Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGa 146/21
Data wyroku: 2022-12-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Krężołek
Słowa kluczowe: Umowa o roboty budowlane
Podstawa prawna: 647 kc
Teza: Przepis art. 492(1) kc. stanowi normatywną podstawę do wyjścia przez wierzyciela ze zobowiązania wynikającego z umowy wzajemnej z dłużnikiem o ile z jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości interpretacyjnych oświadczenia wiedzy drugiej strony wynika , że nie wykona obciążającego ją świadczenia jako całości. Wynikające z tej normy uprawnienie wierzyciela do odstąpienia od umowy bez wyznaczania dodatkowego terminu w części, jest możliwe tylko wyjątkowo , w sytuacji , gdy wraz z dotąd spełnionym przez dłużnika elementem świadczenia, jego dotąd nie wykonana , zgodnie z treścią zobowiązania , część wyczerpuje w całości zakres tego ,co powinien był spełnić wobec drugiej strony stosunku umownego.

Niniejszy dokument nie stanowi doręczenia w trybie art. 15 zzs9ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U.2021, poz. 1842)
Sygn. akt I AGa 146/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 grudnia 2022 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant:

Marta Sekuła

po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaE. W. (1)
przeciwko GminieL.
o zapłatę
oraz z powództwa wzajemnego GminyL.
przeciwkoE. W. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji obu stron
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 26 lutego 2021 r. sygn. akt IX GC 166/19

1
zmienienia zaskarżony wyrok w punktach V i VI ;

a) punkt V w ten sposób, że wymienioną w punkcie IV kwotę 71 990,15 zł obniża do kwoty 36 490,15 zł (trzydzieści sześć tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt złotych piętnaście groszy), a kwotę 71 000 zł zastępuje kwotą 35 500 zł, oddalając powództwo wzajemne GminyL.przeciwkoE. W. (1)także w zakresie różnicy pomiędzy tymi kwotami świadczenia głównego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie,
b) punktowi VI nadaje treść:
„VI. zasadza od powódki wzajemnej GminyL.na rzecz pozwanego wzajemnieE. W. (1)kwotę 562 zł (pięćset sześćdziesiąt dwa złote) tytułem części kosztów procesu”;

2
oddala apelacjęE. W. (1)w pozostałej części, a apelację GminyL.w całości;

3
zasądza od GminyL.na rzeczE. W. (1)kwotę 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych), tytułem części kosztów postępowania apelacyjnego, a w pozostałym zakresie koszty te pomiędzy stronami wzajemnie znosi.

