Sąd Rejonowy w Kielcach
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 304/20
Data wyroku: 2021-03-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Iwona Mech
Słowa kluczowe: Obniżenie alimentów
Podstawa prawna: art. 133§1 kro, art.135 kro, art. 138 kro

Sygn. akt III RC 304/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 marca 2021 r.
Sąd Rejonowy w Kielcach III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Iwona Mech

Protokolant:

Sekretarz sądowy Krystian Łyżwiński

po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2021 r. w Kielcach
na rozprawie
sprawy z powództwaW. Ł. (1)
przeciwkoP. Ł.
o obniżenie alimentów
I. alimenty odW. Ł. (1)na rzecz córkiP. Ł., których wysokość ustalona została w Wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach w dniu 18 lutego 2020 roku w sprawie sygn. akt I C 2497/19 na kwotę po 1.700 (jeden tysiąc siedemset) złotych miesięcznie, obniża z dniem 01 kwietnia 2021 roku do kwoty po 1.100 (jeden tysiąc sto) złotych miesięcznie płatne z góry do 10 – go dnia każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na wypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat;
II. oddala powództwo w pozostałej części;
III. znosi wzajemnie koszty procesu pomiędzy stronami;
IV. wyrokowi w punkcie I (pierwszym) nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.
Sędzia Iwona Mech
Sygn. akt III RC 304/20

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 9 czerwca 2020 r. powódW. Ł. (1)wniósł o obniżenie alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 18 lutego 2020 r. w sprawie I C 2497/19 na rzecz małoletniej pozwanejP. Ł.z kwoty po 1.700 zł miesięcznie do kwoty po 500 zł miesięcznie oraz wniósł o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 2-3).
W uzasadnieniu pozwu wskazał, że wysokość alimentów na rzecz pozwanej córki oraz syna została ustalona w czasie, gdy pracował w(...). Od lipca 2020 r. zamierza wrócić na stałe do(...), dlatego nastąpiła istotna zmiana w zakresie jego możliwości zarobkowych. Mając na względzie realia zarobków w(...), nie będzie w stanie łożyć na utrzymanie dzieci kwoty 3.400 zł miesięcznie, w(...)będzie pracował jeszcze przez miesiąc i po powrocie do(...)musi utrzymać się ze środków, które odłoży z otrzymywanego obecnie wynagrodzenia, a za granicą koszty utrzymania są bardzo wysokie. Utrzymanie alimentów na dotychczasowym poziomie spowoduje, że popadnie w stan zadłużenia.
W odpowiedzi na pozew małoletnia pozwana reprezentowana przez matkę wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu stanowiska podniosła, że zdaje sobie sprawę, iż zarobki powoda uległy obniżeniu w związku z przeprowadzką do(...), jednakże pozwana w dalszym ciągu zamieszkuje w(...)gdzie koszty utrzymania nie są małe. PowódW. Ł. (1)bez wiedzy byłej żony podpisał z synem umowę zgodnie z którą dziecko zrzekło się alimentów od ojca, choć syn ma 18 lat i uczęszcza na płatne praktyki, to w dalszym ciągu nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, pozostaje nadal na utrzymaniu matki, która spłaca również dwa kredyty oraz pokrywa koszty utrzymania pozwanej (k. 28).
Do dnia zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie (k. 126v).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
MałoletniaP. Ł.ur. (...)pochodzi ze związku małżeńskiegoE. Ł.i powodaW. Ł. (1), które zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 18 lutego 2020 r. w sprawie I C 2497/19. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad powódką oraz jej bratemŁ. Ł.ur. (...)powierzono obojgu rodzicom ustalając miejsce pobytu dzieci w każdoczesnym miejscu zamieszkania matkiE. Ł.. Kosztami utrzymania i wychowania dzieci obciążono oboje rodziców i w związku z tym zasądzono odW. Ł. (1)na rzeczŁ. Ł.alimenty w kwocie po 1.700 zł miesięcznie oraz na rzeczP. Ł.alimenty w kwocie po 1.700 zł miesięcznie, płatne z góry do 10-go dnia każdego miesiąca do rąk matkiE. Ł.z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat.
