaży nieruchomości położonej wP.wynika wprost oświadczenie woli obu jej stron w zakresie essentiale negoti umowy sprzedaży, tj. strony wskazały przedmiot umowy oraz cenę, za którą powód sprzedaje nieruchomość, a pozwani ją kupują. Ceną wynikającą z umowy sprzedaży jest kwota 450.000 zł i niedopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko osnowie dokumentu, tj. w zakresie faktu, że oświadczenie stron co do umówionej ceny było innej treści. Ze wskazanej przyczyny Sąd I instancji pominął wnioski dowodowe powoda dotyczące zeznań świadkówM. O.,P. Z.,A. O.,E. B.,K. B.iW. B., którzy mieli zeznawać m.in. na okoliczność zasadności zgłoszonego żądania, tak co do zasady, jak i wysokości.
Kwestia rozliczeń stron mogła stanowić przedmiot postępowania dowodowego w tej sprawie, ale w zakresie rozliczenia ceny wynoszącej 450.000 zł.
W zakresie rozliczenia zapłaty tej kwoty Sąd I instancji wskazał, że z § 3 ust. 2 aktu notarialnego z dnia 31 marca 2010 r. wynika, że cena została w całości zapłacona, co powód w tym akcie notarialnym potwierdził. Jednocześnie już samo twierdzenie powoda, że cena wynosiła 780.000 zł, a do zapłaty pozostała kwota 98.676,51 zł wystarcza do uznania, że powód otrzymał od pozwanych umówioną cenę; skoro pozwani zapłacili 681.323,49 zł, to jest to kwota pokrywająca umówioną cenę, tj. kwotę 450.000 zł.
Jednoczenie z zeznań świadkówD. W.iT. W.wynika, że pozwani wręczyli powodowi kwotę 450.000 zł w domu mieszkalnym pozwanej. Obaj świadkowie byli bezpośrednimi świadkami tej czynności faktycznej, a wskazywane przez nich okoliczności korespondują z przesłuchaniem pozwanych, którzy podali, że kwotę 450.000 zł wręczyli powodowi przez zawarciem aktu notarialnego właśnie w domu przyul. (...)wS..
Pozwany wskazywał, że w ramach rozliczeń ceny strony umówiły się, że pozwany przekaże powodowi lokal użytkowy położony wS.przyul. (...)za cenę 280.000 zł oraz samochód osobowy markiM. (...)za kwotę 95.000 zł., czemu pozwani zaprzeczyli. W ocenie Sądu Okręgowego brak jest jednak logicznego związku pomiędzy transakcjami z dnia 28 listopada 2013 r. (sprzedaż lokalu użytkowego) oraz z dnia 2 kwietnia 2014 r. (sprzedaż samochodu osobowego markiM. (...)) a umową sprzedaży nieruchomości, choćby z tej przyczyny, że są to czynności odległe czasowo, a nadto pozwana nie miała w nich żadnego udziału.
Twierdzenia powoda w tym zakresie Sąd Okręgowy ocenił nie tylko jako nielogiczne, ale i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Wynika z nich bowiem, że do dnia 31 marca 2010 r. powód nie otrzymał żadnej kwoty pieniędzy za sprzedaną nieruchomość; wyzbył się własności nieruchomości, a rozliczenia powiązał z odległymi, niepewnymi zdarzeniai, jakimi były m.in. sprzedaż lokalu użytkowego i sprzedaż samochodu osobowego, co należałoby uznać za wysoce nieroztropne.
Zgodnie z twierdzeniami powoda, w umowie z dnia 31 marca 2010 r. wskazano cenę 450.000 zł, pomimo że strony umówiły się na kwotę 780.000 zł, w umowie z dnia 28 listopada 2013 r. wskazano cenę 55.000 zł, pomimo, że umówiono się na 280.000 zł, w umowie z dnia 2 kwietnia 2014 r. wskazano cenę 20.295 zł, pomimo, że umówiono się na kwotę 95.000 zł. Powyższe wskazuje, że powód swobodnie przyjmuje korzystne dla siebie stanowiska co do ceny w zależności od sytuacji, w jakiej się znajduje, tj. raz cena jest niższa, a raz jest wyższa.
