Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1021/20
Data wyroku: 2022-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Gąsior
Słowa kluczowe: Renta socjalna
Podstawa prawna: art. 12 ustawa o emeryturach i rentach z funuszu ubezpieczeń społecznych, art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej

Sygn. akt VII U 1021/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2022 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Renata Gąsior
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2022 r. w Warszawie
sprawyW. T.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o rentę socjalną
na skutek odwołaniaW. T.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 9 lipca 2020 roku, znak:(...)
oddala odwołanie.
SSO Renata Gąsior

UZASADNIENIE
W dniu 5 sierpnia 2020 r.

W. T.
złożyła odwołanieod decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z 7 lipca 2020 r. znak:(...)na podstawie której odmówiono jej prawado renty socjalnej. Wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie jej świadczenia odwołująca oświadczyła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu rentowego oraz oceną jej stanu zdrowia pod kątem zdolności do pracy. Podkreśliła,że jest osobą uczącą się i cierpi na stwardnienie rozsiane, które jest ciężką chorobą. Orzeczenie lekarzy orzeczników poprzedzające wydanie decyzji wydano na odstawie jednej karty wypisowej ze szpitala i wniosku wpisanego przez lekarza. Wskazała przy tym, że w jej przypadku praca na otwartym rynku praca jest niemożliwa. Choroba, na którą cierpi, jest chorobą nieuleczalnąi powoduje spustoszenie w jej układzie nerwowym. Każdy „rzut” choroby wskazuje na zmiany w mózgu czy rdzeniu kręgowym, co wiąże sięz zaburzeniami innych organów i jakości życia. Choroba ma przy tym charakter postępujący
    (odwołanie k. 3-13 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie z 11 sierpnia 2020 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ rentowy przytoczył treśćart. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, wskazując, że w toku postępowania wyjaśniającego odwołująca została skierowana na badaniado komisji lekarskiej ZUS, która orzeczeniem z 7 lipca 2020 r. nie stwierdziłau niej niezdolności do pracy. Na tej podstawie wydano skarżoną decyzję odmowną(odpowiedź na odwołanie k. 15 a.s.).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W. T.urodziła się (...)(bezsporne). W dniu28 kwietnia 2020 r. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych(...)OddziałwW.wniosek o rentę socjalną(wniosek k. 1-7 a.r.).
W związku z powyższym odwołująca została skierowana na badaniedo lekarza orzecznika ZUS, który orzeczeniem z 12 maja 2020 r. stwierdził,że nie jest całkowicie niezdolna do pracy – aktualne naruszenie sprawności układu nerwowo-mięśniowo-szkieletowego i związanego z ruchem powoduje naruszenie sprawności całego organizmu w stopniu umiarkowanym i nie powstało przed18 rokiem życia. Po złożeniu przez odwołującą sprzeciwu od ww. orzeczenia, została skierowana na badanie do Komisji Lekarskiej ZUS, która orzeczeniemz 7 lipca 2020 r. również stwierdziła, żeW. T.nie jest całkowicie niezdolna do pracy. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja stwierdziła, że dostępne dane medyczne nie wskazują na naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie jakiejkolwiek pracy(orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 12.05.2020 r. k. 3 a.r.; orzeczenie KL ZUS z 07.07.2020 r.k. 17 a.r.).
W oparciu o powyższe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)OddziałwW.decyzją z 9 lipca 2020 r. znak:(...)odmówiłW. T.prawa do renty socjalnej, powołując się naart. 4 ustawy o rencie socjalneji wskazując, że Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z 7 lipca 2020 r. orzekła, że nie jest niezdolna do pracy
    (decyzja ZUS z 09.07.2020 r.k. 19 a.r.).
Sąd Okręgowy ustalił, żeW. T.choruje na stwardnienie rozsiane w postaci rzutowo-remitującej. Schorzenie zostało zdiagnozowane podczas hospitalizacji w Klinice Neurologii(...)Instytutu Medycznego wW.w okresie od 3 do 7 kwietnia 2020 r., gdzie została przyjętaz powodu zawrotów głowy, podwójnego widzenia, szybkiej męczliwości, osłabienia siły mięśniowej kończyn dolnych, okresowych trudnościw chodzeniu, zaburzenia zwieraczy. Stwierdzono I rzut choroby. W badaniu MRI mózgowia z kontrastem z 3 kwietnia 2020 r. stwierdzono obecność ognisk demielinizacyjnych nie ulegających i ulegających wzmocnieniu, co potwierdziło ww. diagnozę. W trakcie hospitalizacji odwołująca była leczona przy zastosowaniu sterydoterapii (S.), w wyniku czego uzyskano poprawę stanu klinicznego. Następnie została włączona do programu lekowegoT.od 30 kwietnia 2020 r. Z powodu kolejnych rzutów choroby odwołująca była hospitalizowana w okresie od 27 maja 2020 r. do 1 czerwca 2020 r. w związku z trwających od kilku dni parestezji i przeczulicy okolicy lewej stopy z progresją do uda i lewej ręki, a ostatnio w październiku 2021 roku, podczas której zastosowano kurację sterydową z poprawą. W badaniach przedmiotowych wykonanych przez biegłych odwołująca zgłaszała duże zmęczenie oraz drętwienia rąk i kończyn dolnych. Stwierdzono cechy śladowego, niejednoogniskowego uszkodzenia centralnego układu nerwowego, w pozostałym zakresie brak odchyleń od normy, poprawny i samodzielny chód (opinia biegłej sądowej z zakresu chorób wewnętrznych k. 47-49 a.s.; opinia biegłej sądowej z zakresu neurologii k. 91-93 a.s.;

