Sąd Rejonowy w Mrągowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 171/20
Data wyroku: 2021-10-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Krzysztof Połomski

Sygn. akt: I C 171/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 października 2021 roku
Sąd Rejonowy w Mrągowie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia Krzysztof Połomski

Protokolant:

p.o. sekretarz sądowy Małgorzata Sadłowska

po rozpoznaniu w dniu 6 października 2021 roku w Mrągowie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Business sp. z o.o.z siedzibą wO.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanego(...) S.A.z siedzibąwW.na rzecz powoda(...) Business sp. z o.o.z siedzibąwO.kwotę 12.488,87 zł (dwanaście tysięcy czterysta osiemdziesiąt osiem złotych i osiemdziesiąt siedem groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od:

a
kwoty 10.845,69 zł (dziesięć tysięcy osiemset czterdzieści pięć złotychi sześćdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 5 października 2019 roku do dnia zapłaty,

b
kwoty 500 zł (pięćset złotych) od dnia 2 marca 2020 roku do dnia zapłaty,

c
kwoty 1.143,18 zł (jeden tysiąc sto czterdzieści trzy złote i osiemnaście groszy) od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia zapłaty,

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala,

III
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.879,90 zł (pięć tysięcy osiemset siedemdziesiąt dziewięć złotych i dziewięćdziesiąt groszy) wrazz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. aktI C 171/20

