Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 486/21
Data wyroku: 2021-09-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Sędzia Barbara Ottlik

Sygn. akt II K 486/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 09 września 2021r.
Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach, Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący - Sędzia Barbara Ottlik
Protokolant - sekr. sądowy Alina Surmicka
przy udziale Prokuratora Katarzyny Hałabuzy - Kalety
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 września 2021r. sprawy z oskarżenia Prokuratury Rejonowej w Tarnowskich Górach
przeciwko:

1
B. P.

synowiW.iA. z domu Z.,ur. (...)wR.
oskarżonemu o to, że

I
w dniu 03 marca 2021r. wT.przyul. (...)wspólnie i w porozumieniu z innymi nieustalonymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłK. D.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 20.000 zł, w ten sposób, że wprowadził pokrzywdzoną w błąd poprzez wyzyskanie błędnego przeświadczenia pokrzywdzonej, że jest jednym z funkcjonariuszy policji, który chce uchronić ją przed oszustwem,

tj. o czyn zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 227 kkprzyart. 11 § 2 kk

II
w dniu 09 marca 2021r. wT.przyul. (...)wspólnie i w porozumieniu z innymi nieustalonymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłJ. D.orazE. D. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 22.800 zł, w ten sposób, że wprowadził pokrzywdzoną w błąd poprzez wyzyskanie błędnego przeświadczenia pokrzywdzonej, że jest jednym z funkcjonariuszy policji, który chce uchronić ją przed oszustwem,

tj. o czyn zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 227 kkprzyart. 11 § 2 kk

2
P. S.(S.)

synowiT.iE. z domu P.,ur. (...)wZ.
oskarżonemu o to, że

III
w dniu 03 marca 2021r. wT.przyul. (...)wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błądK. D.poprzez wyzyskanie błędnego przeświadczenia pokrzywdzonej, że jest jednym z funkcjonariuszy policji, który chce uchronić ją przed oszustwem, doprowadził ją do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 20.000 zł, poprzez odebranie wZ.pieniędzy odB. P., który podając się za funkcjonariusza policji odebrał ww. kwotę od pokrzywdzonej, a następnie przekazał pieniądze innym nieustalonym sprawcom,

tj. o czyn zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 227 kkprzyart. 11 § 2 kk
- - -

1
oskarżonegoB. P.uznaje za winnego popełnienia w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności tego, że:

- w dniu 03 marca 2021 r. wT.przyul. (...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w zamiarze, aby inne nieustalone osoby dokonały przestępstwa polegającego na doprowadzeniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 20.000 złK. D.za pomocą wprowadzenia jej w błąd co do tego, że przekazując pieniądze, pomaga Policji w uchronieniu jej przed oszustwem, ułatwił im jego popełnienie, odbierając pieniądze w kwocie 20.000 zł odK. D.i przekazując je ww. nieustalonym osobom, tj. czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kk,
- w dniu 09 marca 2021 r. wT.przyul. (...)działając celu osiągnięcia korzyści majątkowej w zamiarze, aby inne nieustalone osoby dokonały przestępstwa polegającego na doprowadzeniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwotach 17.000 zł, 1050 euro i 340 dolarów amerykańskichJ. D.iE. D. (1)za pomocą wprowadzenia ich w błąd co do tego, że przekazując pieniądze, pomagają Policji w uchronieniu ich przed oszustwem, ułatwił im jego popełnienie, odbierając pieniądze w ww. kwotach odE. D. (1)i przekazując je nieustalonym sprawcom, tj. czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kk
i za to na mocyart. 19 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkprzy zast.art. 91 § 1 kkwymierza mu jednąkarę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

2
oskarżonegoP. S.uznaje za winnego tego, że w dniu 03 marca 2021 r. wZ., działając celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w zamiarze, aby inne nieustalone osoby dokonały przestępstwa polegającego na doprowadzeniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 20.000 złK. D.za pomocą wprowadzenia jej w błąd co do tego, że przekazując pieniądze, pomaga Policji w uchronieniu jej przed oszustwem, ułatwił im jego popełnienie, odbierając pieniądze w kwocie 20.000 zł odB. P., który wcześniej odebrał je od pokrzywdzonejK. D., a następnie przekazał je ww. nieustalonym osobom, tj. czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kki za to na mocyart. 19 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkwymierza mukarę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności

