Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 557/22
Data wyroku: 2023-01-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Społeczna szkodliwość czynu, Warunkowe umorzenie postępowania
Podstawa prawna: art. 66§1 kk, art. 115§2 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 557/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 28 kwietnia 2022 roku w sprawie II K 1246/19.

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐  oskarżyciel posiłkowy

☐  oskarżyciel prywatny

☐  obrońca

☐  oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐  inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☐  na korzyść
☒  na niekorzyść

☒  w całości

☐  w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Zarzut obrazy prawa materialnego tj.art. 66 § 1 kkw zw. zart 115 § 2 kkpoprzez błędne odniesienie się do przesłanek dotyczących stopnia społecznej szkodliwości czynu i niezasadne uznanie, że stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu nie był znaczny.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒  niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty nie są zasadne. Podkreślić należy, że prokurator nie wniósł żadnych zarzutów co do ustaleń faktycznych, a wręcz przeciwnie, w uzasadnieniu apelacji stwierdził, że w pełni się z nimi zgadza. Z ustaleń tych wynika, że do przepychanki między oskarżonym, a pokrzywdzonymi doszło na tle konfliktów związanych ze sprawowaniem pieczy nad dzieckiem, a przede wszystkim, że to pokrzywdzonyS. F.zainicjował zdarzenie polegające na wzajemnym popychaniu się mężczyzn. Ponadto Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił ( a skarżący tego nie zakwestionował), że oskarżony nie planował dokonania uszkodzeń ciała pokrzywdzonych, działał w zamiarze nagłym wywołanym zaczepkąS. F., spowodowanie u niego obrażeń objął jedynie zamiarem ewentualnym, a co do pokrzywdzonejJ. F.działał z winy nieumyślnej.
Dyspozycjaart. 115 § 2 kkobejmuje również okoliczności czynu, a te ( konflikt o sposób pieczy nad dzieckiem, zainicjowanie zdarzenia przez pokrzywdzonegoS. F.), radykalnie obniżają stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego. Ponadto działanie z zamiarem ewentualnym, a także z zamiarem nagłym, również stanowi o niższym stopniu społecznej szkodliwości czynu, co słusznie podniósł Sąd Rejonowy. Prokurator akcentując w apelacji, że oskarżony przypisanym czynem spowodował obrażenia u dwóch osób pomija, że co do pokrzywdzonejJ. F.działał nieumyślnie, czego apelant niezakwetionował. To również przemawia za obniżeniem stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego. Prokurator dowolnie stwierdza, jakoby zdarzenie wynikało z "zawinionego postępowania wobec pokrzywdzonych" - apelant pomija przy tym, że przecież uchybienia we wzajemnym sprawowaniu pieczy nad dzieckiem zdarzały się z obu stron, matka dziecka również nie dotrzymywała warunków porozumienia i nie zawsze wydawała dziecko oskarżonemu w ustalonych terminach ( apelant nie zakwestionował tego ustalenia). Ponadto Sąd Rejonowy ustalił ( a prokurator to ustalenie zaakceptował), że przywożąc dziecko dzień później z wakacji oskarżony nie miał zamiaru wywołać konfliktu z pokrzywdzonymi, kierował się dobrem dziecka, któremu zorganizował wczasy. Co do przewagi fizycznej oskarżonego nad pokrzywdzonymS. F.to faktycznie miała ona miejsce, ale prokurator pomija, że to nie oskarżony, tylko pokrzywdzony mimo braku przewagi zainicjował inkryminowane zdarzenie. Ponadto oskarżony nie wykorzystał tej przewagi w celu zadawania pokrzywdzonemu ciosów, nie działał z zamiarem bezpośrednim wywołania u niego obrażeń, tylko odepchnął go mocno, w wyniku czego pokrzywdzony upadł i nabawił się opisanych w wyroku urazów.
Te okoliczności, sposób działania i postać zamiaru oskarżonego powodują, że stopień społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu nie był znaczny.

Wniosek

O skazanie i wymienienie kary ograniczenia wolności, a także zasądzenie na rzecz pokrzywdzonych po 1000 zł tytułem zadośćuczynienia i zwrotu kosztów procesu.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Co do skazania wniosek jest bezzasadny, co było powyżej omówione. Co do zadośćuczynienia i zwrotu kosztów procesu, to przecież takie rozstrzygnięcia są zawarte w zaskarżonym wyroku.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Sąd Okręgowy z urzędu uchylił zawarte w punkcie 3 rozstrzygnięcie o zasądzeniu od oskarżonegoA. B.na rzeczS. F.kwoty 2688 ( dwa tysiące sześćset osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem poniesionych przezS. F.wydatków z tytułu ustanowienia pełnomocnika.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Apelacja wniesiona na niekorzyść może spowodować orzeczenie na korzyść oskarżonego, jeżeli jego utrzymanie byłoby rażąco niesprawiedliwe -art. 440 kpk.
W tej sprawie Sąd Rejonowy - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - uznał, że zasadne będzie zasądzenie na rzecz oskarżycielki posiłkowejJ. F.zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika

    w wysokości dwukrotności stawki minimalnej. Pełnomocnik został ustanowiony tylko przez w/wJ. F.i dopiero na etapie sądowym, brał udział w terminie głównym i trzech terminach dodatkowych rozpraw, co przyjmując dwukrotność stawki minimalnej uzasadniało zwrot wynagrodzenia z tytułu ustanowienia pełnomocnika w kwocie 2688 zł ( 840 + 3x168 = 1344, 1344x2= 2688). Te ustalenia Sądu Rejonowego są prawidłowe, nie zostały zakwestionowane w drodze środków zaskarżenia.
Jednak rażącym błędem Sądu Rejonowego było zasądzenie tych kosztów od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonegoS. F.,który nie był oskarżycielem posiłkowym i który nie ustanowił sobie żadnego pełnomocnika w tej sprawie. Upoważnienie do występowania w sprawie dla pełnomocnika i oświadczenie o działaniu w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego złożyła jedynie pokrzywdzonaJ. F.( k. 85-87). ZatemS. F.nie ustanowił sobie w tej sprawie żadnego pełnomocnika i nie działał w charakterze strony na etapie postępowania sądowego.
Rażąco niesprawiedliwe byłoby utrzymanie rozstrzygnięcia nakazującego oskarżonemu pokrycie wydatków, których pokrzywdzonyS. F.nie poniósł ( brak jest na to jakichkolwiek dowodów, oraz brak jest przesłanek prawnych do zasądzania zwrotu wydatków postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika na rzecz osoby nie mającej statutu strony, która w dodatku takiego pełnomocnictwa nie udzieliła).

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu za pierwszą instancję związanych z ustanowieniem pełnomocnika.

Zwięźle o powodach zmiany

Było to omawiane.

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

3 i 4

W związku z bezzasadnością apelacji prokuratora ( zmiana wyroku nastąpiła z urzędu na korzyść oskarżonego) na podstawieart. 636 § 1 kpkkoszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.
W związku z powyższym zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz oskarżycielki posiłkowejJ. F.840 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika biorącego udział w rozprawie apelacyjnej, ustalając wysokość jego wynagrodzenia na podstawie stawki minimalnej ( nie zachodziły żadne podstawy do podwyższenia tej stawki, bo nakład pracy pełnomocnika na etapie odwoławczym tego nie uzasadniał).

7

PODPIS

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

warunkowe umorzenie postępowania

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana