Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 483/20
Data wyroku: 2021-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Agnieszka Olejniczak-Kosiara
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: ART.17, 18 USTAWY Z DNIA 17.12.98R. O EMERYTURACH I RENTACH Z FUS

Sygn. akt VIII U  483/20

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 grudnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówił wnioskodawcyR. M.prawa do emerytury na podstawie art. 27 i 28 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując w uzasadnieniu, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganego stażu 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a jedynie staż w wymiarze 18 lat, 9 miesięcy i 1 dzień. Organ rentowy wskazał, że nie uwzględniono wnioskodawcy okresów prowadzenia działalności gospodarczej z powodu nieopłaconej składki na ubezpieczenie społeczne (składki umorzone) tj.okresów:
- 01.01.1988 - 31.07.1989,
- 16.12.1991- 31.12.1991,
- 01.10.1993 - 31.12.1993,
- 22.04.2007- 30.04.2007,
- 15.05.2007 - 31.05.2007,
-01.07.2007 - 31.08.2007,
- 01.01.2008 - 30.04.2008,
- 07.07.2008 - 31.07.2008,
- 07.08.2008 - 31.08.2008,
- 07.09.2008- 30.09.2008,
- 07.10.2008 - 31 10.2008,
- 07.11.2008 - 30.11.2008,
- 07.12.2008 - 30.01.2009
oraz okresu zatrudnienia od 02.11.1972 do 30.11.1972 - przedłożone świadectwo pracy podpisane w zastępstwie nieczytelnym podpisem.
/decyzja k.54 akt ZUS/
W dniu 24 stycznia 2020 r. do organu rentowego wpłynęło odwołanieR. M., w którym odwołujący wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami organu rentowego oraz wniósł o zaliczenie okresów nieuwzględnionych przez organ rentowy.
/odwołanie k.3/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.31 – 32/
Na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2021 roku pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.
/oświadczenia pełnomocników stron – 01:10-17 -01:22:19 – płyta CD k.191/
Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaR. M.urodził się (...)
/okoliczności bezsporne/
R. M.od dnia 3 czerwca 1976 r. posiada tytuł mistrza w rzemiośle wytwarzania instrumentów perkusyjnych ( od dnia 27 stycznia 1972 r. legitymuje się tytułem czeladnika w rzemiośle wyrobu i naprawy instrumentów perkusyjnych).
/okoliczności bezsporne; a nadto kopie świadectwa czeladniczego i dyplomu mistrzowskiego – k.137, 138/
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył wnioskodawcy okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 18 lat, 9 miesięcy i 1 dnia tj.
- od 3 lipca 1967 r. do 22 sierpnia 1967 r. – zatrudnienie wZakładach (...)wŁ.,
- od 1 lipca 1972 r. do 21 października 1972 r. – zatrudnienie w(...) Zakładach (...)wŁ.na stanowisku tokarza,
- od 22 lipca 1973 r. do 8 lutego 1977 r. – zatrudnienie wSpółdzielni Pracy (...)Zakład wŁ.,
- od 9 lutego 1977 r. do 15 czerwca 1980 r. – zatrudnienie wSpółdzielni Pracy (...)Zakład wŁ.,
- od 4 maja 1981 r. do 6 stycznia 1991 r. – zatrudnienie wSpółdzielni Pracy (...)Zakład wŁ.;
- od 1 lipca 1987 r. do 30 listopada 1987 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 lipca 2006 r. do 21 kwietnia 2007 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 maja 2007 r. do 14 maja 2007 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 czerwca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 września 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 maja 2008 r. do 6 lipca 2008 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 sierpnia 2008 r. do 6 sierpnia 2008 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 września 2008 r. do 6 września 2008 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 października 2008 r. do 6 października 2008 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 listopada 2008 r. do 6 listopada 2008 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 grudnia 2008 r. do 6 grudnia 2008 r. – własna działalność gospodarcza,
- od 1 lipca 2019 r. do 9 września 2019 r. – umowa zlecenia.