SSA Grzegorz Krężołek
Sygn. akt: I AGa 146/21

UZASADNIENIE
E. W. (1)w pozwie skierowanym przeciwko gminieL.domagał zasądzenia kwoty 243.739,48 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 22 stycznia do dnia zapłaty. Wniósł także o przyznanie na swoją rzecz od przeciwniczki procesowej kosztów postępowania.
Twierdził , że strony łączyła umowa o roboty budowlane, w ramach której zrealizował „Adaptację skrzydła budynkuSzkoły Podstawowej nr (...)z oddziałami integracyjnymi wL.,na potrzeby przedszkola z oddziałami integracyjnymi”. Swoje obowiązki wynikające z czynności prawnej z dnia 28 maja 2018 r wykonał prawidłowo, a zamawiająca strona pozwana zapłaciła mu jedynie część, ustalonego jako ryczałtowe, wynagrodzenia. Dochodzona suma stanowi tę niezapłaconą jego pozostałość.
Strona pozwana domagała się oddalenia powództwa oraz obciążenia powoda kosztami procesu.
Podnosiła , żeE. W. (1)nie wykonał części swojego zobowiązania , a kolejną zrealizował niwezgodnie z założeniami projektowymi.
Umowa obejmowała wykonanie projektu, zrealizowanie robót budowlanych, jak również kompletne wyposażenie obiektu m. in w armaturę i meble.
Zamawiająca ,w sytuacji gdy powód nie wykonał ,w zupełności tego ostatniego elementu swojego świadczenia , odstąpiła od umowy w tej części. W jego następstwie ograniczyła wynagrodzenie umowne wypłacone wykonawcy o sumę 135 585, 38 zł.
Kolejną podstawą jego obniżenia o łączną kwotę 108.154,10 zł. było to ,iż powód wykonał prace o mniejszym zakresie na placu zabaw [ kwota 52 048, 20 zł ] , wadliwie zrealizował powierzchnię placu zabaw [ kwota 43 210, 27 zł ]. Niezgodnie z projektem wykonał huśtawkę integracyjną [ kwota 12.895,63 zł]
Powództwem wzajemnym wobecE. W. (1)gminaL.domagała się zasądzenia kwoty 128.592,61 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 lutego 2019r do dnia zapłaty z tytułu kar umownych , które strony zastrzegły we wskazanej wyżej umowie o roboty budowlane .
Powódka wzajemna twierdziła , iż dochodzona przez nią kwota stanowi sumę kar umownych ; za odstąpienie od umowy w części [ 10 592 , 61 zł ] oraz będącej następstwem zwłoki po stronie pozwanego wzajemnie, w wykonaniu przedmiotu zamówienia[ kwota 118 000 zł.]. Zdaniem gminy zwłoka ta obejmuje okres 118 dni.
W toku sporu – pismem z dnia 17 lipca 2020r rozszerzyła powództwo wzajemne o sumę 990, 15 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 listopada 2020r., która odpowiadała poniesionemu przez nią kosztowi usunięcia wadliwie wykonanej nawierzchni placu zabaw i huśtawki integracyjnej. Taka sumę za te prace zapłaciłaprzedsiębiorstwu (...), które je zrealizowało.
Wykonawca , ustosunkowując się do powództwa wzajemnego domagał się jego oddalenia , jako pozbawionego uzasadnionych podstaw oraz obciążenia gminy kosztami postępowania.
Twierdził , że odstąpienie od umowy w części nie było ani skuteczne z uwagi na brak umocowania do złożenia w imieniu gminy takiego, prawo kształtującego oświadczenia woli przez dyrektora Zespołu(...),G. B., które nie było także merytorycznie uzasadnione albowiem na podstawie umowy stron nie był zobowiązany do tego aby kupić i dostarczyć umeblowania do wybudowanych pomieszczeń. Podkreślił ,że przedmiotem jego świadczenia były tylko roboty budowlane.
ZdaniemE. W. (1)zamawiająca nie miała podstaw aby obciążyć go karą umowną za zwłokę w wykonaniu robót , gdyż niekwestionowane przez niego opóźnienie, nastąpiło z przyczyn za które nie odpowiada.
Podniósł ,że powódka wzajemna nie współdziała z nim wykonaniu zobowiązania , nadmiernie przedłużając okres analizy przygotowanego przez niego projektu oraz czas trwania procedury jako zatwierdzenia oraz uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto formułowała żądania wykonawcze nie objęte przedmiotem zamówienia , jak te dotyczące dostawy wyposażenia pomieszczeń.
Ponadto pozwany wzajemnie podniósł zarzut rażącego wygórowania kar umownych w warunkach, gdy zobowiązanie zostało wykonane w całości , a zamawiająca nie poniosła na skutek podnoszonej zwłoki żadnej szkody.
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2021r., Sąd Okręgowy w Krakowie :
- zasądził od pozwanej GminyL.na rzecz powodaE. W. (1)kwotę 230 843,85 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie transakcjach handlowych od dnia 22 stycznia 2019 roku do dnia zapłaty[ pkt I ],
- w pozostałym zakresie powództwoE. W. (1)oddalił [ pkt II],
- zasądził od GminyL.na rzeczE. W. (1)kwotę 21 212,38 zł , tytułem zwrotu części kosztów procesu [ pkt III],
- zasądził odE. W. (1)na rzecz powódki wzajemnej GminyL.kwotę 71 990,15 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:
- od kwoty 71 000 zł od dnia 2 lutego 2019 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 990,15 zł od dnia 8 listopada 2019 r. do dnia zapłaty[ pkt IV ],
- w pozostałej części powództwo wzajemne oddalił [ pkt V], oraz
- zasądził od pozwanegoE. W. (1)na rzecz powódki GminyL.kwotę 4199,04 zł, zł, tytułem zwrotu części kosztów procesu [ pkt VI sentencji wyroku ].
Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :
W Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia gminaL., jako zamawiająca wskazała podała, iż przedmiotem zamówienia publicznego pod nazwą(...)polegających na kompleksowym wykonaniu inwestycji w zakresie sporządzenia dokumentacji projektowej oraz realizacji robót budowlanych zaprojektowanej inwestycji, której wymagania były określone w Programie Funkcjonalno – Użytkowym, który był jednym z załączników do SIWZ, stanowiącym ich integralną część.
We wspomnianym dokumencie, podrozdziale 3.3 [wymagania dotyczące aranżacji i wyposażenia ] , wymienione zostały meble – przewidziane jako wyposażenie poszczególnych pomieszczeń np. jadalni, sali zabaw, pokoju nauczycielskiego. Jednocześnie w podrozdziale 3.4 lit. f) Programu, zawarto stwierdzenie, że wszystkie elementy wyposażenia wnętrz wbudowane i połączone na stałe z budynkiem leżą w gestii wykonawcy.
W ofercie dotyczącej tego zamówienia , przygotowanej na potrzeby udziału procedurze przetargowej,E. W. (1), prowadzący działalność gospodarczą w zakresie budownictwa podfirmą (...), zaoferował wykonanie go za kwotę brutto 1.280.000 zł. Wykonawca zawarł w niej oświadczenie, że zapoznał się i akceptuje warunki udzielenia zamówienia określone w SIWZ - w tym w załączniku do nich i wobec nich nie zgłasza zastrzeżeń.
Przystępując do przetargu powołał pozytywne dla siebie referencje , pochodzące od zamawiającej z prac , które wykonywał na rzecz gminy w latach 2014- 2016.
Z dalszej części ustaleń wynika , że :
w dniu 28 maja 2018 roku strony zawarły umowę na zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych dla zadania inwestycyjnego pn. „(...).
Wykonawca oświadczył, iż zapoznał się z dokumentacją przetargową i akceptuje wszystkie wymagania zamawiającej , a także , że dokonał wizji w terenie.
Projekt budowlany miał zostać wykonany zgodnie z Programem Funkcjonalno – użytkowym, który stanowił integralną część zawieranej umowy.
Wyposażenie miało być zgodne ze wskazaniami zawartymi w Programie.
Termin wykonania zamówienia został ustalony na 31 sierpnia 2018 roku .
Wynagrodzenie wykonawcy wynosiło 1.040.650,41 zł netto (1.280.000 zł brutto) .
Faktura obejmująca wynagrodzenie miała zostać zapłacona przelewem w terminie 21 dni od daty jej otrzymania przez gminę. Wykonawca był zobowiązany do zapłaty zamawiającej kary umownej m. in.:
w przypadku odstąpienia przez nią od umowy z winy wykonawcy – w wysokości 100.000 zł oraz
za zwłokę w wykonaniu umowy – w wysokości 1.000 zł za każdy jej dzień.
W dniu 29 maja 2018rE. W. (1)przejął plac budowy, w celu wykonania przedmiotu zamówienia, 22 czerwca 2018r przekazał gminie dokumentację projektową.
W połowie lipca 2018 r. odbyło się spotkanie z wykonawcą w którym udział wziął BurmistrzL., Dyrektorzy Szkoły oraz przedstawiciele Zespołu(...)wL..
W czasie spotkania przedstawiciele zamawiającej poleciliE. W. (1)wykonawcy zmianę lokalizacji placu zabaw, oraz jego przeprojektowanie. W nowej lokalizacji było mniej miejsca, toteż zredukowano liczbę urządzeń z 9 do 4.
Podłoże tego placu powód i pozwany wzajemnie wykonał sprzecznie z umową , w tym z założeniami projektowymi, ze zrębek drewnianych, zamiast właściwego , podłoża polimerowego.
Do 24 lipca 2018r.wykonał część prac objętych umową, które nie wymagały pozwolenia na budowę. Zamawiająca je odebrała i zapłaciła wystawioną przez wykonawcę fakturę za nie, na łączną sumę 640.000 złotych brutto.
Sąd Okręgowy ustalił także , iż :
w dacie zawarcia umowy powód uważał, że jego obowiązki nie dotyczą zakupu wyposażenia wnętrz, za wyjątkiem takich jego elementów, które podlegały wbudowaniu i połączeniu na stałe z budynkiem.  Po zawarciu umowy kwestia ta stanowiła przedmiot rozmów pomiędzyE. W. (1)iG. B.- Dyrektorem Zespołu(...)wL..
W trakcie negocjacjiG. B.wskazywała wykonawcy, że to do niego należy zakup mebli, on jednak z tym stanowiskiem nie zgadzał się, uważając, iż powinien wykonać jedynie umeblowanie składające się na stałą zabudowę. Pomimo zastrzeżeń wskazał w harmonogramie robót budowlanych, że wyposażenie miało zostać dostarczone w dniach 10 – 31 sierpnia 2018 r.
Mimo swojego stanowiska, deklarował, iż pokryje część ceny zakupu wyposażenia. Ostatecznie strony jednak w tym zakresie nie doszły do porozumienia.
Pismem kierowanym do zamawiającej z dnia 29 sierpnia 2018 roku powód i pozwany wzajemnie wyjaśnił, że ogłoszenie o przetargu dotyczyło przedmiotu zamówienia wpisującego się w art. 2 pkt 8 ustawy Prawo zamówień tj. robót budowlanych .
Zamawiająca użyła w opisie przedmiotu zamówienia ustawowego określenia „zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych”, co jednoznacznie wskazuje na wyłączenie z przedmiotu zamówienia prac polegających na dostawie wyposażenia niewbudowanego i niepołączonego na stałe z budynkiem. Ponadto powołała się w ogłoszeniu na kody CPV, które również w jednoznaczny sposób wskazują na prace projektowe (kod 74) oraz roboty budowlane (kod 45).
Podnosił również ,że wynagrodzenie przewidziane w zamówieniu ma charakter ryczałtowy, a zatem kosztorys[ który rzeczywiście przygotował , obejmując nim koszt wyposażenia w meble - uwaga redakcyjna SA ], nie może rodzić żadnej podstawy do roszczeń zamawiającej wobec niego z tego tytułu.
W odpowiedzi, w piśmie z dnia 30 sierpnia 2018 roku strona pozwana potrzymała stanowisko, że zakup mebli należał do powoda, skoro ujął je w harmonogramie prac ,który przygotował.
Z uwagi na brak pozwolenia na budowę ,niezbędnego dla wykonania części prac, powód w lipcu 2018r. poinformował pozwaną i powódkę wzajemną , że budowa nie może zostać ukończona w umówionym terminie. Przedstawicielka strony pozwanej poinformowała go , że termin wykonania robót zostanie przedłużony o ile Urząd Marszałkowski przedłuży termin rozliczenia dotacji z której inwestycja była współfinansowana Pomimo, że zamawiająca takie przedłużenie uzyskała do dnia 31 sierpnia 2019r , termin końcowy zakończenia prac wynikający z umowy stron nie został zmieniony.
Wniosek o pozwolenie na budowę złożyła pozwana jako inwestor , reprezentowana przez Dyrektora Zespołu(...)wL.-G. B..
W dniu 3 sierpnia 2018 roku Starostwa(...)wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w oparciu o ten wniosek. W jego ramach 10 sierpnia 2018 roku pełnomocnik inwestorki -R. G.- przedłożył skorygowany projekt budowlany i zmienił nazwę inwestycji. Wówczas usunięto występujące w projekcie błędy.
Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę została wydana w dniu 20 sierpnia 2018r.. Wobec niewniesienia odwołania decyzja ta uprawomocniła się w dniu 4 września 2018 r. Stała się ostateczna po upływie ustawowego terminu ,a gmina nie podejmowała czynności umożliwiających skrócenie okresu oczekiwania na ostateczność decyzji [ nie zrzekła się prawa do złożenia odwołania].
Decyzja o pozwoleniu na budowę została przekazanaE. W. (1)w dniu 5 września 2018r. W tym samym dniu powód i pozwany wzajemnie przystąpił do realizacji tej części prac , które wymagały pozwolenia na budowę , kończąc je do 24 października 2018r., w którym zgłosił je do odbioru:
- do 14 września 2018r. wykonano instalacje elektryczną, wodno-kanalizacyjną, hydrantową, ogrodzenie i chodniki,
- do 24 września 2018 r. stolarkę drzwiową wewnętrzną,
- do 26 września 2018r. glazurę ścienną i posadzki,
- do 28 września 2018 r. malowanie ścian oraz sufitów,
- do 1 października 2018r.plac zabaw z montażem urządzeń,
- do 4 października 2018 r. otwór drzwiowy w jadalni I piętro,
- do 8 października 2018r. platformy dla osób niepełnosprawnych oraz bariery ochronne,
- do 11 października 2018 r. nasadzenia oraz zagospodarowanie terenu.
W piśmie z dnia 7 listopada 2018 roku strona pozwana, powołując się na wielokrotne oświadczenia powoda o tym , iż wyposażenie pomieszczeń nie było objęte zakresem jego zobowiązania umownego , odstąpiła od umowy w części dotyczącej wyposażenia obiektu w meble. W piśmie stwierdzono, że łączny koszt wyposażenia obiektu w nie , został określony przez powoda na kwotę 110.232,02 zł.
Po zgłoszeniu robót do odbioru, w dniu 13 listopada 2018r. ich część w zakresie zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zakwestionował przedstawiciel Straży Pożarnej i polecił wykonanie robót dodatkowych.
Zostały one wykonane w zakreślonym przez Straż Pożarną terminie, pomiędzy 10 a 21 grudnia 2018 r. Po tej dacie nie było dalszych przeszkód do przeprowadzenia końcowego odbioru.
Bez ich wykonania odbiór obiektu był niemożliwy właśnie z uwagi na nie spełnianie wymagań ochrony przeciwpożarowej.
Koszt opisanych robót dodatkowych wynosił około 70 tysięcy złotych. Pokrył go w całości , z własnych środków, wykonawca.
W dniu 28 grudnia 2018 roku sporządzono protokół końcowego odbioru robót. Stwierdzono w nim, że zostały wykonane w okresie od 29 maja do 24 października oraz od 10 grudnia do 21 grudnia 2018 roku ze zmianami nieistotnie odstępującymi od projektu uzgodnionymi z projektantem. Komisja stwierdziła ponadto, że roboty nie zostały wykonane w terminie.
W protokole odbioru stwierdzono także , iż huśtawka integracyjna(...)nie spełnia wymogów technicznych takiego urządzenia , a jej wykonawstwo jest niezgodne z założeniami projektowymi Podobnie nie odpowiada tym założeniem wykonanie nawierzchni placu zabaw, która nie jest nawierzchnią bezpieczną.
E. W. (1)w swoich uwagach poczynionych w dokumencie odbiorowym zakwestionował trafność stwierdzeń przedstawicieli inwestora.
Wartość części prac związanych z zakupem i montażem huśtawki integracyjnej według kosztorysu sporządzonego przez wykonawcę wynosiła 12.895,63 zł brutto.
Konsekwencja wskazanego wyżej stanowiska zamawiającej w zakresie tego, w jaki sposób powód i pozwany wzajemnie wykonał swoje świadczenia było pismo z dnia 28 grudnia 2018r działającej w imieniu gminy dyrektora Zespołu(...)wL., którym informowała wykonawcę o obniżeniu jego wynagrodzenia umownego o:

