Sąd Rejonowy w Szczytnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 583/14
Data wyroku: 2021-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sylwia Staniszewska

Sygn. akt: I Ns 583/14

POSTANOWIENIE
Dnia 22 października 2021 r.
Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Sylwia Staniszewska

Protokolant:

St. sek. sad. Dorota Cichorz Dąbrowska

po rozpoznaniu w dniu 24 września 2021 r. w Szczytnie na rozprawie
sprawy z wnioskuA. Z.,B.Z.
z udziałemPrzedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.wS.,(...) Sp. z o.o.wS., Skarbu Państwa Starosty(...),A. P.,D. P.,(...) Sp. z o.o.wS.,(...) Sp. z o.o.wS., Gminy MiejskiejS.
o ustanowienie służebności drogi koniecznej
postanawia:

I
na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa oddanej w użytkowanie wieczystePrzedsiębiorstwu (...) Sp. z o.o.wS.w 97/1000 części,(...) Sp. z o.o.wS.w 725/1000 części,D. P.w 21/1000 i(...)części położonej wS.przyul. (...)składającej się zdziałek nr (...)o pow. 0,4750 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), ustanowić na rzecz każdoczesnego właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości położonej wS.składającej się zdziałek nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)stanowiącej własność Skarbu Państwa oddanej w użytkowanie wieczysteA. Z.iB. Z. (1)na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, służebność drogi koniecznej o powierzchni 791 m2oznaczonej lit B według wersji I, zgodnie z pisemnej opinią biegłegoW. O.z dnia 26.07.2016 r. wraz z załącznikami stanowiącymi integralną część opinii k. 325- 334 akt sprawy,

II
zasądzić od wnioskodawcówA. Z.iB. Z. (1)na rzecz uczestnikaPrzedsiębiorstwu (...) Sp. z o.o.wS.kwotę 389,36 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie powyższej służebności, płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności,

III
zasądzić od wnioskodawcówA. Z.iB. Z. (1)na rzecz uczestnika(...) Sp. z o.o.wS.kwotę 2.910,15 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie powyższej służebności płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności,

IV
zasądzić od wnioskodawcówA. Z.iB. Z. (1)na rzecz uczestniczkiD. P.kwotę 714,50 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie powyższej służebności płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności

V
koszty postępowania wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie,

VI
nie obciąża wnioskodawców i uczestników kosztami sądowymi wyłożonym przez Skarb Państwa.

INs 583/14

UZASADNIENIE
WnioskodawcyA. Z.iB. Z. (2)wnieśli o ustanowienie służebności drogi koniecznej na nieruchomości płożonej wS.przyul. (...)nrdziałki (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)stanowiącej współwłasność Skarbu Państwa oddanej w użytkowanie wieczyste uczestnikomPrzedsiębiorstwu (...) sp. z o.o.wS.w udziale(...),(...) Sp. z o.o.wS.w udziale(...),D. P.w udziale(...)i(...)na rzecz każdoczesnego właściciela, użytkownika wieczystego nieruchomości położonej wS.składającej się zdziałek nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)stanowiącej własność Skarbu Państwa a oddanej w użytkowanie wieczysteA.iB.małżonkomZ., zgodnie ze szkicem załączonym do wniosku.
Wniosek swój uzasadnili tym, że są użytkownikami wieczystymidziałek nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Działki te nie mają dostępu do drogi publicznej. Umową przeniesienia użytkowania wieczystego z dnia 7 października 2005 r. ustanowiona została na rzecz każdego użytkownika wieczystegodziałki nr (...)bezpłatna służebność gruntowa polegająca na prawie przechodzenia i przejazdu przezdziałki nr (...).Działka nr (...)graniczy zdziałką nr (...). Wnioskodawcy, by móc dojechać do drogi publicznej korzystali, z istniejącego od kilkudziesięciu lat, dojazdudziałką nr (...)będącej we współużytkowaniu wieczystym uczestnikówPrzedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.wS.,(...) Sp. z o.o.wS.,D. P..