/karta przebiegu zatrudnienia k.53 akt ZUS/
Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w następujących okresach: od 1 stycznia 1983 r. do 31 marca 1987 r., od 1 lipca 1987 r. do 30 listopada 1987 r., od 1 stycznia 1988 r. do 31 lipca 1989 r., od 16 grudnia 1991 r. do 31 grudnia 1991 r., od 1 października 1993 r. do 31 grudnia 1993 r., od 1 lipca 2006 r. do 30 stycznia 2009 r.
/potwierdzenie ubezpieczenia k.4 – 4 odwrót, potwierdzenie ubezpieczenia k.15 – 15 odwrót akt ZUS/
W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą wnioskodawca opłacił składki na ubezpieczenia za następujące okresy: od 1 stycznia 1983 r. do 31 marca 1987 r., od 1 lipca 1987 r. do 30 listopada 1987 r., od 1 lipca 2006 r. do 21 kwietnia 2007 r., od 1 maja 2007 r. do 14 maja 2007 r., od 1 czerwca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r., od 1 września 2007 r. do 31 grudnia 2007 r., od 1 maja 2008 r. do 6 lipca 2008 r., od 1 sierpnia 2008 r. do 6 sierpnia 2008 r., od 1 września 2008 r. do 6 września 2008 r., od 1 października 2008 r. do 6 października 2008 r., od 1 listopada 2008 r. do 6 listopada 2008 r., od 1 grudnia 2008 r. do 6 grudnia 2008 r.
/potwierdzenie ubezpieczenia k.4 – 4 odwrót , potwierdzenie ubezpieczenia k.15 – 15 odwrót, poświadczenie k.43 – 43 odwrót akt ZUS/
Za okresy: od 1 stycznia 1988 r. do 31 lipca 1989 r., od 16 grudnia 1991 r. do 31 grudnia 1991 r., od 1 października 1993 r. do 31 grudnia 1993 r. składki na ubezpieczenia w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, uległy umorzeniu z uwagi na ich przedawnienie.
/potwierdzenie ubezpieczenia k.4 – 4 odwrót/
Pozostałe okresy, za jakie w związku z prowadzoną w latach 2006 - 2009 działalnością gospodarczą, wnioskodawca nie opłacił składek na ubezpieczenia zostały objęte abolicją (od lipca do sierpnia 2007 r., od stycznia do kwietnia 2008 r. oraz za styczeń 2009 r.)
/informacja k.62 akt ZUS/
W okresie zatrudnienia wSpółdzielni Pracy (...)wnioskodawca zajmował się wytwarzaniem oraz naprawą sprzętu muzycznego, a także jego strojeniem. Część napraw wnioskodawca wykonywał w zakładzie ojca , który również świadczył tego rodzaju usługi.
/zeznania wnioskodawcy min.00:37:53 – 01:10:17 rozprawy z dnia 25 sierpnia 2021 r. , płyta CD k.191 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:15:45 – 00:25:21 rozprawy z dnia 14 października 2020 r., płyta CD k.144 , zeznania świadków:J. M.min.00:02:07 – 00:30:00 rozprawy z dnia 22 lutego 2021 r., płyta CD k.170 ,S. S.min.00:05:38 – 00:19:41 ,S. P.min.00:19:52 – 00:36:36 rozprawy z dnia 25 sierpnia 2021 r. , płyta CD k.191/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie opierając się na dokumentach załączonych do akt sprawy, a jedynie częściowo w oparciu o zeznania świadków oraz wnioskodawcy. Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom świadków i wnioskodawcy, w zakresie w jakim dotyczyły one wykonywania przez wnioskodawcę pracy współdzielni (...)przed 1973 r., bowiem zeznania te nie znajdują wystarczającego oparcia w nielicznej dokumentacji pochodzącej z tego okresu. Wprawdzie w trakcie niniejszego postępowania wnioskodawca przedstawił dokument w postaci angażu z dnia 2 lutego 1970 r. na mocy któregospółdzielnia (...)miała powierzyć mu obowiązki korektora instrumentów smyczkowych i szarpanych w pełnym wymiarze czasu pracy, to jednak na jego podstawie nie sposób przyjąć, że do świadczenia pracy na powierzonym wnioskodawcy stanowisku pracy rzeczywiście doszło, a przede wszystkim jak długo wnioskodawca pracował na tym stanowisku i w jakim wymiarze czasu pracy. Oczywistym jest, że świadkowie mogą pamiętać wnioskodawcę z późniejszego jego zatrudnienia współdzielni (...), to jednak wobec tak znikomej dokumentacji wnioskodawcy ze spornego okresu, nie sposób rozwiać wszelkich pojawiających się tej sprawie wątpliwości, co do rzeczywistego zatrudnienia wnioskodawcy przed 1973 r. w ww. spółdzielni. Znamiennym również jest, że samaspółdzielnia (...)w zaświadczeniu jakie wydała wnioskodawcy w czerwcu 1978 r. ( k.11 akt ZUS) wskazała wprost, że wnioskodawca był zatrudniony w spółdzielni od 1973 r. Skoro bowiem przedmiotowe zaświadczenie miało służyć uzyskaniu przez wnioskodawcę praw rzeczoznawcy w zakresie instrumentów muzycznych , to co najmniej niezrozumiałym wydaje się brak wykazania w zaświadczeniu wcześniejszych okresów zatrudnienia wnioskodawcy współdzielni (...), tym bardziej, że obowiązki korektora instrumentów wnioskodawca miał pełnić już od 2 lutego 1970 r. Godnym podkreślenia jest również fakt, że wnioskodawca o okoliczności zatrudnienia współdzielnia (...)przed 1973 r. przypomniał sobie dopiero na etapie postępowania sądowego, przemilczając ten fakt, zarówno na etapie składania wniosku o emeryturę, jak i w momencie składania odwołania. Ponadto, jeżeli wnioskodawca rzeczywiście miałby świadczyć pracę na rzeczspółdzielni (...)przed 1973 r. to zupełnie niezrozumiałym wydaje się jego zatrudnienie w 1973 r. , wobec kontynuacji zatrudnienia, na podstawie umowy na okres próbny (dokumentacja osobowa wnioskodawcy k.175), czego zresztą sam nie potrafił wytłumaczyć. Nadmienić także należy, że sporny okres pokrywa się częściowo z okresem zatrudnienia wnioskodawcy w(...) Zakładach (...)wŁ.na stanowisku tokarza, co także rodzi wątpliwości, co do możliwości jednoczesnego świadczenia przez wnioskodawcę pracy w dwóch zakładach pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Z powyższych też względów Sąd pominął dowód z dokumentu w postaci umowy z dnia 2 lutego 1970 roku.
W odniesieniu zaś, co do pozostałych spornych kwestii podniesionych przez organ rentowy w treści spornej decyzji wskazać należy, że i w tym zakresie wnioskodawca nie podważył dokonanych przez organ rentowy ustaleń, a całe postępowanie w istocie sprowadziło się w istocie do kwestii zatrudnienia wnioskodawcy w latach 1970 – 1973, którego ewentualne uwzględnienie skutkowałoby przyznaniem wnioskodawcy prawa do emerytury.
Bez znaczenia dla ustalenia wyższego stażu zatrudnienia wnioskodawcy pozostają także przedłożone przez wnioskodawcę potwierdzenia zgłoszenia pracowniczego projektu wynalazczego (k.140-142), gdyż z tych dokumentów absolutnie nie wynika, że odwołujący był zatrudniony w tych okresach wSpółdzielni (...), a wręcz przeciwnie – jako zakład, w którym zgłoszono projekty wskazano(...) Fabrykę (...).
