Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1148/20
Data wyroku: 2022-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 415 k.c

Sygn. akt III Ca 1148/20

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 2 marca 2020 r. w sprawie XVIII C 2428/18 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasądził od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wS.na rzeczŁ. H.kwotę 10 059 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 lipca 2018 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 4820 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Nadto nakazał ściągnięcie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wS.kwoty 1819,38 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
(wyrok k. 100)
W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne, w oparciu o które wydał kwestionowany wyrok, a które w całości podziela i przyjmuje za własne Sąd II instancji.
(uzasadnienie k. 104-106)
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 2 marca 2020 roku w sprawie XVIII C 2428/18 złożył pozwany zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu orzeczenie zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego:

I
naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., w wyniku pominięcia dowodu w postaci sprawozdania z przeprowadzenia czynności sprawdzających z dnia 30.07.2018 r. dowodzącego, iż;

a
Z. B. (1)wyraźnie wskazał, iż nie ubezpieczał pojazdu sprawcy kolizji z dnia 26.06.2018 r., tj.M.onr. rej. (...), nigdy nie posiadał przedmiotowego pojazdu, od 8 lat nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami,

b
sprawca zdarzeniaM. W.nie posiadał wiedzy na kogo ubezpieczony, był pojazdM.onr. rej. (...), nie udzielił informacji, od kogo nabył przedmiotowy pojazd;

II
naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażającej się w odmowie wiarygodności i mocy dowodowej wyjaśnieńZ. B. (1)złożonych na etapie likwidacji szkody w sprawozdaniu w przeprowadzonych czynności sprawdzających z dnia 30.07.2018 r. bezpodstawnie uznając je za gołosłowne;

III
naruszenieart. 232 k.p.c.poprzez przyjęcie, że pozwany nie wywiązał się z obowiązku udowodnienia okoliczności fałszerstwa podpisuZ. B. (1)w przypadku, gdy przeprowadzenie dowodu z opinii grafologa nie było możliwe, z uwagi na brak podpisu ubezpieczającego na polisie;

IV
naruszenieart. 235 k.p.c.w zw. zart. 232 k.p.c.poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu wniosku dowodowego pozwanej o dopuszczenie dowodu z zeznań świadkaZ. B. (1)na okoliczności związane z zawarciem w jego imieniu ubezpieczenia OC u pozwanego na pojazd prowadzony przez sprawcę zdarzenia szkodzącego;

V
naruszenieart. 235 k.p.c.w zw. zart. 232 k.p.c.poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadkaM. W.na okoliczności związane z nabyciem pojazduM.onr. rej. (...), jego zbyciem, jego wiedzy na temat posiadanej polisy OC na nazwiskoB.Z.;

a także naruszenie przepisów prawa materialnego:

I
naruszenieart. 56 k.c.orazart. 58 k.c.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie ważności umowy ubezpieczenia łączącej pozwanego iZ. B. (2)pomimo wyraźnego kwestionowania jej zawarcia;

II
naruszenieart. 60 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż umowa łącząca pozwanego iZ. B. (2)jest zawarta mimo braku podpisu na polisie ubezpieczeniowej;

III
naruszenieart. 822 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie zasadności spełnienia świadczenia odszkodowawczego na rzecz powoda, w przypadku niezawarcia umowy ubezpieczenia.

W związku z podniesionymi zarzutami pozwany wniósł o:

I
zmianę rozstrzygnięcia w zakresie zaskarżenia poprzez oddalenie powództwa, a także poprzez rozliczenie kosztów procesu stosownie do wyniku sprawy zweryfikowanego w toku instancji,

II
rozstrzygnięcie o kosztach procesu w zakresie postępowania przed sądem I oraz II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do wyniku postępowania i zasady odpowiedzialności strony za wynik sprawy,

III
dopuszczenie dowodu z zeznań świadkaZ. B. (1)zgodnie zart. 380 k.p.c.podnosząc, iż Sąd I instancji nie uwzględnił wniosku dowodowego złożonego przez pozwanego, już na etapie odpowiedzi na pozew, podczas gdy w opinii strony pozwanej przedmiotowy dowód ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

