Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 132/15
Data wyroku: 2021-01-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Dziwiński
Słowa kluczowe: Podział majątku wspólnego
Podstawa prawna: art. 43§1 krio, art. 567§1i3 k.p.c., art. 684 k.p.c.

Sygnatura akt I Ns 132/15

POSTANOWIENIE
Dnia 27 stycznia 2021 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Marek Dziwiński
Protokolant: Magdalena Mastej
po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2021 r. w Kamiennej Górze na rozprawie
sprawy z wnioskuW. N.
przy udzialeJ. N. (1)
o podział majątku wspólnego
postanawia:

I
ustalić, że w skład majątku wspólnegoW. N.iJ. N. (1)wchodzą następujące rzeczy i prawa:

1
prawo użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni 0,0845 ha położonego wB.przyulicy (...), składającego się zdziałki nr (...), wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...);

o wartości 296.000,00 zł;

2
nieruchomość gruntowa zabudowana garażem o powierzchni 0,0047 ha położona wB.przyulicy (...), składająca się zdziałki nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...);

o wartości 20.000,00 zł;

3
rzeczy ruchome znajdujące się na posesjach:

- lodówka Bosh,
- kuchenka gazowa,
- kuchenka mikrofalowa,
- telewizor Sony,
- stół z 3 krzesłami,
- lustro łazienkowe kryształowe,
- zlewozmywak,
- wyciąg kuchenny,
- wkład do kominka,
- lampa stojąca,
- podkaszarka spalinowa,
- kosiarka,
- kocioł na ciepłą wodę,
- 2 roboty kuchenne,
- pojemnik na wodę,
- zestaw półek w spiżarni,
- szafka wisząca,
- meble kuchenne na wymiar,
- drewniany wieszak,
- stojące i wiszące szafki w garażu,
- stół drewniany,
- przyczepa samochodowa,
- szafa trzydrzwiowa,
- silnik spalinowy do łodzi
o łącznej wartości 3.800,00 zł;

4
samochódF. (...)o wartości 5.000,00 zł;

łączna wartość majątku wynosi 324.800,00 zł;

II
ustalić, że udziały wnioskodawcyW. N.i uczestniczkiJ. N. (1)w powyższym majątku są równe;

III
ustalić, że nakład wnioskodawcyW. N.z majątku osobistego na majątek dorobkowy wynosi 13.024,00 zł;

IV
dokonać podziału majątku dorobkowego stron w ten sposób, że prawa i rzeczy wymienione w pkt I przyznać na wyłączną własność wnioskodawcyW. N.;

V
zasądzić od wnioskodawcyW. N.na rzecz uczestniczkiJ. N. (1)tytułem spłaty kwotę 155.888,00 zł płatną w 3 ratach:

- pierwsza rata w kwocie 50.000, zł płatna do końca grudnia 2021 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,
- druga rata w kwocie 50.000,00 zł płatna do końca czerwca 2022 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie,
- trzecia rata w kwocie 55.888,00 zł płatna do końca grudnia 2022 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności tej kwoty w terminie;

VI
nakazać uczestniczceJ. N. (1), by do końca 2021 roku opuściła zajmowane przez nią pomieszczenia w nieruchomości położonej wB.przyulicy (...)oraz by wydałaW. N.rzeczy znajdujące się w jej posiadaniu;

VII
zasądzić od wnioskodawcyW. N.na rzecz uczestniczkiJ. N. (1)kwotę 16.169,89 zł tytułem zwrotu wydatków poczynionych przez uczestniczkę na utrzymanie wspólnej nieruchomości z odsetkami liczonymi następująco:

- od kwoty 4.941,64 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10.03.2014 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 1.154,78 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27.01.2021 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 5.007,29 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15.04 2016 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 2.880,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.04.2017 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 2.186,18 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19.01.2019 r. do dnia zapłaty;

VIII
zasądzić od uczestniczkiJ. N. (1)na rzecz wnioskodawcyW. N.kwotę 334,21 zł tytułem zwrotu wydatków na utrzymanie wspólnej nieruchomości;

IX
dalej idące wnioski i żądania stron oddalić;

X
ustalić, że wnioskodawca i uczestniczka ponoszą koszty postępowania stosownie do swojego udziału w sprawie;

XI
nakazać uczestniczceJ. N. (1), aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze) kwotę 1.425,25 zł tytułem zwrotu części wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa, zaś w pozostałym zakresie koszty sądowe zaliczyć na rachunek Skarbu Państwa;

XII
zwrócić uczestniczceJ. N. (1)od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze) kwotę 500,00 zł stanowiącą niewykorzystaną zaliczkę na pokrycie kosztów stawiennictwa świadka.

Sygn. akt I Ns 132/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaW. N., po ostatecznym sprecyzowaniu (k. 240-242, 917, 920-924, 973) wniósł o ustalenie, że w skład majątku wspólnego wnioskodawcyW. N.i uczestniczki postępowaniaJ. N. (1)wchodzą:

1
nieruchomość położona wB.przyulicy (...)składająca się z działki gruntu 608 o powierzchni 0,0845 ha zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oraz garażem, dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...)o wartości 800 000 zł, przy czym zamontowana brama garażowa typuH.wartości 6 500 zł stanowi majątek osobisty wnioskodawcy,

2
działka zabudowana położona wB.przyul. (...), nr geodezyjny 451 o powierzchni 0,0047 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)o wartości 20 000 zł,

3
kiosk handlowy o konstrukcji drewnianej, położony wB.przyul. (...)o wartości 12 000 zł wraz z dzierżawą gruntu komunalnego,

4
ruchomości w ilości 40 sztuk tj. zmywarka Siemens, lodówka Bosch, kuchenka gazowa z elektrycznym piekarnikiem Bosch, mikrofalówka z grillem Siemens, telewizor Sony, telewizor Otake, pralka, stół z 6 krzesłami, lustro kryształowe, zlewozmywak z baterią, wyciąg kuchenny, skórzany komplet wypoczynkowy 3+2+1, wkład do kominka, lampa stojąca, piec CO, podkaszarka spalinowa, kosiarka spalinowa, kocioł na ciepłą wodę 100 l, dywan, robot kuchenny 2 szt., opiekacz, toster, sprzęt muzyczny, stacja pogody, 300-litrowe pojemniki na wodę 2 szt., zestaw półek w spiżarce i szafka wisząca, kuchnia drewniana na wymiar z częścią barową, wieszak z lustrem, szafki w garażu, stół drewniany, piece gazowe na butlę 2 szt., markiza sklepowa, żaluzja aluminiowa zamontowana wewnątrzsklepu (...), waga szalowa, wyposażeniesklepu (...), przepływowy podgrzewacz wody, przyczepa samochodowa, kompresor, szafa trzydrzwiowa, silnik spalinowy - o łącznej wartości 3 800 zł,