Wnioskodawcy od 2000 r. na działkach oddanych w użytkowanie wieczyste nr(...)prowadzą działalność gospodarczą polegającą na obsłudze pojazdów, w tym samochodów ciężarowych z naczepami. Na nieruchomości urządzony jest plac manewrowy oraz parkingi i baza drogowa, którą co roku weryfikuje i wdaje licencje Główny Urząd Miar.
Od czerwca 2013 r. uczestnikPrzedsiębiorstwo (...) sp. z o.o.wS.podjął działania uniemożliwiające wnioskodawcom przejazd na ich nieruchomość.
(...) Sp. z o.o.wniósł o oddalenie wniosku ewentualnie w razie uwzględnienia wniosku o zasądzenie od wnioskodawców na rzecz uczestnika kwoty 8.000 zł miesięcznie tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej.
Stanowisko swoje uzasadnił tym, że wniosek wnioskodawców godzi w uzasadniony społeczno gospodarczy interes uczestnika. Uczestnik prowadzi działalność gospodarcza w zakresie transportu lądowego towarów. Z uwagi na to, uczestnik zamierza podjąć działania zmierzające do ochrony składowanego towaru przed bezprawnym działaniem osób trzecich. Spółka planuje zabezpieczyć swój plac, w części znajdujący się nadziałce nr (...)poprzez wzniesienie odpowiednich obiektów ochronnych. Nadziałce nr (...)usytuowany jest budynek administracyjny, w którym znajdują się lokale mieszkalne, ośrodek zdrowia, apteka, w związku z tym aktualna częstotliwość przejazdu samochodów ciężarowych w tym miejscu, nie spotka się ze społeczną akceptacją. Uczestnicy zamierzają utworzyć na rzeczonej działce płatny parking. W tym stanie, zaproponowana przez wnioskodawców trasa służebności jest nie do przyjęcia.
Ponadto wnioskodawcy korzystają z przejazdudziałką nr (...)oddanymi w użytkowanie wieczyste uczestnikowi orazdziałkami (...)oddanymi w użytkowanie wieczysteA. P.. Istnieje możliwość ustanowienia służebności drogi koniecznej przezdziałki nr (...).
(...) Sp. z o.o.wS.w odpowiedzi na wniosek (k.139) podniósł, że w budynku znajdującym się nadziałce nr (...)działa przychodnia lekarska. Droga biegnąca przez tą działkę prowadzi do innych działek i jest bardzo obciążona przez ruch samochodów ciężarowych. Wyznaczenie drogi dojazdowej do działek wnioskodawców, która nie przechodziła by przezdziałkę nr (...), zniosło by wymienione uciążliwości, niedogodności i utrudnienia i pozwoliłoby na lepsze zagospodarowanie i wykorzystaniedziałki nr (...).
UczestniczkaD. P.w odpowiedzi na wniosek (k.150) sprzeciwiła się ustanowieniu służebności drogi koniecznej w sposób wskazany przez wnioskodawców, z uwagi na duże niedogodności związane ze wzmożonym ruchem samochodów ciężarowych. Wskazany przebieg drogi koniecznej zakłóca normalne korzystanie z lokali z powodu hałasu i spalin. Wniosła o ustanowienie służebności drogi koniecznej przezdziałki nr (...).
W toku postępowania wnioskodawcy (k.596) wnieśli o ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu I opinii podstawowej biegłego geodetyW. O.lub według wariantu VI opinii uzupełniającej biegłego geodetyW. O., uczestnicy(...) Sp. z o.o.wS.(k.546), uczestnikA. P.(k. 549), uczestnikPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.(k.575),D. P.(k.576), uczestnik(...) Sp. z o.o.wS.(k.687-690) wnieśli o ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu VII opinii biegłego geodety z dnia 7.02.2017 r.
