Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 451/21
Data wyroku: 2022-11-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Monika Rosłan-Karasińska
Słowa kluczowe: Podstawa wymiaru składki
Podstawa prawna: art. 58 § 3 k.c, art. 300 k.p.

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 listopada 2022 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Monika Rosłan-Karasińska     
Protokolant:       sekr. sądowy Marta Jachacy
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2022 r. w Warszawie
sprawyA. J.
z udziałem zainteresowanej(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.(płatnika składek)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o podstawę wymiaru wysokości składek
na skutek odwołaniaA. J.(ubezpieczonej)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 14 stycznia 2021 r. nr(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VII U 451/21

UZASADNIENIE
W dniu 15 lutego 2021 r.A. J.złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 14 stycznia 2021 r. nr(...)i wniosła o jej uchylenie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska odwołująca wskazała, że organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję przyjął błędne założenia faktyczne. Ubezpieczona przedstawiła zwolnienie lekarskie, które nie było spowodowane ciążą, a stanami depresji lękowej. Błędne ustalenie organu rentowego w tym zakresie skutkowało błędnym założeniem, że ubezpieczona została zatrudniona jedynie w celu otrzymywania świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczona przed zatrudnieniem współce (...) Sp. z o.o.nie cierpiała na schorzenie psychiczne w postaci depresji lękowej. Zdaniem odwołującej brak jest w niniejszej sprawie podstaw do oceny umowy o pracę zawartej z płatnikiem pod kątemart. 58 § 2 k.c.Odwołująca podniosła, że pisemne oświadczenie świadka potwierdzające wykonywanie pracy przez ubezpieczoną jest wystarczającym dowodem na to, że w sposób faktyczny świadczyła pracę na podstawie umowy o pracę na rzecz płatnika składek. W ocenie odwołującej nie można dokonywać wagi zebranego w sprawie materiału dowodowego jedynie na podstawie ilości zebranych dowodów, gdyż ważniejsza od ilości dowodów jest ich jakość. Działalność gospodarcza(...) Sp. z o.o.w ostatnim okresie obejmującym ostatnie dwa lara bardzo się rozwinęła, spółka zaczęła pozyskiwać klientów strategicznych i powstało zapotrzebowanie na stanowisko pracy office coordinator. Wynagrodzenie ustalone w umowie o pracę za wykonywanie czynności koordynacji kontaktów cechuje się ekwiwalentnością i jest adekwatne do rodzaju wykonywanej pracy oraz pełnionych obowiązków. Przy organizacji targów(...)usługi na podstawie umowy zlecenia świadczyło kilka osób, a już w następnym roku została zatrudniona ubezpieczona na podstawie umowy o pracę z relatywnie wysokim wynagrodzeniem. Wynikało to z chęci usprawnienia pracy przy tych targach, a nie z chęci uzyskania wysokich świadczeń
    (odwołanie, k. 3-4v. a.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając swe stanowisko organ rentowy wskazał, żeA. J.została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek(...) Sp. z o.o.od dnia 13 lipca 2020 r. jako pracownik na podstawie umowy o pracę na czas określony od 13 lipca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. na stanowisku office coordinator w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem w wysokości 9.800,83 zł. Organ rentowy wszczął postępowanie wyjaśniające w związku z niezdolnością do pracy od 25 września 2020 r.(zwolnienie lekarskie z kodem B wskazującym na ciążę) i wnioskiem o wypłatę zasiłku chorobowego. Organ rentowy nie dał wiary twierdzeniom płatnika składek, jakoby ustalone wynagrodzenie od 13 lipca 2020 r. było uzasadnione zakresem powierzonych obowiązków. Ani płatnik, ani ubezpieczona nie przedstawili w toku postepowania przed organem rentowym dokumentacji potwierdzającej wykonywanie przez ubezpieczoną czynności na stanowisku office coordinator. Płatnik składek nie zatrudniał wcześniej nikogo na tym stanowisku i nikt nie został zgłoszony w zastępstwie. Poprzednia osoba prowadząca przygotowania do targów była zgłoszona do ubezpieczeń w 2019 r. z tytułu umowy cywilnoprawnej trwającej niespełna miesiąc. Płatnik zgłasza do ubezpieczeń społecznych tylko dwie osoby, za które zadeklarował znacznie niższe podstawy wymiaru składek niż za ubezpieczona. Zdaniem organu rentowego ustalenie wynagrodzenia na tak wysokim poziomie w okresie pandemii jest nieracjonalna. Organ rentowy wskazał również na okoliczność znajomości męża ubezpieczonej z płatnikiem składek, co w ocenie organu wskazuje, że mogła ona liczyć na pomoc w uzyskaniu prawa do wyższych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Organ rentowy podkreślił, że ustalona wysokość wynagrodzenia ubezpieczonej została ustalona wyłącznie w celu umożliwienia uzyskania wysokich świadczeń z tytułu macierzyństwa i stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego(odpowiedź na odwołanie, k. 10-12 a.s.).
Na rozprawie w dniu 30 maja 2022 r.M. B.– członek zarządu(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.przyłączył się do stanowiska odwołującej i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji(protokół rozprawy z dnia 30 maja 2022 r., k. 158 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