5
sprzęty służące do wystrojów kościołów na uroczystości ślubne o dodatkowej wartości 6 800 zł opisane przez wnioskodawcę w zawiadomieniu o przestępstwie do prokuratury z 24.10.2011 r. (konstrukcje bramowe, metalowe stojaki, sztuczne girlandy, stroiki, sztuczne kwiaty i bukiety, tiule, dywan, materiały pomocnicze typu druty i taśmy, komplet 3 szt. drabin) oraz inne przedmioty zgłoszone w pismach do prokuratury z 24.10.2011 r. i 18.10.2011 r. na łączną kwotę 17 425 zł (piec gazowy jednofunkcyjny – 1200 zł, piec gazowy dwufunkcyjny Nectra – 1300 zł, hydrofor z pompą – 1 500 zł, pompa elektryczna do wody – 2 500 zł, komplet garnków z blachy kwasoodpornej – 500 zł, elementy stalowe – 150 zł, ramy z siatki kątownika 2 szt. – 500 zł, deski do rusztowania - 300 zł, telefon bezprzewodowy Philips – 110 zł, płyty z kursami języka niemieckiego – 350 zł, pościel, ręczniki, obrusy, firany, zasłony – 700 zł, komputer – 400 zł, radio samochodowe – 250 zł, bezprzewodowa słuchawka do ucha – 50 zł, kurtka przeciwdeszczowa – 50 zł, wiertarka – 80 zł, piła łańcuchowa Bosch – 500 zł, kosmetyki samochodowe – 50 zł, silnik elektryczny do łodzi – 1000 zł, łódź wędkarska – 3 000 zł, kajak – 300 zł, atlasy samochodowe i mapy – 130zł, obraz – 30 zł, sprzęt kuchenny – 600 zł, zastawa stołowa – 700 zł, sprzęt turystyczny – 400 zł, odkurzacz – 400 zł, sokownik – 200 zł, gra rzutki elektryczne – 175 zł),

6
wierzytelność z majątku dorobkowego wobec syna uczestniczkiH. S.w kwocie 25 000 zł, przeznaczoną przez uczestniczkę na zakup samochodu osobowegoV. (...)o wartości 25 000 zł,

7
dochody z majątku dorobkowego po rozwiązaniu małżeństwa stron:

- 105 500 zł ze sklepu wB.ul. (...),
- 23 100 zł najem sklepuul. (...),
- 9 600 zł najem kioskuul. (...),
- dochody z najmu sprzętu do wystroju kościołów o nieustalonej obecnie wysokości, do wskazania której będzie zobowiązana uczestniczka na wezwanie sądu,

8
wartość towaru w sklepieul. (...)na dzień orzeczenia rozwodu – 5 500 zł,

9
prawo najmu lokalu użytkowego z zasobów komunalnychB.przyul. (...)o pow. 48,38 m2o wartości 50 000 zł,

10
prawo najmu lokalu użytkowego z zasobów komunalnychB.przyul. (...), o pow. 35,31 m2o wartości 30 000 zł,

11
oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych prowadzonych na nazwisko uczestniczkiJ. N., na dzień 15.12.2010 r. tj. prawomocnego rozwiązania małżeństwa, a których wysokość zostanie ustalona przez sąd w toku postępowania sądowego,

12
wierzytelności wnioskodawcy z tytułu zakupu kasy fiskalnej przezJ. N. (1)na otwarcie działalności gospodarczej, którą rozpoczęła w sklepie przyul. (...)w kwocie 1 600 zł.

Wnioskodawca wniósł o dokonanie podziału majątku dorobkowego stron, w ten sposób, aby rzeczy i prawa wymienione w pkt. 1, 4 przypadły na jego rzecz, zaś wymienione w pkt. 2-3, 5, 9, 10 przyznać na własność uczestniczki ze spłatą ½ części na rzecz wnioskodawcy wraz z ustawowymi odsetkami od zasądzonej kwoty od 1.01.2011 r. do dnia zapłaty, przy czym niektóre przedmioty wymienione w zgłoszeniu do prokuratury (pkt. 5) ze spłatą 100% na rzecz wnioskodawcy, a także o zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy ½ dochodów z majątku wspólnego z pkt. 7-8, oraz ½ sum pieniężnych na dzień 15.12.2010 r. pkt 11 od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy z ustawowymi odsetkami od 1.01.2011 r. do dnia zapłaty.
Wnioskodawca wniósł o rozliczenie następujących nakładów oraz wydatków:

1
162 745 zł tytułem rozliczenia książeczki mieszkaniowej,

2
6 500 zł jako wartości bramy garażowej typu Horman,

3
10 000 zł z tytułu rozliczenia wartości garażu na posesji przy(...)20,

4
1 250 zł jako wartość prac wykonywanych osobiście przez wnioskodawcę w 2017 roku przy naprawie garażu,

5
6 000 zł jako udział wnioskodawcy we własności kiosku handlowego przyul. (...)wB.,

6
7 500 zł jako połowy wartości ruchomości wymienionych w pismach do prokuratury oraz rzeczy służących do wystroju kościołów,

7
69 100 zł tytułem zysków z prowadzonej działalności gospodarczej oraz najmu lokali,

8
2 750 zł jako część wartości towaru ze sklepu przyul. (...)wB.,

9
25 000 zł tytułem rozliczenia prawa najmu zasobów komunalnych,

10
67 500 zł jako część wartości osobistej pracy wykonywanej na rzecz mieszkania i ogrodu przy(...)wB.,

11
11 000 zł tytułem wykonania prac przygotowawczych pod dom jednorodzinny wB.przyul. (...),

12
2 107,96 zł wartości zapłaconych przez wnioskodawcę faktur,

13
161 000 zł jako przypadający na wnioskodawcę udział we własności mieszkania weW.przyul. (...),

14
200 zł jako część wartości wykonania naprawy dachu domu przy(...),

15
850 zł jako wartość rusztowań wnioskodawcy,

16
nakłady poniesionych na opłatę notarialną przy wykupie mieszkania uczestniczkiJ. N. (1)ul. (...).