W toku sprawy uczestnik(...) Sp. z o.o.wS.swój udział w użytkowaniu wieczystymdziałki nr (...)zbył na rzecz(...) Sp. z o.o.wS.. (dokumenty k. 1298-1333), który wniósł o ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu VII opinii biegłego geodety z dnia 7.02.2017 r. (k.1343-1344)
Wezwana do udziału w sprawie w charakterze uczestnika Gmina MiejskaS.nie sprzeciwiła się wnioskowi (k.1460)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcyA. Z.iB. Z. (2)na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej są użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonej wS.przyul. (...)składającej się zdziałek nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). (odpis KW k. 16-20, k. 1484-1485) Umową z dnia 7.10.2005 r. ustanowiona została na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystegodziałki nr (...)służebność gruntowa polegająca na prawie przechodu i przejazdu przezdziałki nr (...). (dowód: umowa k. 25-28) Na nieruchomości tej wnioskodawcaA. Z.prowadzi działalność gospodarczą w zakresie elektromechaniki pojazdów, w tym bazę drogową, (dowód: zaświadczenie k. 48) Nieruchomość wnioskodawców nie ma dostępu do drogi publicznej. (bezsporne) Dojazd do nieruchomości wnioskodawców odbywał się przezdziałkę (...)idziałkę nr (...).Działka nr (...)stanowi własność Gminy MiejskiejS., prowadzona jest dla niejksięga wieczysta nr (...). (dowód: odpis KW k. 1473-1474)Działka (...)stanowi własność Skarbu Państwa. Oddana została w użytkowanie wieczyste uczestnikomPrzedsiębiorstwu (...) sp. z o.o.wS.w udziale(...),(...) Sp. z o.o.wS.w udziale(...),D. P.w udziale(...)i(...). Udziały w działce związane są z własnością lokali stanowiących odrębną od gruntu nieruchomość. Dla nieruchomości tej prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Umową z dnia 8.10.2019 r.(...) Sp. z o.o.wS.lokal stanowiący jego własność położony w budynku nadziałce nr (...)wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystymdziałki nr (...)przekazała(...) Sp. z o.o.wS.. (dowód: odpis KW k.1349-1353, dokumenty k.1298-1332)Działka (...)uległa podziałowi nadziałki nr (...). (dowód: odpis KW k. 1475, mapa k.1437)
Z przejazdu przezdziałki nr (...)(poprzedniodziałka nr (...)) korzystają nie tyko wnioskodawcy i osoby korzystające z usług świadczonych przezA. Z., ale także podmioty prowadzące działalność gospodarczą na sąsiednich nieruchomościach, osoby korzystające usług medycznych świadczonych przez(...) Sp. z o.o.wS.obecnie(...) Sp. z o.o.wS.. (dowód: zeznania świadkówM. K.k. 271 odwr.,R. P.k. 271 odwr. – 272, wnioskodawcy k.272, uczestników k. 272 odwr. – 274, dokumenty zdjęcia k.1223- 1245)
Nieruchomość wnioskodawców graniczy zdziałką (...)stanowiącą własność Skarbu Państwa oddaną w użytkowanie wieczystePrzedsiębiorstwu (...) sp. z o.o., dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)(odpis KW k. 127-136, k.191-192)Działka (...)uległa podziałowi nadziałki nr (...)i obecnie jej użytkownikiem wieczystym jest(...)Sp. o.o. wS.. Następnie decyzją z dnia 10 września 2020 r.działka nr (...)uległa podziałowi nadziałki nr (...). (odpis KW k.1479- 1480, decyzja k.1361 -162, umowa k. 10501056)(...)składająca się zdziałek nr (...)(poprzednio nr 69/42) od strony drogi publicznej sąsiaduje z nieruchomością składającą się m.in. zdziałek nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Nieruchomość ta stanowi własność Skarbu Państwa, a oddana została w użytkowanie wieczysteA. P.. (odpis KW k.103-112, k.189-190, k.1481- 1483)
Umową z dnia 28.03.2019 r. wnioskodawcy nabylidziałkę nr (...)położoną wS.przyul. (...). (umowa k. 12460-1248)
(...) Sp. z o.o.w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zajmuje się m.in. transportem odpadów innych niż niebezpieczne. Na nieruchomości położonej przyul (...)–nadziałkach nr (...)nr (poprzednio nr(...)uczestnik prowadzi bazę transportową, na terenie której mały miejsce kradzieże (dowód: decyzja k. 69-79, pismo k.214)Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.w dniu 3 lutego 2018 r. uzyskało opinię, że baza transportowa położona wS.przyul. (...)nie spełnia wymogów bezpieczeństwa przez fakt, że teren bazy nie jest ogrodzony i dostatecznie oświetlony przez co zachodzi ryzyko kontaktu osób postronnych z towarami skutkujące utratą zdrowia lub ryzyko kradzieży. (dowód: opinia k. 1067)
W lutym 2017 r. uczestnikPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.wystąpił do Burmistrza MiastaS.z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nadziałce nr (...)– budowę budynku garażowego. Postanowieniem z dnia 14.06.2017 r. Burmistrz MiastaS.zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego nadziałce nr (...), w uzasadnieniu wskazując, że organ administracyjny uwzględni linie rozgraniczające teren inwestycji przy uwzględnieniu ustalonego przebiegu służebności drogi koniecznej. (dowód: dokumenty k. 558-562, 553 odwr., k.627-628) Decyzją z dnia 14.01.2018 r. uczestnikPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.uzyskała ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali magazynowo – garażowej nadziałce nr (...)wS.. (dowód: dokumenty k. 1040-1045)
Decyzją z dnia 25.05.2016 r. uczestnikA. P.uzyskał pozwolenie na budowę drogi serwisowej do obsługi nieruchomości położonej przyul. (...)wS.wraz z miejscami parkingowymi i ciągiem pieszym nadziałce nr (...)wS.. (dowód: dokumenty k. 270, 279, 294, 295, 307, 312)
Decyzją z dnia 22.03.2016 r, z dnia 5.10.2016 r., decyzją z dnia 18.09.2017 r. uczestnikA. P.uzyskał ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych zlokalizowanej wS.przyul. (...)nadziałkach nr (...). (dowód: dokumenty k.554-557, k. 566-569, k.570-574, 563-565, k.777-788) Na działkach tych została pobudowana stacja paliw płynnych. Znajduje się tam też myjnia samochodowa bezdotykowa. (bezsporne)
Możliwe jest ustanowienie służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela, użytkownika wieczystego nieruchomości położonej wS.składającej się zdziałek nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)w siedmiu wariantach. W wariancie I przezdziałki (...)(obecniedziałki nr (...)), w wariancie II przezdziałki nr (...)(obecniedziałki nr (...)),(...), w wariancie III przezdziałki nr (...), w wariancie IV przezdziałki nr (...), w wariancie V przezdziałki nr (...), w wariancie VI przezdziałki nr (...), w wariancie VII przezdziałki nr (...)i w wariancie VII zmodyfikowanym przezdziałki nr (...). (dowód: pisemne opinie biegłego geodetyW. O.k.325-412, 492-512, 1529-1552)
Przebieg służebności drogi koniecznej według wariantu VII zapewni manewrowanie samochodem ciężarowym i wjazd nadziałkę nr (...). Nie jest możliwe korzystanie z bazy drogowej nadziałce (...)i jednoczesny wjazd na działkę. Wjazd nadziałkę nr (...)odbywa się po elementach bazy drogowej. Korzystanie z tak zaprojektowanej drogi koniecznej w obu kierunkach jednocześnie nie jest możliwe. Szerokość drogi oraz występujące elementy zagospodarowania terenu (budynki, rampa) uniemożliwiają takie korzystanie z drogi. Przeszkodą jest zbyt wąski łuk nadziałce (...)i załamujący się nadziałkach nr (...). Korzystanie z tak zaprojektowanej drogi koniecznej dodatkowe zagrożenie związane z ograniczoną widocznością przez istniejący budynek i przy szerokości drogi uniemożliwiającej minięcie się pojazdów. Możliwe jest poszerzenie drogi koniecznej umożliwiające korzystanie z niej w obu kierunkach jednocześnie. Taki przebieg drogi wiąże się z koniecznością wyburzenia budynku nadziałce nr (...)i likwidacją istniejących ramp do budynku. Nie wyeliminuje to konieczności przejazdu przez bazę drogową. (dowód: pisemna opinia biegłego