A. J.posiada wykształcenie średnie, w czerwcu 2003 r. ukończyła Liceum Zawodowe(...)wO.i jest z zawodu jest wykwalifikowanym gastronomem. W 2015 roku ukończyła szkolenia z zakresu: „(...)”,(...)”, „(...)”, „(...)”. Dotychczas była zatrudniona w okresie od 2005 r. do 2009 r. w(...)(...)jako pracownik biurowy, od 2009 r. do 2015 r. w(...)jako pracownik biurowy, od 2016 r. do 2017 r. wP.H.U. (...)jako pracownik biurowy, w 2017 r. wP.P.H.U. (...)również jako pracownik

    biurowy (dyplom uzyskania tytułu zawodowego z 2003 r., k. 31 -33 a.s., zaświadczenia o odbytych szkoleniach, k. 28 – 30 i k. 34 a.s., kwestionariusz osobowy, k. 21 a.r.).

(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.działa w branży projektów IT, po rozpoczęciu pandemii(...)19 spółka nie mogła już realizować organizacji targów na stadionie narodowym, czym wcześniej się zajmowała. Jest to młoda spółka, która w dużych projektach stawiała pierwsze kroki. Obecnie spółka nie współpracuje już z klientami w Polsce i nie realizuje projektów w Polsce, działa jedynie za granicą(zeznaniaM. B., k. 160-161 a.s.).
M. B.– członek zarządu(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.zna prywatnieP. J.- mężaA. J., który polecił ubezpieczoną do pracy uM. B., ponieważ poszukiwał pracownika biurowego, który będzie szybko dostępny i kontaktowy. Spółce zależało, żeby była to osoba zO., ponieważ istniała potrzeba wsparcia spółki u kontrahenta zO..A. J.spełniła oczekiwaniaM. B., dlatego postanowił ją zatrudnić(zeznaniaM. B., k. 160-161 a.s.).
W dniu 13 lipca 2020 r.(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.reprezentowana przezM. B.iA. J.zawarli umowę o pracę na czas określony od 13 lipca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. w wymiarze pełnego etatu na stanowisku office coordinator, jako miejsce świadczenia pracy oznaczono biuro firmy, wynagrodzenie ustalono w wysokości 9.800,83 zł brutto miesięcznie. Osobnym postanowieniem do umowy o pracę z dnia 13 lipca 2020 r. strony ustaliły, że pracodawca zatrudnia pracownika na stanowisku office coordinator w pełnym wymiarze godzin, w systemie zadaniowego czasu pracy, bez potrzeby przebywania w siedzibie pracodawcy w ustalonych z góry stałych dniach i godzinach. PrzełożonymA. J.byłM. B., nadzorował jej pracę i wydawał polecenia(umowa o pracę z 13 lipca 2020 r., k. 25 a.r., postanowienie do umowy o pracę z 13 lipca 2020 r., k. 27 a.r., zeznaniaA. J., k, 135 a.s.).
A. J.w dniu 3 sierpnia 2020 r. otrzymała orzeczenie lekarskie stwierdzające, że wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych jest zdolna do pracy na stanowisku office coordinator. W dniu 14 lipca 2020 r.A. J.odbyła wstępne szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy(orzeczenie lekarskie z dnia 3 sierpnia 2020 r., k. 29 a.r., karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bhp, k. 31 a.r.).