Pozew o rozwód złożyłW. Ł. (2)i wniósł m.in. o obciążenie siebie na rzecz dzieci alimentami w kwocie po 1.700 zł miesięcznie (łącznie 3.400 zł miesięcznie).E. Ł.uznała pozew w tym zakresie. Od 2007 roku, w tym w czasie sprawy rozwodowej, strony mieszkały w(...), gdzieW. Ł. (2)pracował jako pracownik ogólnobudowlany,E. Ł.w firmie sprzątającejE.(...)., ich córkaP.uczęszczała do szkoły.
dowody: akta Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie I C 2497/19: pozew o rozwód (k. 3-5 wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 18 lutego 2020 r. w sprawie I C 2497/19 (k. 17); odpis skrócony aktu urodzeniaP. Ł.(k. 8).
Małoletnia pozwanaP. Ł.ma 15 lat, w dalszym ciągu mieszka z matką oraz z bratem w(...), gdzie uczęszcza do 3 klasy gimnazjum. Z powodu epidemii koronawirusa zajęcia w szkole odbywają się co drugi dzień, gdyż klasy zostały podzielone na dwie oddzielne grupy uczniów. W roku szkolnym 2021/2022 pozwana rozpocznie naukę w szkole średniej. Małoletnia jest ogólnie zdrowym dzieckiem. Matka przeznacza miesięcznie: na jej wyżywienie ok. 4.000 koron norweskich (dalej NOK), za abonament telefoniczny córki 300 NOK,N.z którego korzysta dziecko 159 NOK, przelewa córce kwotę 2.000 NOK na zakup odzieży, kosmetyków oraz innych potrzebnych rzeczy.
dowody:  potwierdzenie płatności zaN.(k. 77), rachunek za abonament telefoniczny (k. 78), rachunek zakupu książki (k. 80-81), zeznaniaW. Ł. (1)(k. 62v-63, 126), zeznaniaE. Ł.na piśmie (k. 69-70 w zw. z k. 65).
Matka małoletniejE. Ł.w dalszym ciągu jest zatrudniona w firmie sprzątającejE.(...). i zarabia średnio 23.000 koron norweskich (NOK) netto, co stanowi w przeliczeniu ok. 10.439,70 zł (przeliczenia dokonywane na podstawie średniego kursu korony norweskiej z dnia wydania wyroku, 1 NOK = 0,4539 zł). W 2019 r. uzyskała z tytułu zatrudnienia dochód w kwocie 555.191 NOK. Na rzecz córki pobiera świadczenie rodzinne, które wynosi 2.108 NOK miesięcznie. Mieszka wraz z córka oraz z synem w mieszkaniu, które byli małżonkowie zakupili wspólnie zaciągając na ten cel kredyt. Mieści się ono w domu, w którym są 4 oddzielne mieszkania. Obecnie właścicielką mieszkania jest wyłącznieE. Ł., gdyż powód darował jej swoje udziały w tym lokalu, zaśE. Ł.zobowiązała się spłacać raty kredytu w kwocie 6.808 NOK miesięcznie. Do spłaty pozostało ok 1.568.169,00 NOK. Ponadto, ponosi wydatki związane z utrzymaniem domu: czynsz 2.000 NOK, energia elektryczna 645 NOK, Internet 473 NOK, telewizja 159 NOK,(...)NOK. Spłaca raty za samochód w kwocie 683 NOK miesięcznie i do spłaty na dzień 1 października 2020 r. pozostało jej 124.913,00 NOK. Na paliwo przeznacza ok. 2.500 NOK miesięcznie. Za ubezpieczenie samochodu, przegląd oraz serwis płaci ok. 2.000 NOK miesięcznie. Spłaca również pożyczkę i z tego tytułu pozostała jej do spłaty kwota 102.643,52 (k. 73, 79). Ponosi koszty utrzymania psa i za jego karmę wyliczyła wydatek na 899 NOK.