-

kwotę 135.585,38 zł, w związku z częściowym odstąpieniem przez gminę od umowy,

kwotę 52.048,20 , w związku z mniejszym zakresem robót na placu zabaw niż przewidywał Program Funkcjonalno -Użytkowy

kwotę 43.210,27 zł, wobec wykonania powierzchni placu zabaw niezgodnie z projektem,

kwotę 12.895,63 zł. , jako następstwa wykonania huśtawki integracyjnej niezgodnie z projektem.

Łączna kwota obniżenia zamknęła się wielkością 396.260,52 zł. Ponadto w tym piśmie dyrektor Zespołu w imieniu zamawiającej oświadczył , iż dokonuje ona potrącenia z tym wynagrodzeniem wierzytelności z tytułu kar umownych w łącznej wysokości 128 592, 61 zł, na którą złożyły się : kara umowna z tytułu częściowego odstąpienia od umowy w kwocie 10.592,61 zł oraz z tytułu zwłoki w wykonaniu umowy w kwocie 118.000 zł.
E. W. (1)w tym samym dniu wystawił fakturę obejmującą pozostałą część należnego wynagrodzenia , na kwotę 640 000 złotych. W dniu 31 grudnia 2018r zamawiająca zapłaciła jego część w wysokości 396.260,52 zł.
Ponadto Sąd I instancji ustalił , iż :
w dniu 31 grudnia 2018 roku pozwana i powódka wzajemna skierowała do powoda notę księgową na kwotę 118.000 złotych, powołując się w jej treści na zwłokę wykonawcy w realizacji przedmiotu zamówienia wynoszącą 118 dni, pomiędzy 1 września, a 27 grudnia 2018r .E. W. (1)miał spełnić to świadczenie w terminie trzech tygodni od daty otrzymania noty.
Pismami z 19 lutego 2019 roku pozwana wezwała powoda do zapłaty:

-

kwoty 10.592,61 zł z tytułu kary za odstąpienie od umowy w części dotyczącej zakupu wyposażenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lutego 2019r. – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania,

kwoty 118.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lutego 2019 roku z tytułu kary umownej za zwłokę w wykonaniu zamówienia, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

