Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 750/19
Data wyroku: 2021-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Pietrzyk
Słowa kluczowe: Najem, Powództwo o ustalenie
Podstawa prawna: art. 189 k.p.c., art. 691§1 i 2 k.c.

Sygnatura akt I C 750/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2021 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Monika Pietrzyk
Protokolant: Magdalena Mastej
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2021 r. w Kamiennej Górze
sprawy z powództwaD. K.
przeciwko Gminie MiejskiejK.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu

I
ustala, że powódkaD. K.wstąpiła w stosunek najmulokalu mieszkalnego numer (...)położonego wK.przyulicy (...)po zmarłej najemczyniW. B.;

II
zasądza od strony pozwanej Gminy MiejskiejK.na rzecz powódkiD. K.kwotę 1117,00 zł złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 917.00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygnatura akt I C 750/19

UZASADNIENIE
PowódkaD. K.wniosła o ustalenie, że pomiędzy powódkąD. K.a stroną pozwaną Gminą MiejskąK.istnieje stosunek najmu lokalu położonego wK.przyul. (...)od dnia 23 października 2018 r. Powódka wniosła o zasądzenie od strony pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko powódka podała, że jej matkaW. B.miała zawartą ze stroną pozwaną umowę najmu lokalu położonego wK.przyul. (...). Powódka wskazała, że w chwili śmierci matki w lokalu zamieszkiwali powódka wraz ze swoim synemP. K.oraz siostrzeńcemS. D.. Powódka wyjaśniła, że fakt świadczenia dorywczej pracy w Niemczech nie uprawnia do uznania, że nie zamieszkiwała stale w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na pozew strona pozwana Gmina MiejskaK.wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając powyższe strona pozwana wskazała, iż powódka nie spełniła przesłanek ustawowych określonych wart. 691 k.c., a to przesłanki wspólnego zamieszkiwania z najemczynią.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Matka powódkiW. B.zajmowała na podstawie umowy najmu zawartej ze stroną pozwaną Gminą MiejskąK.lokal mieszkalny położony wK.przyul. (...).W. B.zmarła w dniu 23 października 2018 roku.
(okoliczności bezsporne)
W ostatnich latach życia stan zdrowiaW. B.ulegał stopniowemu pogorszeniu w związku z rozwojem u niej choroby Alzheimera.W. B.chorowała też na cukrzycę. Na 2 lata przed śmiercią zaczęła wymagać stałej opieki ze strony osób drugich.
Dowody: zeznania świadkaM. G.k. 92-93, zeznania świadkaS. G.k. 96, zeznania świadkaN. G.k. 99, zeznania świadkaM. B.k. 105-107, zeznania świadkaS. T.k. 133, zeznania świadkaR.K.k. 136-137, zeznania świadkaP. K.k. 140-141, zeznania powódki z dnia 18.02.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:05:11 do 00:36:15.
PowódkaD. K.od 28 lat mieszkała wK.przyul. (...)wraz z rodzicami, mężem i swoimi dziećmi. Jej bratM. B.mieszkał tam krótko, a potem się wyprowadził.
Początkowo powódka zajmowała się chorą matką: myła ją, karmiła. Na rok przed śmiercią matkiD. K.podjęła sezonową pracę w Niemczech jako opiekunka osób starszych. Powodem wyjazdu była pogarszająca się sytuacja materialna po rozwodzie z mężem i jego odejściu z domu. Pojawiły się zaległości w opłatach za mieszkanie.
Przed swoim wyjazdem powódka rozmawiała z siostrąM. G.na temat opieki nad jej matką. Z bratemM. B.niczego nie ustalała, bo on jej wtedy nie odwiedzał. Gdy powódka wyjeżdżała za granicęW. B.opiekowali sięM. G.,M. B.oraz dzieci powódki:P. K.iR. K..
Powódka wyjeżdżała do Niemiec na 6 tygodni i w tym czasie mieszkała u swoich podopiecznych. Wracała do Polski na okres 6 tygodni, mieszkała wtedy z matką. Do pracy w Niemczech dojeżdżała busem.
Bezpośrednio przed śmiercią swojej matki, przez 2 tygodnie, powódka była wK..
Dowód: zeznania powódki z dnia 18.02.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:05:11 do 00:36:15.
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił częściowo jako bezsporny i potwierdzony dokumentami, natomiast w pozostałym zakresie ustalenie to nastąpiło w oparciu o zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz przesłuchanie powódki. W ocenie Sądu, zeznania powódki były spójne wewnętrznie, logiczne i zbieżne z zeznaniami świadkówC. A.,S. T.,R.K.orazP. K.. Zeznania świadkówC. A.iS. T., które były sąsiadkami tj. osobami neutralnymi wobec powódki wskazywały na fakt zamieszkiwania przezD. K.wK.bezpośrednio przed śmiercią jej matki. Na wiarę nie zasługiwały natomiast zeznania świadkówM. G.,S. G.,N. G.,M. B.z uwagi na ich zaangażowanie w konflikt z powódką związany z kwestią opieki nadW. B., zameldowaniaM. B.w mieszkaniu najmowym przez jego matkę. Pozostałe zeznania świadków nie wnosiły wiele do sprawy – znali sytuację rodziny powódki z relacji innych osób lub niewystarczająco się w niej orientowali.