dowody: paski wynagrodzeńE. Ł.(k. 54-55, 71), zeznanie podatkoweE. Ł.za 2019 r. (k. 56-58), potwierdzenie płatności raty za samochód (k. 52), informacja dotycząca salda spłaty mieszkania (k. 53), historia rachunku bankowegoE. Ł.(k. 59-61), zeznaniaW. Ł. (1)(k. 62v-63, 126), zeznaniaE. Ł.na piśmie (k. 69-70 w zw. z k. 65), potwierdzenie płatności zasiłku rodzinnego na rzecz dzieckaP. Ł.(k. 72), potwierdzenie płatności rat pożyczki (k. 73, 79), potwierdzenie płatności czynszu (k. 74), rachunek za energie elektryczną (k. 75), rachunek za Internet (k.76).
PowódW. Ł. (1)ma 40 lat, z wykształcenia jest technikiem elektrykiem. Do końca czerwca 2020 r. pracował w(...)wfirmie (...)ogA. A.jako pracownik ogólnobudowlany i zarabiał ok. 30.000-35.000 NOK miesięcznie, co stanowiło ok 15.000 zł miesięcznie. Zdecydował się powrócić do(...), gdzie przebywa na stałe od lipca 2020 r., w sierpniu 2020 r. zawarł nowy związek małżeński i mieszka z żoną oraz jej 11-letnią córką z poprzedniego związku. Żona powoda nie pracuje zawodowo oraz nie posiada żadnych źródeł dochodów, na córkę pobiera świadczenie wychowawcze w kwocie 500 + oraz alimenty od ojca dziecka w kwocie po 1.000 zł miesięcznie. Nie legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy.
Mieszkają wK.w domu jednorodzinnym, które ma ok. 100 m2. Budynek wcześniej podzielony był na dwa mieszkania, z których jedno rodzice pozwanej zakupili w czasie trwania związku małżeńskiego, a drugie powód otrzymał w spadku po swojej babci. Mniejsze z nich, które składało się z pokoju, łazienki oraz małego aneksu kuchennego byli małżonkowie wynajmowali, aby uzyskać dodatkowy dochód, a z drugiego korzystali podczas pobytów w(...)Obecnie na utrzymanie domu powód przeznacza ok. 600-700 zł miesięcznie, na kwotę tę składają się opłaty za gaz, ogrzewanie, energię elektryczną, wodę, podatek od nieruchomości.
Od 13 lipca 2020 r. powód jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy wK.jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Podejmuje prace dorywcze na budowach, gdzie zarabia niekiedy 500 zł na tydzień.W. Ł. (1)jest ogólnie zdrowy, zdolny do pracy.
Od lipca 2020 r.W. Ł. (1)nie płaci alimentów na rzecz syna, który zrzekł się alimentów od ojca.Ł. Ł.uczy się nadal w(...)oraz odbywa płatne praktyk uzyskując ok. 4.000 zł miesięcznie, ojciec nie przekazuje na jego rzecz żadnych środków pieniężnych, mieszka nadal z matką.
Pozwany utrzymuje z córką stały kontakt za pomocą aplikacji WhatsApp, gdzie odbywają wideo rozmowy. W regulowaniu alimentów na rzecz córki pomaga mu matka, która pracuje w(...). Z okazji Świąt Bożego NarodzeniaW. Ł. (1)podarował córce kolczyki za ok. 100 zł.
dowody: informacja o zatrudnieniu powoda (k. 9), decyzja Prezydenta MiastaK.z 13 lipca 2020 r. (k. 13),  zeznaniaW. Ł. (1)(k. 62v-63, 126), zeznaniaE. Ł.na piśmie (k. 69-70 w zw. z k. 65).
Stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej wskazane dokumenty, które nie budziły wątpliwości Sądu, co do rzetelności i wiarygodności zawartych w nich treści, nie były również kwestionowane przez strony. Do ustaleń posłużył także dowód osobowy z przesłuchania przedstawicielki ustawowej małoletniej pozwanej oraz powoda. Zeznania rodzicówP. Ł.są spójne i wewnętrznie uporządkowane, nie zawierają sprzeczności nakazujących poddać w wątpliwość ich treść. Do ustalenia kosztów utrzymania pozwanej Sąd wykorzystał przede wszystkim pisemne zeznania jej matki, w których wyspecyfikowała kwoty jakie ponosi na utrzymanie córki, a ponadto dołączyła odpowiednie potwierdzenia płatności.E. Ł.przyznała również, że zdaje sobie sprawę, iż możliwości zarobkowe powoda zmniejszyły się w związku z przeprowadzką do(...).

Sąd zważył, co następuje:
PowództwoW. Ł. (1)zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Jak stanowiart. 135 § 1 k.r.o.zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego do alimentacji. Natomiast zgodnie z treściąart. 138 k.r.o.w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zmianę stosunków w literaturze jak i orzecznictwie rozumie się przez istotne zwiększenie lub zmniejszenie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji oraz istotne zwiększenie lub zmniejszenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1969 r., III CRN 350/69, OSNCP 1970, nr 2, poz. 15). Dotyczy to znaczących zmian, o charakterze trwałym, w istotny sposób wpływających na zakres obowiązku alimentacyjnego, a nie jakichkolwiek zmian. Obniżenie alimentów może nastąpić wówczas gdy istotnemu zmniejszeniu uległy usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji albo istotnie obniżyły się możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że od ostatniego ustalenia wysokości obowiązku alimentacyjnego minął rok. Sąd Okręgowy w sprawie o rozwód ustalając wysokość alimentów na rzecz małoletniejP. Ł.miał na uwadze zgodne porozumienie jej rodziców, ponieważ pozwanaE. Ł.uznała w całości propozycję zawartą w powzwie w zakresie alimentów na rzecz córki i syna w wysokości po 1.700 zł. miesięcznie i w związku z tym nie badano już szczegółowo usprawiedliwionych kosztów utrzymania dzieci.
Sąd mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie oraz kierując się logiką i zasadami doświadczenia życiowego ustalił, że koszt utrzymaniaP. Ł.nie uległy zmianie od czasu orzeczenia w sprawie o rozwód. Sąd zważył, że upływ czasu połączony z ogólnym wzrostem cen niewątpliwie ma wpływ na zakres usprawiedliwionych potrzeb małoletniej, a ponadto wydatki szkolne dziecka rosną w związku z uczęszczaniem do starszych klas. Jednak w niniejszym przypadku nie upłynął znaczny okres czasu. Ponadto, należy wskazać, że wnosząc o obniżenie alimentów powód powoływał się jedynie na przesłankę zmniejszenia się jego możliwości zarobkowych, nie podnosił natomiast, iż koszty utrzymania pozwanej uległy zmianie. Matka pozwanej wyliczyła koszt utrzymania córki na ok. 2.930 zł miesięcznie (6.459 NOK) i składają się na nie następujące wydatki: wyżywienie 4.000 NOK, abonament telefoniczny 300 NOK, opłata zaN.159 NOK, odzież, obuwie, kosmetyki oraz zakup innych bieżących rzeczy 2.000 NOK.
Przechodząc do oceny sytuacji finansowej powoda należy wskazać, że od czasu ustalenia wysokości obowiązku alimentacyjnego ojca wobec córki nastąpiła istotna zmiana w zakresie posiadanych przez niego możliwości zarobkowych związana ze zmianą miejsca zamieszkania.W. Ł. (1)nie pracuje już w(...), gdzie zarabiał ok. 15.000 zł miesięcznie, lecz poszukuje pracy w(...), gdzie zamieszkał na stałe, wobec założenia nowej rodziny nie deklaruje chęci wyjazdu za granicę do pracy, podejmuje prace dorywcze na budowach w ramach których zarabia ok. 500 zł tygodniowo.