Wnioskodawca wniósł o zasądzenie od uczestniczki zwrotu kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca podał, że strony pozostawały w związku z małżeńskim od 13 lipca 1985 roku do 15 grudnia 2010 roku, w czasie trwania małżeństwa dorobiły się majątku o łącznej wartości 1 308 292,97 zł. Wnioskodawca wskazał, że zgromadzony majątek jest wynikiem ciężkiej pracy i długoletniej działalności gospodarczej wnioskodawcy, który osiągał znacznie wyższe dochody niż uczestniczka. Wnioskodawca zgłosił do rozliczenia szereg nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki oraz wydatków na majątek wspólny po ustaniu wspólności majątkowej, które ostatecznie sformułował w piśmie procesowym z 19.08.2020 r. k. 920-924.
W odpowiedzi na wniosek, po ostatecznym sprecyzowaniu swojego stanowiska (k. 76-84, 196-199, 265, 476-478, 636-637, 750, 917, 918, 973) uczestniczka wniosła o ustalenie, że w skład majątku dorobkowego małżonków wchodzi nieruchomość położona wB.przyulicy (...)składająca się z działki gruntu 608 o powierzchni 0,0845 ha zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oraz garażem, dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...)o wartości od 300 000 do 400 000 zł, działka zabudowana położona wB.przyul. (...), nr geodezyjny 451 o powierzchni 0,0047 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)o wartości 20 000 zł, ruchomości wymienione przez wnioskodawcę w ilości 40 sztuk o łącznej wartości 3 800 zł, samochód dostawczyF. (...)r.prod. 2005 o wartości 5 000 zł. Uczestniczka postępowaniaJ. N. (1)wniosła o ustalenie, że udziały wnioskodawczyni i uczestnika nie są równe i wynoszą – udział wnioskodawcy wynosi 40%, zaś uczestniczki – 60 %. Uczestniczka postępowania wniosła o przyznanie na jej rzecz prawa do domu przyul. (...)oraz garażu, zaś na rzecz wnioskodawcy – praw do ruchomości.
J. N. (1)wniosła o rozliczenie wydatków na nieruchomość w postaci kosztów ogrzewania, opłat za wodę, energię elektryczną, wywóz śmieci, napraw i przeglądów oraz podatków poprzez zasądzenie odW. N.w proporcjach określonych w wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze, sygn.. akt VII C 60/13.
Uzasadniając swoje stanowisko uczestniczka podniosła, że działka zabudowana położona wB.przyul. (...),(...)o powierzchni 0,0047 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)była odrębną własnością uczestniczki i została sprzedana w 2009 roku, kiosk handlowy konstrukcji drewnianej stanowi odrębny przedmiot własności uczestniczki i był prezentem od jej mamy, został zakupiony w 1987 roku. Uczestniczka podała, że wierzytelność w kwocie 25 000 zł wobec syna uczestniczki nie istnieje. Uczestniczka wskazała, że wnioskodawca nie wykazał, aby sklepy lub ich podnajem przynosiły jakieś zyski. Uczestniczka zakwestionowała, aby w sklepach na dzień rozwodu znajdował się jakikolwiek towar. Uczestniczka podała, że prawo najmu lokali użytkowych w(...)i przyul. (...)nie stanowi wartości wskazanej we wniosku, wnioskodawca nie wykazał, aby na lokal mieszalny przyul. (...)były czynione jakiekolwiek nakłady z majątku dorobkowego stron. Uczestniczka zakwestionowała istnienie jakichkolwiek nakładów z majątku odrębnego na odrębny majątek uczestniczki w postaci bliżej nieokreślonych kosztów notarialnych. Uczestniczka wyjaśniła, że na dzień 15.12.2010 r. strony nie posiadały żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych, lecz jedynie długi. Uczestniczka podała, że nie istnieje wierzytelność z tytułu zakupu kasy fiskalnej. Uczestniczka zakwestionowała poczyniony przez wnioskodawcę nakład z majątku osobistego na majątek wspólny przy zakupie nieruchomości na Słowackiego z jego oszczędności zgromadzonych na książeczce mieszkaniowej oraz zakwestionowała poczynienie przez wnioskodawcę nakładu z jego majątku odrębnego na majątek wspólny w kwocie 4 215,92 zł na uregulowanie wspólnego zadłużenia. Uczestniczka podniosła, że wartość ruchomości została przez wnioskodawcę przeszacowana, lecz zgadza się na przyznanie ich na rzecz wnioskodawcy ze stosowną spłatą na rzecz uczestniczki. Uczestniczka podała, że jako majątek dorobkowy stron wchodziły również inne ruchomości, których wnioskodawca nie wymienił, a które zabrał ze wspólnego mieszkania i wywiózł do obecnego mieszkania to jest: samochód dostawczyF. (...)r.prod. 2005 o wartości 5 000 zł, wkład zgromadzony na koncie uczestnika wbanku (...) S.A.w wysokości 17 000 euro stanowiący oszczędności stron z czasów pozostawania w związku małżeńskim, wkłady na koncie uczestnika wbanku (...).P. wK.w wysokości 10 000 zł, sprzęt AGD stanowiący wyposażenie kuchni o łącznej wartości 5 000 zł, drukarka – 200 zł, zegar stojący – 500 zł, narzędzia techniczne i budowlane o wartości 3 000 zł, biżuteria złota o łącznej wartości 2 000 zł, kolekcja monet okolicznościowych o wartości 5 000 zł, nakłady i wydatki z majątku osobistego powódki tj. ceny uzyskanej ze sprzedaży działek przyul. (...)o wartości 75 000 zł iJ.wB.o wartości 25 000 zł, stanowiących jej odrębną własność, a przeznaczonych na zakup domu wraz z działką przyul. (...)oraz na utrzymanie tego domu w czasie trwania separacji tj. od września 2009 roku (remonty, konserwacje i naprawy) oraz na spłatę w tym czasie kredytów zaciągniętych przez strony w czasie trwania wspólności, a spłaconych przez uczestniczkę.
Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. (k.217) sprawa z powództwaJ. N. (1)została przekazana do łącznego rozpoznania ze sprawą z wnioskuW. N.o podział majątku wspólnego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W. N.iJ. N. (1)zawarli związek małżeński w dniu 13 lipca 1985 roku. Małżeństwo to zostało rozwiązane przez rozwód w dniu 6 października 2010 roku.
Dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z 6.10.2010 r. k. 88, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 15.12.2010 r. k. 89.
W okresie trwania małżeństwa między stronami panował ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.
(okoliczność bezsporna)
J. N. (1)przed zawarciem małżeństwa zW. N.była właścicielką mieszkania weW., działki budowlanej przyulicy (...)wB.orazlokalu mieszkalnego nr (...)wbudynku nr (...)przyulicy (...)wB.. Działkę budowlaną sprzedała w 1995 roku.
