Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 283/19
Data wyroku: 2021-07-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Turliński
Słowa kluczowe: Kary pieniężne URE, Energetyczne prawo
Podstawa prawna: art. 56 ust. 2 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 49 oraz art. 30 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2019 r. poz. 755 z późn. zm.).

Sygn. aktXVII AmE 283/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 lipca 2021 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentóww składzie:

Przewodniczący –

Sędzia SO Andrzej Turliński

po rozpoznaniu 21 lipca 2021 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z odwołania(...) sp. z o.o.wŁ.
przeciwkoPrezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołania(...) sp. z o.o.wŁ.od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 07 sierpnia 2019 r. Nr(...)
oddala odwołanie.
Sędzia SO Andrzej Turliński
Sygn. akt XVII AmE 283/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 07 sierpnia 2019 r. Nr(...)Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE, pozwany) na podstawieart. 56 ust. 2w związku zart. 56 ust. 1 pkt 49 oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczneorazart. 104 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej spółce ‘(...) W (...)” Sp. z o.o. z siedzibą wŁ.(powód, Koncesjonariusz) posiadającej koncesję na obrót paliwami ciekłymi nr(...), udzieloną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w dniu 21 czerwca 2018 r. wymierzył powodowi karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, za uchybienie obowiązkowi wynikającemu zart. 37 ust. 2d ustawy Prawo energetyczne, w zakresie poinformowania Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o zmianie danych dotyczących osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentacji powoda.
Od ww. decyzji powód złożył odwołanie zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.art. 56 ust. 6a ustawy Prawo energetyczneprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, mimo, iż powód uprzednio nie był karany przez Prezesa URE, nie osiągnął żadnego dochodu z działalności koncesjonowanej, zawiadomił Prezesa URE o zmianie, a stopień społecznej szkodliwości naruszenia obowiązku był znikomy.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania na swoja rzecz według norm przepisanych ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odstąpienie od wymierzenia powodowi kary pieniężnej oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że nie kwestionując faktu, iż istotnie do zgłoszenia zmiany na stanowisku Prezesa Spółki nie doszło w terminie, to ostatecznie przedmiotowa zmiana została zgłoszona. Poza tym brak zgłoszenia przedmiotowej zmiany w terminie miało charakter czynu o znikomej społecznej szkodliwości, co uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary. Powód podkreślił, że zmiana na stanowisku Prezesa Spółki została zgłoszona do KRS. Jest zatem informacją jawną, dostępną dla wszystkich. Jak wynika zart. 15 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym„Od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów”. Skoro zatem zmiana była wiadoma dla Prezesa URE, to nie można zgodzić się z poglądem, iż zaniechanie poinformowania w terminie stanowi znaczny stopień szkodliwości czynu w sytuacji, w której PrezesUrzędu nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów w KRS. Powód wskazał, że po wszczęciu postępowania dopełnił obowiązku i stosowne zawiadomienie złożył. W jego ocenie Prezes URE nadmierną uwagę przywiązuje do faktu, iż nastąpiło to po wszczęciu postępowania, skoro wiadomość ta winna być mu znana z KRS..
Co więcej powód nie rozpoczął prowadzenia działalności koncesjonowanej, a zatem nie uzyskał żadnego przychodu ani dochodu z jej prowadzenia.
Sprawozdanie finansowe wskazuje, że powód w roku 2018 poniósł stratę w wysokości 369.046.95 PLN.
Brak zawiadomienia Prezes URE w terminie stanowiło niedopatrzenie i wynikało z nieznajomości takiego obowiązku.
W odpowiedzi Prezes URE wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny.
Decyzją z dnia 21 czerwca 2018 r. nr(...)Prezes URE udzielił powodowi koncesji nr(...)na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi na okres od dnia 21 czerwca 2018 r. do dnia 21 czerwca 2028 r. (k. 2 – 4V akt adm.).