Twierdzenia powoda są nadto niespójne, albowiem wskazał on, że wyliczenia co do zapłaty reszty ceny wywodzi w oparciu o zapisy w złożonej tabelce, jednak tabelka ta nie zawiera żadnych podpisów, potwierdzeń wpłat itp., a z przesłuchania powoda wynika, że tabelka powstała w oparciu o zapisy, które czynił w zeszycie, którego już nie ma; powód nie był w stanie również wyjaśnić treści zapisów w tabelce.
Niewiarygodne jest twierdzenie powoda, jakoby pozwani mieli zapłacić cenę w bliżej niesprecyzowanej przyszłości, albowiem zeznania świadkaM. D.oraz dokumenty w postaci wyciągu z historii rachunku bankowego pozwanego i aktów notarialnych obejmujących umowy, w których uczestniczyli pozwani, wskazują, że w roku 2010 dysponowali oni środkami pieniężnymi na zakup nieruchomości.
Sąd Okręgowy pominął też dowód z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości, albowiem wartość rynkowa nieruchomości nie jest jej wartością transakcyjną i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Uznając powództwo za niezasadne Sąd Okręgowy oddalił je na mocyart. 535 § 1 k.c.a contrario, zaś o kosztach postępowania orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik.
Uzasadniając przyznanie radcy prawnemuM. J.ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Słupsku kwoty 3.600 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu Sąd Okręgowy wskazał na § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu oraz wyjaśnił, że omyłkowo nie powiększył ustalonej kwoty wynagrodzenia o należy podatek od towarów i usług.
Apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku wywiódł powód, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
-art. 247 k.p.c.poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i nie dopuszczenie dowodu z zeznań świadków powołanych przez powoda w sytuacji, gdy umowa była sporządzona dla pozoru, a zeznania świadków i stron miały słuzyć podważeniu ceny sprzedaży;
-art. 227 k.p.c.w zw. zart. 232 k.p.c.poprzez niezasadne oddalenie wniosków dowodowych w postaci zeznań świadków powołanych przez powoda oraz opinii biegłego w sytuacji, gdy były one dopuszczalne i konieczne celem rozpoznania istoty sprawy;
-art. 386 § 4 k.p.c.poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w szerokim zakresie w wyniku nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za obie instancje, ewentualnie o nie obciążanie go kosztami procesu za obie instancje na zasadzieart. 102 k.p.c., z uwagi na fakt, że jest on osobą bezrobotną i pozostaje bez środków utrzymania, zaś powództwo złożył będąc przekonany o jego słuszności.
W uzasadnieniu apelacji skarżący podkreślił, że przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków lub przesłuchania stron na podważenie ceny sprzedaży nieruchomości określonej w akcie notarialnym nie prowadzi do obejścia przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności.
Ponadto określenie w akcie notarialnym ceny dużo poniżej ustalonej rzeczywiście pomiędzy stronami wartości, co w przedmiotowej sprawie można było wykazać wnioskowaną opinią biegłego, stanowi czynność pozorną, a więc dotkniętą nieważnością w tym zakresie, zaś ograniczenie przewidziane wart. 247 k.p.c.nie dotyczy przeprowadzania postepowania dowodowego na okoliczność nieważności czynności prawnej, a także wad oświadczenia woli.
Skarżący podkreślił także, że w przedmiotowej sprawie znaczenie miały jego właściwości osobiste; w okresie kiedy doszło do zawarcia umowy znacząco nadużywał alkohol, a jego postrzeganie rzeczywistości było dalekie od działania z pełną świadomością i w dobrze pojętym interesie, a nadto domaga się jedynie malej części kwoty niezapłaconej przez pozwanych, a nie twierdzi, że w ogóle nie otrzymał ceny za nieruchomość.
Pełnomocnik powoda z urzędu radca prawnyM. J.wniósł zażalenie na postanowienie przyznające mu ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Słupsku kwotę 3.600 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, zaskarżając je w części ponad kwotę 3.600 zł oraz wnosząc o podwyższenie wskazanego wynagrodzenia do kwoty 5.400 zł powiększonej o podatek od towarów i usług w obowiązującej wysokości.
Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
-§ 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzęduz dnia 3 października 2016 r. poprzez jego niezastosowanie i niepodwyższenie wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego dla powoda do kwoty 150% opłaty wymienionej w § 8 pkt 6 wskazanego rozporządzenia w sytuacji zaistnienia ku temu przesłanki;
-§ 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędupoprzez jego niezastosowanie i niepodwyższenie wynagrodzenia radcy prawnego z urzędu o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik powoda z urzędu podkreślił, że sprawa była skomplikowana, uczestniczył on w każdym posiedzeniu, terminowo wykonywał zobowiązania, zaś poza procesem pomagał powodowi w przygotowaniu uwzględnionego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie wynagrodzenie ustalone na poziomie 150 % opłaty odpowiadać będzie wynagrodzeniu pełnomocnika z wyboru, a nie ma podstaw do różnicowania opłaty należnej pełnomocnikowi z wyboru i z urzędu.
W odpowiedzi na apelację powoda pozwani wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie od powoda kosztów postępowania apelacyjnego, wskazując na niezasadność wywiedzionego przez powoda środka zaskarżenia.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Sąd Okręgowy ustalił prawidłowy stan faktyczny sprawy, który Sąd Apelacyjny podziela, zatem nie zachodzi potrzeba jego ponownego przytaczania.
Spór pomiędzy stronami dotyczy ustalenia, czy w treści umowy zawartej przez nie w formie aktu notarialnego została ustalona cena, która w rzeczywistości nie odpowiadała cenie objętej wolą stron wyrażoną poza treścią tego aktu.
Sąd I instancji, wbrew zarzutowi skarżącego, dokonał rozpoznania istoty sprawy i nie zmienia tej oceny fakt nie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym przez pozwanego.
Sąd Okręgowy pomijając dowody z zeznań świadków i przesłuchania stron zawnioskowane przez powoda nie naruszył przepisówart. 247, 227 oraz 232 k.p.c, skoro zmierzały one do wykazania, że przyjęta w akcie notarialnym cena sprzedaży nie odpowiadała cenie rzeczywistej, zwłaszcza, że stanowi ona esentialia negoti umowy sprzedaży.
W świetle przepisuart. 247 k.p.c.niedopuszczalny jest dowód, że strona złożyła oświadczenie woli innej treści niż utrwalona w dokumencie, a także niedopuszczalny jest dowód, że strona w ogóle tego oświadczenia woli nie złożyła. Z powyższego wynika, że nie jest dopuszczalny dowód, że cena sprzedawanej rzeczy uzgodniona przez strony jest w rzeczywistości inna niż wyrażona w dokumencie.
Jednocześnie akt notarialny obejmujący czynność prawną jest nie tylko dowodem jej dokonania, ale przede wszystkim tę czynność ucieleśnia, czyli wyraża; dokument zatem zawierający oświadczenia woli inkorporuje te oświadczenia i poza dokumentem one nie istnieją (vide: Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz pod red. Tadeusza Wiśniewskiego, publ. WPK 2021, LEX).
Nadto, jeżeli dla oświadczenia woli będące elementem czynności prawnej zastrzeżona została forma ad solemnitatem, to oświadczenie w zakresie w jakim forma ta nie została zachowana nie jest ważne.
Ustalenie za pomocą zeznań świadków lub przesłuchania stron innych niż przedmiotowo istotne elementów czynności prawnej nie stanowi obejścia przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności. Podważanie jednego z istotnych elementów umowy, jakim jest cena sprzedaży, i wykazywanie, że cena umówiona jest inna niż ujawniona w akcie notarialnym, a tym samym wyrażona w innej formie niż notarialna, stanowi obejście przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności (vide: Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz pod red. Małgorzaty Manowskiej, publ. WPK 2021, LEX, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2005r. w sprawie sygn. akt IV CSK 630/04).
Nie ulega wątpliwości, że pozorność czynności prawnej stwierdzonej aktem notarialnym może być udowodniona za pomocą zeznań świadków i przesłuchania stron (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 30 grudnia 2019r. w sprawie sygn. akt IV CSK 332/19), natomiast nie jest jednolicie postrzegana w judykaturze i doktrynie możliwość uznania za pozorną umowy zawartej w formie aktu notarialnego wskazującej na zaniżoną cenę.