3
na mocyart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 2 kkwykonanie kar pozbawienia wolności wobec obu oskarżonych warunkowo zawiesza na okres 4 (czterech) lat próby;

4
na mocyart. 73 § 2 kkoddaje obu oskarżonych w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;

5
na mocyart. 72 § 1 pkt 1 kkzobowiązuje obu oskarżonych do informowania kuratora o przebiegu okresu próby na piśmie co 4 (cztery) miesiące;

6
na mocyart. 46 § 1 kkorzeka wobec oskarżonych obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych:

-K. D.– kwoty 20.000 zł (dwadzieścia tysięcy złotych) solidarnie przez oskarżonychB. P.iP. S.,
-J. D.iE. D. (1)– 17.000 (siedemnaście tysięcy) złotych, 1050 (tysiąc pięćdziesiąt) euro i 340 (trzysta czterdzieści) dolarów amerykańskich przez oskarżonegoB. P.;

7
na mocyart. 627 kpk,art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychzasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe: odB. P.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem opłaty i kwotę 70 zł (siedemdziesiąt złotych) tytułem wydatków, a odP. S.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem opłaty i kwotę 70 zł (siedemdziesiąt złotych) tytułem wydatków.

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 486/21

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

1.1

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1
B. P.

2
P. S.

art. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kk
art. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kk

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

B. P.od końca lutego 2021r. nigdzie nie pracował, mieszkał w wynajmowanym mieszkaniu.
Zgodził się, aby zamieszkał z nim jego kolegaP. S., który opuścił(...) Ośrodek (...). PoczątkowoP. S.nie miał żadnych pieniędzy, ale po pewnym czasie przyniósł do domu 500 zł i powiedział koledze, że zarobił je za dostarczenie paczki. Rano ktoś do niego dzwoni, podaje mu adres, pod który ma się udać, aby odebrać paczkę, a następnie po nią jedzie taksówkami.B. P.spodobał się taki sposób zarobkowania i również zdecydował się na doręczanie paczek w powyższy sposób. Dostał odP. S.kartę SIM do telefonu.

I czyn

(opisany w pkt I części wstępnej wyroku)
W dniu 3.03.2021r.ok. godz. 13.10 do 74-letniejK. D.na jej telefon stacjonarny zadzwoniła kobieta, która przedstawiła się jakoA. K., policjantka z Komendy Policji wT., podała numer legitymacji służbowej. Poprosiła, że jeżeli pokrzywdzona jej nie wierzy, aby zadzwoniła pod numer 997. Tak też zrobiła, a telefon odebrał mężczyzna, który potwierdził, żeA. K.jest policjantką. Kobieta powiedziałaK. D., że ktoś podrobił jej dowód osobisty i chce wypłacić pieniądze z jej konta bankowego. Pytała, czy pokrzywdzona dostała już wezwanie na policję, a także ile ma pieniędzy i w jakim banku.K. D.powiedziała jej, że ma 40.000 zł w(...)Banku. Kobieta poleciła jej iść do banku i wypłacić pieniądze, żeby policja je zabezpieczyła, pobrała znajdujące się na nich odciski palców. Kobieta poprosiła o numer telefonu komórkowegoK. D.i powiedziała, żeby dała jej znać przez telefon komórkowy, kiedy będzie ok. 200 metrów przed bankiem, co też pokrzywdzona uczyniła, a potem miała się nie rozłączać. W banku wypłaciła najwyższą kwotę, jaka była możliwa do wypłacenia gotówką, tj. 20.000 zł. Następnie kobieta przedstawiająca się jakoA. K.poleciła jej wrócić do domu. Kobieta poprosiłaK. D., aby wymyśliła hasło. Pokrzywdzona poinformowała ją, że wybrała hasło(...). Kobieta powiedziała, że po pieniądze przyjdzie nieumundurowany policjant, który poda umówione hasło. Obiecała, że po pobraniu odcisków palców zostaną one jej niezwłocznie zwrócone przez policję.
Wcześniej tego dnia, tj. 3.03.2021r. doB. P., który przebywał wtedy wZ., na jego telefon komórkowy z kartą SIM otrzymaną odP. S.zadzwonił nieznany mu mężczyzna, który się nie przedstawił. Mężczyzna powiedziałB. P., żeby pojechał doT.naul. (...)taksówką. Oskarżony pojechał tam, cały czas rozmawiając przez telefon z nieznajomym mężczyzną,B. P.podszedł pod drzwi, które otworzyłaK. D.. Powiedział hasło(...), a wtedy pokrzywdzona przekazała mu pieniądze, które nie były w nic zapakowane. Oskarżony odszedł z pieniędzmi.
Kobieta przedstawiająca się jako policjantka przez telefon poleciła pokrzywdzonej, żeby wróciła do domu, nie rozłączała się i co jakiś czas mówiła „halo”. Pokrzywdzona tak też zrobiła, po ok. 20 minutach kobieta rozłączyła się.
WtedyK. D.postanowiła zadzwonić na policyjny numer 997 i policjant poinformował ją, że padła ofiarą oszustwa.

