Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 845/21
Data wyroku: 2021-06-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 ustęp 1, art. 3 ustęp 1  ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Teza: Brak wykonywania prac w szczególnych warunkach w rozumieniu załącznika 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych – wyłącza prawo do emerytury pomostowej

Sygn. akt VIII U 845/21

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27 stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłJ. Z., prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu decyzji, organ rentowy wskazał, że wnioskodawczyni odmówiono przyznania emerytury, zgodnie zart.4 ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ po 31 grudnia 2008 r. , nie wykonywała prac w warunkach szczególnym lub w szczególnym charakterze, w rozumieniuart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania emerytury na podstawieart.4w zw. zart.49, ponieważ, na dzień 1 stycznia 2009 r.J. Z., nie udowodniła okresu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, tj. prac wykazanych w załącznikunr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wynoszącego co najmniej 15 lat. Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, w myśl art.49 ustawy pomostowej, nie zostały zaliczone okresy zatrudnienia od 23 listopada 1983 r. do 17 sierpnia 1985 r. , od 21 marca 1988 r. do 29 marca 1994 r. oraz od 30 marca 1997 r. do 31 grudnia 2008 r. , ponieważ pracodawca nie potwierdził , że , w ww. okresach,J. Z.wykonywała pracę,wymienioną w załącznikunr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Jednocześnie, organ rentowy przyjął, żeJ. Z.wykazała staż sumaryczny w wymiarze 28 lat , 4 miesięcy i 9 dni oraz staż pracy w szczególnych warunkach/charakterze w wymiarze 17 lat , 7 miesięcy i 10 dni ( na podstawieart.4 ustawy o emeryturach pomostowych) oraz staż pracy w szczególnych warunkach/charakterze w wymiarze 0 lat , 0 miesięcy i 0 dni ( na podstawieart.49 ustawy o emeryturach pomostowych).
/decyzja k.17 – 17 odwrót plik I akt ZUS/
W dniu 24 lutego 2021 r.J. Z.złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury pomostowej. W treści odwołania podniosła , że nie zgadza się z ustaleniami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , gdyż, zarówno przed dniem 1 stycznia 2009 r. , jak i po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywała , przez co najmniej 15 lat , prace w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu przepisówart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychtj. prace przy produkcji i przetwórstwie wyrobów gumowych , ebonitowych oraz półproduktów i środków pomocniczych do tych wyrobów, na stanowisku operatora urządzeń mechanicznej obróbki gumy i tworzyw sztucznych. Nadto,J. Z.podkreśliła , że brak jest jakichkolwiek podstaw do nieuwzględnienia przy ustalaniu stażu pracy w warunkach szczególnych, okresów przebywania, przez nią, na urlopie wychowawczym od 18 sierpnia 1985 r. do 20 marca 1988 r. oraz od 30 marca 1994 r. do 29 marca 1997 r.
/odwołanie k.3 – 7/
W odpowiedzi na odwołanie , Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.8 – 9/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawczyniJ. Z.urodziła się (...)J. Z.ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy do 31 października 2021 r.
/okoliczności bezsporne/
W dniu 2 września 2020 r.J. Z.wniosła o przyznanie prawa do emerytury pomostowej. Wnioskodawczyni, na dzień złożenia wniosku, nie pozostawała w stosunku pracy.
/okoliczności bezsporne , a nadto wniosek k.1 - 2 plik II akt ZUS/
Wnioskodawczyni legitymuje się stażem pracy w łącznym wymiarze 28 lat, 4 miesięcy i 9 dni.
/okoliczność bezsporna/
W okresie od 23 listopada 1983 r. do 31 sierpnia 2011 r.J. Z.była zatrudniona, w pełnym wymiarze czasu pracy, w(...) S.A.z siedzibą wŁ..
W okresie od 23 listopada 1983 r. do 17 sierpnia 1985 r. i od 21 marca 1988 r. do 31 sierpnia 1988 r. stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywała prace przy produkcji i przetwórstwie wyrobów gumowych , ebonitowych oraz półproduktów i środków pomocniczych do tych wyrobów , produkcja sadzy na stanowisku konfekcjonera wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych wymienionym wwykazie A , dziale IV , poz. 21 pkt 26wykazu stanowiącego załącznik nr 4 dozarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawieprac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego.
W okresie od 1 września 1988 r. do 29 marca 1994 r. i od 30 marca 1997 r. do 31 lipca 1997 r., stale i w pełnym wymiarze czasu ,wykonywała prace przy produkcji i przetwórstwie wyrobów gumowych , ebonitowych oraz półproduktów i środków pomocniczych do tych wyrobów , produkcja sadzy na stanowisku szwaczki wymienionym w wykazie A , dziale IV , poz. 21 pkt 28 wykazu stanowiącego załącznik nr 4 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego.
W okresie od 1 sierpnia 1997 r. do 31 grudnia 2008 r., stale i w pełnym wymiarze czasu, wykonywała prace przy produkcji i przetwórstwie wyrobów gumowych , ebonitowych oraz półproduktów i środków pomocniczych do tych wyrobów , produkcja sadzy na stanowisku operatora urządzeń mechanicznej obróbki gumy i tworzyw sztucznych wymienionym w wykazieA , dziale IV , poz. 21 pkt 10 wykazu stanowiącego załącznik nr 4 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego.
/świadectwo pracy k.9 – 9 odwrót plik I akt ZUS , świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z dnia 1 lutego 2012 r. k.10 plik I akt ZUS , świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z dnia 1 lutego 2012 r. k.11 plik I akt ZUS , świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z dnia 1 lutego 2012 r. k.12 plik I akt ZUS/
Podczas zatrudnienia w(...) S.A.z siedzibą wŁ., obowiązki pracowniczeJ. Z.sprowadzały się do wykonywania czynności, związanych z produkcją wyrobów gumowych m.in. butów , gumowanych fartuchów. Wnioskodawczyni obrabiała gumowe elementy tj. kleiła cholewy , czyściła je benzyną , czy też zszywała je.J. Z.pracowała wyłącznie na hali produkcyjnej. Podczas pracy , wnioskodawczyni była narażona na działanie szkodliwych czynników występujących na hali produkcyjnej takich jak sadza , opary kleju , benzyny , czy też toluenu. Gdy była potrzebna na innym odcinku , tam się udawała np. gdy pracowała na szwalni, a, od przełożonej, otrzymała polecenie, aby pójść na drugi wydział, to tam się udawała i wykonywała polecone czynności np. na zastępstwo. .
/zeznania świadków:M. P.min.00:23:57 – 00:29:36 ,A. M.min.00:29:36 – 00:36:18 oraz zeznania wnioskodawczyni min.00:37:11 – 00:41:04 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:02:44 – 00:22:38 rozprawy z dnia 24 maja 2021 r. , płyta CD k.33/
Od 18 sierpnia 1985 r. do 20 marca 1988 r. oraz od 30 marca 1994 r. do 29 marca 1997 r.J. Z.korzystała z urlopu wychowawczego.
/okoliczność bezsporna/
Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględniłJ. Z.staż sumaryczny w wymiarze 28 lat , 4 miesięcy i 9 dni oraz staż pracy w szczególnych warunkach/charakterze w wymiarze 17 lat , 7 miesięcy i 10 dni ( na podstawieart.4 ustawy o emeryturach pomostowych) oraz staż pracy w szczególnych warunkach/charakterze w wymiarze 0 lat , 0 miesięcy i 0 dni ( na podstawieart.49 ustawy o emeryturach pomostowych).
/decyzja k.17 – 17 odwrót plik I akt ZUS/
Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dokumentów zawartych w aktach organu rentowego i załączonych do akt sprawy, których wiarygodność nie była przez strony kwestionowana oraz, na podstawie zeznań świadków:M. P.iA. M., oraz przesłuchania wnioskodawczyni. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i wnioskodawczyni odnośnie do charakteru prac , wykonywanych przez wnioskodawczynię, wF._Stomil. Jednakże opis prac, wykonywanych przez wnioskodawczynię, wF.–Stomil, nie pozwala na uznanie , tych prac jako prac w szczególnych warunkach , w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie jest niezasadne.
Zgodniezart. 4ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(tj. Dz.U. z 2018 r. , poz.1924 ), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art.11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Prace w szczególnych warunkach to w myślart.3 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowychprace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
Z kolei, prace o szczególnym charakterze to w myśl art.3 ust.3 cytowanej ustawy, prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.
W myśl zaś przepisu art.49, powoływanej ustawy, zawarty w rozdziale 9 zatytułowanym „Przepisy przejściowe, dostosowawcze i końcowe” przewiduje, że prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3) w dniu wejścia w życie ustawy (to jest w dniu 1 stycznia 2009 r.) miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
W rozpoznawanej sprawie, podstawą odmowy przyznania wnioskodawczyni prawa do emerytury pomostowej było między innymi ustalenie, że nie spełniła ona warunków do jej przyznania, w oparciu o przepisart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, gdyż nie spełniła określonej w pkt 3 tego przepisu przesłanki wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wrozumieniu art.3 ust. 1 i 3 ustawy przed dniem 1 stycznia 2009 roku.
Spór sprowadzał się do zbadania, czy prace, wykonywane przez wnioskodawczynię, w jakimkolwiek okresie jej zatrudnienia, można zakwalifikować do prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterzew rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
W ocenie Sądu, rozpoznającego przedmiotową sprawę,żadnego z okresów zatrudnienia odwołującej nie można uznać za pracę w omawianych warunkach.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisamiustawy o emeryturach pomostowychza pracownika wykonującego pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 lub 3 ustawy można traktować tylko tego pracownika, który w pełnym wymiarze czasu pracy wykonuje prace na stanowisku wymienionym w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy. Prace zaliczane do prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy stanowią katalog zamknięty, co powoduje, że cech pracy "o szczególnym charakterze" lub "w szczególnych warunkach" nie mogą posiadać inne prace choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem /por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba wL.z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. III SA/Lu653/11, opubl.:L.; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2011 r. sygn. I OSK 421/11, opubl.: LEX nr 996963/.
Oceniając charakter pracyJ. Z., w oparciu o dokumenty, zeznania świadków:M. P.iA. M., oraz przesłuchanie wnioskodawczyni, stwierdzić jednoznacznie należy, że żadne, z zajmowanych przez nią stanowisk, nie odpowiada opisowi prac wyszczególnionych w załączniku nr 1 lub 2 do omawianego aktu prawnego.
Fakt wykonywania przez ubezpieczoną pracy w szczególnych warunkach, określonej w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ze względu na inną podstawę prawną zgłoszonego przez nią żądania.
W świetle tak poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy podzielił ocenę organu rentowego, że ani przed dniem 1 stycznia 1999 r. ani po dniu 31 grudnia 2008 r.J. Z.nie wykonywała prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Okoliczność zatem ,żeJ. Z.korzystała z urlopu wychowawczego pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W konsekwencji na podstawie art. 47714§ 1 Sąd Okręgowy odwołanie oddalił.
S.B.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawczyni (pouczenie udzielone k. 34)