Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 2115/20
Data wyroku: 2021-10-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Postępowanie wieczystoksięgowe (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art. 626^8^§ 2 kpc

Sygn. akt III Ca 2115/20

UZASADNIENIE
Dnia 21 maja 2020 roku do Sądu Rejonowego w Kutnie V Wydział Ksiąg Wieczystych wpłynął wniosekA. B. (1)orazS. H. (1)o wpis w dziale IIksięgi wieczystej (...)prawa współwłasności na rzecz wnioskodawcy w udziale po ½ części. Jako podstawę dokonania wpisu załączono umowę sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. A(...)sporządzoną dnia 21 maja 2020 roku, przed notariuszemK. W..
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Kutnie w osobie Referendarza Sądowego oddalił przedmiotowy wniosek w całości.
Na przedmiotowe orzeczenieA. B. (1)w dniu 14 września 2020r. wniósł skargę, zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając naruszenieart. 2 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego( Dz. U. 2019.1362 j.t) w zw. zart 46 (1) k.c.Skarżący wniósł o dokonanie wpisu zgodnie ze złożonym uprzednio wnioskiem oraz zwrot uiszczonej przez Niego opłaty od skargi na podstawie art. 79 ust.1 pkt 1 lit f ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z decyzji Dyrektora GeneralnegoKrajowego Ośrodka (...)z dnia 28 września 2017 r.(...).(...).51.176.2017.RM.1.
Natomiast wnioskodawcaS. H. (1)złożył skargę na orzeczenie wskazane wyżej , w dniu 15 września 2020 r..S. H.również zaskarżył postanowienie w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych , w postaci przyjęcia, iż przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością rolną w rozumieniuart. 2 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego( Dz. U. 2019.1362 j.t) w zw. zart 46 (1) k.c.Skarżący wniósł o dokonanie wpisu zgodnie ze złożonym uprzednio wnioskiem oraz zwrot uiszczonej przez Niego opłaty od skargi na podstawie art. 79 ust.1 pkt 1 lit f ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w tym protokołu z oględzin nieruchomości, na okoliczność jej charakteru. Wniósł o załączenie akt postepowania administracyjnego z powołaniem się na numer sprawy(...).(...).51.176.2017.RM.1.
Postanowieniem z dnia 14 października 2020r. Sąd Rejonowy w Kutnie oddalił wniosekA. B. (1)iS. H. (1)o wpis prawa własności w udziale ½ części na jego rzecz w całości oraz odrzucił skargęA. B. (1)w zakresie zaskarżenia oddalenia wniosku o pis prawa własności na rzeczS. H. (1)i skargęS. H. (1)w zakresie zaskarżenia oddalenia wniosku o wpis prawa własności na rzeczA. B. (1).
Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach stanu faktycznego:
Księga wieczysta (...)prowadzona jest dla nieruchomości położonej w miejscowościW.A 1, gminaK., powiat(...), województwo(...), oznaczonej jakodziałka nr (...)o powierzchni 1,7286 ha , o sposobie użytkowania Bi- inne tereny zabudowane. W dziale II jako właściciel ujawniony jestP. S.. W chwili podpisania aktu notarialnego w księdze wieczystej w dziale II ujawniona byłaspółka (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnościąspółka komandytowo akcyjna, przy jednoczesnym ujawnieniu wzmianki(...)Dz.Kw 00004957/20. Na skutek uwzględnienia wniosku w dziale II ujawniony zostałP. S.. Podstawę dokonania wpisu stanowił akt notarialny Rep. A(...)z dnia 21 maja 2020r. mocą, któregoP. S.nabył przedmiotową nieruchomość od poprzedniego właściciela.
Z treści umowy sprzedaży Rep. A 3873/2020 sporządzonej dnia 21 maja 2020 roku przed notariuszemK. W.wynika, iż przedmiotowa działka zabudowania jest budynkami: garażem, budynkiem gospodarczym, produkcyno - biurowym, halą produkcji, magazynami, które tworzą zakład produkcyjny- szwalnia i produkcja herbaty.
Jak wynika z §1.2 ppkt g aktu notarialnego wskazanego wyżej, zgodnie z informacją Wójta GminyK., wydaną dnia 14 maja 2020 roku, znak: KI.(...).19.2020, w obowiązującym Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego GminyK., zatwierdzonego Uchwałą Rady GminyK.NR IX/53/03 z dnia 8 października 2003 roku,działka nr (...)położona w obrębie ewidencyjnymW., gminaK., oznaczona jest w planie następującymi symbolami: 1.MZ.19- tereny zabudowy mieszkaniowej zagrodowej ( siedliskowej) i 1. RP.18- tereny upraw rolnych .