III czyn

OskarżonyB. P., po tym jak odebrał pieniądze odK. D., taksówką wrócił doZ..
Tam spotkał się zP. S.i przekazał mu pieniądze pokrzywdzonej, któreP. S.zabrał i przekazał nieustalonym osobom, wskazanym przez mężczyznę, który wcześniej zlecił odebranie pieniędzy. Za odbiór pieniędzy wypłaciłB. P.kwotę 500 zł.
Pokrzywdzona nie odzyskała pieniędzy.

II czyn

W dniu 9.03.2021r.B. P.pojechał doZ.i tam czekał na telefon ze zleceniem odebrania paczki. Ok. godz. 14.00 na jego telefon zadzwonił ten sam nieznajomy mężczyzna, co w dniu 3.03.2021r. Mężczyzna kazał mu jechać doT.naul. (...), skąd miał odebrać paczkę. ZZ.doT.pojechał taksówką. Wysiadł dwa numery wcześniej i na piechotę podszedł pod adres przyul. (...).
Pod ww. adresem zamieszkująE.iJ. D..
Tego dnia, tj. 9.03.2021r., wcześniej, ok. godz. 11.44 na ich telefon stacjonarny zatelefonowała kobieta, która przedstawiła się jakoS. M., funkcjonariusza CBŚ, mówiła, że pracuje w Komendzie Policji przyul. (...), podała swój numer identyfikacyjny. PowiedziałaJ. D., który odebrał telefon, że policja ujęła przestępców, którzy mieli podrobione dowody osobiste, m. in. na dane osobowe jego i jego żony i poleciła im współpracować z Policją, gdyż CBŚ przeprowadzi akcję ujęcia przestępców. Poleciła im do nikogo nie dzwonić z innych telefonów, ponieważ mogą być na podsłuchach. Powiedziała także, żebyJ. D.zadzwonił pod nr 997, aby potwierdzić jej słowa. Rozłączył się i zatelefonował pod ten numer, ale był zajęty, więc się rozłączył. Po chwili telefon zadzwonił, na aparacie wyświetliła się informacja, że numer dzwoniącego jest zastrzeżony. KiedyJ. D.odebrał, nieznajomy mężczyzna, który przedstawił się jakoA. W., oficer dyżurny policji poinformował, żeS. M.faktycznie pracuje w CBŚ. Rozmowa się przerwała i odezwała się ta sama kobieta, co wcześniej, przedstawiająca się jakoS. M.. Powiedziała, że złodzieje mogą wejść do ich domu, mogą przez dziurkę od klucza wpuścić gaz usypiający, i zapytała, czy mają w domu gotówkę i gdzie mają konto, ile jest na nim pieniędzy. Razem z żonąJ. D.przeliczył wszystkie posiadane pieniądze – było tego 17 tys. zł, 1050 dolarów amerykańskich i 340 euro i poinformował o tym kobietę. Kobieta ta powiedziała, że przed ich domem jest dwóch nieumundurowanych policjantów i poprosiła, żeby podał jej numer swojego telefonu komórkowego, co uczynił. Zadzwoniła na ten numer i poleciła, abyE. D. (1)cały czas była przy telefonie stacjonarnym, nie rozłączała się, a on, nie rozłączając połączenia na telefonie komórkowym, miał się udać doBanku (...). P. Tak też uczynił.
Kiedy wyszedł z domu, kobieta przedstawiająca się jakoS. M.powiedziałaE. D. (1), aby posiadane w domu pieniądze włożyła do reklamówki, bo dostała sygnał z banku, aby sprawdzić numery banknotów. Powiedziała, że po pieniądze przyjdzie policjant ubrany po cywilnemu i poda hasło, o wymyślenie którego poprosiłaE. D. (1). Ta podała hasło „pazurek”. Dodała, że policja do dwóch godzin odda jej pieniądze.
Pokrzywdzona podeszła do furtki, gdzie czekał oskarżonyB. P.. Podał hasło „pazurek”,E. D. (1)przekazała mu reklamówkę z pieniędzmi, po czym oddalił się.
KiedyJ. D.wysiadł z autobusu w pobliżu banku, kobieta podająca się zaS. M.poleciła mu wybrać z konta 30 tys. zł, a jak się nie uda, to 20 tys. Jednak wówczasJ. D.nabrał podejrzeń i, zamiast do banku, udał się do Komendy Powiatowej Policji, gdzie zgłosił o zdarzeniu. Wraz z policjantami przyjechał do domu, jednak nastąpiło to już po tym, jak jego żona przekazała pieniądzeB. P..
OskarżonyB. P.autobusem miejskim pojechał na dworzec autobusowy, a stamtąd taksówką pojechał doZ.. Tam w rozmowie telefonicznej, mężczyzna, który wcześniej zlecił mu odbiór pieniędzy, polecił mu udać się we wcześniej ustalone z oskarżonym miejsce – na konieculicy (...), gdzie znajduje się wejście na podwórko z zasypaną kamienicą. Umówił się z tym mężczyzną, że z reklamówki ma sobie wziąć 500 zł, a resztę zostawić na kamieniach.
Następnie tego samego dnia w podobny sposób odebrał paczkę wR., a po wykonaniu tego zlecenia, otrzymał od tego samego nieznajomego mężczyzny polecenie, aby nie pokazywał się wZ.. Wtedy oskarżony zniszczył kartę SIM, którą otrzymał odP. S..

Częściowo wyjaśnienia oskarżonegoB. P.– k. 21-22
ZeznaniaK. D.- k. 2, 176
ZeznaniaJ. D.– k.32-33
ZeznaniaE. D. (1)– k. 38-39
Częściowo wyjaśnienia oskarżonegoB. P.– k. 21-22

,

2.1

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

OCena DOWOdów

1.1

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

ZeznaniaK. D.-skiej

Zeznania te uznano za wiarygodne, są spójne i konsekwentne. We wszystkich fragmentach, w których mogły zostać zweryfikowane innymi dowodami, znajdują tam pełne potwierdzenie. W szczególności są zbieżne z wyjaśnieniami oskarżonegoB. P.. Sposób działania sprawców, jaki opisała świadek, jest identyczny jak w przypadku przestępstwa na szkodęJ.iE. D. (1).

ZeznaniaJ.iE. D. (1)-skich

Zeznania tych świadków są logiczne, konsekwentne i spójne ze sobą i z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, dlatego też uznano je za wiarygodne.

W.-nia oskarżo-negoB. P.