z zakresu organizacji ruchuZ. D.k. 927-935) W proponowany wariancie VII przebiegu służebności drogi koniecznej znajduje się dystrybutor paliw. Warunkiem zabezpieczenia bezpieczeństwa w poruszaniu się drogą konieczną według wariantu VII jest poszerzenie drogi do 7 m od wyjazdu ze stacji paliw do łuku, poszerzenie drogi na łuku do 11 m zapewniające możliwość minięcia się pojazdów ciężarowych, poszerzenie drogi przed budynkiem do 7 m, zmniejszenie myjni kosztem drogi, poszerzenie drogi do 7 m od końca rampy do wjazdu na działkę wnioskodawców, odsunięcie hali od drogi koniecznej tak by zapewnić widoczność, w celu wyeliminowania ryzyka uszkodzenia słupka wskazowego bazy drogowej należałoby odsunąć go od krawędzi drogi koniecznej, w celu zapewnienia obsługi komunikacyjnej działki celowe jest usunięcie krawężników i zastąpienie ich np. linią. (dowód: zdjęcia k. 967, k.985, pisemna opinia biegłego z zakresu organizacji ruchuZ. D.k.1005-1015) Zwężenie do 9 m na łuku drogi według wariantu VII uniemożliwi jednoczesny przejazd pojazdów ciężarowych z przyczepami, jednakże umożliwi bezpieczny przejazd zestawu pojazdów (ciągnik i naczepa), zastosowanie dodatkowych elementów w postaci lustra drogowego, tablicy skrajniowej, barier poprawi czytelność organizacji ruchu i zapewni wysoki poziom bezpieczeństwa. (pisemna opinia biegłego z zakresu organizacji ruchuZ. D.k.1081-1089)
Protokołem z dnia 1.10.2020 r. dokonano odbioru stałej organizacji ruchu nadziałkach nr (...)według projektu. (dowód: dokument k. 1365)
Umową z dnia 28.04.2021 r. Gmina MiejskaS.ustanowiła na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego lub właścicieladziałek nr (...), będących w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców, służebność gruntową polegającą na prawie przejścia i przejazdu przezdziałkę (...). (dowód: umowa k. 1490-1498)
Stan nawierzchni nadziałkach nr (...)(poprzednio(...)),(...)(poprzednio(...)),(...)jest zły. (bezsporne, zdjęcia(...),(...)- (...),(...)) Nadziałce nr (...)znajdują się liczne studzienki i separatory w złym stanie technicznym. (dowód: protokół i zdjęcia k. 1063 – 1066)
Wartość wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu I nadziałce nr (...)wynosi 4.014 zł, według wariantu VI wynosi 11.363 zł, według wariantu VII wynosi 16.274 zł. (dowód: pisemna opinia biegłego z zakresu szacowania nieruchomościM. W.k. 1152-1208)
Ponadto powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie: protokołu oględzin k.207-209, zeznań wnioskodawcy k.1378 odwr. uczestników k.1379-1380.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Bezspornym jest w sprawie, że nieruchomość położona wS.przyul. (...)składająca się zdziałek nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), będąca w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców nie ma dostępu do drogi publicznej.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że umową z dnia 7.10.2005 r. ustanowiona została na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystegodziałki nr (...)służebność gruntowa polegająca na prawie przechodu i przejazdu jedynie przezdziałki nr (...)oraz umową z dnia 28.04.2021 r. Gmina MiejskaS.ustanowiła na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego lub właścicieladziałek nr (...), służebność gruntową polegającą na prawie przejścia i przejazdu przezdziałkę (...).
Między wnioskodawcami a uczestnikamiPrzedsiębiorstwem (...) Sp. z o.o.,(...) Sp. z o.o.wS.,A. P.,D. P.,(...) Sp. z o.o.wS.,(...) Sp. z o.o.wS.istniał spór, co do przebiegu służebności drogi koniecznej.
Wnioskodawcy opowiedzieli się za ustanowieniem służebności drogi koniecznej zgodnie z wariantem I lub VI pisemnej opinii biegłego geodetyW. O., natomiast uczestnicy za ustanowieniem jej przebiegu zgodnie z wariantem VII opinii biegłego geodetyW. O..