Wskazać zatem należy, że pozorność czynności prawnej zachodzi wtedy, gdy strony stwarzają pozór dokonania jednej czynności prawnej, podczas gdy w rzeczywistości dokonują innej czynności prawnej. Zaniżenie ceny przedmiotu sprzedaży nie można uznać za wadę umowy, która powoduje jej nieważność; w wypadku wskazania w umowie innej ceny niż rzeczywiście ustalona dochodzi jedynie do zatajenia części wzajemnego świadczenia, sama zaś czynność prawna pozostaje ta sama (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 18 sierpnia 2017r. w sprawie sygn. akt IV CSK 611/16, LEX nr 2390749).
W ocenie Sądu Apelacyjnego zaniżenie ceny sprzedaży w umowie nie skutkuje pozornością umowy; brak jest podstaw do ustalenia, że strony dokonały czynności desymulowanej w postaci tożsamej umowy sprzedaży, tylko przy przyjęciu innej ceny.
Skarżący wskazuje także, że w okresie kiedy doszło do zawarcia umowy znacząco nadużywał alkohol, a jego postrzeganie rzeczywistości było dalekie od działania z pełną świadomością i w dobrze pojętym interesie. O ile okoliczności te wskazywać miałyby na nieważność umowy sprzedaży, to z całą pewnością nie mogą skutkować wnioskiem, że roszczenie powoda o zapłatę ustalonej według niego w nieważnej umowie sprzedaży pozostaje zasadne.
Okoliczności dotyczące obarczenia oświadczenia woli złożonego przez powoda w ramach umowy stron wadą w postaci błędu nie zostały udowodnione, zaś pominięte przez Sąd I instancji dowody nie zmierzały do ich wykazania.
Zasadnie również Sąd Okręgowy nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego celem ustalenia wartości rynkowej nieruchomości, skoro wartość ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, zwłaszcza przy założeniu braku możliwości oceny umowy jako pozornej z uwagi na wskazaną w niej cenę.
Wobec powyższych okoliczności apelacja powoda podlegała oddaleniu na mocyart. 385 k.p.c.
Zasadne pozostawało natomiast zażalenie pełnomocnika powoda z urzędu radcy prawnegoM. J.i skutkowało ono zmianą postanowienia Sądu Okręgowego zawartego w zaskarżonym wyroku, dotyczącego przyznania pełnomocnikowi z urzędu opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Zasadnie skarżący zarzuca, że biorąc również pod uwagę charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika oraz wartość przedmiotu sprawy, brak jest przyczyn do różnicowania tego wynagrodzenia w odniesieniu do minimalnej stawki przewidzianej dla pełnomocnika z wyboru i zachodzą podstawy do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia w stawce 150 % opłaty przewidzianej § 4 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. 2016 poz. 1715).
Zgodnie z § 4 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu opłatę należną pełnomocnikowi podwyższa się o obowiązującą kwotę podatku od towarów i usług, zatem zasadny pozostaje także i zarzut skarżącego w tym zakresie.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł na mocyart. 98 § 1 i 3, 108 § 1 k.p.c.oraz§ 2 pkt. 6w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz.1804 z późn. zm.) oraz§ 8 pkt 6w zw. z § 4 ust. 2 i § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1714 z późn. zm.).
Sąd Apelacyjny, w świetleart. 102 k.p.c., nie dopatrzył się przyczyn zezwalających na nieobciążanie powoda kosztami postępowania apelacyjnego; powód jest właścicielem lokalu użytkowego, z którego może czerpać zysk, nie wykazał, aby nie był w stanie podjąć zatrudnienia. Sama, nawet trudna sytuacja finansowa strony, podobnie jak jedynie nieuzasadnione subiektywne przekonanie o zasadności środka zaskarżenia nie stanowią wystarczającej podstawy dla nie obciążania strony kosztami postępowania apelacyjnego.
SSA Barbara Rączka - Sekścińska SSA Teresa Karczyńska – Szumials SSA Rafał Terlecki Na oryginale właściwe podpisy.