Wyjaśnienia te uznano za wiarygodne, są spójne, logiczne, szczegółowe i w przeważającym w zakresie zgodne z tym, co zeznawali ww. pokrzywdzeni.
Oskarżony ten nie przyznał się do winy, zaprzeczył, abyB. P.przekazał mu pieniądze, które odbierał od ludzi, a które miałby przekazać dalej. Przyznał natomiast, że sam również, tak jakB. P., odbierał paczki, ale na terenieS., za co przedstawiono mu zarzuty.
Te wyjaśnienia uznano za nieprawdziwe, są bowiem sprzeczne z tym co wyjaśniłB. P.w spójnych, obszernych i spontanicznych wyjaśnieniach, które uznano za wiarogodne z wyżej podanych przyczyn, a w szczególności z tego powodu, że w przeważającej części były spójne z tym, co zeznawali pokrzywdzeni.B. P.przyznał się do odbierania pieniędzy, stwierdził, że po odebraniu pieniędzy odJ.iE. D. (1)zostawił je w umówionym z nieznajomym mężczyzną miejscu w okolicach zburzonej kamienicy. Wydaje się nieprawdopodobne, aby akurat w tym pierwszym przypadku, tj. odebrania pieniędzy odK. D., miał powiedzieć nieprawdę. Z wyjaśnień obu oskarżonych nie wynika, aby byli ze sobą skonfliktowani, przeciwnie – razem zamieszkiwali i toP. S.sprawił, żeB. P.zajął się odbieraniem pieniędzy od starszych osób. Z powyższych przyczyn przy ustalaniu okoliczności popełnienia zarzuconegoP. S.czynu oparto się na wyjaśnieniachB. P..

W.-nia oskarżo-negoP. S.

1.2

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

1.3
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

x

1.4
Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Czyny przypisane oskarżonemuB. P.

