Sąd Rejonowy w Bydgoszczy
XIV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XIV C 1378/20
Data wyroku: 2021-03-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Anna Borucka

Sygn. akt XIV C 1378/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2021 r.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy XIV Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia SR Agata Anna Borucka

Protokolant:

Sekretarz sądowy Angelika Ludka

po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. w Bydgoszczy
sprawy z powództwaK. W. (1)
przeciwko(...) Sp. z o.o.wB.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu

1
oddala powództwo;

2
zasądza od powódkiK. W. (1)na rzecz powoda(...) Sp. z o.o.wB.kwotę 107,00 zł (sto siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sędzia SR Agata Anna Borucka
Sygn. akt XIV C 1378/20

UZASADNIENIE
PowódkaK. W. (1)w pozwie przeciwko(...) sp. z o.o.wB.wniosła o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego wB.przyul. (...)w miejsce swojej matkiE. W.zmarłej w dniu 16.03.2020 r.
W uzasadnieniu swojego żądania wskazała, że tytuł prawny do spornego lokalu mieszkalnego, będącego w zasobach strony pozwanej, posiadała jej matka na podstawie umowy najmu wskazała, że przed śmiercią zamieszkiwała wraz z matką w ww. lokalu.
Strona pozwana(...) sp. z o.o.wB.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, że powódka nie jest uprawniona do wstąpienia w stosunek najmu, albowiem przed śmiercią matki nie zamieszkiwała w spornym lokalu, a sam fakt zameldowania nie świadczy o spełnieniu przesłanki stałego zamieszkiwania. Ponadto strona pozwana powołała się na treśćart. 6882 k.c.
W toku prowadzonego postępowania strony podtrzymały swoje stanowisko w sprawie.

S ąd ustalił następujący stan faktyczny:
Lokal mieszkalny położony wB.przyul. (...)znajduje się w zasobach mieszkaniowychAdministracji (...) sp. z o.o.wB..
Od dnia 22 sierpnia 2017 r. na podstawie umowy najmu przedmiotowego lokalu najemcą została matka powódki –E. W.. Z § 2 umowy wynikało, że przedmiotowy lokal zajmuje wyłącznieE. W.jako najemca. Podpisując umowę matka powódki została pouczona o warunkach najmu lokalu, które potwierdziła własnoręcznym podpisem. Z pkt 16 Regulaminu wynikało wprost, że podnajem lokalu w całości lub w części lub oddanie go w bezpłatne używanie wymagało zgody wynajmującego wyrażonej na piśmie. Matka powódki nigdy nie ubiegała się o wyrażenie zgody na zamieszkanie w nim powódki oraz jej rodziny. Zgoda taka nie została nigdy wyrażona przez(...).
W dniu 27.02.2018 r. matka powódkiE. W.złożyła oświadczenie o zameldowaniu w lokalu jej córki wraz z dziećmi i konkubentem. Z oświadczenia wynikało wprost, że wskazane osoby nie zamieszkują w lokalu, lecz są w nim tylko zameldowane.
Z oświadczenia najemczyni z dnia 5 lipca 2019 r. wynikało, że w spornym lokalu zamieszkiwała wyłącznieE. W..
Na cztery miesiące przed śmierciąE. W.zgłosiła, że w lokalu zamieszkała jej córka, jej konkubent oraz ich dzieci.
D.ód:
- umowa najmu Nr ((...)/17-(...)) z dnia 22.08. 2017 r. – k. 44-45
- porozumienie o zamianie lokalu – k. 43-43;
- regulamin 46-46v
- zeznania świadkaM. P.k. 71-71v
- zeznania pozwanejK. W.k. 71
- oświadczenia najemczyni k. 47-50;
- zaświadczenia o zameldowaniu k. 3--6
Matka powódkiE. W.- najemca lokalu zmarła dnia 16.03.2020 r.
D.ód:
- odpis skrócony aktu zgonuE. W.– k. 7
Po śmierci matki powódka wraz z rodziną pozostała w spornym lokalu i regulowała bieżące opłaty związane z lokalem.
D.ód:
- zeznania świadkaM. P.k. 71-71v
- zeznania pozwanejK. W.k. 71