(apelacja k. 114-117)
W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
(odpowiedź na apelację k. 126-127)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Zaskarżone orzeczenie należało uznać za prawidłowe i stanowiące wynik właściwej oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd Okręgowy podziela poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia, a w konsekwencji przyjmuje je za swoje.
Zasadniczo apelacja sprowadza się do faktu, iż w toku postępowania likwidacyjnego pozwany zakład ubezpieczeń nie kwestionując, iżpolisa o nr (...)obejmowała obowiązkową odpowiedzialnością cywilną pojazd markiM.onr rej. (...), którego kierujący w dniu 29 czerwca 2018 roku spowodował kolizję z pojazdem poszkodowanego – powodaŁ. H.ustalił, na skutek czynności sprawdzających podjętych 30 lipca 2018 roku, iż widniejący w dokumentacji pozwanego jako ubezpieczający w/w pojazdZ. B. (1)nigdy nie zawarł tej umowy. Powyższa okoliczność, oparta o oświadczenieZ. B. (1), miała zdaniem skarżącego przesądzać o tym, iżumowa (...) o nr (...)nie została zawarta, a tym samym pozwany nie obejmował ochroną ubezpieczeniową OC pojazd sprawcy.
Skarżący jednak nie dostrzega, iż w toku prowadzonego postępowania likwidacyjnego złożył powodowi w dniu 18 lipca 2018 roku ofertę, w której wskazał wartość rynkową pojazdu na kwotę 14 130 zł, wartość pozostałości na kwotę 4 071,10 zł i należne odszkodowanie na kwotę 10 058,90 zł tym samym uznając swoją odpowiedzialność z tytułu odpowiedzialności cywilnej wynikające zpolisy nr (...)dotyczącej pojazduM.onr rej. (...). Realizacja powyższej oferty była uzależniona tylko i wyłącznie od decyzji powoda, który przed wygaśnięciem tej oferty winien wysłać zakładowi ubezpieczeń wypełniony formularz wraz z akceptacją. Tym samym w rozpatrywanej sprawie pozwany dokonał uznania długu w zakresie swojej odpowiedzialności. Skutkiem procesowym uznania niewłaściwego był obowiązek pozwanego wykazania, że uznana w ten sposób wierzytelność nie istnieje albo istnieje w mniejszym rozmiarze (vide: wyrok SA w Poznaniu z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie I ACa 1017/15, Lex nr 2351782) a w przedmiotowej sprawie oznaczało to wykazanie, iż pozwany zakład ubezpieczenie w dniu kolizji tj. w dniu 29 czerwca 2018 roku nie obejmował ochroną ubezpieczeniową z tytułu OC pojazdu markiM.nr rej (...).
Mając na względzie właśnie powyższą konstatację Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 7 marca 2022 roku pominął ponowiony w apelacji wniosek dowodowy o przesłuchanieZ. B. (1)na okoliczność nie zawarcia przez niego umowy OC pojazduM.onr rej. (...), na podstawieart. 2352§ 1 pkt 3 k.p.c., gdyż ów dowód przy przedłożonym przez pozwanego materiale dowodowym nie pozwalał na wykazanie wnioskowanej okoliczności. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż to pozwany zakład ubezpieczeniowy dysponował pełną dokumentacją związaną z zawarciem umowy OC –polisy nr (...)i posiadał pełną wiedzę odnośnie sposobu zawarcia tej polisy, która mogła być przecież zawarta np. na odległość. Dopiero udowodnienie przez pozwanego okoliczności zawarcia umowy pozwalało na ich weryfikację w oparciu o zeznaniaZ. B. (1)i pozwany winien zdawać sobie z tego sprawę – w końcu wnioskował o zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia okoliczności zawarcia tej polisy w postępowaniu karnym, gdzie przy pierwszej czynności właśnie materiałów dowodowych na powyższą okoliczność zażądał organ ścigania. Nic więc nie stało na przeszkodzie, aby powyższe okoliczności wykazać też i w przedmiotowym postępowaniu, czego pozwany nie uczynił.