Przy takich ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji wywiódł, że nabycie przedmiotowej nieruchomości odP. S.winno nastąpić przy uwzględnieniu przepisówustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynności prawnej, w tym w zgodzie z normą art. 2 a , 2 b ust. 2., art.3 ustawy.
Z uwagi na to, że warunki te nie zostały spełnione Sąd I instancji oddalił wnioski.
W punkcie 3 postanowienia Sąd odrzucił skargęA. B. (1)w zakresie zaskarżenia oddalenia wniosku o wpis prawa współwłasności na rzeczS. H. (1). Wobec tego, iżA. B.iS. H.mieli być ujawnieni w księdze wieczystej po ½ części, brak było podstaw do przyjęcia, iż A.B.posiada legitymację do zaskarżenia oddalenia wniosku o wpis na rzeczS. H. (1). Podobnie jakS. H. (1)w odniesieniu do oddalenia wnioskuA. B. (3)o wpis udziału we współwłasności nieruchomości na Jego rzecz w ½ części. Wskazuje na to treściart. 626 (2) § 5 k.p.c.orazart. 626 (1) § 2 k.p.c.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wnieśliS. H. (1)iA. B. (1).
Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu:
- naruszenie przepisuart. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego(Dz.U. 2019r.1362j.t.) w zw. zart. 461k.c.poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że treść planu zagospodarowania przestrzennego jest kryterium decydującym o kwalifikacji nieruchomości jako rolnej, bez względu na inne okoliczności wpływające na ocenę przydatności gruntu do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie przy uwzględnieniu prawidłowej gospodarki rolnej, podczas gdy z wymienionych przepisów nie wynika, że za rolną należy traktować nieruchomość położoną na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele rolne, i w konsekwencji poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, polegające na przyjęciu, że spornadziałka nr (...)stanowi nieruchomość rolną w rozumieniuart. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego( Dz.U.,2019.1362j.t.) w zw. zart. 461k.c.podczas, gdy nieruchomość ta nie jest wykorzystywana rolniczo i nie może być wykorzystywania do prowadzenia produkcji rolniczej, co zostało także rozstrzygnięte decyzją Dyrektora GeneralnegoKrajowego Ośrodka (...)z dnia 28 września 2017r.
W konkluzji skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dokonaniu wpisu w dziale II przedmiotowej księgi wieczystej prawa współwłasnosci w udziałach po ½ na rzeczS. H. (1)iA. B. (1)w miejsce strony sprzedającej na podstawie umowy sprzedaży akt notarialny Repertorium A nr 3872/3030 z dnia 21 maja 2020 zawartej przed notariuszemA. W.
ewentualnie
uchylenie pkt 1,2,3,4 zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w uchylonej części do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kutnie.
Nadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z załączonych przez apelujących do skargi na referendarza sądowego dokumentów:
- decyzji Dyrektora GeneralnegoKrajowego Ośrodka (...)z dnia 28 września 2017r. znak:(...).(...).51.176.2017.RM.1;
- operatu szacunkowego autorstwa mgr inż.J. L.na okoliczności w nich stwierdzone.
Skarżący wnieśli także o zwrócenie się doKrajowego Ośrodka (...)Oddziału Terenowego wŁ.o złożenie do akt niniejszych akt postępowania administracyjnego znak :(...).(...).51.176.2017.RM.1 oraz przeprowadzenie dowodu z wszystkich dokumentów zgromadzonych w tych sprawach na okoliczności w nich stwierdzone.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Obie apelacje nie są zasadne.
Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i trafnie określił konsekwencje prawne z nich wynikające.
Zarówno ustalenia stanu faktycznego poczynione przez Sąd I instancji jak również rozważania prawne Sądu I instancji, Sąd Okręgowy przyjmuje za własne bez konieczności ponownego ich przytaczania.
Wbrew zarzutom skarżących podniesionym w apelacjach, Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, w szczególności 2pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego(Dz.U. 2019r.1362j.t.) w zw. zart. 461k.c.
Jak wynika z materiału dowodowego przedmiotowa nieruchomość, stanowiącadziałkę nr (...), w planach zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest następującymi symbolami: 1.MZ.19- tereny zabudowy mieszkaniowej zagrodowej (siedliskowej) i 1. RP.18- tereny upraw rolnych.