Analizując zachowanie sięB. P.w zakresie zarzuconych mu czynów, uznano że należy je zakwalifikować jako pomocnictwo do popełnienia przestępstw oszustwa przez innych sprawców, tj. zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kk, zmieniając odpowiednio opis czynu. W orzecznictwie sądów i piśmiennictwie dotyczącymart. 18 kki kwestii rozgraniczenia współsprawstwa i pomocnictwa podaje się kilka kryteriów, które należy brać pod uwagę dokonując ustaleń w ww. zakresie. Podkreśla się jednak, że kryteriów tych nie należy stosować abstrakcyjnie, a w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego (postanowienie SN z 11.04.2014 r. V KK 408/13,L.).
Sąd Najwyższy w wyroku z 12.07.1979 r., II KR 189/79, (Lex 17157) uznał, że do "przyjęcia współsprawstwa (a nie pomocnictwa) wystarcza obiektywne współdziałanie w samym wykonaniu, w ramach podziału ról uprzednio uzgodnionego (lub przeprowadzonego dopiero w toku wykonywania czynu), jeżeli każdy ze współsprawców obejmował swym zamiarem (animus auctoris)cały zespół przedmiotowych znamion przestępnego przedsięwzięcia. Rozgraniczenie pomiędzy współsprawstwem a pomocnictwem należy przeprowadzić uwzględniając łącznie elementy obiektywne i subiektywne. Od strony obiektywnej, współsprawstwem jest współdziałanie, udział w samym wykonaniu przestępstwa, natomiast akty ułatwiające wykonanie, lecz wykonanie to poprzedzające, stanowić będą pomocnictwo. Od strony subiektywnej, współsprawcą jest ten, kto wspólnie z innym realizuje zespół znamion i uważa czyn za własne przedsięwzięcie, czyli działa "animo auctoris". Pomocnikiem jest ten, kto tylko zamierza ułatwić innemu popełnienie czynu zabronionego, uważając jednak ten czyn za cudze przedsięwzięcie, czyli działając "animo socii". Istotną, choć nie zawsze rozstrzygającą okolicznością dla wyjaśnienia, czy sprawca działałanimo auctoris, czy tylkoanimo sociijest kwestia, w czyim interesie leżało popełnienie przestępstwa".
Analiza ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy pozwala na stwierdzenie, że oskarżonyB. P.nie traktował popełnionych czynów jako „własnych” przestępstw, a zamierzał ułatwić ich popełnienie innym osobom, uważając je za cudze przedsięwzięcie. Przy ich popełnieniu dokładnie wykonywał polecenia wydawane mu telefonicznie przez nieznanego mu mężczyznę. Niewątpliwie w przestępstwach brało udział więcej osób – oprócz mężczyzny zlecającego odbiór pieniędzy i podającego adresy zamieszkania pokrzywdzonych, także kobieta, która przez telefon udawała policjantkę, jednak nie ustalono, abyB. P.brał udział w podziale ról, planowaniu przestępstw. Nie brał też udziału w podziale zysków – niezależnie od tego ile pieniędzy przekazywali mu pokrzywdzeni, za ich odbiór i przekazanie zleceniodawcom dostawał zawsze tę samą kwotę – 500 zł. Te okoliczności, mimo że udział tego oskarżonego w dokonaniu przestępstw należy ocenić jako znaczący, powodują jednak, że zdaniem sądu jego zachowanie należy ocenić jako pomocnictwo do popełnienia przestępstw oszustwa.