UZASADNIENIE
Powód(...) Business sp. z o.o.z siedzibą wO.wystąpił przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.z powództwemo zasądzenie na jego rzecz kwoty 10.845,69 złotych wraz z odsetkami ustawowymiza opóźnienie liczonymi od dnia 5 października 2019 roku do dnia zapłaty, a także kwoty500 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem kosztów ekspertyzy rzeczoznawczej. Nadto wniósło zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podał, że w dniu 4 września 2019 roku doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzony został pojazd markiB. (...)onumerze rejestracyjnym (...). Sprawca zdarzenia posiadał obowiązkowe ubezpieczenie w zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego, który przeprowadził postępowanie likwidacyjne, w ramach którego uznał odpowiedzialność za szkodęco do zasady i wypłacił na rzecz poszkodowanego odszkodowanie w kwocie10.376,72 złotych, które w jego ocenie zostało zaniżone. Powód podniósł, że na podstawie umowy cesji nabył uprawnienie do dochodzenia odszkodowania od pozwanego za szkodęz dnia 4 września 2019 roku. Powód wskazał, że poniósł koszty wyceny kosztów naprawienia pojazdu w kwocie 500 złotych, które były niezbędne dla prawidłowej oceny szkody.
W odpowiedzi na pozew(...) S.A.z siedzibąwW.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany przyznał, że prowadził postępowanie likwidacyjnew sprawie zdarzenia opisanego w pozwie i wypłacił poszkodowanemu kwotę10.376,72 złotych tytułem celowych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy pojazdu. Nadto podniósł, że poszkodowany nie udokumentował poniesienia kosztów naprawy, a w szczególności tego, że koszty te przewyższyły wypłaconą przez pozwanego kwotę odszkodowania. Podkreślił również, iż poszkodowany został poinformowanyo możliwości dokonania naprawy w warsztacie należącym do sieci naprawczej(...), które objęte są gwarancją wykonawcy, z której to propozycji nie skorzystał. Zakwestionował również zasadność żądania przez powoda zwrotu kosztów opinii prywatnego rzeczoznawcy jako niepozostającej w związku przyczynowym ze sprawą. Zarzucił również brak legitymacji procesowej czynnej po stronie powoda, a to z uwagi na nieważność umowy cesji.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 4 września 2019 roku doszło do zdarzenia komunikacyjnego, w wyniku którego uszkodzony został pojazd markiB. (...)onumerze rejestracyjnym (...)stanowiący własnośćZ. S.. Sprawca w dacie zdarzenia posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej w(...) S.A.z siedzibą wW., który to podmiot przyjął odpowiedzialność za powstałą wskutek w/w zdarzenia szkodę i w wyniku postępowania likwidacyjnego wypłacił na rzecz poszkodowanego odszkodowanie w kwocie 10.376,72 złotych.
(bezsporne, a nadto dowód: decyzja odszkodowawcza – k. 40, akta szkody – k. 63)
W dniu 20 września 2019 roku została sporządzona kalkulacja naprawy pojazdu markiB. (...)onumerze rejestracyjnym (...), w której łączny koszt naprawy pojazdu został określony na kwotę 21.222,41 złotych. Za sporządzenie kalkulacji naprawy(...) Business sp. z o.o.z siedzibą wO.wystawiłrachunek nr (...), obciążającZ. S.obowiązkiem zapłaty kwoty 500 złotych.
(dowód: kalkulacja naprawy – k. 15-18,rachunek nr (...)– k. 19)
W dniu 2 października 2019 rokuZ. S.zawarł z(...)sp. z o.o. z siedzibą wO.umowę przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania przysługującego im od(...) S.A.z siedzibą wW.w związku ze szkodą z dnia 4 września 2019 roku w pojeździe markiB. (...)onumerze rejestracyjnym (...).
(dowód: umowa przelewu wierzytelności – k. 10-14)
Koszt naprawy samochodu pojazdu markiB. (...)onumerze rejestracyjnym (...), który pozwoliłby przywrócić pojazd do stanu sprzed powstania szkody – przy wykorzystaniu oryginalnych części zamiennych – wynosi 22.365,59 złotych.
(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu rzeczoznawstwa motoryzacyjnegoM. P.– k. 69-98)
Sąd zważył, co następuje:
Zgłoszone powództwo w przeważającej części jest zasadne i w tym zakresie zasługiwało na uwzględnienie.
Pozwany(...) S.A.z siedzibą wW.uznał swoją odpowiedzialność za skutki zdarzenia komunikacyjnego z dnia 4 września 2019 rokuco do zasady, stąd też nie wymagają szczegółowego odniesienia kwestie związanez podstawami tej odpowiedzialności.
W pierwszej kolejności odnieść należy się jednak do kwestii ważności umowy cesji,warunkującej legitymację czynną powoda w sprawie.
Legitymacja czynna, jak i bierna, jest opartym na prawie materialnym uprawnieniemdo występowania w charakterze strony w konkretnej sprawie sądowej. Wymóg jej posiadania stanowi przesłankę merytorycznego rozpoznania sprawy badaną przez Sąd w chwili orzekania. Strona powodowa swoją legitymację czynną w sprawie wywodziła z dwóch umów cesji wierzytelności załączonych do pozwu.