S ąd zważył, co następuje:
Powództwo było niezasadne. Zgodnie z treściąart. 691 § 1 k.p.c.w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. W myśl§ 2tego artykułu, osoby wymienione w§ 2wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, a brak jednej z nich skutkuje niemożnością wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy. Bezspornym pomiędzy stronami było to, że najemcą lokalu mieszkalnego, będącego w zasobach strony pozwanej, położonego wB.przyul. (...)była matka powódkiE. W.. Jak wynikało w ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie powódka nie mieszkała stale w spornym lokalu. Wynikało to wprost z oświadczeń złożonych przez najemczynię, wywiadu środowiskowego przeprowadzonego wśród sąsiadów z których żaden nie potwierdził wyraźnie i jednoznacznie faktu stałego zamieszkiwania i skupienia centrum życiowego powódki w spornym lokalu. Także powódka nie wykazała powyższych okoliczności wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi w tym zakresie zgodnie zart. 6 kc.Pismo jej pełnomocnika z uwagi na złożenie go bez wyraźnej zgody Przewodniczącego zostało zwrócone zarządzeniem z dnia 11.02.2021 r. zaś żadne dalsze wnioski dowodowe nie zostały w toku postępowania ponowione. O fakcie stałego zamieszkiwania nie może także świadczyć samo zameldowanie w spornym lokalu, które ma charakter stricte administracyjny i nie oznacza wcale, że osoba w lokalu zameldowana faktycznie w nim zamieszkuje i w nim skupia swe centrum życiowe (tak też wyrok ETPCz z 14.03.2017 r.(...)).
Samo udzielanie pomocy schorowanej matce w czynnościach życiowych w ostatnich miesiącach jej życia z uwagi na łączące pokrewieństwo (matka -– córka) – i w związku z tym przebywanie w lokalu a nawet zameldowanie w nim, nie oznacza jeszcze przeniesienia tam swego centrum życiowego.
Postępowanie dowodowe wykazało natomiast niezbicie, że w chwili zawarcia umowy najemczyni wyraźnie zadeklarowała, że w spornym lokalu zamieszkuje sama (§ 2 umowy), co zresztą potwierdziła swymi kolejnymi oświadczeniami składanymi bezpośrednio u pozwanej.
Z Regulaminu stanowiącego załącznik do umowy najmu wynikało z kolei, że najemca bez uprzedniej pisemnej zgody wynajmującego nie może oddawać przedmiotowego lokalu w podnajmem ani bezpłatne użyczenie. Wynajmująca nigdy nie zwracała się o wyrażenie zgody na zamieszkanie w spornym lokalu powódki i jej rodziny.
Zgodnie z treściąart. 6882 k.c.wynika, że bez zgody wynajmującego najemca nie może oddać lokalu lub jego części do bezpłatnego używania ani go podnająć. Zgoda wynajmującego nie jest wymagana co do osoby, względem której najemca jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym.
W doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że spośród osób wymienionych wart. 691 k.c.najmniej czytelna, mogąca nastręczać wielu problemów interpretacyjnych jest kategoria „osób, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych". Wykładni tego zwrotu dokonał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 lipca 2003r. sygn. P 31/02, wywodząc ją z porównania odesłania do kryterium obowiązku alimentacyjnego, dokonanego przez ustawodawcę wart. 6882 k.c.iart. 691 k.c.W przeciwieństwie doart. 688 k.c., w którym mowa jest o "najemcy obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym" i który to zwrot może być rozumiany jako obciążenie potencjalnym obowiązkiem alimentacyjnym, sformułowanie użyte wart. 691 k.c.("najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych") musi być rozumiane jako obciążenie konkretnym obowiązkiem alimentacyjnym wobec określonej osoby. Należy przy tym mieć na względzieart. 