Wezwanie zostało odebrane przez wykonawcę w dniu 21 lutego 2019 r.
Zostały one powtórzone pismami z dnia 14 marca 2018 odebranymi przez adresata cztery dni później.
W dniu 25 marca 2019r. powód został wezwany przez drugą stronę do demontażu i usunięcia z placu zabaw zlokalizowanego przySzkole Podstawowej nr (...)wL., huśtawki integracyjnej tzw.(...)oraz zrębek drewnianych tworzących powierzchnię tego placu w terminie do 12 kwietnia 2019r., pod rygorem usunięcia i przechowywania zdemontowanego urządzenia i materiałów staraniem zamawiającego, na koszt wykonawcy.
Ostatecznie tego demontażu i usunięcia dokonało wynajęte przez zamawiającąprzedsiębiorstwo budowlane (...), któremu za te prace gmina zapłaciła kwotę 990,15 zł.
Wezwanie do jej dobrowolnej zapłaty, które okazało się nieskuteczne , zostało odebrane przezE. W. (1)w dniu 21 października 2019r.
Ocenę prawną roszczenia powoda i wzajemnego gminyL., uznając je za usprawiedliwione w części , Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które można podsumować w następujący sposób :
a/ umowa zawarta przez strony w dniu 28 maja 2018r jest umową o roboty budowlane w rozumieniuart. 647 kc.
b/ rozważając sporny pomiędzy stronami zakres obowiązków umownychE. W. (1)jako wykonawcy, szczególnie co do zapewnienia wyposażenia części nowo powstałego obiektu , Sąd I instancji stanął na stanowisku , iż w zakresie tego elementu świadczenia obciążał go obowiązek dostarczenia i montażu tylko tych części wyposażenia , które miały być trwale połączone z pomieszczeniami budynku.
Bez znaczenia z rozważanego punktu widzenia jest to ,że wyposażenie w meble zostało ujęte jako odrębna pozycja w kosztorysie przygotowanym przez wykonawcę. Taki jego charakter wynika z faktu , że strony sporu nie naliczyły kosztorysu do umowy jako jej integralnego elementu jej treści.
Sąd , odwołując się dyrektyw interpretacji treści czynności prawnych wskazanych w przepisieart. 65 kc, dokonał wykładni części postanowień Programu Funkcjonalno Użytkowego, stanowiącego element umowy stron , w tym fragmencie , który zawierał postanowienia dotyczące wyposażenia i aranżacji mających powstać pomieszczeń.
Zwracając uwagę na dostrzegalne różnice tekstu punktów 3.3 i 3.4 tego dokumentu , które mogą budzić wątpliwości co do ich wzajemnych relacji , wpływając na rozmaity zakres oznaczenia granic świadczenia wykonawcy w tym zakresie i zauważając , że te wątpliwości muszą być interpretowane na korzyśćE. W. (1), który nie miał wpływu na ukształtowanie tekstu Programu , w konkluzji uznał ,że wykonawcę obciążał obowiązek nabycia i montażu tylko takich elementów wyposażenia , które na trwale miały być zamontowane w wybudowanych pomieszczeniach.
Dodatkowo podniósł , że taka wykładnia jest zgodna ze wspólnym zamiarem stron umowy skoro umówiły się na zrealizowanie przez powoda i pozwanego wzajemnie prac projektowych i budowlanych, do których dostawa i montaż mebli z pewnością nie może być zaliczona .
Co więcej, w umowie jak i w Programie Funkcjonalno Użytkowym nie opisano parametrów i cech tego wyposażenia, stąd nie sposób byłoby także określić granic tego obowiązku po stronie wykonawcy.
Przy tym Sąd I instancji uznał także za wiarygodną i przekonującą argumentację powoda , który składając zeznanie w charakterze strony , wyjaśnił dlaczego zaproponował w ramach rozmów z dyrektorem .B.swój udział finansowy [ na kwotę 40 000zł - uwaga redakcyjna Sądu II instancji ] , w zakupie tego wyposażenia.
Taka ocena uzasadniała, zdaniem Sądu meriti, stanowisko, zgodnie z którym bezpodstawnym i nie wywołującym skutku prawnego było oświadczenie zamawiającej o odstąpieniu od tej części umowy z wykonawcą. To uzasadniało także ocenę , że gminie nie przysługuje wobecE. W. (1)wierzytelność z tytułu kary umownej za to odstąpienie,
c/ o ile ograniczenie należnej jeszcze powodowi części wynagrodzenia opierać - jak czyni to strona pozwana - na oświadczeniu o potrąceniu wierzytelności wzajemnych to nie mogą one prowadzić w sposób skuteczny do takiego ograniczenia świadczenia dochodzonego pozwem. Taki wniosek , w ocenie Sądu I instancji wynika stad , iż gminaL.nie przedłożyła dokumentu wykazującego złożenie przez nią takiego oświadczenia. Za takie bowiem nie może być uznany dokument datowany na 28 grudnia 2018r. Ponadto nie zostało ono złożone przez osobę , która legitymowałaby się uprawnieniem do jego złożenia na podstawie odpowiedniego umocowania od gminy. Nie ma też dowodu na to , iż oświadczenie zostało doręczone adresatowi w sposób zapewniający możliwość zapoznania się z nim,
d/ pozostała część wynagrodzenia należnegoE. W. (1)odpowiada kwocie, której dochodzi on od gminy w rozstrzyganymi sporze [ 243 739, 48 zł] ale podlega ona zmniejszeniu dlatego , że nie wszystkie prace zostały przez niego wykonane prawidłowo. Wartość tych , które wykonane zostały niezgodnie z umową stanowi o rozmiarze tego ograniczenia.
Odpowiada ono wartości robót związanych z zakupem i montażem huśtawki integracyjnej typu „(...)” o łącznej wysokości 12 895,63 zł.
Wbrew zarzutom zamawiającej pozostałe ,które wymieniała jako zrealizowane niezgodnie z umową stron,E. W. (1)wykonał w sposób ,który nie uzasadnia obniżenia dochodzonego przezeń roszczenia.
Na zmniejszenie dochodzonej przez niego kwoty nie ma wpływu zmiana lokalizacji i sposobu wykonania placu zabaw dlatego , że zmianę tę polecili wykonawcy przedstawiciele zamawiającej. Gmina przy tym nie dowodziła w postępowaniu , że łączyła się ona z ograniczeniem kosztów jakie poniósł w związku z wykonawstwem tego elementu zamówienia po dokonanej korekcie, powód.
Podobnie , zdaniem Sądu I instancji, brak jest uzasadnionych podstaw do tego aby ograniczenie to miało wynikać z zastąpienia części nawierzchni placu zabaw innym materiałem niż założony w projekcie. Ta zmiana , wywołała , jak argumentuje Sąd, odpowiedzialność odszkodowawcząE. W. (1), w graniach kwoty zapłaconej przez gminęPrzedsiębiorstwu (...)za usuniecie tej nawierzchni [ i demontaż huśtawki(...)uwaga redakcyjna Sądu II instancji. ] ,
e/ wskazane przyczyny zdecydowały o tym , iż Sąd Okręgowy uznał , że roszczenieE. W. (1)o zapłatę pozostałej części uzgodnionego umownie jako ryczałtowe wynagrodzenia , jest usprawiedliwione w kwocie 230 843,85 zł. (243739,48 – 12895,63), a w pozostałej podlegało jako niezasadne , oddaleniu.
W sposób usprawiedliwiony zdaniem Sądu, wykonawca dochodził od tego świadczenia odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych , począwszy od dnia następnego od upływu, wskazanego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U.2020.935). terminu , w którym należność z jego faktury z 28 grudnia 2018r – otrzymana przez gminę trzy dni później- miała zostać zapłacona.
W ocenie Sądu Okręgowego termin ten upłynął 21 stycznia 2019r.
Rozstrzygając o kosztach postępowania zainicjowanego pozwemE. W. (1), Sąd I instancji zastosowałart. 100 kpc, dokonując wzajemnego ich rozdzielenia pomiędzy stronami przyjmując jako jego kryterium proporcję w jakiej każda z nich wykazała zasadność swojego stanowiska procesowego. W tej części motywów podał szczegółowo założenia i podstawy kosztowe przyjętego rozliczenia. Ich postarzenie w tym miejscu jest , z przyczyn teleologicznych , zbędne,
f/ oceniając roszczenie wzajemne skierowane przez gminęL.wobecE. W. (1), Sąd Okręgowy ocenił je jako uzasadnione w części i wskazał , iż było ono oparte na twierdzeniu , iż powódce wzajemnej służą wobec niego wierzytelności z tytułu kar umownych za odstąpienie od umowy oraz za zwłokę w wykonaniu zobowiązania oraz z tytułu odszkodowania odpowiadającego kosztowi usunięcia wadliwej huśtawki i podłoża placu zabaw,
g/ należność z tytułu kary umownej za odstąpienie od umowy z przyczyn wskazanych wcześniej nie jest uzasadniona w jakimkolwiek zakresie,
h/ wierzytelność z tytułu kary za zwłokę w wykonaniu przedmiotu zamówienia ,w warunkach ,gdy świadczenie pozwanego wzajemnie miało być wykonane do 31 sierpnia 2018r., a termin ten nie został przedłożony mimo wniosku wykonawcy powódce wzajemnej , co do zasady, służy.
Jej wymiar zamyka się jednak wielkością niższą niż określa ją gmina, bo 71 000 złotych przy przyjęciu , że okres zwłoki wykonawcy to 71 dni.
W podstaw takiego wniosku znalazła się następująca argumentacja
Uzgodniony umownie termin zakończenia prac w uwagi na to, kiedy wykonawca otrzymał decyzję o pozwoleniu na budowę [ 5 września 2018r ] był niemożliwy do dochowania. Przyczynami tego stanu rzeczy było zachowanie nie tylkoE. W. (1), który przedłożył projekt budowlany z błędami, wymagającymi usuwania, ale i zamawiającej, która w połowie lipca 2018r dokonywała zmian w zakresie i rodzaju prac na placu zabaw, a także nie podjęła czynności w postępowaniu administracyjnym, pozwalających na skrócenie terminu uzyskania waloru ostateczności przez tę decyzję.
