Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 235/21
Data wyroku: 2021-06-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Stwierdzenie nabycia spadku
Podstawa prawna: art. 1015 kc

Sygn. akt II Ca 235/21

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2020 roku Sąd Rejonowy w Radomsku stwierdzić, że spadek poB. C. (1) z domu T., córceC.iS., zmarłej w dniu(...)roku wG., ostatnio stałe zamieszkałej wK., na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli jej synowieT. C.iB. C. (2)po ½ części każdy z nich (pkt 1) oraz ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie (pkt 2).
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego:
SpadkodawczyniB. C. (3)zmarła w dniu(...)roku wG., a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwała wK.. Zmarła spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu. W dacie śmierci była rozwiedziona. Spadkodawczyni miała troje dzieci, to jest wnioskodawcęT. C.i uczestnikaB. C. (2)oraz jeszcze jedno dziecko, które urodziło się i zmarło tuż po porodzie około 1969 roku. Spadkodawczyni nie miała innych dzieci własnych, przysposobionych, pozamałżeńskich, ani dzieci, które zmarły. Żaden ze spadkobiercówB. C. (3)nie zrzekł się dziedziczenia i nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. SpadkobiercyB. C. (3)nie składali oświadczeń w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że spadek poB. C. (3)na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli jej synowie:T. C.iB. C. (2)– po ½ części każdy z nich.
Motywując powyższe wskazał, że zgodnie zart. 670 k.p.c.w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności bada, czy spadkodawca pozostawił testament oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia.
Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ma na celu ustalenie, czy osoba wskazywana we wniosku jako spadkodawca zmarła oraz kto i na jakiej podstawie jest jej spadkobiercą – w szczególności, czy ma miejsce dziedziczenie ustawowe, czy też dziedziczenie na podstawie ważnego testamentu, a w przypadku, gdy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne, także ustalenie, którzy spadkobiercy gospodarstwo to dziedziczą.
W niniejszej sprawie niespornym było, że spadkodawczyniB. C. (3)nie pozostawiła testamentu. Ma zatem miejsce dziedziczenie ustawowe po spadkodawczyni zgodnie z regułą określoną wart. 926 § 2 k.c.
Na mocyart. 931 § 1 i 2 k.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek, dziedziczą oni w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż ¼ całości spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych, przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
W przedmiotowej sprawie spadkodawczyni zmarła jako rozwiedziona i pozostawiła dwóch żyjących synów wnioskodawcęT. C.i uczestnikaB. C. (2). Spadkodawczyni miała jeszcze jedno dziecko, które urodziło się i zmarło tuż po porodzie w roku 1969, nie pozostawiając zstępnych, zatem jedynymi spadkobiercami ustawowymi poB. C. (3)są wnioskodawca i uczestnik postępowania. Dziedziczą oni w częściach równych, to jest po ½ części spadku.
Dalej Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z treściąart. 1015 § 1 i § 2 k.c., oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w§ 1jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Ponieważ spadkodawcyB. C. (3)w okresie 6 miesięcy od dnia jej śmierci nie złożyli oświadczeń w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku, Sąd Rejonowy stwierdził nabycie przez nich spadku z dobrodziejstwem inwentarza, zgodnie z regułą określoną wart. 1015 § 2 k.c.
O kosztach postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.uznając, że każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie.
Na powyższe postanowienie wniósł w dniu 1 lutego 2021 roku (data nadania w placówce pocztowej) apelację wnioskodawcaT. C..
Apelujący zarzucił postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, tj.:
– orzeczenie nabycia spadku przezB. C. (2)mimo niewyjaśnienia, czyB. C. (2)nosi dwa imionaB. C. (2)i następnie przeprowadzenie postępowania i niezawieszenie postępowania mimo wskazania rygoru zawieszenia na rozprawie;
– orzeczenie o nabyciu przezB. C. (2)z dobrodziejstwem inwentarza, mimo tego że na rozprawie wnioskodawca wnosił o orzeczenie w tym zakresie wobec wnioskodawcy i zobowiązanie uczestnika do wyrażenia własnego stanowiska, co doprowadziło do orzeczenia ponad żądanie wniosku.
Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o nabyciu spadku poB. C. (3)przezB. C. (2)wprost, względnie uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Analiza akt sprawy niniejszej wskazuje jednoznacznie, że we wniosku złożonym w dniu 20 lipca 2020 rokuT. C.wnosił o stwierdzenie, że spadek poB. C. (3), zmarłej w dniu(...)roku, nabyli na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza jej synowieT. C.w ½ części spadku orazB. C. (2)w ½ części (wniosek k. 3).
Poza sporem pozostaje również, iż zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 grudnia 2020 roku Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek poB. C. (1) z domu T., córceC.iS., zmarłej w dniu(...)roku wG., ostatnio stałe zamieszkałej wK., na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli jej synowieT. C.iB. C. (2)po ½ części każdy z nich.
Wskazane orzeczenie zostało zatem wydane zgodnie z wnioskiem inicjującym postępowanie w sprawie, jak i stanowiskiem zgłoszonym przecz uczestnikaB. C. (2), który na rozprawie w dniu 2 grudnia 2020 roku przyłączył się do wniosku.
Bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego orzeczenia pozostaje przy tym okoliczność, że stwierdzając nabycie spadku przecz uczestnika Sąd Rejonowy wskazał tylko jego jedno imięB.(nie zaśB. M.), albowiem z załączonego do akt sprawy odpisu aktu urodzenia uczestnika wynika, że nosi on tylko jedno imięB.(k. 9). Z pisemnych wyjaśnień złożonych przez uczestnika do akt sprawy wynika przy tym, że podejmował on próby sprostowania aktu urodzenia w Urzędzie Stanu Cywilnego wR., jednakże poinformowano go, że nigdy w jego akcie urodzenia nie figurowało drugie imięM., wobec czego uczestnik zwrócił się do kierownika Urzędu Stanu Cywilnego wR.z wnioskiem o wydanie dowodu osobistego zawierającego poprawne imięB. C. (2)(k. 30-31).
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia wskazać również należy, że zostało ono wydane w oparciu o właściwie określone i zastosowane przepisy prawa materialnego. W ustalonym w przedmiotowej sprawie, niespornym w istocie stanie faktycznym, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował normyart. 931 k.c.uznając, że nabyci spadku poM. C.następuje na podstawie ustawy. Skoro żaden z spadkobierców nie złożył oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku obowiązkiem Sąd było jednocześnie orzec o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 1 i § 2 k.c.). tym samy zastrzeżenia apelującego, że takie orzeczenie było nieprawidłowe wobec braku jednoznacznego stanowiska uczestnika postępowania uznać należało za całkowicie nieuzasadnione.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację wnioskodawcy jako niezasadną.
Jarosław Gołębiowski Paweł Hochman Dariusz Mizera