Przeprowadzenie drogi koniecznej stanowi wynik łącznej oceny: potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej, najmniejszego obciążenia gruntu, przez który droga ma prowadzić oraz interesu społeczno-gospodarczego. W wypadku możliwości wyboru między kilkoma gruntami, co do przeprowadzenia drogi koniecznej, interes społeczno-gospodarczy wymaga, żeby - w razie braku przeciwwskazań z punktu widzenia potrzeb nieruchomości niemającej dostępu - droga konieczna była przeprowadzona przez grunt, którego uszczerbek wskutek tego przeprowadzenia będzie najmniejszy. Wyjątkiem od tej zasady jestart. 145 § 2 zd. 2 k.c.wprowadzony w imię zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.), jednakże nie może on iść tak daleko, żeby naruszał interes społeczno-gospodarczy (art. 145 § 3 k.c.). Ponadto w każdym wypadku, a więc i w wypadku, o jakim stanowiart. 145 § 2 zdanie drugie k.c., rozważanie wariantu drogi wymaga oceny jego przebiegu w płaszczyźnie interesu społeczno-gospodarczego. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2014 r. IV CSK 450/13) Ponadto Sąd Najwyższy wskazywał już w swoich orzeczeniach, że szczególnie wysokie koszty przystosowania wyznaczonego szlaku do przejazdu mogą być traktowane, jako okoliczność przemawiająca za wyborem innego wariantu drogi (por. postanowienie z dnia 6 kwietnia 2004 r. I CK 552/03, OSNC z 2005 r. Nr 4, poz. 70 i z dnia 24 czerwca 1997 r. II CKN 244/97, niepubl.).
Unormowanie drogi koniecznej ma charakter elastyczny, w związku z czym daje sądowi znaczną swobodę w kształtowaniu treści służebności oraz pozostawia możliwość dostosowania decyzji do konkretnych czynników stanu faktycznego. Jest to bardzo istotne, zwłaszcza że "przeprowadzenie" drogi koniecznej zależy od oceny potrzeb nieruchomości izolowanej i "możliwości" nieruchomości, która ma być obciążona, a także od interesu społeczno-gospodarczego. Duże znaczenie mają również okoliczności obiektywne, techniczne, gdyż przeprowadzenie drogi koniecznej może być wyłączone albo znacznie utrudnione na skutek zastanego, utrwalonego sposobu zagospodarowania nieruchomości, niekorzystnego ukształtowania terenu albo konfiguracji granic, zarówno naturalnych, jak i geodezyjnych.
Uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy stwierdzić należy, że interes społeczno - gospodarczy sprzeciwiałby się ustanowieniu drogi koniecznej według wariantu VI i VII pisemnej opinii biegłego geodetyW. O..
Zgodnie z wariantem VI opinii służebność drogi koniecznej przebiegałaby przezdziałki nr (...).Działka (...)uległa podziałowi nadziałki nr (...), a następniedziałka nr (...)uległa podziałowi nadziałki nr (...). Jak wynika z dowodów zebranych w sprawie uczestnikPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.w lutym 2017 r. wystąpił do Burmistrza MiastaS.z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nadziałce nr (...)– budowę budynku garażowego. Z przedstawionych przez uczestnika dokumentów (k 553 odwr.) wynika, że planowana inwestycja znajduje się w przebiegu drogi koniecznej wyznaczonej zgodnie z wariantem VI. Należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 14.06.2017 r. Burmistrz MiastaS.zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego nadziałce nr (...), w uzasadnieniu wskazując, że organ administracyjny uwzględni linie rozgraniczające teren inwestycji przy uwzględnieniu ustalonego przebiegu służebności drogi koniecznej.