Wykonawca po otrzymaniu pozwolenia, prowadził prace intensywnie, o czym świadczy treść wpisów w dzienniku budowy. Łączny okres opóźnienia pomiędzy 1 września 2018r , kiedy przedmiot zamówienia miał być już gminie wydany , a 21 grudnia 2018r kiedy roboty zostały zgłoszone [ ponownie po wykonawstwie prac dodatkowych nakazanych przez straż pożarną - uwaga redakcyjna Sądu II instancji ] przez wykonawcę do odbioru wynosił 112 dni, ale nie można uznać , że określa on granice czasowe zwłoki pozwanego wzajemnie.
W okolicznościach ustalonych w postępowaniu , okresu opóźnienia pomiędzy 1 września i 10 października 2018r., nie można uznać za jego zwłokę.
Po tym dniu można stwierdzić spowolnienie prac za któreE. W. (1)odpowiada. Ponadto doszło do błędów przy realizacji inwestycji, , które wymagały poprawek i prac dodatkowych , co uniemożliwiło zgłoszenie całości obrót do końcowego odbioru w wcześniej aniżeli 21 grudnia 2018r.
Z rozważnego punktu widzenia data w której rzeczywiście doszło do czynności odbiorowych [ protokół z 28 grudnia 2018r - uwaga redakcyjna Sądu II instancji ] nie ma , wbrew stanowisku powódki wzajemnej , znaczenia,
i/ uzasadniona jest także jej wierzytelność wobec wykonawcy z tytułu odszkodowania, obejmującego pokryte niespornie przez gminęL., koszt6y demontażu nieprawidłowo wykonanych huśtawki i podłożą placu zabaw. Uzasadnia to zasądzenie na rzecz zamawiającej kwoty 990, 15 gr którą obejmowała faktura Vat wystawiona przezprzedsiębiorstwo (...), który te elementy zdemontowało i usunęło,
j/ z podanych przyczyn gminieL.w ramach powództwa wzajemnego należna jest kwota łączna 71990, 15 zł, a w pozostałej części jako nieuzasadnione jej roszczenie podlega oddaleniu.
Zasadzona kwota należna jest z ustawowymi odsetkami za opóźnienie
- od kwoty 71 000 zł., od dnia 2 lutego 2019 roku, gdyż pozwany wzajemnie został wezwany do zapłaty świadczenia z tego tytułu [ kary umownej - uwaga redakcyjna Sądu II instancji ] , w dniu 11 stycznia 2019 r.
- od kwoty 990,15 zł., odsetki te są należne od dnia 8 listopada 2019 r., gdyż pozwany wzajemny został wezwany do zapłaty [ odszkodowania ] w dniu 24 października 2019r.
Rozstrzygając o kosztach postępowania wywołanego powództwem wzajemnym gminy, Sąd I instancji także zastosował normę 100kpci to samo co uprzednio kryterium wzajemnego rozdzielenia ich pomiędzy stronami.
Apelacje od tego orzeczenia złożyły obydwie strony.
E. W. (1), zaskarżając go w punkach IV i VI jego sentencji we wniosku środka odwoławczego domagał się w pierwszej kolejności wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia kasatoryjnego i przekazania sprawy , w zakresie oznaczonym przez apelanta, Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie zmiany wyroku z dnia 26 lutego 2021r., w zaskarżonej części w ten sposób , że powództwo wzajemne gminyL.zostanie oddalone w całości , a strona przeciwna obciążona kosztami prosu i postępowania apelacyjnego.
Najdalej idącym zarzutem na którym opiera się konstrukcja środka odwoławczego pozwanego wzajemnie jest ten w ramach , którego podnosi nierozpoznanie przez Sąd Okręgowy istoty sprawy. Wywodzi go stąd , iż Sąd I instancji zupełnie nie odniósł się do zarzutu wykonawcy , który w procesie podnosił , iż kara kara umowna za zwłokę w dochowaniu terminu wykonania umowy , jako rażąco wygórowana , powinna być zmniejszona / miarkowana /.
Poza tym apelacjaE. W. (1)została oparta na zarzutach :
- błędu w ustaleniach faktycznych istotnych dla rozstrzygania o powództwie wzajemnym gminy, poprzez uznanie , że wykonawca odpowiada za powstanie przyczyn niedochowania umownego terminu zakończenia zamówionych robót budowlanych oraz
- naruszenia prawa materialnego pod postacią nieprawidłowego zastosowania przez Sąd Okręgowyart. 484 §2 kci w następstwie tego nie zakwalifikowanie kary umownej za zwłokę , w kwocie zasądzonej na rzecz gminy od skarżącego jako rażąco wygórowanej.
W motywach apelacji skarżący powtórzył tę sama argumentację , którą prezentował już w postępowaniu rozpoznawczym przed Sądem Okręgowym, w świetle której powództwo wzajemne jest w całości pozbawione usprawiedliwionych faktycznie i prawnie, podstaw.
Odpowiadając na apelacjęE. W. (1)gminaL.domagała się jej oddalenia jako niezasadnej oraz obciążenia apelującego kosztami postępowania przed Sądem II instancji.
GninaL., kwestionując wyrok Sądu Okręgowego w zakresie punktów sentencji : I , co do kwoty 178 795, 65 zł , III, V , w zakresie kwoty 100 592, 61 zł oraz co do punktu VI , we wniosku środka odwoławczego domagała się wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego , którym :
- powództwo wykonawcy zostanie oddalone także w części dotyczącej kwoty 178 795, 65 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 22 stycznia 2019 do dnia zapłaty ,
- powództwo wzajemne gminy zostanie uwzględnione , ponad zakres wynikający z orzeczenia z dnia 26 lutego 2021r., także co do kwoty 10 592, 61 zł waz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych , począwszy od dnia 2 lutego 2019r .Skarżąca domagała się także obciążenia oponenta procesowego kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.
Apelacja pozwanej i powódki wzajemnej została oparta na zarzutach :
- błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę kontrolowanego instancyjnie orzeczenia poprzez:
1/ uznanie , że zarówno harmonogram robót jak i kosztorys, przygotowane przez wykonawcę - obydwa z 29 maja 2018r nie były elementami składowymi umowy stron,
2/ konstatację , iż zapewnienie wyposażenia pomieszczeń nie należało do zakresu świadczeń obciążających przeciwnika procesowego skarżącej , mimo że z postanowienia pkt 3.3 Programu Funkcjonalno - Użytkowego należy wywieść inne wnioski w tym zakresie,
- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści orzeczenia Sądu I instancji istotne znaczenie ,a to:
art. 233§ 1 kpc, wobec przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną ,która doprowadziła do nietrafnych , zakwestionowanych wyżej powołanym zarzutem faktycznym , ustaleń,
- naruszenia prawa materialnego,
art. 65 §1 i 2 kcw zw. zart. 354§1 kc, wobec dokonania przez Sąd I instancji nieprawidłowej wykładni postanowienia punktu 3.3 Programu , co doprowadziło do nietrafnego uznania , iżE. W. (1)nie miał obowiązku kupić i wyposażyć w meble pomieszczeń w budynku , który wybudował ,
art. 647 kcw zw. zart. 4941kcjako następstwa sformowała niezasadnego wniosku , iż odstąpienie przez gminę od umowy zawartej przez strony w części , w dniu 7 listopada 2018r.,nie wywołało skutków prawnych, a wykonawcy należy się wynagrodzenie nawet za prace , które zrealizował niezgodnie z założeniami projektowymi i za takie , które nie zostały formalnie odebrane.,
art. 484 §1 kcw zw. §12ust. 1 pkt 1 umowy stron z 28 maja 2018r., w konsekwencji którego doszło do nietrafnego uznania przez Sąd , iż zamawiającej wobec wykonawcy nie jest należną kara umowna za odstąpienie od umowy w części.
Odpowiadając na apelację gminyL.E. W. (1)domagał się jej oddalenia jako nieuzasadnionej oraz przyznania na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.
Oceniając środki odwoławcze stron , Sąd Apelacyjny rozważył:
Apelacja pozwanej i powódki wzajemnej , jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Natomiast środek odwoławczy powoda i pozwanego wzajemnie jest usprawiedliwiony w części , prowadząc do zmiany objętego nią wyroku , w sposób wskazany w pkt 1 lit. a/ i b/ orzeczenia zmieniającego.
Rozpoczynając tę ocenę od apelacji gminyL.na wstępie należy przypomnieć , iż zarzut procesowy  jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.
Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.
Gdy to gerialium odnieść do zarzutu przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów , który gmina podnosi tylko do ich części - dowodów ze wskazanych dokumentów : SIWZ , Programu Fukcjonalno - Użytkowego , harmonogramu prac oraz kosztorysu oraz umowy stron , to należy dostrzec , że zarzut ten nie zawiera krytyki samej oceny tych dokumentów ale jest narzędziem za pomocą którego skarżąca podważa poprawność części dokonanych ustaleń faktycznych, zgodnie z którymi w granicach świadczenia umownego wykonawcy nie było zapewnienia wyposażenia pomieszczeń nowej części budynku w sprzęt / meble / [poza tymi jego elementami , które na trwale zostały połączone z budynkiem, które wraz z montażem , niespornie pomiędzy stronami , do tego świadczeniaE. W. (1)przynależały ].
Do tego dodać należy , że podważając sposób oceny dokonanej przez Sąd niższej instancji strona  ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.
Nie oparcie stawianego zarzutu na opisanych podstawach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.
/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/
Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .
To, w jaki sposób strona pozwana motywuje jego realizację , wyklucza uznanie go za uzasadniony.
W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte wytykanymi błędami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej wersji faktów jego zdaniem poprawnej.
