Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2371/21
Data wyroku: 2022-03-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: asesor sądowy Mateusz Janicki
Słowa kluczowe: Prawo Unii Europejskiej, Przewozowe prawo
Podstawa prawna: art. 5 rozporządzenia nr 261/2004, art. 7 rozporządzenia nr 261/2004, art. 3 rozporządzenia nr 261/2004
Teza: 1.	Odszkodowania za opóźnienie i odwołanie lotu nie przysługują pasażerom podróżującym bezpłatnie (art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004).
2.	Ciężar wykazania opóźnienia lotu (w tym jego wymiaru) spoczywa na pasażerze (art. 6 k.c.).
3.	Opóźnienie stanowi różnicę między rozkładowym (handlowym) czasem przylotu a rzeczywistą godziną otwarcia drzwi samolotu po wylądowaniu (wyrok TSUE w sprawie C-452/13).
4.	Ciężar wykazania, że pasażer posiadający rezerwację nie podróżował danym lotem spoczywa na przewoźniku (wyrok TSUE w sprawie C-756/18).
5.	Z faktu posiadania karty pokładowej wynika domniemanie faktyczne (art. 231 k.p.c.), że pasażer posiadał rezerwację na dany lot.

sygn. akt I C 2371/21

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
21 stycznia 2022 roku
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w składzie:
Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 stycznia 2022 roku wW.
sprawy z powództwaR. S.,A. S.,S. S.,L. B.iA. B.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.
o zapłatę
oddala powództwo.

