Sąd Rejonowy w Grudziądzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 567/22
Data wyroku: 2022-10-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Marcin Kolasiński
Podstawa prawna: art. 319 k.p.c.

Sygn. akt I C 567/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 października 2022 roku
Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:  sędzia Marcin Kolasiński
Protokolant:  starszy sekretarz sądowy Monika Kopczyńska
po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 roku w Grudziądzu
na rozprawie
sprawy z powództwa
(...)z siedzibą wW.

przeciwkomałoletnimA. Ć. (1)iA. Ć. (2)reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowegoJ. Ć., małoletniejO. S.reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowegoK. S.iM. S.
o zapłatę

I
zasądza solidarnie od pozwanychA. Ć. (1),A. Ć. (2),O. S.iM. S.na rzecz powoda(...)z siedzibą wW.kwotę 9446,44 zł (dziewięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt sześć złotych i 44/100);

II
zastrzega wszystkim pozwanym prawo powołania się w toku postępowania egzekucyjnego zasądzonego w punkcie I. wyroku świadczenia na ograniczenie odpowiedzialności do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku po zmarłymS. P.;

III
zasądza solidarnie od pozwanychA. Ć. (1),A. Ć. (2),O. S.iM. S.na rzecz powoda(...)z siedzibą wW.kwotę 2317 zł (dwa tysiące trzysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 567/22

UZASADNIENIE
(...)z siedzibą wW.wniósł pozew przeciwkoD. P., małoletnimA. Ć. (1)iA. Ć. (2)reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowegoJ. Ć., małoletniejO. S.reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowegoK. S.iM. S.o zapłatę solidarnie od pozwanych kwoty 9446,44 zł oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu strona powodowa podała, żeS. P.zawarł z powodem umowę o kredyt hipoteczny. Kredytobiorca nie spłacił kredytu, w związku z czym powstała zaległość, na którą składały się kwoty: 9274,18 zł tytułem kapitału. 135,26 zł tytułem odsetek umownych i 37 zł tytułem kosztów.S. P.zmarł 11 lutego 2018 roku, a spadek po nim nabyli pozwani, którzy odpowiadają za zobowiązanie spadkodawcy z dobrodziejstwem inwentarza (k. 4-11). W piśmie procesowym z 26 maja 2022 roku strona powodowa wniosła o uwzględnienie powództwa z zastrzeżeniem pozwanym prawa powołania się na ograniczenie odpowiedzialności do wysokości stanu czynnego spadku poS. P.(k. 222-226).
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 11 marca 2022 roku (sygn. akt I Nc 2686/21) referendarz sądowym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu (k. 195).
Postanowieniem z 6 kwietnia 2022 roku referendarz sądowy uchylił nakaz zapłaty w stosunku do pozwanegoD. P., zniósł w tym zakresie postępowanie i odrzucił pozew (k. 214). Pozwany zmarł bowiem przed wytoczeniem powództwa.
Pozostali pozwani w jednobrzmiących sprzeciwach od nakazu zapłaty zaskarżyli nakaz w całości i wnieśli o oddalenie powództwa. Strona pozwana podniosła, że powództwo jest przedwczesne, gdyż komornik sądowy jest w trakcie sporządzania spisu inwentarza poS. P.. Pozwani wnieśli o zawieszenie postępowania na czas dokonywania spisu inwentarza. Ponadto strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia. Pozwani wskazali, że nie przyczynili się do wytoczenia powództwa, w związku z czym wnieśli o nieobciążanie ich kosztami procesu. Zdaniem pozwanych postępowanie powoda jako profesjonalisty narusza zasady współżycia społecznego (k. 198-199, 202-203, 206-207 i 210-211).
Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym (k. 1).

Sąd ustalił, co następuje:
25 kwietnia 2008 rokuS. P.zawarł z(...) S.A.(obecnie(...)) umowę kredytu odnawialnego (§ 1 pkt 1 umowy). Wraz z limitem kredytowym bank udostępnił kredytobiorcy kartę płatniczą (§ 3 pkt 3 umowy). Umowa została zawarta na okres ważności karty i ulegała automatycznemu przedłużeniu na okresy ważności kolejnych kart, chyba że klient poinformował bank o zamiarze nieprzedłużania umowy (§ 4 umowy). Umowa ulegała rozwiązaniu w przypadku śmierci klienta (§ 15 pkt 8 lit. b) regulaminu kredytu bezpiecznego udzielanego przez(...)).
Dowody:
- umowa o kredyt bezpieczny z 25.04.2008 r. z regulaminem kredytu (k. 15-21),
- dokumenty dotyczące przekształceń banków (k. 65-158).
S. P.zmarł 11 lutego 2018 roku, a spadek po nim nabyliD. P.(w 4/12 części),A. C.(w 4/12 części),M. S.(w 1/12 części),O. S.(w 1/12 części),A. Ć. (1)(w 1/12 części) iA. Ć. (2)(w 1/12 części) – wszyscy z dobrodziejstwem inwentarza.
Dowód:
- postanowienie o stwierdzeni nabycia spadku (k. 39).
S. P.korzystał z limitu kredytowego. Ostatniej wpłaty dokonał 10 stycznia 2018 roku. Stan zadłużenia w związku z umową kredytu na datę śmierciS. P.wynosił 9446,44 zł, a na sumę tę składały się kwoty: 9274,18 zł tytułem kapitału. 135,26 zł tytułem odsetek umownych i 37 zł tytułem kosztów.
Dowody:
- wyciąg z ksiąg banku z pełnomocnictwem do wystawiania wyciągów (k. 13-14),
- historia rachunku i zestawienie transakcji (k. 22-38, 41-54).
Komornik sądowy sporządził spis inwentarza spadku poS. P., zgodnie z którym stan czynny spadku wynosił 1156,17 zł, stan bierny 15 343,44 zł, a wartość czystego spadku stanowiła wartość ujemną – 14 187,27 zł.
Dowód:
- protokół spisu inwentarza spadku poS. P.(k. 15 w aktach sprawy I Ns 367/22).
(...)bezskutecznie wzywał spadkobierców do zapłaty należności wynikającej z umowy z 25 kwietnia 2008 roku.
Dowody:
- wezwania do zapłaty (k. 55-64).

Sąd zważył, co następuje:
Przedstawiony powyżej stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów dołączonych do pozwu oraz protokołu spisu inwentarza spadku poS. P.w aktach sprawy I Ns 367/22. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny. Strona pozwana nie zakwestionowała również wysokości zadłużenia wynikającego z umowy kredytu z 25 kwietnia 2008 roku.
Sąd oddalił wniosek pozwanych o zawieszenie postępowania (k. 228), albowiem postępowanie o spis inwentarza poS. P.zostało ukończone 23 maja 2022 roku. Poza tym fakt prowadzenia takiego postępowania i tak nie stanowiłby wystarczającej przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania.
Przewodniczący zwrócił pozwanym pisma procesowe z 26 września 2022 roku, albowiem zostały wniesione bez uprzedniego zarządzenia zobowiązującego do złożenia pism (art. 2053§ 5 k.p.c.).
Strona powodowa dochodziła od pozwanych należności z tytułu umowy kredytu. Zgodnie zart. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe(tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2439 ze zm.), przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Pozwani, jako spadkobiercy kredytobiorcyS. P., ponoszą wobec powoda odpowiedzialność wobec za zadłużenie wynikające z umowy z 25 kwietnia 2008 roku. W związku z nabyciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, ich odpowiedzialność jest ograniczona do wartości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku (art. 1031 § 2 k.c.). Do chwili działu spadku odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe jest solidarna (art. 1034 § 1 k.c.).
Strona pozwana w obronie przed roszczeniem powoda podniosła zarzuty odnoszące się do ujemnej wartości czystego spadku poS. P., przedawnienia roszczenia oraz naruszenia przez powoda zasad współżycia społecznego.
Jeżeli chodzi o ustaloną w protokole spisu inwentarza ujemną wartość spadku (minus 14 187,27 zł), fakt ten nie mógł skutkować oddaleniem powództwa. W procesie, w którym wierzyciel dochodzi należności od spadkobierców, sąd nie ustala składu majątku spadkowego, z którego będzie mogła być prowadzona egzekucja, ani tego, czy długi spadkowe przewyższają stan czynny spadku. Kwestia ta ustalana jest dopiero w postępowaniu egzekucyjnym (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z 9.09.1976 r., IV PR 135/76 lub Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 7.03.2013 r., V ACa 1007/12). Ochronie spadkobierców, którzy nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, służy zastrzeżenie prawa powołania się w toku postępowania egzekucyjnego zasądzonego świadczenia na ograniczenie odpowiedzialności do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (art. 319 k.p.c.,art. 792 k.p.c.).
Roszczenie powoda nie było przedawnione.S. P.w zasadzie do samej śmierci korzystał z limitu kredytowego, dokonując ostatniej wpłaty 10 stycznia 2018 roku (k. 48). Roszczenie powoda stało się wymagalne z chwilą rozwiązania umowy, co nastąpiło automatycznie z chwilą zgonu kredytobiorcy (§ 15 pkt 8 lit. b) regulaminu kredytu - k. 19). Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony 27 grudnia 2021 roku (k. 161). Zgodnie zart. 118 k.c.termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe i związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Roszczenie powoda uległoby zatem przedawnieniu dopiero z końcem 2021 roku.
Sąd nie stwierdził również, aby dochodzenie roszczenia przez powoda naruszało zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Jak już wcześniej wspomniano, powód nie musiał czekać z wytoczeniem powództwa do zakończenia postępowania o sporządzenie spisu inwentarza. Zauważyć należy, że i tak strona powodowa czekała z wytoczeniem powództwa niemalże do końca upływu terminu przedawnienia. Sam powód wnosił też o zastrzeżenie pozwanym w wyroku prawa powołania się na ograniczenie odpowiedzialności wynikające z nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Powód nie domagał się również zasądzenia od pozwanych odsetek za opóźnienie od należności głównej.
Mając powyższe na uwadze, sąd w całości uwzględnił powództwo, o czym orzekł w punkcie I. sentencji wyroku.
W punkcie II. wyroku, zgodnie zart. 319 k.p.c., sąd zastrzegł wszystkim pozwanym prawo powołania się na ograniczenie odpowiedzialności do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.
O kosztach procesu w punkcie III. wyroku orzeczono na zasadzieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.Powód wygrał niniejszą sprawę w całości, w związku z czym należał się mu zwrot od pozwanych wszystkich poniesionych kosztów procesu, na które składały się: opłata od pozwu 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 1800 zł (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych /Dz. U. z 2018 r., poz. 256/) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Sąd nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zachodził szczególny wypadek uzasadniający nieobciążanie pozwanych kosztami procesu (art. 102 k.p.c.).