A. J.na stanowisku office coordinator była odpowiedzialna za obsługę i prowadzenie spraw bieżących klienta strategicznego, jej obowiązkiem było zapewnienie sprawnego i rzetelnego wykonywania obowiązków obejmujących: obsługę korespondencji przychodzącej w szczególności przekazywanie jej do właściwych adresatów, prowadzenie terminowej wysyłki korespondencji wychodzącej ze szczególnym uwzględnieniem faktur, prowadzenie kalendarza członków zarządu spółki, organizowanie oraz obsługa spotkań biznesowych, pozyskiwanie treści i materiałów do portalu bsr24.eu, kontakty z potencjalnymi klientami portalu bsr24.eu, opracowywanie projektów umów biznesowych, procedur, i regulacji dotyczących zadań realizowanych przez spółkę(wyjaśnieniaM. B.na piśmie z 16 grudnia 2020 r., k. 19 a.r., karta charakterystyki stanowiska pracy, k. 25 – 27 a.s., zeznaniaA. J., k, 135 a.s.).
Odwołująca była odpowiedzialna za koordynację kontaktów między(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.a kontrahentem(...) Sp. z o.o., ponieważ płatnik zajmował się zarzadzaniem obiektem należącym do tego klienta i odpowiadał głównie za kwestie techniczne tego obiektu. Odwołująca była także odpowiedzialna za kontakt telefoniczny zM. C.zfirmy (...)(zeznania świadkaM. K., k. 106 – 109 a.s., zeznaniaK. K., k. 136 a.s., zeznania świadkaM. C., k. 159 a.s.).
Płatnik składek opróczA. J.zatrudniał w 2020 r.B. K.iZ. P.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku sprzedawców za wynagrodzeniem 2.856 zł brutto miesięcznie(wyjaśnieniaM. B.na piśmie z 16 grudnia 2020 r., k. 19 a.r.).
(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.w 2019 roku osiągnęła zysk w wysokości 29.872,84 zł, w 2020 roku osiągnęła zysk w wysokości 187.670,54 zł(sprawozdanie finansowe za 2019 rok, k. 168 a.s., sprawozdanie finansowe za 2020 rok, k. 170-172 a.s., zeznaniaM. B., k. 160-161 a.s.).
Płatnik składek wypłaciłA. J.wynagrodzenie przelewem na rachunek bankowy za miesiąc lipiec 2020 r. w wysokości 4.595,13 zł, za miesiąc sierpień 2020 r. w wysokości 7.000 zł, za miesiąc wrzesień 2020 r. w wysokości 6.723,13 zł, za miesiąc październik 2020 r. w wysokości 5.064,03 zł(potwierdzenia przelewów, k. 33 – 39 a.r.).
A. J.od dnia 25 września 2020 r. była niezdolna do pracy z powodu choroby z kodem A, zwolnienie zostało wystawione przez lekarza psychiatrę z uwagi na depresję lękową(zwolnienia lekarskie ZUS ZLA, k. 36 – 42 a.s., zeznaniaA. J., k, 135 a.s.).
W zastępstwie zaA. J.nie został zatrudniony inny pracownik, jej obowiązki przejąłM. B.(wyjaśnieniaM. B.na piśmie z 16 grudnia 2020 r., k. 19 a.r.).
W związku z wystąpieniem przezA. J.z roszczeniem o zasiłek chorobowy organ rentowy w dniu 2 grudnia 2020 r. wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia prawidłowości zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i podstaw wymiaru składek z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracęA. J.u płatnika(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.(zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 2 grudnia 2020 r., k. 41 a.r.).Po jego zakończeniu, w dniu 14 stycznia 2021 r. została wydanadecyzja nr (...)w której na podstawieart. 83 ust. 1 pkt. 3, art. 68 ust. 1 lit. c, art. 41 ust. 12 i ust. 13, art. 13 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2019r., poz. 300, ze zm.) organ rentowy stwierdził, żeA. J.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.od 13 lipca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości 2.600 zł, a od 1 stycznia 2021 r. z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości 2.800 zł(decyzja ZUS z dnia 14 stycznia 2021 r., k. 1-4v. a.r.).