Powództwo o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu jest rodzajem powództwa opartego na przepisieart. 189 k.p.c., zatem warunkiem dopuszczalności takiego powództwa jest wykazalnie przez powoda interesu prawnego w żądaniu ustalenia.
D. K.przedłożyła pismo z dnia 18 lipca 2019 r. stanowiące odpowiedź na jej wniosek o uregulowanie stanu prawnego lokalu mieszkalnego przyul. (...)wK., w którym Burmistrz MiastaK.negatywnie rozpatrzył jej sprawę. Powódka wykazała zatem, że zaistniała taka sytuacja prawna, w której wystąpiły wątpliwości, czy w związku z wstąpieniem w stosunek najmu przysługuje jej przymiot najemcy lokalu i wobec powyższego konieczne jest potwierdzenie istnienia tego stosunku przez sąd w wyroku. Stwierdzenie istnienia takiego interesu pozwoliło sądowi na badanie roszczenia pod względem jego zasadności.
Podstawę prawną dochodzonego roszczenia stanowi przepisart. 691 k.c.w zw. zart. 189 k.p.c. k.p.c.Zgodnie z treściąart. 691 § 1 k.c.w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. W myśl§ 2tego artykułu, osoby wymienione w§ 1wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwałyz najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, a brak jednej z nich skutkuje niemożnością wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy. Powyższy przepis formułuje dwie przesłanki, których kumulatywne spełnienie jest warunkiem wstąpienia w prawa i obowiązki zmarłego najemcy. Osoba ubiegająca się o wstąpienie w stosunek najmu lokalu mieszkalnego musi należeć do kręgu osób wymienionych w przepisie oraz musi stale zamieszkiwać z najemcą aż do chwili jego śmierci. Interes prawny obejmujący ustalenie stosunku prawnego wynika z potrzeby zapewnienia uprawnionemu ochrony praw do lokalu (zob. uchwałę SN z dnia 19 listopada 1996 r., III CZP 115/96 LEX).
W okolicznościach niniejszej sprawy jako bezsporne należało przyjąć istnienie pomiędzy stroną pozwaną, a zmarłąW. B.stosunku najmu. Powódka, jako córkaW. B.należała do kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po niej. Bezsporny fakt pokrewieństwa tych osób potwierdza akt małżeństwa powódki k. 5. Kwestią sporną podlegającą ustaleniu była natomiast kwestia spełnienia przez powódkę przesłanki w postaci wspólnego zamieszkiwania w spornym lokalu.
W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa przesłanka zajmowania wspólnie przez najemcę i osobę bliską danego lokalu jest spełniona w sytuacji, gdy przedmiotowy lokal stanowi dla osoby bliskiej jej centrum życiowe. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego za lokal będący centrum spraw życiowych można uznać lokal, który jest miejscem pobytu stałego danej osoby. Będzie to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości. Chodzi więc o lokum, w którym skupia się życie osobiste i działalność osoby bliskiej najemcy.
Okoliczności sprawy wskazują, że sporny lokal stanowił dla powódki miejsce,w którym koncentrowały się jej sprawy życiowe i rodzinne. Praca podjęta przez powódkę w Niemczech miała charakter tymczasowy.D. K.mieszkała wówczas u swoich podopiecznych, dojeżdżała do Niemiec busami. W tej sytuacji nieprawdopodobne było, aby zabrała ze sobą wszystkie swoje osobiste rzeczy i przechowywała je w Niemczech, w miejscach gdzie pracowała. Należy również wskazać, że wyjeżdżając do pracy w mieszkaniu przyul. (...)został syn powódki –P. K., który zajmował jeden z pokoi. W tych warunkach osoby, które doraźnie przychodziły sprawować opiekę nad chorąW. B., nie koniecznie musiały posiadać wiedzę na temat tego, czy powódka pozostawiła w mieszkaniu swoje prywatne rzeczy. Co istotne powódka bezpośrednio przed śmiercią matki była wK.. Zatem na chwilę śmierciW. B.jej córka przebywała w mieszkaniu przyK.. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że czasowe – uzasadnione określonymi przyczynami – przebywanie poza miejscem stałego miejsca zamieszkania nie oznacza, by najemca przestał mieszkać w „swoim” lokalu, by zmienił miejsce zamieszkania (wyrok SN z 20.06.2001 r., I CKN 1179/98, LEX nr 110589). Powódka podjęła pracę z powodu trudnej sytuacji materialnej. Należy zatem uznać, żeD. K.do chwili śmierci najemcy stale zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu. W związku ze spełnieniem przez powódkę obu przesłanek zart. 691 k.p.c.należało ustalić, że wstąpiła ona w stosunek najmulokalu mieszkalnego numer (...)położonego wK.przyulicy (...)po zmarłej najemczyniW. B..
Na marginesie tylko trzeba zauważyć, że strona pozwana nie podnosiła zarzutu nadużycia przez powódkę prawa. Z urzędu sąd nie stosuje przepisuart. 5 k.c.Kwestia oceny zachowania powódki co do tego czy jej matka miała zapewnioną prawidłową opiekę w trakcie jej pobytu w Niemczech nie była zatem szczegółowo badana.
Orzeczenie o kosztach procesu zostało wydane na podstawie przepisuart. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty procesu powódki składały się koszty opłaty sądowej – 200 zł, koszty zastępstwa procesowego – 900 zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł.