Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 324/21
Data wyroku: 2021-09-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt III AUa 324/21

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 18 grudnia 2020r. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wZ.z 16 września 2020r. i przyznałZ. M.prawo do emerytury pomostowej począwszy od dnia 1 sierpnia 2020r.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że ubezpieczonyurodził się (...)W dniu 17 sierpnia 2020r. złożył wniosek o emeryturę pomostową. Osiągnął on wymagany wiek 60 lat i rozwiązał stosunek pracy.
Organ rentowy uznał za udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe w łącznym wymiarze 42 lata i 10 miesięcy.
Do pracy w warunkach szczególnych, w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturachi rentach z FUS, organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu 7 lat, 4 miesiące i 17 dni z okresów pracy pod ziemią.
W postępowaniu przed organem rentowym odwołujący przedłożył następujące dowody:

-

świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z 18 grudnia 2019r.,w którymDEVELOPER i (...) Spółka z o.o.potwierdził, iż w okresie od1 kwietnia 2006r. do 30 grudnia 2008r.Z. M.w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał pracę na stanowisku operatora koparki, wymienioną pod poz. 3, działu V, wykazu A,

świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z 13 listopada 2019r.,w którym(...) Spółka z o.o.potwierdził, że odwołujący w okresie od 1 października 200lr. do 31 marca 2006r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A, dział I, poz. 8, na stanowisku operatora koparki,

świadectwo pracy z 12 grudnia 2000r., w którymZakład Usług Handlowych (...)potwierdził, że odwołujący w okresie od 21 października 1992r. do12 grudnia 2000r., wykonywał pracę na stanowisku operatora sprzętu budowlanego,

świadectwo pracy z 30 kwietnia 1992r., w którymZakład (...)potwierdził, że odwołujący w okresie od 2 listopada 1989r. do30 kwietnia 1992r., wykonywał pracę na stanowisku operatora spychacza oraz zaświadczenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z 10 grudnia 2019r., w którym potwierdzono, że odwołujący w okresie od 2 listopada 1989r. do 30 kwietnia 1992r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A, dział VII, poz. 3, na stanowisku operatora spychacza,

świadectwo pracy z 27 września 1989r., w którym Przedsiębiorstwo(...)wT.(...)wH.potwierdziło, że odwołujący w okresie od 9 sierpnia 1989r. do 27 września 1989r., wykonywał pracę na stanowisku operatora koparki.