    dokumentacja medyczna: koperta k. 32 a.s., tom załączony do akt sprawy – historia choroby dziecka; karty informacyjne z leczenia szpitalnego k. 17-16 a.r. i k. 1-2 a.r., wyniki badania laboratoryjnego k. 5-7 a.r., wyniki badania MR głowy z kontrastem k. 4 a.r., informacja dla lekarza kierującego/POZ k. 3 a.r. – tom dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej).
Poza wskazanym wyżej schorzeniem, odwołująca od 2004 roku pozostawała pod stałą kontrolą Poradni Alergologicznej z powodu astmy oskrzelowej leczonej farmakologicznie (F.,S.,C.,S.). Kontrolna spirometria ze stycznia 2017 r. nie wskazywała na istnienie istotnych wentylacji typu obturacyjnego, a obecnie odwołująca nie przyjmuje żadnych leków z powodu astmy oskrzelowej. W pozostałym zakresie u odwołującej obserwowano otyłość w wieku dziecięcym, w związku z czym pozostawała pod kontrolą poradni dietetycznej, endykronologicznej i diabetologicznej oraz poradni ortopedycznej dla dzieci z powodu wad postawy – bólów pleców i skoliozy kręgosłupa(opinia biegłej sądowej z zakresu chorób wewnętrznych k. 47-49 a.s.; dokumentacja medyczna: koperta k. 32 a.s., tom załączony do akt sprawy – historia choroby dziecka).
Odwołująca nie jest leczona przewlekle z powodów ortopedycznych.W 2018 roku była hospitalizowana wKlinice i (...)i(...)z powodu dolegliwości bólowych stawów oraz niedoboru witaminy D.W wykonanym badaniu MRI stawów biodrowych stwierdzono cechy konfliktu kulszowo-udowego, bardziej nasilonego po prawej stronie. Nie stwierdzono procesu zapalnego stawów, zalecono dalszą opiekę poradni reumatologicznej. Ponadto w badaniach RTG klatki piersiowej z 2021 roku rozpoznano skoliozę odcinka piersiowego kręgosłupa(opinia biegłego sądowego ortopedy k. 64-66 a.s.; dokumentacja medyczna: koperta k. 32 a.s., tom załączony do akt sprawy – historia choroby dziecka).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zebranegow toku postępowania materiału dowodowego obejmującego dowodyz dokumentów, zwłaszcza dokumentacji medycznej odwołującej się, jak również opinii biegłych sądowych. Materiał dowodowy był dla Sądu spójny i przejrzysty, a tym samym wiarygodny. W szczególności Sąd podzielił wnioski biegłych sądowych, gdyż ich sformułowanie zostało poprzedzone rzetelnąi dokładną analizą stanu zdrowia odwołującej. Opinie zostały sporządzone w oparciu o dokumentację medyczną odwołującej załączoną do akt rentowych oraz przedłożoną w toku postępowania, a także po zbadaniu odwołującej przez biegłych. Treść opinii, w tym wnioski co do zdolności do pracy odwołującej, nie budziła zastrzeżeń Sądu ani stron, stąd też w ocenie Sądu stanowiska biegłych należało podzielić.
Wobec braku dodatkowych wniosków dowodowych oraz niezakwestionowaniu opinii biegłych sądowych materiał dowodowy należało uznać za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie było niezasadne.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii niezdolności do pracyW. T.. Na podstawie skarżonej decyzji organ rentowy rozpoznał wniosek odwołującej o rentę socjalną i odmówił przyznania mu prawa do tego świadczenia z uwagi na stwierdzony przez lekarzy orzeczników brak całkowitej niezdolności do pracy.
Na wstępie wskazać należy, że warunki przyznania osobie prawa do renty socjalnej zostały precyzyjnie określone w stosownych regulacjach z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej(t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 240). Zgodnie z art. 4 ww. ustawy renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