Stosownie doart. 461k.c.nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że przedmiotowa nieruchomość stanowi nieruchomość rolną. Zgodnie z definicją zabudowy zagrodowej ( rop. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku Dz.U. 2019.1065) jest to zespół budynków mieszkalnych, gospodarczych lub inwentarskich w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych.
Rację ma Sąd I instancji, że w wypadku gdy dla nieruchomości opracowano plan zagospodarowania przestrzennego, to o klasyfikacji nieruchomości jako rolnej w pierwszej kolejności decyduje jej przeznaczenie właśnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.Gdy nieruchomość w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w całości jest przeznaczona na inne cele niż rolne, na przykład usługowe, przemysłowe, budowlane, jest to nieruchomość nie rolna i nie ma znaczenia, jakie jest jej oznaczenie w ewidencji gruntów. Natomiast dopuszczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zabudowy zagrodowej lub siedliskowej oznacza możliwość zabudowy na gruntach rolnych bez utraty przez nie charakteru rolnego, co oznacza, że do takich gruntów stosuje się przepisyustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Nie są nieruchomościami rolnymi tereny przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę jednorodzinną. Wystarczy, że jedynie część nieruchomości będzie według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiła nieruchomość rolną, aby stosowało się do niej przepisy wskazanej wyżej ustawy.
W tym stanie rzeczy, w istocie, w rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do czynności prawnej objętej aktem notarialnym Rep. A(...)sporządzonym dnia 21 maja 2020 roku przed notariuszemK. W., winny mieć zastosowanie przepisyustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
Sąd I instancji dokonał także prawidłowej oceny decyzji administracyjnej wydanej w sprawie(...).(...).51.176.2017.RM.1., i tak po pierwsze decyzja nie donosiła się do stron niniejszego postępowania wieczystoksięgowego, a po wtóre, wyrażona w niej interpretacja przepisówustawy o kształtowaniu ustroju rolnegojest błędna. Sąd I instancji na marginesie zasadnie zauważył, że postępowanie administracyjne zostało umorzone, a więc nie zawiera ona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie.
Skarżący pomijają, że sprzedającyP. S.nabył przedmiotową nieruchomość w ramach postępowania upadłościowego. Przepisy u.k.u.r stosuje się do postępowań upadłościowych, które zostały wszczęte po wejściu ustawy nowelizującej w życie, a mówiąc ściślej do tych postępowań gdzie postanowienie o ogłoszeniu upadłości zostało wydane po 30 kwietnia 2016 r.. Tymczasem jak wynika z akt księgi wieczystej ( k- 644) prawomocne postanowienie ogłaszające upadłość wobec ówczesnego zbywcy(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki komandytowej z siedzibą wG., zapadło w dniu 15 listopada 2013 r..
W tym stanie rzeczy, zgodzić należy się w pełni z Sądem I instancji, że nabycie przedmiotowej nieruchomości odP. S.winno nastąpić przy uwzględnieniu przepisów o ukształtowaniu ustroju rolnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie czynności prawnej , w tym w zgodzie z normą art.2a, 2b, ust.2 art. 3 ustawy.
Stosownie doart. 6268§ 2 k.p.c., rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten zakreśla granicę kognicji sądu w postepowaniu wieczystoksięgowym. Sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym bada jedynie dokumenty dołączone do wniosku i treść księgi wieczystej, nie prowadzi postępowania dowodowego w szerszym zakresie i nie rozstrzyga w postępowaniu wieczystoksięgowemu żadnych sporów.
Sąd I instancji przy rozpoznaniu sprawy na skutek złożonych skarg na orzeczenie referendarza sądowego, dokonał oceny dokumentów dołączonych do skarg tj. Decyzji Dyrektora GeneralnegoKrajowego Ośrodka (...)z dnia 28 września 2017r. znak :(...).(...).51.176.2017.RM.1, zdaniem Sądu Okręgowego ocena ta jest prawidłowa.
Sąd Okręgowy przy rozpoznaniu apelacji na podstawieart. 2352§ 1 pkt 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., pominął wnioski dowodowe zgłoszone w apelacjach o zwrócenie się doKrajowego Ośrodka (...)Oddziału Terenowego wŁ.o złożenie do akt niniejszych akt sprawy akt postępowania administracyjnego znak:(...).(...).51.176.2017.RM.1 oraz o przeprowadzenie dowodu z wszystkich dokumentów zgromadzonych w tych sprawach na okoliczności w nich stwierdzone, gdyż dowody wskazane w tych wnioskach wykraczają poza kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje jako bezzasadne na podstawieart. 385 § 1 k.p.c.i ar. 13§ 2 k.p.c.