UZASADNIENIE
I. Stanowiska stron
R. S.,A. S.,S. S.,L. B.iA. B.wnieśli o zasądzenie od(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.po 400 euro z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazali, że dochodzą odszkodowań za opóźnienie lotu na podstawie rozporządzenia nr 261/2004 (pozew k. 2-3).
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Podniosła m.in. zarzut niewykazania przez powodów opóźnienia lotu przekraczającego 3 godziny (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 46-48).
Żadna ze stron nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy (sprecyzowanie stanowiska powodów k. 62v).
II. Ustalenia faktyczne
Powodowie mieli potwierdzoną rezerwację na obsługiwany przez pozwaną lot zP.do(...)29 lutego 2020 r. planowany w godzinach 10.00-15.00 czasu lokalnego. Powodowie stawili się do odprawy (rezerwacje, karty pokładowe, informacje z biura podróży k. 11-17).
Lot był opóźniony. Wystartował o 13.35 (informacja z(...)k. 20), a wylądował o 17.55, a dokołował o 17.59 (dokumentacja lotu k. 49-50).
ZaS. S., jako dziecko poniżej 2 roku życia (por. PESEL k. 2), nie płacono za lot (informacja z biura podróży k. 59).
III. Ocena dowod ów
Sąd, ustalając rzeczywistą godzinę lądowania samolotu, oparł się na dokumentacji lotniczej (k. 49-50) a nie na wydruku ze strony internetowej (k. 21). Sąd miał też na uwadze, że organ władzy publicznej ((...)) nie dysponował taką informacją (k. 20) i to, że ciężar wykazania akurat tej okoliczności spoczywał na powodach (art. 6 k.c.).
Powodowie oparli się wyłącznie na wydruku ze strony internetowej (nie złożyli jakichkolwiek innych dowodów, mimo znajomości stanowiska pozwanej, spoczywającego na nich ciężaru dowodu i zobowiązania w trybieart. 2053 § 2 k.p.c.k. 56 ze skutkiem prekluzyjnym). Jak powszechnie wiadomo, serwisy internetowe, taki jak ten, z którego wydruk przedłożyli powodowie, nie są autoryzowanymi źródłami informacji i nie biorą za udostępniane informacje jakiejkolwiek odpowiedzialności, nie podlegają jakiemukolwiek nadzorowi, przeciwnie – podkreślają, że są to tylko dane poglądowe, mogące zawierać błędy (w przypadku serwisu(...)wprost, w zakładceT.of(...)w punkcie 12 wskazano:we cannot provide any type of guarantee and are neither responsible for the correctness, validity, thoroughness and accuracy of that information published, nor for the suitability of their usage for purposes other than informational only). Co więcej, z szeregu prowadzonych postępowań sąd ma wiedzę, że dane podawane przez te poszczególne strony internetowe, co do tego samego lotu, różnią się między sobą. Nie jest możliwe więc opieranie się na tych dowodach jako dowodach niezawodnych.
Inaczej rzecz się ma w przypadku dokumentacji lotniczej. Dokumentacja ta jest prowadzona przez przewoźnika, który podlega stałemu nadzorowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Brak podstaw do przyjmowaniaa priori, bez żadnych konkretnych powodów, że przewoźnik lotniczy, prowadzący rozległą działalność, na potrzeby marginalnych z punktu widzenia tej działalności roszczeń za opóźnienia lotów, fałszuje dokumentację lotniczą. Co więcej, dane w tej dokumentacji co do godzin lądowania nie są wprowadzane bezpośrednio przez samego przewoźnika, tylko przez agenta handlingowego, tj. przedsiębiorcę zewnętrznego, który na rzecz przewoźnika świadczy usługi. Sąd dotychczas nigdy nie spotkał się ze sfałszowaniem dokumentacji lotniczej, a jedynie z wybiórczym jej przedstawianiem albo z próbami wywodzenia z niej informacji, które z niej w rzeczywistości nie wynikają. Co więcej, jak wynika z wielu innych prowadzonych przed tut. sądem spraw, dane zawarte w systemach portu lotniczego, organu kontroli ruchu lotniczego oraz agenta handlingowego są tymi samymi danych, bowiem między systemami tych podmiotów następują zautomatyzowane migracje tych danych. Tymczasem ze złożonej dokumentacji lotu wynika jednoznacznie, że samolot wylądował o 17.55 ((...)T.ofA.), a dokołował o 17.59 (OnB.– zaciągnięcie hamulca postojowego).
W ocenie sądu powodowie, składając wydruk z wybranego serwisu internetowego nie obalili dowodu z dokumentacji lotniczej, który jest w ocenie sądu dowodem bardziej wiarygodnym i o wyższej mocy dowodowej. Co więcej, powodowie – zdając sobie sprawę z faktu niedysponowania przez(...)informacją o godzinie lądowania samolotu, jak również stanowiskiem pozwanej oraz złożonej przez nią dokumentacji lotniczej, co więcej – zobowiązaniem przewodniczącego w trybieart. 2053 § 2 k.p.c.– nie przedstawili żadnych dodatkowych dowodów na wykazanie swojego twierdzenia. W szczególności nie przedstawili dowodu z informacji tureckiego organu kontroli ruchu lotniczego obsługującego lotnisko a(...)ani informacji z docelowego portu lotniczego, jak i również dowodu z zeznań świadków (pasażerów lotu) czy chociażby zeznań powodów.
Ocena wiarygodności i mocy dowodowej należy do sądu zgodnie zart. 233 § 1 k.p.c.Oparcie się, tak jak to postulowali powodowie, na wydruku ze strony internetowej celem przyjęcia na tej podstawie, że w dokumentacji lotu podano fałszywe dane, bez żadnych powodów do wyciągnięcia takiego wniosku, byłoby w ocenie sądu naruszeniem zasad swobodnej oceny dowodów, czysto arbitralnym stanowiskiem.
Sąd w pełni podziela stanowisko, wynikające zresztą z wiążącego orzecznictwa(...)(wyrok w sprawie C-452/13), że relewantna dla określenia wymiaru opóźnienia lotu jest godzina otwarcia drzwi samolotu, a nie dokołowania. Nie zmienia to jednak ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) – to na powodach spoczywa ciężar wykazania, że drzwi samolotu otwarto po upływie 3 godzin od planowanej godziny przylotu.
Co istotne, wydruk złożony przez powodów nie dotyczy godziny otwarcia drzwi, tylko godziny lądowania (odpowiednik(...)z dokumentacji lotniczej).
Drzwi samolotu są otwierane na ogół od razu po dokołowaniu, chyba że nie jest to możliwe (brak jest obsługi naziemnej, ma miejsce awaria schodów itp.). Powszechnie znana jest też okoliczność, powoływana przez pozwaną, że loty opóźnione korzystają z priorytetu w obsłudze, a dotyczy to w najwyższym stopniu lotów opóźnionych „w granicznym wymiarze”, gdzie od priorytetu w obsłudze zależy powstanie po stronie przewoźnika poważnych zobowiązań wobec pasażerów z tytułu opóźnienia.
W ocenie sądu nie sposób ustalić, że drzwi samolotu otwarły się po 3 godzinach od lądowania na podstawie arbitralnego domniemania, że „musiało to trwać ponad minutę” – do przyjęcia takiego domniemania brak jest podstaw, rzecz ta musiałaby być przez powodów wykazana, jako na stronie powołującej się na taką okoliczność (art. 6 k.c.). Powodowie zresztą nawet nie twierdzili, że otwieranie drzwi się przedłużało.
Jeśli chodzi o kwestię legitymacji czynnej – w przypadku powodówL.iA. B., skoro przedstawili karty pokładowe, które zostały im wydane – to uprawniony w świetleart. 231 k.p.c.był wniosek, że mieli oni potwierdzoną rezerwację na ten lot, w przeciwnym razie nie wydano by im kart pokładowych. Z kolei w przypadku pozostałych powodów, wykazali oni posiadanie potwierdzonych rezerwacji, zatem w świetle wiążącego wyroku(...)w sprawie C-756/18 (pkt 33 uzasadnienia) to na pozwanej spoczywał ciężar wykazania ewentualnego niestawienia się powodów na lot, na który mieli rezerwację.
IV. Ocena prawna
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z wiążącym orzecznictwem(...)(wyrok w sprawie C-402/07) przesłanką roszczenia o odszkodowanie za opóźnienie lotu jest wykazanie opóźnienia w wymiarze co najmniej 3 godziny. Powodowie nie wykazali tej okoliczności. Z tej przyczyny powództwo podlegało oddaleniu.
Ponadto – w przypadku powódkiS. S.– roszczenie było niezasadne z tej jeszcze przyczyny, że podróżowała bezpłatnie (art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004).
Gdyby powodowie wykazali wymiar opóźnienia co najmniej 3 godziny – wówczas powództwo byłoby (z wyjątkiemS. S.) zasadne zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. b w zw. z art. 5 ust. 1 lit. c wykładanym stosownie do wiążącego wyroku(...)w sprawie C-402/07.

Z.ądzenia:

- odnotować uzasadnienie;
- odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powodów adw.A.przez umieszczenie w portalu informacyjnym.
W., 14 marca 2022 roku asesor sądowyM. J.