1
przed ukończeniem 18. roku życia;

2
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia;

3
w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Osobie, która spełnia warunki określone powyżej, przysługuje renta socjalna stała - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała albo renta socjalna okresowa - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa. Renta socjalna okresowa przysługuje przez okres wskazany w decyzji jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Ponadto w myślart. 5 ust. 1 i 2 ustawy o rencie socjalnejustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej „lekarzem orzecznikiem”, na zasadach i w trybie określonych wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Przepisart. 15 ust. 1u.r.s. zawiera odesłanie ustawowe do stosownych przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

    (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 504 – dalej również jako „ustawa emerytalna”), z zaznaczeniem, że przepisy te stosuje się odpowiednio. Odesłanie to obejmuje między innymi art. 12 ustawy emerytalnej zawierający definicję niezdolności do pracy. Zgodnie z treścią tego przepisu niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy; natomiast osobą częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania, co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej)

    (wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2004 roku, II UK 222/03). Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu

    (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2000 r., II UKN 134/00 i z dnia 7 września 1979 r., II URN 111/79).

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, który przedmiotem jest prawo do świadczenia w związku z istnieniem niezdolności do pracy, przeprowadzenie postępowania dowodowego najczęściej wymaga dokonania przez sąd ustaleń w zakresie stanu zdrowia ubezpieczonego. Ze względu na specjalistyczny charakter towarzyszącej temu zagadnieniu wiedzy, wymaganej przy ocenie rodzaju schorzeń i stopnia ich zaawansowania decydującycho zdolności danej osoby do pracy, sąd zobligowany jest oprzeć się na opinii biegłych i nie może dokonywać ustaleń we wskazanym powyżej zakresie wbrew wnioskom wynikającym z prawidłowo sporządzonych i uzasadnionych opinii biegłych sądowych(zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 22 marca 2017 r., III AUa 476/16).
Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe w oparciu o dowody z dokumentów medycznych odwołującej oraz opinii biegłych sądowych z zakresu chorób wewnętrznych, ortopedii i neurologii celem weryfikacji stanowiska organów orzeczniczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych co do braku u odwołującej niezdolności do pracy w stopniu całkowitym. W oparciu o powyższe Sąd ustalił, żeW. T.cierpi na schorzenie w postaci stwardnienia rozsianego w postaci rzutowo-remitującej. Choroba została zdiagnozowana u odwołującej w trakcie hospitalizacjiw kwietniu 2020 roku, której została poddana w związku ze zgłaszaniem dolegliwości w postaci m. in. zawrotów głowy czy pogorszenia ostrości widzenia. Biegła neurolog stwierdziła, że przy aktualnym stopniu zaawansowania choroby u odwołującej istnieje upośledzenie funkcji organizmu sprowadzające częściową, okresową niezdolność do pracy. Zdaniem biegłej opiniowana kwalifikuje się do pracy w zmniejszonym wymiarze czasu pracy i wymaga warunków specjalnych, tj. odpoczynku, zakazu wykonywania cięższej pracy fizycznej, pracy w godzinach nocnych i złych warunkach atmosferycznych. Jednocześnie w opinii biegłej istniejące u odwołującej schorzenie nie powoduje całkowitego naruszenia sprawności układu nerwowego w stopniu powodującym całkowitą utratę zdolności do pracy. Schorzenie ma charakter rzutowo-remisyjny, o przebiegu trudnym do przewidzenia – odwołująca może pracować zarobkowo w okresach remisji, jednocześnie zaś postęp schorzenia