Należy zaznaczyć, że o wysokości obciążenia alimentacyjnego decydują jednak nie rzeczywiście uzyskiwane dochody, ale możliwości majątkowe i zarobkowe, czyli zarobki i dochody, które osoba zobowiązana do alimentacji może i powinna osiągnąć przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych. Powód jest osobą zdrową i zdolną do pracy. Posiada duże doświadczenie zawodowe w pracy jako pracownik ogólnobudowlany, a ponadto ma wyuczony zawód elektryka. Zdaniem Sądu, możliwości zarobkowe powoda kształtują się zatem na poziomie ok. średniego wynagrodzenia krajowego. Z całą pewnością należy stwierdzić, że kwota, którą otrzymuje obecnie, czyli ok 2.000 zł miesięcznie (zbliżona do najniższej płacy krajowej, przy przyjęciu, że tygodniowo dorabia ok. 500 zł jak zeznaje) jest znacznie niższa niż możliwości zarobkowe powoda. Powód winien więc poczynić starania, aby znaleźć zatrudnienie odpowiadające jego możliwościom i doświadczeniu zawodowemu. Co więcej obecnie prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która nie pracuje zawodowo, choć jest osobą zdolną do pracy. Sąd uwzględnił również, że powód nie posiada obecnie innych dzieci na swoim utrzymaniu. W czasie ustalania alimentów na rzecz pozwanej został również zobowiązany do partycypacji w kosztach utrzymania syna kwotą po 1.700 zł miesięcznie i sytuacja ta zmieniła się bowiem jego synŁ. Ł.zrzekł się alimentów od powoda. Syn powoda choć uzyskuje dochód z tytułu praktyk, to w dalszym ciągu finansowo wspiera go matka z którą nadal mieszka, co stanowi dla niej dodatkowe obciążenie. Ponadto, Sąd uwzględnił, że powód w sposób stały nie łoży dodatkowo na utrzymanie córki, sporadycznie przekazuje jej prezenty oraz nie świadczy względem córki czynności opiekuńczo wychowawczych, gdyż obecnie kontaktują się jedynie telefonicznie.
Ustalając w jakim zakresie powód powinien partycypować w kosztach utrzymania córkiP. Ł.Sąd uwzględnił, że matka małoletniej z uwagi na zamieszkiwanie w(...)i uzyskiwanie zarobków w koronach posiada obecnie większe możliwości zarobkowe niż pozwany. Nie mniej jednak, to ona na co dzień zajmuje się córką i wspiera ją w czasie gdy mieszkają razem.
Wobec powyższego, na podstawieart. 133 § k.r.o.iart. 135 k.r.o.w związku zart. 138 k.r.o., poczynając od dnia 1 kwietnia 2021 r. Sąd obniżył alimenty należne odW. Ł. (1)na rzecz małoletniejP. Ł.do kwot po 1.100 zł miesięcznie, oddalając żądanie w pozostałym zakresie jako nadmiernie wygórowane. Powód nie zdołał wykazać, że posiadany przez niego stan majątku i możliwości zarobkowe nie pozwalają mu łożyć na utrzymanie córki wyższych kwot niż deklarowanych 500 zł miesięcznie. Powód podejmując decyzję o wyprowadzeniu się z(...), założeniu nowej rodziny i zamieszkaniu na stale wK.powinien liczyć się z tym, że potrzeby córki nie zmienią się, gdyż w dalszym ciągu mieszka ona za granicą, gdzie koszty utrzymania liczone w złotych są znaczne z powodu obecnego kursu walut. Ponadto, nastąpiła zmiana w możliwościach płatniczych powoda, gdyż nie łoży już kwot po 1.700 zł miesięcznie na rzecz syna.
Mając na względzie, że powództwo zostało uwzględnione częściowo oraz wiek pozwanej na podstawieart. 100 k.p.c., należało znieść pomiędzy stronami koszty procesu.
Rygor natychmiastowej wykonalności Sąd nadał orzeczeniu w części uwzględniającej powództwo na podstawieart. 333 § 1 k.p.c.
Sędzia Iwona Mech