Nieprawidłowość Sądu na której oparty jest ten oraz zarzut nieoprawności ustaleń , co do zakresu świadczenia , które miał spełnić wykonawca, w odniesieniu do wyposażenia, zgodnie z argumentacją apelantki a - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji afirmowanej przez gminę zgodnie z którą jego zakup i montaż , na podstawie wskazywanych przez skarżącą dokumentów, obciążałyE. W. (1).
Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów, zarówno procesowego jak i ściśle z nim „ funkcjonalnie” powiązanego przez gminę zarzutu faktycznego , wystarcza dla odparcia ich obu.
Dlatego jedynie dla zapewnienia kompletności wywodu , w drodze uwag uzupełniających , czynionych na marginesie dokonanej oceny, dodać trzeba , że:
- w motywach zarzutów, poza własną interpretacją wybranych przez skarżącą fragmentów tekstu powoływanych dokumentów, gmina nie odnosi się do argumentacji Sądu meriti , który wskazał powody dla których dokonuje przyjętych ustaleń dotyczących zakresu obowiązku umownego wykonawcy.
W szczególności nie podważa zasadności motywacji Sądu , wywodzonej z możliwości rozbieżnej, a zasadniczej dla tych ustaleń , interpretacji punktów 3.3 i 3.4 Programu Funkcjonalno - Użytkowego dla której przesłanką było to , iż przedmiotem zamówienia publicznego, zgodnie z SIWZ, była realizacja prac projektowych i budowlanych w ramach zadania inwestycyjnego mającego być wykonanym według formuły „ „zaprojektuj i wybuduj „ [a nie także „ wyposaż” ]. Ta możliwa jako rozbieżna interpretacja, zasadnie została odczytana na korzyć wykonawcy , który na ukształtowanie treści tego dokumentu nie miał żadnego wpływu.
W ramach obu ocenianych zarzutów , a w szczególności zarzutu faktycznego, gmina eksponuje postanowienie zawarte w punkcie 15 .4 SIWZ mówiące o obowiązku przedstawienia przez wykonawcą we wskazanym w nim terminie, szczegółowego kosztorysu, na podstawie którego opracowana była jego oferta / coE. W. (1)wykonał , przedkładając dokument z 29 maja 2018r / twierdząc , iż błąd faktyczny Sądu I instancji polegał na tym , że nie zaliczył treści tego dokumentu jako elementu kształtującego zakres obowiązków umownych wykonawcy,
równocześnie nie nie dostrzega, że w dalszym fragmencie tego zapisu Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia uczynione jest zastrzeżenie , że sam kosztorys nie ma charakteru merytorycznego, a jedynie pomocniczy albowiem nie służy ocenie oferty jako takiej , dopełniając wymaganie formalne , jej kompletności / por. k. 37 akt/ To , że tak , przez obie strony kosztorys był traktowany świadczy też sama treść umowy z 28 maja 2018r , a w szczególności / na co trafnie zwraca także uwagę wykonawca w odpowiedzi na apelację / jej postanowienie zawarte w §2 ust. 1 pkt 3 , w którym została w sposób ścisły określona rola tego kosztorysu , jako narzędzia pomocniczego, służącego jedynie do obliczenia należnej wykonawcy części wynagrodzenia ryczałtowego , w sytuacji gdyby doszło .do odstąpienia od umowy i konieczności oznaczenia stanu zaawansowania robót jako wyznacznika wysokości należnego powodowi i pozwanemu wzajemnie wynagrodzenia częściowego./ por. 19 akt/.
Motywacja , którą gmina posługuje się aby obydwa zarzuty uzasadnić pomija także w zupełności regułę, zgodnie z którą dokumenty , w szczególności umowy należy wykładać w całokształcie ich treści. Posługując się , jak wskazano wyżej jedynie fragmentami wskazywanych przez siebie dokumentów , odstępuje od ich analizy jako całości , w świetle której - szczególnie gdy chodzi o umowę z 28 maja 2018r.- uzasadniony jest wniosek , że strony umówiły się [ tylko ] na wykonanie przezE. W. (1)prac projektowych i robót budowlanych służących zrealizowaniu wskazanego w niej zadanie inwestycyjnego o przyjętej nazwie.
Taki zakres świadczenia wykonawcy wynikał też opisu przedmiotu zamówienia publicznego, wskazanego w SIWZ. To jest zasadniczy przedmiot umowy zrealizowanie którego był objęty zgodnym zamiarem stron, do którego należy odnosić i w zgodzie z którym należy przeprowadzać wykładnię pozostałych postanowień umowy.
Tak też interpretować należy postanowienia §4 ust. pkt 1 / i 2/ o obowiązku przygotowania przez wykonawcę projektu organizacji robót i harmonogramu ich wykonywania. To , w jaki sposób gmina odczytuje na potrzeby uzasadnienia zgłoszonego powództwa wzajemnego fakt przygotowania tych dokumentów przez byłego kontrahenta oraz ich treść jest z tymi regułami interpretacyjnymi nie do pogodzenia , czyniąc tę część argumentacji apelacyjnej także i z tej przyczyny, niezasadną.
Dlatego i obydwa zarzuty procesowy i faktyczny są chybione, a taka uch ocena ma to następstwo , iż ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy jako poprawne i wystarczające dla oceny roszczeń obu stron , Sąd II instancji przyjmuje za własne.
W ich świetle za nieuzasadnione należy ocenić także postawione przez pozwaną i powódkę wzajemną zarzuty materialne.
Przyczyny dla których zarzut naruszenia przez Sąd I instancjiart. 65 §1 i 2 kcnie może być uznany za uzasadniony, zostały już wskazane wcześniej. Powtarzanie tej argumentacji , tym bardziej , że uzasadnienie zarzutu do którego odwołuje się skarżąca jest tożsame z tym , którym posłużyła się aby uzasadnić dotąd omówione zarzuty , nie jest celowe.
Niezasadny jest zarzut apelującej kwestionujący sposób zastosowania przez Sąd Okręgowyart. 647 kcw zw. zart. 4921kc, w sposób wskazany w jego uzasadnieniu.
Pozwana i powódka wzajemna w jego ramach zakwestionowała zasadność stanowiska prawnego zgodnie z którym oświadczenie zawarte w piśmie Dyrektora Zespołu(...)wL., datowanym na 7 listopada 2018r nie wywołało skutku prawnego odstąpienia przez zamawiającą od części umowy zawartej przez strony. [W części obejmującej obowiązek wykonawcy zakupu i wyposażenia nowych w pomieszczeń w meble.
Zarzut nie jest uzasadniony z kilku niezależnych ale samodzielnie wystarczających dla jego odparcia przyczyn.
Przepisart. 4921kc.stanowi normatywną podstawę do wyjścia przez wierzyciela ze zobowiązania wynikającego z umowy wzajemnej z dłużnikiem o ile z jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości interpretacyjnych oświadczenia wiedzy drugiej strony wynika , że nie wykona obciążającego ją świadczenia jako całości.
Wynikające z tej normy uprawnienie wierzyciela do odstąpienia od umowy bez wyznaczania dodatkowego terminu w części, jest możliwe tylko wyjątkowo , w sytuacji , gdy wraz z dotąd spełnionym przez dłużnika elementem świadczenia, jego dotąd nie wykonana , zgodnie z treścią zobowiązania , część wyczerpuje w całości zakres tego ,co powinien był spełnić wobec drugiej strony stosunku umownego.
Z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie , które w tej części nie były przez strony kwestionowane , wynika , że rozmowy na temat obciążeniaE. W. (1)obowiązkiem zapewnienia wyposażenia w meble nowopowstałych pomieszczeń , a także korespondencja pisemna stron dotycząca tej kwestii , były prowadzone w czasie kiedy prace budowlane były nadal kontynuowane. Na ówczesnym etapie ich zaawansowania , nie mówiąc już o ich formalnym odbiorze , nie można było potwierdzić , że pozostała część świadczenia umownego wykonawcy została spełniona /por. k. 253-254 akt/ .
To na te rozmowy , odbyte w połowie lipca 2018r , a w szczególności stanowiskoE. W. (1)w pismach kierowanych do Zespołu(...)wL., datowanych na 29 sierpnia 2018r. i 2 października 2018r / k. 253 , 254 v akt / powoływała się audytorka pisma z 7 listopada 2018r zawierającego oświadczenie o odstąpieniu od umowy stron, w części dotyczącej zapewnienia wyposażenia, wskazując, iż zawierają stanowczą odmowę wykonania przez powoda i pozwanego wzajemnie tego elementu własnego świadczenia umownego
Już z tego powodu oświadczenie o odstąpieniu od umowy , bez uprzedniego / co nie jest pomiędzy stronami przedmiotem sporu/ wyznaczenia przez zamawiającą dodatkowego terminu spełnienia świadczenia , pod rygorem odstąpienia , nie mogło odnieść skutku prawnego.
Zatem wyrażając takie stanowisko, Sąd I instancji nie popełnił zarzucanego mu błędu materialnego.
Ponadto pozwana i powódka wzajemna nie dowiodła , że składająca to oświadczenie Dyrektor Zespołu(...)wL.była umocowana do tego w imieniu i ze skutkiem dla zamawiającej gminy.
Oświadczenie o odstąpieniu od umowy wzajemnej jest jednostronnym oświadczeniem woli o charakterze prawo kształtującym , wywołującym materialny skutek , znoszący ex tunc samą czynności prawną. Jego skuteczne złożenie powoduje też to , że dotychczas spełnione jej podstawie świadczenia mogą podlegać zwrotowi wobec realizacji condictio sine causa.
Te daleko idące następstwa prawne takiego oświadczenia powodują , że osoba je składająca imieniem osoby prawnej , tym jednostki samorządu terytorialnego, musi się legitymować pełnomocnictwem do dokonania tej jednostronnej czynności. W okolicznościach faktycznych rozstrzyganej sprawy , umocowanie takie dla działającego jednoosobowo dyrektora jednostki organizacyjnej gminyG. B.w postaci pełnomocnictwa ogólnego , opartego na normie art. 47 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym było niewystarczające.