może w przyszłości sprawdzić także całkowite niezdolność do pracy. Sąd podzielił powyższe stanowisko biegłej jako niekwestionowane przez strony postępowania i znajdujące oparcie zarówno w dokumentacji medycznej, jak i wynikach badań przeprowadzonych na osobie odwołującej. Z dokumentacji medycznej wynika, że odwołująca od 2020 roku była wprawdzie co najmniej trzykrotnie hospitalizowana, przy czym w każdym przypadku po kilkudniowym pobycie w szpitalu i leczeniu sterydowym uzyskiwano poprawę stanu zdrowia. Od momentu zdiagnozowania choroby odwołująca została zakwalifikowana do programu lekowego (T.). Jednocześnie częstotliwość zaostrzeń choroby (rzutów) wymagających hospitalizacji (ostatnio październik 2021 roku, wcześniej maj-czerwiec 2020 r.) oraz stosunkowo wczesnym moment jej zdiagnozowania (kwiecień 2020 r.) potwierdza niezaawansowany stopień jej rozwoju. Z wywiadów w opiniach wynika wprawdzie, że odwołująca zgłasza dolegliwości o podłożu neurologicznym, jednakże materiał dowodowy nie daje jednoznacznych podstaw do przyjęcia by z uwagi na ich intensywność i częstotliwość miały one istotny wpływ na możliwość podjęcia przez odwołującą działalności zarobkowej.
W kontekście powyższe w ocenie Sądu brak było podstaw do uznania odwołującej za osobę całkowicie niezdolną do pracy. Istniejące u odwołującej schorzenie o podłożu neurologicznym niewątpliwie ma negatywny wpływ na ogólną sprawność organizmu, jednakże zgodnie z opinią biegłej neurolog stopień jego zaawansowania nie uzasadnia uznania odwołującej za osobę niemogącą podjąć aktywność zawodowej (całkowicie niezdolną do pracy). Przy tym zdaniem Sądu – choć ocena stanu zdrowia odwołującej winna zostać przeprowadzona przede wszystkim z perspektywy zdiagnozowanego u niej stwardnienia rozsianego jako schorzenia mającego główny i istotny wpływ na jej sprawność organizmu – wymaga również zaznaczenia, że również biegli pozostałych specjalności nie stwierdzili u odwołującej całkowitej niezdolności do pracy z przyczyn internistycznych ani ortopedycznych.
Sąd oparł się na opisanych opiniach, albowiem biegli uwzględnili w niej całą dostępną dokumentację medyczną ubezpieczonej, prawidłowo opisali przebieg i cechy występujących u niej schorzeń oraz wypowiedzieli się na temat stanu jej zdrowia. Wobec tego Sąd do opinii nie miał zastrzeżeń. Zostały one sporządzone w sposób fachowy. Zawierały opis wyników badań, jakie biegli sami przeprowadzili, opis stanu zdrowia ubezpieczonej w oparciu o aktualną dokumentację medyczną, a także logicznie umotywowane i jednoznaczne wnioski co do istnienia u ubezpieczonej niezdolności do pracy. Podkreślenia wymaga, że dowód z opinii biegłego jest przeprowadzony prawidłowo, jeżeli sąd uzyskał od biegłych sądowych wiadomości specjalne niezbędne do merytorycznego i prawidłowego orzekania, a tylko brak w opinii fachowego uzasadnienia wniosków końcowych, uniemożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej. Sąd nie może natomiast czynić ustaleń sprzecznych z opinią biegłego, jeśli jest ona prawidłowa i jeżeli odmienne ustalenia nie mają oparcia w pozostałym materiale dowodowym

    (por. wyroki Sądu Najwyższego:z dnia 18 września 2014 r., I UK 22/14; 24 czerwca 2015 r., I UK 345/14;z dnia 30 czerwca 2000 r., II UKN 617/99; także wyrok Sądu Apelacyjnegow Szczecinie z dnia 14 września 2017 r. III AUa 258/17).
W tych okolicznościach Sąd uznał stanowisko organu rentowego wyrażone w skarżonej decyzji w zakresie braku występowania po stronie odwołującej całkowitej niezdolności do pracy za prawidłowe. Tym samym odwołująca nie spełnia podstawowej przesłanki określonej wart. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, zasadnie więc ZUS skarżoną decyzją odmówił jej prawa do tego świadczenia.
Z tych też względów Sąd Okręgowy oddalił odwołanieW. T.jako niezasadne na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
SSO Renata Gąsior