Dowód: umowa sprzedaży z 20.07.2001 r. k. 968-970, zeznania wnioskodawcyW. N.z dnia 2.03.2017 r. e-protokół rozprawy cz. I od 00:01:12 do 01:57:12, z dnia 2.12.2020 r. e-protokół rozprawy od 00:32:55 do 01:25:35, z dnia 27.01.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:07:34 do 00:29:13, zeznania uczestniczki postępowaniaJ. N. (1)z dnia 2.03.2017 r. e-protokół rozprawy cz. I od 01:57:25 do 02:29:00 oraz cz. II 00:00:49 do 00:52:46 oraz z dnia 27.01.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:29:13 do 01:24:26, zeznania świadkaE. U.z 14.01.2016 r. e-protokół rozprawy od 01:29:43 do 01:46:27
Po zawarciu małżeństwa małżonkowie zamieszkiwali w lokalu przyulicy (...)wB..
(okoliczności bezsporne)
Z uzyskanego kredytu dla młodych małżeństw strony przeprowadziły remont tego mieszkania.
Dowód: zeznania świadkaŁ. N.z dnia 7.09.2015 r. e-protokół rozprawy od 00:19:12 do 01:31:42, zeznania świadkaS. C.z 7.09.2015 r. e-protokół rozprawy od 02:48:22 do 03:13:40, zeznania uczestniczki postępowaniaJ. N. (1)z dnia 2.03.2017 r. e-protokół rozprawy cz. I od 01:57:25 do 02:29:00 oraz cz. II 00:00:49 do 00:52:46 oraz z dnia 27.01.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:29:13 do 01:24:26.
W. N.część prac przy remoncie wykonywał osobiście.
Dowód: zeznania świadkaŁ. N.z dnia 7.09.2015 r. e-protokół rozprawy od 00:19:12 do 01:31:42, zeznania świadkaS. N.z 7.09.2015 r. e-protokół rozprawy od 01:32:29 do 01:56:13, zeznania świadkaA. S.z 7.09.2015 r. e-protokół rozprawy od 01:56:37 do 02:22:49, zeznania świadkaL. S.z 7.09.2015 r. e-protokół rozprawy od 02:22:49 do 02:47:17, zeznania świadkaS. C.z 7.09.2015 r. e-protokół rozprawy od 02:48:22 do 03:13:40, zeznania świadkaA. B.z 14.01.2016 r. e-protokół rozprawy od 01:47:13 do 01:59:26, zeznania świadkaR. W.z 17.05.2016 r. e-protokół rozprawy od 01:10:14 do 01:34:01, zeznania wnioskodawcy z dnia 2.03.2017 r. e-protokół rozprawy cz. I od 00:01:12 do 01:57:12, z dnia 2.12.2020 r. e-protokół rozprawy od 00:32:55 do 01:25:35, z dnia 27.01.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:07:34 do 00:29:13.
Około roku 1987J. N. (1)otrzymała od swojej matki pieniądze na zakup drewnianego kiosku przyulicy (...)wB., gdzie później prowadziła kwiaciarnię.
Dowód: zeznania uczestniczki postępowaniaJ. N. (1)z dnia 2.03.2017 r. e-protokół rozprawy cz. I od 01:57:25 do 02:29:00 oraz cz. II 00:00:49 do 00:52:46 oraz z dnia 27.01.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:29:13 do 01:24:26, zaświadczenia k.27, 29.
Do 1989 rokuW. N.pracował jako majster, a następnie kierownik grupy robót wPrzedsiębiorstwie (...)wB.. Osiągał wówczas zarobki oscylujące w granicach średniego przeciętnego wynagrodzenia.
Dowód: legitymacja ubezpieczeniowa k. 285-286, świadectwo pracy k.288-289, informacja ZUS k. 292, wypowiedzenie warunków pracy k. 780.
W. N.rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w grudniu 1990 roku.
Dowód: zaświadczenia k. 28,30.
W. N.od 1990 do 2004 roku okresowo wyjeżdżał do pracy za granicę: do Szwajcarii, Niemiec. Wyjeżdżał do kilku razy w roku, na okres kilku tygodni. Oprócz zarobionych pieniędzy przywoził stamtąd samochody, materiały i narzędzia budowlane.
Dowód: zeznania świadkaL. S.z 7.09.2015 r. e-protokół rozprawy od 02:22:49 do 02:47:17, zeznania wnioskodawcy z dnia 2.03.2017 r. e-protokół rozprawy cz. I od 00:01:12 do 01:57:12, z dnia 2.12.2020 r. e-protokół rozprawy od 00:32:55 do 01:25:35, z dnia 27.01.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:07:34 do 00:29:13.
J. N. (1)w trakcie trwania małżeństwa zW. N.najmowała kilka lokali na terenie miastaB., gdzie prowadziła działalność gospodarczą.
Dowód: umowy najmu lokali k. 19-20, 23, zaświadczenia k. 27,29.
Mąż pomagał jej w prowadzeniu tej działalności.
Dowód: zeznania wnioskodawcyW. N.z dnia 2.03.2017 r. e-protokół rozprawy cz. I od 00:01:12 do 01:57:12, z dnia 2.12.2020 r. e-protokół rozprawy od 00:32:55 do 01:25:35, z dnia 27.01.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:07:34 do 00:29:13.
W dniu 4 grudnia 1991 roku małżonkowieN.nabyli prawo użytkowania wieczystego, przekształcone później w prawo własności, do nieruchomości gruntowej położonej przyulicy (...)wB., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...). Na tej działce małżonkowie postawili garaż.
Dowód: odpisy zwykłeksięgi wieczystej (...)k. 12-13, 954-955, umowa użytkowania wieczystego k. 953.
Wartość tej nieruchomości wynosi 20 000 zł.
(okoliczność bezsporna)
W dniu 24 kwietnia 1996 rokuW.iJ.małżonkowieN.za cenę 65 000 zł nabyli prawo wieczystego użytkowania gruntu o powierzchni 0,0845 ha położonego wB.przyulicy (...), składającego się zdziałki nr (...)wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...).
Dowód: odpis zwykłyksięgi wieczystej (...)k. 14-16, umowa sprzedaży k.17-18.
W. N.na zakup tego domu przeznaczył środki pieniężne pochodzące z likwidacji książeczki mieszkaniowej. Miał na niej zgormadzone oszczędności w kwocie 2 850 zł. Premia gwarancyjna wynosiła 5 567,38 zł, premia systemowa – 85 groszy, zaś odsetki – 3 511,82 zł.
Dowód: zaświadczenia(...)k. 24-25.
Obecnie wartość tej nieruchomości wynosi 296 000 zł.
Dowód: opinia biegłego z zakresu(...)z dnia 2.09.2019 r. k. 843-871, ustna opinia uzupełniająca z 29.07.2020 r. e-protokół rozprawy od 00:13:56 do 00:28:01, pisemna opinia uzupełniająca z 28.07.2020 r. k. 926-928.
Po zakupie domu przyulicy (...)małżonkowie w nim zamieszkali oraz wykonali jego remont.
(okoliczność bezsporna)
W dniu 20 lipca 2001 rokuJ. N. (1)sprzedała nieruchomość przyulicy (...)wB..
Dowód: umowa sprzedaży k. 968-970.
Pieniądze uzyskane ze sprzedaży tej nieruchomościJ. N. (1)przeznaczyła na kupno mieszkania weW.dla jej syna.
(okoliczności bezsporne)
W. N.zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 8 lipca 2010 roku, w dniu 2 sierpnia 2010 roku z ewidencji została wykreślona jego działalność gospodarcza.
Dowód: zaświadczenie k. 30, decyzja k. 290.
W wyroku rozwodowym sąd dokonał podziału do korzystania z domu przyulicy (...). W domu tym oraz w garażu przyulicy (...)pozostały wspólne dla stron rzeczy ruchome to jest: lodówka Bosh, kuchenka gazowa, kuchenka mikrofalowa, telewizor Sony, stół z 3 krzesłami, lustro łazienkowe kryształowe, zlewozmywak, wyciąg kuchenny, wkład do kominka, lampa stojąca, podkaszarka spalinowa, kosiarka, kocioł na ciepłą wodę, 2 roboty kuchenne, pojemnik na wodę, zestaw półek w spiżarni, szafka wisząca, meble kuchenne na wymiar, drewniany wieszak, stojące i wiszące szafki w garażu, stół drewniany, przyczepa samochodowa, szafa trzydrzwiowa i silnik spalinowy do łodzi. Łączna wartość tych przedmiotów wynosi 3 800 zł. W skład majątku wspólnego wchodzi również samochódF. (...)o wartości 5 000 zł.