Ustalone okoliczności sprawy nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, że oskarżonyB. P.wiedział, że pomaga innym osobom w popełnieniu przestępstw oszustwa na szkodęK. D.iJ.iE. D. (2), którzy wcześniej zostali wprowadzeni w błąd co do tego, że wydając mu pieniądze pomagają policji w ujęciu przestępców, i działał w tym zakresie w zamiarze bezpośrednim, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez nieustalonych sprawców, a także przez siebie w kwocie 500 złotych, które każdorazowo płacono mu za odbiór pieniędzy. Przede wszystkim w toku dochodzenia po odczytaniu mu zarzutów wyjaśnił: „przyznaję się do oszustwa, gdyż wiedziałem, że będę odbierał i odbierałem pieniądze od starszych osób” (k.21 odwr.).
Na rozprawie obrońca oskarżonego, podnosząc jego niewinność, twierdził, że z jego wyjaśnień wynika jedynie, że miał on świadomość, że odbiera przesyłki jako kurier. W ocenie sądu z twierdzeniem tym nie można się zgodzić. Po pierwsze jest to sprzeczne z wyżej cytowanym fragmentem wyjaśnień, z których wynika wprost, że zdawał sobie sprawę, że uczestniczy w popełnieniu przestępstw oszustwa. Świadczą o tym także jego wyjaśnienia w pozostałym zakresie. A mianowicie, jeszcze przed odebraniem pieniędzy odK. D.oskarżony włożył do telefonu kartę SIM otrzymaną odP. S., który namówił go do udziału w przestępczym procederze, nie korzystał ze swojej.B. P.wykonywał polecenia nieznajomego mężczyzny, jeździł do pokrzywdzonych zZ.taksówkami, jak należy się domyślać, w celu utrudnienia ustalenia jego tożsamości, ponieważ obecnie w środkach publicznej komunikacji jest montowany monitoring. Odbierał pieniądze po podaniu hasła. Przed odebraniem paczki od państwaD., wysiadł dwa numery wcześniej - z pewnością dlatego, aby nie zwracać na siebie nadmiernej uwagi. Również przekazywanie pieniędzy – najpierw koledze, który miał je przekazać innym osobom, a następnie pozostawienie ich na kamieniach, w umówionym miejscu, świadczy o tym, że dokładnie wiedział, że uczestniczy w przedsięwzięciu o charakterze przestępczym. Także stawka 500 zł za odebranie i doręczenie przesyłki z pewnością nie jest zwykłą kwotą za tego rodzaju usługę kurierską. Po kolejnym doręczeniu przesyłki na terenieR., który to czyn nie jest objęty aktem oskarżenia w niniejszej sprawie, nieznajomy mężczyzna, jak wyjaśniłB. P.(k.22) „kazał mi wyłączyć telefon i na razie się nie pokazywać wZ.. Ja zrobiłem tak, jak on mi kazał ina dodatekjeszcze złamałem tą kartę SIM. Powiedział, że z tydzień czasu i jak się uspokoi sytuacja, to mam się kręcić w okolicach bazy”.
Na podstawie powyższych ustaleń dokonanych głównie w oparciu o wyjaśnienia oskarżonegoB. P., sąd uznał, że dokonał on pomocnictwa do oszustw w zamiarze bezpośrednim, jednak nawet w razie zajęcia odmiennego stanowiska, zauważyć należy, że „[…] pomocnictwo do oszustwa zart. 286 § 1 KK, może być dokonane także w zamiarze ewentualnym. O ile więc postać sprawcza tego przestępstwa wymaga nastawienia kierunkowego, to pomocnik może jedynie godzić się na to, że ułatwia sprawcy popełnienie oszustwa.” (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2019 r., II KK 406/18,L.). W tym miejscu podnieść należy, że „o zamiarze sprawcy świadczy całokształt tak podmiotowych jak i przedmiotowych okoliczności. Dopiero bowiem na podstawie wszystkich okoliczności dotyczących danego wypadku i osoby sprawcy możliwe jest odtworzenie rzeczywistych przeżyć sprawcy i ustalenie do czego zmierzał, czego chciał, względnie - postępując, w