128-144 k.r.o., z których wynika, że obowiązek alimentacyjny (dostarczanie środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (art. 128 k.r.o.). Obowiązek alimentacyjny obciąża też byłych małżonków (art. 130 k.r.o.), osoby pozostające w stosunku przysposobienia (art. 131 k.r.o.) oraz w stosunku powinowactwa (art. 144 k.r.o.). Przy określaniu obowiązku alimentacyjnego w kontekścieart. 691 k.c.trzeba uwzględnić trafne spostrzeżenie TK, że ten ostatni przepis wyraźnie wskazuje na "kierunek" obowiązku alimentacyjnego - chodzi wyłącznie o relację, w której najemca jest zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych, a domownik jest osobą uprawnioną. Ponadto nie wolno zapominać, że przepisykodeksu rodzinnego i opiekuńczegookreślają krąg osób potencjalnie zobowiązanych do świadczeń alimentacyjnych. Obowiązek alimentacyjny konkretyzuje się bowiem dopiero wtedy, gdy potencjalnie uprawniony do alimentacji znajdzie się w niedostatku, o którym mowa wart. 133 § 2 k.r.o.( vide E. Bończak- Kucharczyk, Kodeks cywilny, ochrona praw lokatorów i najem lokali mieszkalnych- komentarz, wyd. ABC 2011r.). Trybunał Konstytucyjny podkreślił przy tym, że krąg osób, określonych przez odwołanie się do obowiązku alimentacyjnego, obejmuje osoby fizyczne, względem których najemca realizował swój obowiązek alimentacyjny poprzez dopuszczenie do wspólnoty mieszkaniowej w lokalu (czemu nie mógł sprzeciwić się wynajmujący -art. 6882 k.c.). Chodzi przy tym o obowiązek konkretny, a nie potencjalny, tj. obowiązek faktycznie wykonywany. Bez znaczenia natomiast jest to, czy obowiązek alimentacyjny był realizowany na podstawie orzeczenia sądu, czy dobrowolnej decyzji. Obowiązek alimentacyjny najemcy musi istnieć w momencie jego śmierci. W ocenie Sądu w chwili śmierci naE. W.będącej najemcą lokalu nie ciążył obowiązek alimentacyjny względem powódki.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd w oparciu o powołane przepisy oddalił powództwo w całości i orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.zasądzając na rzecz pozwanej jako strony wygrywającej sprawę kwotę 107 zł tytułem kosztów procesu, które obejmują 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 90 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego obliczonego stosownie do § 2 pkt 2 Rozp. M.. Spr. z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( pkt II wyroku).
Sąd jednak na skutek omyłki przyjął błędną stawkę należnego wynagrodzenia przyjmując, że stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015.1804) wynosi ona 90 zł zamiast prawidłowo od wartości przedmiotu sporu która w tej sprawie wynosiła 2.340 zł.
Sędzia SR Agata Anna Borucka
Sygn. akt II Ca 489 /21
II Cz 160/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 listopada 2021r.
S ąd Okręgowy wB.Wydział II Cywilny- Odwoławczy
w składzie:
Przewodnicz ący - Sędzia SO Irena Dobosiewicz (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 roku w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa:
K. W. (1)
przeciwko:
Administracji (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu
na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 25 marca 2021r. sygn. akt XIV C 1378/20 i zażalenia pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie 2/ drugim/ zaskarżonego wyroku
orzeka:
I. zmienia zaskarżony wyrok :
a/ w punkcie 1 ustala ,że powódkaK. W. (1)wstąpiła z dniem 16 marca 2020r. w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego wB.przyul. (...), numerlokalu (...), po zmarłej matceE. W.,
b/ w punkcie 2/ drugim/ zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 200 zł / dwieście/ tytułem zwrotu kosztów procesu,
II. umarza postępowanie zażaleniowe,
III. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 650 zł /sześćset pięćdziesiąt/ tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
I. D.