Jak wynika z informacji zawartej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (k. 5 akt adm.) w dniu 10 października 2018 r. w stosunku do powoda dokonano zmiany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, polegającej na wpisaniu jako Prezesa ZarząduJ. T.w miejsce dotychczasowego PrezesaS. K.. Tymczasem powód nie poinformował Prezesa URE o powyższej zmianie danych osób uprawnionych do reprezentowania go.
Wobec tego, w dniu 11 czerwca 2019 r. Prezes URE wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zawiadamiając o tym fakcie powoda oraz wzywając go do udzielenia wyjaśnień w sprawie (k. 1 – 1V akt adm.).
W piśmie z dnia 1 lipca 2019 r. powód przedstawił dane aktualnego Prezesa Zarządu jednocześnie wskazując, że informacja o przedmiotowej zmianie Prezesa nie została przekazana w terminie z uwagi na fakt, iż z uwagi na nagłą zmianę Prezesa Zarządu Spółka nie miała świadomości istnienia takiego obowiązku. Poprzedni Prezes został odwołany w trybie nagłym i nie przekazał wszystkich informacji w tym zakresie. Nadto powód zwrócił się o odstąpienie od wymierzenia kry podnosząc, że informacja o zmianie Prezesa została ujawniona w KRS, a zatem jest to informacja jawna, powszechnie dostępna. W tym przypadku można zatem mówić o znikomej społecznej szkodliwości przedmiotowego zaniedbania (k. 9 – 9V akt adm.).
Jak wynika z treści udzielonych przez powoda wyjaśnień, w latach 2018 i 2019 nie uzyskał on przychodu z działalności koncesjonowanej, albowiem nie rozpoczął obrotu paliwami ciekłymi (k. 32 akt adm.). Natomiast zgodnie z przedstawionym rachunkiem zysków i strat, w roku 2018 r. przychody powoda ogółem osiągnęły poziom(...)zł, przy czym osiągnął on stratę rzędu 369.046,95 zł (k. 13 akt adm.).
W świetle tych okoliczności pismem z dnia 17 lipca 2019 r. (k. 34 akt adm.) Prezes URE zawiadomił powoda o zakończeniu postępowania w sprawie i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W wyznaczonym terminie powód zapoznał się z materiałem dowodowym, zaś w piśmie z dnia 5 sierpnia 2019 r. (k. 37 – 38 akt adm.) zwrócił się o odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na fakt wykonania obowiązku oraz znikomej szkodliwości społecznej czynu, jak również brak dochodu z działalności koncesjonowanej i stratę z działalności ogólnej spółki w 2018r.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Odwołanie nie mogło być uwzględnione, ponieważ zaskarżona nim decyzja jest prawidłowa.
Powód posiadał koncesję na obrót paliwami ciekłymi z dnia 21 czerwca 2018 r. Zgodnie zart. 37 ust. 2d ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne(tekst jednolity Dz.U. z 2019 r, poz. 755 z późn. zm.) przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane zgłaszać Prezesowi URE zmiany o danych, o których mowa w art. 35 ust. 1c pkt 4 i 5 tej ustawy, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian. W art. 35 ust. 1c pkt 4 ustawy mowa jest o danych osób uprawnionych lub wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania wnioskodawcy obejmujących: imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo, numer PESEL, o ile został nadany, serię i numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz adres zamieszkania.
Bezsporne jest, że w rejestrze przedsiębiorców KRS został odnotowany fakt odwołania z funkcji Prezesa Zarządu powodaS. K.i powołania na to stanowiskoJ. T.. Stosownego wpisu w KRS dokonano w dniu 10 października 2018 r. Ogłoszenie wpisu ukazało się także w dniu 20 listopada 2018 r. w MSiG, który to dzień słusznie został uznany w zaskarżonej decyzji za moment, od którego rozpoczął bieg 14 dniowy ustawowy termin do zgłoszenia Prezesowi URE faktu powołania nowego Prezesa Zarządu powoda w osobieJ. T.. Termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 4 grudnia 2018 r. Natomiast Prezes URE został poinformowany o zmianie na stanowisku Prezesa Zarządu pismem powoda z dnia 1 lipca 2019 r., a więc dopiero po wszczęciu przez ten organ regulacyjny postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej.
W tym stanie faktycznym Prezes URE zasadnie nie zastosował w odniesieniu do powoda instytucji odstąpienia od kary pieniężnej unormowanej w art. 56 ust. 6a z uwagi na niespełnienie się łącznie przesłanek określonych w tym przepisie takich jak:

1
znikomy stopień szkodliwości czynu,

2
zaprzestanie naruszania prawa lub realizacja obowiązku przez adresata kary.