określony sposób - co przewidywał i na co się godził. […] Możliwe jest wprawdzie ustalenie zamiaru sprawcy na podstawie samych tylko przedmiotowych okoliczności, związanych z konkretnym zdarzeniem, w oparciu o sam sposób działania, pod warunkiem jednakże, że działanie to jest tego rodzaju, że podjęcie go przez sprawcę wskazuje jednoznacznie, bez żadnych w tym zakresie wątpliwości, na cel do jakiego on zmierza. Jednoznaczność ta nie może oznaczać niczego innego jak nieodzowność określonego skutku, gdyż wtedy tylko możliwe jest prawidłowe ustalenie, iż sprawca chciał, względnie godził się na taki a nie inny skutek swego działania. (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1976 r., V KR 20/76,L.).
A ustalone wyżej okoliczności zdaniem sądu nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że oskarżony wiedział, że udziela pomocy oszustom, czynił to z pełna świadomością co do swojej roli jak i charakteru całości przestępczego procederu.
Czyn przypisany oskarżonemuP. S.również zakwalifikowano jako pomocnictwo do popełnienia przestępstwa oszustwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kk.
Jego rola w popełnieniu przestępstwa na szkodęK. D.polegała na odebraniu pieniędzy, które wziął od niejB. P.i przekazaniu zleceniodawcom tegoż przedsięwzięcia.
W tym miejscu zważyć należy że „Popełnienie przestępstwa w postaci zjawiskowej pomocnictwa w oszustwie następuje w chwili ułatwienia czynu głównego. Ułatwienie musi mieć miejsce przed jego realizacją albo najpóźniej w jej trakcie, na każdym etapie realizacji czynu zabronionego przez bezpośredniego sprawcę. Nie jest zatem pomocnictwem pomoc udzielona po zakończeniu czynu zabronionego. Natomiast jest nim złożona wcześniej obietnica udzielenia pomocy po popełnieniu czynu. Udzielenie pomocy po dokonaniu przestępstwa (dotyczącej np. zbycia lub ukrycia uzyskanych za pomocą tego przestępstwa przedmiotów, albo też ukrywania sprawcy lub zacierania śladów) stanowi sprawczą realizację znamion samodzielnego paserstwa lub poplecznictwa. (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2020 r., III KK 42/19.L.).
Przy czym na podstawie wyjaśnieńB. P.przyjęto, że oskarżeni już wcześniej, przed odbiorem pieniędzy od pokrzywdzonej, umówili się co do tego, żeB. P.te pieniądze przekaże oskarżonemuP. S..B. P.wyjaśnił: (k.21 odwr.) „P.tłumaczył mi, jak to wszystko działa”. Po odebraniu pieniędzy taksówkąB. P.pojechał doZ.naul. (...), żeby spotkać się zP. S., któremu przekazał pieniądze, a któreP. S.poszedł zanieść. Spotkali się potem tego samego dnia ok. godz. 20.00 na dworcu wZ.i razem pojechali doK.. Za odebranie pieniędzyP. S.wręczyłB. P.kwotę 500 zł.
Z wyjaśnieńB. P.wynika, żeP. S.był zorientowany, na czym polegał cały proceder, to on pierwszy zaczął odbierać pieniądze na zlecenie nieznanych mu osób za kwotę 500 zł i to on wprowadziłB. P.do tej działalności. Niewątpliwie odbierając pieniądze zabraneK. D.odB. P.i przekazując je organizatorom przedsięwzięcia, udzielił im pomocy w popełnieniu przestępstwa. W ocenie sądu w zamiarze bezpośrednim zrealizował ustawowe znamiona pomocnictwa do popełnienia przestępstwa oszustwa – w zamiarze, aby inne osoby dokonały przestępstwa oszustwa na szkodęK. D., swoim zachowaniem ułatwił im to.