Zgodnie ze wariantem VII opinii pisemnej biegłego geodetyW. O.służebność drogi koniecznej przebiegałaby obecnie przezdziałki nr (...). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzją z dnia 14.01.2018 r. uczestnikPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.uzyskała ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali magazynowo – garażowej nadziałce nr (...)wS.(k. 1040-1045). Z pisemnych opinii biegłego z zakresu organizacji ruchuZ. D.wynika natomiast, że przebieg służebności drogi koniecznej według wariantu VII zapewni wprawdzie manewrowanie samochodem ciężarowym i wjazd na nieruchomość wnioskodawców, nie jest jednak możliwe korzystanie z bazy drogowej nadziałce (...)i jednoczesny wjazd na działkę. Biegły stwierdził, że wjazd nadziałkę nr (...)odbywa się po elementach bazy drogowej. Korzystanie z tak zaprojektowanej drogi koniecznej w obu kierunkach jednocześnie nie jest możliwe, szerokość drogi oraz występujące elementy zagospodarowania terenu (budynki, rampa) uniemożliwiają takie korzystanie z drogi. Przeszkodą jest zbyt wąski łuk nadziałce (...)i załamujący się nadziałkach nr (...). Korzystanie z tak zaprojektowanej drogi koniecznej stwarza dodatkowe zagrożenie związane z ograniczoną widocznością przez istniejący budynek i przy szerokości drogi uniemożliwiającej minięcie się pojazdów. Możliwe jest poszerzenie drogi koniecznej umożliwiające korzystanie z niej w obu kierunkach jednocześnie. Taki przebieg drogi wiąże się z koniecznością wyburzenia budynku nadziałce nr (...)i likwidacją istniejących ramp do budynku. Nie wyeliminuje to konieczności przejazdu przez bazę drogową. Biegły zaznaczył, że w proponowany wariancie VII przebiegu służebności drogi koniecznej znajduje się dystrybutor paliw.
Zdaniem biegłego warunkiem zabezpieczenia bezpieczeństwa w poruszaniu się drogą konieczną według wariantu VII jest poszerzenie drogi do 7 m od wyjazdu ze stacji paliw do łuku, poszerzenie drogi na łuku do 11 m zapewniające możliwość minięcia się pojazdów ciężarowych, poszerzenie drogi przed budynkiem do 7 m, zmniejszenie myjni kosztem drogi, poszerzenie drogi do 7 m od końca rampy do wjazdu na działkę wnioskodawców, odsunięcie hali od drogi koniecznej tak by zapewnić widoczność, w celu wyeliminowania ryzyka uszkodzenia słupka wskazowego bazy drogowej należałoby odsunąć go od krawędzi drogi koniecznej, w celu zapewnienia obsługi komunikacyjnej działki celowe jest usunięcie krawężników i zastąpienie ich np. linią.
Biegły zaopiniował, że zwężenie do 9 m na łuku drogi według wariantu VII uniemożliwi jednoczesny przejazd pojazdów ciężarowych z przyczepami, jednakże umożliwi bezpieczny przejazd zestawu pojazdów (ciągnik i naczepa), zastosowanie dodatkowych elementów w postaci lustra drogowego, tablicy skrajniowej, barier poprawi czytelność organizacji ruchu i zapewni wysoki poziom bezpieczeństwa.
Przy uwzględnieniu zaleceń biegłego z zakresu organizacji ruchu, biegły geodeta sporządził zmodyfikowany projekt przebiegu drogi koniecznej według wariantu VII w opinii z dnia 22.06.2021 r.
Mając na uwadze, że w przebiegu projektowanej drogi koniecznej znajduje się dystrybutor paliwa stacji paliw usytuowanej na działkach będący w użytkowaniu wieczystym uczestnikaA. P., myjnia samochodowa, na działce tej planowana jest przez uczestnika inwestycja w postaci budowy hali magazynowo – garażowej, zakres prac potrzebnych do dostosowania do urządzenia drogi koniecznej według tego wariantu wynikający z opinii biegłego z zakresu organizacji ruchu drogowegoZ. D., przemawiają zdaniem sądu, za jego nie uwzględnieniem.