Niewątpliwie każdorazowy wierzyciel uprawniony był – bez zgody pozwanego –do przeniesienia wierzytelność na rzecz innego podmiotu. Zgodnie bowiemzart. 509 § 1 i 2 kcwierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania, a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w tym roszczenia o zaległe odsetki. Przy tym warunkiem skutecznej cesji wierzytelności jest istnienie tego prawa. Aby wierzytelność mogła być przedmiotem przelewu, musi być w dostateczny sposób zindywidualizowana poprzez dokładne określenie stosunku zobowiązaniowego, z którego wynika. Judykatura przyjęła, że oznaczenie wierzytelności to wskazanie stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Elementy te w momencie zawierania umowy przelewu powinny być oznaczone lub przynajmniej oznaczalne. Natomiast do chwili przejścia wierzytelności z majątku zbywcydo majątku nabywcy winno nastąpić dokładne sprecyzowanie pozostałych elementów stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego istnieje zbywana wierzytelność (vide:wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 roku sygn. akt III CKN 423/99).
Z brzmieniaart. 510 § 2 kcwynika natomiast, że jeżeli zawarcie umowy przelewu następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności, z zapisu zwykłego, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przelewu zależy od istnienia tego zobowiązania. Przywołana regulacja prawna wyraża tzw. zasadę kauzalności przelewu, która uzależnia skuteczność rozporządzenia wierzytelnością od istnienia zobowiązania – wykazaniacausy– czyli prawnie istotnej przyczyny przysporzenia. W razie jej braku przelew wierzytelności nie dochodzi do skutku, tj. nie powoduje przejścia uprawnień na cesjonariusza. Cedent i cesjonariusz w ramach łączącego ich stosunku prawnego zobowiązani są uzgodnićcausęw sposób wyraźny bądź dorozumiany, ale nie muszą jej ujawniać na zewnątrz, zwłaszcza dłużnikowi. Co do zasady więc przelew wierzytelności ma charakter kauzalny, przy tym jednak umowa przelewu nie musi określać podstawy prawnej (vide:wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2016 roku sygn. akt I CSK 181/15, publ. LEX nr 2054083).
Odnosząc się zatem do kwestii ważności przedłożonych przez powoda umów przelewu wierzytelności, wskazać należy, że analiza ich treści jednoznacznie wskazuje,że zgodnym zamiarem stron (art. 65 § 2 kc) , tj. rzeczywistącausęstanowiło umocowaniedo dochodzenia świadczenia odszkodowawczego za szkodę z dnia 4 września 2019 rokuw pojeździe markiB. (...)onumerze rejestracyjnym (...)w części, która nie została pokryta w ramach wypłaconego poszkodowanemu odszkodowania.
Z przedłożonej przez powoda umowy przelewu wierzytelności wynika również, między jakimi podmiotami doszło do jej zawarcia, jak również co było przedmiotem umowy. Przedłożona umowa konkretyzuje nabytą wierzytelność w sposób nie budzący wątpliwości. Przyjąć zatem należy, że strona powodowa – stosownie do treściart. 6 kc– wykazała,że w realiach sprawy doszło do skutecznego i ważnego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego przelewu wierzytelności.
Sporna pomiędzy stronami pozostawała kwestia granicy odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela, przy czym żądanie powództwa zawierało w sobie roszczenie odszkodowawcze dotyczące uzupełnienia dotychczas przyznanego odszkodowaniaza naprawę pojazdu.
Granice odpowiedzialności za skutki zdarzenia wywołującego szkodę wyznaczaart. 361 kc, który w§ 1stanowi, iż zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
W orzecznictwie sądowym za ugruntowany od dłuższego już czasu należy uznać pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 roku, zgodnie z którym zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanegodo wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi (vide: uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 roku sygn. akt III CZP 80/11, publ. OSNC 2012/10/112).
Wskazuje się też, że uzyskana tytułem odszkodowania należność może być spożytkowana przez poszkodowanego w dowolny sposób, co oznacza, iż nie musion za uzyskaną sumę pieniężną dokonywać naprawy uszkodzonego pojazdu (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1988 roku sygn. akt I CR 151/88, publ. LEX nr 8894,a także:A. G.Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania część ogólna, publ. LEX 2011). Wskutek tego uznać należy, iż żądanie zapłaty odszkodowania nie musi być poprzedzone naprawą pojazdu. Wynika z tego również, że dokonanie niepełnej naprawy lub naprawy, której koszt był niższy niż rzeczywista szkoda, nie zwalnia odpowiedzialnegoza szkodę z obowiązku wypłaty pełnego odszkodowania.
W przedmiotowym przypadku – wobec zasadniczych rozbieżności stronco do kosztów naprawy pojazdu i związanej z tym wysokości szkody – na uwzględnienie zasługiwał wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki samochodowej na okoliczność ustalenia kosztów naprawy samochodu uszkodzonegona skutek zdarzenia z dnia 4 września 2019 roku, które pozwoliłyby przywrócić pojazddo stanu sprzed powstania szkody. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż kwestia ta wymagała wiadomości specjalnych i miała bezpośrednie przełożenie na ocenę wysokości należnego powodowi odszkodowania.
Powołany w sprawie biegły sądowyM. P.wskazał, że koszt naprawy samochodu markiB. (...)onumerze rejestracyjnym (...), który pozwoliłby przywrócić pojazd do stanu sprzed powstania szkody z dnia 4 września 2019 roku – przy wykorzystaniu oryginalnych części zamiennych – wynosi 22.365,59 złotych.
W ocenie Sądu opinia biegłegoM. P.była przygotowana w sposób fachowy i poparty rzeczową argumentacją, a nadto nie budziła też wątpliwości Sądu pod względem formalnym oraz merytorycznym. Podkreślenia wymaga również, że strony postępowania nie kwestionowały przedmiotowej opinii.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i zapatrywania prawne wskazać należy,iż zasadnym było oparcie wysokości szkody na opinii biegłego sądowegoM. P., a konkretnie na ustalonych przez niego kosztach naprawy pojazdu i określenie należnego powodowi odszkodowania na kwotę 22.365,59 złotych. Biorąc pod uwagę dotychczas wypłaconą na rzecz poszkodowanego kwotę odszkodowania (10.376,72 złotych) pozostała część należnego odszkodowania winna wynosić 11.988,87 złotych.
Jedynie na marginesie wskazać należy, iż w świetle wyżej zaprezentowanych poglądów i zapatrywań prawnych wskazać należy, iż z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy znaczenia nie mogły mieć zeznania świadkaZ. S.. Biorąc bowiem pod uwagę fakt, iż podstawową funkcją odszkodowania jest kompensacja, co oznacza,że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku stan naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę stwierdzić należy, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy był fakt, czy poszkodowany faktycznie naprawił swój pojazd, a jeśli tak, to w jakim zakresiei jaki poniósł z tego tytułu koszt.De lege latabrak jest także podstaw prawnychdo nakładania na poszkodowanych obowiązku naprawy uszkodzonej rzeczy, tudzież „zmuszania” do jej naprawiania w określony sposób lub przez określony podmiot. Zgłaszający szkodę uprawniony był zatem zrezygnować z propozycji ubezpieczyciela naprawy pojazdu w warsztacie naprawczym współpracującym z pozwanym bez ewentualnych negatywnych konsekwencji z tym związanych.
Zasadne jest również zgłoszone przez powoda żądanie zwrotu kwoty 500 złotych jako kosztów prywatnego kosztorysu naprawy przedmiotowego pojazdu. Odszkodowanie przysługujące z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów może bowiem – stosownie do okoliczności sprawy – obejmować także koszty ekspertyzy wykonanejna zlecenie poszkodowanego (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2004 roku sygn. akt III CZP 24/04, publ. OSNC 2005, nr 7-8, poz. 117). Wydatki poczynione przez powoda związane z pozyskaniem kosztorysu naprawy były konieczne i uzasadnione, bowiem – jak wykazało postępowanie dowodowe, a w szczególności opinia biegłego – pozwany zaniżył należne powodowi odszkodowanie. Poniesienie tego wydatku było więc obiektywnie uzasadnione i konieczne oraz pozostawało w normalnym związku przyczynowym między zdarzeniem a szkodą.
Mając powyższe na uwadze – na podstawieart. 415 kcw zw. zart. 805 § 2 pkt 1 kc– orzeczono jak w punkcie I wyroku.
O odsetkach orzeczono na podstawieart. 481 § 1 i 2 kc, w przypadku pierwotnego żądania zwrotu kosztów naprawy pojazdu przyjmując – w ślad za żądaniem pozwu – jako datę początkową naliczania odsetek dzień 5 października 2019 roku, zaś w przypadkuczęści, o którą rozszerzono powództwo dzień 26 lipca 2021 roku, tj. dzień doręczenia pełnomocnikowi pozwanego odpisu pisma zawierającego rozszerzenie powództwa.W zakresie dotyczącym żądania zwrotu kosztów ekspertyzy rzeczoznawczej Sąd przyjął – odmiennie od żądania pozwu – iż odsetki winny być naliczane dopiero od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu zawierającego te żądanie. W ocenie Sądu bowiem dopiero od tej daty zachodziła wymagalność tego roszczenia, stąd też żądanie zasądzenia odsetek za okres wcześniejszy zostało oddalone (pkt II wyroku).
O kosztach procesu orzeczono w punkcie III wyroku – stosownie do jego wyniku –na podstawieart. 100zd. drugiein principiokpcw zw. zart. 98 § 1, § 11i § 3 kpcw zw.z § 2 pkt 5 i § 15 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłatza czynności radców prawnych(tekst jednolity: Dz.U. z 2018r. poz. 265), zasądzającod pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.879,90 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu,w tym kwotę 3.600 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wśród udokumentowanych kosztów procesu znalazła się także opłata sądowa od pozwu w kwocie 750 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych oraz zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego sądowego w łącznej kwocie 1.512,90 złotych.
/-/ sędzia Krzysztof Połomski