W warunkach , gdy wykonawca w toku poru wycofał zarzut nieważności z tej przyczyny umowy stron w całości i kwestia ta nie była podnoszona w apelacji przez żadną ze stron , Sąd II instancji jest wolny od bliższego odnoszenia się do tego zagadnienia
/ por. jednak także stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w judykacie z dnia 21 czerwca 2005 , sygn. II PK 312/04, powołanym za zbiorem Lex oraz uwagi w komentarzu do tego przepisu ustawy o samorządzie gminnym pod redakcją Pawła Chmielnickiego - dostępny w tym samym zbiorze /.
Ponadto w oparciu o ustalenia dokonane w sprawie - o czym była już uprzednio mowa - wykonawca na był zobowiązany do spełnienia świadczenia umownego- w części , której niezrealizowanie skarżąca gmina uczyniła podstawą dla tego oświadczenia . Tym bardziej , już nawet zupełnie niezależnie od powodów podanych wyżej , nie mogło ono odnieść skutku prawnego dla relacji stron wynikających z umowy z dnia 28 maja 2018r.
Taka ocena weryfikowanego zarzutu wyklucza także trafność także tego zarzutu materialnego, którym zamawiająca podnosi naruszenieart. 484 §1 kcw zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 umowy stron.
W sytuacji gdy odstąpienie od umowy nie było skuteczne pozwanego wzajemnie nie mógł obciążać obowiązek zapłaty kary umownej u której podstawy było odstąpienie zamawiającej.
Zarzut naruszeniaart. 647 kcw zw. zart. 4921kcnie jest uzasadniony także w tym w zakresie , w którym na jego podstawie skarżąca gmina neguje uznanie za uzasadnione domaganie się przez wykonawcę części wynagrodzenia za roboty , które zrealizował niezgodnie z projektem i takie , które nie zostały odebrane.
Motywacja apelantki jest nie do końca zrozumiała albowiem ostatecznie wszystkie prace wykonane przez pozwanego wzajemnie zostały odebrane . Nie jest też jasne o jakie roboty zrealizowane niezgodnie z projektem miałoby chodzić skoro wszystkie , które na skutek tej niezgodnościE. W. (1)musiał wykonać to te , które zlecił funkcjonariusz straży pożarnej. A za te , niespornie w kwocie przekraczającej 70 000 zł zapłacił z własnych środków wykonawca , nie dochodząc ich rekompensaty w rozstrzyganej sprawie.
O ile mogłoby chodzić skarżącej o roboty , które pozwany wzajemnie wykonał nieprawidłowo ; to należy dostrzec , że nie kwestionował on obniżenia wynagrodzenia o równowartość pozycji wykonawstwa huśtawki integracyjnej.
W przypadku innych prac o ile zamawiająca twierdziła , że także i ich wartość powinna być odjęta od jego wynagrodzenia , to skalę tego ograniczenia wynagrodzenia [ o charakterze ryczałtowym ] , w warunkach sprzeciwu pozwanego powinna była wykazać za pośrednictwem opinii biegłego [ biegłych ] odpowiedniej specjalności . Podobnie powinna była uczynić, w odniesieniu do wartości wyposażenia , wykazując , że rzeczywiście wykonawca także o o ten element rzeczowy rzeczywiście zwiększył ostatecznie określone najpierw w ofercie przygotowanej na potrzeby przetargu , a potem w umowie swoje wynagrodzenie.
Skarżąca takiej inicjatywy dowodowej nie przejawiła. Gdy do tego dodać , i w istocie omawiana część tego zarzutu materialnego nie jest w motywach apelacji rozwinięta także i w tym zakresie zarzut , jako nietrafny, należy odeprzeć.
Z powołanych przyczyn apelacja gminyL.jako pozbawiona usprawiedliwionych podlegała w całości oddaleniu.
Oceniając środek odwoławczy powoda i pozwanego wzajemnie, Sąd Odwoławczy uznaje, iż jest on uzasadniony w części.
Rozpoczynając jej weryfikacje od najdalej idącego zarzutu, nierozpoznania istoty spawy, z którym funkcjonalnie połączony jest wniosek o wydanie przez Sąd II instancji orzeczenia kasatoryjnego uznać należy , że zarzut ten nie może zostać podzielony.
Nierozpoznanie istoty sprawy polega na wydaniu przez Sąd niższej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem roszczenia powoda w zaznaczeniu procesowym albo też na zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania lub materialnych i formalnych zarzutów strony przeciwnej.
Oceny realizacji tej podstawy do ewentualnego wydania przez Sąd II instancji orzeczenia kasatoryjnego należy dokonywać na podstawie analizy żądań pozwu i przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Bez znaczenia dla niej pozostają możliwe wady postępowania czy też takie zarzuty stron sporu , które dla przedmiotu rozstrzygnięcia były irrelewantne.
/ por . także wyrażające podobne stanowisko , powołane jedynie dla przykładu , judykaty Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1999r , sygn. II UKN 589/98 oraz z dnia 27 czerwca 2014 , sygn. V CZ 45/14 , powołane za zbiorem Legalis /
Wbrew stanowiskuE. W. (1)powołanego dla uzasadnienia tego zarzutu , Sąd I instancji orzekł o żądaniach stron i odniósł się do zarzutów jakie podniosły, broniąc się przed powództwem wykonawcy i wzajemnym zamawiającej.
W warunkach obowiązywania modelu apelacji pełnej , w ramach którego Sąd Odwoławczy w granicach zaskarżenia i jego podstaw, w dalszym ciągu rozpoznaje tę samą sprawę , nie odniesienie się przez Sąd Okręgowy / które rzeczywiście miało miejsce/ do postulatu skarżącego aby ograniczyć świadczenie należne gminieL.z tytułu kary umownej za zwłokę w terminowym wykonaniu przedmiotu zamówienia z powodu jego rażącego wygórowania, nie stanowi takiego nierozpoznania, w rozumieniu tego pojęcia, którym posługuje sięart. 386§4 kpc. Nie jest podstawą do wydania przez Sąd II instancji wyroku kasatoryjnego tym bardziej , iż materiał dowodowy /którego żadna ze stron w ramach środków odwoławczych nie wnioskuje uzupełniać / jest wystarczający do tego aby zarzutE. W. (1)ocenić w ramach postępowania apelacyjnego.
Oceniając pozostałe zarzuty na których opiera się środek odwoławczy wykonawcy dostrzec należy , że nie formułuje on żądnych zarzutów procesowych.
Sąd drugiej instancji, rozpoznający sprawę na skutek apelacji, jest związany zarzutami tej natury.
Oznacza to, że w ich braku , nie może rozważać z urzędu- uchybień prawu procesowemu popełnionych przez Sąd niższej instancji choćby je stwierdził , a ich następstwa miały wpływ na wynik sprawy.
/ por. także , wskazany jedynie dla przykładu , wyrażający również takie stanowisko, judykat Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2020r , sygn. III UK 293/19, powołany za zbiorem Legalis ./
Nie podniesienie przez powoda i pozwanego wzajemnie zarzutu dotyczącego sposobu przeprowadzenia przez Sąd Okręgowy oceny zgromadzonych w sprawie dowodów , powoduje , że te argumenty , które skarżący formułuje dla uzasadnienia zarzutu dotyczącego wad wskazanej przez siebie części ustaleń faktycznych są bezzasadne, a sam zarzut nietrafny.
Skoro skarżący nie twierdzi , iż ocena dowodów , która posłużyła tym ustaleniom jest niepoprawna , nie może skutecznie argumentować za wnioskiem , iż są ustalone błędnie.
Tym bardziej , gdy bliższa analiza tej argumentacji , którą posługuje sięE. W. (1)przekonuje , że nie odwołując się do treści żadnego ściśle oznaczonego dowodu, przedstawia najpierw podsumowanie faktów ustalonych przez Sąd, aby następnie posłużyć się własną wersją ich części dotyczących robót [ kwalifikowanych jako dodatkowe ] , spowodowanych zastrzeżeniami przeciwpożarowymi skutkującymi brakiem odbioru prac jako całości w pierwotnym terminie, na których opiera wniosek zgodnie z którym wykonawcy nie można przypisach odpowiedzialności za nieterminowe wykonanie zobowiązania umownego.
Odpierając tak zbudowany zarzut , jako przede wszystkim z tej, konstrukcyjnej przyczyny nietrafny , dodać jedynie uzupełniająco i dla porządku należy , iż w argumentacji tej wykonawca pomija , nie negując tej części ustaleń Sądu meriti , że po 10 października 2018r , od którego nota bene Sąd przyjmuje zwłokęE. W. (1), prace zostały przez niego spowolnione oraz to , że to on wyłącznie decydował o tym , w jaki sposób realizuje roboty z punktu widzenia przestrzegania norm zabezpieczenia przeciwpożarowego.
Zatem tylko on , zważywszy też , iż odpowiadał w całości za wykonawstwo założeń projektowych inwestycji, musi przyjąć odpowiedzialność za to że roboty jednak nie zostały zaakceptowane przez straż pożarną, co do prowadziło do sytuacji w której zgłoszenie ich do odbioru jako całości przedmiotu zamówienia mogło nastąpić dopiero po zrealizowaniu robót dostosowawczych do wymagań p-poż w dniu - jak wynika z niekwestionowanego ustalenia 21 grudnia 2018r., ze zwłoką 71 dni, w stosunku do terminu określonego w umowie stron.
Z rozważanego punktu widzenia nie ma zaznaczenia argument skarżącego , że projekt budowlany został zatwierdzony. O ile odpowiadający za projekt powód i pozwany wzajemnie kierował się zapewnieniem osoby , która mając stosowne uprawnienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej w projekcie potwierdziła, iż przyjęte rozwiązania są zgodne z obowiązującymi przepisami zapewniającymi taka ochronę, to w warunkach późniejszej , odmiennej oceny powodującej niedopuszczenie do czynności odbiorowych , zagadnienie to pozostaje kwestią ich wzajemnych relacji i ewentualnych roszczeń, nie wpływając na ocenę zarzutu apelacyjnegoE. W. (1)