☐

1.5
Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

1.6
Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

1.7
Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

B. P.

1, 3

Za popełnione w ciągu przestępstw 2 czyny zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkwymierzono oskarżonemu jedną karę 1 roku pozbawienia wolności, uznając, że kara ta jest odpowiednia do stopnia społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów oraz do stopnia zawinienia i wraz z orzeczonymi środkami probacyjnymi oraz kompensacyjnym spełni swe funkcje w zakresie jej wymiaru – zapobiegawcze, ale przede wszystkim wychowawcze. Oskarżony ma 20 lat, a stosownie do treściart. 54 kkwymierzając karęmłodocianemu, sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować. Sąd postanowił dać szansę dotychczas niekaranemu na karę pozbawienia wolności oskarżonemu (karta karna – k.121). Sąd przy wymiarze kary uwzględnił na jego niekorzyść uprzednią karalność za przestępstwo oszustwa (oskarżony został ukarany karą ograniczenia wolności), a także znaczną wartość szkody wyrządzonej przestępstwem i działanie w warunkachart. 91 § 1 kk. Natomiast okolicznością łagodzącą jest jego postawa w toku procesu – oskarżony przyznał się do winy i złożył obszerne wyjaśnienia, odpowiadając na wszelkie pytania przesłuchującego. W ocenie sądu kara 1 roku pozbawienia wolności orzeczona z warunkowym zawieszeniem na długi okres 4 lat próby spełni swe cele, w szczególności w zakresie zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Zagrożenie w postaci wykonania kary w razie ponownego postępowania w sposób sprzeczny z porządkiem prawnym jest w ocenie Sądu wystarczającym czynnikiem oddziaływania na sprawcę, który w sposób właściwy i wystarczający zabezpieczy przed popełnieniem przezeń przestępstwa w przyszłości.

P. S.

2

Przy wymiarze karyP. S.na korzyść oskarżonego uwzględniono poboczną rolę w popełnieniu przestępstwa, jego młody wiek oraz to, że dotychczas nie był karany za przestępstwo (karta karna – k. 119). Mając na uwadze te okoliczności, wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby, uznając, że wraz z pozostałymi orzeczonymi środkami, spełni ona swe cele zapobiegawcze, ale przede wszystkim wychowawcze, będzie też stanowiła odpowiednią odpłatę.

B. P.,
P. S.

4,5

Wobec warunkowego zawieszenia wykonania kary, młodocianych oskarżonych oddano pod dozór kuratora, jednocześnie zobowiązując do informowania go o przebiegu okresu próby, co pozwoli wzmocnić wychowawcze oddziaływanie kary oraz zapewnić wykonanie przez oskarżonych obowiązków nałożonych w wyroku.

B. P.,
P. S.

6

Sąd orzekł wobec obu oskarżonych solidarnie obowiązek naprawienia szkody wobecK. D.poprzez uiszczenie na jej rzecz kwoty 20.000 zł oraz od oskarżonegoB. P.na rzeczJ.iE. D. (1)kwoty 17.000 zł, 1050 euro i 340 dolarów amerykańskich.
W tym miejscu przytoczyć należy tezę wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 29.10.2019r.II AKa 149/19, (L.) „Ponieważ to prawo cywilne rozstrzyga o zakresie odpowiedzialności osób współdziałających w przestępstwie, to do kręgu osób współodpowiedzialnych za szkodę należy zaliczyć zarówno przypadki sprawczego współdziałania w popełnianiu przestępstwa, jak też podżegania i pomocnictwa oraz skorzystania z przestępstwa (art. 422 KC).

1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

7

Wobec skazania obciążono oskarżonych kosztami procesu na podstawie przepisów powołanych w punkcie 7 sentencji.

1Podpis