Sąd ustalił też, że odwołujący wykonywał pracę górniczą w okresie od 31 stycznia 1977r. do 11 września 1978r. i od 28 października 1983r. do 30 czerwca 1989r. wKWK (...)oraz od 10 lipca 2020r. do 9 sierpnia 2020r. w(...) Spółce z o.o.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd pierwszej instancji uznał,że odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
W rozważaniach prawnych powołano art.art. 3 ust. 1, 3, 4, 5 i 7, art. 4, art. 11 orazart. 49 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(t.j.: Dz.U. z 2018r., poz. 1924 ze zm.).
Zdaniem Sądu wynik przeprowadzonego postępowania dowodowego wskazuje jednoznacznie, iż ubezpieczony w niniejszej sprawie w okresach od 2 listopada 1989r. do30 kwietnia 1992r. wZakładzie (...)na stanowisku operatora spychacza, od 21 października 1992r. do 12 grudnia 2000r. wZakładzie Usług Handlowych (...)na stanowisku operatora sprzętu budowlanego, od1 października 2001r. do 31 marca 2006r., w(...)Spółcez o.o. na stanowisku operatora koparki, od 1 kwietnia 2006r. do 30 grudnia 2008r.w(...)Spółce z o.o. na stanowisku operatora koparki, wykonywał prace zaliczane do prac w szczególnych warunkach w rozumieniu powołanejustawyo emeryturach pomostowychokreślone w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., wykaz A, dział V, poz. 2, a to „prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych”.
Za takim przyjęciem przemawiają zapisy poczynione przez jego pracodawcóww świadectwach wykonywania pracy w warunkach szczególnych i w świadectwach pracy którym Sąd dał wiarę w całości.
W ocenie Sądu do pracy do prac w szczególnych warunkach w rozumieniu powołanejustawy o emeryturach pomostowychokreślone w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r., można również doliczyć odwołującemu okresy wykonywanej przez niego przed 1 stycznia 2009r., tj. od 31 stycznia 1977r. do 11 września 1978r. i od28 października 1983r. do 30 czerwca 1989r. wKWK (...), pracy górniczej, która została wymieniona pod poz. 1, działu I wykazu A.
Niezależnie od powyższego Sąd uznał też, że pracę górniczą wymienioną w art. 50c ustawy emerytalnej, wykonywaną przez odwołującego od 10 lipca 2020r. do 9 sierpnia 2020r., w(...) Spółce z o.o., można zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych, wymienionej wart. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych.
W prawdzie praca ta nie została wymieniona z jednym z załączników do tej ustawy. Nie można jednak pominąć tego, iż ustawodawca taki rodzaj pracy wymienił w art. 11, jako jeden z warunków uzależniających prawa do emerytury pomostowej dla górników.
Takiej ocenie charakteru jego pracy u tego pracodawcy nie przeczy fakt, żew orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż wykaz prac określonych wart. 3 ust. 1 i 3jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, co oznacza, że cech pracy "o szczególnym charakterze" lub "w szczególnych warunkach" nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem. Należało bowiem pamiętać,że umieszczenie danej pracy we wspomnianym załączniku stwarza wprawdzie domniemanie prawne, że praca ta spełnia ustawowe kryteria kwalifikacyjne pracy w szczególnych warunkach. Błędem byłoby jednak niezaliczenie, jako pracy w szczególnych warunkachw rozumieniuart. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, pracy górniczej, o której mowa w art. 11 tego aktu. Odpowiada ona bowiem definicji zawartej wart. 3 ust. 1i związana jestz czynnikami ryzyka wymienionymi w ust. 2 tego artykułu. Ustawodawca wprawdzie niezamieścił jej w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych, jednak wskazana ona została w treści samej ustawy, tj. w jej art. 11. Prawodawca zrezygnował bowiem z zamieszczenia pracy górniczej we wspomnianym załączniku, decydując się na inny zabieg legislacyjny, polegający na odesłaniu do już funkcjonującej w porządku prawnym ustawowej definicji pracy górniczej, zawartej w art. 50c ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Stojąc na gruncie kwalifikowania pracy górniczej, o jakiej mowa wart. 11 ustawy o emeryturach pomostowych, jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 tego aktu, trzeba przyznać, że żadne przepisy tejże ustawy nie regulują kwestii łączenia w wymaganym stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze prac wymienionych pod poszczególnymi pozycjami załączników nr 1 i 2 do ustawy, a także łączenia tych prac z praca górniczą, o jakiej mowa w art. 11 ustawy. Nie ma jednak żadnych racjonalnych i aksjologicznych przesłanek, aby taką możliwość wykluczyć. Chodzi przecież prace, które - przy spełnieniu pozostałych kryteriów kwalifikacyjnych z art. 4 pkt 1 i pkt 4-7 - uprawniają do emerytury pomostowej z takiego samego wieku (co najmniej 55 lat dla kobietco najmniej 60 lat dla mężczyzn) oraz takiego samego, wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wynoszącego 15 lat – powołał tutaj Sąd pierwszej instancji uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 21 listopada 2017r., I UK 472/16,.
Zdaniem Sądu Okręgowego spełnione zatem zostało, określone w art.4 pkt 6 tej ustawy kryterium wykonywanie po dniu 31 grudnia 2008r., pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Sąd uznał, że ubezpieczony, z momentem złożenia wniosku emerytalnego, spełnia wszystkie przesłanki prawa do emerytury pomostowej, gdyż niewątpliwie wykonywał pracę w szczególnych warunkach w wymiarze ponad 15 lat, w tym po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał taką pracę, w rozumieniuart. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych.
Orzeczono na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.
Apelacje od wyroku złożył organ rentowy zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego w postaciart. 4 pkt 6 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(t.j.: Dz.U. z 2018r., poz. 1924) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie przez przyjęcie, żeZ. M., po dniu 31 grudnia 2008r., wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychi nabył prawo do emerytury pomostowej.
Stawiając powyższy zarzut apelujący wniósł o zmianę wyroku w całości i oddalenie odwołania.
Ubezpieczony w odpowiedzi na apelację wniósł o oddalenie apelacji.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja wniesiona przez organ rentowy nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty są bezzasadne.
Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonał analizy zebranych dowodów, nie naruszając zasady ich swobodnej oceny i w oparciu o zasadnie ustalony stan faktyczny sprawy, prawidłowo zastosował konkretnie przywołane przepisy prawamaterialnego. Sąd Apelacyjny podziela w całości ustalenia jak i wywody prawne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania.
Prawidłowo Sąd pierwszej instancji, w oparciu o zebrany w sprawie materiałdowodowy, uznał, że ubezpieczony spełnia przesłanki do przyznania emerytury pomostowej określone wart. 4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(t.j.: Dz.U. z 2018r., poz. 1924 ze zm.) –dalej jakoustawa o emeryturach pomostowych. Ubezpieczony urodził siępo dniu 31 grudnia 1948r., wiek 60 lat osiągnął w dniu 16 stycznia 2018r., posiada staż pracyw szczególnych warunkach wynoszący ponad 15 lat, posiada okres składowy i nieskładkowy wynoszący 42 lata i 10 miesięcy, przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychlubart. 32 i art. 33 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j.: Dz.U. z 2021r., poz. 291 ze zm.) –dalej jako ustawa emerytalna, oraz po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawyo emeryturach pomostowych.
Sąd pierwszej instancji szczegółowo wskazał w jakich okresach ubezpieczony wykonywał prace w szczególnych warunkach. Ustalenia te są prawidłowe.
Słuszne jest stanowisko Sądu Okręgowego zaliczające do stażu pracy w szczególnych warunkach w rozumieniuart. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowychwykonywaną przez ubezpieczonego pracę górniczą określoną wart. 11 ustawy o emeryturach pomostowych, czyli pracę, o której mowa w art. 50c ustawy emerytalnej. Trafnie Sąd pierwszej instancji odwołałsię tutaj do wyroku Sądu Najwyższego z 21 listopada 2017r., I UK 472/16, w którym zostało wskazane, że stojąc na gruncie kwalifikowania pracy górniczej, o jakiej mowa wart. 11 ustawy o emeryturach pomostowych, jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 tego aktu, trzeba przyznać, że żadne przepisy tejże ustawy nie regulują kwestii łączenia w wymaganym stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze prac wymienionych pod poszczególnymi pozycjami załączników nr 1 i 2 do ustawy, a także łączenia tych prac z pracą górniczą, o jakiej mowa w art. 11 ustawy. Nie ma jednak żadnychracjonalnych i aksjologicznych przesłanek, aby taką możliwość wykluczyć. Podobnestanowisko zostało przedstawione w wyroku Sądu Najwyższego z 11 lutego 2020r., I UK356/18 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 27 stycznia 2021r., III AUa 920/20.
Sąd drugiej instancji również podziela przedstawione stanowisko.
Mając powyższe na uwadze, na mocyart. 385 k.p.c., Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji z uwagi na jej bezzasadność.
/-/ SSA Małgorzata Andrzejewska