Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Hajnówce
Sygnatura akt: VII W 232/21
Data wyroku: 2021-07-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: sędzia Grzegorz Front
Słowa kluczowe: Wykroczenie
Podstawa prawna: 116 § 1 kw, 2 § 1 kw

Sygn. akt VII W 232/21

UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
M. B.w dniu 7.03.2021 r. przebywał naul. (...)wH.bez maseczki zakrywającej usta i nos.
Został mu w związku z tym postawiony zarzut niestosowania się do nakazu zakrywania ust i nosa przy pomocy maseczki. Tak opisany czyn został zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 116 § 1 a kw w zw. z § 25 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26.02.2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyjaśnień obwinionegoM. B.(k. 5-6) oraz pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności notatki urzędowej (k. 1).
Obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. W pisemnych wyjaśnieniach zakwestionował legislacyjną poprawność wprowadzenia nakazu stosowania maseczek, który znalazł się w rozporządzeniu, a nie w akcie prawnym rangi ustawowej. Z tego powodu regulacja ta miała być sprzeczna zart. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Sąd zważył, co następuje:
Obowiązek zakrywania ust i nosa w przestrzeni publicznej został wprowadzony jako jeden ze środków zapobiegających rozprzestrzenianiu się koronawirusa i był ogłaszany w kolejnych rozporządzeniach Rady Ministów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Jako akt rangi podustawowej Rozporządzenia odwoływały się do delegacji zawartej wustawie z dnia 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Problem polegał jednak na tym, że istniejąca na przestrzeni 2020 r. delegacja ustawowa nie przewidywała powszechnego obowiązku zakrywania ust i nosa, a zezwalała na wprowadzenie nakazu stosowania określonych środków profilaktycznych jedynie wobec osób chorych i podejrzanych o zachorowanie.
Dostrzegając przekroczenie delegacji ustawowej oraz rosnący problem z egzekwowaniem obowiązku wobec obywateli, ustawodawca zdecydował się na znowelizowanie przepisów. Ustawą z dnia 28.10.2020 r. (Dz. U. 2020 r., poz. 2112) doart. 46 b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi(Dz. U. 2020 r poz. 1845) dodano m. in. punkt 13, umożliwiający wprowadzenie w drodze rozporządzenia „nakazu zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach, wraz ze sposobem realizacji tego nakazu”. Tym samym aktem prawnym zdecydowano się również na utworzenie nowego typu wykroczenia opisanego wart. 116 § 1 akw przewidującego penalizację zachowania polegającego na nieprzestrzeganiu zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Obie regulacje weszły w życie w dniu 29.11.2020 r.
Opierając się już na znowelizowanej delegacji ustawowej, w dniu 26.02.2021 r. wydane zostało Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2021 r., poz. 367). W § 25 znalazła się regulacja wykonawcza do art. 46 b pkt. 13 ustawy, nakazująca zakrywanie w przestrzeni publicznej ust i nosa przy pomocy maseczki. Nakaz obejmował m. in. miejsca ogólnodostępne, w tym drogi, place, teren cmentarzy, promenad, bulwarów, miejsc postoju pojazdów i parkingów leśnych (§ 25 ust. 1 pkt. 2 lit. a Rozporządzenia). Rozporządzenie to obowiązywało w dniu 7.03.2021 r.
Odnosząc się do zarzutów obwinionego, należało stwierdzić, że art. 116 § 1 a kw jest przepisem blankietowym zupełnym (podobnie jak art. 54 kw), ponieważ żadne znamię właściwego czynu zabronionego nie zostało określone w nim, lecz w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Ustawodawca nie stypizował w tym przepisie zabronionego zachowania przez podanie zestawu znamion, lecz odesłał do innych przepisów zawierających w tej mierze szczegółowe unormowania. Treść art. 116 § 1 a kw nie pozwala adresatowi normy odkodować właściwego zakazu lub nakazu zachowania się. Może on jedynie uświadomić sobie, że ma obowiązek przestrzegania jakichś zakazów, nakazów i ograniczeń i że są one określone w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Praktyka legislacyjna posługująca się przy tworzeniu przepisów karnych blankietem zupełnym była przedmiotem kontroli konstytucyjnej i została uznana za zgodną z ustawą zasadniczą (por. wyrok TK z dnia 8.07.2003 r. sygn. P 10/02).
Podsumowując, nie było podstaw prawnych do kwestionowania skuteczności unormowania obowiązującego od dnia 2.12.2020 r. Nakaz zakrywania ust i nosa został wprowadzony w granicach delegacji ustawowej przewidzianej wart. 46 b pkt. 13 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w związku z czym nie narusza wymogu hierarchicznej zgodności norm prawnych.
Biorąc powyższe pod uwagę, obwiniony nie stosując się – w dniu 7.03.2021 r. - do nakazu zakrywania ust i nosa, wypełnił znamiona wykroczenia z art. 116 § 1 a kw.
W międzyczasie doszło jednak do depenalizacji tego zachowania. Zgodnie z treścią art. 2 § 1 kw, jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia wykroczenia, to stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Zaznaczyć wypada, że pod pojęciem „ustawy” należy tu rozumieć także akty podustawowe, jeśli rzutują na odpowiedzialność sprawcy, zaś wyrażona zasada znajduje odpowiednie zastosowanie także w sytuacji, gdy zmiana stanu prawnego prowadzi do zupełnej depenalizacji określonej kategorii czynów.
Obowiązujące w dacie orzekania Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6.05.2021 r. (Dz. U. 2021 r., poz. 861) w § 25 ust. 2 stanowi, że w okresie od dnia 15.05.2021 r. do dnia 31.08.2021 r. nakaz zakrywania ust i nosa nie dotyczy miejsc na otwartym powietrzu. W takim właśnie miejscu zarzuconego wykroczenia dopuścić się miał obwinionyM. B.. Zachowanie to w obecnym stanie prawnym nie jest już zabronione pod groźbą kary, a w konsekwencji nie realizuje znamion wykroczenia.
W konsekwencji, sąd kierując się wskazaniamiart. 5 § 1 pkt 2 kpww zw. zart. 62 § 3 kpw, uniewinnił obwinionego od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 119 § 2 pkt. 1 kpw, obciążając nimi Skarb Państwa.