A. J.złożyła odwołanie od wskazanej decyzji(odwołanie, k. 3-4v. a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, obejmującego dowody z dokumentów prywatnych przedłożonych przez strony postępowania, w tym akt osobowych ubezpieczonej i dokumentów dołączonych do akt organu rentowego oraz w oparciu o zeznania świadków:M. K.,M. C., a także w oparciu o zeznania odwołującejA. J.i zainteresowanychK. K.iM. B..
Sąd dał wiarę powołanym dokumentom. Zostały one ocenione jako wiarygodne, tym bardziej że nie były kwestionowane przez strony, a zatem nie było podstaw do ich nieuwzględnienia.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówM. K.,M. C.oraz zainteresowanegoK. K., w zakresie jakim zeznali oni na okoliczność kontaktowania sięM. K.iM. C.klientów spółki zA. J.w sprawach płatnika składek oraz rodzaju czynności przez nią wykonywanych.
Co do zasady Sąd ocenił jako wiarygodne także zeznania odwołującej sięA. J.i zainteresowanegoM. B.. OdwołującaA. J.stosunkowo szczegółowo opisała okoliczności zatrudnienia, wskazała zakres obowiązków, jakie wykonywała tj. prace biurowe, prowadzenie kalendarza, wystawianie faktur, kontakt z klientami, ponieważ w tym zakresie jej zeznania były spójne z zeznaniami odwołującegoM. B., zainteresowanegoK. K.oraz świadkówM. K.,M. C.. Sąd nie dał wiary zeznaniomM. B.w zakresie jakim twierdził, że scedował na ubezpieczoną takie obowiązki jak zamówienia, dobór grafiki, obieranie zamówień, przygotowywanie porozumień z szkołami wyższymi, ponieważ ani z zeznań świadków, ani z dokumentów nie wynikał taki zakres obowiązków, na jaki wskazywał odwołującyM. B..
Na podstawieart. 2352§ 1 pkt 3 i 5 k.p.c.Sąd pominął wniosek dowodowy pełnomocnika organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości. Przeprowadzenie ww. dowodu nie przyczyniłoby się do rozstrzygnięcia istotnych kwestii, gdyż sytuacja finansowa spółki została już ustalona przez Sąd na podstawie innych dowodów w postaci sprawozdań finansowych spółki za rok 2019 i rok 2020, których organ rentowy nie kwestionował. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości zmierzałoby więc wyłącznie do przedłużenia niniejszego postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołaniaA. J.iM. B.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 14 stycznia 2021 r. nr(...)podlegały oddaleniu.
W zaskarżonej decyzji organ rentowy nie kwestionował faktu wykonywania przezA. J.pracy na podstawie umowy o pracę na rzecz płatnika składek, a jedynie wysokość wynagrodzenia umówionego przez strony na kwotę 9.800,83 zł brutto miesięcznie od 13 lipca 2020 r., obniżając je do wysokości wynagrodzenia minimalnego.
Organ rentowy dokonując wskazanego zabiegu skorzystał z prawa kontrolowania wysokości wynagrodzenia w zakresie zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego. Przedmiotem takiej kontroli może być prawidłowość i rzetelność obliczenia, potrącenia i płacenia składek. Zakład ma przy tym prawo badać zarówno tytuł zawarcia umowy, jak i ważność jej poszczególnych postanowień. Nie jest ograniczony do kwestionowania faktu wypłacenia wynagrodzenia we wskazanej kwocie, lecz może też ustalić stosunek ubezpieczenia społecznego na ściśle określonych warunkach. Potwierdził to wyraźnie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 kwietnia 2005r.

    (II UZP 2/05), w której stwierdził, że w ramachart. 41 ust. 12 i 13 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychZakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (art. 58 k.c.). Nadmierne podwyższenie wynagrodzenia pracownika w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych może być bowiem ocenione jako dokonane z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń. Wynika to z tego, że nadmiernemu uprzywilejowaniu płacowemu pracownika, które w prawie pracy mieściłoby się w ramachart. 353(

    1)k.c., w prawie ubezpieczeń społecznych, w którym pierwiastek publiczny zaznacza się bardzo wyraźnie, można przypisać - w okolicznościach konkretnego wypadku - zamiar nadużycia świadczeń przysługujących z tego ubezpieczenia albowiem alimentacyjny charakter tych świadczeń oraz zasada solidaryzmu wymagają, żeby płaca - stanowiąca jednocześnie podstawę wymiaru składki - nie była ustalana ponad granicę płacy słusznej, sprawiedliwej i zapewniającej godziwe utrzymanie oraz żeby rażąco nie przewyższała wkładu pracy, a w konsekwencji, żeby składka nie przekładała się na świadczenie w kwocie nienależnej

    (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2012r.,III AUa 420/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2013r., III AUa 294/13).W związku z powyższym ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne może być w konkretnych okolicznościach uznane za nieważne z mocyart. 58 § 3 k.c.w związku zart. 300 k.p.jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego. W konsekwencji nieważnością mogą być dotknięte jedynie uzgodnienia stron umowy dotyczące wynagrodzenia za pracę, przy zachowaniu ważności pozostałych postanowień umownych, ponieważ zgodnie zart. 58 § 3 k.c., jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana

    (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005r., II UK 16/05, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 191, z dnia 9 sierpnia 2005r., III UK 89/05, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 192, z dnia 6 lutego 2006r., III UK 156/05, Lex nr 272549 oraz z dnia 5 czerwca 2009r., I UK 19/09, LEX nr 515697).

W przedmiotowej sprawie, gdzie tylko wynagrodzenie ustalone w umowie o pracę zostało zakwestionowane przez organ rentowy, rolą Sądu była ocena postanowień umownych dokonywana z punktu widzenia prawa ubezpieczeń społecznych, a więc nie tylko z punktu widzenia interesu pracownika (ubezpieczonego), ale także interesu publicznego. Godziwość wynagrodzenia za pracę w prawie ubezpieczeń społecznych musi być bowiem interpretowana przy uwzględnieniu wymogu ochrony interesu publicznego oraz zasady solidarności ubezpieczonych
    (tak m.in. Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 14 listopada 2014r., III AUa 172/14, LEX nr 1621153).

Dokonując wskazanej oceny Sąd miał na uwadze, że w świetleart. 22 k.p.umowa o pracę stanowi dwustronną czynność prawną, w ramach której pracodawca zobowiązuje się do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem, pracownik zaś do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem. Umowa o pracę dochodzi do skutku, gdy strony złożą zgodne oświadczenie co do jej istotnych postanowień. Nie budzi więc wątpliwości, że w prawie pracy obowiązuje zasada swobodnego kształtowania postanowień, jednocześnie zaznaczenia wymaga, że wolność kontraktowa jest możliwa do realizacji w takim zakresie, w jakim przewiduje to obowiązujące prawo. Co do zasady strony mają pełną swobodę w zakresie kształtowania treści łączącego je stosunku zobowiązaniowego, a więc również i swobodę w określeniu wynagrodzenia przysługującego pracownikowi za wykonaną pracę, jednakże należy mieć na względzie, iż swoboda ta, w myślart. 353(
    1 )k.c., nie ma wymiaru absolutnego i podlega pewnym ograniczeniom, bowiem ani treść, ani cel stosunku prawnego nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Należy również pamiętać, że autonomia stron umowy w kształtowaniu jej postanowień podlega ochronie jedynie w ramach wartości uznawanych i realizowanych przez system prawa, a strony obowiązuje nie tylko respektowanie własnego interesu jednostkowego, lecz także wzgląd na interes publiczny
    (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005r., II UZP 2/05).

Jednym z przejawów realizowania się stosunku pracy na tle interesu publicznego jest obowiązkowe uczestnictwo pracownika w systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 1009)obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej są pracownikami. Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniemust. 2 i 2a(art. 8 ust. 1 ustawy). Osoby te na podstawie art. 11 i art. 12 ust. 1 ustawy podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom chorobowemu i wypadkowemu. Podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy jest ściśle związane z obowiązkiem uiszczania składek. Ustalanie podstawy wymiaru składki z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy oparte jest na zasadzie wyrażonej wart. 20 ust. 1 i art. 4 pkt 9, z zastrzeżeniemart. 18 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tymi przepisami, podstawą składki jest przychód, o którym mowa wustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne, a w szczególności wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została ustalona z góry, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).
Wysokość składek, a w efekcie wysokość świadczenia w przypadku spełnienia wymogów koniecznych do jego uzyskania, jest więc zależna od uzyskiwanego przez pracownika wynagrodzenia. Oznacza to, że zasada godziwości wynagrodzenia wyrażona wart. 13 k.p.nabiera nowego aksjologicznego znaczenia; wynagrodzenie powinno być zatem godziwe, a więc właściwe, uczciwe, ekwiwalentne do zakresu obowiązków pracownika oraz intensywności jego pracy. W kontekście powyższego wynagrodzenie winno być faktycznie adekwatne do charakteru pracy w tym sensie, że nie powinno być ustalane ponad dopuszczalną i zarazem sprawiedliwą granicę, nie powinno więc rażąco przewyższać wkładu pracy pracownika. Ograniczenie to wynika z alimentacyjnego charakteru świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz zasady solidaryzmu, a jego brak doprowadziłby do możliwości pobierania świadczeń w wysokości większej niż realnie powinna przysługiwać. To z kolei, wbrew twierdzeniom strony odwołującej, prowadzi do wskazywanego już wniosku, zgodnie z którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało ono wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa. Kompetencja organu rentowego w tym zakresie wynika wprost zart. 41 ust. 12 i 13w zw. zart. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychi została wielokrotnie potwierdzona w ugruntowanym orzecznictwie

    (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2005r., II UZP 2/05, wyrok Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 2005r., III UK 89/05).Ustawodawca świadomy potencjalnych nadużyć przewidział wart. 86 ust. 2u.s.u.s. kompetencje organu rentowego do badania zarówno tytułu zawarcia umowy o pracę, jak i ważności jej poszczególnych postanowień oraz zakwestionowania tych postanowień umowy o pracę w zakresie wynagrodzenia, które pozostają w kolizji z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa

    (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 7 marca 2013r., III AUa 1515/12).

Jednocześnie Sąd podkreśla, że cel zawarcia umowy o pracę w postaci osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z ustawą, ale nie może to oznaczać akceptacji dla nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań oraz korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych przy zawarciu umowy o pracę na krótki okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienie do świadczenia i ustalenia wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania świadczeń obliczonych od tej podstawy. Taka umowa o pracę jest nieważna w części ustalającej wynagrodzenie wygórowane, nieusprawiedliwione rzeczywistymi warunkami świadczenia pracy, jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego

    (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 października 2005r., II UK 43/05, z 12 lutego 2009r., III UK 70/08).Wynika to po części z tego, że zgodnie zart. 78 k.p.wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że do oceny ekwiwalentności wynagrodzenia należy stosować wzorzec, który w najbardziej obiektywny sposób pozwoli ustalić poziom wynagrodzenia za pracę o zbliżonym lub takim samym charakterze, który będzie uwzględniał również warunki obrotu i życia społecznego

    (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2014r., I UK 302/13).Ocena godziwości wynagrodzenia wymaga uwzględnienia każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji

    (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 listopada 1996r., U 6/96, wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 1999r., I PKN 456/99). Stąd też zasadne jest wskazanie, że ustalenie wynagrodzenia powinno nastąpić nie w oderwaniu od zakresu obowiązków, lecz w powiązaniu z tym faktem. Wynagrodzenie powinno być adekwatne do rodzaju, charakteru oraz intensywności pracy wykonywanej przez pracownika, jego kompetencji, jak również kondycji finansowej pracodawcy. Okoliczności te mają decydujące znaczenie przy ocenie ustalonego wynagrodzenia, również w rozpatrywanej sprawie.
Kierując się powyższymi wytycznymi Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a jej skutkiem była ocena, że wynagrodzenieA. J.z tytułu zatrudnienia w(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.ustalone w umowie o pracę z dnia 13 lipca 2020 r. jest rażąco zawyżone. Ani odwołująca spółka ani ubezpieczonaA. J.nie wskazali w toku procesu argumentów bądź okoliczności przemawiających za tym, aby specyfika łączącego je stosunku pracy uzasadniała przyznanie wynagrodzenia w kwocie 9.800,83 zł brutto miesięcznie od 13 lipca 2020 r. Co prawda sytuacja finansowa spółki była dobra, gdyż w 2019 r. osiągnęła zysk w wysokości 29.872,84 zł, a znacznie wyższy zysk osiągnęła w kolejnym roku 2020 w wysokości 187.670,54 zł. Powyższe oznacza, że spółkę było stać na zatrudnienie pracownika za wynagrodzeniem ustalonym w umowie o pracę. Jednakże na stanowiskach pracownika biurowego - koordynatora biura odpowiadających stanowisku zajmowanemu przezA. J.wynagrodzenie w wysokości 9.800,83 zł brutto miesięcznie można uznać za zawyżone. Należy podkreślić, że strona odwołująca nie zaprezentowała dowodów, które miały świadczyć o rzeczywiście wykonywanych przez nią obowiązkach, których zakres i ilość, bądź stopień skomplikowania i odpowiedzialności odpowiadałby wysokości ustalonego przez strony wynagrodzeniu. W ocenie Sądu zaoferowane przez odwołującą dowody nie były wystarczające, aby uznać, że jej zakres obowiązków był adekwatny do wysokości ustalonego wynagrodzenia.A. J.w praktyce wykonywała zwykłe prace biurowe i prowadziła kontakt telefoniczny z klientami, prace te nie charakteryzują się wysokim stopniem skomplikowania oraz znacznym czasem potrzebnym do ich wykonania. Odwołujący nie przedstawili żadnych efektów pracy ubezpieczonej, które można by uznać za wymagające specjalnych umiejętności, wiedzy czy doświadczenia, co odpowiadałoby ustalonemu wynagrodzeniu na tak wysokim poziomie. Odwołujący nie wskazywali, abyA. J.posiadała wysokie kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe, czy znajomość języków obcych. Chociaż nawet takie posiadanie wysokich kwalifikacji i doświadczenia nie uzasadniałoby przyznanie pracownikowi wysokiego wynagrodzenia, jeżeli nie znajduje to oparcia w rzeczywistym zakresie obowiązków. Decydującym w tym kontekście kryterium jest zakres powierzonych obowiązków i intensywność nakładu pracy związana z ich realizacją. Zaznaczyć należy jeszcze raz, że w ramach zatrudnienia w(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.od 13 lipca 2020 r. powierzone ubezpieczonej obowiązki ograniczały się do prostych prac biurowych, do których nie są wymagane szczególne kwalifikacje, wykształcenie, czy doświadczenie. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że pozostali pracownicy zatrudnieni w spółce na podstawie umowy o pracę nie otrzymywali tak wysokiego wynagrodzenia, bowiem nie zostały na tę okoliczność przedstawione jakiekolwiek dowody. Płatnik składek opróczA. J.zatrudniał w 2020 r.B. K.iZ. P.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku sprzedawców za wynagrodzeniem 2.856 zł brutto miesięcznie. Powyższe wskazuje, że pozostałe zatrudnione w spółce osoby otrzymywały wynagrodzenie zbliżone do minimalnego. Ponadto po powstaniu niezdolności do pracy ubezpieczonej płatnik składek nie zatrudnił innej osoby na jej miejsce, co również potwierdza wniosek, że wykonywane przez nią obowiązki nie posiadały takiego waloru istotności dla funkcjonowania spółki, aby uznać za uzasadnione ustalenie wynagrodzenia w wysokości ponad 4 krotnie przewyższającego wynagrodzenie minimalne i znacznie odbiegające od wynagrodzeń pozostałych pracowników.
Reasumując, zdaniem Sądu, wskazane okoliczności nie dały podstaw do uznania, że ustalona w umowie o pracę z 13 lipca 2020 r. wysokość wynagrodzeniaA. J., była adekwatna do realnego nakładu pracy. Należało podzielić w związku z tym stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie stwierdzenia, że ustalenie zawyżonego wynagrodzenia miało prowadzić jedynie do uzyskania wyższych świadczeń pieniężnych z systemu ubezpieczeń społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie stwierdził również, że wynagrodzenieA. J.powinno odpowiadać wysokości wynagrodzenia minimalnego ustalonego na dany rok. Tego rodzaju ocena Sądu wynika z tego, że inni pracownicy płatnika składek otrzymywali wynagrodzenie właśnie na takim poziomie, co uzasadnia stwierdzenie, że godziwe, adekwatne i należne jej wynagrodzenie nie powinno przekraczać płacy minimalnej.
Wobec powyższych ustaleń Sąd Okręgowy ocenił, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem, co z kolei prowadziło do oddalenia odwołań na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.