(okoliczności bezsporne)
SamochódV. (...)należy do syna uczestniczki.
Dowód: zeznania uczestniczki postępowaniaJ. N. (1)z dnia 2.03.2017 r. e-protokół rozprawy cz. I od 01:57:25 do 02:29:00 oraz cz. II 00:00:49 do 00:52:46 oraz z dnia 27.01.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:29:13 do 01:24:26.
Wnioskodawca wystąpił do prokuratury zarzucając uczestniczce kradzież pewnych rzeczy ruchomych. Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.
(okoliczności bezsporne)
J. N. (1)poniosła wydatki na utrzymanie wspólnej nieruchomości w łącznej wysokości 37 705,24 zł, przy czym poniesienie wydatków w kwocie 12 332 zł zgłosiłaW. N.w dniu 4.03.2014 r., w kwocie 12 621,62 zł – w dniu 30.03.2016 r. w kwocie 7 200,37 zł – w dniu 7.03.2017 r. oraz w kwocie 5 551,25 zł – do dnia 10.12.2018 r. Z racji tego, że wnioskodawca nie przebywał na co dzień w domu powinien on partycypować w wydatkach w następujący sposób: w kosztach ogrzewania i należności podatkowych – po połowie, zaś w kosztach opłat za energię elektryczną, wodę, ścieki oraz wywóz śmieci – w 1/5.
Dowód: pozew wraz z załącznikami k. 76-144, pismo procesowe uczestniczki wraz z załącznikami i potwierdzeniem odbioru korespondencji k. 476-502, 511, pismo uczestniczki wraz z załącznikami i dowodem nadania k. 636-663, pismo uczestniczki wraz z załącznikami oraz odpowiedzią wnioskodawcy k. 750-779.
W. N.poniósł wydatki na utrzymanie domu wB.w łącznej wysokości 668,41 zł. Na wydatki te składały się koszty dostawy wody i odbioru nieczystości w kwocie 571,30 zł oraz opłata za odbiór śmieci.
Dowód: faktura k. 46, wezwanie k. 49.
Uczestniczka obecnie nie mieszka wB..
Dowód: zeznania uczestniczki postępowaniaJ. N. (1)z dnia 2.03.2017 r. e-protokół rozprawy cz. I od 01:57:25 do 02:29:00 oraz cz. II 00:00:49 do 00:52:46 oraz z dnia 27.01.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:29:13 do 01:24:26.
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem przepisuart. 31 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczegoz chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku osobistego każdego z małżonków, zgodnie zart. 33 KRO, należą:
1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
9) prawa autorskie i prawa pokrewne,prawa własności przemysłowejoraz inne prawa twórcy;
10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Strony postępowania nie zawierały umowy majątkowej. Cezurą czasową istotną z punktu widzenia wydania rozstrzygnięcia był okres między 13.07.1985 r. a 15.12.2010 r. tj. okres istnienia wspólności ustawowej. W tym czasie strony pozostawały w związku małżeńskim (zob. wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze k. 88). W tym miejscu należy wskazać, że wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2010 r. miał taki skutek, że w odmienny sposób oceniono winę stron, natomiast nie zmieniał nic w zakresie daty rozwiązania małżeństwa, ani podziale do korzystania z domu przyulicy (...).
Stosownie do treści przepisuart. 567 § 3 k.p.c.do postępowania o podział majątku stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku i tak więc, stosując odpowiednio przepisart. 684 k.p.c., skład i wartość majątku wspólnego ustala sąd.
Strony zgodnie podały, że w skład majątku wspólnego wchodzą dwie nieruchomości położone wB.tj. prawo użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni 0,0845 ha położonego wB.przyulicy (...), składającego się zdziałki nr (...), wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)oraz nieruchomość gruntowa zabudowana garażem o powierzchni 0,0047 ha położona wB.przyulicy (...), składająca się zdziałki nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...). Takie stanowiska potwierdzały wpisy dokonane w księgach wieczystych prowadzonych dla przedmiotowych nieruchomości (zob. k. 14-16, 17-18). Z tych przyczyn opisane nieruchomości należało wziąć pod uwagę przy dokonywaniu podziału. Wartość garażu wB.była ustalona zgodnie przez strony i wynosiła 20 000 zł. Z kolei wartość domu została ustalona w oparciu o opinie biegłej sądowejB. Z.. W przekonaniu sądu wskazany operat został wykonany w sposób prawidłowy i niewątpliwie mógł stanowić podstawę dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych co do wartości wycenianej nieruchomości. Biegła dokonała oględzin nieruchomości, uzasadniła dobór podejścia i metody przy dokonywaniu wyceny. Wyjaśniła, że przyjęła do wyceny transakcje z okresu powyżej 2 lat z uwagi na słabo rozwinięty rynek. Podała przy tym, że dobrane przez nią nieruchomości mają podobną architekturę i przez to nadają się do porównania. Zaproponowane przez wnioskodawcę oferty nie mogły zostać wzięte pod uwagę przy dokonywaniu wyceny, gdyż nie wiadomo jaka była rzeczywista cena sprzedaży tych nieruchomości. Przyjęto zatem za biegłą, że wartość domu przyulicy (...)wynosi 296 000 zł.
W skład majątku wspólnego nie wchodziły inne nieruchomości, poza wyżej opisanymi. Lokal mieszkalny przyulicy (...)został zakupiony przezJ. N. (1)przed zawarciem małżeństwa zW. N.. Był on zatem jej majątkiem osobistym i uczestniczka mogła nic samodzielnie dysponować. Środki uzyskane z jego sprzedażyJ. N. (1)przeznaczyła na pomoc swojemu synowi w zakupie mieszkania weW.. Natomiast kiosk drewniany przyulicy (...)uczestniczka zakupiła ze środków pochodzących z darowizny od jej matki. Również w tym przypadku, nieruchomość wchodziła w skład jej majątku osobistego. Wiarygodne były zeznania uczestniczki w tym względzie, zwłaszcza że korzystała wcześniej z pomocy rodziców, o czym świadczy fakt, że miała znaczny majątek odrębny.
