Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 436/21
Data wyroku: 2021-10-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Sędzia Jacek Chrostek
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 15 zg ustawy covidowej

Sygn. akt VIII U 436/21

UZASADNIENIE

WYROKU W CAŁOŚCI
Decyzją z 28.01.2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.zobowiązałK. P.do zwrotu różnicy nienależnie pobranego świadczenia postojowego wypłaconego:
- 29.06.2020 r. - 571,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od 1.07.2020 r. do dnia zwrotu,
- 8.07.2021 r. - 571,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od 1.07.2020 r. do dnia zwrotu,
- 5.08.2021 r. - 571,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od 1.07.2020 r. do dnia zwrotu.
W uzasadnieniu ZUS wskazał, że płatnik(...)złożył 30.04.2020 r. zaK. P.wniosek(...)o wypłatę świadczenia postojowego. We wniosku wykazał miesięczny przychód, który wynika z umowy - 1508,44 zł i przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku - 1508,44 zł. Na podstawie tych danych ZUS wypłaciłK. P.świadczenie postojowe w kwocie 2080 zł i powtórne dwa świadczenie na wniosek(...)z 6.07.2020 r. oraz 3.08.2020 r. po 2080 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z płatnikiem ZUS ustalił, że przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku(...)wyniósł 0,00 zł. W wyniku tej korekty należne dlaK. P.świadczenie wynosi 1508,44 zł. Dlatego zdaniem ZUS różnica między świadczeniem wypłaconym a należnym podlega zwrotowi, aK. P.jako osoba, która pobrała nienależne świadczenie postojowe jest zobowiązany do jego zwrotu wraz z odsetkami za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Zakład zaznaczył, że decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego nie wydaje się później niż w terminie 5 lat od dnia, w którym wypłacono nienależne świadczenie postojowe. W przypadkuK. P.świadczenie postojowe zostało wypłacone w dniu 29 czerwca 2020 r.
(decyzja w aktach ZUS)
Uznając powyższą decyzję za krzywdzącą,K. P.złożył od niej odwołanie, wnosząc o jej zmianę poprzez zwolnienie go w całości z obowiązku zwrotu świadczeń postojowych wypłaconych w dniach 29.06.2020 r., 8.07.2020 r. oraz 5.08.2020 r. w kwocie 571,56 zł każde (łącznie 1714,68 zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, zarzucając brak podstawy prawnej do takiego żądania, a nadto wniósł o zasądzenie do pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 15zx ustawy z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych innych sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 - zwana dalej ustawą o tarczy antykryzysowej) poprzez nieuzasadnione uznanie, że odwołujący pobrał nienależne świadczenie postojowe w dniach 29.06.2020 r., 8.07.2020 r. oraz 5.08.2020 r. w kwocie 571,56 zł każde (łącznie 1714,68 zł) i w związku z tym jest on zobowiązany do zwrotu tego świadczenia, a także naruszenie art. 15 zs ust. 1 i 2 ustawy o tarczy antykryzysowej, poprzez uznanie, że datą złożenia wniosku do ZUS jest data przekazania do Zakłady przez płatnika składek, a nie data złożenia go przez osobę uprawnioną płatnikowi składek jako pośrednikowi.
(odwołanie k. 3-7)
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
(odpowiedź na odwołanie k. 8)
Na rozprawie z 19.05.2021 r. wnioskodawca poparł odwołanie, a pełnomocnik ZUS wniósł o jego oddalenie, oświadczając, że świadczenia postojowe skarżącemu przyznawał Oddział ZUS weW.(e-prot. z 19.05.2021 r.: 00:03:42, 00:06:56)
Płatnik składek– (...) Sp. z o.o., należycie powiadomiony w trybie awizo o toczącym się procesie w n/n sprawie i możliwości wstąpienia do sprawy w charakterze zainteresowanego, nie zajął stanowiska w sprawie (k. 21)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Odwołujący -(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW.byli związani umową zlecenia z 3.01.2020 r. w okresie od 3.01.2020 r. do 2.04.2020 r./umowa zlecenie k. 9 w aktach ZUS/
Przychód wnioskodawcy z tytułu wskazanej umowy zlecenia to 1508,44 zł i za marzec 2020 roku wyniósł 1508,44 zł/okoliczność bezsporna/
K. P.złożył do płatnika składek(...)w dn. 30.04.2020 r. wniosek o wypłatę świadczenia postojowego. /wniosek k. 7 akt ZUS/
Płatnik(...)złożył do ZUS zaK. P.wniosek(...)o wypłatę świadczenia postojowego w dn. 22.06.2020 r. We wniosku wykazał miesięczny przychód, który wynika z umowy - 1508,44 zł i przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku - 1508,44 zł. /bezsporne, wniosek k. 7 akt ZUS/
Na podstawie tych danych ZUS wypłaciłK. P.świadczenie postojowe w kwocie 2080 zł na rachunek wskazany we wniosku i powtórne dwa świadczenie na wniosek(...)z 6.07.2020 r. oraz 3.08.2020 r. po 2080 zł. /wnioski k. 8-9 akt ZUS, pismo ZUS k. 19 /
Nie były wydawane decyzji przyznające świadczenie postojowe. /bezsporne, pismo ZUS k. 19 /
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z płatnikiem ZUS ustalił, że przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku(...)wyniósł 0,00 zł./bezsporne/
ZUS I Oddział wŁ., uznając, że należneK. P.świadczenie wynosi 1508,44 zł, wydał zaskarżoną decyzję z 28.01.2021 r. mocą której zobowiązał odwołującego do zwrotu różnicy między świadczeniem należnym a wypłaconym:
- 29.06.2020 r. - 571,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od 1.07.2020 r. do dnia zwrotu,
- 8.07.2021 r. - 571,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od 1.07.2020 r. do dnia zwrotu,
- 5.08.2021 r. - 571,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od 1.07.2020 r. do dnia zwrotu. /decyzja w aktach ZUS/
Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie niespornych w sprawie dowodów w postaci dokumentów załączonych do akt sprawy.
Wobec braku zgłoszenia przez strony konieczności przeprowadzenia rozprawy ani jakichkolwiek dowodów, których przeprowadzenie wymagałoby jej wyznaczenia, uznając, że sporne zagadnienie dotyczy oceny stanu prawnego, a nie faktycznego, Sąd skierował sprawę na posiedzenie niejawne na podstawieart.1481k.p.c.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie podlega oddaleniu.
Podstawą prawną tzw. świadczenia postojowego jest art. 15zq ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: KoronawirusU) dodany ustawą z 31.3.2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568, dalej:(...)). Powyższy przepis wszedł w życie z dniem ogłoszenia(...), tj. 31.3.2020 r. (art. 101(...)). Pewne zmiany wprowadzono ustawą z 16.4.2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa(...)2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 695), która weszła w życie 18.4.2020 r. i znajduje zastosowanie do wniosków o przyznanie świadczenia postojowego złożonych od 1.4.2020 r.
Prawo do świadczenia postojowego przysługuje, gdy w następstwie wystąpienia(...)19 doszło do przestoju w prowadzeniu działalności odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi została zawarta umowa cywilnoprawna w rozumieniu art. 15zq ust. 1 pkt 2 i ust. 3 cytowanej ustawy.
Zgodnie z art. 15zq ust. 1 pkt 2 tej ustawy, osobie wykonującej umowę agencyjną, umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług, do której zgodnie zustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilnystosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowę o dzieło przysługuje świadczenie postojowe.
W myśl art. 15zq ust. 5 ustawy osobie wykonującej umowę cywilnoprawną świadczenie postojowe przysługuje, jeżeli:
1) umowa cywilnoprawna została zawarta przed dniem 1 kwietnia 2020 r.
2) przychód z umowy cywilnoprawnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe, nie był wyższy od 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku;
3) nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu.
Zgodnie z art. 15 zs ustawy ustalenie prawa do świadczenia postojowego następuje na wniosek osoby, o której mowa w art. 15zq ust. 1, zwanej dalej "osobą uprawnioną", składany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 1). W przypadku osoby wykonującej umowę cywilnoprawną wniosek składany jest za pośrednictwem odpowiednio zleceniodawcy lub zamawiającego (ust. 2).
Odpowiednio (ust 4) zleceniodawca lub zamawiający załącza do wniosku:
1) oświadczenie potwierdzające:
a) niedojście do skutku lub ograniczenie wykonywania umowy cywilnoprawnej z powodu przestoju w prowadzeniu działalności, o którym mowa w art. 15zq ust. 3,
b) datę zawarcia i wysokość wynagrodzenia z tytułu umowy cywilnoprawnej,
c) uzyskanie przez osobę wykonującą umowę cywilnoprawną w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe, przychodu nie wyższego niż 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku,
d) otrzymanie oświadczenia od osoby wykonującej umowę cywilnoprawną, że nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu oraz o wysokości uzyskanych przychodów z innych umów cywilnoprawnych;
2) kopię umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z regulacji ust. 4 pkt d) ustawy to zleceniobiorca składa oświadczenie o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu oraz o wysokości uzyskanych przychodów z innych umów cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 15zr ust.1 w/w ustawy, świadczenie postojowe przysługuje w wysokości 80% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w 2020 r. nie więcej niż trzykrotnie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4. W ust. 2 art. 15 zr postanowiono, że w przypadku gdy suma przychodów z umów cywilnoprawnych w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskana w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe wynosi mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2020 r. świadczenie postojowe przysługuje w wysokości sumy wynagrodzeń z tytułu wykonywania tych umów cywilnoprawnych.
W realiach n/n sprawy wniosek o świadczenie postojowe został złożony przez płatnika do ZUS w czerwcu 2020 r., a następne dwa wnioski w lipcu 2020 r. i sierpniu 2020 r. We wniosku powinien zostać wskazany przychód za miesiące poprzedzający wniosek. Na podstawie danych z w/w wniosków ZUS wypłaciłK. P.świadczenie postojowe w kwocie 2080 zł na rachunek wskazany we wniosku i powtórne dwa świadczenie na wniosek(...)z 6.07.2020 r. oraz 3.08.2020 r. po 2080 zł. Nie jest w sprawie sporne, że nie były wydawane decyzji przyznające świadczenie postojowe. Z ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z płatnikiem ZUS ustalił, że płatnik składał do ZUS wnioski z opóźnieniem oraz, że przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku(...)do ZUS wyniósł 0,00 zł. W tym stanie rzeczy pozwany słusznie uznał, że należne dlaK. P.świadczenie wynosi 1508,44 zł. W efekcie ZUS prawidłowy przyjął, że różnica między świadczeniem wypłaconym a należnym podlega zwrotowi, a zatem, żeK. P.jako osoba, która pobrała nienależne świadczenie postojowe jest zobowiązany do jego zwrotu wraz z odsetkami za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawieart.47714§1 k.p.c.oddalił odwołanie.
Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadnieniem
doręczyć wnioskodawcy.
A.P.