W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie zart. 6 k.c.to na wnioskodawcy spoczywał ciężar dowodowy w niniejszej sprawie. Oparcie polskiej procedury cywilnej na zasadzie kontradyktoryjności jedynie w wyjątkowych przypadkach dozwala Sądowi na podjęcie czynności mających na celu pobudzenie inicjatywy stron, a zasadą w tym zakresie jest samodzielne dążenie uczestników postępowania do wykazania prawdziwości podnoszonych twierdzeń. Jeżeli twierdzenie istotne dla rozstrzygnięcia nie zostanie udowodnione, to o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy decyduje rozkład ciężaru dowodu. Zatem strona, na której spoczywa ciężar dowodu, ponosi ryzyko ujemnych skutków niedopełnienia swoich obowiązków w tym zakresie.
Sąd Okręgowy uznał również, zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 roku, iż nie jest zarówno zobowiązany, jak i uprawniony do przeprowadzenia dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (patrz wyrok SN z dnia17 grudnia 1996 roku, I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76).
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 27 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 291), ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:
1) osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn;
2) mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 27a.
Zgodnie zaś z art. 28 ww. ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27 pkt 2, przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:
1) osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn;
2) mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiet i co najmniej 20 lat dla mężczyzn.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu doprowadziła Sąd do przekonania, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanki stażowej dla przyznania mu emerytury w myśl art. 27 i 28 ustawy emerytalnej. Co do zasady – dla przyznania tego świadczenia konieczne jest wykazanie – w przypadku mężczyzn – stażu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych (art. 27 ust. 1 pkt 2). Ustawa emerytalna w art. 28 pkt 2 daje jednak ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli ww. okresu składkowego i nieskładkowego, prawo do emerytury, jeżeli łącznie spełnili warunki: osiągnęli wiek emerytalny, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 3 oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej Ubezpieczony jednak tego drugiego warunku nie spełnił. Jak wynika z akt emerytalnych posiada on udowodniony jedynie okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze: 18 lat, 9 miesięcy i 1 dnia. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, nie pozwoliło jednak na zwiększenie stażu do wymaganych 20 lat. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, że w latach 1970 – 1973 faktycznie świadczył pracę współdzielni (...)w oparciu o umowę o pracę. Twierdzenia świadków, jak i wnioskodawcy, co do tego okresu nie znalazły bowiem wystarczającego potwierdzenia w zgromadzonej dokumentacji ze spornego okresu, a w kontekście pozostałych okoliczności, takich jak choćby, podniesienie spornego okresu zatrudnienia dopiero na etapie postępowania sądowego, nie mogły doprowadzić do zwiększenia stażu pracy wnioskodawcy do wymaganych 20 lat. W ocenie Sądu prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych nie może być przyznane tylko na podstawie ogólnikowych, nieprecyzyjnych zeznań świadków, a tym bardziej strony.
W odniesieniu zaś do podnoszonej przez wnioskodawcę kwestii niezaliczenia wszystkich okresów prowadzenia działalności gospodarczej wskazać należy, że pełnomocnik wnioskodawcy w żaden sposób nie podważył ustaleń organu rentowego w tym zakresie. Oczywistym bowiem jest, w odniesieniu do płatnika, który opłaca składki w związku z prowadzoną działalnością wyłącznie za siebie, że warunkiem zaliczenia tych okresów jako okresów składkowych jest opłacenie należnych składek /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2017 roku, II UK 84/16, Legalis: 1637139/. Skoro zatem wnioskodawca nie opłacił należnych składek za wszystkie okresy prowadzenia działalności, bądź też składki te uległy umorzeniu, to nie było możliwym zaliczenie całego okresu, w którym wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż organ rentowy prawidłowo wyliczył staż ubezpieczeniowy wnioskodawcy i w związku z tym nie było żadnych podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie.
S.B.
z/odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. wnioskodawcy przez PI