W tym miejscu trzeba odnieść się do kwestii innych praw wskazywanych przez wnioskodawcę. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 czerwca 2009 r. wskazał, że podział majątku wspólnego obejmuje składniki majątkowe, które były elementami majątku wspólnego w chwili ustania wspólności ustawowej i które istnieją w chwili dokonywania podziału, tj. wydania orzeczenia. Przy jego dokonywaniu nie uwzględnia się tych wspólnych składników majątkowych, które w czasie trwania wspólności ustawowej lub po jej ustaniu zostały zużyte zgodnie z prawem (art. 36 - 40 KROiart. 42 KRO), natomiast uwzględnia się, ale tylko w ramach rozliczeń, tj. rachunkowo, składniki majątkowe, które zostały bezprawnie zbyte, zniszczone zużyte lub roztrwonione przez jedno z małżonków. W tym wypadku, przy podziale majątku wspólnego ich wartość podlega zaliczeniu na poczet udziału przypadającego drugiemu małżonkowi (post. SN z 19.6.2009 r., sygn. akt V CSK 485/08, LEX). Oczywistym jest, że po ustaniu wspólności majątkowej byli małżonkowie mogą korzystać z rzeczy i środków będących ich wspólnym majątkiem. W trakcie takiego korzystania może i najczęściej dochodzi do naturalnego zużycia rzeczy w wyniku ich wieloletniego eksploatowania i korzystania z nich. Towar pozostawiony w kwiaciarni w(...)został przez uczestniczkę sprzedany i brak jest podstaw do jego rozliczenia bowiem nie istnieje w momencie dokonywania podziału majątku. Towar ten służył uczestniczce do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. Konieczność podziału majątku w wyniku zniesienia wspólności małżeńskiej nie może prowadzić do tego, że małżonkowie zatracają możliwość bieżącego działania. Mają bowiem prawo korzystać z rzeczy w sposób właściwy do ich przeznaczenia i do swoich potrzeb. Co się tyczy ruchomości rzekomo przywłaszczonych przez uczestniczkę, należy podnieść, że postępowanie karne zainicjowane zawiadomieniemW. N.zostało – jak wskazał wnioskodawca - prawomocnie umorzone. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, żeby przedmioty takie obecnie jeszcze istniały i wchodziły w skład majątku wspólnego stron. Istnienie rzeczy ruchomych ujęte w pkt. I 3 postanowienia zostało przez strony zgodnie potwierdzone, ponadto strony zgodnie ustaliły, że wartość tych przedmiotów wynosiła łącznie 3 800 zł. Niespornym składnikiem majątku wspólnego był samochód osobowy markiF., którego wartość strony oceniły na kwotę 5 000 zł. Za uczestniczką należało przyjąć, że w skład majątku wspólnego nie wchodził pojazd markiV. (...), który należy do jej syna, a uczestniczka jedynie z niego korzysta. Nie udowodniono, aby w chwili dokonywania podziału majątku wspólnego stron istniały inne rzeczy stanowiące ich majątek wspólny. Wobec powyższego ustalono w punkcie I sentencji postanowienia skład majątku wspólnego stron, którego wartość wynosi łącznie 324 800 zł.
W następnej kolejności należało ustalić udziały stron w majątku wspólnym. Zgodnie z przepisemart. 43 § 1 KROoboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Zasadą ogólną jest zatem zasada równości udziałów małżonków w majątku wspólnym. Odstępstwo od niej przewidują przepisyart. 43 § 2 i 3 KRO, według których z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Jak podkreślił Sąd Najwyższy, odejście od zasady równości udziałów możliwe jest jedynie wtedy, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie, w sposób rażący i uporczywy nie przyczynia się do powiększania majątku wspólnego stosownie do swych sił i możliwości zarobkowych. Nie w każdym zatem przypadku istnienia różnicy w przyczynianiu się do powiększenia majątku wspólnegoart. 43 § 2 KROpowinien być zastosowany (por. postanowienie SN z 26.11.1973 r., III CRN 227/73, OSNCP 1974/11, poz. 189; postanowienie SN z 30.11.1972 r., III CRN 235/72, OSNCP 1973/10, poz. 174). W realiach sprawy brak było podstaw żeby odstąpić od zasady ogólnej równości udziałów małżonków w majątku wspólnym. Należy wskazać, że przed zawarciem małżeństwa uczestniczka dysponowała dwiema nieruchomościami: lokalem mieszkalnym oraz działką budowlaną, zaś w trakcie trwania małżeństwa, od końca lat 80 poprzedniego wieku, nieprzerwanie prowadziła dochodową działalność gospodarczą. Z drugiej strony wnioskodawca do 1989 roku osiągał dochody na poziomie średniej krajowej, następnie wyjeżdżał do pracy za granicą oraz pomagał małżonce w prowadzeniu działalności gospodarczej. Należy również pamiętać, że wnioskodawca z racji wykonywanego zawodu podejmował się remontów, prac budowalnych i ulepszeń lokalu mieszkalnego przy(...), domu przy Słowackiego oraz punktów sprzedażowych. Przyjąć zatem trzeba, że strony w równym stopniu przyczyniały się do powstania majątku wspólnego i brak jest podstaw do dokonania odstępstwa od reguły generalnej przewidzianej wart. 43 § 1 KRO. Dlatego też w punkcie II postanowienia ustalono, że udziały wnioskodawcy i uczestniczki w majątku wynoszą po ½.
Strony zgłosiły liczne żądania wzajemnych rozliczeń, w tym poniesienia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty, nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, rozliczenia wydatków poniesionych po rozwiązaniu małżeństwa na przedmioty należące do majątku wspólnego. Zgłoszone roszczenia co do rozliczeń należy podzielić na dwie grupy. Pierwsze to nakłady, o których mowa w przepisieart. 45 § 1 KRO. Stanowi on m.in., że każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił z majątku osobistego na majątek odrębny. Druga grupa to wzajemne roszczenia małżonków z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów stanowiących majątek wspólny, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych nakładów i spłaconych długów w czasie od chwili ustania wspólności ustawowej do chwili podziału majątku wspólnego. Podstawę tego typu roszczeń daje przepisart. 46 KRO, który każe stosować do rozliczeń obejmujących okres od chwili ustania wspólności ustawowej odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku; chodzi tutaj o przepisart. 686rozpatrywany w związku z przepisemart. 567 § 3 k.p.c.
W tym miejscu – z uwagi na konstrukcję orzeczenia - nastąpi odniesienie się do uwzględnionego roszczenia wnioskodawcy o rozliczenie nakładu z tytułu likwidacji książeczki mieszkaniowej. Pozostałe rozważania dotyczące rozliczeń zostaną poczynione w dalszej części uzasadnienia. Środki z likwidacji książeczki mieszkaniowej na zakup domu przyul. (...)wB.stanowiły nakład z majątku osobistego na majątek wspólny. Jak wynika z zaświadczeń(...)(k.24-25)W. N.przed zawarciem małżeństwa miał założoną książeczkę mieszkaniową. Suma zgromadzonych oszczędności niewątpliwie stanowiła nakład z majątku osobistego uczestniczki na majątek wspólny. Tego samego nie można powiedzieć o premii gwarancyjnej przewidzianej w § 4 uchwały nr 125 Rady Ministrów z dnia 22 maja 1965 r. w sprawie dalszego rozwoju oszczędzania na mieszkaniowych książeczkach oszczędnościowych(...)(M.P. Nr 27, poz. 136). Według zasługującego na aprobatę poglądu Sądu Najwyższego, premia gwarancyjna nie stanowi nakładu z majątku odrębnego na majątek wspólny. Premia gwarancyjna nie może być traktowana jako nakład w rozumieniuart. 45 § 1 KRO(

    zob. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 15 lipca 1999 r., I CKN 93/98, Legalis, Numer 326744
). W innym orzeczeniu Sąd Najwyższy stwierdził, że pożytki inkorporowanego w książeczce mieszkaniowej prawa, przypadające w okresie trwania wspólności majątkowej małżonków, a stanowiące dochody z majątku odrębnego jednego z nich, wchodzą w skład ustawowej wspólności majątkowej małżonków (

    zob. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 9 kwietnia 1997 r., III CKU 10/97, Legalis, Numer 30920
). Dokonując rozliczeń należało zatem wziąć jedynie pod uwagę stan oszczędnościW. N.. Na tle stosowaniaart. 45 k.r.o.ugruntował się w judykaturze pogląd, że nakłady (wydatki) z majątku odrębnego (osobistego) na majątek wspólny należy rozliczyć w ten sposób, iż trzeba ustalić stosunek ułamkowy (procentowy) ich wartości do wartości nabywanego składnika majątkowego w chwili nabycia i tą relację "przenieść" na chwilę dokonywania podziału dorobku (

    zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1980 r., III CZP 46/80, OSNCP 1981, nr 11, poz. 206, z dnia 17 kwietnia 1989 r., III CZP 31/89, "Biuletyn SN" 1989, nr 4, s. 12, oraz z dnia 5 października 1990 r., III CZP 55/90, OSNCP 1991, nr 4, poz. 48, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2009 r., V CSK 39/09, LEX). Według zaświadczenia (k. 25) w czasie sprzed zakupu domu przyul. (...), wnioskodawca miał zgromadzone oszczędności w kwocie 2 850 zł. Środki te należało „odnieść” do obecnej wartości. W tym celu należało ustalić udział oszczędności wnioskodawcy w zakupie domu do jego bieżącej wartości. I tak, kwota zgromadzonych oszczędności na książeczce mieszkaniowej stanowiła 4,4% ceny, za jaką strony nabyły przedmiotowy dom. Skoro 65 000 zł stanowiło 100% ceny nabycia domu to kwota 2 850 zł stanowiła 4,4% ceny nabycia domu. W przeliczeniu na obecne realia 4,4 % wartości domu (296 000 zł) stanowi 13 024 zł. Należało zatem ustalić, że wnioskodawca poniósł nakład z majątku osobistego na majątek wspólny w kwocie 13 024 zł.
Kolejnym etapem było przyznanie poszczególnych przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego na rzecz jednego czy drugiego z małżonków. Najistotniejszym składnikiem majątku był dom wB.. Obie strony wyrażały chęć jego przejęcia. Co istotne tylko wnioskodawca wyrażał wolę przyjęcia rzeczy ruchomych. Niektóre z rzeczy ruchomych są funkcjonalnie związane z domem przy Słowackiego, a inne – znajdują się w garażu przy(...). Wnioskodawca wyraził również chęć przejęcia tego garażu. W związku z tym, że rzeczy ruchome znajdują się w nieruchomościach, a niektóre z nich są trwale z nimi związane i stanowią ich wyposażenie należało obie nieruchomości przyznaćW. N.. Orzeczenie takie nie doprowadzi do komplikacji związanych z wzajemnym przekazywaniem sobie przedmiotów. Dodatkowo należy podnieść, iżJ. N. (1)korzysta z własnego domu i mieszka pozaB., natomiast uczestnik obecnie mieszka w mieszkaniu przyjaciółki na terenie miasta, jest mieszkańcemB.i tu wiąże swoją przyszłość. Samochód osobowy stanowiący majątek wspólny przyznano wnioskodawcy, z uwagi na takie ustalenia stron.
Cały majątek wspólny został przyznany wnioskodawcy, a jego wartość wynosiła 324 800 zł. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 lutego 2012 r. wskazał na właściwy sposób rozliczenia poczynionych nakładów. Najpierw ustalić należy wartość netto majątku wspólnego przez odjęcie od wartości tego majątku wartość nakładów. Obliczony w ten sposób substrat majątku należy podzielić na dwie części, odpowiadające udziałom małżonków w majątku wspólnym i obliczyć wartość należnych dopłat przez porównanie wartości uzyskanych w rzeczywistości składników majątku z wysokością udziału w wartości netto majątku wspólnego, co sprawia, że małżonek, który otrzymał składniki majątku o większej wartości zobowiązany jest do dokonania spłaty ich wartości, przekraczającej jego udział. Następnie, od tak ustalonej wartości spłat należy odjąć wartość nakładów, co zapobiegnie ich podwójnemu rozliczeniu (zob. wyrok SN z 15.2.2012 r., sygn. akt I CNP 25/11, LEX nr 1131108). Sugerując się tymi wskazaniami należało od wartości majątku należało odliczyć nakład poniesiony przez wnioskodawcę w kwocie 13 024 zł. Suma 311 776 zł stanowiła podstawę do ustalenia wysokości spłat ( 324 800 zł – 13 024 zł). Skoro udziały stron w majątku były równe, należało zasądzić od wnioskodawcy (któremu przypadł cały majątek wspólny) na rzecz uczestniczki kwotę 155 888 zł (311 776 zł x ½). Spłatę w kwocie 155 888 zł podzielono na trzy mniej więcej równe raty z uwagi na konieczność zgromadzenia odpowiednich środków przez wnioskodawcę. I tak, pierwsza rata w kwocie 50 000 zł powinna zostać uiszczona do końca grudnia 2021 r., druga w kwocie 50 000 zł – do końca czerwca 2022 r., zaś trzecia w kwocie 55 888 zł – do końca grudnia 2022 r. Ustalenie rat na jeszcze odleglejszy termin byłoby krzywdzące dla uczestniczki, w sytuacji gdy wspólność majątkowa ustała tak dawno.
Z otrzymaniem pierwszej raty uczestniczka powinna opuścić zajmowane przez nią pomieszczenia w domu wB.oraz wydać rzeczy znajdujące się w jej posiadaniu, a określone w treści postanowienia.
W punkcie VII i VIII sentencji orzeczenia rozstrzygnięto o wydatkach poczynionych przez strony na utrzymanie wspólnej nieruchomości. Należy wskazać, że z chwilą orzeczenia rozwodu doszło do ustania wspólności majątkowej, a w jej miejsce pojawiła się rozdzielność majątkowa. Nie oznacza to, że wspólny majątek przestał istnieć. Zmienił się jednak rodzaj współwłasności – ze współwłasności łącznej, na współwłasność w częściach ułamkowych. Zgodnie zart. 207 k.c.współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną w stosunku do wielkości udziału, a zatem w niniejszej sprawie – w myśl zasady wynikającej zart. 43 KROw majątku wspólnym – po połowie. W takim udziale strony powinny partycypować w wydatkach na utrzymanie nieruchomości wspólną. Z uwagi na niezamieszkiwanie przezW. N.w domu przyulicy (...)wB., należało dojść do wniosku, że powinien on partycypować w kosztach ogrzewania i należności podatkowych – po połowie, zaś w kosztach opłat za energię elektryczną, wodę, ścieki oraz wywóz śmieci – w 1/5. Taki udział w wydatkach odpowiada zakresowi korzystania z nieruchomości przezW. N.. Podobny pogląd wyraził Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze w wyroku z dnia 25 czerwca 2013 r. oraz Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w wyroku z dnia 24 października 2013 r. Charakter „korzystania” z domu wB.przez wnioskodawcę nie uległ zmianie.J. N. (1)przedstawiła dowody wskazujące na poniesienie kosztów utrzymania wspólnej nieruchomości stron w łącznej wysokości 37 705,24 zł. Tym samym należało zasądzić odW. N.na rzeczJ. N. (1)kwotę 16.169,89 zł tytułem zwrotu wydatków poczynionych przez uczestniczkę na utrzymanie wspólnej nieruchomości z odsetkami liczonymi następująco:
- od kwoty 4.941,64 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10.03.2014 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 1.154,78 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27.01.2021 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 5.007,29 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15.04 2016 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 2.880,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.04.2017 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 2.186,18 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19.01.2019 r. do dnia zapłaty.
Z kolei wnioskodawcaW. N.udowodnił, że poniósł wydatki z tytułu dostaw wody, odprowadzenia ścieków, opłaty abonamentowej w wysokości 571,30 zł (k. 46) oraz usługi transportowej w kwocie 97,11 zł (k. 49); łącznie 668,42 zł. Pozostałe wydatki dotyczyły okresu trwania małżeństwa stron, a więc okresu sprzed 15.12.2010 r. Należało zatem zasądzić odJ. N. (1)na rzeczW. N.kwotę 334,21 zł (tj. połowa kwoty 668,42 zł) tytułem zwrotu wydatków na utrzymanie wspólnej nieruchomości.
Wnioski stron o rozliczenie innych nakładów (z majątku wspólnego na majątek osobisty lub odwrotnie) należało oddalić. Zgodnie z przepisemart. 45 § 1 KROkażdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Co do zasady nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, ale wyjątkowo można żądać zwrotu takich nakładów, jeżeli zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Zdanie trzecie cyt. przepisu zawiera domniemanie wzruszalne, że przedmiot, na który dokonano nakładów lub wydatków, został zużyty w takim stopniu, że nie utrzymał się wzrost jego wartości w chwili ustania wspólności (zob. Dolecki Henryk (red.), Sokołowski Tomasz (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: LEX 2013). Wartość prac, jakie wykonałW. N.na lokal mieszkalny uczestniczki została zamortyzowana, a nakłady te zostały zużyte. Wnioskodawca korzystał z efektów wykonanego remontu lokalu, gdzie małżeństwo zamieszkiwało. Ponadto nie wykazał, aby wartość tego lokalu wzrosła, skoro mieszkanie to w 2001 roku zostało przez uczestniczkę sprzedane za kwotę 45 000 zł, a jego stan - jak zeznawali świadkowie - kwalifikował się do gruntownego remontu. Należy ponadto zwrócić uwagę, że przepisart. 45 § 1 zd. 3 KROnakazuje dokonywania rozliczeń na chwilę ustania wspólności. Poczynionych przez wnioskodawcę nakładów na majątek odrębny (dotyczy to również prac przygotowawczych na działceJ. N. (1)przyul. (...)) nie sposób odnieść na chwilę ustania wspólności, gdyż nieruchomości te zostały sprzedane przed orzeczeniem rozwodu. Wnioskodawca powinien również przeprowadzić dowód, który wskazywałby na wzrost wartości majątku odrębnego uczestniczki, a dowodu takiego nie zaoferował. Dotyczy to także bramy typu Horman. Samo poniesienie wydatku na konkretną rzecz nie powoduje automatycznie, aby nastąpił wzrost wartości całej nieruchomości. Wnioskowany przez wnioskodawcę dowód z opinii biegłego zmierzał do wykazania wartości wykonanych prac w trakcie trwania małżeństwa, co jak wskazano wyżej, nie zmierzało do ustalenia faktu istotnego dla sprawy. Ważne bowiem jest wykazanie wzrostu wartości rzeczy.
Jeśli chodzi o nakłady poczynione na mieszkanie weW.przyulicy (...)to nie ma podstaw do dokonywania takich rozliczeń w niniejszej sprawie. Rzecz ta stanowiła własność syna uczestniczki. Wnioskodawca w tym zakresie musiałby wykazać bezprawność pomocy udzielonej przezJ. N. (1)jej synowi, podczas gdy z mieszkania tego korzystała także wspólna córka stron, gdy studiowała weW.. Jak już wspomniano uczestniczka postępowania, przed zawarciem małżeństwa, dysponowała znacznym majątkiem osobistym (mieszkanie weW., dwie nieruchomości wB., kosztowności) i zapewne oprócz wydatkowania środków ze sprzedaży tych rzeczy na pomoc dzieciom, część z nich przeznaczyła na potrzeby rodziny i nabywanie kolejnych składników majątku wspólnego.
Wnioskodawca podnosił również kwestię osiągania zysków z działalności gospodarczej przez uczestniczkę po rozwiązaniu małżeństwa, co miałoby stanowić nakład z majątku wspólnego na jej majątek odrębny. Przedstawienie samych umów najmu lokali użytkowych nie wskazuje, aby do takiego przysporzenia po stronie uczestniczki doszło. Nie ma prostego przełożenia pomiędzy wynajmowaniem lokalu a zyskiem z działalności gospodarczej. Sama umowa najmu wskazuje na konieczność poniesienia opłat czynszowych, a więc wykazuje koszt, nie zaś zysk. Wnioskodawca zdaje się posługiwać analogią dla ustalania wartości prawa najmu lokalu użytkowego do ustalania wartości najmu lokalu mieszkalnego po ustaniu wspólności majątkowej. Trzeba pamiętać, że przy lokalu mieszkalnym z zasobów gminy, wartość tego prawa jest wyliczana, gdyż z zasady czynsz najmu płacony jest w wysokości wielokrotnie niższej niż czynsz funkcjonujący na wolnym rynku. W przypadku natomiast lokali użytkowych uczestniczka płaciła czynsz na zasadach rynkowych, a korzyści jakie osiągała po rozwiązaniu małżeństwa były wynikiem jej zaradności i zapobiegliwości. Warto zauważyć, że wnioskodawca przypisuje sobie prawo do korzyści z lokali użytkowych po rozwiązaniu małżeństwa, podczas gdy sam nie partycypował w kosztach czynszu i innych opłat.
W tych warunkach należało oddalić dalsze wnioski stron o rozliczenie nakładów bądź innych wydatków na wspólną nieruchomość, o czym orzeczono w pkt. IX.
Orzekając o kosztach postępowania pomiędzy stronami sąd uznał, ze powinny one je ponosić stosownie do ogólnej reguły wynikającej z przepisuart. 520 § 1 k.p.c.tj. stosownie do swojego udziału w sprawie. Obie strony były w równym stopniu zainteresowane rozstrzygnięciem, a ich interesy nie były sprzeczne.
Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wyłożył tymczasowo łącznie kwotę 3 850,48 zł. Składały się na nią koszty sporządzenia informacjiBanku (...)(25 zł), stawiennictwa świadka (12 zł), mediatora (2 000 zł), wynagrodzenia biegłych (1 559,23 zł oraz 254,25zł). Uczestniczka wniosła zaliczkę w kwocie 1 000 zł. W tych warunkach należało nakazać uczestniczce, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze kwotę 1 425,25 zł tytułem zwrotu części wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa (3 850,48 zł – 1 000 zł : 2). W pozostałym zakresie koszty sądowe zaliczono na rachunek Skarbu Państwa z uwagi na zwolnienie wnioskodawcy od ponoszenia kosztów sądowych w całości.
Wpkt. XIII, na podstawieart. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwrócono uczestniczce kwotę 500 zł stanowiącą niewykorzystaną zaliczkę na pokrycie kosztów stawiennictwa świadka.