Wskazać też należy , że wykonawca nie podejmował w postępowaniu inicjatywy aby dowieść , że jego wykonawstwo było ściśle zgodne z założeniami projektowymi z zakresu zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego, a tylko takie potwierdzenie za pośrednictwem biegłych odpowiednich specjalności, pozwalałoby na ewentualne uwiarygodnienie tezy skarżącego, zawartej w motywach omawianego zarzutu ,iż zatwierdzenie projektu w ostatecznym kształcie przez starostę(...), nie pozwala przypisać mu zwłoki wywołanej wykonaniem dodatkowych prac dostosowujących o których była mowa wyżej.
Uzasadniony natomiast w części jest zarzut materialny powoda i pozwanego wzajemnie, w ramach którego kwestionuje wysokość zasądzonego przez Sąd Okręgowy na rzecz gminy świadczenia z tytułu kary umownej za zwłokę.
Dokonane w sprawie ustalenia pozwalają na potwierdzenie , że świadczenie to , ustalone przez Sąd I instancji w kwocie 71 000 złotych jest wygórowane w takim zakresie , który uzasadnia jego obniżenie , w odwołaniu się do przepisuart. 484 §2 kc.
Instytucja obniżenia kary umownej , która w założeniu ustawowym ma wyjątkowy charakter , służy ochronie zobowiązanego do jej zapłacenia dłużnika , który niewłaściwie, z przyczyn za które odpowiada, wykonał swoje zobowiązanie o niepieniężnym charakterze , a pomimo to , analiza wszystkich okoliczności faktycznych w jakich spełniły się przesłanki roszczenia wierzyciela, uzasadnia wniosek , że względy słuszności przemawiają za tym aby ograniczyć / zmiarkować / zakres obowiązku dłużnika z tego tytułu.
Nie powtarzając wniosków wynikających z utrwalonego orzecznictwa sądowego dotyczącego warunków w jakich może dojść do takiego ograniczenia , wskazać należy , żeE. W. (1)powołał obydwie ustawowe podstawy w oparciu o które takie ograniczenie jest możliwe.
I obydwie , w świetle ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu należy potwierdzić, chociaż nie w taki sposób , jak opisuje to pozwany wzajemnie.
Na skutek zwłoki wykonawcy gmina nie poniosła znacznej szkody, a zobowiązanie , chociaż ze zwłoką , zostało jednak przezE. W. (1)wykonane.
Rozważając zakres ograniczenia świadczenia obciążającego wykonawcę wobec zamawiającej , Sąd II instancji nie podziela przy tym zapatrywania skarżącego , że realizacja obu przewidzianych przezart. 484§ 2 kcpodstaw miarkowania powinno doprowadzić do zniesienia obowiązku zapłaty przez niego kary umownej w całości /tak należy rozumieć postulat zmiany kwestionowanej części orzeczenia i oddalenie powództwa wzajemnego w całości. /
Pomijając w tym miejscu okoliczność , iż w ramach tego powództwa gmina dochodziła także odszkodowania odpowiadające kwocie kosztów demontażu i usunięcia huśtawki i niepoprawnie wykonanej nawierzchni placu zabaw , któremuE. W. (1)nie przeciwstawił żadnych zarzutów apelacyjnych ani argumentacji / wniosku wykonawcy nie można podzielić.
Z ustaleń wynika bowiem , że dopuścił się zwłoki w wykonaniu zobowiązania. a jej skutkiem była szkoda strony przeciwnej.
Trzeba przy tym podkreślić , iż szkoda w rozumieniuart. 484 §2 kcjest pojęciem szerokim , obejmującym wszystkie rodzaje niedogodności , często dających się ściśle uchwycić i nie mających mierzalnego wymiaru , których wierzyciel doznaje przez to, iż zobowiązanie nie jest przez dłużnika realizowane zgodnie z jego treścią.
Taka sytuacja miała miejsce w rozstrzyganej sprawie. Prima facie twierdzenie wykonawcy o braku szkody wydaje się uzasadnione .
Tym nie mniej trzeba pamiętać, odwołując się do wskazanego , szerokiego rozmienia tego pojęcia , że o takich negatywnych następstwach nieterminowego wykonania przedmiotu zamówienia , należy jednak po stronie gminy mówić .
Okoliczność , że w nowo wznoszonej części budynku miało być prowadzone przedszkole z oddziałami integracyjnymi, decydować musiała o tym , że terminowe ukończenie przedmiotu zamówienia było doniosłe dla planów wykonywania zadań własnych gminy w zakresie edukacji. Stąd , jak można zakładać, strony ustaliły jego końcowy termin na ostatni dzień wakacji ,a zamawiająca / ostatecznie /nie chciała zgodzić się na postulatE. W. (1), wydłużenia tego terminu.
Uzasadnionym jest wniosek , że jednym z motywów tej odmowy , była chęć zmobilizowania wykonawcy do jak najszybszego zakończenia prac. Nie może budzić wątpliwości , że sytuacja w której - także z przyczyn obciążających wykonawcę - zgłoszenie prac do końcowego do odbioru nastąpiło dopiero w 21 grudnia 2018r., a zatem w trakcie roku szkolnego, wykluczając korzystanie z pomieszczeń w celach edukacji przedszkolnej, co najmniej do końca pierwszego semestru takiego roku, musiało doprowadzić do zmiany pierwotnych planów strony pozwanej w tym zakresie. To następstwo zwłoki pozwanego wzajemnie należy zakwalifikować jako szkodę, w przyjętym wyżej jej rozumieniu tego pojęcia.
Trzeba także wziąć pod rozwagę ,że zobowiązanie wprawdzie zostało przez niego wykonane ale w pewnym okresie realizacji umowy mimo , że termin końcowy już wcześniej upłynął, spowolnił prace z przyczyn , których nie wyjaśnił , a wykonawstwo robót było takie , że - o czym była wcześniej mowa- iż nie pozwoliło na ich odbiór po pierwszym zgłoszeniu ich gotowości.
Wszystkie te fakty , w ich całokształcie , uzasadniają, zdaniem Sądu II instancji ograniczenie wysokości świadczenia obciążającegoE. W. (1)z tytułu kary umownej za zwłokę w o połowę , do sumy 35 500 złotych.
Wykonawcę , w ramach powództwa wzajemnego obciąża także kwota odszkodowania w wysokości 990, 15 zł , wobec podstawy której , o czym była także mowa wyżej, nie podniósł on żadnych argumentów polemicznych , w ramach stanowiska apelacyjnego.
W konsekwencji uzasadnione jest przyjęcie , że pozwany wzajemnie jest zobowiązany wobec gminyL.kwotą łączną 36 490, 15 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot cząstkowych składających się na nią, w terminach wskazanych w niezmienionej w tym zakresie części orzeczenia Sądu I Instancji.
Częściowa zmiana rozstrzygnięcia Sądu I instancji ,spowodowała konieczność korekty orzeczenia poddanego kontroli instancyjnej w zakresie rozliczenia pomiędzy stronami kosztów procesu.
W sytuacji gdy apelacja gminy skierowana przeciwko rozstrzygnięciom Sądu I instancji, obejmującym powództwo wykonawcy , w tym także co do kosztów procesu związanych z tym roszczeniem , została oddalona , zmiana dokonana w ramach orzeczenia reformatoryjnego , mogła dotyczyć jedynie orzeczenia zawartego w punkcie VI sentencji zaskarżonego wyroku , którym doszło do rozliczenia kosztów pomiędzy stronami sporu , wywołanego złożeniem przez gminę powództwa wzajemnego.
W tym zakresie Sąd II instancji, na podstawieart. 100 kpc, stosunkowo je rozdzielił stosując jako jego kryterium to, w jakich zakresach stanowiska stron ostatecznie okazały się zasadne.
Powódka wzajemna wykazała swoje roszczenie w 28 % , a w pozostałej wykonawca skutecznie się przed nim obronił – 72 %
Koszty jakie poniosła powódka wzajemna zamknęły się wielkością łączną 11 880 zł . a koszty pozwanego to suma 5400zł . Odnosząc do niech przyjętą proporcję oraz dokonując wzajemnej kompensaty uzyskanych w ten sposób iloczynów , należna pozwanemu wzajemnie kwota , wynikająca z rozliczenia kosztów tej części sporu stron, zamknęła się wielkością - przy przyjęciu pełnego zaokrąglenia - 562 zł.
Taka też kwotę Sad II instancji zasądził na jego rzecz od powódki wzajemnej , zmienionym punktem VI sentencji wyroku.
Z podanych powodów Sąd Apelacyjny podstawieart. 386§1 kpcw zw. zart. 647 i 484 §2 kc, w częściowym uwzględnieniu apelacjiE. W. (1), zmienił zaskarżony wyrok, w sposób wskazany w punkcie 1 lit a/ i b/ orzeczenia zmieniającego .
W pozostałej części jego apelację oddalił , oddalając apelację gminyL.w całości , w oparciu oart. 385 kpc.
Taki wynik rozpoznania obu apelacji spowodował , iż na podstawieart. 100 kpcw zw. zart 391 §1 kpc, Sąd Apelacyjny obciążył gminę , której środek odwoławczy został w całości oddalony, częścią kosztów poniesionych przez pozwanego wzajemnie.
Taki zakres tego obowiązku wynikał z faktu, że jego apelacja została uwzględniona w połowie , co usprawiedliwiało wzajemne zniesienie pomiędzy stronami kosztów związanych z rozpoznaniem środka odwoławczegoE. W. (1)jako pozwanego wzajemnie.
Jednocześnie jest on wyrywającym w zakresie apelacji gminyL.o ile kwestionowała ona zasadność uwzględnienia przez Sąd Okręgowy jego roszczenia. Zatem jako przerywająca , ma obowiązek pokryć celowo poniesione przez niego koszty, odpowiadające w tym przypadku wynagrodzeniu zawodowego pełnomocnika – adwokata - ustalone , zważywszy na wartość przedmiotu zaskarżenia w środku odwoławczym pozwanej gminy , co do powództwa wykonawcy, na podstawie §2 pkt 6 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [ DzU z 20015 poz. 1800]
SSA Grzegorz Krężołek