Niewątpliwy obowiązek właściciela nieruchomości władnącej poniesienia kosztów urządzenia drogi nie idzie bowiem tak daleko, aby był on zmuszony ponieść koszty zabezpieczenia dystrybutora paliw, przesunięcia myjni samochodowej, zamontowania oznaczeń dotyczących sposobu poruszania się samochodów. Sąd Najwyższy wskazywał już w swoich orzeczeniach, że szczególnie wysokie koszty przystosowania wyznaczonego szlaku do przejazdu mogą być traktowane, jako okoliczność przemawiająca za wyborem innego wariantu drogi (por. postanowienie z dnia 6 kwietnia 2004 r. I CK 552/03, OSNC z 2005 r. Nr 4, poz. 70 i z dnia 24 czerwca 1997 r. II CKN 244/97, niepubl.).
Co prawda uczestnicy przedstawili protokół z dnia 1.10.2020 r., którym dokonano odbioru stałej organizacji ruchu nadziałkach nr (...)według projektu (k. 1365), jednakże nie został załączony ten projekt, a zatem nie można stwierdzić by stała organizacja ruchu na działkach odebrana tym protokołem odnosiła się do zaleceń biegłego z zakresu organizacji ruchu.
Zdaniem Sądu mając na uwadze powyższe rozważania, w świetle zebranego w sprawie materiału, zasadnym będzie ustanowienie służebności drogi koniecznej przezdziałki nr (...)(poprzednio 69/44). Za takim przebiegiem przemawia fakt, że działki te sąsiadują zdziałką nr (...), przez którą oraz przezdziałkę nr (...)ustanowiona już jest służebność gruntowa na rzecz każdoczesnego właściciela/użytkownika wieczystegodziałki (...). Ponadto jak wynika z zeznań świadków, wnioskodawców i uczestników, wnioskodawcy i osoby korzystające z usług świadczonych przezA. Z.od wielu lat korzystali z przejazdu obecniedziałkami nr (...)(poprzednio(...)). Z zeznań tych oraz z dowodów przedstawionych przez wnioskodawców w postaci oświadczeń i zdjęć (k.1223- 1245), wynika, że z przejazdu przezdziałki nr (...)(poprzedniodziałka nr (...)) korzystają nie tyko wnioskodawcy i osoby korzystające z usług świadczonych przezA. Z., ale także podmioty prowadzące działalność gospodarczą na sąsiednich nieruchomościach, osoby korzystające usług medycznych świadczonych przez(...) Sp. z o.o.wS.obecnie(...) Sp. z o.o.wS..
(...) Sp. z o.o., z uwagi na posiadane nieruchomości, ma możliwość usytuowania miejsca manewrowania i parkowania swoich pojazdów na innych nieruchomościach. W ocenie sądu przedstawiony przez uczestnika protokół kontroli z dnia 3 lutego 2018 r., że baza transportowa położona wS.przyul. (...)nie spełnia wymogów bezpieczeństwa przez fakt, że teren bazy nie jest ogrodzony i dostatecznie oświetlony przez co zachodzi ryzyko kontaktu osób postronnych z towarami skutkujące utratą zdrowia lub ryzyko kradzieży(k. 1067), jest podyktowany potrzebami niniejszego postępowania. Nie przedstawił on bowiem dowodu by w poprzednich latach były zastrzeżenia, że baza transportowa nie spełniania wymogów bezpieczeństwa, pomimo żedziałkami (...)(poprzednidziałką (...)) we wcześniejszych latach odbywającego się także ruchu pojazdów ciężarowych, osobowych. Poza tym, nadal będą przejeżdżać przez tą nieruchomość pojazdy innych użytkowników.
Wartość wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej sąd ustalił na podstawie opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomościM. W., o co wnosili wnioskodawcy i uczestnicy. Wartości z tej opinii są bezsporne między wnioskodawcami a uczestnikami.
Według opinii pisemnej biegłego z zakresu szacowania nieruchomościM. W.wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej nadziałkach (...)(poprzedniodziałce nr (...)) wynosi 4.014 zł. Sąd zasadził od wnioskodawców na rzecz uczestników kwotę wynagrodzenia odpowiadającą wielkości ich udziału w nieruchomości wspólnej. Termin na jej uiszczenie odpowiada możliwościom finansowym wnioskodawców.
O kosztach postępowania orzeczono na mocyart. 520 k.p.c., a o kosztach sądowych na mocy art. 113 u.k.s.c.