Z tych też względów za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego tj.art. 233 § 1 k.p.c.,art. 232 k.p.c.iart. 235 k.p.c.w zw. zart. 232 k.p.c.zmierzające do wykazania, iż pominięcie przez Sąd Rejonowy przy ustalaniu stanu faktycznego okoliczności ustalonych w sprawozdaniu z dnia 30 lipca 2018 roku i zaniechanie postępowania dowodowego w tym kierunku miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż jak zostało wskazane wyżej pozwany nie przedłożył jakiejkolwiek dokumentacji odnośnie zawarciapolisy nr (...), podczas gdy w piśmie z dnia 18 lipca 2018 roku uznał swoją odpowiedzialność z tego tytułu.
Powyższe skutkowało też brakiem naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego tj.art. 56 k.c.orazart. 58 k.c.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie ważności umowy ubezpieczenia łączącej pozwanego iZ. B. (2)pomimo wyraźnego kwestionowania jej zawarcia,art. 60 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż umowa łącząca pozwanego iZ. B. (2)jest zawarta mimo braku podpisu na polisie ubezpieczeniowej i w konsekwencjiart. 822 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie zasadności spełnienia świadczenia odszkodowawczego na rzecz powoda, w przypadku nie zawarcia umowy ubezpieczenia.
Pozwany nie dostrzega, iż z przedłożonego przez niego materiału dowodowego nie wynika, z kim zawarł umowę ubezpieczenia nr(...), czy też z kim uważał, że zawiera tą umowę – pozwany odnośnie okoliczności zawarcia ograniczył się jedynie do twierdzeń, iż tą osobą jestZ. B. (1), jednak nie przedłożył dowodów w postaci dokumentacji źródłowej na poparcie swoich twierdzeń np. podpisanej umowy, co pozwalałoby na zweryfikowanie podpisów stron, nagrania z zawarcia umowy, jeśli jej zawarcie nastąpiło na odległość, wskazania w jaki sposób i od kogo została uiszczona składka czy też wyjaśnień popartych dowodami, w jaki sposób w zakład ubezpieczeń objął odpowiedzialnością ubezpieczeniową pojazd markiM.onr rej. (...), jeśli w ogóle nie zawarł umowy. Powyższe pozwoliłoby ustalić dlaczego pozwany w ogóle twierdzi, iż powyższą umowę zawarł zeZ. B. (1). Z przedłożonego w sprawie materiału dowodowego w ogóle nie wynikało, iżZ. B. (1)powiązany jest zpolisą nr (...), z którą początkowo wiązał swoją odpowiedzialność wobec powoda, czysto teoretycznie pozwany mógł wskazać dowolną osobę (np. na skutek błędnych zapisów w dokumentacji), która w oczywisty sposób nie potwierdziłaby jej zawarcia. Nie sposób w tej sytuacji ocenić wskazanej czynności prawnej w kontekście wskazanych w zarzucie przepisówart. 56, 58 i 60 k.c., a tym samym nie można uznać, iż Sąd I instancji naruszył ów przepis.
Sąd Rejonowy prawidłowo również zastosowałart. 822 k.c.uznając odpowiedzialność pozwanego zakładu ubezpieczeń w stosunku do poszkodowanegoŁ. H., gdyż wynikała ona zpolisy nr (...), w oparciu o którą pozwany wpierw uznał swoją odpowiedzialność, a której ważności w toku postępowanie skutecznie nie zakwestionował.
Sąd Okręgowy nie dopatrzył się podstaw uzasadniających odstąpienie od zastosowania regulacji zart. 817 § 1 k.c.odnośnie początkowej daty naliczania odsetek. Fakt istnienia sporu pomiędzy stronami w zakresie odpowiedzialności pozwanego nie może być podstawą do naliczania odsetek od daty wyrokowania w świetle obowiązku pozwanego wynikającego z treściart. 817 § 1 k.c.
Z tych też względów Sąd Okręgowy uznał, iż apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów mogących podważyć stanowisko Sądu Rejonowego, a tym samym jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł z mocyart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 5 oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.). Na koszty te złożyła się kwota 1 800 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego powoda.