Wbrew stanowisku odwołania w świetle brzmienia przywołanego przepisu ani fakt dotychczasowej niekaralności powoda, ani nieosiągnięcie przez niego dochodu z działalności koncesjonowanej nie są przesłankami ustawowymi odstąpienia przez Prezesa Urzędu od wymierzenia kary pieniężnej.
Niezależnie od tego w niniejszej sprawie nie spełniły się oba warunki konieczne do ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary.
Po pierwsze stopień szkodliwości czynu powoda był wyższy od znikomego. Zgodnie z wykładnią celowościową art. 37 ust. 2d PE Prezes URE powinien mieć zapewnione aktualne informacje o koncesjonariuszu. Wszelkie uchybienia ww. obowiązkowi informacyjnemu, który spoczywa na koncesjonariuszu, utrudnia Prezesowi URE realizację jego ustawowych obowiązków w zakresie kontroli prawidłowości wykonywania działalności koncesjonowanej oraz weryfikacji niekaralności członków zarządu koncesjonariusza. W konsekwencji każde uchybienie temu obowiązkowi rzutuje negatywnie na transparentność i wiarygodność danych dotyczących rynku paliw ciekłych, za których rzetelność i kompletność odpowiada Prezes URE. Postępowanie powoda utrudniło wykonywanie przez Prezesa Urzędu obowiązków ustawowych w tym zakresie i w związku z tym stopień szkodliwości czynu określonego w zaskarżonej decyzji był wyższy od znikomego.
Po drugie 14 dniowy termin określony w art. 27 ust. 2d PE, któremu uchybił powód, zalicza się do terminów prawa materialnego. Oznacza to, że obowiązek powiadomienia organu regulacyjnego o zmianie w zarządzie powoda mógł być zrealizowany wyłącznie w tym terminie. Natomiast po jego upływie obowiązek ten wygasa. Skutkuje to brakiem możliwości jego wykonania.
W tym sensie powód nie może również zaprzestać naruszania prawa, co oznacza, że dokonane po terminie zawiadomienie o zmianie w zarządzie nie może być uznane za wykonanie obowiązku i nie odnosi skutku zaprzestania przez powoda naruszania obowiązku z art. 37 ust. 2d PE. Po upływie 14 dniowego terminu określonego w ww. przepisie obowiązek informacyjny przekształca się w obowiązek uiszczenia kary pieniężnej.
Niezależnie od powyższych rozważań trzeba podkreślić, że instytucja odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym. Przyjmuje się, że kontrola sądowa powinna sięgać głębiej w przypadku decyzji związanych, natomiast być bardziej płytka w odniesieniu do decyzji uznaniowych. W innym przypadku uznanie administracyjne stałoby się konstrukcją iluzoryczną. Nadmierna kontrola sądowa może niweczyć sensowność przepisów upoważniających organy do uznania administracyjnego. W wyroku z 27 listopada 2019 r. sygn. akt I NSK 95/18 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, w świetle którego „Prezes URE kształtuje politykę wymiaru kar wobec przedsiębiorców popełniających delikty administracyjne określone wPrawie energetycznym. W pewnych przypadkach Sąd może co prawda zastosowaćart. 56 ust. 6aPE, jednakże wpierw powód powinien wykazać, że pozwany przekroczył zasady uznania administracyjnego oraz że stopień szkodliwości czynu był znikomy, a przedsiębiorca zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.” Jak to już wykazano w niniejszej sprawie sytuacja przedstawiona przez Sąd Najwyższy nie miała miejsca.
W tym stanie rzeczy prawidłowo nałożono na powoda karę pieniężną, a zastosowanie art. 56 ust. 6a PE nie wchodziło w grę.
Według art. 56 ust. 2h pkt 9 PE wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku z art. 37 ust. 2d wynosi od 10.000 zł do 50.000 zł i nie ma do niej zastosowania art. 56 ust. 3 tej ustawy ograniczający wysokość kary do 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. W świetle powyższych przepisów powodowi została wymierzona kara minimalna. Z tego powodu jakiekolwiek jej miarkowanie przez pozwanego lub Sąd byłoby czynnością bezprawną, gdyż naruszałoby bezwzględnie obowiązujący przepis art. 56 ust. 2h pkt 9 PE nie pozwalający na nałożenie kary niższej niż 10.000 zł.
W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawieart. 47953§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawieart. 1481§ 1 k.p.c.
Sędzia SO Andrzej Turliński